File size: 12,363 Bytes
76de008
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
184
185
186
187
188
189
190
191
192
193
194
195
196
197
198
199
200
201
202
203
204
205
206
207
208
209
210
211
212
213
214
215
216
217
218
219
220
221
222
223
224
225
226
227
228
229
230
231
232
233
234
235
236
237
238
239
240
241
242
243
244
245
246
247
248
249
250
251
252
253
254
255
256
257
258
259
260
261
262
263
264
265
266
267
268
269
270
271
272
273
274
275
276
277
278
279
280
281
282
283
284
285
286
287
288
289
290
291
292
293
294
295
296
297
298
299
300
301
302
303
304
305
306
307
308
309
310
311
312
313
314
315
316
317
318
319
320
321
322
323
324
325
326
327
328
329
330
331
332
333
334
335
336
337
338
339
340
341
342
343
344
345
346
347
348
349
350
351
352
353
354
355
356
357
358
359
360
361
362
363
364
365
366
367
368
369
370
371
372
373
374
375
376
377
378
379
380
381
382
383
384
385
386
387
388
389
390
391
from __future__ import annotations

import dataclasses
import math
import random
from dataclasses import dataclass
from typing import Iterable

import torch

from addition.config import ExperimentConfig


DIGIT_OFFSET = 0
DEFAULT_SYMBOLS = "0123456789ABCDEF"


@dataclass
class AdditionProblem:
    a_digits: list[int]
    b_digits: list[int]
    sum_digits: list[int]
    carry_out: list[int]
    active_digits: int
    is_carry_heavy: bool


@dataclass
class Batch:
    input_ids: torch.Tensor
    target_digits: torch.Tensor
    target_digit_mask: torch.Tensor
    target_carry: torch.Tensor
    target_final_carry: torch.Tensor
    active_digits: torch.Tensor
    is_carry_heavy: torch.Tensor


@dataclass
class EvaluationSuite:
    validation_uniform: dict[int, list[AdditionProblem]]
    test_uniform: dict[int, list[AdditionProblem]]
    test_carry_heavy: dict[int, list[AdditionProblem]]


def a_token_id(radix: int) -> int:
    return radix


def b_token_id(radix: int) -> int:
    return radix + 1


def seed_everything(seed: int) -> None:
    random.seed(seed)
    torch.manual_seed(seed)
    if torch.cuda.is_available():
        torch.cuda.manual_seed_all(seed)


def compute_sum_and_carry(a_digits: list[int], b_digits: list[int], radix: int) -> tuple[list[int], list[int]]:
    sum_digits: list[int] = []
    carry_out: list[int] = []
    carry = 0
    for a_digit, b_digit in zip(a_digits, b_digits):
        total = int(a_digit) + int(b_digit) + carry
        sum_digits.append(total % radix)
        carry = total // radix
        carry_out.append(carry)
    return sum_digits, carry_out


def sample_uniform_problem(max_digits: int, active_digits: int, radix: int, rng: random.Random) -> AdditionProblem:
    a_digits = [0] * max_digits
    b_digits = [0] * max_digits
    for index in range(active_digits):
        a_digits[index] = rng.randint(0, radix - 1)
        b_digits[index] = rng.randint(0, radix - 1)
    sum_digits, carry_out = compute_sum_and_carry(a_digits, b_digits, radix=radix)
    return AdditionProblem(
        a_digits=a_digits,
        b_digits=b_digits,
        sum_digits=sum_digits,
        carry_out=carry_out,
        active_digits=active_digits,
        is_carry_heavy=False,
    )


def sample_carry_heavy_problem(max_digits: int, active_digits: int, radix: int, rng: random.Random) -> AdditionProblem:
    a_digits = [0] * max_digits
    b_digits = [0] * max_digits
    carry = 0
    for index in range(active_digits):
        high_floor = max(0, radix // 2)
        a_digit = rng.randint(high_floor, radix - 1)
        if carry == 0:
            min_b = max(0, radix - a_digit)
        else:
            min_b = max(0, (radix - 1) - a_digit)
        b_digit = rng.randint(min_b, radix - 1)
        a_digits[index] = a_digit
        b_digits[index] = b_digit
        total = a_digit + b_digit + carry
        carry = total // radix
    sum_digits, carry_out = compute_sum_and_carry(a_digits, b_digits, radix=radix)
    return AdditionProblem(
        a_digits=a_digits,
        b_digits=b_digits,
        sum_digits=sum_digits,
        carry_out=carry_out,
        active_digits=active_digits,
        is_carry_heavy=True,
    )


def sample_problem(
    max_digits: int,
    active_digits: int,
    radix: int,
    rng: random.Random,
    carry_heavy: bool = False,
) -> AdditionProblem:
    if carry_heavy:
        return sample_carry_heavy_problem(max_digits=max_digits, active_digits=active_digits, radix=radix, rng=rng)
    return sample_uniform_problem(max_digits=max_digits, active_digits=active_digits, radix=radix, rng=rng)


def encode_problem_tokens(problem: AdditionProblem, radix: int) -> list[int]:
    return (
        [a_token_id(radix)]
        + [DIGIT_OFFSET + digit for digit in problem.a_digits[: problem.active_digits]]
        + [b_token_id(radix)]
        + [DIGIT_OFFSET + digit for digit in problem.b_digits[: problem.active_digits]]
    )


def build_batch(
    problems: list[AdditionProblem],
    radix: int,
    device: str,
) -> Batch:
    active_digits = problems[0].active_digits if problems else 0
    input_ids = torch.tensor(
        [
            encode_problem_tokens(problem=problem, radix=radix)
            for problem in problems
        ],
        dtype=torch.long,
        device=device,
    )
    target_digits = torch.tensor(
        [problem.sum_digits[:active_digits] for problem in problems],
        dtype=torch.long,
        device=device,
    )
    target_digit_mask = torch.tensor(
        [[1] * active_digits for _ in problems],
        dtype=torch.bool,
        device=device,
    )
    target_carry = torch.tensor(
        [problem.carry_out[:active_digits] for problem in problems],
        dtype=torch.long,
        device=device,
    )
    target_final_carry = torch.tensor(
        [problem.carry_out[problem.active_digits - 1] for problem in problems],
        dtype=torch.long,
        device=device,
    )
    return Batch(
        input_ids=input_ids,
        target_digits=target_digits,
        target_digit_mask=target_digit_mask,
        target_carry=target_carry,
        target_final_carry=target_final_carry,
        active_digits=torch.tensor([problem.active_digits for problem in problems], dtype=torch.long, device=device),
        is_carry_heavy=torch.tensor([int(problem.is_carry_heavy) for problem in problems], dtype=torch.bool, device=device),
    )


def sample_training_batch(
    config: ExperimentConfig,
    stage: int,
    rng: random.Random,
    device: str,
) -> Batch:
    problems: list[AdditionProblem] = []
    for _ in range(config.train_batch_size):
        carry_heavy = rng.random() < config.train_carry_heavy_prob
        problem = sample_problem(
            max_digits=stage,
            active_digits=stage,
            radix=config.radix,
            rng=rng,
            carry_heavy=carry_heavy,
        )
        problems.append(problem)
    return build_batch(
        problems=problems,
        radix=config.radix,
        device=device,
    )


def build_problem_set(
    *,
    max_digits: int,
    active_digits: int,
    radix: int,
    count: int,
    seed: int,
    carry_heavy: bool,
) -> list[AdditionProblem]:
    rng = random.Random(seed)
    return [
        sample_problem(max_digits=max_digits, active_digits=active_digits, radix=radix, rng=rng, carry_heavy=carry_heavy)
        for _ in range(count)
    ]


def build_evaluation_suite(config: ExperimentConfig) -> EvaluationSuite:
    validation_uniform: dict[int, list[AdditionProblem]] = {}
    test_uniform: dict[int, list[AdditionProblem]] = {}
    test_carry_heavy: dict[int, list[AdditionProblem]] = {}
    all_lengths = sorted(set(range(1, config.train_max_digits + 1)).union(config.ood_lengths))
    for length in all_lengths:
        validation_uniform[length] = build_problem_set(
            max_digits=length,
            active_digits=length,
            radix=config.radix,
            count=config.eval_examples_per_length,
            seed=10_000 + length,
            carry_heavy=False,
        )
        test_uniform[length] = build_problem_set(
            max_digits=length,
            active_digits=length,
            radix=config.radix,
            count=config.eval_examples_per_length,
            seed=20_000 + length,
            carry_heavy=False,
        )
        test_carry_heavy[length] = build_problem_set(
            max_digits=length,
            active_digits=length,
            radix=config.radix,
            count=config.carry_heavy_examples_per_length,
            seed=30_000 + length,
            carry_heavy=True,
        )
    return EvaluationSuite(
        validation_uniform=validation_uniform,
        test_uniform=test_uniform,
        test_carry_heavy=test_carry_heavy,
    )


def digits_to_string(digits: Iterable[int], final_carry: int, radix: int) -> str:
    digits = list(digits)
    significant_digits = list(digits)
    if final_carry:
        significant_digits.append(final_carry)
    while len(significant_digits) > 1 and significant_digits[-1] == 0:
        significant_digits.pop()
    symbols = DEFAULT_SYMBOLS[:radix]
    return "".join(symbols[digit] for digit in reversed(significant_digits))


def value_from_digits(digits: Iterable[int], final_carry: int, radix: int) -> int:
    value = 0
    place = 1
    for digit in digits:
        value += int(digit) * place
        place *= radix
    if final_carry:
        value += int(final_carry) * place
    return value


def exact_sum_matches(
    predicted_digits: list[int],
    predicted_final_carry: int,
    truth_digits: list[int],
    truth_final_carry: int,
) -> bool:
    return predicted_digits == truth_digits and int(predicted_final_carry) == int(truth_final_carry)


def summarize_problem(problem: AdditionProblem, radix: int) -> dict[str, int | str]:
    final_carry = problem.carry_out[problem.active_digits - 1]
    return {
        "a": digits_to_string(problem.a_digits[: problem.active_digits], final_carry=0, radix=radix),
        "b": digits_to_string(problem.b_digits[: problem.active_digits], final_carry=0, radix=radix),
        "sum": digits_to_string(problem.sum_digits[: problem.active_digits], final_carry=final_carry, radix=radix),
        "radix": radix,
        "active_digits": problem.active_digits,
        "carry_heavy": int(problem.is_carry_heavy),
    }


def count_carry_chain(problem: AdditionProblem) -> int:
    longest = 0
    current = 0
    for index in range(problem.active_digits):
        if problem.carry_out[index]:
            current += 1
            longest = max(longest, current)
        else:
            current = 0
    return longest


def carry_density(problem: AdditionProblem) -> float:
    if problem.active_digits <= 0:
        return 0.0
    return float(sum(problem.carry_out[: problem.active_digits])) / float(problem.active_digits)


def curriculum_stage_lengths(config: ExperimentConfig) -> list[int]:
    if config.uses_curriculum:
        return list(range(1, config.train_max_digits + 1))
    return [config.train_max_digits]


def infer_eval_lengths(config: ExperimentConfig) -> list[int]:
    return sorted(set(range(1, config.train_max_digits + 1)).union(config.ood_lengths))


def estimate_train_tokens_per_step(config: ExperimentConfig, stage: int) -> int:
    latent_steps = config.latent_steps_for_stage(stage)
    return config.train_batch_size * (config.base_sequence_length_for_digits(stage) + latent_steps)


def stage_fraction(stage: int, max_stage: int) -> float:
    if max_stage <= 1:
        return 1.0
    return float(stage - 1) / float(max_stage - 1)


def maybe_trim_examples(problems: list[AdditionProblem], limit: int) -> list[AdditionProblem]:
    if limit <= 0 or len(problems) <= limit:
        return list(problems)
    return list(problems[:limit])


def stage_display_name(stage: int) -> str:
    suffix = "th"
    if stage % 10 == 1 and stage % 100 != 11:
        suffix = "st"
    elif stage % 10 == 2 and stage % 100 != 12:
        suffix = "nd"
    elif stage % 10 == 3 and stage % 100 != 13:
        suffix = "rd"
    return f"{stage}{suffix}-digit"


def ideal_carry_chain_examples(config: ExperimentConfig, active_digits: int) -> list[AdditionProblem]:
    examples: list[AdditionProblem] = []
    for base_digit in (max(0, config.radix - 2), config.radix - 1):
        a_digits = [base_digit] * active_digits
        b_digits = [1] * active_digits
        sum_digits, carry_out = compute_sum_and_carry(a_digits, b_digits, radix=config.radix)
        examples.append(
            AdditionProblem(
                a_digits=a_digits,
                b_digits=b_digits,
                sum_digits=sum_digits,
                carry_out=carry_out,
                active_digits=active_digits,
                is_carry_heavy=True,
            )
        )
    return examples


def expected_sum_length(problem: AdditionProblem) -> int:
    final_carry = problem.carry_out[problem.active_digits - 1]
    return problem.active_digits + int(final_carry > 0)


def average_query_count(config: ExperimentConfig) -> float:
    lengths = curriculum_stage_lengths(config)
    return sum(lengths) / float(len(lengths))


def token_budget(config: ExperimentConfig) -> int:
    avg_stage = int(math.ceil(average_query_count(config)))
    return config.base_sequence_length_for_digits(avg_stage) + config.latent_steps_for_stage(avg_stage)