File size: 7,498 Bytes
141bacd | 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 | """dahlin marker deep-dive: wilcoxon per predicted class + Kit-W41 vs WT enrichment."""
from pathlib import Path
import warnings, numpy as np, pandas as pd, anndata as ad, scanpy as sc, scipy.sparse as sp, torch, pickle
warnings.filterwarnings("ignore"); sc.settings.verbosity = 0
import sys
import os as _os
from pathlib import Path as _Path
PANDA_ROOT = _Path(_os.environ.get("PANDA_ROOT", str(_Path(__file__).resolve().parents[2])))
sys.path.insert(0, str(PANDA_ROOT))
from panda import PANDAEncoder
ROOT = Path(str(PANDA_ROOT))
DEVICE = torch.device("cuda" if torch.cuda.is_available() else "cpu")
OUT = ROOT / "discovery/hematopoiesis/marker"
OUT.mkdir(parents=True, exist_ok=True)
PANELS = {
"LT-HSC": ["Hlf", "Meis1", "Mecom", "Procr", "Fgd5", "Mllt3", "Kit"],
"MPP": ["Cd48", "Flt3", "Cd34", "Sell", "Slamf1"],
"erythroid": ["Klf1", "Car1", "Car2", "Blvrb", "Hba-a1", "Hba-a2", "Kit"],
"megakaryocyte": ["Itga2b", "Pf4", "Gp1bb", "Gata1"],
"myeloid": ["Elane", "Mpo", "Prtn3", "Ctsg", "Cebpe", "Wfdc17", "Mmp8", "Ctss"],
"basophil-mast": ["Cpa3", "Ms4a2", "Gata2", "Mcpt8", "Hdc"],
"lymphoid": ["Il7r", "Rag1", "Dntt", "Vpreb1"],
"Kit-signaling": ["Kit", "Kitl", "Sox4"],
"MYC-targets": ["Myc", "Nolc1", "Nop58"],
"ISR": ["Atf4", "Ddit3", "Ppp1r15a"],
"Apoptosis-pro": ["Bax", "Bak1", "Bid"],
}
def load_dahlin():
from pathlib import Path as _P
D_DIR = _P(str(PANDA_ROOT / "data/corpus/hematopoiesis/held_out_unlabeled/dahlin_extract"))
GT = {"SIGAB1":"WT","SIGAC1":"WT","SIGAD1":"WT","SIGAF1":"WT","SIGAG1":"WT",
"SIGAH1":"WT","SIGAG8":"Kit_W41","SIGAH8":"Kit_W41"}
parts = []
for f in sorted(D_DIR.glob("*.txt.gz")):
sample = f.name.split("_")[1].split(".")[0]
df = pd.read_csv(f, sep="\t", compression="gzip", index_col=0)
X = sp.csr_matrix(df.values.T.astype(np.float32))
obs = pd.DataFrame(index=[f"{sample}_{bc}" for bc in df.columns.astype(str)])
obs["sample"] = sample; obs["genotype"] = GT.get(sample, "unknown")
var = pd.DataFrame(index=df.index.astype(str))
parts.append(ad.AnnData(X=X, obs=obs, var=var))
a = ad.concat(parts, join="outer", label="_batch")
import mygene
mg = mygene.MyGeneInfo()
res = mg.querymany(a.var_names.astype(str).tolist(), scopes="ensembl.gene",
fields="symbol", species="mouse", verbose=False)
id2sym = {r["query"]: r["symbol"] for r in res if "symbol" in r}
syms = pd.Series(a.var_names.astype(str)).map(id2sym).values
keep = pd.notna(syms)
a = a[:, keep].copy(); a.var_names = syms[keep]; a.var_names_make_unique()
return a
def project_dahlin(a):
ck = torch.load(ROOT / "checkpoints/hematopoiesis/marker/panda_final.pt",
map_location=DEVICE, weights_only=False)
classes = ck["classes"]; marker_genes = ck["marker_genes"]
stats = np.load(ROOT / "data/corpus/hematopoiesis/harmonized/corpus_stats.npz", allow_pickle=True)
pca = pickle.load(open(ROOT / "data/corpus/hematopoiesis/harmonized/pca_basis.pkl", "rb"))
hvgs = [str(g) for g in stats["shared_hvgs"]]
hvg2i = {g: i for i, g in enumerate(hvgs)}
common = [g for g in a.var_names.astype(str) if g in hvg2i]
a_c = a[:, common].copy()
sc.pp.normalize_total(a_c, target_sum=1e4); sc.pp.log1p(a_c)
X = a_c.X.toarray().astype(np.float32) if sp.issparse(a_c.X) else a_c.X.astype(np.float32)
Xf = np.zeros((a.n_obs, len(hvgs)), dtype=np.float32)
Xf[:, np.array([hvg2i[g] for g in common])] = X
Xz = np.clip((Xf - stats["mean"].astype(np.float32)) / stats["std"].astype(np.float32), -10, 10)
Xpca = pca.transform(Xz).astype(np.float32)
mvals = np.zeros((a.n_obs, len(marker_genes)), dtype=np.float32)
for j, g in enumerate(marker_genes):
if g in a.var_names:
col = a[:, g].X
if sp.issparse(col): col = col.toarray()
mvals[:, j] = col.flatten().astype(np.float32)
mmu = mvals.mean(axis=0, keepdims=True); msig = mvals.std(axis=0, keepdims=True) + 1e-6
Xmark = np.clip((mvals - mmu) / msig, -5, 5).astype(np.float32)
model = PANDAEncoder(variant="marker", n_pca=50, n_markers=len(marker_genes),
n_classes=len(classes), n_sub=3, n_datasets=len(ck["datasets"])).to(DEVICE).eval()
model.load_state_dict(ck["model"])
preds = []
with torch.no_grad():
for i in range(0, a.n_obs, 4096):
xb = torch.from_numpy(Xpca[i:i+4096]).to(DEVICE)
xmb = torch.from_numpy(Xmark[i:i+4096]).to(DEVICE)
aux = torch.zeros(len(xb), 2, device=DEVICE)
out = model(xb, aux, x_markers=xmb, lam_dann=0.0)
mc = model.max_sub_cos(out["z"])
preds.append(mc.argmax(dim=1).cpu().numpy())
preds = np.concatenate(preds)
return np.array([classes[i] for i in preds])
print("[load] Dahlin + predict", flush=True)
raw = load_dahlin()
raw.obs["pred_label"] = pd.Categorical(project_dahlin(raw))
print(f"[align] {raw.n_obs} cells across {raw.obs['pred_label'].nunique()} classes", flush=True)
counts_s = raw.obs["pred_label"].value_counts()
keep_cls = counts_s[counts_s >= 50].index.tolist()
raw = raw[raw.obs["pred_label"].isin(keep_cls)].copy()
raw.obs["pred_label"] = raw.obs["pred_label"].astype(str).astype("category")
print(f"[filter] {raw.n_obs} cells × {len(keep_cls)} classes", flush=True)
sc.pp.normalize_total(raw, target_sum=1e4); sc.pp.log1p(raw)
print("[wilcoxon] running...", flush=True)
sc.tl.rank_genes_groups(raw, groupby="pred_label", method="wilcoxon", n_genes=25, use_raw=False)
rows = []
for cls in raw.uns["rank_genes_groups"]["names"].dtype.names:
mask = raw.obs["pred_label"] == cls
if mask.sum() < 50: continue
genes = list(raw.uns["rank_genes_groups"]["names"][cls][:20])
pvals = [float(x) for x in raw.uns["rank_genes_groups"]["pvals_adj"][cls][:20]]
logfc = [float(x) for x in raw.uns["rank_genes_groups"]["logfoldchanges"][cls][:20]]
top_str = ",".join([f"{g}(LFC{lf:+.1f})" for g, lf in zip(genes[:10], logfc[:10])])
panel_hits = {}
for pname, plist in PANELS.items():
hits = [g for g in plist if g in genes[:20]]
panel_hits[pname] = f"{len(hits)}/{len(plist)}: {','.join(hits)}"
best_panel = max(panel_hits.items(),
key=lambda x: int(x[1].split("/")[0]) / (int(x[1].split(":")[0].split("/")[1]) + 1e-6))
gt = raw.obs["genotype"][mask].astype(str)
nwt = int((gt == "WT").sum()); nkit = int((gt == "Kit_W41").sum())
frac_wt = nwt / max(1, nwt + nkit)
rows.append({
"predicted_class": cls,
"n_cells": int(mask.sum()),
"top_wilcoxon_markers": top_str,
"min_p_adj_top5": min(pvals[:5], default=float("nan")),
"best_canonical_panel_match": best_panel[0],
"recovery": best_panel[1],
"n_WT": nwt,
"n_Kit_W41": nkit,
"frac_WT": frac_wt,
})
df = pd.DataFrame(rows).sort_values("n_cells", ascending=False)
df.to_csv(OUT / "92_dahlin_marker_deep_dive.csv", index=False)
print(f"[write] {OUT}/92_dahlin_marker_deep_dive.csv ({len(df)} classes)", flush=True)
print()
print(df[["predicted_class", "n_cells", "best_canonical_panel_match", "recovery", "frac_WT"]].to_string(index=False))
|