སྤྱི་ཚོགས་ལས་ཁུངས་ནི་བརྟག་དཔྱད་ལས་ཁུངས་སམ་རྩ་འཛུགས་མཁན་དེ་གཞུང་ཕྱོགས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ནུས་ཤུགས་མ་ཡིན་ཞིང་། སྤྱི་ཚོགས་ནུས་ཤུགས་ཀྱི་སློབ་སྒྲུབ་ཀྱི་དོན་སྤྱི་ལ་ཁྱབ་པ་དང་རིགས་མཚུངས། དེ་ཡང་དམངས་ཀྱི་འདོད་བློ་དང་དམངས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་བརྟག་དཔྱད་ཀྱི་ལས་ཁུངས་དང་། སྤྱི་ཚོགས་ཐུན་མོང་གི་ལས་དོན་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་འཇུག་ལས་ཁུངས། སྤྱི་ཚོགས་བརྟག་དཔྱད་ཀུང་སི། དམངས་ཁྲོད་བརྟག་དཔྱད་ཀུང་སི། ཚོང་ལས་བརྟག་དཔྱད་ཀུང་སི། ཚོང་དོན་བརྟག་དཔྱད་ཀུང་སི་སོགས་སྤྱི་ཚོགས་བརྟག་དཔྱད་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་གཏོགས་ཤིང་། དེའི་ཞབས་ཞུའི་རྣམ་གྲངས་གཙོ་བོ་ནི་སྤྱི་ཚོགས་ལས་དོན་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཆ་འཕྲིན་བརྟག་དཔྱད་ཁོ་ན་ཙམ་ཡིན།
ཁོར་ཡུག་འཕྲོད་བསྟེན་ཁང་གི་འོས་འགན་གཙོ་བོ་ནི། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་འཕྲོད་བསྟེན་དོ་དམ་གྱི་བྱེད་ཕྱོགས་དང་སྲིད་ཇུས། ཁྲིམས་ལུགས་དང་སྒྲིག་ཁྲིམས་ལག་བསྟར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞིང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས།
དཔེ་མཛོད་ཁང་ནི་དཔེ་ཆ་དང་ཡིག་ཚང་འཚོལ་སྡུད་དང་ལེགས་སྒྲིག ཉར་ཚགས་བྱས་ནས་མི་རྣམས་ལ་ལྟ་ཀློག་བྱེད་སའི་སྡེ་ཁག་ཅིག་ཡིན། སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་ལོ་ངོ་སུམ་སྟོང་གི་སྔོན་དུ་ཆེས་སྔ་བའི་དཔེ་མཛོད་ཁང་བྱུང་ཡོད་ཅིང་། དཔེ་མཛོད་ཁང་ལ་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཤུལ་བཞག་རིག་གནས་དང་ཆ་འཕྲིན་ནུས་ཁུངས་འདོན་སྤེལ། སྤྱི་ཚོགས་སློབ་གསོ་ལ་ཞུགས་པའི་འགན་ནུས་ཡོད། སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་ལོ་སུམ་སྟོང་གི་ལོར་ཆེས་སྔ་བའི་དཔེ་མཛོད་ཁང་བྱུང་ལ། 1877ལོར་དཔེ་མཛོད་ཁང་ཞེས་པའི་མིང་འདི་འཇར་པན་ནས་ཐོག་དང་པོར་བྱུང་བ་དང1894ལོར་འཇན་པར་ནས་རང་རྒྱལ་དུ་དར་བ་མ་ཟད། 1904ལོར་རང་རྒྱལ་གྱི་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་དཔེ་མཛོད་ཁང་ཐོག་མ་ཧུའུ་པེ་ཞིང་ཆེན་དཔེ་མཛོད་ཁང་གསར་དུ་བཙུགས།
ཕན་བདེ་ཁང་ནི་རྒྱལ་ཁབ་དང་སྤྱི་ཚོགས། ཚོགས་པ་སོ་སོས་སྤྱི་ཚོགས་ཐོག་གི་དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་མི་དང་ནད་པ། དབང་བོ་སྐྱོན་ཅན་སོགས་ལ་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་པར་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་ཏེ། དེ་ཚོ་ལ་ལྟོ་གོས་དང་ཞག་སྡོད། སྨན་བཅོས་ཆ་རྐྱེན་སོགས་འདོན་སྤྲོད་བྱེད་པའི་བྱམས་སེམས་ཡོད་པའི་ཕན་བདེ་ས་གནས་ཤིག་ཡིན། ཁོ་ཚོས་སྤྱི་ཚོགས་འཆམ་མཐུན་གྱི་ཆེད་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་འབུལ་བ་ཡིན།
ཡིག་ཚགས་ཁང་ནི་ཡིག་ཚགས་འཚོལ་སྡུད་དང་ཉར་ཚགས་དོ་དམ་བྱེད་པའི་སྡེ་ཁག་ཅིག་ཡིན་ཞིང་། ཡིག་ཚགས་བསྡུ་ལེན་དང་འཚོལ་སྡུད། ཉར་ཚགས་དོ་དམ་དང་ཡིག་ཚགས་བཀོལ་སྤྱོད་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་བ་སོགས་ལ་འགན་འཁུར་དགོས་པ་ཡིན། ཀྲུང་གོ་གསར་བ་དབུ་བརྙེས་རྗེས། ཀྲུང་དབྱང་ནས་ས་གནས་ཁག་ཏུ་ཡིག་ཚགས་ཁང་གསར་འཛུགས་བྱས་ཡོད།
སྲིད་འཛིན་གཏུག་ཁྲིམས་ཀྱིས་སྲིད་འཛིན་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཁྲིམས་ལུགས་ལྟར་འགན་དབང་སྤྱོད་པར་སྲུང་སྐྱོབ་དང་ལྟ་སྐུལ་བྱས་ཏེ། སྲིད་འཛིན་དོ་དམ་བྱ་བ་ཁྲིམས་ལུགས་ཅན་དུ་འགྱུར་བར་སྐུལ་འདེད་ཀྱི་ནུས་པ་གལ་ཆེན་ཐོན་བཞིན་ཡོད།
སྲིད་འཛིན་ལག་བསྟར་ནི་རྒྱལ་ཁབ་སྲིད་འཛིན་ལས་ཁུངས་ཀྱི་འགན་ནུས་ཆེས་རྩ་བར་གྱུར་བ་ཞིག་དང་། སྲིད་འཛིན་དབང་ཆའི་ནུས་པ་དེ་མཚོན་ཚུལ་ཞིག་ཡིན། སྲིད་འཛིན་དོ་དམ་བྱ་བའི་ལས་འགན་ཡོད་ཚད་འགན་ནུས་དེར་བརྟེན་ནས་མངོན་འགྱུར་གནང་བས། འཆར་གཞི་དང་ལག་བསྟར་གཉིས་ནི་ཕན་ཚུན་ལྟོས་བཅས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ལྡན་པའི་ཕྱོགས་གཉིས་ཡིན།
དེང་རབས་སྲིད་འཛིན་དོ་དམ་བྱ་བའི་ཁྱད་ཆོས་ཆེས་གཙོ་བོ་ཞིག་ནི་དོ་དམ་བྱ་བ་ཁྲིམས་ལུགས་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། ཁྲིམས་བརྟེན་སྲིད་གཉེར། སྲིད་འཛིན་དོ་དམ་བྱ་འགུལ་སྤེལ་བ་ལ་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་འགན་ངེས་ཅན་ཁུར་དུ་འཇུག་པའི་འཕེལ་ཕྱོགས་ཆེན་པོ་དེ་ཡིན། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲིད་འཛིན་དོ་དམ་བྱ་བ་ཁྲིམས་ལུགས་སུ་ཁུངས་གཏུག་དགོས་ན་ཁྲིམས་ལུགས་གཞིར་འཛིན་དགོས་པ་དང་། ཁྲིམས་ལུགས་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་སྲིད་འཛིན་དོ་དམ་བྱ་བ་ལག་བསྟར་བྱེད་པའི་རྒྱབ་རྟེན་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཞིག་ཡིན། ཁྲིམས་ལུགས་ཅན་དུ་འགྱུར་དགོས་ན། སྲིད་འཛིན་དོ་དམ་བྱ་བའི་བྱེད་སྟངས་དང་འགྲོ་རིམ། གོ་རིམ་ཚང་མ་ཁྲིམས་ལུགས་ཅན་དང་ལམ་ལུགས་ཅན་དུ་འགྱུར་དགོས། སྲིད་འཛིན་དོ་དམ་ཁྲིམས་སྲོལ་ནི་སྲིད་འཛིན་དོ་དམ་བྱ་བ་ཁྲིམས་ལུགས་ཅན་དུ་བསྒྱུར་བའི་ཡོ་བྱད་གལ་ཆེན་ཅིག་ཡིན་ལ། དེས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བཙན་ཤེད་སྟོབས་ཤུགས་རྒྱབ་རྩར་འཛིན་པ་དང་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་གཟབ་ནན་རང་བཞིན་ལ་བརྟེན་ནས་སྲིད་འཛིན་དོ་དམ་བྱ་འགུལ་དེ་ཉིད་གོ་རིམ་ཡོད་པ་དང་། ཕན་འབྲས་མཐོ་བའི་ངང་འཁོར་སྐྱོད་བྱེད་པར་ཁག་ཐེག་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད།
མི་རྣམས་ཀྱིས་འཆར་གཞི་ཞེས་པའི་བསམ་བློ་གཏོང་ཚུལ་འདི་བརྒྱུད་དེ་མ་འོངས་པའི་བྱ་བ་སྣ་ཚོགས་འཆར་འགོད་དང་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་དགོས། འཆར་གཞི་ནི་དམིགས་འབེན་གང་ཞིག་མངོན་འགྱུར་བྱེད་པའི་གཞི་འཛིན་ས་ཡིན། དེ་ཡང་འཆར་གཞི་ཡོད་ཀྱང་ལག་ལེན་དངོས་ཀྱི་ཁྲོད་ནས་ལག་བསྟར་མ་བྱས་ན་ངག་ཐོག་གི་སྟོང་བཤད་དུ་ལུས་འགྲོ་བས། མགོ་ཁྲིད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་འཆར་གཞི་དང་ལག་བསྟར་གཉིས་ཀ་དོན་ཐོག་ཏུ་འཁེལ་བ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་རང་གི་འགན་གཙོ་ཡིན་པའི་ངོས་འཛིན་ཡོད་དགོས། ལག་བསྟར་ལས་ཁུངས་ཤིག་ལ་མཚོན་ནའང་ཐོག་མར་བྱ་སྤྱོད་སྤེལ་བྱེད་ཀྱི་འཆར་གཞི་ཡོད་དགོས་ཤིང་། འཆར་གཞི་དེ་ཡང་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པར་དོན་དངོས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་དང་། ཚན་རིག་ལ་མཐུན་པ། དུས་ཐོག་ཏུ་འཁེལ་བའི་སྒོ་ནས་ལག་བསྟར་བྱེད་དགོས། དེ་བས་སྲིད་འཛིན་ལག་བསྟར་བྱ་བར་འཆར་གཞི་དགོས་ཤིང་འཆར་གཞི་མེད་ན་དམིགས་ཡུལ་མེད་ཅིང་རྙོག་དྲ་ཆེ་བའི་བྱ་སྤྱོད་དུ་འགྱུར།
སྲིད་འཛིན་ལྟ་སྐུལ་ནི་དེང་རབས་སྲིད་འཛིན་དོ་དམ་བྱ་བའི་གོ་རིམ་ཁྲོད་ཀྱི་ལྷུ་ཚིག་གལ་ཆེན་ཞིག་དང་། སྲིད་འཛིན་སྡེ་ཁག་གིས་གཏན་འབེབས་གནང་བའི་སྲིད་འཛིན་སྲིད་གཅོད་ཡོད་ཚད་ཕན་ནུས་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་ལག་བསྟར་བྱེད་དུ་འཇུག་པའི་ཁག་ཐེག་ནུས་ལྡན་ཅིག་ཡིན། དེང་རབས་སྲིད་འཛིན་དོ་དམ་བྱ་བ་ནི་སྣེ་འཛིང་ཆེ་ཞིང་སྲིད་གཞུང་གི་སྲིད་འཛིན་དབང་ཆ་དེ་ཡང་ལྟོས་འཇོག་གིས་རྒྱ་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བའི་རྣམ་པ་མངོན་བཞིན་པའི་དུས་འདིར། སྲིད་གཞུང་གི་དོ་དམ་བྱ་བའི་ལེགས་ཉེས་ནི་རྒྱལ་ཇུས་འཚོ་གནས་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་སུ་བགྲོད་ཐུབ་མིན་གྱི་གནད་དོན་ལ་ཐད་ཀར་འབྲེལ་པའི་དོན་དག་ཅིག་ཡིན། སྲིད་གཞུང་ཞིག་གི་སྲིད་སྤྱོད་མི་ལེགས་པ་དང་ཁྲིམས་ལ་མི་མཐུན་པའི་གནས་ཚུལ་སྔོན་འགོག་བྱས་ཏེ། སྲིད་གཞུང་གི་སྲིད་འཛིན་དོ་དམ་བྱ་བ་ཕན་འབྲས་མཐོ་བ། ནོར་འཁྲུལ་ཉུང་བ། ཕན་ནུས་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་ཁག་ཐེག་བྱེད་དགོས་ན། ངེས་པར་དུ་སྲིད་གཞུང་དེར་ལྟ་སྐུལ་ནུས་ལྡན་བྱེད་ཐབས་ལག་ལེན་བྱས་ཏེ། དོ་དམ་དབང་ཆ་ཡོད་ཚད་ལུགས་མཐུན་དང་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་ངང་ནས་སྤྱོད་དུ་འཇུག་དགོས། འཛམ་གླིང་འདིར་དར་རྒྱས་ཆེ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་སྲིད་འཛིན་ལྟ་སྐུལ་ལམ་ལུགས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་ཧ་ཅང་མཐོང་ཆེན་བྱེད་པར་མ་ཟད། སྲིད་འཛིན་ལྟ་སྐུལ་གྱི་ཕན་ནུས་ཁྱད་འཕགས་ཅན་ལག་ལེན་བྱེད་བཞིན་ཡོད།
ལས་ཁུངས་ནི་སྲིད་འཛིན་དོ་དམ་བྱ་བའི་ཁྲོད་དུ་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་གྲུབ་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་དང་། དེང་རབས་སྲིད་འཛིན་དོ་དམ་བྱ་བས་ཞིབ་འཇུག་བྱ་ཡུལ་གྱི་ནང་དོན་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན། སྲིད་འཛིན་ལས་ཆོད་མཐོ་རུ་གཏོང་བ་ནི་སྲིད་འཛིན་དོ་དམ་བྱ་འགུལ་གྱི་མཐར་ཐུག་དམིགས་ཡུལ་ཡིན་པ་དང་། སྲིད་འཛིན་ལས་ཆོད་མཐོ་རུ་གཏོང་བའི་བྱ་བ་དེ་སྲིད་འཛིན་དོ་དམ་པའི་བྱང་ཚད་མཐོ་དམན་ལ་རག་ལས་པར་མ་ཟད། སྲིད་འཛིན་དོ་དམ་བྱ་འགུལ་འཁོར་སྐྱོད་ཀྱི་ཁོངས་གཏོགས་ལེགས་པོ་ཡོད་མེད། ལས་ཁུངས་རང་ཉིད་ཀྱི་བྱ་བ་དང་འཚོ་བའི་ཆ་རྐྱེན་བཟང་ངན། ལས་ཁུངས་ནང་ཁུལ་གྱི་བྱ་བའི་གོ་རིམ་སོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལའང་རག་ལས།
སྲིད་འཛིན་དོ་དམ་བྱ་བའི་ཐོག་མཐའ་ཀུན་ཏུ་སྲིད་འཛིན་སྲིད་གཅོད་བྱ་བ་དང་། དེ་ནས་སྲིད་འཛིན་ལག་བསྟར་བྱ་བ། སླར་ཡང་སྲིད་གཅོད་དང་སླར་ཡང་ལག་བསྟར་བྱེད་པའི་ཡང་བསྐོར་བསྐྱར་བསྐོར་གྱི་གོ་རིམ་མང་པོ་བརྒྱུད་དགོས། དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་སྲིད་འཛིན་སྲིད་གཅོད་བྱ་བ་ནི་ཆེས་ཐོག་མའི་ལྷུ་ཚིགས་གནད་འགག་ཅན་ཞིག་དང་དོ་དམ་བྱ་འགུལ་རྣམས་ཀྱི་ཕན་ནུས་འབྱུང་གནས་ཀྱི་རྨང་གཞི་ལྟ་བུ་ཡིན། སྲིད་འཛིན་མགོ་ཁྲིད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྲིད་འཛིན་སྲིད་གཅོད་བྱ་བ་གལ་ཆེན་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་ཤུགས་དྲག་པོའི་སྒོ་ནས་སྲིད་གཅོད་བྱ་འགུལ་སྤེལ་བའི་གཙོ་ཤུགས་བྱེད་པ་དང་། རྩ་དོན་དང་། གོ་རིམ་སོགས་ཚན་རིག་ལ་མཐུན་པའི་བྱེད་ཐབས་རྣམས་སྤྱོད་དགོས་པར་མ་ཟད། ཆ་འཕྲིན་ལ་བརྟེན་དགོས་ཤིང་ཆ་འཕྲིན་ནི་སྲིད་འཛིན་སྲིད་གཅོད་བྱ་བའི་རྨང་གཞི་དང་། སྲིད་འཛིན་ལག་བསྟར་ཁྲོད་ཀྱི་མཛུབ་སྟོན་དང་། འབྲེལ་གཏུག མཐུན་སྡེབ། ལྟ་སྐུལ། ཚོད་འཛིན་ནུས་བྱེད་ཅིག་དང་། རིམ་པ་སོ་སོའི་སྲིད་འཛིན་རྩ་འཛུགས་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་གཏུག་ནུས་བྱེད་ཀྱི་འཆིང་ཐག་ལྟ་བུར་ཡིན་པར་ངོས་བཟུང་སྟེ་སྲིད་འཛིན་སྲིད་གཅོད་དམངས་གཙོ་ཅན་དང་ཚན་རིག་ཅན། གཞི་རྩའི་རྩ་དོན་དང་གཞི་རྩའི་གོ་རིམ། སྲིད་གཅོད་ལམ་ལུགས་རྣམས་འཐུས་ཚང་དུ་འགྱུར་བར་བརྩོན་དགོས།
ལས་བཟོ་པའི་ཆ་སྙོམས་ཀྱི་གློ་ཕོགས་ཞེས་པ་ནི་ཁེ་ལས་དང་། ལས་དོན་ལས་ཁུངས་དང་སྡེ་ཁག་བཅས་ཀྱི་ལས་བཟོ་པར་དུས་སྐབས་ངེས་ཅན་ཞིག་གི་ནང་མི་རེར་ཆ་སྙོམས་སུ་ཐོབ་པའི་དངུལ་ལོར་གྱི་ཕོགས་ཐོབ་ལ་ཟེར། “ལས་བཟོ་པའི་ཆ་སྙོམས་ཀྱི་གླ་ཕོགས”ནི“སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཆ་སྙོམས་གླ་ཕོགས”ཞེས་པ་དེ་ཡིན་པ་ལས“ལས་གནས་སུ་ཡོད་པའི་ལས་བཟོ་པའི་ཆ་སྙོམས་ཀྱི་གླ་ཕོགས”ལ་ཟེར་བ་མིན། རྒྱལ་ཁབ་བསྡོམས་རྩིས་ཅུས་ཀྱི་བསྡོམས་རྩིས་ཚད་གཞི་ལྟར་ན། གླ་ཕོགས་བསྡོམས་འབོར་ནི་སྡེ་ཁག་དེ་དག་གིས་དུས་ཚོད་ངེས་ཅན་ཞིག་གི་ནང་སྡེ་ཁག་དེ་གའི་ལས་བཟོ་པ་ཡོངས་ལ་ཐད་ཀར་གཏོང་སྤྲོད་བྱས་པའི་ངལ་རྩོལ་ཐོབ་ཆའི་བསྡོམས་འབོར་ལ་ཟེར་ཞིང་། དེའི་ཁྲོད་དུ་དུས་ཚོད་ལྟར་བརྩིས་པའི་གླ་ཕོགས་དང་། ལས་ཀ་འགྲུབ་ཚད་ལྟར་བརྩིས་པའི་གླ་ཕོགས། བྱ་དགའི་དངུལ། ཁ་གསབ་དང་རོགས་དངུལ། ལས་སྣོན་བརྒྱབ་པའི་གླ་ཕོགས། དམིགས་བསལ་གྱི་གནས་ཚུལ་འོག་གཏོང་སྤྲོད་བྱས་པའི་གླ་ཕོགས། མ་རྩ་ནང་དུ་བརྩིས་ཡོད་མེད་དང་དངུལ་ལོར་དང་དངོས་ཟོག་གང་ཡིན་ལ་མི་བལྟ་པར་གླ་ཕོགས་ཀྱི་སྤྱིའི་བསྡོམས་འབོར་གྱི་ནང་དུ་འདུས་ཚད་ལ་ཟེར། ད་དུང་། གླ་ཕོགས་ཀྱི་སྤྱི་འབོར་བསྡོམས་རྩིས་ནི་མི་སྒེར་གྱི་ཁྲལ་མ་འཇལ་སྔོན་གྱི་གླ་ཕོགས་ལ་ཟེར་ཞིང་། དེའི་ཁྲོད་དུ་མི་སྒེར་གྱིས་སྤྲད་པའི་རྒན་གསོའི་དངུལ་དང་། སྨན་བཅོས་ཀྱི་དངུལ། སྡོད་ཁང་སོགས་འདུས་ཡོད། འདི་དང་དངོས་སུ་དངུལ་བྱང་ཐོག་བརྒྱབ་པའི་གླ་ཕོགས་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་ངེས་ཅན་ཞིག་ཡོད།
དམིགས་བསལ་དབང་ཆའི་འབྲེལ་བ་ནི“སྤྱིར་བཏང་གི་དབང་ཆའི་འབྲེལ་བ”ཡི་ལྟོས་འཇོག་གི་མིང་ཡིན། དམིགས་བསལ་གྱི་བཅའ་ཁྲིམས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་གཞིགས་ནས་གྲུབ་པའི་རྒྱལ་ཁབ་སྲིད་འཛིན་ལས་ཁུངས་དང་བལྟོས་བཅས་ཀྱི་མིའི་བར་གྱི་དམིགས་བསལ་གྱི་བཅའ་ཁྲིམས་འབྲེལ་བ་ལ་ཟེར། དེ་ལ་དབྱེ་ན་གཙོ་བོ། (1)རྒྱལ་ཁབ་དང་གཞུང་ལས་པའི་དབར་གྱི་དམིགས་བསལ་གོ་གནས་ཀྱི་འབྲེལ་བ། (2)རྒྱལ་ཁབ་དང་སྤྱི་སྤྱོད་ལས་དོན་བར་གྱི་དམིགས་བསལ་གྱི་བེད་སྤྱོད་འབྲེལ་བ། (3)རྒྱལ་ཁབ་དང་ས་གནས་རང་སྐྱོང་ཚོགས་པའི་བར་གྱི་དམིགས་བསལ་ལྟ་སྐུལ་གྱི་འབྲེལ་བ་བཅས་ཡོད། དམིགས་བསལ་དབང་ཆའི་འབྲེལ་བ་དང་སྤྱིར་བཏང་གི་དབང་ཆའི་འབྲེལ་བའི་བར་གྱི་ཁྱད་པར་གཙོ་བོ་ནི། (1)འབྲེལ་བའི་ངོ་བོ་མི་འདྲ་སྟེ། དམིགས་བསལ་དབང་ཆའི་འབྲེལ་བ་གཙོ་བོ་ནི་རྩ་འཛུགས་ནང་ཁུལ་དུ་བྱུང་པ་ཡིན། (2)བཅའ་ཁྲིམས་བཀོལ་ཚུལ་མི་འདྲ་སྟེ། དམིགས་བསལ་གྱི་དབང་ཆའི་འབྲེལ་བ་ལ་དམིགས་བསལ་གཏན་འབེབས་ཀྱི་བཅའ་ཁྲིམས་བཀོལ་དགོས། (3)ཆད་པ་གཅོད་ཚུལ་མི་འདྲ་སྟེ། དམིགས་བསལ་གྱི་དབང་ཆའི་འབྲེལ་བར་དམིགས་བསལ་གྱི་ཆད་པ་གཅོད་དགོས། དཔེར་ན། སྲིད་འཛིན་ལས་བྱེད་མི་སྣར་སྲིད་འཛིན་ཐོག་གི་ཆད་པ་གཅོད་པ་ལྟ་བུའོ།། (4)རྩོད་གཞི་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཐབས་མི་འདྲ་བ་སྟེ། དམིགས་བསལ་གྱི་དབང་ཆའི་འབྲེལ་བའི་ཁྲོད་གནས་པའི་འོས་འགན་མི་སྣ། དཔེར་ན་གཞུང་ཞབས་པ་ལྟ་བུའོ།། གོང་རིམ་གྱིས་སྲིད་འཛིན་ཐོག་བཅད་པའི་ཆད་པ་ལ་སྲིད་འཛིན་ཐོག་གི་གཏུག་བཤེར་བྱས་མི་ཆོག ངེས་པར་དུ་གོང་རིམ་ནམ་གཙོ་སྐྱོང་སྡེ་ཁག་ཁོ་ན་བརྒྱུད་ནས་ཐག་གཅོད་དགོས།
འགན་ལེན་ལམ་ལུགས་ཞེས་པ་ནི་མི་སྒེར་གྱི་འཛད་སྤྱོད་དེ་ཕྱོགས་འགར་དབྱེ་པ་དང་། ཕྱོགས་མི་འདྲ་བར་བགོ་བཤའི་ཚད་གཞི་མི་འདྲ་བ་ལྟར་ངལ་རྩོལ་གྱི་ཐོབ་ཆ་སྤྲོད་པའི་བགོ་བཤའི་ལམ་ལུགས་ཤིག་ལ་ཟེར། འགན་ལེན་གྱི་གྲོན་དངུལ་ལ་ཟས་རིན་དང་། གྱོན་ཆས་ཀྱི་གྲོན་དངུལ། ཕོགས་སྣོན་གྲོན་དངུལ་བཅས་ཁག་གསུམ་ཚུད་ཡོད། དེའི་ནང་བྱིས་གསོ་དང་། བུ་རྫི། བུད་མེད་འཕྲོད་བསྟེན། རྒན་རྒོན་གཟིགས་སྐྱོང་སོགས་ཀྱི་འགྲོ་གྲོན་ཚུད་མེད། ཕྱི་མ་དེ་ཚད་གཞི་ལྟར་འཛད་སྤྱོད་ཀྱི་དགོས་མཁོ་ཆེ་བའི(ལོངས་སྤྱོད་བྱ་འོས་པ) ལས་བཟོ་པར་མ་གཏོགས་མི་སྤྲོད། དེ་ལའང་འགན་གཙང་ལེན་ཆེ་བ་དང་འགན་གཙང་ལེན་ཆུང་བ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ཡོད་དེ། འགན་གཙང་ལེན་ཆུང་བ་ནི་མཁོ་སྤྲོད་ལམ་ལུགས་ཀྱི་ཚད་གཞི་ལྟར། ཟས་རིན་ལ་ཆེ་བ་དང་། འབྲིང་བ། ཆུང་བ་བཅས་སུ་དབྱེ་ཡོད། ཕོགས་སྣོན་དང་གྱོན་ཆས་ཀྱི་འགྲོ་གྲོན་ལ་གོ་གནས་མཐོ་དམན་མི་དབྱེ་པར། དངོས་རྫས་དང་དངུལ་ལོར་གྲངས་འབོར་ངེས་ཅན་ཞིག་གིས་འགན་གཙང་ལེན་སྒོས་མི་སྒེར་ལ་སྤྲད་དེ། མི་སྒེར་གྱིས་སྙོམ་སྒྲིག་བྱས་ནས་སྤྱོད་དགོས། འགན་གཙང་ལེན་ཆུང་ངུ་དེ་འགན་གཙང་ལེན་ཆེན་པོར་བསྒྱུར་རྗེས། ཟས་རིན་སྔར་བཞིན་ཆེ་བ་དང་། འབྲིང་བ། ཆུང་བ་བཅས་སུ་དབྱེ་པ་དང་། ཕོགས་སྣོན(གྱོན་ཆས་ཀྱི་འགྲོ་གྲོན་ཡང་འདུས)གོ་གནས་ཀྱི་མཐོ་དམའ་ལྟར་རིམ་པ་དབྱེ་སྟེ། གོ་གནས་གཅིག་ལ་རིམ་པ་མང་པོའི་ལམ་ལུགས་ལག་བསྟར་བྱས་ནས། གོང་འོག་བསྣོལ་མར་འདྲེས་པ་ཞིག་ཡིན།
བཟོ་ཚོང་དོ་དམ་ནི་ཚོང་རའི་དཔལ་འབྱོར་ཁྲོད་ཆེས་རྒྱུན་མཐོང་གི་དོ་དམ་ཆེད་ལས་ཤིག་ཡིན་ལ། སྤྱིར་བཏང་དུ་བཟོ་ཚོང་ཁེ་ལས་ཀྱི་དོ་དམ་ལ་ཟེར་བ་དང་། བཟོ་ཚོང་དོ་དམ་ནི་བཟོ་ཚོང་ཁེ་ལས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་དོ་དམ་གྱི་གཞི་རྩའི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་དང་སྤྱིར་བཏང་གི་ཐབས་ཤེས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པའི་རིག་ཚན་ཞིག་ཡིན།
སྤྱི་པའི་དོ་དམ་ནི་སྲིད་གཞུང་གི་དོ་དམ་ཐད་ཀྱི་ཞན་ཆ་ལ་དམིགས་ཏེ་བྱུང་བའི་དོ་དམ་གྱི་འདུ་ཤེས་དང་དོ་དམ་བྱེད་སྟངས་ཤིག་ཡིན་ལ། དེས་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་དོ་དམ་དམིགས་ཡུལ་གྱི་སྤྱི་པའི་འགན་ནུས་བསྒྲུབ་དགོས་པ་ནན་བཤད་བྱེད་པ་དང་། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་སྤྱི་པའི་དབང་ཆ་ལ་ལྟ་སྐུལ་དང་ཚོད་འཛིན་བཅས་བྱེད།
དཔེ་མཛོད་གསང་འཕྲིན་དང་ཡིག་ཚགས་དོ་དམ་ནི་ཚད་ལྡན་ཡིག་ཆའི་ཆ་འཕྲིན་ཐོན་ཁུངས་ལ་ཞིབ་འཇུག་དང་གསར་སྤེལ་བྱེད་པའི་རིག་ཚན་ཞིག་ཡིན་ལ། ཚན་རིག་ཞིབ་འཇུག་སྡེ་ཚན་དང་གསང་འཕྲིན་ལས་ཁུངས་གསོ་སྐྱོང་དཔེ་མཛོད་ཁང་རིག་པ་དང་གསང་འཕྲིན་རིག་པའི་གཞི་རྩའི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་དང་། དཔྱད་ཡིག་དང་གསང་འཕྲིན་བསྡུ་ལེན་དང་རིགས་དབྱེ། དཀར་ཆག་སྒྲིག་པ་སོགས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་དང་རྩལ་ནུས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་བྱེད་དགོས།
པེ་ཅིང་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་དཔེ་མཛོད་ཁང་ནི་ཀྲུང་གོའི་དེང་རབས་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གསར་པའི་གྲས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་། རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གིས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གནའ་དཔེ་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་ཁུངས་གཙོ་བོ་ཁག་དང་པོའི་ཆོག་མཆན་སྤྲད་ནས་ཐོན་ཁུངས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། དེང་རབས་ཅན། སྣ་འཛོམས་རང་བཞིན། སྒོ་འབྱེད་རྣམ་པའི་ཞིབ་འཇུག་རང་བཞིན་གྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་ཞིག་ཏུ་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་ཡོད།
ཧཱ་ཧྥོ་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་བསྡུས་མིང་ལ“ཧཱ་ཧྥོ”ཞེས་བརྗོད་ཅིང་། འཛམ་གླིང་དུ་སྐད་གྲགས་ཆོད་པའི་ཞིབ་འཇུག་རྣམ་པའི་སྒེར་གཉེར་སློབ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ལ། སྐད་གྲགས་ཆེ་བའི་ཤིང་ད་བྱིད་མནའ་འབྲེལ་སློབ་གྲྭའི་ཁོངས་མི་ཡིན་ཞིང་ཨ་རིའི་མཱ་སཱ་ཀྲུའུ་སའེ་མངའ་སྡེའི་པའོ་ཧྲི་ཏུན་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཅན་ཆའོ་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཆགས་ཡོད།
ཧཱ་ཧྥོ་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་དཔེ་མཛོད་ཁང་ནི་ཨ་རིའི་ལོ་རྒྱུས་ཆེས་རིང་བའི་དཔེ་མཛོད་ཁང་ཞིག་ཡིན་ལ། འཛམ་གླིང་སྟེང་དཔེ་དེབ་ཉར་ཚགས་བྱས་པ་ཆེས་མང་བ་དང་གཞི་ཁྱོན་ཆེས་ཆེ་བའི་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་དཔེ་མཛོད་ཁང་ཡང་ཡིན། ཨ་རིའི་ཙུང་ཐུང་བརྒྱད་དང་ནོ་པེར་བྱ་དག་ཐོབ་མཁན33གྱིས་དེ་གར་སློབ་སྦྱོང་བྱས་མྱོང་ཡོད། ལོ་ངོ་བཞི་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་གྱི་འཕེལ་རྒྱས་ཁྲོད་ཉར་ཚགས་བྱས་པའི་དཔེ་དེབ་བམ་པོ་ཁྲི1500ཡོད། ཤེས་རིག་གི་ཉིང་བཅུད་ལྡན་པའི་ཕྱོགས་བསྡུས་རང་བཞིན་གྱི་ཉར་ཚགས་ཐོན་ཁུངས་དེ་དག་གིས་ཧཱ་ཧྥོ་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་དགེ་སློབ་ཡོངས་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་དང་ཞིབ་འཇུག་ལ་ནུས་པ་གལ་ཆེན་ཐོན་གྱིན་ཡོད།
ཝི་ཨེན་ན་སློབ་ཆེན་ནི་ལུའུ་ཏའོ་ཧྥུའུ་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་པས་སྤྱི་ལོ1365ལོར་བཙུགས་པ་དང་། ཨོ་སི་ཁྲུ་རི་ཡ་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ཝི་ཨེན་ན་རུ་ཆགས་ཡོད། ཨོ་སི་ཁྲུ་རི་ཡའི་སློབ་ཆེན་དང་པོ་དང་སློབ་གྲྭ་མཐོ་ཤོས་ཡིན་པ་མ་ཟད། འཇར་མན་སྐད་སྤྱོད་ཀྱིན་པའི་ས་ཁོངས་ཁྲོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཆེས་རིང་བའི་སློབ་ཆེན་དང་ཏུའོ་ནའོ་ཆུ་བོའི་ས་ཁུལ་གྱི་རིག་གཞུང་ལྟེ་གནས་ཀྱང་ཡིན་ལ། མིག་སྔའི་བར་ནོ་པེར་བྱ་དགའ་ཐོབ་མཁན21ཡོད། ཝི་ཨེན་ན་སློབ་ཆེན་ནི་ཨོ་སི་ཁྲུ་རི་ཡའི་གཞི་ཁྱོན་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་སློབ་ཆེན་དང་ཡོ་རོབ་ཀྱི་གཞི་ཁྱོན་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་སློབ་ཆེན་གྱི་གྲས་ཡིན། སློབ་གྲྭར་ཡོད་མུས་ཀྱི་སློབ་མ་ཁྲི9ལྷག་ཙམ་ཡོད་པ་དང་། སློབ་གླིང15དང་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས5དང་། སློབ་གྲྭའི་ཁང་པ80ལྷག་ཙམ་ཝི་ཨེན་ནའི་ཁུལ་ཁག་ཏུ་ཁ་ཐོར་དུ་གནས་ཡོད། དེའི་ནང་གནའ་བོའི་སློབ་ཁུལ་གཙོ་བོ་ནི་སི་ན་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཆུས་དང་པོར་གནས་ཡོད། ཝི་ཨེན་ན་གྲོང་ཁྱེར་གྱིས་བཙུགས་པའི་སྨན་ཁང་ཡང་ཝི་ཨེན་ན་སློབ་ཆེན་གྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས། ཝི་ཨེན་ན་སློབ་ཆེན་ནི་ཡོ་རོབ་སློབ་ཆེན་མཐུན་ཚོགས་དང་། ཡོ་རོབ་རྒྱལ་སའི་སློབ་ཆེན་མནའ་འབྲེལ། ཡོ་རོབ་ཞིབ་འཇུག་རྣམ་པའི་སློབ་ཆེན་མཐུན་ཚོགས། ཡོ་རོབ་སློབ་ཆེན་ཐེབས་རྩ་ལྷན་ཚོགས་བཅས་ཀྱི་ཁོངས་མི་ཡིན།
ཏཱ་ཐུ་མའོ་སི་སློབ་གླིང་ནི་སྤྱི་ལོ1769ལོའི་ཟླ12པའི་ཚེས13ཉིན་བཙུགས་པ་དང་། ཨ་རིའི་ཧན་པུའུ་ཧྲི་མངའ་སྡེ་གསར་མའི་ཧན་ནོ་ཝེ་གྲོང་རྡལ་དུ་ཡོད་པའི་སྒེར་གཉེར་ཞིབ་འཇུག་རྣམ་པའི་ཕྱོགས་བསྡུས་རང་བཞིན་གྱི་སློབ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། ཏཱ་ཐུ་མའོ་སི་ནི་ཤིང་ད་བྱིད་མནའ་འབྲེལ་སློབ་གྲྭའི་ཁོངས་མི་ཡིན་ལ། ཨ་རིར་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་བཙུགས་སྔ་བའི་མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་གྱི་སློབ་གླིང་དགུའི་གྲས་ཀྱང་ཡིན། ཏཱ་ཐུ་མའོ་སི་སློབ་གླིང་ནི་སྒེར་གཉེར་ཞིབ་འཇུག་རྣམ་པའི་སློབ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་མོད། “ཆུང་ཞིང་སྤུས་ལེགས་པའི”རིག་གཞུང་ཚད་གཞི་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པས“སློབ་གླིང”གི་མཚན་སྙན་སོར་འཇོག་བྱས་ཡོད་ལ། ཤིང་ད་བྱིད་སློབ་གྲྭའི་ཁྲོད“སློབ་གླིང”ཞེས་པའི་མཚན་སྙན་ཁོ་ན་ལས་མེད་པའི་སློབ་ཆེན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། དགེ་སློབ་ཀྱི་བསྡུར་ཚད་ནི1:7ཡིན་པ་དང་། དངོས་གཞིའི་ཚན་ཁག་གི་སློབ་མ4200ཙམ་ཡོད་ཅིང་། ཞིབ་འཇུག་སློབ་མ2000ཙམ་དང་། དགེ་རྒན་ཆེན་མོ1081ཡོད།
ལའེ་སི་སློབ་ཆེན་ནི། ཏུ་ཁུ་སཱ་སི་མངའ་སྡེའི་སྲིང་བལ་ཕྱུག་བདག་ཝེ་ལེན·མཱ་ཞེ་ཨེར·ལའེ་སི་ཡིས་སྤྱི་ལོ1891ལོར་ཨ་རིའི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་གྲས་བཞི་པའི་ཞིའུ་སི་ཏུན་གྲོང་ཁྱེར་དུ་བཙུགས་པ་དང་། ཨ་རིའི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་སློབ་གྲྭ་མཐོ་ཤོས་ཤིག་ཡིན་ལ། འཛམ་གླིང་ཐོག་སྐད་གྲགས་ཆོད་པའི་སྒེར་བཙུགས་ཞིབ་འཇུག་རྣམ་པའི་སློབ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། “ཤིང་ད་བྱིད་མནའ་འབྲེལ་གསར་མའི” ཁོངས་མི་ཡིན།
ལོན་ཏོན་སློབ་ཆེན་ནི་དབྱིན་ཇིའི་རྒྱལ་ས་ལོན་ཏོན་དུ་གནས་པ་དང་། ལོན་ཏོན་གྱི་མཐོ་སློབ་དང་ཞིབ་འཇུག་ལས་ཁུངས་བཅུ་གྲངས་ལས་གྲུབ་པའི་སློབ་ཆེན་སྲིད་འཛིན་མ་ལག་ཅིག་ཡིན་ལ། འཛམ་གླིང་སྟེང་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེ་ཤོས་ལྡན་པའི་གཞུང་གཉེར་རྒྱལ་ཕྲན་མཉམ་འབྲེལ་ལམ་ལུགས་ཀྱི་སློབ་ཆེན་ཞིག་ཡིན།
མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་འགྲིམ་འགྲུལ་སྐྱེལ་འདྲེན་ཐིང་ནི《མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་སློབ་གསོ་ཐིང་སོགས་ཐིང་དང་ཅུའུ8ཀྱི་འགན་འཁྲི་གཙོ་བོའི་ནང་བཙུགས་ལས་ཁུངས་དང་མི་སྣའི་སྒྲིག་ཁོངས་གཏན་འབེབས་པར་འགྲེམས་བྱེད་པའི་སྐོར་གྱི་བརྡ་ཐོའི》（མཚོ་སྔོན་སྲིད་འཛིན་གཞུང་དོན་ཐིང[སྤྱི་ལོ2014ལོ]ཨང119པ）མཆན་བཀོད་བཀའ་ལན་ལྟར་བཙུགས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གི་གྲུབ་ཆའི་སྡེ་ཁག་ཅིག་ཡིན། སྤྱི་ལོ2020ལོའི་ཟླ4པར། མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུ་དང་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་གིས“མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་རྒྱལ་ཁོངས་ལྗང་བསྒྱུར་སྔོན་ཐོན་སྡེ་ཁག”གི་གཟི་བརྗིད་མཚན་སྙན་སྤྲད།
ཀྲུང་གུང་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུ་དང་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གི《ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་གི་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་སྒྲིག་འཛུགས་བྱས་པའི་སྐོར་གྱི་བརྡ་སྦྱོར》《མཚོ་སྔོན་སྤེལ[2009]ཨང4）》ལྟར་མཚོ་སྔོན་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་སྲུང་སྐྱོབ་དོ་དམ་ཅུའུ་བཙུགས་ནས་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་མངག་གཏོང་བྱས་པའི་ཐིན་རིམ་པའི་ལས་ཁུངས་ཤིག་ཡིན།
འགན་སྲུང་ལམ་སྲོལ་ནི་བྱེད་སྒོ་དོ་དམ་བྱེད་པར་དངོས་པོ་དང་བསམ་པའི་ཆ་རྐྱེན་འདོན་སྤྲོད་བྱེད་པའི་ལམ་སྲོལ་ཡིན་པ་དང་། བྱེད་ནུས་ལྟར་དབྱེ་བ་ཡིན། ལམ་སྲོལ་གྱི་བྱེད་ནུས་ལྟར་དབྱེ་ན། སྐུལ་སློང་ལམ་སྲོལ་དང་། ཚོད་འཛིན་ལམ་སྲོལ། འགན་སྲུང་ལམ་སྲོལ་བཅས་སུ་དབྱེ་ཡོད། འགན་སྲུང་ལམ་སྲོལ་ནི་ལམ་སྲོལ་གྱི་བྱེད་ནུས་ལྟར་དབྱེ་འབྱེད་བྱས་པའི་དོན་སྤྱི་ཞིག་ཡིན།
རྒྱལ་ཁབ་བདེ་འཇགས་ཐོན་སྐྱེད་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་ཅུའུ་ནི་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་བདེ་འཇགས་ཐོན་སྐྱེད་ལས་དོན་ལ་ཕྱོགས་བསྡུས་དོ་དམ་བྱེད་པ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་འཇགས་ཐོན་སྐྱེད་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་དང་རྡོ་སོལ་གཏེར་ཁུལ་གྱི་བདེ་འཇགས་ལྟ་ཞིབ་འགན་ནུས་ལག་བསྟར་བྱེད་པའི་དེ་སྔའི་ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་དཔལ་འབྱོར་ཉོ་ཚོང་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་དོ་དམ་བྱེད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅུའུ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། སྤྱི་ལོ2001ལོའི་ཟླ2པར་བཙུགས་པ་རེད།
ཐད་ཀའི་དམངས་གཙོ་ཞེས་པ་ནི་དབང་སྒྱུར་བྱེད་མཁན་དང་དབང་སྒྱུར་བྱ་ཡུལ་གྱི་ཐོབ་ཐང་གི་འདྲེས་སྦྱོར་ལ་ཟེར་བ་དང་། སྤྱི་དམངས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདག་པོ་ཡིན་པའི་ངོས་ནས་ཐད་ཀར་རང་ཉིད་ཀྱི་ལས་དོན་དོ་དམ་བྱེད་པ་ལས། མཚམས་སྦྱོར་དང་འཐུས་མི་བརྒྱུད་མི་ཆོག ཐད་ཀར་ཞུགས་པ་དང་། ཐད་ཀར་འདེམས་བསྐོ་བྱེད་པ། དམངས་ཡོངས་ཀྱིས་སྤྱི་ཐག་གཅོད་པ་བཅས་ཚང་མར་དམངས་གཙོའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཐད་ཀར་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་སྒྲིག་སྲོལ་ཐད་ཀྱི་ཐད་ཀའི་དམངས་གཙོ་གྲུབ་མེད། དོན་དམ་པར་བཤད་ན་ཐད་ཀའི་དམངས་གཙོ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྒྲིག་སྲོལ་ཐོག་གི་ཐད་ཀའི་དམངས་གཙོ་ཁོ་ན་ལ་ཟེར་བ་ཡིན།


རྒྱ་ནག་གི་བཟོ་གྲྭ་ཞིག་གི་ནང་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་བུད་མེད་ཞིག་ལ་བྱམས་སྙིང་རྗེ་བྱས་ཏེ་ལྟ་སྐྱོང་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བུད་མེད་དེ་ལ་སེམས་ཚོར་ཅི་ཆེ་་བྱུང་སྟེ་ རང་དབང་མེད་པར་ལྐོག་ས་རུལ་སྲུང་བཀག་སྡོམ་གྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ་མཁན་ཞིག་ལ་གྱུར་བའི་རྗེས་ རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བུད་མེད་དེ་ལ་བཙོན་འཇུག་གི་ཉེས་ཆད་བཏང་ཡོད་པ་དང་ དེའི་སྐོར་བུད་མེད་དེའི་བུ་མོས་རང་གི་སྐྱེད་མའི་ལོ་རྒྱུས་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་པ་ཞིག་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཉེས་ཡང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལྟ་རྟོག་ཚོགས་པས་འདོན་སྤེལ་བྱས་པ།


སྔ་འགྱུར་རྙིང་མའི་དབུ་འཛིན་ཁྲི་རབས་བདུན་པ་སྐྱབས་རྗེ་ཀ༔་ཐོག་དགེ་རྩེ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་སུད་སི་མ་ཧྭ་གུ་རུའི་འབུམ་ཚོགས་ཐེངས་ལྔ་བའི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཕེབས་ཏེ་སྤྱི་སྨན་ཞབས་རིམ་བསྒྲུབས་པ།
དེ་རིང་སྤྱི་ཚེས་༡༠ ཉིན་སུད་སི་ལིག་ཏེན་སིཊ་ཡན་བོད་རིགས་མི་མང་སྐབས་༡༧ འཐུས་ཚོགས་ཀྱི་གོ་སྒྲིག་འོག འཛམ་གླིང་སྐྱེས་འགྲོ་ཡོངས་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པའི་ཁྲིད་སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་དབུས་རིས་མེད་ཆོས་རྒྱུད་ཁག་གི་བླ་ཆེན་རྣམས་དང་། བསྟན་འཛིན་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ཚེ་བསྐལ་བརྒྱར་བརྟན་ཞིང་། བསྟན་འགྲོའི་རླབས་ཆེན་མཛད་འཕྲིན་མཐའ་དག་གེགས་མེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་། བོད་བསྟན་སྲིད་མི་རིགས་ཆེད་ལུས་སྲོག་ལོངས་སྤྱོད་བློས་གཏོང་མཁན་རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་དཔའ་མོ་ཡོངས་ཀྱི་ཕུགས་ཀྱི་ཐུགས་དགོངས་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པ་དང་། བོད་མི་ཡོད་དོ་ཅོག་གི་སྤྱི་མཐུན་བསོད་ནམས་གོང་འཕེལ་དང་། རྐྱེན་ངན་བར་ཆད་སོགས་མི་ཡོང་བ་བཅས་ཀྱི་ཆེད་དུ། ཐེངས་ལྔ་བའི་མ་ཧྰ་གུ་རུའི་འབུམ་ཚོགས་སྤྱི་སྨན་ཞབས་རིམས་ཀྱི་ཚོགས་མགོན་དུ་སྔ་འགྱུར་རྙིང་མའི་དབུ་འཛིན་ཁྲི་རབས་བདུན་པ་སྐྱབས་རྗེ་ཀ་༔་ཐོག་དགེ་རྩེ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གདན་ཞུ་ཆིབས་བསྒྱུར་ཐོག་ཞབས་རིམ་མུ་མཐུད་འཚོགས་བཞིན་ཡོད་འདུག
གོང་ཚེས་ཉིན་གྱི་ཞོགས་པར་རི་ཁོན་མཁན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་གཙོས་པའི་བླ་གྲྭ་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་དང་། སུད་སི་སྔ་འགྱུར་རིག་འཛིན་འདུས་སྡེ་བླ་མ་རིག་འཛིན་ནམ་མཁའ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག ཡུ་རོབ་སྤྱི་འཐུས་དང་སྤྱི་ཟུར། དེ་བཞིན་སུད་སི་དོན་གཅོད་སྐུ་ངོ་དང་། སུད་སི་དང་ལིག་ཏེན་སི་ཊཡན་བོད་རིགས་མི་མང་གི་འཐུས་ཚོགས་སྐབས་༡༧ པའི་ཚོགས་གཙོ་སྦྲེལ་བོ་གཙོས་ས་གནས་འཐུས་མི་རྣམས་ཀྱིས་གཙོས་ས་གནས་བོད་མི་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་གིས་སྐྱབས་རྗེ་ཀ་༔་ཐོག་དགེ་རྩེ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ཚོགས་མགོན་དབུ་བླར་གདན་ཞུ་གནང་གྲུབ་རྗེས། མི་མང་ཚོགས་གཙོ་མཆོག་གིས་སྐྱབས་རྗེ་ཀ༔་ཐོག་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་མཛད་རྣམ་སྙིང་བསྡུས་ཞིག་སྦྱར་ཀློག་ངོ་སྤྲོད་གནང་བ་དང་། དེ་རྗེས་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་མི་མང་ལ་བཀའ་སློབ་བཀའ་དྲིན་བསྩལ་གནང་བ་དང་། དེ་རྗེས་ཐེངས་འདིའི་མ་ཧ་གུ་རུའི་འབུམ་ཚོགས་ཐེངས་ལྔ་བར་ས་གནས་མི་མང་གིས་ཞལ་འདེབས་གནང་འབྱོར་བྱུང་བའི་ཐོ་གཞུང་སྦྱར་ཀློག་སོགས་གནང་ཡོད་འདུག
སྔ་འགྱུར་རྙིང་མའི་དབུ་འཛིན་ཁྲི་རབས་བདུན་པ་སྐྱབས་རྗེ་ཀ་༔་ཐོག་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་མི་མང་ལ་བཀའ་སློབ་བསྩལ་དོན། སྤྱིར་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ནི་བོད་གངས་ཅན་ལ་མཚོན་ན་འབྲེལ་བ་དམིགས་བསལ་བ་ཡོད་པ་དང་། ཁྲི་སེང་སྡེ་བཙན་སྐབས་ལྷ་སྲིན་སོགས་ཀྱིས་བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་བར་གེགས་དང་གནོད་འཚེ་བྱེད་སྐབས་གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེ་བཀའ་དྲིན་བྱིན་རླབས་སྐྱོང་གནང་ཡོད་པ་བཞིན། གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེའི་མཚན་སྔགས་བགྲང་བ་དང་། གུ་རུའི་འབུམ་ཚོགས་འདི་བཞིན་འཚོགས་གནང་ཐུབ་པ་འདིས་གནས་སྐབས་གེགས་བར་ཆོད་སེལ་བ་དང་། མཐར་མཐུག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕོང་འཐོབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་རུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཀྱང་ཆོས་གང་ཞིག་བྱས་ན་གཙོ་བོ་ཀུན་སློང་རྣམ་པར་དག་པ་ཞིག་དགོས་རྒྱུ་ནི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ཀུན་སློང་རྣམ་པར་དག་པ་དགོས་ཚུལ་སྐོར་ནམ་རྒྱུན་༧གོང་ས་མཆོག་དང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་ཀྱིས་བཀའ་སློབ་ཐེངས་མང་བསྩལ་བ་ནང་བཞིན། རང་སོ་སོ་གཅིག་པུའི་ཆེད་མ་ཡིན་པ། ཚེ་འདི་གཅིག་པུའི་ཆེད་མ་ཡིན་པ། ཁམས་གསུམ་གྱི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་རང་ཉིད་ཀྱི་མར་མ་གྱུར་བ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པ་བཞིན། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་མར་ཤེས་པ། དྲིན་དྲན་པ་སོགས་ཀྱིས་ཀུན་སློང་འཛིན་དགོས་པ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ཅེས་དང་། ང་ཚོའི་ཆོས་གང་བྱེད་སྐབས་སེམས་པ་ལ་རག་ལས་ཡོད་ཚུལ་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་གསུང་བ་ནང་བཞིན་ནམ་རྒྱུན་༧སྐྱབས་མགོན་རྒྱལ་བའི་དབང་བོ་མཆོག་གི་བཀའ་སློབ་སྤྱི་བོར་འཛིན་པའི་ཐོག་ནས་ལས་གང་བྱས་ཆོས་ལ་འགྲོ་ཐབས་གནང་རྒྱུ་གལ་ཆེ། ཞེས་སོགས་གསུང་ཡོད་འདུག
ཐེངས་ལྔ་བའི་མ་ཧྰ་གུ་རུའི་འབུམ་ཚོགས་འདི་བཞིན་ཟླ་༥ ཚེས་༡༠ ནས་༡༢་བཅས་ཉིན་གསུམ་རིང་འཚོག་བཞིན་ཡོད་འདུག་ལ། ལོ་ལྟར་མ་ཧྰ་གུ་རུའི་འབུམ་ཚོགས་ཐེངས་གཅིག་རེ་གོ་སྒྲིག་ཞུ་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཟད། མུ་མཐུད་བོད་དོན་བདེན་མཐའ་མ་སེལ་བར་འབུམ་ཚོགས་འདི་བཞིན་འཚོག་ཐུབ་པའི་རེ་གནང་གི་ཡོད་འདུག
མཆན་བུ། (༠)
མཆན་འགྲེལ་ཐོག་མ་དེ་ཁྱེད་ནས་འགོད་རོགས་ཞུ།


ཡོངས་ཁྱབ་རིན་ཐང་དང་རྒྱ་ནག་གི་བཅོས་བསྒྱུར་སྒོ་འབྱེད།༤
ཏུ་ཀུང་གིས་བརྩམས། རྟ་མགྲིན་རྡོ་རྗེས་བསྒྱུར།
བཞི།
སྤྱི་ཚོགས་སྒྲིག་གཞིར་བཅོས་བསྒྱུར་བྱེད་པའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་སྤྱི་ཚོགས་འདྲ་མཉམ་ཅན་དུ་བྱེད་པའོ།། གནའ་ནས་ད་བར། མིའི་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནི་འདྲ་མཉམ་མེད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་རེད་ལ། འདྲ་མཉམ་བརྩད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་ཀྱང་རེད། དབང་སྒྱུར་བྱེད་མཁན་དང་བདག་པསྒྱུར་བྱེད་ཡུལ། བཤུ་གཞོག་བྱེད་མཁན་དང་བཤུ་གཞོག་བྱེད་ཡུལ། གཉའ་གནོན་བྱེད་མཁན་དང་གཉའ་གནོན་བྱེད་ཡུལ་བར་གྱི་འགལ་བ་དང་འཐབ་རྩོད་ནི། ཡུལ་དུས་གང་དུའང་མཚམས་མ་བཞག གནའ་སྔ་མོ་ནས་བཟུང་། འདྲ་མཉམ་མིན་པ་ནས་འདྲ་མཉམ་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་བསྐྱོད་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་དུ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དང་མི་སེར་ཕལ་པ་བགྲང་ལས་འདས་པའི་ཁྲག་དང་མིག་ཆུ་བཞུར་བ་རེད། བརྒྱུད་རིམ་འདིའི་ཁྲོད་ན་ཡོད་པའི་ང་ཚོས་ད་ལྟ་སྤྱི་ཚོགས་བཅོས་བསྒྱུར་གྱི་དམིགས་ཡུལ་གླེང་དུས། སྤྱི་ཚོགས་འདྲ་མཉམ་གྱི་གླེང་གཞི་དང་འབྲལ་ཐབས་མེད། མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་སུ། འདྲ་མཉམ་གྱིས་ནི་གྲལ་རིམ་རྩ་མེད་བཟོས་པ་མཚོན་ཞེས་པ་ལ་གནས་ལུགས་ཆེན་པོ་འདུག དཔལ་འབྱོར་གྱི་བཤུ་གཞོག་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གཉའ་གནོན་ལས་གྲལ་རིམ་བྱུང་བ་སྟེ། ཐོན་སྐྱེད་རྒྱུ་ཆ་དང་ཆབ་སྲིད་དབང་སྒྱུར་གྱི་དབང་ཤུགས་མི་ཉུང་ཤས་ཤིག་གི་ལག་ལ་བཟུང་ནས་མང་ཆེ་བར་བཤུ་གཞོག་དང་གཉའ་གནོན་བྱེད་པའོ།། རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་བཙུགས་ཚུན་དུའང་། ཁོ་ཚོས་ལོག་བཤད་འཁྱོག་བསྒྱུར་གྱི་བཤད་སྟངས་སྤྱད་ནས། དངོས་ཡོད་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་གནས་སྟངས་གཞན་ཞིག་ཏུ་བསྒྱུར་པ་མ་གཏོགས། རྒྱ་ནག་གི་སྤྱི་ཚོགས་སུ། གྲལ་རིམ་གྱི་བར་ཁྱད་དང་དཔལ་འབྱོར་བཤུ་གཞོག་དང་ཆབ་སྲིད་གཉའ་གནོན་ནི་མཚམས་བཞག་མ་མྱོང་ངོ་།།
རྒྱལ་ཁབ་བཙུགས་ཚུན་དུ། གྲལ་རིམ་གནས་སྟངས་ཀྱི་འགྱུར་བ་དེ་སྔ་ཕྱིའི་ལོ་ངོ་སུམ་ཅུ་གཉིས་སུ་བསྡུས་ཆོག་སྟེ། ༡༩༤༩ནས༢༩༧༩བར་གྱི་ལོ་ངོ་སུམ་ཅུ་ནི། བཤུ་གཞོག་དང་གཉའ་གནོན་མྱོང་བའི་ཞིང་བྲན་གྲལ་རིམ་དང་འབངས་ཐ་ཤལ་པའི་གྲལ་རིམ་གཉིས་བྱུང་བ་ནས་བཅིངས་འགྲོལ་ཐོབ་པའི་ལོ་རྒྱུས་རེད། ལོ་རྒྱུས་འདིའི་བརྒྱུད་རིམ་ཧྲིལ་པོར་སྤྱི་ཚོགས་འདྲ་མཉམ་མིན་པས་ཁྱབ་ཡོད། མའོ་ཙེ་ཏུང་མ་འདས་གོང་། “གྲལ་རིམ་འཐབ་རྩོད་གཏན་ནས་བརྗེད་མི་རུང”བ་དང་། “གྲལ་རིམ་འཐབ་རྩོད་རྩ་དོན་དུ་འཛིན་དགོས”ཚུལ་གླེང་བ་ནི། འབྱོར་མེད་དང་འབྱོར་ལྡན་གྱི་གྲལ་རིམ་གཉིས་ལ་གོ་མོད། དོན་དངོས་སུ། འདི་ནི་མི་བདེན་རྫུན་སྒྲིག་གི་རྟོག་བཟོ་ཁོ་ན་རེད། “སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་བསྒྱུར་བཀོད”བརྒྱུད་ནས། འབྱོར་ལྡན་གྲལ་རིམ་མེད་པ་བཟོས་རུང་། སྤྱི་ཚོགས་སྟེང་གི་མི་རྣམས་ནི་ཐོན་སྐྱེད་རྒྱུ་ཆ་སྒེར་ལ་བདག་པའི་དབང་ཆ་མེད་པའི་འབྱོར་མེད་པ་རུ་གྱུར་ཟིན། གཞན་མའོ་ཙེ་ཏུང་ཁོ་རང་གིས་བཤད་པའི་བསམ་བློའི་འཐབ་རྩོད་ནང་གི་གྲལ་རིམ་ཡིན་རུང་། འབྱོར་མེད་དང་འབྱོར་ལྡན་བར་གྱི་འཐབ་རྩོད་མ་ཡིན་པར། ཡོད་པ་ནི་དམངས་གཙོ་རིང་ལུགས་དང་སྒེར་གཅོད་རིང་ལུགས་བར་གྱི་འཐབ་རྩོད་རེད།
ས་ཞིང་བཅོས་བསྒྱུར་བརྒྱུད་དེ་ཞིང་ས་ཐོབ་པའི་ཞིང་པ་རྣམས་ནི། ཐོན་སྐྱེད་རྒྱུ་ཆ་སྒེར་ལ་བདག་པའི་རང་དབང་ཅན་གྱི་ཞིང་པ་རེད། ཐོན་སྐྱེད་ཐད་དུ། ཁོ་ཚོས་རང་རང་གི་ཁེ་ཕན་ལ་དམིགས་ནས། ཐོན་འབབ་ཆེས་བཟང་བའི་ངལ་རྩོལ་བྱེད་སྟངས་ཤིག་རྙེད་སྲིད་པས། རང་སོ་སོས་བྱེད་པའམ་མཉམ་འབྲེལ་བྱེད་མིན་ནི། ཁོ་རང་ཚོས་རང་དབང་རང་མོས་ངང་གདམ་ཀ་བྱེད་འོས། འོན་ཀྱང་། མའོ་ཙེ་ཏུང་གིས་རང་འདོད་ལྟར། མཉམ་ལས་ཅན་དང་ཀུང་ཧྲེ་ཅན་སོགས་བཙན་གྱིས་ས་སྤེལ་རྡོ་སྤེལ་བྱས་ནས། ལོ་འགའི་ནང་དུ་ཞིང་པ་རྣམས་ཀྱི་ས་ཞིང་དང་ཐོན་སྐྱེད་རྒྱུ་ཆ་དག་ཕལ་ཆེར་ལྷག་མེད་དུ་ཕྲོགས་པས། དེ་ནས་བཟུང་ཞིང་པ་དག་ནི་ཞིང་བྲན་དུ་གྱུར། དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཐད་ནས་དེ་འདྲའི་བཤུ་གཞོག་བྱས་པར་མ་ཟད། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐད་ལ་ཐེམ་ཐོ་ལམ་ལུགས་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ། ཀུང་ཧྲེ་ཡི་ཁོངས་མི་རྣམས་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འགྲོ་བ་བཀག་ཅིང་། སོང་བ་རྣམས་ཀྱང་བཙན་གྱིས་ཕྱིར་ཁྲིད་ནས་དོ་དམ་ནན་མོ་བྱེད་པའི་ངལ་རྩོལ་ར་བར་བཅུག ཐ་ན་ཕྱི་རོལ་ལ་སློང་མོར་ཉུལ་བ་ལའང་ཆོག་མཆན་མེད་ཚེ་མི་གཏོང་། རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་སུ། རང་ཁྱིམ་མདུན་རྒྱབ་ཀྱི་ས་སྟོང་དུ་སྔོ་ཚོད་བཏབ་པའམ། གསོས་བྱའི་སྒོ་ང་ཁྲོམ་ནས་འཚོ་བའི་ཉེར་མཁོ་ལ་བརྗེས་པ་སོགས་ཀྱང་། “འབྱོར་ལྡན་གྲལ་རིམ་གྱི་རྔ་མ་གཅོད་དགོས”ཞེས་དགག་པ་རེད། འཚོ་བ་རྡུགས་པོ་འདི་འདྲ་ལ་མི་འདོད་པའི་རྣམ་འགྱུར་ཕྲན་ཙམ་བསྟན་པའང“སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ལ་རྒོལ་བ”འམ། “གསར་བརྗེའི་ངོ་ལོག་པ”སོགས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཞྭ་མོ་བསྐོན་ཏེ་འཐབ་རྩོད་བྱས་པས་མི་རྣམས་ཀྱི་འཚོ་བའི་གནས་བབ་ནི་དེ་བས་སྡུག་པར་གྱུར། གྲངས་ཀྱིས་མི་ཆོད་པའི་ཞིང་པ་དག་གི་དཔལ་འབྱོར་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནས་བབ་དེས་བསྙོན་མེད་དུ་བསྟན་པར། མིང་ཐོག་ནས་སྔར་བཞིན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདག་པོ་ཡིན་སྐད་ཀྱི་ཁོ་ཚོ་ནི། ཀུང་ཧྲེ་ཅན་བྱས་རྗེས་སུ། དབང་ཆ་ཡོད་ཚད་ཕྲོགས་ཤིང་། རང་དབང་གི་ཐོབ་ཐང་གང་ཡང་མེད་པའི་ཞིང་བྲན་ཁོ་ནའོ།།
བཤུ་གཞོག་དང་གཉའ་གནོན་མྱོང་བའི་གྲལ་རིམ་གཞན་ཞིག་ནི། འབངས་ཐ་ཤལ་པའི་གྲལ་རིམ་རེད། དེ་ཚོ་ནི་ཆབ་སྲིད་ལས་འགུལ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། མི་དམངས་མང་ཚོགས་བསྐུལ་ནས་འཐབ་རྩོད་དང་རྒོལ་བ་བྱེད་པ་དང་། རང་དབང་གི་ཐོབ་ཐང་ཕྲོགས་སོང་བའི་ཉམ་ཐག་དག་གོ། ཉེ་བའི་ལོ་འགའི་ནང་གི་པར་སྐྲུན་དག་མ་བརྒྱུད་མ་བརྒྱུད་ཀྱི་དཔེ་ཆ་དག་ལས་མཐོང་བར། གསོན་དུས་མནར་གཅོད་བཟོད་གླགས་མེད་པ་མྱངས་ཤིང་འདས་དུས་བེམ་པོ་ས་སྟོང་དུ་གཡུགས་བཞག་པ་སོགས་ནི། སྤྱི་ཚོགས་སྟེང་གི“གཡོན་ལྷུང་བ”རུ་བཏགས་པ་དག་སྟེ། འབངས་ཐ་ཤལ་པའི་གྲལ་རིམ་གྱི་ཡ་ང་བའི་ལས་དབང་ངོ་།།
རྒྱལ་ཁབ་བཙུགས་རྗེས་ཀྱི་སྔོན་མའི་ལོ་སུམ་ཅུ་བོའི་ཆེས་མཐའ་མའི་ཟླ་མཇུག་ཏུ། བཤུ་གཞོག་དང་གཉའ་གནོན་མྱོང་བའི་གྲལ་རིམ་དེ་གཉིས་པོར་ཐར་པ་ཐོབ་པས་མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་བསྐལ་པ་མཇུག་རྫོགས། རྗེས་མའི་ལོ་སུམ་ཅུའི་ནང་དུ། རྒྱ་ནག་གི་སྤྱི་ཚོགས་ལྟོས་བཅས་སུ་འདྲ་མཉམ་ཞིག་ཏུ་གྱུར། བཅོས་བསྒྱུར་སྒོ་འབྱེད་ཀྱིས་མི་དམངས་ཀྱི་འཚོ་ཚིས་ཇེ་བཟང་དུ་བཏང་བ་སྟེ་ཚོགས་པའམ་ཏང་བ་དང་། “ཧུའུ་ཀྲའོ་ཡི་སྲིད་གསར་པས”[1]མི་དམངས་ཀྱི་ནང་སེམས་ལ་བདེ་བ་བསྩལ། སྐབས་དེར། གཡས་མཐའི་བསམ་བློ་དང་སྒེར་གཅོད་རིང་ལུགས་པའི་བར་ཆད་རྒྱུན་མི་ཆད་ནའང་། སྤྱིའི་ཆ་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཧྲིལ་པོར་རྣམ་པ་ཡར་ཐོན་གྱི་དཔལ་དང་ལྡན། དཔལ་འབྱོར་ཚོང་ར་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དང་བསྟུན་ཆབ་སྲིད་དམངས་གཙོ་ཅན་དང་རིག་གནས་རང་དབང་ཅན། སྤྱི་ཚོགས་འདྲ་མཉམ་ཅན་དུ་ཕྱོགས། འདྲ་མཉམ་ནི་དབང་ཆ་དང་གོ་སྐབས་དང་ཁྲིམས་ཀྱི་མདུན་དུ་འདྲ་མཉམ་ཡིན་ཚུལ་ལ་གོ་བ་ལས། མི་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ནོར་དང་ནུས་པ་དང་ལས་གནས་སོགས་ཀྱི་སྟེང་གི་འདྲ་མཉམ་ལ་གོ་བ་མིན།
འོན་ཀྱང་། ༡༩༨༩ལོའི་མེ་མདའི་སྐད་ཀྱིས། སྤྱི་ཚོགས་ཧྲིལ་པོའི་རྣམ་པ་ཡར་ཐོན་དུ་འགྲོ་བའི་ལེགས་ལམ་བཅད་དེ། རུལ་སུངས་འགོག་ཅིང་ཆབ་སྲིད་དམངས་གཙོ་ཅན་དུ་གཏོང་བའི་ལས་འགུལ་བཙན་དང་དྲག་པོས་བཀག་སྟབས། དེ་ནས་བཟུང་། རུལ་སུངས་དང་སྒེར་གཅོད་དབང་སྒྱུར་ཇེ་ཐུ་རུ་སོང་། ༡༩༩༢ལོར་ཏེང་ཞའོ་ཕེང་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད་སྐབས་ཀྱི་གཏམ་བཤད་ཀྱིས། དཔལ་འབྱོར་སྒྲིག་གཞིའི་བཅོས་བསྒྱུར་གསོས་སྟབས། དམངས་གཉེར་དཔལ་འབྱོར་གོང་དུ་འཕེལ་མོད། དེ་ནི་རུལ་སུངས་དང་སྒེར་གཅོད་ཀྱིས་ཟིན་སྟབས། དཔལ་འབྱོར་སྒྲིག་གཞིའི་བཅོས་བསྒྱུར་ལོག་ལམ་དུ་བསྒྱུར་པ་དང་། རྒྱལ་གཉེར་ཁེ་ལས་ཀྱི་བཅོས་བསྒྱུར་དེ། སྟོབས་འབྱོར་ཅན་དང་དབང་ཤེད་ཅན་ཚོས་ལས་ཀ་པའི་རང་དབང་གི་ཐོབ་ཐང་ཕྲོགས་ཤིང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱུ་ནོར་ཧམ་འཛིན་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་ལེགས་པོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར། ཁོ་ཚོས་ཁྲིམས་འགལ་ལུགས་འགལ་གྱི་ཐབས་བཀོད་སྣ་ཚོགས་བརྒྱུད་ནས་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཁེ་དབང་ལ་བརྙས་ཤིང་རང་གི་སྒེར་དོན་གཉེར་བས། ཉེ་བའི་ལོ་འགའི་ནང་སྤྱི་ཚོགས་ཐོག་བྱུང་བའི་ཚོགས་པའི་ངོ་བོ་ཅན་གྱི་དོན་དག་ཁྲི་ཁ་གང་བ་ལས་མང་ཆེ་བ་ནི་ཁོ་ཚོས་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཞིང་ས་ཕྲོགས་པ་དང་སྡོད་ཁང་བརླགས་པ་ལས་བྱུང་། ཁོ་ཚོ་དང་མི་དམངས་མང་ཚོགས་བར་གྱི་འགལ་བ་ནི། དུས་སྐབས་འདིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འགལ་བ་གཙོ་བོ་རེད། ཁོ་ཚོས་མི་སེར་ལ་གཉའ་གནོན་བཤུ་གཞོག་བྱེད་པ་དང་། མི་སེར་གྱིས་དེར་རྒོལ་ཞིང་འཐབ་པ་ནི་དུས་སྐབས་འདིའི་གྲལ་རིམ་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་རྣམ་པ་གཙོ་བོ་རེད། སྤྱི་ཚོགས་འདྲ་མཉམ་མིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་ད་ལྟའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འགལ་བ་དང་གདོང་ཐུག་སྣ་ཚོགས་ཁྲོད་དུ། ཆག་འཇིག་ཚབས་ཆེན་འབྱུང་ཉེན་གྱི་རྒྱུ་ཚང་འདུག་ཅིང་། འདི་ནི། སྒྲིག་གཞི་བཅོས་བསྒྱུར་གྱི་མཛུབ་སྟོན་བསམ་བློས་འདྲ་མཉམ་གྱི་གནད་དོན་ལ་དོ་སྣང་མ་བྱས་པས་རེད། འདྲ་མཉམ་ནི་ཡོངས་ཁྱབ་རིན་ཐང་གི་ནང་དོན་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན་པས། འདྲ་མཉམ་ལ་དོ་སྣང་མ་བྱས་པ་ནི། བཅོས་བསྒྱུར་གྱི་བསམ་བློ་དེ་ཡོངས་ཁྱབ་རིན་ཐང་གི་སྟེང་ནས་མ་བཏོན་པའི་མངོན་རྟགས་ཤིག་རེད། （བདམས་བསྒྱུར་བྱས）
མཇུག་བསྡུ་བའི་གཏམ།
གོང་དུ་སོང་ཟིན་པ་ལྟར། སྲིད་འབྱོར་རིག་གསུམ་དང་སྤྱི་ཚོགས་བཅས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་བཅོས་བསྒྱུར་བྱེད་པའི་དམིགས་ཡུལ་གླེང་ཚར་དུས། ད་ནི་འདི་ལྟར་ཐག་བཅད་ཆོག་སྟེ།
༡ དཔལ་འབྱོར་ཚོང་ར་ཅན་དང་ཆབ་སྲིད་དམངས་གཙོ་ཅན། རིག་གནས་རང་དབང་ཅན། སྤྱི་ཚོགས་འདྲ་མཉམ་ཅན་བཅས་མངོན་འགྱུར་བྱེད་རྒྱུ་ནི་རང་རྒྱལ་གྱིས་ངེས་པར་དུ“བརྒྱུད་དགོས”པའི་དམངས་གཙོ་རིང་ལུགས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་ཞིག་དང་། འགོམ་དུ་མེད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་ཞིག གཡོལ་དུ་མེད་པའི་དངོས་ཡོད་ཅིག་རེད། དེ་བས། དབང་སྒྱུར་པས་ལོ་རྒྱུས་འཕེལ་བའི་ཆོས་ཉིད་འདི་བརྩིས་ནས། བརྒྱུད་རིམ་འདིའི་ལམ་ལ་འཇུག་པར་རིགས།
༢ “ཅན་བཞི”འདིའི་ཚོང་ར་དང་དམངས་གཙོ་དང་རང་དབང་དང་འདྲ་མཉམ་བཅས་ལ་མཚོན་ན། ཚང་མ་ཡོངས་ཁྱབ་རིན་ཐང་གི་བརྗོད་བྱ་ཞིག་ཡིན་འོས་ཤིང་། དེའི་ཆ་ནས་བཤད་ན། བཅོས་བསྒྱུར་སྒོ་འབྱེད་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་ནི་ཡོངས་ཁྱབ་རིན་ཐང་མངོན་འགྱུར་བྱེད་རྒྱུ་དེ་རེད། བཅོས་བསྒྱུར་སྒོ་འབྱེད་ཀྱི་བསམ་བློ་དེ་ཡོངས་ཁྱབ་རིན་ཐང་གི་སྟེང་ནས་བཏོན་ཡོད་མེད་ནི། བཅོས་བསྒྱུར་སྒོ་འབྱེད་ཀྱི“ཅན་བཞིའི”དམིགས་ཡུལ་འགྲུབ་མིན་ལ་རག་ལས་སའི་གནད་འགག་རེད།
༣ ལོ་ངོ་སུམ་ཅུའི་བཅོས་བསྒྱུར་སྒོ་འབྱེད་ཀྱིས་ཐོན་སྐྱེད་ནུས་ཤུགས་གོང་དུ་འཕེལ་བ་དང་། མང་ཚོགས་ཀྱི་འཚོ་བ་ཇེ་བཟང་དུ་བཏང་བ་སྟེ་ཚོགས་པའམ་ཏང་བ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འབྱོར་པའི་སྟོབས་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་བྱས་པ། འབྱོར་འབྲིང་གྲལ་རིམ་བྱུང་བ། འཛམ་གླིང་ཅན་དུ་བསྒྱུར་པ་སོགས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གྲུབ་འབྲས་མངོན་གསལ་ཡིན་ནའང་། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས། དཔལ་འབྱོར་སྒེར་སྡེམ་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱས་པ་དེས། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་གནོད་པ་ཚབས་ཆེན་བཟོས། ཆབ་སྲིད་དང་རིག་གནས་དང་སྤྱི་ཚོགས་བཅས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་བཅོས་བསྒྱུར་ནི། ཕྱི་ཚུལ་ལམ་གལ་མི་ཆེ་བའི་ཕྱོགས་ཙམ་མ་གཏོགས། ཆབ་སྲིད་དམངས་གཙོ་དང་རིག་གནས་རང་དབང་དང་སྤྱི་ཚོགས་འདྲ་མཉམ་བཅས་ཀྱི་ངོ་བོར་སྙོབས་མེད་པས། “གྲུབ་འབྲས་གལ་ཆེན”བླངས་འདུག་ཅེས་བཤད་དཀའོ།།
༤ སྤྱིར་བཏང་བ་སྟེ་ཚོགས་པའམ་ཏང་དུ། མི་རྣམས་ཀྱིས་བཅོས་བསྒྱུར་སྒོ་འབྱེད་ཀྱི་སྒོ་འབྱེད་དེ་ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་སྒོ་འབྱེད་པ་ཁོ་ན་ཞིག་ལ་གོ་གི་འདུག་མོད། དོན་ངོ་མར་སྒོ་འབྱེད་ཀྱི་ཁ་ནང་དུ་ཕྱོགས་རྒྱུ་ནི་དེ་ལས་ཀྱང་གལ་ཆེན་པོ་རེད། བཅོས་བསྒྱུར་དང་སྒོ་འབྱེད་གཉིས་པོ་གང་ལ་གང་མཁོ་དེ་ལ་དེར་བསྟུན་བྱེད་དགོས། དཔལ་འབྱོར་གྱི་སྒོ་འབྱེད་ནི་དཔལ་འབྱོར་སྒེར་སྡེམ་གྱི་ལྕགས་ཟྭ་གཏོར་ནས་དམངས་གཉེར་ཁེ་ལས་ལ་སྒོ་འབྱེད་པ་དང་། ཁེ་ལས་ཀྱི་ལས་ཀ་པ་རྣམས་ཀྱང་ཁེ་ལས་བྱ་བའི་དོ་དམ་དང་ལྟ་སྐུལ་གྱི་ལས་ལ་འཇུག་པ་དང་། རིན་གོང་བརྗེ་རེས་ཀྱི་བྱ་བར་མང་ཚོགས་ཀྱང་ཞུགས་སུ་འཇུག་པའོ།། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྒོ་འབྱེད་ནི། མི་དམངས་མང་ཚོགས་ཀྱིས་སྲིད་གཞུང་འོས་འདེམས་བྱེད་པ་དང་དེར་ལྟ་སྐུལ་ཆོག་པ་སོགས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་བྱ་བར་ཞུགས་ཆོག་པ། རིག་གནས་ཀྱི་སྒོ་འབྱེད་ནི། བསམ་བློའི་བཅིངས་སྡོམ་བཀྲོལ་ནས་གསར་འགྱུར་རང་དབང་མངོན་དུ་བསྒྱུར་པ་དང་། དུས་དེབ་དང་ཚགས་པར་ཁག་གི་བཀག་ཆ་གློད་རྒྱུ་དེ་རེད། སྤྱི་ཚོགས་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་སྒོ་འབྱེད་ནི། ཚོགས་པ་བསྒྲིལ་བའི་རང་དབང་ལག་ཏུ་བསྟར་བར་བྱེད་པ་དང་། མི་ལུས་རང་དབང་འགོག་པ་དང་མཐོང་ཆུང་གི་ཆ་དང་ལྡན་པའི་བཅས་ཁྲིམས་ཁག་མེད་པར་བཟོ་རྒྱུ་སྟེ། མདོར་ན། བཅོས་བསྒྱུར་དང་སྒོ་འབྱེད་གཉིས་པོ་ནི་མཚོན་ཁྱབ་མཉམ[2]དུ་ཡོད་པ་ཞིག་གོ།
༥ ད་ལྟའི་རྒྱ་ནག་གི་གནས་ཚུལ་ལ་བལྟས་ན། གོང་གི“ཅན་བཞི”མངོན་དུ་འགྱུར་ཐུབ་རྒྱུ་ནི་དཔེ་མི་སྲིད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་རེད་མོད། འདི་ནི་མ་བརྒྱུད་ཐུ་མེད་ཅིག་ཀྱང་ཡིན་པས་ན། སྔ་མོ་ནས་ལམ་ལ་ཆས་པར་རིགས་སོ།། ལོ་རྒྱུས་ཀྱིས“ཅན་བཞིའི”མངོན་འགྱུར་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་སྣ་སྐྱོང་ངེས། མི་སྣ་དེ་ནི་མི་གཅིག་གམ་ཚོགས་པ་གང་ཡིན་རུང་། ལོ་རྒྱུས་ཀྱིས་མི་བརྗེད་ཅིང་དེའི་མཚན་སྙན་སྲིད་མཐར་བརྟན་ནོ།།
༦ ཆབ་སྲིད་དམངས་གཙོ་ཅན་དུ་འགྱུར་རྒྱུ་ནི“ཅན་བཞིའི”གནད་འགག་རེད། ད་ལྟའི་དཔལ་འབྱོར་དང་རིག་གནས་དང་སྤྱི་ཚོགས་བཅས་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་སྐྱོན་དང་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཆབ་སྲིད་དབང་ཤུགས་ལ་ཚོད་འཛིན་དང་ལྟ་སྐུལ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བ་རེད། ད་ཡོད་ཀྱི་སྒེར་གཅོད་སྒྲིག་གཞི་འདིའི་འོག་ཏུ། ཆབ་སྲིད་དབང་ཤུགས་སུའི་ལག་ཏུ་ཡོད་ན། དེས་དབང་ཤུགས་ལོག་པར་སྤྱད་དེ་རང་དོན་གཉེར་བས། འདི་ནི་ཁྱབ་ཁོངས་གང་སར་རུལ་སུངས་བྱུང་བའི་ཁུངས་རེད། དེ་བས། ཁྱབ་ཁོངས་བཞི་བོའི་བཅོས་བསྒྱུར་བྱ་བའི་ཁྲོད། ཆབ་སྲིད་སྒྲིག་གཞིའི་བཅོས་བསྒྱུར་སྔོན་ལ་བསྟར་འོས། མིག་སྔར། ཆབ་སྲིད་སྒྲིག་གཞིའི་བཅོས་བསྒྱུར་ལ་རྒོལ་བའི་གཏམ་ཉོག་གང་སར་རྡོལ་གྱིན་འདུག་པས་ན། ང་ཚོས་ཆབ་སྲིད་སྒྲིག་གཞིར་བཅོས་བསྒྱུར་བྱས་ནས་ཆབ་སྲིད་དམངས་གཙོ་ཅན་དུ་བྱེད་པའི་འབོད་པ་ཆེ་རུ་བསྒྲག་འོས་སོ།།
[1] མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་མི་དམངས་ཀུང་ཧྲེ་བསྒྱེལ་ཅིང་། མའོ་ཙེ་ཏུང་གི་སྐབས་ཀྱི་ལམ་སྲོལ་དང་བྱེད་ཕྱོགས་མང་པོ་མེད་པར་བཟོས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཧྲིལ་པོ་རྣམ་པ་ཡར་ཐོན་གྱི་ལམ་ལ་སྐུལ་བ། རྒྱས་པ་འབྲེལ་ཡོད་ཡིག་ཆ་གཞན་ལ་གཟིགས་པར་ཞུ།
[2] བཅོས་བསྒྱུར་གྱིས་སྒོ་འབྱེད་པ་མཚོན་པ་དང་སྒོ་འབྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་བཅོས་བསྒྱུར་མཚོན་པའོ།།


འདི་རིང་ཕྱི་ཟླ་བཞི་པའི་ཚེས་ཉི་ཤུ་བཞིའི་ཉིན་ཨ་རི་སཱེ་ཡ་ཊལ་ས་སྐྱ་དགོན་པར་ལདཔལ་ས་སྐྱའི་༧སྐྱབས་མགོན་གོང་མ་བདག་ཆེན་ འཇིགས་བྲལ་རྡོ་རྗེ་འཆང་མཆོག་སྐུ་བདེ་བར་གཤེགས་ནས་ལོ་ངོ་གཅིག་འཁོར་བ་ཡིན་པ་དང་།དུས་ཆེན་འདི་དང་སྟབས་བསྟུན་ ནས་མགོན་པོ་གང་ཉིད་ཀྱི་གདན་ས་ས་མགོན་བརྩེ་ཆེན་ཀུན་ ཁྱབ་ཐེག་མཆོག་མདོ་སྔགས་ཆོས་གླིང་དུ།སྤྱིར་ཕྱི་གླིང་པའི་ཚུལ་དུ་བྱས་ན་དུས་ཆེན་ངོ་མ་ནི་ཕྱི་ཟླ་བཞི་པའི་ཚེས་ཉི་ཤུ་དགུ་ཉིན་ཡིན་ནའང་།ཕྱི་ཟླ་བཞི་པའི་ཚེས་ཉི་ཤུ་བཞི་ ནས་སུམ་བཅུའི་བར་མགོན་པོ་གང་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་རྫོགས་ མཆོད་འབུལ་ཀྱི་ཚུལ་དུ་འཕགས་མཆོག་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་ སྒྲུབ་མཆོད་ཐེངས་དང་པོར་ཚོགས་བཞིན་ཡོད།དེ་བཞིན་ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་དུས་ཁྱད་པར་ཅན་ འདི་ལ་མགོན་པོ་གང་ཉིད་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་གོང་།མགོན་པོ་གང་ཉིད་ཀྱི་ཞལ་ནས།“ང་འདས་ཚར་བའི་རྗེས་ལ་ ཨ་རིའི་ས་སྐྱ་མགོན་པ་འདིར་ངའི་འདྲ་སྐུ་ཞིག་བཟོས་ནས་བཞགས་ན་ལེགས“།ཞེས་བཀའ་མཆོག་ཟབ་མོ་ནན་ཏན་འཕེབས་པ་ བཞིན་དུ།ད་ལམ་མགོན་པོ་གང་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་འདྲ་མཐོང་གྲོལ་ཆེན་མོ་ ཇི་ལྟར་བཀའ་གནང་བ་བཞིན་ལེགས་པར་བསྒྲུབས་བཟིན་པ་ དང་།མགོན་པོ་གང་ཉིད་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དུས་ ཁྱད་པར་ཅན་འདི་ལ་དམིགས་ནས་འཕགས་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་ སྒྲུབ་མཆོད་ཚོགས་བཞིན་པའི་སྐབས་འདིར།སྐུ་འདྲ་མཐོང་གྲོལ་ ཆེན་པོ་དེ་གང་ཉིད་བཞུགས་ས་མི་འཇིགས་གདོང་ལྔས་ཕྱོགས་ བཞི་ནས་བསྟེག་བཞིན་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བརྗིད་པའི་ཁྲི་འཕང་མངོན་པར་མཐོ་བའི་སྟེང་དུ།སྤོས་སྣ་སོགས་ཀྱིས་གདན་འདྲེན་ཟབ་མོ་ཇི་ལྟར་ཞུས་པ་བཞིན་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐུ་འདྲ་མཐོང་གྲོལ་ཆེན་ པོར་འཐིམས་བཞིན་པའི་ངང་བཞུགས་ནས་རྗེས་འཇུག་སློབ་འབངས་ རྣམས་ལ་ཐུགས་རྗེ་སྤྱན་གྱིས་གཟིགས་ཤིང་བྱིན་རླབས་ཟབ་མོ་སྩོལ་དང་སྩོལ་བཞིན་པའོ།།
རྡོ་རྗེ་གདན་པ་ཞབས་ཀྱི་ཆོས་དྲུག། ༧སྐྱབས་རྗེ་གདུང་སྲས་ཨ་བི་ཀིར་ཏ་བཛྲ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ནས།ཕྱི་ལོ་༢༠༡༧ཟླ༢པའི་ཚེས༡༨ནས༢༠བར་ཉིན་གསུམ་གྱི་རིང་ཨ་རིའི་སི་ཨ་ཀྲལ་ན་ཡོད་པའི་ས་སྐྱ་དགོན་པར་རྡོ་རྗེ་གདན་པའི་ཆོས་དྲུག་གི་བཀའ་ཆོས་ཟབ་མོ་གནང་རྒྱུ། རྡོ་རྗེ་གདན་པ་ནི་དུས་སྐབས་བར་མའི་དུས་མགོའི་འཕགས་ཡུལ་གྱི་གསང་སྔགས་ཀྱི་མཁས་གྲུབ་ཤིག་ཡིན་ལ།ཁོང་ནི་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་སྤྱི་དང་ཡང་སྒོས་སུ་དཔལ་ལྡན་ས་སྐྱ་པའི་ཟབ་ཆོས་དུ་མའི་འབྱུང་ཁུངས་ཞིག་ཡིན།ས་སྐྱའི་གོང་མ་རྣམ་པས་ཁོང་གི་དབང་ཁྲིད་བཀའ་ཆོས་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་བཀའ་ཆོས་དྲུག་པོ་འདི་ནི་ཟབ་པ་དང་ནུས་ཅན་ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པའི་ཟབ་ཆོས་ཤིག་ཏུ་བརྩི།ཐེངས་འདིར་ཆེས་ཐོག་མར་དཔལ་ས་སྐྱའི་དགོན་པར་༧སྐྱབས་རྗེ་གདུང་སྲས་ཨ་བི་ཀྲི་ཏ་བཛྲ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ནས་ཟབ་ཆོས་དེ་དག་གནང་རྒྱུ་གཏན་འཁེལ་བ་ལྟར། ཆོས་ཞུ་བ་དག་གིས་བཀའ་དབང་དེ་དག་ལས་གཅིག་གམ་དུ་མ།ཡང་ན་ཆ་ཚང་འདོད་མོས་ལྟར་ཞུ་ཆོག།ཡིན་ནའང་མཐའ་མའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལུང་དང་ཉམས་ལེན་གྱི་ཡིག་ཆ་ནི་དབང་ཆ་ཚང་ཞུ་མཁན་ཁོ་ན་ལ་གནང་རྒྱུ།དབང་ལུང་ཆ་ཚང་གི་ཡོན་ནི་ཚོགས་མི་མ་ཡིན་པ་ལ་ཨ་སྒོར་༣༠༠རེ་དང་ཚོགས་མི་རྣམས་ལ་ཨ་སྒོར་༢༢༠རེ་དང་།གལ་ཏེ་དེའི་ནང་ནས་རང་མོས་ཆོས་ཞུ་བ་རྣམས་ལ་བཀའ་དབང་རེར་ཚོགས་མི་མིན་པར་ཨ་སྒོར་༤༠རེ་དང་ཚོགས་མིར་ཨ་སྒོར༣༠རེ་ཡིན་ནོ། ཐོ་འགོད་སའི་དྲྭ་ཚིགས་གཤམ་གསལ་ལྟར་ཡིན། https://www.sakya.org/specialevents/981-Six-Dharmas མཛད་རིམ། ཉིན་དང་པོ། ཆོས་ཐུན་དང་པོ།སྔོན་འགྲོའི་བཀའ་ཁྲིད། བཀའ་ཁྲིད་གནང་མཁན། འཁོན་གདུང་ཨ་བྷ་ཡ་བཛྲ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག། སྤྱི་ལོ་༢༠༡༧ཟླ༠༢པའི་ཚེས་༡༨ཉིན།སྔ་དྲོ་ཕྱག་ཚོད་༡༠:༣༠ཐོག། རྡོ་རྗེ་གདན་པའི་ཆོས་དྲུག་པོ་ནི་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ཁོངས་གཏོགས་ཡིན་ཞིང་།འདི་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ནང་ནས་ཐུན་མིན་འབྲས་བུའི་ཐེག་པའི་ཆོས་ཤིག་ཡིན་པས།དད་ལྡན་ཆོས་ཞུ་བ་རྣམ་པས་ཐོག་མར་རྒྱུའི་ཐེག་པའི་ལམ་ལ་ཞུགས་ཤིང་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དགོས།དེ་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡིན།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་ནི་མཁའ་ཁྱབ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་རྣམ་མཁྱེན་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་གཞན་ཕན་གྱི་བློ་ཞིག་གོ ཐེངས་འདིར་འདི་ལྟ་བུའི་ཆོས་སྒོར་ཐོག་མར་ཞུགས་མཁན་དང་།འདི་ལྟ་བུའི་གལ་ཆེ་བའི་ཆོས་ཞུ་འདོད་མཁན་དག་ལ།༧སྐྱབས་རྗེ་གདུང་སྲས་ཨ་བྷ་ཡ་བཛྲ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ནས་ཐོག་མར་སྔོན་འགྲོའི་བཀའ་ཁྲིད་ཟབ་མོ་བསྩལ་གནང་རྒྱུ། ཆོས་ཐུན་གཉིས་པ།འོད་ཟེར་ཅན་མའི་བཀའ་དབང་། སྤྱི་ཟླ་༠༢པའི་ཚེས་༡༨ཉིན།ཕྱི་དྲོ་ཕྱག་ཚོད་༢:༠༠པའི་ཐོག དཔལ་ས་སྐྱ་པ་རྣམས་ནས་དུས་རབས་དུ་མར་འོད་ཟེར་ཅན་མ་སྒྲུབ་པར་བརྟེན་ནས་ཕྱིའི་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་སེལ་ཞིང་།དེ་དང་འབྲེལ་བའི་སེམས་ཁྲལ་དང་གནོན་ཤུགས་སོགས་བློ་སེམས་མི་བདེ་བའི་གནས་ཚུལ་ཞི་བར་བྱས་ཡོད་ལ།ཐེངས་འདིར་འོད་ཟེར་ཅན་མའི་བཀའ་དབང་ཐོབ་མཁན་རྣམ་པས་འདིའི་སྒྲུབ་ཐབས་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་དབང་འཐོབ་པ་དང་།།དགོས་ངེས་ཀྱི་ལྗགས་ལུང་ཡང་འཐོབ་པའོ།དེ་བས་ཉམས་ལེན་པ་དག་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མདོ་དང་འབྲེལ་ནས།ཆུ་སྲུང་དང་འཇིགས་པ་འཇོམས་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལྟ་སྒོམ་ཉམས་སུ་ལེན་ཆོག ཆོས་ཞུ་བའི་ཆ་རྐྱེན།སྐྱབས་འགྲོའི་སྡོམ་པ་ཞུ་མྱོང་མཁན་དང་སྨོན་པ་བྱང་ཆུབ་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་མཁན།བཀའ་དབང་གི་སྔ་རོལ་དུ་དཀར་ཟས་ལ་རོལ་དགོས། དམ་བཅའ།བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་དགོས། ཆོས་ཐུན་གསུམ་པ།མི་གཡོ་བ་སྔོན་པོ། དུས་ཚོད།སྤྱི་ཟླ་༢པའི་ཚེས་༡༨ཕྱི་དྲོ་ཕྱག་ཚོད་བཞི་པ། ཡི་དམ་མི་གཡོ་བའི་སྒྲུབ་ཐབས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་འདི་ནི་སྔོན་ས་ཆེན་ཀུན་དཀའ་སྙིང་པོ་བསྙེན་མཚམས་ཐོག་མར་བཞུགས་སྐབས་བར་ཆད་སེལ་བའི་ཆེད་དུ་ཉམས་ལེན་གནང་བས་བར་ཆད་ཞི་ནས་རྗེ་བཙུན་འཇམ་པའི་དབྱངས་ནས་ཞེན་པ་བཞི་བྲལ་གྱི་གདམས་ངག་ཟབ་མོ་ཐོབ།མི་གཡོ་བའི་ཉམས་ལེན་འདི་ནི་གཙོ་བོ་རང་ཉིད་རྣམ་མཁྱེན་ཐོབ་བྱེད་ལ་ནང་གི་བར་ཆད་སེལ་བའི་ཆེད་དུ་དང་།དབང་འདིར་ཆུ་སྲུང་བར་ཆད་སེལ་བའི་བྱིན་རླབས་དང་།ཉམས་ལེན་པ་དག་སོ་སོའི་སྔགས་ཆུ་བཟོ་ཆེད་མཁོ་བའི་ལུང་ཡང་ཡོད། ཆོས་ཞུ་བའི་ཆ་རྐྱེན།སྐྱབས་སེམས་དང་དབང་གི་སྔོན་དུ་དཀར་ཟས་ཁོ་ནར་རོལ་དགོས། དམ་བཅའ།བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་དགོས། ཉིན་གཉིས་པ། ཆོས་ཐུན་བཞི་པ།ཐུབ་པ་མེ་རུ་ཤི་ཁ་ར སྤྱི་ཟླ་༢པའི་ཚེས་པ་༡༩ཕྱག་ཚོད་༡༠:༣༠། དུས་རབས་བར་མའི་དུས་སྟོད་ཙམ་ལ་རྡོ་རྗེ་གདན་པ་མཆོག་ནི་སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་གནས་བྱང་ཆུབ་ཤིང་དྲུང་དུ་བཞུགས།ད་ལྟའི་ཉམས་ལེན་པ་དག་ལ་ཡང་སྔར་བཞིན་བྱང་ཆུབ་ཤིང་ལས་ཟམ་མ་ཆད་པར་ཐུབ་པའི་བྱིན་རླབས་བརྙེས་པ་བཞིན།དབང་འདི་བརྒྱུད་ནས་ཚེ་རིང་པོ་སྒྲུབ་པའི་གསང་བའི་ཆོས་སྒོ་ཟབ་མོ་ཐུབ་པ་ཤིང་དྲུང་དུ་སྒོམ་ནས་སྒྲུབ་ཐབས་འདི་ངོ་སྤྲོད་རྒྱུ། ཆོས་ཞུ་བའི་ཆ་རྐྱེན།སྐྱབས་སེམས་དང་སྔོན་དུ་དཀར་ཟས་ཁོ་ནར་རོལ་དགོས། དམ་བཅའ།བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་དགོས། ཆོས་ཐུན་ལྔ་པ།སངས་རྒྱས་སྤྱན་མ། གཟའ་ཉི་མ།སྤྱི་ཟླ་༢པའི་ཚེས་༡༩།ཕྱག་ཚོད་༢། སངས་རྒྱས་སྤྱན་མའི་དབང་འདིས་ཉམས་ལེན་པ་དག་གི་བསྙེན་སྒྲུབ་ཟབ་མོ།ན་ཚ་དང་སྡུག་བསྔལ་སེལ་ཐབས་ལ་ཞུགས་ཆོག། ཆོས་ཞུ་བའི་ཆ་རྐྱེན།སྐྱབས་སེམས་དང་སྔོན་དུ་དཀར་ཟས་ལ་རོལ་དགོས། དམ་བཅའ།བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་དགོས། …
དཔལ་ས་སྐྱའི་༧བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་སྟོན་འཁོར་གྱིས་ཨ་རིའི་སེ་ཨ་ཁྲལ་ས་སྐྱ་དགོན་པར་ཆིབས་བསྒྱུར་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས་པ།
སྤྱི་ལོ་༢༠༡༡ལོའི་ཟླའི་བརྒྱད་པའི་ཚེས་བཅུ་གསུམ་ཉིན་གྱི་ཆུ་ཚོད་བཅུ་གཅིག་ཙམ་ལ། འཁོན་རིགས་བསྟན་པའི་བདག་པོ་༧དཔལ་ས་སྐྱ་༧ཁྲི་འཛིན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་རྒྱལ་ཡུམ་གདུང་སྲས་སྐུ་གཞོན་དང་བཅས་པ་ཝ་ཞིང་ཁྲོན་མངའ་སྡེའི་རྒྱལ་ས་ཨོ་ལིམ་པིས་ཡ་རུ་ཡོད་པའི་དགེ་བཤེས་འཇམ་དབྱངས་ཀྱི་ན་ལེནྡྲ་ཆོས་ཚོགས་ནས་ཕུན་ཕོའི་གདུང་སྲས་མ་ཏི་བཛྲ་དང་ཆོས་ཚོགས་གཙོ་འཛིན། ས་སྐྱ་དགོན་པའི་མཁན་པོ་བྱམས་པ་དང་སྤྲུལ་སྐུ་ཡེ་ཤེས་སོགས་ཀྱི་ཕེབས་བསུ་དང་བཅས་ཆིབས་ཞལ་སེ་ཨ་ཁྲལ་དུ་བསྒྱུར་ཅིང་། ཕྱག་ཚོད་བཅུ་གཉིས་དང་ཕྱེད་ཀ་ཙམ་ལ་ཕུན་ཕོའི་བདག་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་གཟིམ་ཤག་ཏུ་ཕེབས་འབྱོར་སྐབས། ཕུན་ཕོའི་གདུང་སྲས་རྣམ་པ་དང་བདག་མོ་རྣམ་པ་སོགས་ཀྱི་ཕེབས་བསུ་དང་བཅས་ཕུན་ཕོའི་གཟིམ་ཤག་ཏུ་ཕེབས་ནས་༧བདག་ཆེན་འཇིགས་བྲལ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་དང་གསེར་ཞལ་ལྷན་འཛོམས་ཀྱིས་ཉིན་གུང་གསོལ་ཚིགས་འདེག་འབུལ་དགྱེས་བཞེས་གནང་ཞིང་། ཉིན་རྒྱབ་ཕྱག་ཚོད་གཉིས་པའི་སྟེང་ས་སྐྱ་དགོན་པར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ས་གནས་བོད་རིགས་ཚོགས་པའི་བཀོད་སྒྲིག་འོག་བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་བོད་རིགས་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ་སྐོར་ཞིག་ལ་བོད་མིའི་བཟང་སྤྱོད་གོང་སྤེལ་དང་ངན་སྤྱོད་ལ་གཟབ་དགོས་པའི་བཀའ་སློབ་རིན་ཐང་བྲལ་བ་ཞིག་བསྩལ་གནང་མཛད། དེའི་རྗེས་སུ་ཆུ་ཚོད་བཞི་པའི་སྟེང་དུ་ཁམས་སྒ་བ་ནས་ཡིན་པའི་བོད་རིགས་སྐོར་ཞིག་གིས་ཁམས་པའི་ཞབས་བྲོའི་མཆོད་སྤྲིན་ཕུལ་བར་དགྱེས་གཟིགས་མཛད་ཅིང་། མཇུག་ཏུ་ཞབས་བྲོ་བ་ཚོ་དང་ལྷན་དུ་སྐུ་པར་བསྒྲོན་གནང་མཛད། ཕྱི་དྲོར་གོང་མ་རྣམ་གཉིས་ལྷན་བཞུགས་ཀྱིས་དགོང་དྲོའི་གསོལ་ཚིགས་ཕུན་ཕོའི་གདུང་སྲས་ས་དྷུ་བཛྲ་མཆོག་གི་གཟིམ་ཤག་ཏུ་བཞེས། {gallery}Tulkula/HHST/Set1{/gallery} ཚེས་བཅུ་བཞི་རེས་གཟའ་ཉི་མའི་སྔ་དྲོར་༧བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ཝ་ཤིང་ཁྲོན་མཚོ་འགྲམ་དུ་ས་སྐྱ་དགོན་པས་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་བཀའ་དབང་ཆེད་གཡར་པོ་ཞུས་ཡོད་པའི་ཚོགས་ཁང་ཆེན་མོ་ཞིག་ཏུ་ཕེབས་ཏེ་དབང་སྒྲུབ་མཛད་ཅིང་། ཉིན་རྒྱབ་ཆུ་ཚོད་གཉིས་པའི་སྟེང་ས་སྐྱའི་གདུང་སྲས་རྣམ་པ་དང་བདག་མོ་རྣམ་པས་གཙོས་པའི་མི་མང་བཞི་བརྒྱ་ཙམ་ལ་སྤྱན་རས་གཟིགས་རྒྱལ་པོ་ལུགས་ཀྱི་བཀའ་དབང་ལྷུག་སྩོལ་མཛད་པ་དང་། མཇུག་ཏུ་མི་དམངས་ལ་མཇལ་ཁ་བྱིན་རླབས་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས་ཤིང་། ཕུན་ཕོའི་གདུང་སྲས་ཛ་ཡ་རིན་པོ་ཆེའི་གཟིམ་ཁང་དུ་གོང་མ་རྣམ་གཉིས་ལྷོད་བཞུགས་ཀྱིས་དགོང་དྲོའི་གསོལ་ཚིགས་མཆོད་གནང་མཛད། {gallery}Tulkula/HHST/Set2{/gallery} ཚེས་བཅོ་ལྔ་རེས་གཟའ་ཟླ་བའི་སྔ་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་བཅུ་པའི་སྟེང་དུ་ས་སྐྱ་དགོན་པའི་ལྷ་ཁང་དུ་མི་མང་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ་སྐོར་ལ་ས་སྐྱ་པའི་ལྟ་བ་འཁོར་འདས་དབྱེར་མེད་ལས་བརྩམས་པའི་བཀའ་ཆོས་རིན་ཐང་བྲལ་བ་ཞིག་ལྷུག་སྩོལ་མཛད་ཅིང་། དགོང་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་དྲུག་པའི་སྟེང་བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་དཔལ་ལྡན་ས་སྐྱ་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བཀའ་སྲུང་གུར་མགོན་ཕྱག་བཞི་པའི་རྗེས་གནང་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས་ཤིང་། མཇུག་ཏུ་མི་མང་ལ་མཇལ་ཁ་བྱིན་རླབས་བསྩལ་ཅིང་དྲན་རྟེན་གྱི་སྐུ་པར་ཡང་མཉམ་བསྒྲོན་གནང་། དེ་རྗེས་གོང་མ་རྣམ་གཉིས་ལྷན་བཞུགས་ཀྱིས་ཉིན་གུང་གསོལ་ཚིགས་ཕུན་ཕོའི་གདུང་སྲས་ཨ་ནནྡ་བཛྲ་མཆོག་གི་གཟིམ་ཤག་ཏུ་ལྷོད་བཞེས་གནང་། {gallery}Tulkula/HHST/Set3{/gallery} གཟའ་མིག་དམར་གྱི་སྔ་དྲོའི་ཕྱག་ཚོད་བདུན་པ་ཙམ་ལ་ས་སྐྱ་ཕུན་ཕོའི་བདག་མོ་སྐུ་ཞབས་དང་མཁན་པོ་བྱམས་པ། སྤྲུལ་སྐུ་ཡེ་ཤེས་དང་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མི་རྣམ་པས་ཕེབས་སྐྱེལ་དང་བཅས་སེ་ཨ་ཁྲལ་གྲོང་ཁྱེར་ཉེ་འདབས་ནས་གྲུ་གཟིངས་ལ་བཞུགས་ཏེ་ཝི་ཁུ་ཁྲོ་རེ་ཡ་གླིང་ཕྲན་དུ་ཡོད་པའི་དགེ་བཤེས་བཀྲ་ཤིས་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་ཆོས་ཚོགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་གནང་མཛད་པ་བཅས་ཐེངས་འདིའི་བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གི་སེ་ཨ་ཁྲལ་གྱི་མཛད་རིམ་ཉུང་བསྡུས་སུ་སྤྲུལ་སྐུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བྲིས་པའོ།། {gallery}Tulkula/HHST/Set4{/gallery}
སྤྱི་ཟླ་ལྔ་པའི་ཚེས་གཅིག་རེས་གཟའ་ཉི་མའི་སྔ་དྲོར། དཔལ་སྐྱབས་མགོན་འཇིགས་བྲལ་བདག་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་དང་བདག་ཡུམ་ལྷན་རྒྱས། ཕུན་ཕོའི་གདུང་སྲས་ཨནནྡ་བཛྲ་རིན་པོ་ཆེ་དང་བདག་མོ་འཆི་མེད། གདུང་སྲས་ཛ་ཡ་རིན་པོ་ཆེ་དང་བདག་མོ་ལྷ་མཛེས། ཕུན་ཕོའི་རྗེ་བཙུན་མ་རྣམ་པ་དང་ས་སྐྱ་དགོན་པའི་མཁན་སྤྲུལ་གྲྭ་པ་རྣམ་པ། དགོན་པའི་དབུ་འཛིན་རྣམ་པ་དང་ཆོས་ཚོགས་པ་རྣམ་པས་གཙོས་པའི་འདུས་པ་རྣམས་འདི་ག་ས་སྐྱ་དགོན་པ་བརྩེ་ཆེན་ཀུན་ཁྱབ་མདོ་སྔགས་ཆོས་གླིང་དུ་ལྷན་འཛོམས་ཀྱིས་འཁོན་གདུང་ཨ་སངྒྰ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ཕྱི་ལུགས་དགུང་གྲངས་བཅུ་གཉིས་ལ་ཕེབས་པའི་སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་སྲུང་རྩི་གནང་སོང་། དེ་ཡང་ཐོག་མར་འདུས་ཚོགས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉམ་མེད་ཐུབ་པའི་དབང་པོས་རང་ཉིད་ཀྱི་རྒྱལ་ཚབ་བསྟན་པ་འཛིན་པར་བཀས་བསྒོས་ཤིང་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པའི་འཕགས་པའི་གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་གི་ཕྱག་མཆོད་སྨོན་ལམ་གདངས་དབྱངས་སྙན་པོའི་སྒོ་ནས་གསུངས་ཤིང་། དེ་རྗེས་ས་སྐྱ་ཕུན་ཚོགས་ཕོ་བྲང་དང་ས་སྐྱ་དགོན་པ་གཉིས་ཀའི་ངོས་ནས་འཁོན་གདུང་ཨ་སངྒྰ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་པར་མཐོང་གྲོལ་ཆེན་མོར་བརྟན་བཞུགས་མཎཌལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལས་དང་བཅས་པ་འབུལ་གནང་མཛད་པ་དང་། དེ་རྗེས་བཅོ་བརྒྱད་ཁྲི་ཆེན་རིན་པོ་ཆེས་མཛད་པའི་གདུང་སྲས་མཆོག་གི་ཞབས་བརྟན ་གསོལ་འདེབས་གསུང་བཞིན་པའི་ངང་འདུས་ཚོགས་ཡོངས་ནས་སྐུ་པར་ལ་མཇལ་དར་ཕུལ། དེ་རྗེས་འཁོན་གདུང་མཆོག་གི་ཡབ་ཨ་ནནྡ་བཛྲ་མཆོག་གིས་འཁོན་གདུང་ཨ་སངྒྰ་བཛྲ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཆེ་བ་ངོ་མཚར་བ་ལས་བརྩམས་ཏེ་འཁོན་གདུང་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱི་ནང་གི་སྐུ་ཡོན་ཁག་ངོ་སྤྲོད་གསལ་ཞིང་རྒྱས་པ་ཞིག་གནང་བ་དང་། དེ་ནས་མཁན་པོ་བྱམས་པ་ལགས་ནས་ཕུན་ཚོགས་ལྔ་ལྡན་གྱི་བཤད་པ་ཚིག་དོན་གང་ཐད་ནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་བོད་ཡིག་སྟེང་ལྗགས་ཀློག་གནང་བ་དང་། དེ་རྗེས་ཨ་རི་བ་སྐུ་ཞབས་སྒྲེ་ཝེ་སྒྲེ་གུ་ཁྲར་སན་ལགས་ཀྱིས་འཁོན་གདུང་རིན་པོ་ཆེ་བལ་ཡུལ་དུ་བཞུགས་པའི་ཉིན་རེའི་མཛད་རིམ་ངོ་སྤྲོད་གནང་གྲུབ་མཚམས། འདི་ག་དགོན་པའི་ཚོགས་གཙོ་ཟུར་བ་ཆེག་པིས་ཀྲར་ལགས་ཀྱིས་ཀྱང་གོང་བཞིན་གདུང་སྲས་མཆོག་གི་ངོ་མཚར་བའི་སྐུ་ཡོན་ཁག་ཅིག་ངོ་སྤྲོད་གནང་རྗེས། ཕྱི་ལུགས་སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་གྱི་མངར་བག་སྟེང་གི་སྣང་གསལ་མར་མེ་ཞལ་འབྱེད་དང་སྦྲགས་ཚོགས་མང་གིས་སྐུ་ཚེ་བརྟན་པའི་སྨོན་ཚིག་གསུངས་པ་སོགས་གྲུབ་རྗེས། སྐྱབས་མགོན་འཇིགས་བྲལ་བདག་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ཡབ་སྲས་སྐུ་འཁོར་འདི་གའི་ཚོགས་མི་ལྷན་རྒྱས་དང་བཅས་པས་འཁོན་གདུང་ཨ་སངྒྰ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་གྱི་གསོལ་སྟོན་ལ་དགྱེས་རོལ་གནང་སྟེ་མཛད་རིམ་འདི་བཀྲ་ཤིས་ལེགས་ལམ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ངང་མཇུག་གྲུབ་པའི་གནས་ཚུལ། སྤྲུལ་སྐུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བྲིས། དེ་བཞིན་འཁོན་གདུང་མཆོག་ཨ་སངྒྰ་རིན་པོ་ཆེ་དེང་སྐབས་རྒྱུན་བཞུགས་ཀྱིས་སློབ་གཉེར་གསན་བཞེས་གནང་སའི་བལ་ཡུལ་ཐར་ལམ་ས་བཟང་རྣམ་རྒྱལ་གླིང་དུ་ཡང་འདུས་ཚོགས་ལྔ་བརྒྱ་བརྒལ་བ་ལྷན་འཛོམས་ཀྱིས་འཁོན་གདུང་མཆོག་གི་སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་སྲུང་རྩི་གཟབ་རྒྱས་གནང་འདུག ༄༅། །ཕུན་ཕོའི་གདུང་སྲས་ཨ་སངྒྰ རིན་པོ་ཆེའི་ཞབས་བརྟན་གསོལ་འདེབས་བཞུགས་སོ།། མདོ་སྔགས་ཆོས་ཚུལ་ལྷ་ལམ་ཡངས་པོ་རུ། ། མཁྱེན་རབ་ཐོགས་མེད་འདོད་དགུར་དབང་སྒྱུར་ཅིང་། ། གངས་ལྗོངས་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་དེད་དཔོན་མཆོག ། སྐུ་ཚེ་བརྟན་ཅིང་མཛད་འཕྲིན་རྒྱས་པར་ཤོག ། འཁོན་གདུང་ཨ་སངྒྰ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་ལ་དམིགས་ཏེ་སྤྲུལ་སྐུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བྲིས།


གནས་ཚུལ་ལ་ཕྱིར་ལོག
རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་བརྩི་སྲུང་དགོས་བ་ཨ་རིའི་ཕོ་བྲང་དཀར་པོ་ནས་འབོད་སྐུལ།
སེམས་པ་བཟང་པོ་བྱ་རྒྱུ་ནི་རང་གཞན་གཉིས་ཀའི་དོན་འགྲུབ་པའི་བྱ་བའི་མཆོག་ཡིན། ༧གོང་ས་མཆོག་གིས།
འཛམ་གླིང་ས་ཕྱོགས་མང་པོར་གནམ་བདེ་སྒོ་མོའི་དྲུག་བཞིའི་དམངས་གཙོའི་ལས་འགུལ་དྲན་གསོ།


ཤཱེན་ཧཱའོ་ནི་ རྒྱ་ནག་གི་མི་རབས་གསར་པའི་གསར་འགོད་པ་རྣམས་ཀྱི་མིག་དཔེ་ལྟ་ས་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ཁོང་གིས་དྲང་བདེན་གྱི་སྟོབས་ཤུགས་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་སྟངས་ནི། གསར་འགོད་ལས་རིགས་ཀྱི་ནང་རེ་བ་དང་། ཕུགས་བསམ་གྱི་དུས་སྐབས་གསར་པ་ཞིག་འཆར་བའི་མཚོན་དོན་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པ་དང་། ཁོང་གིས་རྩོམ་སྒྲིག་པའི་འགན་འཛིན་བླངས་པ་ནས་བཟུང་ མགོན་སྐྱབས་མེད་པའི་ཉམ་ཆུང་སྲུང་སྐྱོབ་དང་། དབང་ཡོད་ཤོད་མཁན་ཚོ་འཐེར་འདོན་བྱེད་པའི་ཞིབ་དཔྱོད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལྡན་པའི་གསར་འགྱུར་འགོད་སྤེལ་བྱེད་ཤུགས་ཧ་ཅང་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཀྱང་། ད་ཆ་དེ་འདྲའི་རེ་བས་ཁེངས་པའི་རྣམ་པ་ནི་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མངོན་རྒྱུ་མེད་པར་གྱུར་ཡོད་པ་དང་།
རྒྱ་ནག་གི་གསར་འགོད་པ་ན་གཞོན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཤུགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་རྩོམ་སྒྲིག་པ་ཤཱེན་ཧཱའོ་ལ། གསར་འགོད་ཀྱི་གནས་བབས་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཏེ། དངུལ་ཟས་པ་རེད་ཟེར་གཞུང་གིས་ཉེས་འཛུགས་བྱས་ཏེ། དེའི་ཐད་ཁོང་ལ་སྔ་ལོའི་ལོ་མཇུག་ཏུ་གཞུང་གཉེར་བརྙན་འཕྲིན་ཐོག་ངོས་ལེན་ཐེངས་གཉིས་བྱེད་དུ་བཅུག་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཀྱང་། ཁོང་ལ་དེ་འདྲའི་ཉེས་འཛུགས་བྱས་པ་དེ་ནི། རང་དབང་ཅན་གྱི་གསར་འགོད་བྱ་གཞག་གི་སྣེ་ཁྲིད་པ་གྲགས་ཅན་གཅིག་གནོན་སྡོམ་བྱ་རྒྱུར་དམིགས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས། བདེན་པ་མིན་པ་དང་། འདིའི་ཐོག་ནས་དམར་ཤོག་ཚོགས་པས་ཡོངས་རྫོགས་དབང་དུ་སྡུད་པའི་རྒྱ་ནག་གི་ནང་། དྲང་བདེན་གྱི་དམིགས་ཡུལ་འཛིན་པའི་གསར་འགོད་ལས་རིགས་ལ། མདུན་ལམ་མེད་པ་དེ་གསལ་པོ་མཚོན་པ་རེད་ཅེས། ཁོང་གི་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་དང་ ཉམ་ཞིབ་པ་ཚོས་འགྲེལ་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།།


འདི་གར་གནས་ཚུལ་འབྱོར་དོན། ཁམས་འབྲི་རུ་རྫོང་པད་དཀར་ཡུལ་ཚོའི་སེར་གྲོང་ནས་ཡིན་པ་རང་ལོ་༢༧ སོན་པ་ཚེ་རྒྱས་གྱིས་ཕྱི་ཟླ་༡༡ པའི་ཚེས་༧ ཉིན་གྱི་དགོང་དྲོ་ཆུ་ཚོད་༧ནས་༨བར་ལ་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་བཏང་སྟེ། རྒྱ་གཞུང་གི་དྲག་གནོན་དབང་སྒྱུར་སྲིད་ཇུས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱས་ཡོད་པ་དང་། སྐབས་དེར་རྒྱ་གཞུང་གིས་བཙན་ཁྲིད་ཀྱིས་བཙོན་འཇུག་ཏུ་བཅུག་སྟེ། མནར་གཅོད་དྲག་པོ་བཏང་བ་མ་ཟད། ཕྱི་ཚེས་༧ ནས་ཕྱི་ཚེས་༡༨ བར་ནག་ཆུ་ས་གནས་བཙོན་ཁང་དུ་སྨན་བཅོས་གང་ཡང་མ་བྱས་པར་བརྟེན། ཕྱི་ཚེས་༡༨ ཀྱི་མཚན་མོ་སྐུ་གྲོངས་འདུག
ཚེ་རྒྱས་ལ་ཕྲུ་གུ་གཉིས་ཡོད་པའི་ནང་ཆེ་བ་ལོ་༢དང་ཆུང་བ་ཟླ་༨ཙམ་ལས་རེད་མི་འདུགརྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་ཚེ་རྒྱས་ལགས་ལ་རང་ལོ་ ༢ ཡིན་པའི་ཕྲུ་གུ་གཅིག་དང་ཟླ་ ༨ ཙམ་ལས་འགོར་མེད་པའི་ཕྲུ་གུ་གཅིག་བཅས་བྱིས་པ་གཉིས་ཡོད་འདུག


X
2015.07.31
རུང་རྒྱས་ཨ་གྲགས་གློད་གྲོལ། ལ་དྭགས་སུ་དབྱར་ཆོས་ཆེན་མོ་དབུ་འབྱེད་དང་འབྲེལ་ཆིབས་སྒྱུར། ཏུར་ཀི་དང་རྒྱ་ནག འདམ་སེང་བསད་པར་ངོ་རྒོལ། པེ་ཅིང་ལ་༢༠༢༢་ལོའི་ཨོ་ལིམ་ཕིཀ་མགྲོན་བདག་ཐོབ་པ། གནམ་གྲུའི་ཆག་གྲུམ་ལ་ཞིབ་འཇུག གོ་པའོ་ཤུང་གནས་དབྱུང་། བོད་དོན་སྲིད་བྱུས་ཀྱི་ཚོགས་འདུ། ལྒང་ཕུག་དང་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དར།


བོད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་དང་འཇིག་རྟེན་པའི་གར་འཆམ་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ནི་བོད་ཁྱོན་ཡོངས་ནང་ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོའི་རིང་བོད་མིའི་ངོ་བོ་མཚོན་བྱེད་དུ་ངོས་འཛིན་བྱས་པ་མ་ཟད། ༡༩༥༩ ལོའི་དུས་འགྱུར་རྗེས་སུའང་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་བྱིངས་ཀྱི་བལྟ་སྟངས་དང་ངོས་འཛིན་གཅིག་གྱུར་ཆགས་བྱུང་ཡོད། བྱེས་འབྱོར་བོད་མིའི་ཁོངས་ནས་འཁྲབ་སྟོན་སྒྱུ་རྩལ་མཁས་པ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་གིས་མཐུན་རྐྱེན་མ་འདེངས་པའི་དཀའ་ངལ་ཇི་སྙེད་ལ་གདོང་ལེན་གྱིས་བོད་མིའི་རིག་གཞུང་མི་ཉམས་རྒྱུན་འཛིན་ཐོག་ནས་གྱིས་མི་རབས་རྗེས་མ་རྣམས་ལ་སློབ་སྟོན་རྩིས་སྤྲོད་གནང་རྒྱུའི་དམ་བཅའ་བཟུང་སྟེ། ནུས་པ་གང་ཡོད་ཀྱིས་འབད་བརྩོན་མུ་མཐུད་ཞུ་མུས་རེད། ཁོང་རྣམ་པའི་དམིགས་ཡུལ་ལམ་ལྷོངས་ཡོང་བའི་ཆེད་དུ་མཐུན་འགྱུར་ངེས་གནང་ཡོད་པ་ཞུ། ཁྱེད་ཉིད་ཀྱིས་གཤམ་གསལ་འཁྲབ་སྟོན་སྡེ་ཁག་གཉིས་ནས་སློབ་མ་རེ་ཟུང་གི་སྦྱིན་བདག་གནང་སྟེ། སོན་ཉམས་དང་འཕྲུག་ཆ་དོད་པའི་སོན་ཉམས་ལྡན་ལ་འཁྲུག་ཆ་དོད་པའི་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་འཁྲབ་སྟོན་རིག་གཞུང་ཡུན་གནས་ཐུབ་པའི་རོགས་རམ་གནང་བར་ཞུ།


བྷེན་ལཱ་ཌན་ནི། ཨ་རིའི་དགུ་གཅིག་གཅིག་དོན་རྐྱེན་བྱུང་རྗེས་ཀྱི་འཇིགས་སྐུལ་ཤོག་ཁག་གི་དམིགས་འབེན་ཨང་དང་པོར་གྱུར་ཏེ། ལོ་སྔོན་མར་ཨོ་སཱ་མཱ་བྷེན་ལཱ་ཌན་ (Osama bin Laden) པཱ་ཀི་སི་ཐན་གྱི་ནུབ་བྱང་ས་ཁུལ་དམག་གི་རྟེན་གཞི་ཞིག་གི་ཉེ་འགྲམ་དུ་གནས་སྡོད་བྱེད་བཞིན་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་རྗེས། གསང་བའི་སྒོ་ནས་ཨ་རིའི་དམིགས་བསལ་དྲག་ཆས་དམག་ཆེད་གཏོང་གིས། སྔ་ལོའི་ཕྱི་ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༢ ཉིན་བྷེན་ལཱ་ཌན་ཁོང་གི་སྡོད་ཁང་ནས་དམར་གསོད་བཏང་སྟེ། ཕུང་བོ་མཚོ་ནང་གཡུག་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་ཡོད།
པཱ་ཀི་སི་ཐན་གཞུང་གིས། ཨ་རིའི་དྲག་ཆས་དམག་དང་གནམ་གྲུ་བཅས་ལ་ཆོག་མཆན་མ་ཞུས་པར་པཱ་ཀི་སི་ཐན་གྱི་རྒྱལ་ཁོངས་སུ་འཛུལ་བ་དང་། པཱ་ཀི་སི་ཐན་གཞུང་དང་གྲོས་བསྡུར་གང་ཡང་མ་བྱས་པར་བྷེན་ལཱ་ཌན་དམར་གསོད་བཏང་པའི་ཐད་ཨ་རིར་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་ཡོད་པ་མ་ཟད། རྗེས་སུ་པཱ་ཀི་སི་ཐན་གྱི་རྒྱལ་སྲུང་དམག་ལ་ཨ་རི་གཙོས་པའི་ཕྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་དམག་མིར་ཆོག་མཆན་མེད་པར་པཱ་ཀི་སི་ཐན་ནང་འཛུལ་རིགས་ལ། པཱ་ཀི་སི་ཐན་གཞུང་གི་ཆོག་མཆན་ཞུ་མི་དགོས་པར་ཐད་ཀར་དྲག་རྒོལ་བྱ་ཆོག་པའི་བཀོད་ཁྱབ་བཏང་ཡོད།
ཐེངས་འདིར་པཱ་ཀི་སི་ཐན་གཞུང་གིས། བྷེན་ལཱ་ཌན་གྱི་སྡོད་ཁང་གཏོར་བཤིག་གཏོང་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་ཁ་གསལ་ཐོག་ཕྱིར་བསྒྲགས་བྱས་མེད།
གསར་འགོད་པ། བནྡེ་སྐྱབས།


བརྩེ་བརྗོད་མེ་ཏོག(སྙན་ཚོམ)
བརྩེ་བའི་སྒྲུབ་ཕུག
མྱ་ངན་ཞུ་བའི་ཆུ་ཐིགས་དག་ཆག་ཀྲུམ་མཚོན་བྱེད་དུ་འགྲིལ་ཡོང
གཟུགས་མེད་ཀྱི་གཏུབ་གྲིར་ཕྱོགས་ནས་ག་ཙམ་ཕྱིན
མིག་ལམ་ནས་དུས་ཚོད་ཀྱི་རྐང་བ་རྡོ་ལ་ཟུག
ན་ཚོད་དང་མྱོང་བ་སྟོན་པའི་འགྲིལ་ལམ་ཆ་མེད་ཡོད་ཚད
ཁྱོར་བའི་མཐིལ་ནས་ཕྱི་གསལ་ནང་གསལ་དུ་འབབ་སྲིད་དམ
མི་ལོ་དུ་མའི་ནགས་ཚལ་རླུང་གིས་སྐམ་ནས་འགྲོ་བའི
ཉི་ཟེར་གྱི་ཡལ་གའི་རྩེ་ནས་དཔེ་ཁུག་ཏུ་འཁྱིལ་མྱོངས་བའི་ཞོགས་པ
ཚ་གྲང་གི་བྱེའུ ཆགས་སྡང་གི་གཤོག་པ་རེད་དམ
ཁྲག་རིགས་ཤིག་གིས་བཙན་འཁྲིད་དེ་ཇི་འདྲའི་བརླིང་ཞིང་བརྗིད
སྦུབས་རྒྱ་མཁྲེག་པོ་བརྟོལ་བའི་ལྦུ་བའི་མེ་ཏོག་ཆིལ་ཆིལ་མཆེད
སྙིང་ཉེས མིག་ཟུང་ལ་བརྒྱུས་པའི་ཤོག་བྱ་དག་མེ་རུ་སྲེག་གིན
སྲང་ལམ་འདི་ཡི་མཚན་མོ་ལྷེམ་ལྷེམ་དུ་གཡོ་རུ་བཅུག
དྲོད་ལ་སྙེག་པའི་བུད་མེད་ཀྱི་རྨི་ལམ་ལ་ཐབས་ཤེས་མི་འདུག
ཁད་ཀྱིས་བྲིས་པའི་རི་མོའི་ཕྲེང་བ བཙལ་ཡོང་མཁན་དེ་ང་ཚོ་ཁོ་ན་ཡིན་ནམ
མི་ཕྱེད་པའི་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ལམ་དང་བསྡོངས་ནས་དཔྱིད་ཁ་སླེབ
རླུང་བུས་འཁྱེར་ཞིང་ལྗོན་རྩར་བབ་པའི་སྙིང་ཉེའི་སྐྲ་ལོ་དག
ལྟེམས་མེར་འཁྱིལ་བའི་ལྗང་ཏིག་ཏིག་གི་དཔྱིད་ཁར་འགྲེང་འདུག
མ་གཞི་ཁུ་སིམ་སིམ་གྱི་སྒོ་གླེགས་མངོན་སུམ་ལས་ཀྱང་རྒྱང་རིང་བའི
ཁྱོད་ཀྱི་ལག་པ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་གིས གཟུཊ་ཡོད་གཟུཊ་མེད་ལ་སེམས་གཏོད་དགོས་བྱུང
སྙིང་ཉེ དགའ་སྐྱོའི་ཀློང་དུ་སེམས་པ་གཉོན་པོ་ཞིག་གིས་མཚམས་སྤྲིན་འབྲི་མ་ཐུབ
འཁྲེང་ཞེན་གྱི་བུ་མོའི་དམར་མདངས་ལ་ཉི་འོད་ཀྱིས་ས་སྲོད་བཅུ་མ་ཐུབ
དེ་ལྟ་ནའང གདུང་བའི་མཆི་མར་མེ་ལྕེ་བརྫིས་པའི་བརྩེ་དུངས་གཤར་ཡོང
མདུན་ཅོག་སྒང་གི་མྱ་ངན་གྱི་རྒྱ་སེའུ་ཇི་བཞིན རྩིག་ངོས་སུ་ཁེར་སྐྱེས་བསྣུབས་ཡོང
འདི་ལྟར་བསམ་ན་ང་ནི་རྨས་ཡང་ཡང་ཕོག་པའི་བྱེའུ་བཞིན
གྱེས་བྲལ་དང་ཞག་ཆར་གྱིས་བལྡགས་པ་དང་འདྲ
དུས་ཆད།
མཚན་མོ ནང་སེམས་སུ་སྲུབས་ཀ་མི་འདུག
འཁྲི་ཤིང་བཞིན་སྐྱེས་པའི་བརྩེ་དུང་གི་པ་ཏྲ
རྒྱུས་མངའ་ཆེ་ཡང་འགྲོལ་ཐུབ་མེད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་རྩ་མདུད
སྔར་ལས་སྐྱུར་ཏེ་འགྲོ་འདོད་སྐྱེས་པས
འོད་ཕྲན་དང་དྲ་ཡོལ ངའི་གོམ་པ་ཉ་རེ་ཉོ་རེ་ལ་ཚ་བ་ཆེན་པོ་རྒྱབ
རྒྱང་རིང་གི་རླངས་པར་རྩེག་པའི་འགྲོ་ལམ
རྐུབ་སྟེགས་སྟོང་པ་དང་རབ་རིབ་ཀྱི་དབང་པོ་སྒོ་ལྔ་ལས་ཅི
ད་ཆ ང་ཡང་མྱོང་བ་ལྗང་ཁུའི་མེ་འཁོར་གྱི་སྒེའུ་ཁུང་དུ་ཡོད
གསོན་ཉམས་མེད་པའི་ལུང་སྟོང་ནི་རྒྱང་རིང་ཕྱོགས་སུ་བསྲིངས་བའི་ལྕགས་ལམ་ཞིག
ཕྱི་ཐག སྐྱེམས་ཆང ཟླ་བ་རྐུ་ལ་ཤོར་བའི་གཏེར་ལེན་ཁའི་ཁོག་སྟོད
ཚ་བ་ཆེན་པོ་རྒྱབ་པའི་མཚན་མོ་ནི་འོད་ཟེར་ལྗང་ཁུ་ཞིག
རི་མོའི་ནང་གི་གཏེར་ལེན་ཁ་སེམས་ཀྱི་གཏིང་རུམ་དུ་སྦས
ཁྲགས་རིགས་ཤིག་གི་བཙན་འཁྲིད་ཉིན་བརྒྱའིི་བར་དུ་སད་མ་བྱུང
གཏེར་ལེན་ཁ སྲོད་ཅིག ཡང་ན་ཐུགས་འཕྲད་ཅིག
མི་སེམས་སུ་ཤར་བའི་སྐར་མ་ཉི་ནུབ་ཀྱི་རི་ལ་འཛེགས
ཆུ་བོ་དལ་མོ་བཞུར་བའི་སྒྲ་དབྱངས ཁ་བའི་ནང་གི་གཏེར་ལེན་ཁ
ཁ་བར་འཁེན་པ།
ཁ་བ གཏམ་རྒྱུད་ལྟར་ན
སྐྱ་ཐིང་ཐིང་གི་ས་རྒོད་ཅིག
ཁ་བ རྟ་མཆོག་སྲབ་མེད་ལྟར་ཉི་འོད་ཀྱི་ཐིགས་པ་གཏོར
ཁ་བ རླུང་ལ་གཡེང་བའི་བྱ་རྒོད་ཀྱི་གཤོག་ཟུང་བརྐྱངས་ནས་འཕུར་འདྲ
གངས་རིའི་འདབས་ཀྱི་མཚན་མོ་འོད་ཀྱི་རླངས་པ་ཁེངས་བའི་འགྲོ་ལམ་དེ
ཡུལ་གྱར་བ་བགྲེས་པོ་ཁྱོད་ཀྱི་ཤ་ཉེ་རེད་དམ
ཀ་ཡེ ལྦ་ཡེ ཤ་ཉེ་ཡིན་ནམ
སྒམ་ཚུལ་སྟོན་པའི་ཉི་འོད་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་གཤོག་པར་ཐོགས
ངས་ཁྱོད་ཀྱི་སྙིང་ཁར་སྦྲང་ཆར་གྱི་མེ་ཏོག་གཏད
ང་ནམ་ཡང་ཁྱེད་ཀྱི་ཆེད་དུ་མགྲིན་པ་སྨྲེང་བའི་ཁུ་བྱུག་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བར་མི་འདོད
གངས་རིའི་འདབས་ཀྱི་ཞོགས་པ་གྲངས་མེད
ཕྱོགས་བཞིའི་རྟ་མཆོག་དང་འགྲོགས་ནས་གང་སར་བསྐྱོད་འདོད
སྐྱ་རེངས་འོད་ཀྱིས་ཁེངས་པའི་འགྲོ་ལམ་དེ་ཤ་ཉེ་རེད་དམ
ཀྱེ་ཧུད མ་ཡེ ཤ་ཉེ་ཡིན་ནམ
ཁ་བ ཤ་ཉེ་ཡིན་ནམ
ཡུལ་གྱར་བ་བགྲེས་པོ་ཁྱོད་ཀྱི་ཐུགས་རྒྱུད་ཀྱི་ཁ་བ་ནུབ་རླུང་ལ་འདྲེས་ཏེ་གཡུག
ལྗོན་ཤིང་གི་རྩེན་མོར་གངས་འོག་གི་སྲིད་གཞུང་ཤར
སྙིང་ཉེ། འདི་རུ་དཔྱིད་ཀ་འདུག
རྒྱུན་བུར་བརྒྱུས་འགྲོ་བའི་རྨི་ལམ་གྱི་སྒོ་གླེགས་རྡུང་དུ་ཡོང་བས
མཆི་མའི་གོང་བུ་རུ་ལང་ཚོ་ཤོང་ཐབས་བྲལ
ལག་མཐིལ་ཆུང་ཆེ་ནའང ཁྱོད་ཀྱི་མཛེས་སྡུག་འཐུམ་ཡོང
གཏོལ་མེད་ངང་སྙིང་ཁར་འཛུལ་གྱིན་ཡོད་དམ
འཕྲུལ་སྣང་གིས་མཚན་མོ་གཡོ་བཞིན་འདུག་གམ
བརྩེ་བའི་ཞགས་པ་ལྟར་རྒྱ་ལྕང་གི་སྐྲ་ལོར་འཁྲིལ་ནས་ཡོད་དམ
ཁྱོད་རང་སུ་ཞིག་གི་མཛེས་སྡུག་གི་བཙོན་མར་གྱུར་ནས་ཡོད
གོམས་འདྲིས་མེད་པའི་མཚར་སྡུག་གི་ཕྱི་རོལ་ན་ཉི་ཟླ་འདུག་གམ
ཆར་རྗེས་ཀྱི་ཁྱོང་རང་ནི་མཛེས་སྡུག་གི་ཁ་དོག་ཅི་ཞིག་རེད
མིག་ཟུང་མང་པོའི་འཚོལ་སྙེག་གི་ཀློང་ན་རྒྱུ
རྨི་ལམ་ཇི་བཞིན་འཚེར་སྣང་ཁྲོད་བསྙལ་བའི་ཐ་སྙད་ནད་པར་བཏང
བརྩེ་བའི་སྨུག་ལོང་ཁྲོད ད་དུང་ཅི་ཞིག་ལ་འཕྲད་པར་སྒུག་ཡོད
ཆར་ཞོད ལོ་མ ད་དུང་འཆར་ཡན་གྱིས་བརླན་པའི་གཏན་ཚིགས་མང་པོ
ཚིག་གི་མུན་པའི་སྐར་ཁུང་ནས་བཞིན་གྱི་འོད་མདངས་འཁྱིལ་ཡོང
ལྦུ་བའི་མཚམས་སྤྲིན།
ནུབ་ཁའི་མཚམས་སྤྲིན་ནི་མཆོད་རྐོང་དབུས་ན་ལྷེམ་ལྷེམ་བྱེད
བདུད་རྩིས་བརྟོལ་བའི་ཉི་ནུབ་མཛུབ་རྩེ་ན་མཆོད་ཉེས་འདུག
རོལ་དབྱངས་ཀྱི་རྟེན་གཞི་གང་ཡང་མེད་པ་དེ ཁད་ཀྱིས
ཁད་ཀྱིས་ནམ་མཁའ་དང་གྱེས་ནས་འགྲོ
ཡང་ན ལྦུ་ཆང་བཞིན་བརྩེ་དུང་གི་རྨི་ལམ་བཏང་བྱུང
ཤེལ་ངོས་ཀྱི་ཐིགས་པ་དེ་སུའི་མིག་ཆུ་ཡིན་པ་ནང་བཞིན
ལྦུ་བའི་མེ་ཏོག་རེ་རེའི་ངོས་སུ་ཐང་ཆད་པའི་སྒེའུ་ཁུང་སྐྱ་བོ་ཟགས་ཡོང
ཁད་ཀྱིས་ཤེལ་གྱི་ལྭ་བ་དང་གྱེས་ནས་འགྲོ
མཛུབ་མོས་སྤྲུག་སྤྲུག་གནང་བའི་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག
ཉི་ཟེར་དང་བསྡོངས་ནས་ཤེལ་གྱི་དམ་བུར་འགྱེལ་དགོས་བྱུང
མི་ཕྱེད་པའི་རིང་ལུཊ།
སླར་ཡང་མི་མངོན་པའི་ཐག་རིང་ནི་རབ་རིབ་ཞིག
རྒྱང་རིང་གི་གཏིང་རིམ་གཏིང་རིམ་ཞིག་གམ
བློས་བསླངས་ཡོད་ཚད་ཀྱིས་དམར་པོ་ལྡེམ་ལྡེམ་གཡོ
འཁོས་ཆུང་བའི་ངོ་སོ་ལྷོག་ལྷོག་ངང་ལམ་གྱི་ཀློང་དུ་འཐིམ
དོན་དངོས་སུ ཡིད་འོང་གི་སྐྱོ་ངལ་ལ་མེ་འཁོར་གྱི་དུང་བརྡ་ཟུག
ངའི མི་ངོ་ཕོག་དཀའ་བའི་ཞེད་སྣང་དེར
བརྟུལ་བཞུགས་སྣ་ཚོགས་འབྱར
ད་དུང་ཅི་མི་སྙམ་པའི་ཟོལ་རྫུ་ཆེ་བའི་ཁྱོད་ཚོ
ངོ་གདོང་བརྒྱུད་ནས་སེམས་ཀྱི་དམྱལ་བར་ལྷུང
དམར་གསོད་དང་སྤུ་གྲི་ལྟ་བུའི་ཕངས་སེམས
བོངས་ཆེ་བའི་སང་ཉིན་གྱི་མཆི་མ་ངའི་མིག་འོག་ནས་བསྐམ་འགྲོ
ལམ་ལ་བལྟས་ཚེ དབྱངས་གསལ་གྱི་རྟོག་བཏགས་མ་ཁོག
གཅོམ་ཆུང་བའི་ཁ་ན་བྲུག་པའི་དེ་རིང་གི་ངལ་གསོ
བག་ཆགས་ཀྱིས་འཚིམ་སྣང་ལ་འཐིམ་དུ་བཅུག
དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་ལྟ་བུའི་བཞུར་རྒྱུན
རེ་ཞིག་འཕྲོ་རིམ་འཕྲོར་ནགས་ཚལ་དང་མཚམས་སྤྲིན་དུ་གྱུར
སྤྲིན་པ རྨི་ལམ ཁོ་མོ ཁོ་བོ དུས་ཚོད
རྩོམ་ཁུངས། ངེད་དྲ་བ།


རེས་འགའ་རྟེན་མེད་ཤེམ་པ་རང་ཞིར་གཞག ། ཡུལ་སྣང་དེ་ར་འཛིན་མེད་པའི་ངང་ལ་ག]་ ནས། ། འདི་ནི་མི་
རྟོག་ཆོས་སྐུའི་དགོངམ་པ་སྟེ། ། གན་ད་ལ་བརྟེ་ ན་ན རྶ་རང་བྱུང་ཿཁོང་ན་ས་འཆར། ། བདེ་རྒསལ་མི་ཏོ རྒ་སྤྱི་ཡི་
བོགས་འབྱིན་ནི། ། ཚོགས་བསག་སྒིབ་སྦྱོང་བསྐྱེད་རྗ་གས་བསྒོ་མ་པ་དང་། ། ལམ་ཐབ་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་
མཆོག་ཏུ་བ་སྔགས། ། འདི་ནི་མཐར་ཐུག་གནད་ཀྱི་གདམས་པ་སྟེ། ། སྐལ༴་བཟང་ཐར་པ་འདོད་པས་དང་དུ་
བླང་། དེ་ལྟ་ར་བསྒོམས་པས་ཤར་བའི་རྟོག་ས་པ་ཡང་། ། རོ་མཉམ་གཅིག་ ཧྟེ་ཐ་དད་དུ་མ་མེད། ། ཕྱོགས་
གསུམ་གཅིག་ཏུ་འདུ་བའི་དོན་ས་དང་། ། ཆུ་བྲན་ཐ་དད་རྒུ་མཆོར་གཅིག་པ་ལྟར། ། བདེ་གསལ་མི་རྟོག་
ཐབས་གསུམ་གང་བསྒོ་མས་ཀྱང་། ། སེམས་ཉེད་མ་སྒྱེས་ན་མ་མ་ཁའི་ངང་ཉིད་དུ། ། བློ་ཡི་འཇུག་པ་རབ་ཞི་
ཐིམ་པ་ན། ། ཡོད་མེད་སྤྲོས་དང་བྲལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས། ། འོད་གསལ་གཤིས་ཀྱི་ཉི་མ་ཁོང་ནས་འཆ་ར། །
གྲུབ་བསལ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་རྟོགས་པ་སྟེ། ། མཁའ་མཉམ་བདེ་གཤེགས་བིང་པོའི་རང་བཞི་ན་ནོ། ། དེ་
ཚེ་རེ་གཅིག་ད ས་གསལ་རྟོག་མེད་པ། ། ཞི་ལྷག་སྤངས་པའི་བསམ་ག་ ཏན་རྒྱ་མཚོ་ལ། ༑ ། ཕྱོགས་བྲལ་འ་ཛིན་
མེད་གཐུགས་བརན་རང་བཞི་ན་མེད། ། ཆོས་ཀུན་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཟུང་དུ་འབྲེལ། ། སྣང་བ་སྒྱུ་འདྲ་སྟོང་པ་
དེར་འཛི་ ན་མེད། ། ཟུང་འཇུག་དབྱེར་མེད་ དགོངས་ཀློང་ཡངས་པ་ནི། ། གནད་ལས་བྱུང་པའི་འོད་གསལ་
ཁོང་ནས་འཆར། ། བླ་མའི་བྱིན་རླབས་ རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ནི། ། ཚིག་དང་བསམ་བརྗོ་ད་འདས་ཚེ་མཐོང་བ་སྟེ།།
དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུས་སུ་མཐོང་བ་ནི། ། དུས་གསུམ་དུས་མེད་ཕྱི་ནང་དཔྱེ་ གསལ་མེད། ། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱི་ན་
ཡིན་དབུ་མ་སྟེ། ། སྤྲོས་དང་སྡུག]་བསྔལ་ཞི་གྱེད་ཕྱག་རྒྱ་ཆེ། སྙིང་པོའི་ཆོས་ཉིད་རྗོ་གས་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། །
གདོ་ད་མའི་ཐད་པ་གཤིས་རྐྱི་ གན་ས་ལུགས་ཉིད། ། འོད་གསལ་སེམས་ཉིད་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེ རྶ་ཡིན། ། མིང་
མང་བ་ ཏགསཀྱངདོངོབོག །སེམས་ཉིད་སྨྲ་བསམ་བརོད་འདས་པྱང་ཆུ༴བ་སེམས། ། འཁོར་
འདས་གཉིས་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཡིན། ། ཕྱོགས་རི་ས་མ་འཛི་ ན་གྲུབ་མཐའི་གཐེབ་ལསྭ་འདསྭ། ། ཕྱོགས་
བྲལ་གཉིས་མེད་མཉམ་རྫོག་ས་ཆེན་པོ་སྟེ། ། རྒྱལ་བའི་དགོངས་པ་མཐའ་བྦ ལ་ཀློང་ཡངས་སུ། ། རྣལ་འབྱོར་
རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ར་བྱ། ། དེ་དག1 མཐར་ཕྱི་ ན་འབྲས་བུའི་རིམ་པ་ནི། ། གནས་སྐབས་པདེ་གསལ་
མི་རྟོག་ཟུང་འཇུག་གི་ས། ། སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་ཡོན་ཏན་དཔག་མེད་ཅིང་། ། མཐར་ཐུག་སྒུ་གསུམ་ཡིད་
བཞི་ན་རྒྱལ་ཆོས་འགྲུབ། ། རང་བཞིན་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན། ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བསམ་གཏན་
ངལ་གསོ་ལས། ། གང་བསྒོ་མ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རིམ་པ་སྟེ་ག་ནས་ག]སུ་ མ་པའོ།། ། དེ་ལྟར་ཆོས་ཆུལ་ཞི་བ་
སྙིང་པོའི་དོན། ། ཐབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བཤ་ད་པའི་བསོད་ནམས་དེས། ། འགྲོ་ཀུན་བྱང་ཆུབ་དམ་པ་གཉིས་ཐོབ་
ནས། ། ཡིད་བཞི་ན1 འཕྲིན་ལས་འབྱོར་བ་མཐའ་ཡས་ཤོག ། འདི་ནི་རྒྱལ་སྲས་དྲི་མེད་འོད་ཟེར་གྱི་ ས། །
གི་ཉམས་ལེན་གན1 ད་དྲིལ་བཅུད་བསྡུས་ཏེ། ། ཕྱི་ར་བས་དོན་དུ་གསལ་བར་བཤད་པ་ནི། ། གངས་རི་ཐོད་
དཀར་མགུལ་དུ་ལེགས་པར་བཀོད། ། ཐར་པ་འདོད་པ་དག་གིས་བརྩོན་བྱས་ཏེ། ། ཡི་གེ་འདི་བཞིན་ཉམས་
སུ་བླང་བ་ ར་མཛོད། ། གནས་སྐབས་མཐར་ཐུག་དོན1 གཉིས་ཕུ་ ན་ཚག་ས་ ཏེ། །བདེ་ཆེ་ ན་གླིང་དུ་མྱུར་དུ་
དགའ་བདེ་བྱེད། ། རྗོགས་པ་ཆེན་པོ་བསམ་གཏན1 ངལ་གསོ་ཞེས་བྱ་བ། ། དཔལ་ཨོ་རྒྱན་གྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་
པོ་མཚ་ སྒྱེས་རྡོ་རྗེ་ས་རྗེས་ སྭུ་བཟུང་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དྲི་མེད་འོད་ཟེ་ར་གྱིས་གངས་རི་ཐོད་དཀ་ ར་གྱི་མགུལ༴༴ཿ་
རྡུ་ལེགས་པར་བཀོད་པ་རྫོགས་སོ།། །། དགེའོ།། དགེའོ།། དགེའོ།།
8


རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་གང་དང་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་ཚང་མ་ནི་ལག་ལེན་དངོས་ལས་བྱུང་བའི་ཉམས་མྱོང་དང་བསླབ་བྱ་སྤྱི་སྡོམ་བྱས་ཏེ་དེས་ཕྱིར་ལག་ལེན་ལ་མཛུབ་སྟོན་གྱིས་ཞིབ་འཇུག་གི་ཆུ་ཚད་འཕེལ་རིམ་གསར་པ་ཞིག་ཏུ་གཏོང་རྒྱུ་དེ་རེད།《སྒྲ་སྦྱོར་བམ་གཉིས》ཡང་དེ་ལས་མ་འདས་པར། བཙན་པོ་སྲོང་བཙན་སྐ
ཉལ་ཐ་ནི། མེ་ཏོག་གངས་ལྷ་ནས་བཏོན་པའི་འབྱར་བག་ཅན་གྱི་གཤེར་ཁུ་མཁའ་རླུང་ཁྲོད་དབྱང་འགྱུར་དང་རླུང་སྐམ་ཐེབས་རྗེས་གར་ཚི་ཆེ་བའི་མདོག་ཁམ་སྨུག་ཅིག་ཏུ་འགྱུར་གྱིན་ཡོད། དེ་ཡུན་རིང་འཐེན་ན་མིའི་ལུས་པོའི་དབང་པོ་ཁག་གི་ནུས་པ་ཉམས་འགྲོ་བ་དང་ལྷག་པར་དུ་མིའི་ལུས་པོའི་ཕོ་བའི་ནུས་པ
དེང་སང་སི་ཁྲོན་ཕན་ཝུ་རྫོང་ཁོངས་སུ་ཡོད་པའི་དྭགས་པོ་ཞེས་པའི་བོད་རིགས་ཀྱི་སྐོར་ལ། རང་གིས་དཔྱད་པའི་རྩོམ་ཡིག་གཉིས་བྲིས་ཤིང་། གཉིས་ཀ་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་མི་རིགས་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གི་དུས་དེབ་ཐོག་རྒྱ་ཡིག་ཏུ་བཀོད་འདུག བོད་ཡིག་ནི་མཚོ་སྔོན་གྱི《སྦྲང་ཆར》1981ལོའི་དེབ 2པའི་ཐོ
རྩོམ་འདིའི་ནང་སློབ་དཔོན་རྟ་དབྱངས་སམ་དཔའ་བོས་མཛད་པའི་བསྟན་བཅོས་ལས་ནང་དོན་རིག་པ་དང་། གསོ་རིག སྙན་ངག་ལ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས། དེ་དག་གྲགས་པ་ཇི་འདྲ་ཡོད་མེད། རྒྱ་བོད་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ཏུ་དར་ཁྱབ་ཇི་འདྲ་བྱུང་ཡོད་མེད་དང་འཛམ་གླིང་རྩོམ་རིག་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་གོ་གནས་གལ་ཆེན་བཟུང་
འདིར་མདོ་སྨད་ཀྱི་བླ་ཆེན་འགའི་རྣམ་ཐར་དང་ཆོས་འབྱུང་སྐོར་ཞིག་གཞིར་བྱས་ནས་དེ་དག་ལས་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆར་གུང་བསྒྲིགས་ཏེ། ཆིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཡུང་ཀྲིན་ཁྲི་ལོ་དང་པོར་མདོ་སྨད་མཚོ་སྔོན་དུ་ཆིང་ཝང་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་གྱིས་བསླངས་པའི་མཚོ་སྔོན་དུས་གཟིར་གྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་མ
ཁོ་བོ་ནི་བོད་ཤར་མཐའ་ཨ་མདོ་གཅན་ཚའི་རྨེ་རུ་བྱ་བའི་ཡུལ་གྱི་རོང་མ་འབྲོག་གི་ཁྱིམ་གཞིས་ཤིག་ཏུ་སྐྱེས་ཤིང་ནར་སོན་པ་ཡིན་ལ། མི་ལོ་སོ་དྲུག་གི་འཚར་སྐྱེད་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད། བྱིས་གཞོན་དུས་ཀྱི་ལོ་ཟླ་ནི་ཧ་ལམ་གནའ་བོའི་ཁྱད་ཆོས་མ་ཉམས་པའི་གཞིས་ཀ་དྲོན་མོ་དེ་ལས་སྐྱེལ། དེར་བརྟེན།
དེ་ཡང་སྙན་པའི་གྲགས་པ་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པའི་མཁས་དབང་ཉིད་ཀྱི་མི་ཚེ་ཧྲིལ་བོའི་ནང་དུ་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་ཀྱི་ལས་འགན་ལྗིད་མོ་ཕྲག་ཏུ་འཁུར་ནས་དུས་ཐུང་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་ལྷོད་མེད་ཧུར་བརྩོན་གནང་བའི་མཛད་རྗེས་རླབས་ཆེ་བ་ནི་འདས་ཟིན་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་མདའ་མོ་གཞུང་ལས་གསལ
ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཕུ་ཐག་རིང་བའི་ཞང་བོད་ཀྱི་ཡུལ་གྲོང་དེར། ལྟ་བ་ཡས་ཕབ་དང་སྤྱོད་པ་མས་འཛེགས་ཀྱིས་འཁོར་བའི་ཕ་རོལ་བརྒལ་བའི་དམུ་ཐག་དུས་ནས་དུས་སུ་བྲན། འཁྲུལ་བློ་དགུ་ཡི་གྲོང་ཁྱེར་བཅོམ་ཞིང་གདུལ་བྱའི་མོས་ཁམས་དང་མཐུན་པའི་ཐེག་པ་རིམ་དགུའི་བང་རིམ་ཡང་བརྩིགས། སྣང་སྲིད་ཁ་ཡོ་སྙོ
ཟླ10པའི་ཚེས16ཉིན། མཚོ་སྔོན་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་གི་གླེང་སྟེགས་ལེ་ཚན་དུ་བོད་ཀྱི་དེང་རབས་རྩོམ་པ་པོ་བཀྲ་བྷར་གླེང་མོལ་བྱས་པ་བཏང་ཞིང་། བོད་ཀྱི་དེང་རབས་རྩོམ་རིག་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་ཐད་ལྟ་ཚུལ་དུ་མ་བཏོན། ཁོང་ཕ་ཡུལ་མཚོ་སྔོན་གསེར་ཆེན་རྫོང་ཡིན། འབུམ་རམས་པ། ཀྲུང་དབྱང་མི་རི
ཁ་སྔོན་གྲོགས་པོ་བཀྲ་ཤིས་ལགས་ཀྱིས་གནང་བའི《གངས་རི་ལ་དབང་བའི་ཁ་བའི་འདབ་མ།》ཞེས་པའི་རྩོམ་དེབ་ཅིག་ལག་ཏུ་འབྱོར་བས་སྤྲོ་བ་ལྷག་ཏུ་བརྟས། རྒྱུ་མཚན་ནི་སྤྱི་ཁམས་ཕྱོགས་སུ་བོད་ཡིག་ཐོག་ནས་གསར་རྩོམ་འབྲི་མཁན་ཉུང་བ་དང་དགོས་སུ་བོད་ཡིག་གི་རྩོམ་དེབ་པར་སྐྲུན་ཐུབ་མཁན་ཧ་ཅང་ཉུང་བས
རིག་རྩལ་བསྐྱར་དར་ཞེས་པའི་ཐོག་མའི་བརྗོད་དོན་ནི། གནའ་བོའི་ཀེ་རེ་སི་དང་རོ་མའི་ཤེས་རིག་སླར་གསོན་དང་བསྐྱར་དར་དུ་གཏོང་རྒྱུ་དེ་རེད། རིག་རྩལ་བསྐྱར་དར་སྐབས་སུ་བྱོན་པའི་རྩོམ་རིག་དང་སྒྱུ་རྩལ། བསམ་བློ། སློབ་གསོ་བཅས་ཕྱོགས་གང་ཐད་ནས་གནའ་བོའི་ཀེ་རེ་སི་དང་རོ་མ་ལས་བརྒལ་པར་
དེང་གི་ཆ་འདིར་བོད་ཀྱི་དེང་རབས་བརྩམས་སྒྲུང་ལ་དཔྱད་པ་མང་པོ་ཞིག་སྤེལ་འདུག་ཅིང་།ན་གཞོན་རྩོམ་མཁན་ཚོས་སྨྱུག་རྒྱུན་གྱི་ཁ་ལོ་བར་མེད་སྒྱུར་གྱིན་དུ་རང་མི་རིགས་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་འཚོ་བའི་གཏིང་རུམ་བསྔོགས་ཤིང་།མི་གཤིས་ཀྱི་བློ་ཁ་སོགས་ལ་འཚོལ་ཞིབ་བྱས་ཏེ་རྩོམ་སྟངས་གསར་པའི་བརྩམ
བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་ནས་འུ་དུམ་བཙན་གྱི་བར་དུ་ཐང་རྒྱལ་རབས་དང་རེས་མཛའ་རེས་འཐབ་ཀྱི་ངང་ལ་ལོ་ངོ་སུམ་བརྒྱར་ཉེ་བ་ཕྱིན་ལ། སྤྱིའི་ཆ་ནས་མཛའ་མཐུན་མཉམ་གནས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ལ་བརྟེན་ཏེ་རང་རང་སར་ཆབ་དཔལ་རིག་གསུམ་འཕེལ་རྒྱས་སུ་བཏང་། དེ་ལྟ་ནའང་། ཕྱིས་བོད་ཀ
སྤྱིར་རང་མོས་སྙན་ངག་ལ་མཚན་ཉིད་འདི་དང་མཚན་གཞི་གན་ཞེས་ཁ་ཚོན་བཅད་ནས་བཤད་དཀའ་ནའང་། ཚིག་གི་ངོ་གདོང་ཙམ་ནས་གླེང་ན། རང་མོས་ཞེས་པ་སྐབས་འདིར་བོད་འགྱུར་གྱི་ཐ་སྙད་ཅིག་ལ་གོ་དགོས་ཏེ། གཙོ་བོ་ཚིག་དང་རྣམ་པའི་ཐད་ནས་བཞག་པ་ཡིན། དེ་ནི་སྔ་མ་དག་དང་མི་འདྲ་ཞིང་། རྐང་བ་དང་ཚེག་བར།
གངས་ཅན་བོད་མི་མི་རིགས་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཆེས་སྔ་ཞིང་རིག་གནས་སྒྱུ་རྩལ་སོགས་ཀྱང་འཛམ་གླིང་མི་རིགས་ཁྲོད་ཀྱི་རྩོམ་དར་སྔ་ཤོས་གྲས་ཡིན་ལ། རྩོམ་རིགས་ཀྱི་དབང་དུ་བཏང་ན་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་རྩོམ་གླུ་གཞས་སྒྲུང་གཏམ་སོགས་ཆེས་སྔ་མོ་ཞིག་ནས་ཡོད་པ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་ཚང་རྙིང་བ་དང་། སྒྲུང་དང
ཡོངས་གྲགས་སུ། ལྷུག་རྩོམ་སྙན་ངག་གི་བརྩམས་ཆོས་ཐོ་རེ་བ་ཐོག་མར་བྱུང་དུས་ནི་དུས་རབས16པ་ཡིན་པར་བཤད་ན་ཡང་། དེ་ཉིད་རྩོམ་ལུས་ཤིག་ཡིན་པའི་ངེས་ཤེས་དང་བཅས་ཏེ་ཆེད་མངགས་གསར་རྩོམ་ལ་འཇུག་པའི་དུས་ནི་དུས་རབས19པ་སྟེ་པོ་ཏི་ལེར (波德莱尔Baudelaire，1821 -1867) ནས་དབུ་བརྩམས་པར་གྲགས
སྔར་དབུས་ལྷ་ས་ནས་ཤར་ཕྱོགས་སུ་ཉིན་ལམ་བཅུ་ཕྲག་དགུ་ལྷག་ཙམ་གྱིས་ཆོད་པའི་ས་ཆ། དབུས་འགྱུར་ལྷ་ས་ནས་རི་བོ་ཆེ་ཆུང་བརྒྱད་ཅུ་གྱ་གསུམ་དང་། ཆུ་བོ་ཆེ་ཆུང་བདུན་ཅུ་དོན་གཉིས་ཙམ་གྱིས་ཆོད་པའི་ཡུལ་གྲུ་ཤར་རྒྱལ་མོ་ཚ་བ་རོང་སྟེ། བསྡུས་མིང་ལ་རྒྱལ་མོ་རོང་ངམ་རྒྱལ་རོང་ངམ་རྒྱལ་རོང་ཞེ
རྩོམ་འདིའི་ནང་དེང་རབས་ན་གཞོན་རྩོམ་པ་པོ་སྒོ་མེ་ཚེ་རིང་བཀྲ་ཤིས་ལགས་ཀྱི་སྒྲུང་རིང་མར་ངོའི་ཟླ་བ་ཞེས་པར་དེང་རབས་རྩོམ་རིག་གི་གཞུང་ལུགས་རྨང་གཞི་བྱས་ཏེ་རང་གི་ལྟ་ཚུལ་དང་འབྲེལ་ནས་དཔྱད་བརྗོད་ཅུང་ཙམ་བྱས་ཡོད།
གངས་ཅན་བོད་མི་མི་རིགས་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཆེས་སྔ་ཞིང་རིག་གནས་སྒྱུ་རྩལ་སོགས་ཀྱང་འཛམ་གླིང་མི་རིགས་ཁྲོད་ཀྱི་རྩོམ་དར་སྔ་ཤོས་གྲས་ཡིན་ལ།རྩོམ་རིགས་ཀྱི་དབང་དུ་བཏང་ན་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་རྩོམ་གླུ་གཞས་སྒྲུང་གཏམ་སོགས་ཆེས་སྔ་མོ་ཞིག་ནས་ཡོད་པ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་ཚང་རྙིང་བ་དང་།སྒྲུང་དང་ག
《བརྩེ་བ་ཀོ་ཤུན་མ》ཞེས་པའི་སྙན་ངག་གི་ཆེད་དེབ་དེ་ཀླད་ཀྱི་གཏམ་དང་མཇུག་གི་གཏམ་གཉིས་ཁར་བསྣན་ན་རྩོམ་ཡིག51དང་ཤོག་ངོས134ཡིས་གྲུབ་པའི་དེབ་ཅིག་ལགས་ཤིང་། རྩོམ་ལུས་ཚིགས་བཅད་དང་རང་མོས་སྙན་ངག་གཉིས་ཀྱིས་བརྒྱ་ཆའི་གོ་དགུ་ལྷག་ཟིན་ཡོད།
རྒྱ་གར་གྱི་བརྙན་འཁྲབ་འཇོན་རྩལ་ལྷན་སྐྱེས་སུ་ལྡན་པའི་གློག་བརྙན་སྐར་ཆེན་ཏེ། འཁྲབ་སྟོན་པ་དང་འཁྲབ་ཁྲིད་པ་གཅིག་ལྕོགས་སུ་གནང་དང་གནང་བཞིན་པའི་ཨ་མིར་ཧིག་སེ་ཨེན་ཁན(Aamir Hussain Khan)ལགས་ལ་གློག་བརྙན་སྐད་གྲགས་ཆོད་པ་མང་པོ་ཡོད་པར། གལ་ཏེ་གློག་བརྙན་བལྟ་རྒྱུར་དགའ་མཁན་ཞིག
སྤྱིར་ན་བརྗོད་བྱ་ཞིག་དཔེ་འགོད་བྱེད་པ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་ལ་བརྡ་གསལ་པོར་སྤྲོད་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་ཤིག་ཡིན་ལ། བོད་ལ་མཚོན་ན་མིང་བརྡ་དང་། བརྡ་སྤྲོད་རིག་པ། ལེགས་བཤད། རྟ་བཤད། བཟོ་རིག་རི་མོ། གསོ་བ་རིག་པ་སོགས་གང་ལའང་དཔེ་མཚོན་བྱེད་ཐབས་སམ། དཔེ་འགོད་བྱེད་པའི་ཐབས་ནི་གདོད་མ་ནས་ཡོད
སྤྱིར་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཤེས་རིག་དར་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆུ་རྒྱུན་རིང་མོར་གཞིགས་ན། ང་ཚོ་ཁ་བ་རི་བའི་མི་རིགས་འདི་ལའང་མི་ལོ་བཞི་སྟོང་ངམ་ལྔ་སྟོང་ཡན་ཆོད་ནས་ཤེས་རིག་དར་འགོ་ཚུགས་པ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གསར་རྙེད་གནའ་རྫས་དག་ལས་ཚོད་དཔག་བྱེད་ཐུབ། འདི་འདྲའི་དུས་ཡུན་རིང་བའི་ལོ་ར
སྣང་བརྙན་གྱི་ཐོག་མའི་གོ་དོན་ནི་མི་དང་བྱ་དངོས་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིའི་བྱད་དབྱིབས་དང་ཆ་ལུགས་དེར་གོ །སྣང་བརྙན་ལ་སྒྲ་ཡངས་དོག་གི་དབྱེ་བ་ཡོད་ལ།སྒྲ་དོག་འཇུག་གི་སྣང་བརྙན་ནི་མིའི་མིག་ཤེས་ཀྱིས་ཐད་ཀར་འཛིན་ཐུབ་པའི་སྣང་བརྙན་ལ་ཟེར། སྒྲ་ཡངས་འཇུག་གི་སྣང་བརྙན་ནི་རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ
དང་པོ། གསར་རྩོམ་གྱི་རིམ་པ་དང་པོ།“ལྗང་བུ”ཡི་དུས་སྐབས།སྙན་ངག་པ་ལྗང་བུ་ནི1984ལོ་ནས་གསར་རྩོམ་གྱི་ལས་ལ་ཞུགས་པ་དང་།1985ལོའི《སྦྲང་ཆར》དེབ་དང་པོའི་སྟེང《རྩྭ་ཐང་གི་མགྱོགས་བྲིས》ཞེས་པའི་ཚན་པ་བདུན་ཅན་གྱི་སྙན་ངག་ཅིག་སྤེལ་བ་རེད།དུས་ཚོད་ཀྱི་ཆ་ནས་གསར་རྩོམ་གྱི་རིམ་པ་དང་པོ་


མི་དམངས་དྲ་བ། 2020-07-09
ཀྲུང་གོ་གསར་འགྱུར་དྲ་བས་སྤེལ་བའི་གནས་ཚུལ་ལྟར་ན། ཟླ་7ཚེས་6ཉིན་གསར་འགོད་པས་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མགོ་ལོག་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་པད་མ་རྫོང་ཨུ་དྲིལ་བསྒྲགས་པུའུ་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་གསལ། རྫོང་དེ་ནས་རྡོའི་པུར་སྒམ་དུར་འཇུག་བྱས་པ་ཞིག་རྙེད་ཡོད་ཅིང་། དེ་ནི་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་མགོ་ལོག་ཁུལ་ནས་རྡོའི་པུར་སྒམ་དུར་འཇུག་བྱས་པ་རྙེད་ཐེངས་དང་པོ་དེ་རེད།
ངོ་སྤྲོད་བྱས་པར་གཞིགས་ན། པད་མ་རྫོང་གི་ཉེ་འགྲམ་གྱི་མཚེར་ཆེན་ཐང་པད་མ་གཏེར་ཆུ་འཛུགས་སྐྲུན་ཁུལ་དུ་ཨར་ལས་བྱེད་སྐབས། རུས་སྒྲོམ་ཤིག་བསློགས་ཡོད་པ་གནའ་བོའི་བང་སོ་དང་འདྲ་བོ་ཡོད། རྗེས་སུ་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་རིག་དངོས་གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གི་འབྲེལ་ཡོད་རིགས་གཅིག་མཁས་ཅན་གྱིས་ཡུལ་དངོས་སུ་རྟོག་ཞིབ་བྱས་པ་བརྒྱུད། དེ་ནི་དཔེ་མཚོན་རང་བཞིན་གྱི་རྡོའི་པུར་སྒམ་དུར་འཇུག་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་གཏན་འཁེལ་བྱས།
མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་རིག་དངོས་གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གི་ལས་དོན་མི་སྣས་བཤད་དོན། རྡོའི་པུར་སྒམ་དུར་འཇུག་བྱེད་པ་ནི་དམིགས་བསལ་གྱི་དུར་འཇུག་བྱེད་སྲོལ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ནུབ་བྱང་དུ་གཙོ་བོ་མཚོ་སྔོན་དང་ཀན་སུའུ་རུ་ཁྱབ་ཡོད་ཅིང་། ཆེས་ཐོག་མར་ཧུང་ཧྲན་རིག་གནས་དང་། ཞ་ཅ་ཏེན་མཐོ་རིམ་རིག་གནས། རི་ཕྱེད་རིག་གནས་བཅས་ནས་རྙེད་མྱོང་ཞིང་། རིང་ཤོས་ལ་ལོ་ངོ་5000ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པ་དང་། རིག་གཞུང་ལས་རིགས་ཀྱིས་རྡོའི་པུར་སྒམ་གྱི་འབྱུང་ཁུངས་དང་རིགས་ཁོངས་ནི་སྔ་མོ་ནས་ནུབ་བྱང་ས་ཁུལ་གྱི་ཆའང་མི་རིགས་ཡིན་པ་བསྟན་ཡོད།
“འདི་ནི་མགོ་ལོག་ཁུལ་དུ་ད་བར་ཐོག་མར་རྙེད་པའི་རྡོའི་པུར་སྒམ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་ཞིང་། མགོ་ལོག་ས་ཁུལ་གྱི་སྔ་དུས་ཀྱི་མིའི་རིགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོའི་རྗེས་ཤུལ་དང་རིག་གནས་གྲུབ་ཚུལ་ཞིབ་འཇུག་ཐད་ལ་གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་ཀྱི་རིན་ཐང་ཆེན་པོ་ལྡན།”ཞེས་མཆོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་རིག་གནས་གནའ་རྫས་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གི་ལས་བྱེད་མི་སྣས་དེ་ལྟར་བཤད།
མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་རིག་དངོས་གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གི་ལས་བྱེད་མི་སྣས། རྡོའི་པུར་སྒམ་ནང་གཞོགས་ཉལ་བྱས་པའི་མི་གཅིག་གི་རུས་སྒྲོམ་ཡོད་པ་དང་། རུས་སྒྲོམ་གྱི་ལོགས་གཉིས་ནི་བྲག་རྡོ་མང་པོས་གྲུབ་ཡོད་ཅིང་དུར་རྫས་མེད། གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་ཀྱི་རིན་ཐང་ལ་འགན་ལེན་ཏན་ཏིག་བྱེད་ཆེད། རྡོའི་པུར་སྒམ་ཉེ་འཁོར་གྱི་སྨི་20ཙམ་གྱི་ཚངས་ཕྱེད་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་ས་ངོས་རྩད་ཞིབ་བྱེད་དགོས། འོན་ཀྱང་རྡོའི་པུར་སྒམ་གསར་པ་རྙེད་མེད་ཅེས་བཤད།
དོ་སྣང་ཆེ་བའི་རྩོམ།
རྩོམ་གསར། 10


སྐབས་ ༡༥ པའི་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་གྲོས་ཚོགས་ཚོགས་དུས་ ༨ པ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༢ ནས་ ༢༤ བར་ཚོགས་པའི་སྐོར་ལ་ནོར་ཝེ་བོད་ཀྱི་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ནས་ཆེད་དུ་བཅར་འདྲི་བྱུང་བའི་དྲ་བརྙན་དུམ་བུ་ཞིག་ཡོད།
Sunday, September 28, 2014
ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༣ ལོའི་ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢༦ ཉིན་༸སྐྱབས་རྗེ་སྨན་རིའི་ཁྲི་འཛིན་སོ་གསུམ་པ་ལུང་རྟོགས་བསྟན་པའི་ཉི་མ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་བོན་ཕྱི་རྒྱུད་ཀྱི་བཀའ་དབང་བསྩལ་གནང་སྐབས། ཡོང་ཁུངས་གཡུང་དྲུང་བོན་དྲ་ཚིགས། ངོ་དེབ།
Saturday, September 6, 2014
Friday, September 5, 2014
Monday, September 1, 2014
༡༩༥༩ ལོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་རྒྱ་གར་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་མ་ཐག་སྔོན་ནས་དགོངས་བཞེད་ཡོད་པ་ལྟར་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལམ་སྲོལ་བཟང་པོ་རྣམས་གཞི་རྩར་བཟུང་གནང་སྟེ་དེང་དུས་འཛམ་གླིང་སྤྱི་སྲོལ་དང་མཐུན་པའི་རང་དབང་མང་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་ཐོག་བསྒྱུར་བཅོས་གནང་རྒྱུར་ཐུགས་གཏན་འཁེལ་བ་བཞིན།
༡༩༥༩ ཟླ་ ༡༢ ནང་གནས་མཆོག་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་༸གོང་ས་མཆོག་ལ་བརྟན་བཞུགས་རྒྱས་འབུལ་དང་འབྲེལ་མ་འོངས་བླང་དོར་ཞུ་བྱའི་མནའ་གན་མཐུ་བོ་ཆེ་འབུལ་ལམ་ཞུས་སྐབས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་ཕེབས་དགོངས་ལྟར་ཆོལ་གསུམ་ཆོས་བརྒྱུད་དང་བཅས་པའི་རང་ཁུངས་སོ་སོ་ནས་འོས་འདེམས་མིང་ཐོ་འབུལ་ལམ་ཞུས་ཐོག་ནས་སྐབས་དང་པོའི་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་སེར་སྐྱ་མི་གྲངས་བཅུ་གསུམ་ལ་བསྐོ་གཞག་ཕྱག་རྟགས་བསྩལ་ཏེ་ ༡༩༦༠ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢ ཉིན་༸གོང་ས་མཆོག་ལ་མཇལ་ཕྱག་དམ་འབུལ་དང་འབྲེལ་བོད་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ལྡན་དམངས་གཙོའི་སྲིད་གཞུང་དབུ་བརྙེས།


“ཐོག་མའི་བསམ་འདུན་མི་བརྗེད་པར་འགན་འཁྲི་ཡིད་ལ་དམ་པོར་བཅངས”པའི་བརྗོད་དོན་སློབ་གསོའི་བྱ་འགུལ་སྤེལ་བའི་ཚུན་ལ། མཚོ་ཤར་གྲོང་ཁྱེར་གྱིས་འཚོལ་ཞིབ་དང་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་ཞོར་ཕྱོགས་སྡོམ་བྱ་རྒྱུ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། ཕྱོགས་སོ་སོའི་ཏང་ཡོན་གྱི“འགྲོ་ཕྱོགས་ཤེས་དཀའ་བ་དང་། སློབ་གསོ་སྤེལ་དཀའ་བ། བྱེད་སྒོ་སྤེལ་དཀའ་བ། བྱེད་སྒོ་སྒྲིག་འཛུགས་བྱེད་དཀའ་བ། ཏང་ཡོན་དོ་དམ་བྱེད་དཀའ་བ། ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་བྱེད་དཀའ་བ”བཅས་ཀྱི་གནད་དོན་ཧུར་ཐག་གིས་ཐག་གཅོད་བྱས་ཏེ། བརྗོད་དོན་སློབ་གསོ་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་པ་དང་། ཆད་ལུས་མེད་པ། ཕན་འབྲས་དངོས་ཐོན་པ་བཅས་བྱས་པས། མཚོ་ཤར་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་བརྗོད་དོན་སློབ་གསོ་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་པའི་ལག་ལེན་གྱི་ཉམས་མྱོང་ལེགས་པོ་ཞིག་ཆགས།
གྲོང་ཁྱེར་ཡོངས་སུ་རོང་འབྲོག་པའི་ཏང་ཡོན་མང་བ་དང་། གཞི་རིམ་གྱི་ཏང་ཡོན་མང་བའི་དོན་དངོས་དང་། དེ་མིན་ཏང་ཡོན་ཡོངས་ཀྱི་ཁྲོད་བརྗོད་དོན་སློབ་གསོ་སྤེལ་བར་དངོས་ཡོད་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་མེད་པའི་དོན་དངོས་ལ་དམིགས་ཏེ། མཚོ་ཤར་གྲོང་ཁྱེར་གྱིས་ཇུས་འགོད་དང་བཀོད་སྒྲིག་སྔོན་ལ་བྱ་རྒྱུ་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང་། བརྗོད་དོན་སློབ་གསོ་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་པའི་བྱེད་ཐབས་འཚོལ་བ། “འགོ་ཁྲིད་པ་དང་པོས་དམ་འཛིན་བྱ་རྒྱུ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བཅས་བྱས་ནས་གོང་གིས་འོག་ལ་དཔེ་སྟོན་སྣེ་ཁྲིད་དང་། ཆེད་དོན་ཏང་གི་སློབ་ཚན་གྱི་ཁྲིད་སྟོན་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ། ཐོག་མའི་བསམ་འདུན་དང་འགན་འཁྲི་གསལ་སྟོན་གྱིས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བརྟན་པོ་འཛུགས་པ་དང་། སྒོ་ཕྱེ་ནས་སློབ་གསོ་སྤེལ་རྒྱུ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ་འབད་བརྩོན་སྒོས་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཐོབ་ཚོར་དང་། སྐྱིད་སྣང་། བདེ་འཇགས་ཀྱི་ཚོར་བ་བཅས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ། ཡུན་ཕན་རྐྱེན་སྲོལ་འཚོལ་ཞིབ་བྱ་རྒྱུ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ་གཞི་རིམ་གྱི་རྨང་གཞི་སྲ་བརྟན་དུ་གཏོང་བར་ལམ་ལུགས་ཀྱི་གཞི་འཛིན་ས་འདོན་སྤོད་བྱས།
མཚོ་ཤར་གྲོང་ཁྱེར་གྱིས་ཚད་མཐོན་པོས་བརྗོད་དོན་སློབ་གསོ་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་པའི་བྱ་བར་ཇུས་འགོད་བྱས་ཤིང་། བརྗོད་དོན་སློབ་གསོ་གཏིང་ཟབ་ཏུ་གཏོང་བར་སྐུལ་འདེད་བྱེད་དགོས་པའི་བླང་བྱ་ནན་མོ་བཏོན། རིམ་པ་སོ་སོའི་རྩ་འཛུགས་དང་ཏང་ཡོན་ལས་བྱེད་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་བ་དང་། དམངས་ཆེད་དུ་དོན་དངོས་སྒྲུབ་པ་དང་འགན་འཁྲི་ཕྲག་ཏུ་ལེན་པའི་ཐོག་མའི་བསམ་འདུན་གྱི་འགན་འཁྲི་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་བ། “སྔོན་འགྲོ་གཅིག་དང་སྤུས་ལེགས་གཉིས”ཀྱི་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ནས་འབྱོར་ཕྱུག་དང་། དཔལ་ཡོན། འཆམ་མཐུན། མཛེས་སྡུག་བཅས་ཀྱི་མཚོ་ཤར་གསར་པ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པའི་བསམ་པའི་སྒུལ་ཤུགས་སྔར་བས་འཕེལ་བར་བྱས།
མགོ་ལོག་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་དར་ལག་རྫོང་གིས་བརྗོད་དོན་སློབ་གསོའི་བྱ་འགུལ་སྤེལ་བ་ནས་བཟུང་། དར་ལག་རྫོང་གིས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་མང་ཚོགས་ཀྱི་བསམ་འཆར་དང་། དཀའ་ངལ། སེམས་ཁྲལ། རེ་སྒུག་བཅས་ཀྱི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱེད་རྒྱུ་གནད་སར་བཟུང་ནས། འབད་བརྩོན་གྱི་ཁ་ཕྱོགས་དང་དག་ཐེར་བྱེད་ཐབས་གསལ་བོ་བཟོས་ཏེ་དག་ཐེར་བྱ་བ་ཏན་ཏིག་དང་དོན་ཐོག་ཏུ་འཁྱོལ་བར་འགན་ལེན་བྱས་པ་རེད།
རང་ངོས་གསར་བརྗེའི་སྙིང་སྟོབས་ལ་བརྟེན་ནས་ཞིབ་ལྟ་དང་བསམ་གཞིགས་ནན་ཏན་བྱེད་པ་དང་། གནད་དོན་འཚོལ་བ་དང་འབྱུང་རྩ་སྔོག་འདོན་བྱེད་པ། བྱེད་ཐབས་ནན་མོ་སྤྱོད་པ། “གཤིབ་བསྡུར་དྲུག་དང་ཟུང་འབྲེལ་གཅིག” “འགྲིག་མིན18”བཅས་གཞིར་བཟུང་ནས། མི་འདང་ས་དང་གནད་དོན་འཚོལ་ཞིབ་བྱས་ཏེ། བསམ་འཆར་བསྡུ་ལེན་རེའུ་མིག་སྤྲོད་པ་དང་། བརྟག་དཔྱད་འདྲི་ཤོག་སྤྲོད་པ། བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་འཚོགས་པ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པའི་ཐོག་ནས་གོང་རིམ་ཏང་རྩ་འཛུགས་དང་། གཙོ་སྐྱོང་སྡེ་ཁག རིམ་པ་དཀྱུས་མའི་སྡེ་ཁག ཞང་གྲོང་། ས་གནས་སྡེ་ཁག གཞི་རིམ་མང་ཚོགས་སོགས་ཀྱི་བསམ་འཆར་དང་གྲོས་གཞི་ཡོངས་ཁྱབ་ཏུ་བསྡུ་ལེན་བྱས་པར་མ་ཟད། ཁྱོན་བསྡོམས་སྡེ་ཁག་གི་བསམ་འཆར37དང་རྫོང་རིམ་པའི་ལས་བྱེད་པའི་བསམ་འཆར195བསྡུ་ལེན་བྱས། ཁོ་ཚོས་བཏོན་པའི་བསམ་འཆར་དང་གྲོས་གཞི་ལེགས་སྒྲིག་དང་ཕྱོགས་བསྡུས་བྱས་ནས་དམངས་གཙོའི་འཚོ་བའི་ཚོགས་འདུ་དང་རྩ་འཛུགས་འཚོ་བའི་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་དབྱེ་ཞིབ་དང་ལེགས་སྒྲིག་བྱས་ནས་མང་ཚོགས་ཀྱིས་དོ་ཁུར་བྱེད་པའི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་ལེགས་པོ་བྱས།
བྱེད་ཐབས་གཏན་འཁེལ་དང་འཚོལ་ཞིབ། གཅིག་སྡུད་སྒོས་དག་ཐེར་བྱ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ། ཞིང་ཆེན་དང་ཁུལ་ཏང་ཨུས་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་པའི“ཆེད་དོན་བཅོས་སྒྲིག་ཁག་བཅུར”དམིགས་ཏེ། རྣམ་གྲངས་རེ་རེ་བཞིན་ཞིབ་བསྡུར་དང་རང་འགུལ་ངང་ངོས་འཛིན་རྩིས་ལེན་དང་། ཚད་གཞི་མཐོ་བ་དང་བླང་བྱ་ནན་མོ་བཏོན་ནས་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱེད་པ་དང་ཆབས་ཅིག གཏན་འཁེལ་བྱས་པའི་བཅོས་སྒྲིག་གནད་དོན་གཞིར་བཟུང་ནས་བཅོས་སྒྲིག་བྱེད་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང་། འབད་བརྩོན་གྱི་ཁ་ཕྱོགས་དང་ལེགས་བཅོས་བྱེད་ཐབས་ཁ་གསལ་བཟོ་བ། རྣམ་གྲངས་རེ་རེ་བཞིན་དག་ཐེར་དོན་འཁྱོལ་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་བཅས་བྱས། ཀྲུང་དབྱང་གི་དབུལ་ཐར་མཁྲེགས་གཏོར་གྱི་ཆེད་དོན་སྐོར་གཟིགས་དང་། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལྟ་ཞིབ། ནག་འཇོམས་ངན་སེལ་ལྟ་སྐུལ་མཛུབ་ཁྲིད། ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུའི་སྐོར་གཟིགས་ཚུར་ལན་བཅས་ཀྱི་འབུར་ཐོན་གནད་དོན་བཅོས་སྒྲིག་བྱ་བར་དམིགས་ནས“ཕྱིར་མིག་ལྟ་བའི”བྱ་བ་སྤེལ་ནས་གནད་དོན་ཡང་བསྐྱར་འབྱུང་བ་སྔོན་འགོག་བྱས།
ད་ལྟའི་བར་རྫོང་གི་ཚན་ཁག་ཆེན་པོ་བཞི་རུ་དག་ཐེར་ལས་འགན31ཁ་གསལ་བཟོས་བ་དང་། དག་ཐེར25དང་། དག་ཐེར4དག་ཐེར་བྱེད་བཞིན་པ། ཡུན་རིང་དག་ཐེར2བཅས་ཟིན་པ་དང་། སྡེ་ཚན་རང་ངོས་ཀྱི་གནད་དོན28ཐག་གཅོད་བྱས་པ་དང་། མང་ཚོགས་ཀྱི་བསམ་འཆར་དང་། དཀའ་ངལ། སེམས་ཁྲལ། རེ་སྒུག་བཅས་ཀྱི་གནད་དོན18ཐག་གཅོད་བྱས་པ། གོང་འོག་མཉམ་འགུལ་གྱིས་གནད་དོན4ཐག་གཅོད་བྱས་པ། གཙོ་གནད་ལས་འགན4དོན་འཁྱོལ་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་བཏང་།
པད་མ་རྫོང་གིས“ཐོག་མའི་བསམ་འདུན་མི་བརྗེད་པར་འགན་འཁྲི་ཡིད་ལ་དམ་པོར་བཅངས་པའི”བརྗོད་དོན་སློབ་གསོའི་བྱ་འགུལ་སྤེལ་བ་ནས་བཟུང་། “དམར་དམག་ལུང་པའི”གསར་བརྗེའི་སློབ་གསོའི་ཐོན་ཁུངས་སྤྱད་དེ། རྒྱ་ཆེའི་ཏང་ཡོན་ལས་བྱེད་པ་ཧུར་ཐག་སྒོས་སྒྲིག་འཛུགས་བྱས་ནས“གནས་མཆོག་ལ་མཇལ་སྐོར་ཐེངས་གཅིག སེམས་ཁམས་ལ་དག་ཁྲུས་ཐེངས་གཅིག བསམ་བློ་སྔོག་འདོན་ཐེངས་གཅིག སྙིང་སྟོབས་བཙོ་སྦྱང་ཐེངས་གཅིག”བཅས་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི“གཅིག་ཅན་བཅུ་ཡི”སློབ་ཁྲིད་དང་སྦྱོང་རྡར་བྱེད་ཤུགས་རྒྱ་ཆེ་རུ་གཏང་བ་དང་། ལམ་ཐིག་དང་། འགྱུར་ལྡོག་ལ་ལྟ་བ། ཐོག་མའི་བསམ་འདུན་དྲན་པ། སློབ་གསོ་མྱོང་བ། བརྗོད་དོན་སློབ་གསོའི་ཡིད་དབང་འགུག་ནུས་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ཏེ་ཐོག་མའི་བསམ་འདུན་གསལ་བཤད་དང་འགན་འཁྲི་ལག་ལེན་བྱེད་པར་གྲུབ་འབྲས་ཐོབ་པར་བྱས།
རྒྱུས་ལོན་བྱུང་བ་ལྟར་ན། པད་མ་རྫོང་གིས་ཚད་གཞི་མཐོ་བའི་ཏང་གཤིས་སློབ་གསོའི་རྟེན་གཞི་བསྐྲུན་རྒྱུ་དེ། “ཐོག་མའི་བསམ་འདུན་མི་བརྗེད་པར་འགན་འཁྲི་ཡིད་ལ་དམ་པོར་བཅངས་པའི”བརྗོད་དོན་སློབ་གསོར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་ལག་ལེན་གྱི་གཞི་རྟེན་དུ་བརྩི་བ་དང་། གསར་བརྗེའི་སློབ་གསོའི་ལྟེ་གནས་དང་། “མདོག་གསུམ”གྱི་རིག་གནས་ཐོན་ལས་གླིང་། གསར་བརྗེའི་གློག་བརྙན་ཁང་། རྒྱང་སྐྱོད་སྙིང་སྟོབས་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་ཁང་སོགས་རྨང་གཞིའི་སློབ་ཁྲིད་སྒྲིག་བཀོད་ལ་བརྟེན་ནས། སློབ་ཁྲིད་དང་། ལྟ་སྐོར། སྡོད་གནས་བཅས་གཞི་གཅིག་ཏུ་འདུས་པའི་གསར་བརྗེའི་སློབ་གསོའི་ཟས་རིགས་སྤུས་དག་བཏོན་པ་དང་། ཏང་གི་སློབ་གྲྭས་གཅིག་སྡུད་སློབ་གསོ་དང་། རྒྱང་སྐྱོད་དྲན་གསོ་ཁང་ལ་གཟིགས་སྐོར། ཆེད་དོན་ཏང་གི་སློབ་ཚན་ཉན་པ། གསར་བརྗེའི་གླུ་གཞས་སྐད་གསང་མཐོན་པོས་ལེན་པ། ཏང་ཞུགས་དམ་བཅའ་བསྐྱར་དྲན་བྱེད་པ། མཉམ་སྡེབ་རྒྱ་སྐྱེད་སྦྱོང་བརྡར་སོགས་བརྗོད་དོན་སློབ་གསོའི་ཐོན་ཁུངས་གསར་པ་བསྣན།
དེ་དང་ཆབས་ཅིག པད་མ་རྫོང་གིས“ཐོག་མའི་བསམ་འདུན་མི་བརྗེད་པར་འགན་འཁྲི་ཡིད་ལ་དམ་པོར་བཅངས་པའི”བརྗོད་དོན་སློབ་གསོ་དང་ཟུང་འབྲེལ་སྒོས་གསར་བརྗེའི་དྲན་ཤེས་ཟབ་མོ་དང་། ངོ་མཚར་བའི་གསར་བརྗེའི་གཏམ་རྒྱུད། གསར་བརྗེའི་ལོ་རྒྱུས་བཅས་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་དང་ཐ་ན་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་དྲིལ་སྒྲོག་དང་འོས་སྦྱོར་བྱས་ཏེ། ཞིང་ཆེན་ཕྱི་ནང་གི་ཏང་ཡོན་ལས་བྱེད་པ་བརྗོད་དོན་སློབ་གསོའི་ནང་ཞུགས་པའི་ཡིད་དབང་བཀུག བསྡོམས་རྩིས་བྱས་པ་ལྟར་ན། 2019ལོའི་ལོ་སྟོད་ནས་ད་བར་པད་མ་རྫོང་གི“དམར་དམག་ལུང་པ”ཡིས་ཞིང་ཆེན་ཕྱི་ནང་དུ་བརྗོད་དོན་སློབ་གསོའི་གསོ་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭ་སྐོར་ཐེངས113སྒྲུབ་པ་དང་ཏང་ཡོན་ལས་བྱེད་པ་མི་ཐེངས་ཆིག་སྟོང་བརྒྱད་བརྒྱ་ང་བཞི་ཞུགས་པ་རེད།
རྨ་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་ཧི་ནན་རྫོང་གིས་བརྗོད་དོན་སློབ་གསོའི་བྱ་འགུལ་སྤེལ་བ་ནས་བཟུང་། གཞི་རྩའི་ལས་འགན་ལ་དམིགས་ནས། གནད་དོན་གྱི་ཁྲིད་ཕྱོགས་དང་དམིགས་འབེན་གྱི་ཁྲིད་ཕྱོགས་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་པ་དང་། མང་ཚོགས་ཡིད་ཚིམ་པར་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཚད་གཞི་རུ་བཟུང་ནས། དག་ཐེར་ལེགས་བཅོས་བྱེད་པར་མུ་མཐུད་དུ་ཤུགས་སྣོན་བྱེད་པ་དང་། དག་ཐེར་ལེགས་བཅོས་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་སྲ་བརྟན་དུ་གཏོང་བའི་ཐད་བློ་འདོན་ཇུས་འགོད་བྱས།
རྫོང་ཡོངས་ཀྱི་རིམ་པ་སོ་སོའི་ལས་བྱེད་པས་དམིགས་འབེན་བཞི་སྣེ་ཁྲིད་དུ་བྱས་པ་དང་། འགན་འཁྲི་ལས་འགན་དང་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་པ། དྲོད་འདོན་དང་གཟན་རྩྭ་ཉར་གསོག་སོགས་མང་ཚོགས་ལ་སེམས་ཁུར་ཆེ་བའི་གནད་དོན་དང་དཀའ་གནད་ལ་དམིགས་ནས། རང་འགུལ་སྒོས་ཐབས་ཇུས་བཏོན་པ་དང་། བསམ་བློ་བརྗེ་རེས་དང་མཐུན་སྦྱོར་བྱས། རྫོང་གི་ཁྲུའུ་རིམ་པའི་ཏང་ཡོན་འགོ་ཁྲིད་ལས་བྱེད་པ28ཀྱིས་གཞི་རིམ་གྱི་འབྲེལ་འདྲིས་བྱེད་ས79བཙུགས་པ་དང་། རང་འགུལ་སྒོས་འབྲེལ་འདྲིས་བྱེད་ས་རུ་སོང་ནས་ལྟ་སྐུལ་མཛུབ་སྟོན་ཐེངས51བྱས་ནས། དངོས་ཡོད་གནད་དོན35ཐག་བཅད་པ་དང་། རྟོག་ཞིབ་ཚན་ཆུང72ཀྱིས་རྟོག་ཞིབ་ཁྲོད་རྙེད་པའི་གནད་དོན་དག་ཡུལ་དངོས་ནས་ཐག་གཅོད་བྱས་པ་དང་། གནད་དོན་གཙོ་བོ་དག་ཆེད་བསྐོས་འགོ་ཁྲིད་ཀྱིས་མཐུན་སྦྱོར་ཐག་གཅོད་བྱས་ནས། མང་ཚོགས་ཀྱི་དངོས་ཡོད་དཀའ་ཁག་ཐག་བཅད།
རྫོང་དབུལ་སྐྱོར་གསར་སྤེལ་ཅུའུ་ཡིས་ཆེད་སྤྱོད་མ་དངུལ་སྒོར་འབུམ་གསུམ་དང་ཁྲི་དྲུག་བྱིན་པ་དང་ལས་བྱེད་པ180ལ་གསོ་སྦྱོང་བྱེད་པའི་འཆར་གཞི་བཀོད་དེ། མང་ཚོགས་ཕྱུག་བསྒྱུར་གྱི་ལམ་བུ་གསར་བ་རྒྱ་སྐྱེད། རྫོང་སྡོད་ཁང་མཁར་གྲོང་འཛུགས་སྐྲུན་ཅུའུ་ཡིས་བཟོ་སྐྲུན་ལས་ཁུངས་ལ་མཐུན་སྦྱོར་བྱས་ནས། དུས་ཐོག་ཏུ་དྲོད་འདོན་སྦུག་ལམ་གཙང་དག་བྱས་པ་དང་སྦུག་ལམ་རྙིང་བ་བརྗེ་སྤོར་བྱས་ཤིང་། དྲོད་འདོན་གྱི་རིམ་སྤོར་བསྒྱུར་བཀོད་ཡོངས་འགྲུབ་བྱས་པ་མ་ཟད་ལག་བསྟར་བྱས།
རྫོང་ཡོངས་སུ་སྡེ་ཁག་སོ་བདུན་གྱིས་རང་འགུལ་ངང་ཁས་ལེན་ལག་བསྟར་གྱི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་ནས་ཁས་ལེན་བྱས་པའི་དོན་ཚན་ཆིག་བརྒྱ་རེ་གཅིག་ཡོངས་བསྒྲགས་བཅོས་སྒྲིག་བྱས་པ་དང་། ཏང་ཀྲི་པུའུ་ཆིག་བརྒྱ་བཅུ་བཞི་ཡིས་ཁྱོན་བསྡོམས་གནད་དོན་དྲུག་བརྒྱ་གྱ་བདུན་ཞིབ་བཤེར་བྱས་ཤིང་། དག་ཐེར་ཡོ་བསྲང་གི་ཁས་ལེན་དོན་ཚན་སུམ་བརྒྱ་བཅུ་བདུན་བཏོན་པ། ཁས་ལེན་ཁག་ཉིས་བརྒྱ་ཉེར་གསུམ་ལག་ལེན་བྱས་ནས་དངོས་ཡོད་གནད་དོན་ཆིག་བརྒྱ་རེ་གསུམ་ཐག་གཅོད་བྱས་པ། ཏང་ཡོན་སྟོང་གཉིས་དང་བཞི་བརྒྱ་བཅུ་དྲུག་གིས་ཁྱོན་སྡོམ་གནད་དོན་སྟོང་དགུ་དང་དྲུག་བརྒྱ་རེ་བཞི་ལ་ཞིབ་དཔྱད་བྱས་པ་དང་། དག་ཐེར་ཡོ་བསྲང་གི་ཁས་ལེན་དོན་ཚན་སྟོང་ལྔ་དང་བདུན་བརྒྱ་སོ་བཞི་བཏོན་པར་མ་ཟད། ཁས་ལེན་དོན་ཚན་སྟོང་གསུམ་་དང་བཞི་བརྒྱ་ཞེ་བཞི་ལག་ལེན་བྱས་ལ། དངོས་ཡོད་གནད་དོན་སྟོང་གཉིས་དང་རེ་དྲུག་ཐག་གཅོད་བྱས། རྫོང་གི་སྡེ་ཁག་ཆེན་པོ་བཞི་རུ་དག་ཐེར་ལས་འགན་ཞེ་གཉིས་བཏོན་པ་དང་། དག་ཐེར་བཅོས་སྒྲིག་བྱ་བ་བཅུ་དགུ་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་བ་དང་། དག་ཐེར་བཅོས་སྒྲིག་བྱ་བ་བཅུ་ཐག་གཅོད་ལེགས་པོ་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ཡུན་རིང་དག་ཐེར་ལེགས་བཅོས་བཅུ་གསུམ་བྱས་པ་དང་། ཚན་པ་རང་ངོས་ཀྱི་གནད་དོན་ཉེར་བརྒྱད་ཐག་གཅོད་བྱས། མ་དངུལ་སྒོར་འབུམ་དྲུག་དང་ཁྲི་བདུན་སྟོང་གཉིས་ཉིས་བརྒྱ་བཏང་ནས་མང་ཚོགས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་དང་སེམས་ཁྲལ་གནད་དོན་བདུན་ཐག་གཅོད་བྱས་པ་དང་། གོང་འོག་མཉམ་འགུལ་གྱིས་གནད་དོན་དགུ་ཐག་གཅོད་བྱས་པ། གཙོ་གནད་ལས་འགན་ལྔ་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ་རེད།
རྩོམ་སྒྲིག་པ། སྒྲོལ་མ་སྐྱིད།


རྒྱ་ནག་གི་འབྲིང་རིམ་ཁྲིམས་ཁང་ཞིག་གིས་བོད་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་སློབ་གསོའི་ལས་འགུལ་བྱེད་མཁན་ན་གཞོན་ཚོང་པ་བཀྲ་ཤིས་དབང་ཕྱུག་ལ་ཁྲིམས་ཞིབ་བྱ་རྒྱུའི་བསམ་བློ་གཏོང་བཞིན་པའི་སྐབས་འདིར། རྒྱ་གཞུང་གིས་ཁྲིམས་རྩོད་པ་ཚོས་ཁོང་ཚོར་དུས་ཚོད་འཕར་མ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་བཤད་དེ་ཁྲིམས་ཞིབ་བྱེད་པའི་དུས་ཚོད་འཕར་འགྱངས་བྱེད་དགོས་པའི་སྙན་ཞུ་བརྒྱབས་ཡོད་སྐོར་རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་འགྱུར་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་གི་ཐོག་ཐོན་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་ཕུན་ཚོགས་ཚེ་རིང་གིས་ཕྱོཌ་བསྒྲིཌ་ཀྱིས་སྙན་སྒྲོན་གནང་གི་རེད།


སྟེར་བའི་ངོ་ས་མེད། བཙོངས་པའི་རིན་པ་མེད།
ལྟོ་དེ་ཁྱིའི་ལྟོ་ལ། ལས་དེ་བོང་བུའི་ལས།
གཏམ་དཔེ་མེད་ཤོད་དཀའ། ཇ་ཚྭ་མེད་འཐུང་དཀའ།
གཏམ་ལ་མཚོན་ཆ་མེད་ཀྱང་། མི་སྙིང་དུམ་བུར་གཅོད།
རྟོགས་པ་ལྷ་དང་མཉམ་ཡང་། སྤྱོད་པ་མི་དང་སྟུན་དགོས།
གཏམ་ཤོད་རོགས་ཡོད་ན་སེམས་པ་དགའ། ཟས་ཟ་རོགས་ཡོད་ན་སྣང་བ་སྐྱིད།
ལྟོ་ཆས་དང་ཁ་བདེ་དུས་ཟོ། ཁ་ཆེམས་དྲན་པ་གསལ་དུས་ཞོག
རྟ་རྒན་སྒལ་བཅོས་བྱེད་པ་ངན་ལ་མངོན། ཕག་པ་དོམ་གསོས་རྒྱག་པ་བཟང་ལ་མངོན།
རྟ་མཆོག་གིས་གླེན་པ་རྒྱབ་ཏུ་འཁུར། སྨན་མཛེས་མས་མདོག་ངན་ཁྱོ་བོ་བསྟེན།
གཏམ་ངན་འཁུར་ནས་མི་ཡུལ་སྡོད་པ་ལས། གཏམ་བཟང་འཁུར་ནས་དམྱལ་བར་འགྲོ་བ་དགའ།
རྟ་བརྒྱུགས་ན་བདེ་མོའི་ཐང་ལ་རྒྱུགས། གཏམ་བཤད་ན་འཇིག་རྟེན་གནས་ལུགས་ཤོད།
གཏམ་ཨ་ཕས་བཤད་རྒྱུ་ཨ་མས་བཤད། ཁྱི་བདག་པོས་བཀག་རྒྱུ་མགྲོན་པོས་བཀག
གཏམ་དཔེ་བདུན་པ།
སྟེར་བའི་ངོ་ས་མེད། བཙོངས་པའི་རིན་པ་མེད།


༄༅། །ཨ་རི་ཡུ་ཊ་མངའ་སྡེའི་ཁོངས་ལྦཱ་སཱ་ཅི་གཙུག་ལག་སློབ་ཁང་ (Wasatch Academy, Utah, US)ཞེས་པའི་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་སློབ་གཉེར་ཁང་དུ་འཛིན་རིམ་བརྒྱད་པ་ཐོན་པའི་རང་རིགས་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་བའི་སློབ་ཕྲུག་གཅིག་ལ་སློབ་གྲྭ་མཐོ་བའི་འཛིན་རིམ་དགུ་པ་ནས་བཅུ་གཉིས་བར་སློབ་སྦྱོང་ཆེད་ཕར་ཕྱིར་གནམ་གླ་རང་ངོས་ནས་གནང་དགོས་ཕུད། གཞན་སློབ་ཡོན་ཁོངས་ (Tuition fees, room and board) ཆ་ཚང་གོང་འཁོད་སློབ་ཁང་ནས་གནང་རྒྱུའི་ཞལ་བཞེས་བྱུང་ཡོད་ན། གཤམ་གསལ་དགོས་ངེས་ཆ་རྐྱེན་ཚང་རིགས་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ཟླ་ ༣ ཚེས་༣༡ འགྱངས་མེད་འདིར་གསལ་སྦྲེལ་མཐུད་ཁ་བྱང་བརྒྱུད་འཚང་སྙན་འབུལ་ཟིན་པ་དགོས།
https://goo.gl/forms/kd7KJH3oTTe5chjO2
སློབ་ཡོན་གྱི་ཆ་རྐྱེན་འོས་ཆོས་དང་དགོས་མཁོའི་ཡིག་ཆ་ཁག་གཤམ་གསལ།
- དོ་བདག་དང་ཕ་མའི་དྭང་བླངས་དཔྱ་དངུལ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ བར་གཙང་ཕུལ་ཟིན་པའི་དཔྱ་ཁྲལ་ལག་དེབ་ཀྱི་ངོ་ བཤུས་འབུལ་དགོས་པ་དང་། ཕ་མ་བོད་ནང་ཡོད་པའམ་ཡང་ན་ཁ་བྲལ་བ། འདས་གྲོངས་སུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ཚེ་འབྲེལ་ཆགས་ས་གནས་འགོ་འཛིན་གྱི་ངོ་སྦྱོར་འབུལ་དགོས།
- འཚང་སྙན་འབུལ་མི་གང་ཞིག་དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཁྱབ་ཁོངས་སློབ་ཁག་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ལོར་འཛིན་རིམ་བརྒྱད་པ་ཐོན་པའི་ཐོག་ཉུང་མཐར་བརྒྱ་ཆ་ ༧༥ དང་དེ་ཡན་ལོན་པ་ཞིག་དགོས་པས། འཛིན་རིམ་བརྒྱད་པའི་ཡིག་རྒྱུགས་གྲུབ་འབྲས་ཨང་ཤོག་གི་ངོ་བཤུས་འབུལ་དགོས།
སློབ་ཡོན་འདེམས་སྒྲུག་བརྒྱུད་རིམ་ཁག་གཤམ་གསལ།
- ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ཟླ་ ༤ པའི་ནང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས་གོང་གསལ་ས་མིག་ཆེད་བོད་ཡིག་དང། ཨིན་ཇི། ཨང་རྩིས་བཅས་ཀྱི་འབྲི་རྒྱུགས་འབྲེལ་ཆགས་ས་གནས་འགོ་འཛིན་ལས་ཁུངས་ཁག་ནང་གཏོང་རྒྱུ།འབྲི་རྒྱུགས་ཀྱི་བརྒྱ་ཆ་བགོ་ཕྱོགས་གཤམ་གསལ་ལྟར་ཨང་རྩིས་ཐོག་དམིགས་བསལ་དགོངས་བཞེས་གནང་རྒྱུ་ཡིན། བོད་ཡིག =༢༥ ཨིན་ཇི་= ༢༥ ཨང་རྩིས་=༥༠
- ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ཟླ་ ༥ པའི་ནང་ཡིག་རྒྱུགས་ཀྱི་ཕྱོགས་བསྡོམས་བརྒྱ་ཆ་རྩེ་བཏོག་གིས་སློབ་ཕྲུག་ ༤ ཡི་ འཚང་སྙན་འགེངས་ཤོག་དང་། ངོ་སྤྲོད་རྒྱབ་གཉེར་བཅས་ལྦཱ་སཱ་ཅི་གཙུག་ལག་སློབ་ཁང་ལ་འབུལ་རྒྱུ་དང་། མཐའ་མའི་འདེམས་སྒྲུག་ཆེད་རྩེ་ཕུད་སོན་པའི་སློབ་ཕྲུག་དེ་དག་ལ་ལྦཱ་སཱ་ཅི་གཙུག་ལག་སློབ་ཁང་གི་ཚོགས་མི་ ཞིག་ནས་དྲྭ་ཐོག་ངག་རྒྱུགས་བླང་སྟེ་སློབ་ཕྲུག་གཅིག་འདེམས་སྒྲུག་གནང་རྒྱུ།
- ཕྱི་བསྐྱོད་ལག་དེབ་སེར་པོ་ (IC) ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ཟླ་ ༨ ནང་ཚུད་ཐོན་ཐབས་ཀྱི་འགན་འཁུར་དོ་བདག་སོ་སོ་ནས་གནང་དགོས་རྒྱུ།
དྭོགས་འདྲི་གནང་དགོས་རིགས་གཤམ་གསལ་གློག་འཕྲིན་ཁ་བྱང་དང་ཞལ་པར་ཐོག་འབྲེལ་བ་གནང་འཐུས་བཅས། ཤེས་རིག་སློབ་ཡོན་ཚན་པ་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༢༣ ལ།།
Department of Education, CTA
GangchenKyishong, Dharamsala – 176215
District Kangra, Himachal Pradesh, India
E mail: [email protected]
Phone: 01892. 226695, 222572 and 222721
Website: www.sherig.org, www.lamton.org
Facebook: www.facebook.com/doe.lobyon/


༢༠༡༩ལོའི་ཟླ་༤་ཚེས་༡༥ཉིན། ཧྥ་རན་སིའི་རྒྱལ་ས་ཕད་རི་སུར་ཡོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཡི་ཤུའི་ལྷ་ཁང་ཎ་ཁྲི་རེ་ཌ་མེ་(Notre-Dame Cathedral)་གཟའ་ཟླ་བའི་ཕྱི་དྲོར་མེ་སྐྱོན་ཚབས་ཆེན་འོག་རྡིབ་སྐྱོན་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་དང་། ཡི་ཤུའི་ལྷ་ཁང་དེའི་ཁྱབ་ཁོངས་ཡོངས་སུ་དུ་བས་ཁེངས་སྟབས། དེ་གའི་ཡུལ་མི་རྣམས་བློ་ཕམ་ཤུགས་ཆེན་བྱུང་ཡོད་འདུག
མེ་ལྕེ་དམར་པོས་ལྷ་ཁང་གི་ཤིང་གི་ཐོག་ཁེབས་འབར་ནས་ཐལ་དུ་འགྱུར་འགྲོ་སྐབས། མི་དམངས་སྟོང་ཕྲག་ལྷག་གིས་ཁ་རས་བརྒྱབ་ནས་ལྷ་ཁང་གི་ཉེ་འགྲམ་དུ་ཡོད་པའི་མགྲོན་ཁང་ཞིག་གི་མདུན་དུ་ཧོན་འཐོར་ཏེ་མིག་ཆུ་འབྱིད་བཞིན་འདུག
ལོ་ན་༤༥ལ་སླེབས་པའི་ཡུལ་མི་ཞིག་གིས་བློ་ཕམ་ངང་ལྷ་ཁང་མེ་ཤོར་བ་དེ་ནི་ནང་མི་ཞིག་མེད་པ་ཆགས་པ་དང་མཚུངས་ལ་ང་ལ་མཚོན་ན་ལྷ་ཁང་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་དྲན་གསོ་མང་པོ་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་འདུག
མེ་གསོད་རུ་དཔོན་(Jean-Claude Gallet)གྱིས་བཤད་གསལ་ལ་མེ་གསོད་མཁན་༥༠༠ཙམ་གྱིས་ཆུ་ཚོད་༥རིང་རབ་ཏུ་འབར་བའི་མེ་ལྕེ་ཧུར་ཐག་གིས་བསད་དེ། ཕད་རི་སུའི་མཚན་མོ་ཆུ་ཚོད་༡༡ ལ་ད་གཟོད་མེ་བསད་ཡོད་འདུག བརྗིད་ཉམས་ལྡན་པའི་ལྷ་ཁང་ནམ་མཁར་ཟུག་པ་གཉིས་ཡོད་པ་དེ་མེད་པ་ཆགས་པ་མ་ཟད། ད་དུང་ལྷ་ཁང་ཐོག་གི་གསུམ་ཆ་གཉིས་ཙམ་ལ་གཏོར་བཤིག་ཐེབས་ཡོད་འདུག་ཅེས་བརྗོད།
ཧྥ་རན་སིའི་སྲིད་འཛིན་མ་ཁུ་རོན་(Emmanuel Macron )་ལགས་གྱིས་རེས་གཟའ་ཟླ་བའི་དགོང་མོར་ཡུལ་མི་ཚོར་མེར་འཚིགས་པའི་ལྷ་ཁང་གི་ཆ་ཤས་རྣམས་བསྐྱར་དུ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་འདུག
ལྷ་ཁང་གི་འགོ་འཛིན་ནས་བཤད་གསལ་ལ་མེ་སྐྱོན་བྱུང་བ་དེ་ལམ་སང་རྟོགས་ཐུབ་མེད། འོན་ཀྱང་མེའི་འབྱུང་གཞི་དེ་ནི་ལྷ་ཁང་ནང་གི་གདུང་མ་ཞིག་ལ་མེ་འབར་ནས་ཞིག་ནས་བྱུང་བ་རེད། མེ་གསོད་རུ་ཁག་འགའ་ཤས་ལ་སྨས་སྐྱོན་ཕོགས་པ་མ་གཏོགས་གཞན་སུ་ལའང་གནོད་འཚེ་བྱུང་མེད་ཅེས་བརྗོད་འདུག
བརྗིད་ཅིང་ལྟ་ན་སྡུག་པའི་ལྷ་ཁང་དེ་དུས་རབས་བར་མའི་སྐབས་སུ་བཞེངས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། སྔ་དུས་ནས་དབྱིན་ཡུལ་དང་ཡུ་རོབ་ཁུལ་ནས་དར་ཁྱབ་བྱུང་བའི་ཁང་པའི་བཟོ་དབྱིབས་རྕེ་རྣོ་ལ་སྒོ་དང་སྒེའུ་ཁུང་གཞུ་དབྱིབས་སུ་བྱས་པའི་ཁང་བཟོ་དང་། དེ་དུས་དར་བའི་རི་མོ་སོགས་སྒྱུ་རྕལ་ལྡན་ཡོད་པས་དེར་ལྟ་སྐོར་ལ་ཡོང་མཁན་ཉིན་གཅིག་གི་ནང་དུ་མི་༣༠༠༠༠་ཡོད་པ་དང་། ལོ་གཅིག་ལ་མི་ས་ཡ་༡༣་ལྷག་ཡོང་གི་ཡོད་འདུག
སྔོན་མར་ལྷ་ཁང་དེའི་ནང་ཧྥ་རན་སིའི་རྒྱལ་པོ་དང་རྒྱལ་མོ་གཉིས་ཀྱིས་གཉེན་སྒྲིག་ས་དང་ཕུང་པོ་སྦེད་ཡུལ་དང་། རྒྱལ་པོ་ན་པོ་ལོན་(NAPOLEON)ཁྲི་ལ་བཞུགས་ཡུལ་ཡིན་པ་མ་ཟད། མཛད་སྒོ་གལ་ཆེན་ཁག་ཚོགས་ཡུལ་ཡང་ཡིན་འདུག


ཁོར་ཡུག་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་རིཌ་སེལ་ཆེད་ཐབས་ཇུས་མང་པོ་ཡོད། དཔེར་ན། བསྐྱར་གསོ་ཐུབ་པའི་ནུས་པའི་འབྱུང་ཁུངས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པ་དང་། བཟོ་གྲྭ་དང་འཕྲུལ་འཁོར་རིགས་ཀྱི་རླུང་བཙོག་པ་ཉུང་དུ་གཏོང་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་རེད། ཡིན་ནའང་ཕལ་ཆེར་དྲིལ་བསྒྲགས་དེ་ཙམ་བྱུང་མེད་པ་གཞན་ཞིག་ནི་ཤ་རིགས་ཐོན་སྐྱེད་བྱས་ནས་བྱུང་བའི་གནོད་སྐྱོན་ཁག་རེད། ཤ་རིགས་ཉུང་དུ་སྤྱོད་པ་དང་དཀར་ཟས་བསྟེན་རྒྱུར་སྐུལ་མ་བྱེད་པ་རྣམས་ནི། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ཐབས་ལམ་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། དཔལ་འབྱོར་ཆ་ནས་ཁེ་ཕན་ཆེན་པོ་ཡོད་ལ་འཛམ་གླིང་ནང་ཡོད་པའི་ཆོས་ལུགས་ཕལ་ཆེ་བའི་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡང་ཐོབ་ཐུབ་ཀྱི་རེད།
ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་ཡོད་པ་དང་འགྲོ་བཞིན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཕལ་ཆེ་བའི་ནང་། ཤ་ལོངས་སྤྱོད་རྒྱུ་དེ་ནི་འབྱོར་ལྡན་གྱི་རྣམ་པ་མཚོན་ཐུབ་པ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། མི་ཚོས་རང་ཉིད་དབུལ་པོའི་གནས་སྟངས་ནས་ཐར་བའི་རྗེས་ཀྱི་མངོན་འདོད་ནང་གི་གཅིག་ནི་ཤ་བཟའ་ཐུབ་པ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་རེད། ཤ་ཡི་སྤྲི་དཀར་མང་པོ་ཡོད་པའི་ཟས་རིགས་བཟས་ན་འཚོ་བཅུད་མི་འདང་བའི་མིའི་ཟས་བཅུད་ཀྱི་ཚད་གོང་མཐོར་གཏོང་ཐུབ་མོད། འོན་ཀྱང་གསོ་རིག་ཚན་རིག་གིས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་ལྟར་ན། ཤ་མང་པོ་བཟས་ན་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་གནོད་ཀྱི་ཡོད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། དེས་སྙིང་གི་ནད་དང་འབྲས་ནད་རིགས་འགའ་ཤས་ཕོགས་པའི་ཉེན་ཁ་ཆེ་རུ་གཏོང་གི་ཡོད། དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཕྱོཌ་ནས་བཤད་ན། ཤའི་བཟོ་ལས་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱིས་མི་མང་པོར་ལས་ཀ་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་། འོན་ཀྱང་ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོའི་ཐོག་ནས་བཤད་ན་དཔལ་འབྱོར་དང་ཁོར་ཡུག་གཉིས་ཀར་གནོད་སྐྱོན་བཟོས་པ་དེ་ནི་ད་ལྟའི་ཁེ་ཕན་གང་ཐོབ་པ་དེ་ཚོ་ལས་ཀྱང་མང་བ་ཡིན།
ཉེ་དུས་རྒྱལ་སྤྱིའི་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ཟས་དང་ཞིང་ལས་ཚོགས་པས་བཏོན་པའི་སྙན་ཐོ་ཞིག་ནང་གསལ་བ་ལྟར་ན། སའི་གོ་ལའི་སྟེང་ལྗང་ཁང་གི་རླངས་རྫས་བརྒྱ་ཆ་ ༡༨ ནི་སྒོ་ཕྱུཌ་ཐོན་སྐྱེད་ལས་བྱུང་ཡོད། དེ་ནི་ཟས་ཀྱི་ཆེད་དུ་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་གཅིན་པ་དང་བཙོག་པ་ལས་བྱུང་བའི་རླངས་རྫས་རེད། འཛམ་གླིང་ཁྱོན་གྱི་ཕག་པ་དང་བྱ་དེ་གཅིག་པུས་སྐར་ཆ་རེར་བཙོག་གཅིན་ལྗིད་ཚད་ཀི་ལོ་གྷྲམ་ས་ཡ་ཕྱེད་ཀ་འདོན་གྱི་ཡོད། དེ་ནི་མི་འབོར་ཡོངས་ཀྱིས་བཏོན་པའི་གྲངས་ཚད་ལས་ལྡབ་དྲུག་ཅུ་ཡིས་མང་བ་ཡོད། ལྗང་ཁང་རླངས་རྫས་སེམས་ཅན་གྱི་བཙོག་གཅིན་ལས་བྱུང་བ་དེ་ནི། འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་གནམ་གྲུ་དང་གྲུ་གཟིངས་ཚུད་པའི་སྣུམ་འཁོར་རིགས་ཚང་མས་བཏོན་པ་ལས་ཀྱང་བརྒྱ་ཆ་ ༤༠ ཡི་མང་བ་ཡོད། དེར་མ་ཟད། སྐྱུར་ཆར་བཟོ་མཁན་གྱི་ཟེ་ཚའི་རླངས་རླུང་ཡོངས་ཀྱི་གསུམ་ཆ་གཉིས་ཙམ་སེམས་ཅན་གྱི་བཙོག་གཅིན་ལས་བྱུང་ཡོད།
གལ་སྲིད་ང་ཚོས་སེམས་ཅན་ཟས་ཀྱི་ཆེད་དུ་གསོ་སྐྱོང་བྱས་པའི་འགྲོ་སོང་ཡོངས་ཀྱི་གྲངས་ཀ་ཁག་ལ་བལྟས་པ་ཡིན་ན། གྲངས་དེ་དག་ནི་དེ་བས་ཧང་སངས་དགོས་པ་ཞིག་ཡོད། མཉམ་འགྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱིས་བཏོན་པའི་སྙན་ཞུ་དེར་བལྟས་ན། ས་ཞིང་གི་བརྒྱ་ཆ་ ༧༠ དང་། འཛམ་གླིང་ས་ཁྱོན་ཡོངས་ཀྱི་བརྒྱ་ཆ་ ༣༠ སེམས་ཅན་གྱི་ཟས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བེད་སྤྱོད་བྱེད། འོན་ཀྱང་བརྒྱ་ཆ་ ༨ མིའི་ཟས་འདེབས་པའི་ཆེད་དུ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ལྷག་མ་ཚང་མ་སྐྱེ་ལྡན་བུད་རྫས་ཆེད་དུ་བེད་སྤྱོད་བྱེད། གཞན་ཡང་སྐར་ཆ་རེར་ཆུ་ལི་ཊར་ས་ཡ་ ༢༨.༤ ཟས་ཀྱི་ཆེད་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་པའི་དུད་འགྲོ་སེམས་ཅན་དང་དེ་དག་ལ་ཞིང་ཆུ་འདྲེན་པའི་ལོ་ཏོག་གསོ་འཚག་ཆེད་དུ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཟས་དེ་འདྲ་མང་པོ་ཐོན་སྐྱེད་ཆེད་དུ་ཤིང་ནགས་གཅོད་འབྲེག་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའི་ས་ཉིལ་ནི་ལོ་རེར་ས་ཁྱོན་ཊན་ tons ཐེར་འབུམ་ ༤༠ ཙམ་མེད་པ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། གལ་སྲིད་ཁྱེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་ཟས་ཆེད་དུ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པའི་འགྱུར་རྡོའི་བུད་རྫས་ཀྱི་འགྲོ་སོང་དང་། དེ་དག་འཐག་འཁོར་ཆེད་དུ་འོར་འདྲེན་བྱས་པའི་འགྲོ་སོང་། འཐག་འཁོར་གྱིས་བེད་སྤྱོད་བཏང་བ། འཐག་འཁོར་གྱིས་གཅོད་འབྲེག་བྱས་ཚར་པའི་ཟས་བཟོ་ཞིང་ལ་འོར་འདྲེན་བྱས་པའི་འགྲོ་སོང་། ཞིང་དེ་དག་སྟངས་འཛིན་གྱི་འགྲོ་སོང་། སེམས་ཅན་དོས་སྐྱེལ་རླངས་འཁོར་ནང་དུ་བཅུག་ནས་བཤས་རར་འོར་འདྲེན་གྱི་འགྲོ་སོང་། བཤས་ར་དེ་དག་སྟངས་འཛིན་གྱི་འགྲོ་སོང་། ཤ་རྣམས་ལས་སྣོན་བཟོ་གྲྭའི་ནང་འོར་འདྲེན་བྱས་ནས་བཟོ་གྲྭ་དེ་དག་ལ་སྟངས་འཛིན་གྱི་འགྲོ་སོང་། དེ་ནས་ལས་སྣོན་བྱས་པའི་ཤ་རྣམས་ཚོང་ཁང་ཁག་གི་ནང་འོར་འདྲེན་དང་དེ་དག་འཁྱགས་སྒམ་དུ་གསོག་འཇོག་བྱེད་པའི་འགྲོ་སོང་སོཌ་དེ་དག་ཚང་མ་རྩིས་བརྒྱབ་ན། དུད་འགྲོ་སེམས་ཅན་གྱི་སྤྲི་དཀར་ནས་ནུས་པའི་རྩི་གཞིའམ་ཀེ་ལོ་རི་གཅིག་ཐོན་སྐྱེད་བྱས་པ་དེ་རྩི་ཤིང་གི་སྤྲི་དཀར་གྱི་ནུས་པའི་རྩི་གཞི་གཅིག་དང་བསྡུར་ན་འགྱུར་རྡོའི་བུད་རྫས་ལྡབ་བཅུ་གཅིག་མང་བ་ཐོན་སྐྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད།
རྣམ་གྲངས་དེ་དག་གིས་གསལ་སྟོན་བྱས་པ་ཞིག་ནི། ཤ་རིགས་ཐོན་སྐྱེད་དང་སྤྱོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཁོར་ཡུག་དང་འཛམ་གླིང་གི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་འགྲོ་སོང་བཏང་བ་དེ་ནི་ཧ་ཅང་གི་མཐོ་པོ་རེད། གལ་སྲིད་ད་ལྟའི་འགྲོ་ཕྱོགས་འདི་མུ་མཐུད་ན། ཤ་རིགས་དེ་ལས་མང་བ་ཐོན་སྐྱེད་བྱེད་པ་དང་ཁོར་ཡུག་ལ་གནོད་སྐྱོན་དེ་བས་ཆེ་བ་ཡོང་རྒྱུའི་རྗེས་འབྲས་འཐོབ་ངེས་རེད། འགྲོ་ཕྱོགས་འདི་འདྲ་ནི་རྒྱུན་སྲིང་བྱེད་མི་ཐུབ་པ་ཞིག་དང་དེའི་འགྲུབ་འབྲས་ནི་རྐྱེན་ངན་གྱི་ནང་མཇུག་རྫོཌ་རྒྱུ་ཁོ་ན་ལས་མ་འདས། གལ་སྲིད་འཛམ་གླིང་སྟེང་དུ་ཡོད་པའི་མིས། དཔེར་ན། ཨ་རིའི་ནང་ཡོད་པའི་མི་ཡང་ན་ཧོང་ཀོང་ནང་ཡོད་པའི་མི་ཡིས་ལོ་རེར་ཤ་གང་ཐུབ་བཟས་པ་ཡིན་ན། སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་ཟས་ཆེད་དུ་དགོས་ངེས་ཀྱི་ས་ཞིང་འདང་ངེས་མེད་ལ་ཆུ་ཡང་འདང་ངེས་མེད། དེ་འདྲ་སོང་ཙང་། ད་ལྟའི་ཛ་དྲག་གི་དྲི་བ་དེ་གང་རེད་ཟེར་ན། འགྲོ་ཕྱོགས་འདི་གང་འདྲ་བྱས་ནས་ཁ་ཕྱོགས་བསྒྱུར་དགོས་པ་དེ་རེད།
ཆོས་དད་མེད་མཁན་གྱི་མི་ལ་ཆ་མཚོན་ན། དཀར་ཟས་བསྟེན་པའམ་ཡང་ན་ཉུང་མཐར་ཡང་ཁོང་ཚོས་ཤ་བཟའ་ཡག་ཉུང་དུ་བཏང་ན་རྒྱུ་མཚན་དང་ལྡན་པའི་འདམ་ག་ཞིག་ཡིན་པར་སྤྱིར་བཏང་གི་བསམ་ཤེས་ལ་བརྟེན་ནས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ནི་དམིགས་བསལ་ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོར་བསམ་མི་ཐུབ་པའི་གོམས་གཤིས་དེ་དག་གི་རྐྱེན་བྱས་ནས་རང་གི་ཕྲུ་གུ་དང་ཚ་བོ་ཚོ་མོར་འཕྲད་སྲིད་པའི་རྗེས་འབྲས་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན། དེ་ནི་དེ་བས་ཀྱང་བསམ་ཤེས་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད། ཕྱིའི་དངོས་པོ་གཅིག་པུའི་ཡར་རྒྱས་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་མཁན་ཡིན་ན། དཔལ་འབྱོར་གྱི་སྡོམ་རྩིས་བྱས་པ་ནས་ཤེས་ཐུབ་པ་ཞིག་ནི། ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོར་ད་ལྟའི་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་ཤ་མང་དུ་བཟའ་བའི་འགྲོ་ཕྱོགས་དེའི་རྗེས་འབྲས་ངན་པ་དེ་ཤ་རིགས་བཟོ་ལས་ནས་བྱུང་བའི་འཕྲལ་སེལ་གྱི་ཁེ་ཕན་ཁག་ལས་ཀྱང་ཆེས་མང་བ་ཡོད་པ་དེ་གསལ་པོ་རེད།
ཆོས་ལུགས་ཞིག་ལ་དད་གུས་བྱེད་མཁན་ནམ། ཡང་ན་འཛམ་གླིང་གི་ལྟ་གྲུབ་ཞིག་གི་རྗེས་འཇུག་པ་གང་ཡིན་རུང་། དད་པའི་ལམ་ལུགས་དེ་དག་རེ་རེའི་བསླབ་བྱའི་ནང་དཀར་ཟས་བསྟེན་རྒྱུར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ནང་ཆོས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཚང་མར་སྙིང་རྗེ་དགོས་པའི་སློབ་སྟོན་བྱས་ཡོད། སེམས་ཅན་ཚང་མ་ཚེ་སྲོག་གི་རྣམ་པ་གང་རུང་ནང་སླར་སྐྱེ་བ་ལེན་གྱི་ཡོད་པར་བརྟེན། ང་ཚོས་ཟས་ཀྱི་ཆེད་དུ་གསོ་ཉར་དང་བཟས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་ཚོ་ང་ཚོའི་མེས་པོ་ཁོང་ཚོའི་སྐྱེ་བ་སྔོན་མ་ཡིན་སྲིད་པ་དང་། ང་ཚོ་དང་ང་ཚོའི་མེས་པོ་ཚོ་ཡང་མ་འོངས་པར་སེམས་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བ་ལེན་སྲིད། ང་ཚོས་དེ་ནས་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་གང་མྱོང་གི་ཡོད་པ་བསམ་ཞིབ་བྱེད་ཐུབ་པ་དགོས། དཔེར་ན། བཟོ་གྲྭའི་ལམ་ལུགས་ནང་གསོ་ཉར་བྱས་པའི་བྱ་དེ་རྣམས་ནང་པའི་ཆོས་དགེ་སློབ་དཔོན་དགའ་ཤས་ཀྱིས་བྱ་དེའི་བཙོན་ཁང་ཞེས་མཚོན་པར་བྱས་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་རེད། ཡ་ང་བའི་བྱ་དེ་ཚོ་རང་གི་མི་ཚེ་གང་ཚང་མི་ཊར་གྱི་བརྒྱ་ཟུར་ཉི་ཤུ་ཙམ་ལས་མེད་པའི་རླུང་ཙིའམ་ལྕགས་ཁྲ་ནང་འཚོ་བ་སྐྱེལ་དགོས་པ་དང་ཕྱི་ལ་རང་དབང་ངང་འགྲོ་བསྐྱོད་རྩ་བ་ནས་བྱེད་ཆོག་གི་མེད། གལ་སྲིད་ང་ཚོ་ཡང་ན་ང་ཚོའི་མེས་པོ་ཚོ་དེ་འདྲའི་ངང་འཚོ་བ་སྐྱེལ་ནས། མཐའ་མ་ཁྱིའི་ཟས་སམ་ཡང་ན་མེག་ཌོ་ནལ་ཟ་ཁང་ནང་གི་བྱ་ཤ་རྡོག་བུའི་ཆེད་དུ་བེད་སྤྱོད་བྱས་ནས། དེ་ཕྲུ་གུར་བྱིན་པ་དང་ལྷག་མ་ཕྱེད་ཀ་གད་སྙིགས་ནང་དོར་ན་ཁྱེད་ལ་ཚོར་བ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡོང་སྲིད་དམ།
ནང་པའི་གཞུང་མདོ་ཚངས་པའི་དྲ་བའི་ནང་དཀར་ཟས་བསྟེན་རྒྱུར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཡོད། མདོ་དེ་ནི་ཀུ་མཱར་ཇཱིཝའམ་གཞོན་ནུ་འཚོས་མདོ་རྒྱ་ནག་སྐད་དུ་ཧྥན་ཝང་རྗིང་ (梵網經) ཞེས་བསྒྱུར་ཡོད། དམར་ཟས་སྤོང་རྒྱུ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་པའི་སྡོམ་པ་གཙོ་བོ་བཅུ་ཡི་སྟེང་དུ་ཁ་སྣོན་གྱི་སྡོམ་ཁྲིམས་ཞི་བཅུ་ཞེ་བརྒྱད་ཡོད་པའི་ནང་གི་ཁྲིམས་གཅིག་རེད། དེ་ལྟར་སྙིང་རྗེ་ལ་གཞི་བཞག་ནས། ཤར་ཨེ་ཤ་ཡའི་ནང་ཡོད་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལུགས་ཀྱི་རྗེས་འབྲངས་བ་ཚོས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པའི་ཆ་ཤས་སུ་དམར་ཟས་སྤོང་གི་ཡོད། ཉི་ཧོང་ནང་བསྟན་རྡའི་ Tendai ཆོས་ལུཌ་སྲོལ་གཏོད་མཁན་སེ་ཆོའོ་ Saicho ཡིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དམར་ཟས་སྤོང་ཚུལ་འདི་རབ་བྱུང་གི་སྡོམ་པའི་ཆ་ཤས་སུ་ཁ་སྣོན་བྱས་ཡོད།
དཀར་ཟས་བསྟེན་པ་དེ་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་སྙིང་རྗེའི་སྒོམ་པའི་བློར་གཞི་བཞག་ཡོད། མེང་ཙེ་ Mengzi, Mencius ཡི་ཁུང་ཙི་ Confucius ཡི་ཆོས་ཀྱི་ནང་དུ་དམིགས་སུ་དཀར་ནས་བཤད་མེད་ཀྱང་། ང་ཚོས་དེ་དག་ནས་རིགས་པའི་ལམ་ནས་ཤེས་ཐུབ། ལིའང་་རྒྱལ་པོ་ཧུཡེ་ 梁惠王 དང་བཀའ་མོལ་ཞིག་གནང་བའི་ནང་། མེང་ཙེ་ཡིས་རྒྱལ་པོས་གླང་ཞིག་དྲིལ་བུ་རབ་གནས་བྱེད་སྐབས་དེའི་ཁྲག་དམར་མཆོད་ཆེད་གསོད་ལ་ཉེ་བ་མཐོང་དུས། སེམས་ཀྱིས་མ་བཟོད་པར་གླང་དེ་ཚེ་ཐར་བཏང་ནས་དེའི་ཚབ་ཏུ་ལུག་ཅིག་དམར་མཆོད་ཆེད་དུ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་དགོས་པའི་བཀའ་བཏང་ཡོད་པ་དེ་རྒྱལ་པོར་གསུངས། དེ་ནས་མེ་ཙེས་རྒྱལ་པོར་འདི་ལྟར་སློབ་སྟོན་གནང་ཡོ་དེ།
འདི་ནི་ནོར་འཁྲུལ་དང་བྲལ་བ་ཞིག་རེད། དེ་བརྩེ་བའི་ (仁術) ལས་ཤིག་རེད། དེ་མི་བཟང་ (君子) པོ་ཞིག་གིས་སེམས་ཅན་ལ་ལྟ་ཚུལ་རེད། སེམས་ཅན་གསོན་པོ་ཡོད་པ་མཐོང་དུས། ཁོས་དེ་དག་གི་འཆི་འགྲོ་བར་མི་བཟོད་པ་དང་། ཁོང་ཚོའི་སྨྲེ་ངག་འདོན་པ་གོ་དུས། ཁོས་ཁོང་ཚོའི་ཤ་ཟ་མི་ནུས། དེ་ལྟར་མི་བཟང་པོ་ཞིག་གིས་བཤས་རྭ་དང་ཤའི་ཐབ་ཚང་ནས་རྒྱང་ཐག་རིང་སར་སྡོད་ཀྱི་ཡོད། ཅེས་གདམས་ཡོད།
ཁྱེད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གསོན་པོ་མིག་གིས་མི་མཐོང་བ་དང་། ཡང་ན་དེ་དག་གི་སྐད་མི་གོ་བ་བྱས་ནས་ཤ་བཟས་ན་འགྲིགས་ཡོད་པ་མེང་ཙེ་ཡིས་སློབ་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་མེད། དེའི་ཚབ་ཏུ། ཁོང་གིས་རྒྱལ་པོར་དུད་འགྲོ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་ (恩) བྱས་པ་ནང་བཞིན་འབངས་མི་སེར་ལ་ཡང་དེ་འདྲའི་སྙིང་རྗེ་ཁྱབ་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས་པའི་སློབ་སྟོན་གནང་བའི་ཆེད་གོང་གི་དཔེ་དེ་བེད་སྤྱོད་བྱས་པ་རེད། མེང་ཙེ་ཡི་བསླབ་བྱ་དེ་ཤ་བཀག་འགོག་གི་ཆེད་དུ་མིན་ན་ཡང་། ཁོང་གི་བསླབ་བྱ་དེ་ནས་གང་སྟོན་གྱི་ཡོད་ཟེར་ན་མི་དང་དུད་འགྲོ་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་སྙིང་རྗེ་གཅིག་པ་བྱེད་དགོས་ཤེས་ཤུགས་ལ་བསྟན་ཡོད།
དེར་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད་པའི་ཤ་མི་ཟ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཁག་གཞན་ཡོད། སྤྱིར་ཧིན་རྡུའི་ཆོས་པ་ཚོས་ངེས་བརྗོད་ཀྱི་རིག་བྱེད་ Rg Veda ནང་གི་བཀའ་ཁྱབ་ལ་སྲུང་བརྩི་ཞུས་ནས་སྒོ་ཕྱུགས་ཡང་ན་རྟའི་ཤ་མི་ཟ་བ་དང་། དེའི་ཐོག་ལ་ཁྱབ་འཇུག་ Vishnu དང་ནག་པོ་ Krishna ལ་དད་གུས་ཞུ་མཁན་ཧིན་དུའི་ཆོས་པ་ཚོས་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་རིག་བྱེད་ Yajur Veda ནང་གི་ལམ་སྟོན་གཞིར་བཟུང་ནས་དཀར་ཟས་བསྟེན་གྱི་ཡོད། གཞུང་དེ་དག་གིས་དེ་ལྟར་བྱེད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་གསུམ་བཤད་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་དང་པོ་དེ་ནི་འཚེ་བ་མེད་པའི་གལ་གནད་དེ་རེད། དེ་ཡང་སྐབས་འདིར་དུད་འགྲོ་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་འཚེ་བ་མི་བྱེད་པ་ལ་གོ་དགོས། རྒྱུ་མཚན་གཉིས་པ་དེ་ནི་ཚེའི་རིག་བྱེད་ Ayurveda ཀྱི་ལམ་ལུགས་དང་འབྲེལ་བའི་གསོ་བ་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ནང་། ཤ་བཟས་ན་གང་ཟག་དེའི་སེམས་ཁམས་ལ་གནོད་པ་དང་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡར་རྒྱས་ལ་འགོག་རྐྱེན་བཟོ་གི་ཡོད་པའི་ཉེན་བརྡ་གཏོང་གི་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་གསུམ་པ་དེ་ནི། ཤ་ནི་ལྷད་ཡོད་མི་གཙང་བར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བྱེད་པོ་དཀོན་མཆོག་ལ་མཆོད་པའི་ཆེད་དུ་ལྷད་མེད་གཙང་མའི་ཟས་འབུལ་དགོས་ཤིང་། མཆོད་པ་ཕུལ་བའི་རྗེས་ལ་དཀོན་མཆོག་གིས་གནང་བའི་རྔན་པའམ་བྱིན་རླབས་ prasad ལྟ་བུར་ངོས་འཛིན་བྱས་ནས་ཟ་གི་ཡོད།
གཅེར་བུ་པའི་ Jain ཆོས་པ་ཚོ་ཆོས་ལུགས་གཞན་ལས་ཀྱང་ལྷག་པའི་ཐོག་དཀར་ཟས་བསྟེན་གྱི་ཡོད། གནའ་བོའི་རྒྱ་གར་གྱི་ཆོས་ལུགས་དེའི་རྗེས་འཇུག་པ་ཡིན་ཚེ་ངེས་པར་དུ་དཀར་ཟས་བསྟེན་རྒྱུ་དེ་ལས་འགན་རེད། དམ་བསྒྲགས་དེ་ལྟར་བྱེད་དགོས་དོན་ནི། གཅེར་བུ་པའི་ཆོས་ལུགས་ནང་འཚེ་མེད་ཞི་བ་དང་ཚེ་སྲོག་གི་རྣམ་པ་ཀུན་ལྷད་མེད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་གཙིགས་ཆེན་ནན་བཤད་བྱེད་པའི་ལྟ་གྲུབ་དང་མཐུན་གྱི་ཡོད། ཤ་ནི་ཡོངས་སུ་ལྷད་པའམ་མི་གཙང་བར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
འཇིའུ་ཆོས་ལུགས་ Judaism དང་། ཡེ་ཤུ་ཆོས་ལུགས། ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་ཚང་མའི་ནང་དཀོན་མཆོག་གིས་འགྲོ་བ་མི་ཡིས་བེད་སྤྱོད་གཏོང་བའི་ཆེད་དུ་སེམས་ཅན་གཞན་བཟོས་ཡོད་པ་བསྟན་ཡོད་ཀྱང་། སེམས་ཅན་དེ་ཚོ་མི་ཡིས་ལོག་པར་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པའི་ཆེད་དཀོན་མཆོག་གིས་བཟོས་ཡོད་པ་ཆོས་ལུགས་དེ་གསུམ་པོའི་ནང་ནས་སུས་ཀྱང་སློབ་སྟོན་བྱས་མེད། འཇིའུ་ཆོས་ལུགས་དང་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་ནང་དཀོན་མཆོག་གིས་ཕག་པ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཅན་བཙོག་པའི་རིགས་བཟའ་མི་ཆོག་པའི་བཀག་སྡོམ་བྱས་ཡོད་ཀྱང་། དཔེ་ཆའི་ནང་དཀོན་མཆོག་གི་འདུན་པའམ་ཀུན་སློང་གཞན་ཡོད་པ་ཤུགས་ཀྱི་བསྟན་ཡོད། ཁུ་རཱན་ Quran གྱི་ཤོ་ལོ་ཀ་ ༡༥:༢༠ ནང་འདི་ལྟར་གསུངས་ཡོད་དེ།
དེ་ལྟར་ང་ཚོས་ཁྱེད་ཀྱི་ཆེད་དུ་དེར་ (དཀོན་མཆོག་གིས་བཟོས་པའི་འཇིག་རྟེན་ནང་) འཚོ་གནས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་དང་། ཁྱེད་ཀྱིས་ (ཁོང་ཚོའི་འཚོ་ཐབས་ཆེད་) མཁོ་སྤྲོད་མི་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཚོ་ (དུད་འགྲོ་སེམས་ཅན་རྣམས་) བསྐྲུན་ཡོད། ཅེས་གསུངས།
དེས་གང་སྟོན་གྱི་ཡོད་ཟེར་ན། དཀོན་མཆོག་གིས་དུད་འགྲོ་སེམས་ཅན་གཞན་ཟས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་བཟོས་ཡོད། དཔེར་ན། ལུག་དང་། ར། སྒོ་ཕྱུགས་ལྟ་བུ། འོན་ཀྱང་ཁོང་ཚོར་ལྟོ་སྟེར་རྒྱུ་དེ་འགྲོ་བ་མིའི་ལས་འགན་མིན་པ་བསྟན་ཡོད། དཔེར་ན། སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་ཆེད་དུ་དམིགས་བསལ་གྱི་ཟས་འདེབས་ལས་བྱེད་པ་འདྲ་པོ། ཕྱོགས་གཞན་ནས་བཤད་ན། དཀོན་མཆོག་གིས་སེམས་ཅན་གཞན་ཚོས་རང་ཁ་རང་གསོ་ཡོང་ཆེད་རང་དབང་ལྡན་པའི་ངང་སྔོ་རྩ་ཟ་བའི་འདུན་པ་ཡོད་པ་ལས། མི་མང་པོས་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཐུབ་པའི་ཆེད་བཟོ་ལས་ལམ་ནས་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་རྒྱུ་མེད་པ་བསྟན་ཡོད།
མདོར་བསྡུས་ན། འཛམ་གླིང་ནང་ཡོད་པའི་ཆོས་ལུགས་དང་ལྟ་གྲུབ་མང་ཆེ་བས་དཔལ་འབྱོར་དང་། གཏན་ཚིགས་རིག་པ། སྤྱིར་བཏང་གི་བསམ་ཤེས་ཀྱིས་ངེས་པ་རྙེད་པའི་མཇུག་སྡོམ་ལ་བསམ་བློའི་ཐོག་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་གི་ཡོད། དེ་ནི་འཛམ་གླིང་ནང་ཤའི་ཟས་གྲོན་ཧ་ཅང་ཉུང་དུ་བཏང་ནས། མི་གང་མང་གིས་དཀར་ཟས་བརྟེན་ཐུབ་པར་བྱེད་དགོས། གསོ་རིག་ཚན་རིག་དང་། ཆོས། ལྟ་གྲུབ། སྤྱིར་བཏང་གི་བསམ་ཤེས་སོགས་ཀྱིས་ང་ཚོས་དམར་ཟས་སྤོངས་དགོས་པའམ་ཡང་ན་ང་ཚོས་ཤའི་ཁྱོན་འབོར་དང་བཟའ་ཐེངས་ཉུང་དུ་གཏོང་དགོས་པ་ང་ཚོར་བཤད་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། མི་ཚོས་དོན་དངོས་ཐོག་ཁོང་ཚོའི་སྤྱོད་ཚུལ་ལ་འགྱུར་བ་མ་བཏང་ན། ཁོང་ཚོས་ཁེ་ཕན་གང་ཡང་ཐོབ་མི་ཐུབ།
མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཆོས་ཉམས་ལེན་ཟེར་ན་ཁ་འདོན་བྱེད་པའམ་སྨོན་ལམ་རྒྱག་པ་ཙམ་དང་། ཡང་ན་འགའ་ཤས་ལ་ནི་བདུག་སྤོས་འགའ་ཤས་འབུལ་བ་ལྟ་བུར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་འགྱུར་ལྡོག་དངོས་དེ་ནང་སེམས་ནས་ཡོང་དགོས་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོས་ཕྱིའི་བྱ་ཐབས་གང་རུང་བརྒྱུད་ནས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱས་ཀྱང་། ལས་དོན་དངོས་ནི་ང་ཚོའི་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་དང་བྱ་སྤྱོད་ལ་འགྱུར་བ་གཏོང་དགོས་ཀྱི་ཡོད། དེ་ཡང་གོ་རྟོགས་དང་འགྲོ་བ་མི་ཡིས་འཛམ་གླིང་ལ་གཏོར་སྐྱོན་གང་གཏོང་གི་ཡོད་པའི་གོ་རྟོཌ་ལ་གཞི་བཞག་དགོས། དེ་འདྲའི་ལས་དོན་མི་ངོ་རེའི་ཐོག་ནས་ཡོང་དགོས་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོ་མི་ངོ་རེས་རྣམ་དཔྱོད་དང་སྙིང་རྗེ་ལྡན་པའི་ངང་བྱ་སྤྱོད་སྤེལ་དགོས་པའི་འགན་འཁྲི་ཡོད།།


༄༅། །ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༨ ཉིན་རྡ་ས་མེག་གྷན་ (Club house) དུ་ཉིན་གྲངས་གསུམ་རིང་གི་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཡོངས་མང་གཙོ་ཚོགས་པའི་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་བརྒྱད་པའི་མཇུག་སྡོམ་མཛད་སྒོ་ཞིག་ཚོགས་གནང་བ་དང་། མཛད་སྒོའི་སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོར་དཔལ་ལྡན་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཞོན་ཨཅྰརྱ་ཡེ་ཤེས་ཕུན་ཚོགས་མཆོག་གདན་ཞུས་ལྟར་ཆེད་ཕེབས་གནང་ཡོད།
སྐབས་དེར་དཔལ་ལྡན་ཚོགས་གཞོན་མཆོག་གིས་གསུང་དོན། ཁ་སང་ཚོགས་འདུ་དབུ་འབྱེད་མཛད་སྒོའི་སྐབས་ལ་གྲོས་གཞི་དང་འབྲེལ་བའི་གྲོས་ཆོད་ཡག་པོ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུར་ངས་གང་ཙམ་ཞུས་པ་ཡིན། བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཉག་ཕྲ་བའི་དུས་ཚོད་འདིར་རྣམ་པ་ཚོས་འདས་པའི་ཉིན་གསུམ་རིང་གི་དུས་ཚོད་བཏང་ནས་སྤྱི་པའི་དོན་དུ་བགྲོ་གླེང་གནང་སྟེ་གྲོས་ཆོད་བཞག་ཡོད་པ་རེད། བྱས་ཙང་གྲོས་ཆོད་གང་བཞག་པ་རྣམས་ཕྱག་བསྟར་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས་པ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། བོད་ནང་བོད་མི་རང་ལོ་ ༡༥ ཡན་ནས་ ༦༥ བར་གྱིས་བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་ཆེད་སྐུ་ལུས་མེར་བསྲེགས་ཕུལ་བཞིན་ཡོད།
བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཡོངས་མང་གཙོ་ཚོགས་པར་མཚོན་ན། སྲིད་དོན་གྱི་ཚོགས་པ་ཞིག་གི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་དང་། སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་ཐུགས་རེ་བཞིན། བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་འགན་འཛིན་ལྷན་ཚོགས་སོགས་ཚོགས་ཆེན་རིམ་པར་བཀའ་མོལ་བྱུང་རྗེས། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཡོངས་མང་གཙོ་ཚོགས་པ་ (National Democratic Party of Tibet) ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་ད་བར་སྲུང་སྐྱོབ་བྱས་ནས་ལོ་ངོ་ ༢༤ འགྲོ་གི་ཡོད།
འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ནང་མི་མང་གིས་མང་གཙོ་ཡར་རྩོད་ལེན་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་ཡང་། ང་ཚོར་མཚོན་ན། སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་མར་མི་མང་ལ་གསོལ་སྩལ་གནང་བ་ཞིག་སྟེ། ད་ཆ་མང་གཙོ་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་ངོ་ ༥༨ ལྷག་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་མ་ཟད། བཙན་བྱོལ་ནང་སླེབས་ནས་ལོ་ངོ་ ༦༠ འགྲོ་གི་ཡོད། ཐོག་མར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཡོངས་མང་གཙོ་ཚོགས་པ་འགོ་འཛུགས་པའི་སྐབས་རྩ་ཁྲིམས་དང་། སྲིད་བྱུས་བསྒྲགས་གཏམ་ཟེར་བ་དེ་འདྲ་ཡོད་རེད། མི་རིགས་དང་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ཆེད་དུ་དམིགས་ཡུལ་ཞིག་ཡོད་རེད། ང་ཚོའི་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་དེ་བོད་མིའི་བདེན་མཐའ་གསལ་བར་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་། དེར་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ལ་ཆ་བཞག་ན། སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་གཉིས་སྨན་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་སྲིད་བྱུས་ཐོག་ནས་མིང་དོན་མཚུངས་པའི་རང་སྲིད་རང་སྐྱོང་ཡོང་ཐབས་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ཚོགས་པ་སོ་སོའི་ངོས་ནས་དམིགས་ཡུལ་གཞན་གཟུང་མི་ཆོག་པ་གང་ཡང་ཡོད་མ་རེད་ཅེས་སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་མཆོག་གིས་བཀའ་གནང་ཡོད་རེད། སྒྲིག་འཛུགས་སོ་སོའི་ངོས་ནས་འཐབ་རྩོད་བྱེད་སྟངས་མ་འདྲ་བ་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་། མཐའ་མའི་དམིགས་ཡུལ་དེ་བོད་ནང་ལ་ལོག་རྒྱུ་དེ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་རེད།
སྲིད་དོན་ཚོགས་པར་ལྟ་གྲུབ་སྣ་ཚོགས་དགོས་ཀྱི་ཡོད་རེད། དེའི་ནང་གཙོ་བོ་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱི་སྣ་ཚོགས་དགོས་ཀྱི་ཡོད་རེད། ང་ཚོ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་བཅའ་ཁྲིམས་ལེའུ་གསུམ་པའི་དགོངས་དོན་གཞིར་བཟུང་བྱས་ན། མཐའ་གཉིས་སུ་མ་ལྷུངས་པ་ཞེས་ཟེར་དུས། མཐའ་གཅིག་ཏུ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་མ་ཡིན་པ། མཐའ་གཅིག་ཏུ་མ་རྩ་རིང་ལུགས་མ་ཡིན་པ། མཐའ་གཅིག་ཏུ་གུ་ཡངས་རིང་ལུགས་མ་ཡིན་པ་ཞེས་ཡོད། རྒྱ་གར་གྱི་དཔལ་འབྱོར་སྲིད་བྱུས་ལྟ་བུ་མཉམ་བསྲེས་ (Mixed Economy) མ་ཡིན་པ། དེ་བཞིན་ཨ་རིའི་སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་གཉིས་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་ཀྱང་མ་འདྲ་བ་རེད། ཨིན་ཇིའི་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལ་སྲིད་དོན་ཚོགས་པར་ཆ་བཞག་ན། ངལ་རྩོལ་པའི་སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་དང་། རྙིང་ཞེན་ཅན་གྱི་སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་སོགས་ལྟ་གྲུབ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་རེད། གུ་ཡངས་ཅན་གྱི་ལྟ་གྲུབ་དེ་ཚང་མ་འདྲ་མཉམ་ཐོག་འགྲོ་རྒྱུ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ། གཞུང་ནས་ལས་གཞི་མང་ཆེ་བ་མི་མང་ལ་སྤྲད་ནས་སྒེར་བདག་ཅན་དུ་བསྒྱུར་རྒྱུ། དཔེར་ན་རྒྱ་གར་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། གནམ་ཐང་དང་། མེ་འཁོར། གློག་སོགས་ཀྱི་ལས་གཞི་ཚོར་གཉེར་བྱེད་མཁན་སྒེར་པ་ཁག་གིས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་ནང་ཡོངས་རྫོགས་གཞུང་ནས་བྱེད་དགོས་པ། དེང་སང་ཆབ་སྲིད་ལྟ་གྲུབ་ཚོགས་པ་གསར་ཤོས་ལྗང་ཁུའི་ཚོགས་པ་ (Green Party) ཞེས་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་གལ་ཆེན་པོ་བརྩིས་པའི་ལྟ་གྲུབ་ཐོག་ནས་ཆབ་སྲིད་ཚོགས་པ་འཛུགས་ཡོད་པ་རེད། སུད་སི་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ཆ་བཞག་ན། སོ་སོའི་ཆོས་ལུགས་གལ་ཆེར་ལྟ་གྲུབ་འཛིན་མཁན་ (Christian Democratic Party) ཆབ་སྲིད་ཚོགས་པ་ལྟ་བུ། བྱས་ཙང་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཡོངས་མང་གཙོ་ཚོགས་པ་ཟེར་དུས་བོད་སྤྱི་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་པའི་སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་ (National Democratic Party of Tibet) ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་གལ་གནད་ཅིག་རེད།
བྱས་ཙང་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཡོངས་མང་གཙོ་ཚོགས་པ་དེ་སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་མང་གཙོའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་མཁྱེན་པའི་ཐོག་ང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་མང་གཙོ་སྲ་བརྟན་དང་། ཚགས་ཚུད་ཡོང་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་བྱ་རྒྱ་དེ་གནད་འགག་ཆེན་པོ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་རེད། རྒྱུན་ལས་གསར་པ་ཕེབས་མཁན་ཡོངས་ཀྱིས་ཕྱག་ལས་བབ་རླིང་བརྟན་གསུམ་གྱི་ཐོག་ནས་གནང་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་བཅས་གསུངས་གནང་ཡོད་པ་བཅས། །