diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1000.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1000.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..73a7f3b357a842300b33dfceb25523dd5a69b088 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1000.txt @@ -0,0 +1 @@ +ज्ञानराज धोंडिराम चौगुले मराठी राजकारणी आहेत. हे उमरगा मतदारसंघातून कडून महाराष्ट्राच्या बाराव्या, तेराव्या आणि चौदाव्या विधानसभेवर निवडून गेले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10000.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10000.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..97172d1173b3466ee7e0798e947499a4f86ac39f --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10000.txt @@ -0,0 +1 @@ +विविध क्रांतिकारकांना स्वातंत्र्यवीर सावरकरांनी लेखाद्वारे वाहिलेली श्रद्धांजली. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10010.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10010.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c185cc1f2a078f30174022292e5cddc6aaeb0669 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10010.txt @@ -0,0 +1,2 @@ + तेजापूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील वणी तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10018.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10018.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4317f1019522eee95e61f9c955b65e038dac7a93 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10018.txt @@ -0,0 +1,210 @@ +तेझपूर वायुसेना तळ +तेझपूर विमानतळ भारताच्या आसाम राज्यातील तेजपूर येथे असलेला विमानतळ आहे. येथे वायुसेनेचा तळही आहे. त्याला सलोनीबारी विमानतळ असेही म्हणतात.[१] +तेझपूर वायुसेना तळ भारतीय हवाई दलाचा एक प्रमुख तळ आहे. हा सुखोई एसयू-३० या विमानांचे व मिग-२१ विमानांचे माहेरघरच आहे.[२] या विमानतळाचे स्थानास सामरिकदृष्ट्या फार महत्त्व आहे कारण हा भूतान, तिबेट, चीन,म्यानमार व बांगला देश यांच्या दरम्यान आहे. +ब्रिटिशांनी दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान या विमानतळाची बांधणी केली गेली. युद्धानंतर, सन १९५९मध्ये यास हवाई दलाचा तळ म्हणून विकसित करण्यात आले. ईशान्य भारतासाठी हा विमानतळ एक महत्त्वाचा तळ आहे. येथून अनेक प्रकारची विमाने उडू शकतात. +येथून उडालेले पहिले विमान हे व्हॅंपायर व तूफानी १०१ हे होते. विमानतळाचा वापर बहुशः वायुदल करते. +साचा:AFHRA + + +आग्रा • +अराक्कोणम • +अंबाला • +बागडोगरा • +भूज रुद्रमाता • +कार निकोबार • +चबुआ • +छत्तीसगढ • +दिमापूर • +दुंडिगुल • +गुवाहाटी • +हलवारा • +कानपूर • +लोहगांव • +कुंभिरग्राम • +पालम • +सफदरजंग • +तंजावर • +येलहंका + + + बेगमपेट (हैदराबाद) • एचएएल बंगळूर (एचएएल/हिंदुस्थान) + + +जोगबनी विमानतळ • +मुझफ्फरपूर विमानतळ • +पाटना: लोकनायक जयप्रकाश विमानतळ • +पूर्णिया विमानतळ • +रक्सौल विमानतळ + + +बिलासपूर विमानतळ • +जगदलपूर विमानतळ • +Raipur: विमानतळ + + +चकुलिया विमानतळ • +जमशेदपूर: सोनारी विमानतळ • + + +बारवानी विमानतळ • +भोपाळ: राजा भोज विमानतळ • +ग्वाल्हेर विमानतळ • +इंदूर: देवी अहिल्याबाई होळकर विमानतळ • +जबलपूर विमानतळ • +खजुराहो विमानतळ • +ललितपूर विमानतळ • +पन्ना विमानतळ • +सतना विमानतळ + + +भुवनेश्वर: बिजु पटनायक विमानतळ • +हिराकुद विमानतळ • +झरसुगुडा विमानतळ • +रूरकेला विमानतळ + + +आग्रा: खेरीया विमानतळ • +अलाहाबाद: बमरौली विमानतळ • +गोरखपूर विमानतळ • +झांसी विमानतळ • +कानपूर: चकेरी विमानतळ • +ललितपूर विमानतळ + + +अलाँग विमानतळ • +दापोरिजो विमानतळ • +पासीघाट विमानतळ • +तेझू विमानतळ • +झिरो विमानतळ + + +दिब्रुगढ: मोहनबारी विमानतळ • +जोरहाट: रौरिया विमानतळ • +उत्तर लखिमपूर: लिलाबारी विमानतळ • +सिलचर: कुंभीरग्राम विमानतळ • +तेझपूर: सलोनीबारी विमानतळ + + +इंफाल: तुलिहाल विमानतळ + + +रुपसी विमानतळ • +शेला विमानतळ • +शिलाँग: उमरोई विमानतळ + + +ऐझ्वाल: लेंगपुई विमानतळ + + +दिमापूर विमानतळ + + +पाकयाँग विमानतळ + + +अगरतला: सिंगरभिल विमानतळ • +कैलाशहर विमानतळ • +कमलपूर विमानतळ • +खोवै विमानतळ + + +बालुरघाट विमानतळ • +बेहाला विमानतळ • +कूच बिहार विमानतळ • +इंग्लिश बझार: मालदा विमानतळ + + +चंदिगढ विमानतळ + + +धरमशाला: गग्गल विमानतळ • +कुलू: भुंतार विमानतळ • +शिमला विमानतळ + + +जम्मू: सतवारी विमानतळ • +कारगिल विमानतळ • +लेह: कुशोक बकुला रिम्पोचे विमानतळ + + +लुधियाना: साहनेवाल विमानतळ • +पठाणकोट विमानतळ + + +अजमेर विमानतळ • +बिकानेर: नाल विमानतळ • +जेसलमेर विमानतळ • +जोधपूर विमानतळ • +कोटा विमानतळ • +उदयपूर: महाराणा प्रताप विमानतळ (दबोक) + + +देहराडून: जॉली ग्रँट विमानतळ • +पंतनगर विमानतळ + + +पोर्ट ब्लेर: वीर सावरकर विमानतळ + + +कडप्पा विमानतळ • +दोनाकोंडा विमानतळ • +काकिनाडा विमानतळ • +नादिरगुल विमानतळ • +पुट्टपार्थी: श्री सत्य साई विमानतळ • +राजमुंद्री विमानतळ • +तिरुपती विमानतळ • +विजयवाडा विमानतळ • +विशाखापट्टणम विमानतळ • +वारंगळ विमानतळ + + +बेळगाव: सांबरे विमानतळ • +बेळ्ळारी विमानतळ • +विजापूर विमानतळ • +हंपी विमानतळ • +हस्सन विमानतळ • +हुबळी विमानतळ • +मैसुर: मंडकळ्ळी विमानतळ • +विद्यानगर विमानतळ + + +अगत्ती विमानतळ + + +पाँडिचेरी विमानतळ + + +मदुरै विमानतळ • +सेलम विमानतळ • +तुतिकोरिन विमानतळ • +वेल्लोर विमानतळ + + +दमण विमानतळ • +दीव विमानतळ + + +भावनगर विमानतळ • +भूज: रुद्र माता विमानतळ • +जामनगर: गोवर्धनपूर विमानतळ • +कंडला विमानतळ • +केशोद विमानतळ • +पालनपूर विमानतळ • +पोरबंदर विमानतळ • +राजकोट विमानतळ • +सुरत विमानतळ • +उत्तरलाई विमानतळ • +वडोदरा: हरणी विमानतळ + + +अकोला विमानतळ • +औरंगाबाद: चिकलठाणा विमानतळ • +हडपसर विमानतळ • +कोल्हापूर विमानतळ • +लातूर विमानतळ • +मुंबई: जुहू विमानतळ • +नांदेड विमानतळ • +नाशिक: गांधीनगर विमानतळ • +रत्नागिरी विमानतळ • +शिर्डी विमानतळ • +सोलापूर विमानतळ diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10024.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10024.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..522447340247d87a8e5a8ff4cbb3688c749e4419 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10024.txt @@ -0,0 +1 @@ +तेनकाशी भारताच्या तमिळनाडू राज्यातील एक शहर आहे. हे तेनकाशी जिल्ह्याचे प्रशासकीय केन्द्र आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10038.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10038.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c00f577de1e6e4300aba10f21c73f52394235fa7 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10038.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +तेनाली रामकृष्ण (जन्म गारलापती रामकृष्ण ; ते तेनाली रामलिंग, आणि तेनाली रामा म्हणूनही ओळखले जात; 22 सप्टेंबर 1480-5 ऑगस्ट 1528) ( तेलुगू: తెనాలి రామకృష్ణుడు ) हे भारतीय कवी, विद्वान, विचारवंत आणि विजयनगरचे महाराज राजा कृष्णदेवराय यांच्या दरबारातील विशेष सल्लागार होते, ज्यांनी 1509 ते 1529 CE या काळात राज्य केले. [१] ते तेनाली गावचे रहिवासी होते आणि त्यांनी तेलुगूमध्ये कविता लिहिल्या. त्याच्या बुद्धीवर लक्ष केंद्रित करणाऱ्या लोककथांसाठी ते सामान्यतः ओळखले जात. [२] महाराज कृष्णदेवराय यांच्या दरबारातील अष्टदिग्जांपैकी एक (आठ 'जागतिक-शासक'), आठवे कवी होते. +रामा लहान असतानाच त्याचे वडील वारले.[ स्पष्टीकरण आवश्यक ] रामाला आलेल्या नैराश्यावर मात करण्यासाठी, त्यांची आई लक्षम्मा त्यांना विजयनगरला घेऊन गेली जिथे ते महाराज कृष्णदेवराय यांचे सल्लागार आणि त्यांच्या दरबारातील आठवे विद्वान बनले. ते तेलुगू भाषेचे महान विद्वान आणि कवी होते. तेनाली रामकृष्ण हे दरबारातील मंत्रीही होते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10044.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10044.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..38365586ff60de0632b2b2e420bd020c6a46c5cf --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10044.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +हा लेख तेनी जिल्ह्याविषयी आहे. तेनी शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या. +तेनी हा भारताच्या तमिळनाडू राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र तेनी येथे आहे. +या जिल्ह्याची रचना ७ जुलै, १९९६ रोजी मदुरै जिल्ह्यातून करण्यात आली. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10079.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10079.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5bffbe4255d1a2fae24bea0ccabdef9b9a875b12 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10079.txt @@ -0,0 +1,8 @@ + तेरव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील चिपळूण तालुक्यातील एक गाव आहे. +पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते. +१.https://villageinfo.in/ +२.https://www.census2011.co.in/ +३.http://tourism.gov.in/ +४.https://www.incredibleindia.org/ +५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism +६.https://www.mapsofindia.com/ diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10114.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10114.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cae133b9d96d09f1b495e50e5e0d9a9ac553c747 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10114.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +तेर्नोपिल ओब्लास्त (युक्रेनियन: Донецька область) हे युक्रेन देशाचे एक ओब्लास्त आहे. हे ओब्लास्त युक्रेनच्या पश्चिम भागात वसले आहे. + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10130.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10130.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7f852c619c99a7d1a18a09dc7428d8da9e92413a --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10130.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +भारत राष्ट्र समिती पूर्वी तेलंगणा राष्ट्र समिती (तेलुगू: తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి)(abbr. TRS) म्हणून ओळखली जात होती, हा भारत देशाच्या तेलंगणा राज्यामधील एक प्रादेशिक राजकीय पक्ष व तेलंगणा विधानसभेतील सत्ताधारी पक्ष आहे. तेलंगणा हे आंध्र प्रदेशमधून फोडून वेगळे राज्य बनवण्यात यावे ही भूमिका घेऊन तेलुगू देशम पक्षाचे नेते के. चंद्रशेखर राव ह्यांनी २००१ साली तेलुगू देशममधून बाहेर पडून तेलंगणा राष्ट्र समितीची स्थापना केली. +२०१४ साली भारत सरकारने तेलंगणाला स्वतंत्र राज्य बनवण्याचा निर्णय घेतला व २ जून २०१४ रोजी नवे तेलंगणा राज्य अस्तित्वात आले. २०१४ लोकसभा निवडणुकांसोबतच घेण्यात आलेल्या विधानसभा निवडणुकीत तेलंगणा राष्ट्र समितीने ११९ पैकी ९० जागा जिंकून बहुमत मिळवले. के. चंद्रशेखर राव हे २ जून २०१४ रोजी तेलंगणाचे पहिले मुख्यमंत्री बनले. +५ ऑक्टोबर २०२२ रोजी पक्षाचे नाव तेलंगणा राष्ट्र समितीवरून बदलून भारत राष्ट्र समिती असे करण्यात आले. +27 एप्रिल 2001 रोजी चंद्रशेखर राव यांनी तेलुगू देशम पक्षाच्या उपसभापतीपदाचा राजीनामा दिला.[१४] अविभाजित आंध्र प्रदेश राज्यात तेलंगणातील लोकांशी भेदभाव केला जात असल्याचे मत त्यांनी व्यक्त केले. परिणामी, राव यांनी असा युक्तिवाद केला की केवळ स्वतंत्र तेलंगणा राज्याची निर्मिती केल्याने लोकांची समस्या दूर होईल.[१५] त्यानुसार, केसीआर यांनी तेलंगणाला राज्याचा दर्जा मिळवून देण्याच्या उद्देशाने एप्रिल 2001 मध्ये जल द्रुष्यम, हैदराबाद येथे तेलंगणा राष्ट्र समिती (TRS) पक्षाची स्थापना केली.[१४] पक्षाच्या स्थापनेच्या साठ दिवसांत पक्षाने सुरुवातीला मंडल परिषद प्रादेशिक मतदारसंघ (MPTC) पैकी एक तृतीयांश आणि सिद्धीपेटमधील एक चतुर्थांश जिल्हा परिषद प्रादेशिक मतदारसंघ (ZPTC) जिंकले.[१६] +२००४ च्या आंध्र प्रदेश विधानसभेच्या निवडणुकीनंतर, पक्षाने २६ राज्य विधानसभेच्या जागा जिंकल्या आणि 5 संसदेच्या जागा जिंकल्या. टीआरएसने भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेससोबत युती केली आणि संयुक्त पुरोगामी आघाडीत सामील झाले. सप्टेंबर 2006 मध्ये पक्षाने तेलंगण निर्मितीचे निवडणूक आश्वासन पूर्ण केल्याच्या कारणास्तव केंद्र सरकारचा पाठिंबा काढून घेतला.[१७] १३ सप्टेंबर २००६ रोजी, राव यांनी त्यांच्या करीमनगर लोकसभा मतदारसंघात काँग्रेसच्या एका आमदाराने चिथावणी दिल्याचा दावा करून पोटनिवडणूक सुरू केली. त्यानंतर झालेल्या पोटनिवडणुकीत त्यांनी जोरदार बहुमताने विजय मिळवला. केंद्र सरकारने आपल्या ताज्या अर्थसंकल्पीय अधिवेशनात वेगळ्या राज्याची मागणी पूर्ण न केल्याने सर्व TRS आमदार आणि खासदारांनी एप्रिल २००८ मध्ये आपल्या पदांचा राजीनामा दिला. पोटनिवडणूक २९ मे २००८ रोजी झाली. पोटनिवडणुकीत, २००८ मध्ये, TRS ने १६ पैकी ७ विधानसभा क्षेत्र जिंकले आणि ४ लोकसभा मतदारसंघांपैकी २ जागा जिंकल्या, पक्षाचा एक महत्त्वपूर्ण पराभव. पोटनिवडणुकीत झालेल्या पराभवानंतर टीआरएस प्रमुख के. चंद्रशेखर राव यांनी राजीनामा देण्याची ऑफर दिली, परंतु त्याऐवजी ते पदावर राहिले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10133.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10133.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b5905da4e234bfae582fbd045b92ee2722b47132 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10133.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +तेलंगणा उच्च न्यायालय हे भारताच्या तेलंगणा राज्यातील सर्वोच्च न्यायालय आहे. +याची स्थापना नोव्हेंबर ५, १९५६ रोजी आंध्र प्रदेश उच्च न्यायालय नावाने करण्यात आली. २ जून २०१४ रोजी तेलंगणा राज्याच्या स्थापनेनंतर याचे पुनर्नामकरण करण्यात आले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10150.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10150.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..167aa5215e549e3f583417e5a3d67992364a1d71 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10150.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +तेलंगणाचा मुख्यमंत्री हा भारताच्या तेलंगणा राज्याचा सरकारप्रमुख आहे. भारतीय संविधानानुसार राज्यप्रमुख जरी राज्यपाल असला तरी राज्याची सर्व सुत्रे व निर्णयक्षमता मुख्यमंत्र्याच्या व त्याच्या मंत्रीमंडळाच्या हातात असते. तेलंगणा विधानसभा निवडणुकीमध्ये सर्वाधिक जागा मिळवणाऱ्या राजकीय पक्षाला राज्यपाल सरकारस्थापनेसाठी आमंत्रित करतो. त्या पक्षाच्या विधिमंडळ समितीद्वारे मुख्यमंत्र्याची निवड केली जाते. बहुमत सिद्ध करून मुख्यमंत्री आपल्या पदावर पाच वर्षे राहू शकतो. +२०१४ साली आंध्र प्रदेश राज्यामधून तेलंगणा राज्य वेगळे करण्यात आले. २ जून २०१४ रोजी के. चंद्रशेखर राव हे राज्याचे पहिले मुख्यमंत्री बनले, तर ७ डिसेंबर २०२३ रोजी भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे अनुमुला रेवंत रेड्डी यांनी दुसरे मुख्यमंत्री म्हणून शपथ घेतली आणि ते विद्यमान मुख्यमंत्री आहेत. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10166.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10166.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b71ed285ca61a709836f400e5ef1b89a01c6e894 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10166.txt @@ -0,0 +1,34 @@ + भारत +तेलुगू ही सुमारे ७.४ कोटी भाषकसंख्या असलेली व प्रामुख्याने भारतीय उपखंडात बोलली जाणारी, द्राविड भाषाकुळातील भाषा आहे. भारतातील आंध्र प्रदेश व तेलंगणा या राज्यांची ही राजभाषा असून भारतीय प्रजासत्ताकाच्या २२ अधिकृत अनुसूचित भाषांमधील एक भाषा आहे. +लोकसंख्येनुसार तेलुगू ही भारतातील बोलली जाणारी (हिंदी, मराठीच्या खालोखाल) तिसरी भाषा आहे. बंगालच्या विभाजनाआधी तेलुगू भाषेचा तिसरा क्रमांक होता . तेलुगू भाषेला भारत सरकारने अभिजात भाषा म्हणून मान्यता दिली आहे. अशी मान्यता मिळविणाऱ्या ओरिया, कन्नड, तमिळ, मल्याळम व संस्कृत या आणखी पाच भाषा आहेत. +तेलुगू भाषा भारतासह मॉरिशस , अमेरिका ,पाकिस्तान, सिंगापूर, जर्मनी, युनायटेड किंग्डम, ऑस्ट्रेलिया व न्यू झीलंड या देशांत बोलली जाते. भारतात ती मुख्यत्वे आंध्र प्रदेश राज्यात बोलली जाते. त्याचबरोबर केरळ, गोवा, कर्नाटक, गुजरात, मध्य प्रदेश, तमिळनाडू व छत्तीसगढ या राज्यांत, तसेच दमण आणि दीव, दादरा आणि नगर हवेली या केंद्रशासित प्रदेशांतील काही भागांत बोलली जाते. +१. अज्ञात काळ - इ.स. ५००ते १००० +२. पुराण काळ - इ.स. १००० ते १४०० +३. काव्यप्रबंध काळ - इ.स. १४०० ते १६५० +४. ऱ्हास काळ - इ.स. १६५१ ते १८५० +या कालखंडात विजयनगरचे साम्राज्य मोडले. आंध्र प्रदेश छोट्या छोट्या राज्यांत विभागला गेला. साहित्य कृत्रिम आणि तकलुपी बनले. कवींना राजाश्रय नाकारला जाऊ लागला. तेलुगू भाषेत गद्यलेखन सुरू झाले. ऱ्हासाच्या काळातच वेंकट कृष्णप्पा नावाच्या पहिल्या गद्यकाराने ’जेमिनी भारत’ या नावाचा ग्रंथ लिहिला. असे असले तरी याच काळात त्यागराज आणि क्षेत्रय्या हे दोन कवीही झाले. +५. आधुनिक काळ - इ.स. १८५०पासून पुढे +१. अन्नमाचार्य (इसवी सनाचे १५वे शतक) : अन्नम्माचार्य या कवीने तेलुगूच्या बोलीभाषेत तिरुपतीच्या लीलावर्णनाची ३२००० पदे रचली असे सांगतात. त्या पदांपैकी १३०० पदे उपलब्ध आहेत. +२. अलसानि पेद्दन्ना (काव्यप्रबंध काळाचा उत्तरार्ध) : या कवीने 'मनुचरित्र' नावाचे काव्य रचले. ती कथा त्याने मार्कंडेय पुराणातून घेतली होती. सर्व दृष्टीने अप्रतिम वठलेल्या या काव्याने राजा कृष्णदेवराय इतका प्रभावित झाला की त्याने पेद्दन्नाला आंध्रकवितापितामह अशी पदवी प्रदान दिली. +३. तिक्कन्न सोमय्याजी (इ.स. १२२० ते १२९०) : नन्नय्याच्या महाभारताचे अपुरे काम १३व्या शतकातल्या तिक्कन्न सोमयाजी या महाकवीने पुढे नेले. तिक्कन्न हा गौतम गोत्री आपस्तंब ब्राह्मण होता. तो नेल्लोर जवळच्या रंगनाथस्वामींच्या मंदिराजवळ राहात असे. नेल्लोरचा राजा मनुमसिद्धीने तिक्कन्नाची विद्वत्ता पाहून त्याला आपल्या पदरी आश्रय दिला. तिक्कन्न राजाचा मंत्री, सेनापती व राजकवी झाला. या तिन्ही कामगिऱ्या त्याने यशस्वीरीत्या पार पाडल्या. राज्यावर आक्रमण झाले असता तिक्कन्नाने वरंगलच्या गणपतिदेव राजाच्या मदतीने आक्रमण परतून लावले. +तिक्कन्नाने सोमयाग केला म्हणून लोक त्याला तिक्कन्न सोमय्याजी म्हणू लागले. गणपती काकतीय या विद्वानाने आंध्रात एकदा एक वादसभा भरवली होती. तिक्कन्नाने त्या सभेत भाग घेऊन जैन आणि बौद्ध पंडितांचा पराभव करून वैदिक धर्माचे श्रेष्ठत्व सिद्ध केले. +तिक्कन्नाचे तेलुगू आणि संस्कृत या दोनही भाषांवर प्रभुत्व होते. सोमयाग केल्यावर तिक्कन्नाने, नन्नय्याने अपुरे ठेवलेल्या महाभारताच्या तेलुगू अनुवादाचे काम सुरू केले. नान्नय्या ज्याचा अनुवाद करता करता मरण पावला, ते वनपर्व हे अशुभ पर्व आहे या समजुतीने त्याने ते तसेच अर्धवट ठेवून विराट पर्वापासून ते शेवटच्या पर्वापर्यंतचे भाषांतर पूर्ण केले. तिक्कन्नाचा हा पराक्रम पाहून मनुमसिद्धी राजाने त्याला कविब्रह्म अशी पदवी दिली. +४. त्यागराज (इ.स. १७६७ ते १८४७) +५. नान्नय्यभट्ट (पुराणकाळ) +पुराणकाळाच्या प्रारंभी चालुक्य नरेश राजराज हा आंध्र प्रदेशावर राज्य करीत होता. संस्कृत आणि तेलुगू भाषेत पंडित असलेला नान्नय्यभट्ट, हा त्या राजराज राजाचा कुलगुरू होता. हा राजा जेव्हा गादीवर आला तेव्हा प्रजाजन वैदिक धर्मातील श्रेष्ठ तत्त्वे विसरून विकृत धर्मकल्पनांच्या आहारी गेले होते. या गोष्टीने चिताक्रांत झालेल्या राजाने नान्नय्यभट्टाला सल्ला विचारला. नान्नय्याने सुचवले की महाभारताचे तेलुगू भाषांतर करावे, म्हणजे ते वाचून लोकांना खऱ्या धर्माचे ज्ञान होईल. राजाने नान्नय्यानेच भाषांतर करावे अशी इच्छा व्यक्त केली. नान्नय्याला जाणवले की त्या काळची तेलुगू भाषेसाठी सुबद्ध व्याकरण नसल्याने महाभारताचा अनुवाद करण्यास असमर्थ आहे. तेव्हा नान्नय्याने ’आंध्रशब्दचिंतामणि’ आणि ’लक्षणसार’ हे दोन ग्रंथ निर्माण केले, आणि त्यांत तेलुगूमधील सगळी शब्दसंपदा एकत्र केली. नंतर नान्नय्यभट्ट महाभारताच्या अनुवादाच्या कामाला लागला. त्याने महाभारतातील आदिपर्व आणि सभापर्व याचे भाषांतर पूर्ण केले, मात्र तिसरे वनपर्व अर्धे झाले असतानाच नान्नय्याला मृत्यूने गाठले. महाभारत अर्धवट राहिले खरे, पण झालेला अनुवाद इतका सरस होता की नान्नय्याला तेलुगूचा आदिकवी अशी उपाधी प्राप्त झाली. अर्धवट राहिलेले भाषांतर पुढे तिक्कन्न सोमय्याजी आणि यर्रापगड यांनी पुरे केले. +६. पालकुरती सोमनाथ (इसवी सनाचे १४वे शतक) +७. पिंगळी सूरन्न (काव्यप्रबंध काळाचा उत्तरार्ध) +८. बम्मेर पोतन्न (इ.स. १४०५ ते १४७०) +९. भद्रभूती +१०. भास्कर कवी (इसवी सनाचे १४वे शतक) : भास्कर कवी आणि त्यांचे अनेक शिष्य यांनी १४व्या शतकात चंपू पद्धतीने रामायण कथा पूर्ण केली. या रामायणाला 'भास्कर रामायण' म्हणतात. आंध्रात गावोगावच्या मंदिरांतून आणि घरोघरीही हे रामायण वाचले जाते. +११. यर्राप्रगड (इसवी सनाचे १४वे शतक) +नान्नय्यभट्टाचे महाभारताचा तेलुगू अनुवाद करायचे अपुरे काम तिक्कन्न सोमय्याजीने १३व्या शतकात पुरे करत आणले. पण जे लिहीत असताना नान्नय्याचा मृत्यू ओढवला ते वनपर्व अशुभ असावे, अशा समजुतीने तिक्कन्न सोमय्याजीने वनपर्व अर्धवटच ठेवले. त्या पर्वातील २९०० पैकी १६०० श्लोकांचे भाषांतर झाले नव्हते. त्यासाठी १४ वे शतक उजाडावे लागले. त्या शतकात निपजलेल्या व अन्नवेम्मा रेड्डी या राजाच्या आश्रयाला असलेल्या यर्राप्रगड कवीने वनपर्वाचे काम पूर्ण केले. मात्र श्लोकरचना न करता त्याने वनपर्वाचा अनुवाद प्रबंधरचनेत (निर्मळ प्रासादिक अशा गद्यात) केला. तिक्कन्ना आणि यर्राप्रगड यांची भाषाशैली इतकी एकसारखी आहे.की, दोघांच्या रूपांतरातला फरक सांगणे कठीण आहे. यर्राप्रगडला लोक प्रबंधपरमेश्वर म्हणू लागले, आणि नन्नय्य, तिक्कन्न आणि यर्राप्रगड यांना कवित्रय असे नाव पडले. +१२. वेमन्न (इसवी सनाचे १५वे शतक) +१३. श्रीनाथ (इ.स. १३८० ते १४६०) +काव्यप्रबंध काळाचा मुकुटमणी. लहानपणीच श्रीनाथाने तेलुगू व संस्कृत भाषांवर प्रभुत्व मिळवले आणि तो थोडीफार कविताही करू लागला होता. तरुणपणी याने श्रीहर्ष कवीच्या नैषधीय या संस्कृत महाकाव्याचा तेलुगू अनुवाद केला. त्या अनुवादित ग्रंथाला ’शृंगार नैषध’ असे म्हणतात. तेलुगूतल्या पाच महाकाव्यातले हे एक आहे. या काव्याने श्रीनाथ कवीला खूप प्रसिद्धी मिळाली आणि कोंडविच्डू या राजाकडे आश्रयही. राजाने त्याची शिक्षणाधिकारी म्हणून नेमणूक केली. +इ.स. १४२५ च्या सुमारास श्रीनाथने राजाश्रय सोडला आणि तो देशाटनाला निघाला. प्रवासातच त्याने ’हरविलाससमु’ नावाचे काव्य रचले. त्या काव्यात शिवलीलांचे मनोहर वर्णन केले आहे. पुढे श्रीनाथ विजयनगरला गेला. त्यावेळी तेथे कृष्णदेवराय गादीवर होता. त्याच्या दरबारात असताना श्रीनाथने, गौड डिंडिमभट्ट नावाच्या कवीला शास्त्रार्थात हरविले. या विजयामुळे श्रीनाथला कविसार्वभौम ही पदवी मिळाली. राजाने त्याचा सुवर्णाभिषेकही केला. +त्यानंतर श्रीनाथ तेलंगणातील राचकोंडाचा राजा सर्वज्ञसिंगम याच्या दरबारी आणि नंतर राजमहेंद्रवरम्‌‍च्या वीरभद्र रेड्डी या राजाच्या आश्रयाला गेला. तेथे त्याने ’भीमखंड’,’काशीखंड’ आणि ’पल्नाडि वीरचरित्रमु’ ही काव्ये रचली. या शेवटच्या काव्यात श्रीनाथाची प्रतिभा सर्वोच्चबिंदूला पोचली होती. या कवीचे बहुतेक आयुष्य मानमरातबात आणि वैभवविलासात गेले. +१४. क्षेत्रय्या (इसवी सनावे १७वे शतक) +हा कृष्णा जिल्ह्यातल्या मौव नावाच्या गावात एका ब्राह्मण कुटुंबात जन्मला. लहानपणी याचे नाव वरदय्या होते. त्याला तेलुगू व संस्कृत या भाषांचे उत्तम ज्ञान होते. कुचिपुडी या गावाला येऊन त्याने संगीत आणि नाट्य या विषयांचे अध्ययन केले, व नंतर भारतातील प्रमुख तीर्थक्षेत्रांना भेटी दिल्या. त्यामुळे लोक त्याला क्षेत्रय्या म्हणू लागले. +पुढे तंजावरच्या विजयराघव नावाच्या राजाकडे क्षेत्रय्याला आश्रय मिळाला. तेथे राहून त्याने खूप काव्यरचना केली. तो पराकाष्ठेचा श्रीकृष्णभक्त होता. त्याची भक्ती अर्जुनाप्रमाणे सख्ख्या भावासारखी आणि त्याचवेळी राधेप्रमाणे पत्नीभावाची होती. आयुष्यभर त्याने श्रीकृष्णाची मधुराभक्ती केली. श्रीकृष्णाने क्षेत्रय्याला एकदा दर्शन दिले, असे म्हणतात. +आजही आंध्र प्रदेशात आणि तमिळनाडूत क्षेत्रय्याचे काव्य लोकप्रिय आहे. त्याने हजारो पदे रचली असली तरी त्याला शिष्यपरंपरा न लाभल्याने त्याची बरीचशी काव्यरचना काळाच्या ओघात लुप्त झाली. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10201.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10201.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e4fa959eb3ee1e7a67746054db66b69705f1a2f4 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10201.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +तेलुगू लिपी ही अबुगीडा प्रकाराची ब्राह्मी लिपीपासून उत्पन्न झालेली लिपी आहे. भारताच्या आंध्र प्रदेश, तेलंगणा व आसपासच्या प्रदेशात बोलली जाणारी तेलुगू भाषा लिहीणयासाठी वापरली जाते. तेलुगू लिपी ही संस्कृत लिहिण्यासाठीही मोठ्या प्रमाणात वापरली जाते. तसेच गोंडी भाषा लिहीण्यासाठीसुद्धा हिचा वापर होतो. पूर्व चालुक्यांच्या काळात हिचा वापर अधिक होऊ लागला. ब्राह्मी लिपी परिवारापासून कदंबा व भट्टीप्रोलु लिपीपासून ह्या लिपीचा विकास झाला आहे, तसेच कन्नड लिपीशी हिचे खूप साम्य आहे. +मौर्य कालखंडात वापरली जाणारी ब्राह्मी लिपी कृष्णा नदीच्या खोऱ्यात पोहचली आणे भगवान बुद्धांचे अवशेष ठेवण्यासाठी तयार केलेल्या कलशावर सापडलेल्या भट्टीप्रोलू लिपीचा उदय झाला. घंटासाला आणि मासुलीपटणम् (प्राचीन टॉलमीचे मैसोलोस् व पेरिप्लसचे मसालिया)च्या आजूबाजूच्या बंदरातून बौद्ध धर्म पूर्व आशियात पसरला गेला. इ.स. ५ व्या शतकात भट्टीप्रोलू ब्राह्मी तेलुगू लिपीत विकसित झाली. मुस्लिम इतिहासकार आणि अभ्यासक अल-बिरुनी यांनी तेलगू भाषेचा तसेच त्याच्या लिपीचा "अंधरी" असा उल्लेख केला. +तेलुगू लिपीत १८ स्वर आहेत, त्यापैकी प्रत्येकाला स्वतंत्र स्वरूप व व्यंजनासोबत जोडण्यासाठी स्वरचिन्हे आहेत. या भाषेत ऱ्हस्व व दीर्घ स्वरांमध्ये फरक केला जातो. +जेव्हा स्वर एखाद्या शब्दाच्या किंवा अक्षराच्या सुरुवातीस येतो, तसेच तो स्वतःमध्ये संपूर्ण असतो तेव्हा तो स्वतंत्र स्वरूपात वापरला जातो (उदा. अ, उ, ए). स्वरचिन्हांचा वापर करून व्यंजवात मिसळला की त्याचे अक्षर बनते (उदा. क्+आ= का, य+ओ= यो). అ (अ)चे कोणतेही स्वरचिन्ह नाही आहे कारण सर्व व्यंजनात तो आधीपासून मिसळला आहे. इतर स्वरचिन्हे व्यंजनात मिसळले की त्यांचे उच्चारण त्या स्वराप्रमाणे होते. +उदाहरणार्थ : diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10220.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10220.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6a7162ce077a7f7a0ca9091a435d8abd0753f909 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10220.txt @@ -0,0 +1 @@ +देवर और मुक्कलदोर ही तमिळनाडू राज्यात आढळणारी एक जात आहे. अगमुडयार, मरवर आणि कळ्ळर या तीन समुदायांची मिळून ही जात बनली आहे.[१] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10241.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10241.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..46d789b17ffbece358e5e66a92a3dfaba8c08669 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10241.txt @@ -0,0 +1 @@ +थायछांग (चिनी:泰昌; २८ ऑगस्ट, इ.स. १५८२ - २६ सप्टेंबर, इ.स. १६२०) हा चीनच्या मिंग वंशातील चौदावा सम्राट होता. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10249.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10249.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..bfb1094aea66236786c2dee0e5964820b248c8c1 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10249.txt @@ -0,0 +1,8 @@ + +तैत्तिरीय हे उपनिषद हे जुने शांकरभाष्य असलेले उपनिषद आहे. +हे यजुर्वेदाच्या तैत्तिरीय शाखेशी संबंधित आहे. हे तीन भागात मांडलेले आहे. या भागांना वल्ली असे म्हंटले जाते. +या वल्ली पुढील प्रमाणे. +हा वेदांगांचा पहिला भाग आहे. +यातल्या पहिल्या अनुवाकाची सुरुवात शांतिमंत्राने होते. +दुसरा अनुवाक्‌ हा शिक्षावल्लीची अनुक्रमणिका आहे. +या वल्लीमध्ये वरुणाच्या मुलाने, भृगूने तपश्चर्येने व वरुणाच्या कृपेने ब्राह्मणत्व कसे मिळविले याचे वर्णन आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10264.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10264.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fc19a1a2153e698851b230e16603cbb0473fa9cf --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10264.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +तैमूरलंग (८ एप्रिल, इ.स. १३३६ - १८ फेब्रुवारी, इ.स. १४०५) हा चौदाव्या शतकातील तुर्क-मंगोल वंशीय योद्धा व कुशल सेनापती होता. याने १3९८ मध्ये दिल्लीवर आक्रमण केले व जबरदस्त शिरकाण केले. तसेच याने युरोपीय देशांमध्येही आक्रमणे करून मोठा प्रदेश जिंकला होता. +मुघल साम्राज्याचा स्थापक बाबर हा तैमूरच्या वंशातील होता. तैमूरने धर्माच्या नावाखाली बराच नरसंहार करून तैमुरी साम्राज्याची स्थापना व विस्तार केला. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10274.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10274.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6050405ba82dc5ea089a832a001509577e2299c9 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10274.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +तैलरंगचित्रण (इंग्लिश: Oil painting, ऑइल पेंटिंग ;) ही तैलरंगांनी चित्रे रंगवण्याची तंत्रपद्धत आहे. या पद्धतीत वाळणाऱ्या तेलाच्या माध्यमात रंग मिसळून चित्रे रंगवतात. तैलरंगासाठी अनेक प्रकारांची तेले, उदा. जवसाचे तेल, अक्रोडाचे तेल, सॅफ्लॉवर तेल, पॉपीबियांचे ते इत्यादी, माध्यम म्हणून वापरली जातात. मध्ययुगीन युरोपात विशेषकरून जवसाचे तेल तैलरंगचित्रणासाठी माध्यम म्हणून लोकप्रिय होते. +तैलरंगाचा सर्वांत पहिला ज्ञात वापर इ.स.च्या पाचव्या ते नवव्या शतकांमध्ये अफगाणिस्तानात भारतीय व चिनी चित्रकारांनी रंगवलेल्या बौद्ध चित्रांमध्ये आढळतो. परंतु त्यापुढील काळात इ.स.च्या पंधराव्या शतकाच्या आरंभापर्यंत हे माध्यम काहीसे मागे पडले असावे. इ.स.च्या पंधराव्या शतकाच्या सुमारास या माध्यमाचे फायदे उमजू लागल्यावर युरोपात प्रथम उत्तर युरोपातील फ्लेमिश तैलरंगचित्रणाच्या परंपरेतून व त्यानंतर युरोपीय प्रबोधनकाळातील बहुतांश चित्रकारांच्या प्रतिभेतून तैलरंगचित्रणाची पद्धत लोकप्रिय ठरली. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10281.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10281.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4de46a74e7e8218c1d534be6d069d6e34d5f9022 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10281.txt @@ -0,0 +1 @@ +तैवानची सामुद्रधुनी (देवनागरी लेखनभेद: ताइवान सामुद्रधुनी, तायवान सामुद्रधुनी) अथवा फॉर्मोसा सामुद्रधुनी ही चीन व ताइवान या दोन देशांमधील १८० कि.मी. रुंदीची सामुद्रधुनी आहे. ही सामुद्रधुनी दक्षिण चीन समुद्राचा एक हिस्सा असून तिने दक्षिण चीन समुद्राच्या ईशान्येकडील भाग पूर्व चीन समुद्रास जोडला गेला आहे. या सामुद्रधुनीच्या चिंचोळ्या पट्ट्याची कमीतकमी रुंदी १३१ कि.मी. आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10306.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10306.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..98b465b69a519522141ccc3fc239049e3b1c2447 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10306.txt @@ -0,0 +1 @@ +तोंडले ( सस्य शास्त्रीयCoccinia grandis;) ही भारतात उगवणारी एक वेलवर्गीय आयुर्वेदिक औषधी वनस्पती आहे. याच्या फळांची भाजी करतात. फळे सुरुवातीला हिरवी असतात, पिकल्या नंतर ती लाल दिसतात. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1031.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1031.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1bbea7cb7d91f814d70e1bc1166569cb9a914d55 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1031.txt @@ -0,0 +1,6 @@ +ज्ञानोदय हे अहमदनगर येथून प्रकाशित होणारे वृत्तपत्र आहे. हे वृत्तपत्र १८४३ साली सुरू झाले. अमेरिकन मराठी मिशनने याची सुरुवात केली. ख्रिस्ती धर्माचा प्रसार करणे हा याचा मुख्य उदेश होता. हे वृतपत्र आजही सुरू आहे. +ज्ञानोदयाची सुरुवात मासिक या स्वरूपात झाली. अहमदनगर येथून याचा पहिला अंक १८४२मध्ये निघाला. त्यानंतर पुढील वर्षी १८४३ मध्ये याचे पाक्षिकात रूपांतर झाले. यानंतर जुलै १८७३ पासून हे साप्ताहिक झाले. ज्ञानोदयाचे पहिले सहा अंक मराठीत प्रसिद्ध झाले होते. या नंतर मात्र ते मराठी आणि इंग्रजी या दोन्ही भाषेत निघू लागले. +बऱ्याच नियतकालिकांमध्ये धर्मासंबधी वाद व ख्रिस्ती धर्मावर टीका होत होती. त्या टीकेला उत्तर देण्यासाठी एक प्रभावी साधन म्हणून नियतकालिक म्हणून ज्ञानोदयाची सुरुवात झाली. +मराठी वृत्तपत्रात चित्रे छापण्याची सुरुवात ज्ञानोदयने केली. +लहान मुलांसाठी 'बालबोधमेवा' ही विशेष पुरवणी सुरू करून ज्ञानोदय वृत्तपत्राने एका विशेष उपक्रमाची सुरुवात केली. +या वर्तमान पत्रात रेल्वेला चांग्याम्हासोबा म्हटले होते,म्हणजे चाक असलेली म्हैस म्हटले होते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10331.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10331.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8f0fd623b4c172f5814e92e066760dc97b43135a --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10331.txt @@ -0,0 +1 @@ +तोकुगावा त्सुनायोशी (जपानी:徳川 綱吉; २३ फेब्रुवारी, १६४६ - १९ फेब्रुवारी, १७०९) हा तोकुगावा घराण्याचा पाचवा शोगन होता. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10334.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10334.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d47cb4bf3d0ac6be961e3ba53082b0dafa211ed9 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10334.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +तोकुशिमा (जपानी: 高知県) हा जपान देशाचा एक प्रांत आहे. हा प्रांत शिकोकू बेटाच्या दक्षिण भागात वसला आहे. +गुणक: 34°2′N 134°26′E / 34.033°N 134.433°E / 34.033; 134.433 diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10355.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10355.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d1602f155c0f23383a686fa6f2cbd21d003045e2 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10355.txt @@ -0,0 +1 @@ +तोटा नरसिम्हन ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १६व्या लोकसभेवर निवडून गेले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10366.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10366.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7e95f27ebc68f11e59b50af3d28ccf6980c379a8 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10366.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +तोडीकुंड हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नंदुरबार जिल्ह्यातील अक्कलकुवा तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथील हवामान सामान्यतः गरम आणि कोरडे आहे. येथे उन्हाळा, पावसाळा,आणि हिवाळा असे तीन वेगवेगळे ऋतू आहेत. उन्हाळा मार्चपासून चालू होऊन जूनमध्यापर्यंत असतो.उन्हाळा गरम आणि कोरडा असतो.मे महिन्यात तापमान फार असते.तापमान ४५ अंश सेल्सियसपर्यंत जाते.जूनच्या मध्यास किंवा अखेरीस पावसाळा सुरू होतो.पावसाळी हंगामात हवामान सामान्यतः आर्द्र आणि गरम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ७६७ मि.मी.पर्यंत असते.हिवाळी मोसम नोव्हेंबरपासून साधारण फेब्रुवारीपर्यंत असतो.हिवाळा सौम्य थंड आणि कोरडा असतो. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10368.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10368.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0d302b98bd92546db4370f8c14992bc91d4186a0 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10368.txt @@ -0,0 +1 @@ +थोडूर मदाबुसी कृष्णा (जन्म २२ जानेवारी १९७६) एक भारतीय कर्नाटक गायक, कार्यकर्ता, लेखक आणि रॅमन मॅगसेसे पुरस्कारप्राप्त आहेत. \ No newline at end of file diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_104.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_104.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..601826308965835a54acc900ceea2e66df00858a --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_104.txt @@ -0,0 +1 @@ +जॉर्ज आल्फ्रेड एडवर्ड पेन (११ जून, १९०८:लंडन, इंग्लंड - ३० मार्च, १९७८:वॉरविकशायर, इंग्लंड) हा  इंग्लंडकडून १९३५ मध्ये ४ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1042.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1042.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..32c00ba5a7e579a42c691d23e719604f5c6e1cc5 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1042.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +ज्यॉं-पोल सार्त्र (फ्रेंच: Jean-Paul Sartre ;) (जून २१, इ.स. १९०५ - एप्रिल १५, इ.स. १९८०) हा फ्रेंच लेखक, नाटककार व तत्त्वज्ञ होता. इ.स.च्या विसाव्या शतकातील अस्तित्ववाद, मार्क्सवाद या तत्त्वप्रणालींचा तो जाणकार आणि अग्रणी पुरस्कर्ता होता. त्याने विपुल लेखन केले. त्याला इ.स. १९६४ साली साहित्यातील नोबेल पारितोषिक जाहीर करण्यात आले होते, परंतु ते त्याने स्वीकारले नाही.[१] +सिमोन दि बोव्हा ह्या प्रसिद्ध फ्रेंच लेखिकेसोबत सार्त्रचे जवळीकीचे संबंध होते परंतु त्यांनी विवाह केला नाही. + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10424.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10424.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b82d4ba79e64968e69996c2e4ee29b5a92fafed8 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10424.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +तोरणे बुद्रुक हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील खेड तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथे जून, जुलै, ऑगस्ट आणि सप्टेंबर महिन्यात भरपूर पाऊस पडतो.जानेवारी, फेब्रुवारी, मार्च, एप्रिल, मे, नोव्हेंबर आणि डिसेंबर या कालावधीत कोरडे हवामान असते.जुलै महिना हा सर्वात आर्द्र महिना असतो.मार्च हा सर्वात शीतल महिना असतो. वार्षिक पर्जन्यमान २२६० मिमी.असते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10426.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10426.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..38d97d2d69804cc8d4f5773535fab9336a116264 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10426.txt @@ -0,0 +1,2 @@ + तोरनाळा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील दारव्हा तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1044.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1044.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3e1e8eb83bcac85a1b268b7af3a57b4555eaac9d --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1044.txt @@ -0,0 +1 @@ +जीन-बॅप्टिस्ट टॅव्हर्निये (१६०५ - १६८९) हे १७ व्या शतकातील फ्रेंच जवाहिरी आणि प्रवासी होते. टॅव्हेनियर स्वतःच्या खर्चाने प्रवास करीत. त्यांची भारतातील प्रवासवर्णनाच्या पुस्तकांचे ६ खंड आहेत. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10441.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10441.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3df01b34d6d729239790671af9785887be171dd0 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10441.txt @@ -0,0 +1 @@ +ओगदेई खानची बायको. ही धर्माने ख्रिश्चन होती. ओगदेईच्या पश्चात तिने व तिच्या मर्जीतील काही स्त्रीयांनी मिळून काही काळ मंगोल साम्राज्याची धुरा समर्थपणे वाहिली. इ.स. १२४५मध्ये तिने आपला मुलगा गुयुक खानला गादीवर बसवले. गुयुक खानाने आपल्या थोडक्या परंतु अत्यंत जुलमी राजवटीत आपल्या आईच्या सर्व सहकाऱ्यांना देहांत दिला. या धक्क्याने लवकरच तोरेगीन खातूनचे निधन झाले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10444.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10444.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..90c18e0a1436b734f0807a822d2f98c981d6e41b --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10444.txt @@ -0,0 +1 @@ +तोलकाप्पियम (तमिळ: தொல்காப்பியம்) ही तमिळ साहित्यातील एक प्राचीन साहित्यकृती असून त्यात मुख्यत्वेकरून तमिळ भाषेच्या व्याकरणाचे विवरण दिले आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1047.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1047.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8b137891791fe96927ad78e64b0aad7bded08bdc --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1047.txt @@ -0,0 +1 @@ + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10470.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10470.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d0253d3db5c4e4d786f94f6c73f82a240185a925 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10470.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +तौफिक कुरेशी हे एक तबलावादक असून निसर्गातील विविध वस्तूंमधून तबल्याचे बोल काढणारे ते एक पर्कशनिस्ट आहेत. यांनी जेंबे या पुराणकालीन भारतीय वाद्यावर संशोधन केले आहे. +तौफिक कुरेशी यांना १९ जानेवारी, २०१७ रोजी मधुरिता सारंग स्कूल ऑफ कथक या संस्थेकडून मधुरिता सारंग सन्मान प्रदान झाला आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10474.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10474.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..da6e0711759bba081b3fc5e931ced6403a552fab --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10474.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +[[]], इ.स. २०१६ +दुवा: [] (इंग्लिश मजकूर) +तौराई मुझरबानी (२७ मार्च, इ.स. १९८७:माशोनालॅंड, झिम्बाब्वे - ) हा  झिम्बाब्वेकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10476.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10476.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..da6e0711759bba081b3fc5e931ced6403a552fab --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10476.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +[[]], इ.स. २०१६ +दुवा: [] (इंग्लिश मजकूर) +तौराई मुझरबानी (२७ मार्च, इ.स. १९८७:माशोनालॅंड, झिम्बाब्वे - ) हा  झिम्बाब्वेकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10536.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10536.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fc31eda20e17459a5bc628fbe71e5e12ddde16de --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10536.txt @@ -0,0 +1 @@ +त्रिकोण तथा ट्रायांग्युलम हा उत्तर खगोलार्धातील एक लहानसा तारकासमूह आहे. हा होरा २ व क्रांती ३०° उत्तरेच्या आसपास आहे. याच्याभोवती ययाती, देवयानी, मीन व मेष हे तारकासमूह येतात. यात सर्व तारे लहान असून पण २–३ प्रतीच्या आल्फा, बीटा व गॅमा या तीन प्रमुख ताऱ्यांची एक काटकोनाकृती यात दिसते. यात युग्मतारेही आहेत. याच्या पश्चिम कडेला एम ३३ ही एक सर्पिल दीर्घिका आहे. पृथ्वीपासून ती ७·२ लक्ष प्रकाशवर्षे दूर असून द्विनेत्री दूरदर्शकामधून दिसू शकते. हा तारकासमूह ऑक्टोबर महिन्याच्या शेवटी याम्योत्तर वृत्तावर येतो. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10553.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10553.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d9b063c5031577149899a07f5a4187e8e9b6e0e7 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10553.txt @@ -0,0 +1,30 @@ +आधीभौतिक ताप +माणसांपासून माणसांना जो ताप होतो. त्यास आधिभौतिक ताप +उदा. भूती उपद्रव दिधला | +तडीला अथवा निस्तेजीला | +तेणे चित्ती दाहो झाला | +आधीभौतिक बोलीला तो ताप || +संत निळोबाराय पिंपळनेरकर +सहा जन अग्नीशिवाय जळतात. +कुग्रामवासःकुलहिनसेवा कुभोजनं क्रोधमुखश्च भार्या विधवस्य कन्या मूर्खश्च पुत्रो विना अग्नि दहन्ति षड् +सुभाषितम् +अर्थ : गावगुंड, कुळहीन माणसाची सेवा, वाईट जेवण, भांडकुदळ बायको, विधवा कन्या व मूर्ख पुत्र हे अग्निशिवाय जळतात. +संर्दभ : पारमार्थिक शतकोटी - भाग २ पान १५७ +------------------------------------------------------------------------------------- +आधीदैविक ताप +निसर्गाच्या कोपामुळे जे नुकसान होतो व दुःख होतो त्यास आधीदैविक ताप म्हतात. उदा. अतिवृष्टी, राजाने लुटणे, आगीमध्ये नुकसान होणे, वादळाने अथवा भूकंपाने नुकसान ताप होतो. +दैवे अतिवृष्टी कां अनावृष्टी | +राजीके लुटीले झाला कष्टी | +आगीने जळता नावरे संकटी | +तो आधिदैविक ताप बोलिजे || +संत निळोबाराय पिंपळनेरकर +---------------------------------------------------------------------------------------------- +शरीरात असाध्य रोग निर्माण होतात. +बरेच प्रयत्न करूनसुद्धा बरे होत नाहीत. त्यामुळे दुःख होते.त्यास आध्यात्मिक ताप म्हणतात. +आध्यात्मिक ताप +देही प्रगटे रोग व्याधी | +तेणे आहाळली तापे बुद्धी | +लोळे न पुरे दुःखावधी | +आध्यात्मिक त्रिशुद्धी तो ताप || +संत निळोबाराय पिंपळनेरकर +------------------------------------------------------------------------------------------- diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10564.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10564.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b3e16ea54fe0ab8ee8861a799818707edf77feca --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10564.txt @@ -0,0 +1,60 @@ +{{{लोकसंख्या_गणना_वर्ष}}} + +त्रिनिदाद आणि टोबॅगोचे प्रजासत्ताक हा कॅरिबियनच्या लेसर ॲंटिल्स भागातील एक देश आहे. त्रिनिदाद आणि टोबॅगो दक्षिण अमेरिकेतील व्हेनेझुएलाच्या ईशान्येस दक्षिण कॅरिबियन समुद्रात त्रिनिदाद व टोबॅगो ह्या दोन बेटांवर वसला आहे. +इ.स. १४९८ साली क्रिस्तोफर कोलंबस येथे पोचल्यापासून १७९७ सालापर्यंत त्रिनिदाद बेट स्पेनची वसाहत होती. १९व्या शतकामध्ये त्रिनिदाद व टोबॅगो ह्या दोन्ही बेटांची मालकी ब्रिटिश साम्राज्याकडे आली. ब्रिटनपासून १९६२ साली स्वतंत्र्य मिळाल्यानंतर १९७६ साली त्रिनिदाद व टोबॅगो प्रजासत्ताक अस्तित्वात आले. सध्या राष्ट्रकुल परिषदेचा सदस्य असलेल्या ह्या देशामध्ये पेट्रोलियम व रासायनिक हे प्रमुख उद्योग आहेत. कॅरिबियनमधील एक श्रीमंत व समृद्ध देश मानला जाणाऱ्या त्रिनिदाद व टोबॅगोमधील वार्षिक दरडोई उत्पन्न कॅरिबियन परिसरामध्ये सर्वाधिक आहे. +बर्म्युडा (युनायटेड किंग्डम) • +कॅनडा • +अमेरिका • +ग्रीनलँड (डेन्मार्क) • +मेक्सिको • +सेंट पियेर व मिकेलो (फ्रान्स) +बेलीझ • +कोस्टा रिका • +ग्वातेमाला • +होन्डुरास • +निकाराग्वा • +पनामा • +एल साल्व्हाडोर +अँग्विला (युनायटेड किंग्डम) • +अँटिगा आणि बार्बुडा • +अरूबा (नेदरलँड्स) • +बहामास • +बार्बाडोस • +केमन द्वीपसमूह (युनायटेड किंग्डम) • +क्युबा • +कुरसावो (नेदरलँड्स) • +डॉमिनिकन प्रजासत्ताक • +डॉमिनिका • +ग्रेनेडा • +ग्वादेलोप (फ्रान्स) • +हैती • +जमैका • +मार्टिनिक (फ्रान्स) • +माँटसेराट (युनायटेड किंग्डम) • +नव्हासा द्वीप (अमेरिका) • +पोर्तो रिको (अमेरिका) • +सेंट बार्थेलेमी (फ्रान्स) • +सेंट किट्स आणि नेव्हिस • +सेंट मार्टिन (फ्रान्स) • +सिंट मार्टेन (नेदरलँड्स) • +सेंट व्हिन्सेंट आणि ग्रेनेडीन्स • +सेंट लुसिया • +त्रिनिदाद व टोबॅगो • +टर्क्स आणि कैकास द्वीपसमूह (युनायटेड किंग्डम) • +यु.एस. व्हर्जिन द्वीपसमूह (अमेरिका) • +ब्रिटीश व्हर्जिन द्वीपसमूह (युनायटेड किंग्डम) +आर्जेन्टिना • +बोलिव्हिया • +ब्राझील • +चिली • +कोलंबिया • +इक्वेडोर • +साउथ जॉर्जिया व साउथ सँडविच द्वीपसमूह (युनायटेड किंग्डम) • +गयाना • +फ्रेंच गयाना (फ्रान्स) • +फॉकलंड द्वीपसमूह (युनायटेड किंग्डम) • +पेराग्वे • +पेरू • +सुरिनाम • +उरुग्वे • +व्हेनेझुएला diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10581.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10581.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..25b7b01211b1c4a983a8ec8c0edc6ce5bf2411d5 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10581.txt @@ -0,0 +1 @@ +त्रिनिदाद (Trinidad) हे त्रिनिदाद आणि टोबॅगो देशाच्या दोन प्रमुख बेटांपैकी मोठे व प्रमुख बेट आहे (टोबॅगो हे दुसरे बेट). ४,७६८ चौ. किमी (१,८४१ चौ. मैल) इतके क्षेत्रफळ असलेले त्रिनिदाद बेट कॅरिबियन समुद्रात दक्षिण अमेरिकेमधील व्हेनेझुएला देशाच्या केवळ ११ किमी उत्तरेस वसले असून ते अँटिल्स द्वीपसमूहाच्या दक्षिण टोकाला स्थित आहे. त्रिनिदाद बेटाची लोकसंख्या सुमारे १३ लाख असून देशाची राजधानी पोर्ट ऑफ स्पेन ह्याच बेटावर स्थित आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10587.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10587.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a1d93b0c41c6791b77ae43afd6e9702ffdcb0d08 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10587.txt @@ -0,0 +1,24 @@ +त्रिपिटक (पाली : तिपिटक) हा बौद्ध धर्मीयांचा प्रमुख व महत्त्वाचा धर्मग्रंथ आहे. इ.स.पू. १०० ते इ.स.पू. ५०० या दरम्यान, मौर्य राजवंशाच्या कार्यकाळात या ग्रंथांची निर्मिती झाली. त्रिपिटक हा ग्रंथ पाली भाषेत लिहिला गेलेला एक ग्रंथसमूह असून तो तीन पेट्यांत किंवा हिश्श्यांत विभागला गेला आहे. त्रिपिटकाचे तीन विभाग — विनयपिटक, सुत्तपिटक व अभिधम्मपिटक. या तीन पिटकांमुळे या ग्रंथाला 'त्रिपिटक' हे नाव पडले. + +बौद्ध धर्म +विनयपिटकाचे एकूण पाच विभाग आहेत. यात बौद्ध संघाच्या व्यवस्थेचे नियम आहेत. +१. महावग्ग +२. चुलवग्ग +३. पाराजिक +४. पाचित्तिय +५. परिवार. +सुत्तपिटकाचे एकूण पाच विभाग आहेत. यात गौतम बुद्धांचा उपदेश आहे. +(१) दिघ निकाय +(२) मज्झिम निकाय +(३) संयुत्त निकाय +(४) अंगुत्तर निकाय +(५) खुद्दक निकाय. +अभिधम्मपिटकाचे सात विभाग आहेत. त्यात बौद्ध तत्त्वज्ञानाचे वैज्ञानिक विवेचन केले आहे. +१. धम्मसंगणि +२. विभंग +३. धातुकथा +४. पुग्गलपञती +५. कथावत्थु +६. यमक +७. पट्ठान. +संपूर्ण त्रिपिटके (देवनागरी लिपीत) diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10641.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10641.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6c42c0de9617a5f371b01eda8ef391e2d976268b --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10641.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +त्रिलोकपुरी विधानसभा मतदारसंघ हा दिल्लीमधील एक विधानसभा मतदारसंघ आहे. याची रचना १९९३मध्ये झाली. +हा विधानसभा मतदारसंघ पूर्व दिल्ली लोकसभा मतदारसंघाच्या क्षेत्रांतर्गत येतो. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10644.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10644.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..902d427ffca5c9157dbf10cc0c36bef4ff4d2a29 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10644.txt @@ -0,0 +1,13 @@ +वामन अवतार हा विष्णूच्या दशावतारांपैकी पाचवा अवतार मानला जातो. +मत्स्य, कूर्म, वराह आणि नृसिंह या अवतारांनंतर ब्राह्मण बाटु स्वरूपातला हा अवतार आहे. +श्रीमद भागवत पुराणात यासंदर्भात विस्तृत विवेचन करण्यात आले आहे. +भागवत पुराणातील वामन अवताराच्या कथेनुसार, देव व असुरांच्या युद्धामध्ये राक्षसांचा पराभव होण्यास सुरुवात होते. अशाने राक्षसकुळ संपून जाईल, या भीतीने असुरांचे गुरू शुक्राचार्य आपल्याला अवगत असलेली संजीवनी विद्या वापरून राक्षसांना पुन्हा जीवंत करतात. +शुक्राचार्य हे असुरांचा राजा बळीराजासाठी मोठा यज्ञ करतात. बळीराजाला अग्नीकडून दिव्य रथ, बाण, अभेद्य चिलखत, विविध अद्भूत शक्ती मिळवून देतात. यानंतर असुरांची शक्ती अनेकपटीने वाढते. असुरांचे सैन्य इंद्राची राजधानी अमरावतीवर हल्ल्याची तयारी करतात. बळीचे शंभर यज्ञ पूर्ण झाल्यावर तो इंद्र होईल, अशी इंद्राला भीती वाटू लागते. म्हणून इंद्र श्रीविष्णूंना शरण जातात. श्रीविष्णू त्यांना मदत करण्याचे वचन देतात. + +महर्षी कश्यप आणि आदिती यांच्या पोटी श्रीविष्णू बालकाच्या रूपात जन्म घेतात. महर्षी कश्यप आणि माता आदिती या बाळाचे 'वामन' असे नामकरण करतात. महर्षी कश्यप ऋषींसह वामनावर यज्ञोपवीत संस्कार करतात. वामन बटुला महर्षी पुलह यज्ञोपवीत, अगस्त्य ऋषी मृगचर्म, मरिची ऋषी पलाश दंड, अंगिरसा ऋषी वस्त्र, सूर्य छत्र, भृगु ऋषी खडावा, गुरू देवांनी कमंडळु, माता अदितीने कौपीनवस्त्र, सरस्वती देवी रुद्राक्षाची माळ आणि कुबेर भिक्षा पात्र देतात. + +वामन वडिलांच्या आज्ञेने यज्ञस्थळी जातात. राजा बळी नर्मदेच्या उत्तर किनाऱ्यावर अखेरचा यज्ञ करीत असतो. वामन अवतारातील श्रीहरी राजा बळीकडे भिक्षा मागण्यासाठी दाखल होतात. श्रीविष्णू भिक्षेमध्ये तीन पावले भूमी मागतात. शुक्राचार्यांना धोका लक्षात येतो. ते बळीला नकार देण्यास सुचवतात. परंतु, बळी तीन पावले जमीन देण्याचे वचन देतो. वामन रूपातील विष्णू एका पावलात स्वर्ग व दुसऱ्या पावलात पृथ्वी आणि तिसरे पाऊल कोठे ठेवू, असे विचारतात. सत्यवचनी राजा बळीवर धर्मसंकट ओढवते. देण्यास काहीच जागा शिल्लक राहिली नाही, परंतु तरीही जर दिलेल्या वाचनाला जागलो नाही तर तो अधर्म ठरेल असा विचार करतो. शेवटी राजा बळी वामनासमोर आपले डोके धरतो व आपल्या डोक्यावर तिसरे पाऊल ठेवावे, अशी विनंती करतो. वामन अगदी तेच करतो आणि राजा बळीला पाताळात ढकलतो. सर्वकाही हरपून बसलेल्या बळीला आपल्या वचनाशी कटिबद्ध असलेले बघून वामनदेव प्रसन्न होतात. श्रीविष्णू बळीराजाला पाताळलोकाचे स्वामी करतात आणि स्वतः त्याचे द्वारपालपद स्वीकारतात. + +वामनजयंती ही भाद्रपद शुक्ल द्वादशीला असते. वामन जयंती देशभरातील अनेक ठिकाणी साजरी केली जाते. +पहा: त्रिविक्रम मंदिर, तेर + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10647.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10647.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..544cfd6179db6feda8e66fe0a68746d450281e2c --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10647.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +८° २९′ १५″ N, ७६° ५७′ ०९″ E +तिरुअनंतपुरम किंवा तिरुवनंतपुरम् (मल्याळम: തിരുവനന്തപുരം) ऊर्फ त्रिवेंद्रम् (Trivendrum) हे भारतातील केरळ राज्याच्या राजधानीचे शहर आहे. हे शहर तिरुवनंतपुरम जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे. येथे पद्मनाभ विष्णुचे मंदिर आहे. +तिरुवनंतपुरम हे एक उल्लेखनीय शैक्षणिक आणि संशोधन केंद्र आहे आणि केरळ विद्यापीठ, एपीजे अब्दुल कलाम तंत्रज्ञान विद्यापीठ, इंदिरा गांधी राष्ट्रीय मुक्त विद्यापीठाचे प्रादेशिक मुख्यालय आणि इतर अनेक शाळा आणि महाविद्यालये आहेत. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10656.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10656.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..dcbae3bb70fd5b4d7d0d390c7628a6f1dd8fcaa2 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10656.txt @@ -0,0 +1 @@ +तृषा चेट्टी (रोमन लिपी: Trisha Chetty) (जून २६, १९८८ - हयात) ही दक्षिण आफ्रिकेच्या महिला क्रिकेट संघाकडून खेळणारी खेळाडू आहे. २००७ साली दक्षिण आफ्रिकन संघाकडून पदार्पण केलेल्या चेट्टीने कसोटी तसेच एकदिवसीय सामन्यांमध्ये भाग घेतला आहे. संघातील यष्टिरक्षकाची भूमिका बजावण्याबरोबरच ती उजव्या हाताने फलंदाजी करते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10676.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10676.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9d504b598491f02f63ee361f1ce70f39f7f2a00b --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10676.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +{{{लोकसंख्या_गणना_वर्ष}}} + +त्रिस्तान दा कून्या (इंग्लिश: Tristan da Cunha ) हा दक्षिण अटलांटिक महासागरामधील युनायटेड किंग्डमचा एक परकीय प्रांत आहे. सेंट हेलेना व असेन्शन द्वीप हे ह्या भागातील इतर दोन परकीय प्रांत आहेत. +गुणक: 37°07′S 12°17′W / 37.117°S 12.283°W / -37.117; -12.283 diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10689.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10689.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..92450e35a24da154264742ee653013851b848b3b --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10689.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +५३-त्रेपन्न  ही एक संख्या आहे, ती ५२  नंतरची आणि  ५४  पूर्वीची नैसर्गिक संख्या आहे. +इंग्रजीत: 53 - fifty-three. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10700.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10700.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0cc57d156e3d0e4a491090e59a58c698cf8bf4e8 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10700.txt @@ -0,0 +1,6 @@ +त्रिंबक नारायण आत्रे (जन्म : ५ सप्टेंबर १८७२; - फेब्रुवारी १९३३) हे महाराष्ट्रातील ग्रामीण समाजाचे व मागासलेल्या जातिसंस्थांचे अभ्यासक तसेच ग्रामव्यवस्था व गुन्हेगारी जगत या विषयांचे तज्ज्ञ लेखक होते. मुंबई विद्यापीठातून आत्र्यांनी पदवी घेतली व नंतर त्यांनी मुंबई सरकारच्या महसूल खात्यात अव्वल कारकून म्हणून नोकरीस प्रारंभ केला. पुढे अहमदनगर जिल्ह्यात दुष्काळी कामांवर खास अंमलदार म्हणून त्यांची नेमणूक झाली, आणि शेवटी सबसज्ज म्हणून ते निवृत्त झाले.. +आपल्या कामाचा व्याप सांभाळून आत्र्यांनी लिखाण केले. त्यांचे 'गुन्हेगारी जाती' हे गाजलेले पुस्तक एम केनेडी यांच्या 'क्रिमिनल क्लासेस इन द प्रेसिडेन्सी ' यावर आधारित असून त्यात वंजारे, भामटे, कैकाडी, मांग - गारुडी, रामोशी या तत्कालीन गुन्हेगार जमाती, त्यांच्या भाषा, त्यांच्या चालीरिती, त्यांची गुन्हे करण्याची पद्धत, वेशभूषा, सांकेतिक चिन्हे या बद्दलची अभ्यासपूर्ण माहिती देण्यात आली आहे. +मुलकी खात्यात नोकरीला असल्याने आत्र्यांनी महाराष्ट्रातील खेड्यापाड्यांचे जवळून व बारकाईने निरीक्षण केले, त्यांनी ग्रामीण भागातील सामाजिक, धार्मिक, आर्थिक व्यवस्थेचा अभ्यास करून गावगाडा नावाचा ग्रंथ लिहिला. हा ग्रंथ १९१५ साली प्रसिद्ध झाला. +प्रामुख्या[१]ने शेतकरी आणि शेतीचे अर्थशास्त्र हा या पुस्तकाचा विषय आहे. 'गावगाडा'मध्ये त्या काळची विशिष्ट लहेजा असलेली भाषा आहे. त्या काळाच्या अनेक म्हणी आणि वाक्प्रचारांचा समावेश या पुस्तकात आहे. त्यांतून मराठी ग्रामसंस्कृतीचा विविधांगी परिचय करून दिला आहे. ह्या पुस्तकाने मराठी सामाजिक शास्त्रीय वाड्मयात मोलाची भर घातली आहे. +काळी, पांढरी, खेडे, मौजे, कसबा पेठ. कुणबी इ. विषयांबद्दलची माहिती या पुस्तकात आली आहे. +सन १९३३मध्ये मधुमेहाच्या विकाराने त्रिंबक नारायण आत्रे यांचे निधन झाले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10705.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10705.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..875b71328a3362000c58c8504120cf0ccf3059bf --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10705.txt @@ -0,0 +1,8 @@ +त्र्यंबक विनायक सरदेशमुख (२२ नोव्हेंबर, [[इ.स. १९१९]:अक्कलकोट, सोलापूर जिल्हा, महाराष्ट्र, भारत - १२ डिसेंबर, इ.स. २००५:पुणे, महाराष्ट्र) हे एक मराठी कादंबरीकार, समीक्षक आणि कवी होते. +त्यांचे प्राथमिक शिक्षण अक्कलकोट येथे झाले. त्यानंतरचे शिक्षण सोलापूर व नंतर पुणे येथे झाले. +त्र्यं.वि. सरदेशमुखांनी सुरुवातीला ज्योत्स्ना, वाङ्मयशोभा, धर्नुधारी इत्यादी मासिकांतून लेखन केले. त्यानंतर ससेमिरा ही त्यांची पहिली कादंबरी प्रकाशित झाली. आपले काव्यलेखन त्यांनी वैशाख या टोपणनावाने केले. उत्तररात्र हा त्यांचा कवितासंग्रह १९५५ साली प्रसिद्ध झाला. +साहित्याची निर्मिती, आकलन, स्वरूप आणि आस्वाद या संदर्भात स्वतःचे चिंतन त्यांनी आपल्या समीक्षा ग्रंथांतून मांडले आहेत. +मानवी जीवनात असलेले शोकात्मता हे सरदेशमुखांच्या समीक्षेचे वैशिष्ट्य आहे. बालकवी, केशवसुत, गोविदाग्रज आणि मर्ढेकर यांच्या कवितांचा वेध त्यांनी आपल्या अंधारयात्रा या पुस्तकात घेतला आहे. तसेच गडकरी, ग्रेस, नारायण सुर्वे, शरच्चंद्र मुक्तिबोध, कुसुमाग्रज यांच्या काव्याबद्दल मूळगामी चर्चा सरदेशमुखांनी केली आहे. सर्जनशीलता आणि संवेदनशीलता या दोन्हीचा आत्मप्रत्यय सरदेशमुखांच्या लिखाणातून आपल्याला दिसतो. +सरदेशमुख यांचे बरेचसे साहित्य हस्तलिखित स्वरूपात होते. वाचक चळवळीचे कार्यकर्ते नीतीन वैद्य यांनी अनेक लोकांकडून सरदेशमुखांनी लिहिलेली सुमारे हजार पानांचे साहित्य एकत्र केले आहे. या शोध मोहिमेला सरदेशमुखांच्या कन्या अनुराधा कशेळीकर, मराठी वाङ्मय सूचीकार डॉ. सु.रा. चुनेकर व शिल्पा सबनीस वगैरेंची मदत मिळाली. या अप्रसिद्ध साहित्यापैकी ’कालिदास आणि शाकुंतल : एक अर्घ्यदान’ हा ग्रंथ २०१४ सालातील आषाढाच्या पहिल्या दिवशी म्हणजे २८ जूनला प्रकाशित झाला. +कवी रामजोशी, कवी कुंजविहारी, कवी रा.ना. पवार आणि कवी संजीव यांच्यानंतर त्र्यं.वि. सरदेशमुख हेच सोलापूरला मराठी साहित्यात मानाचे स्थान मिळवून देणारे सारस्वत ठरले. ते ल.सि. जाधवांसारख्या अनेक उगवत्या लेखकांचे स्फूर्तिदात्रे होते. +ॉ diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10723.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10723.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..65e6eac787c43e7cb5c6e45e8f38156a1eb777fb --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10723.txt @@ -0,0 +1 @@ +कोलंबसपूर्वकालातील ट्लाटेलोल्कोच्या अल्टेपेट्लच्या ट्लाटोकांची यादी. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10730.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10730.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..961476a9071e6b8b2e42a99d9719ed7378f39bed --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10730.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +त्वचेच्या अंतस्त्वचा भागात केशपुटकांच्या (केसांची मुळे जेथे असतात त्या त्वचेवरील खोलगट भागांच्या) सन्निध सर्व दूर पसरलेल्या छोट्या लघुकोशमय ग्रंथींना त्वक्‌–स्नेह ग्रंथी किंवा त्वक्‌–वसा ग्रंथी म्हणतात. सर्व सस्तन प्राण्यांपैकी फक्त मानवातच या ग्रंथींचे प्रमाण अधिक असून त्यांचे आकारमानही मोठे असते. शरीराच्या केशरहित भागांमध्ये उदा., तळहात व तळपाय यांमध्ये या ग्रंथी नसतात. याउलट शिरोवल्क (कवटीच्या वरच्या भागावरील आच्छादक केशमय त्वचा) व चेहरा या ठिकाणी त्यांचे प्रमाण अधिक असते. गुदद्वार, नाकाची भोके, तोंड व बाह्यकर्ण या ठिकाणीही त्या अधिक असतात. नवजात अर्भकामध्ये त्या मोठ्या असतात, परंतु बालवयात आकारमानाने कमी होतात. तारुण्यावस्थेपासून त्या आकारमानाने वाढू लागतात व प्रौढावस्थेत त्यांची वाढ पूर्ण होते. स्त्रियांपेक्षा पुरुषांतील ग्रंथी मोठ्या व अधिक उत्पादनक्षम असतात.  +प्रत्येक ग्रंथी २ ते ५ लघुकोश मिळून बनलेली असते. कधीकधी ही संख्या वीसही असते. प्रत्येक लघुकोश उपकला कोशिकांचा (अतिशय जवळजवळ असलेल्या पेशींचा) बनलेला असतो. कोशाची पोकळी वसायुक्त (स्निग्ध पदार्थयुक्त) मोठ्या कोशिकांनी भरलेली असते. मध्यभागातील या कोशिकांच्या नाशामुळे तयार झालेले तुकडे व वसा मिळून जो पदार्थ बनतो, त्याला त्वक्‌–वसा म्हणतात. कोशिका जसजशा नाश पावतात तसतशा नव्या कोशिका तयार होत असतात. प्रत्येक ग्रंथीची नलिका केशपुटकास जाऊन मिळते. अधूनमधून एखादी नलिका बाह्यत्वचेतून वर येऊन त्वचापृष्ठावरही उघडते. शिश्नमणी (शिश्नाचा पुढचा भाग), लघुभगोष्ठ [⟶ जनन तंत्र] या ठिकाणी नलिका पृष्ठभागावरच उघडतात. त्वक्‌–वसा हा स्राव केवळ कोशिकांच्या वसायुक्त अपकर्षापासूनच तयार होत असल्यामुळे या ग्रंथींना ‘कोशिकास्त्रावी’ (होलोक्राइन) ग्रंथी म्हणतात. नाक आणि चेहऱ्यावरील ग्रंथी आकारमानाने मोठ्या असतात आणि त्यांमध्ये लघुकोशही अधिक असतात. पुष्कळ वेळा स्त्राव बाहेर न पडून त्या फुगतात. पापण्यांच्या वर्त्मपट्टीतील ग्रंथी (टार्सल ग्रंथी) त्वाक्–स्नेह ग्रंथीच असतात. या ठिकाणी त्या लांबट असून लघुकोशही अधिक असतात.  +त्वक्–वसा स्रवणात वैयक्तिक व वांशिक फरक आढळतो. काळ्या त्वचेच्या माणसामध्ये त्वक्‌–वसेचे उत्पादक अधिक असते. शिवाय उष्णता व घाम उत्पादनवाढीस चेतना देतात. तारुण्यवस्थेत, ऋतुकालात आणि गर्भारपणी त्वक–वसेचे उत्पादन वाढते. त्वचा व केसांना त्वक्‌–वसा हे नैसर्गिक वंगण (मऊ ठेवणारा पदार्थ) असते. त्यामुळे बाह्य परिसरातील कोरड्या हवेचे किंवा दमटपणाचे दुष्परिणाम टळतात. त्वक्‌–वसा काही अंशी सूक्ष्मजंतुनाशक असते . या ग्रंथीवर तंत्रिका तंत्राचे (मज्जासंस्थेचे) नियंत्रण नसते. स्रावोत्पादनास हॉर्मोने (वाहिनीविहीन ग्रंथीपासून निघणारे व रक्तात एकदम मिसळणारे उत्तेजक स्राव) विशेषेकरून पौरूषजने (अँड्रोजेन्स) उत्तेजन देतात. तृतीयपंथी व्यक्तींमध्ये या ग्रंथीचे प्रमाण अत्यल्प असते. त्यांना पौरूषजने दिल्यास ते वाढते.  diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10740.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10740.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d5e503a04fa21c1c63ce4cd1411a552c330d31ac --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10740.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +त्स्वेताना पिरोंकोवा (बल्गेरियन: Цветана Кирилова Пиронкова; १३ सप्टेंबर १९८७, प्लॉव्हडिव्ह) ही एक बल्गेरियन टेनिस खेळाडू आहे. सध्या ती महिला एकेरी क्रमवारीत ४६व्या स्थानावर आहे. तिने २०१० सालामधील विंबल्डन स्पर्धेच्या उपांत्य फेरीत धडक मारली होती. +एम.एस.एन.ने पिरोंकोवाला टेनिसमधील सर्वात सुंदर महिलांपैकी एक असा खिताब बहाल केला आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10752.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10752.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ba6eb313bf396f3893897310d73cf643a20cb808 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10752.txt @@ -0,0 +1 @@ +त्साय इंग-वेन (चिनी: 蔡英文; फीन्यिन: Cài Yīngwén; रोमन लिपी: Tsai Ing-wen) (३१ ऑगस्ट, इ.स. १९५६ - हयात‌) या तायवानी राजकारणी असून चीनच्या प्रजासत्ताकाच्या अध्यक्षपदासाठी निवडून आलेल्या, आणि त्या पदासाठी निवडून आलेल्या पहिल्या महिला उमेदवार आहेत. त्या तायवानातील लोकतांत्रिक प्रागतिक पक्षाच्या विद्यमान अध्यक्ष असून, याआधीही इ.स. २००८-२०१२ दरम्यान त्या पक्षाध्यक्ष होत्या. इ.स. २०१२ व इ.स. २०१६ सालांतल्या, अशा सलग दोन अध्यक्षीय निवडणुकांमध्ये लोकतांत्रिक प्रागतिक पक्षातर्फे त्या नामांकनप्राप्त उमेदवार म्हणून उभ्या राहिल्या. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10757.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10757.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ae9d4c9e9e22fb73e6cf9a74df784883d66f0240 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10757.txt @@ -0,0 +1,26 @@ +त्सुंग-दाओ ली ( : २४ नोव्हेंबर, इ.स. १९२६ - ) हे शास्त्रज्ञ आहेत. त्यांना इ.स. १९५७ सालच्या भौतिकशास्त्रातील नोबेल पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. +आ · हान्स आल्फव्हेन · झोर्स इव्हानोविच आल्फेरोव्ह · आल्बर्ट अब्राहम मिकेलसन · अल्बर्ट आइनस्टाइन · +ॲ · एडवर्ड ॲपलटन +ए · लियो एसाकी +ऑ  · फ्रँक ऑपनहाइमर +ओ  · डग्लस डी. ओशेरॉफ · गेऑर्ग झिमॉन ओम +क  · प्यॉत्र लियोनिदोविच कपित्सा · प्योत्र कापित्सा · आल्फ्रेड कास्लर · गुस्टाफ किर्शहोफ · जॅक किल्बी · पॉलिकार्प कुश · लिओन कूपर · विल्यम डी. कूलिज · हाइके कॅमरलिंघ-ऑन्स · वोल्फगांग केटर्ले · हेन्री वे केन्डॉल · जॉन डग्लस कॉकक्रॉफ्ट · आर्थर कॉम्प्टन · कार्ल रुडॉल्फ कोनिग · गुस्ताव कोरियोलिस · एरिक अ‍ॅलिन कोर्नेल · मासातोशी कोशिबा · क्लॉड कोहेन-तनूद्जी · पिएर क्युरी · जेम्स वॉट्सन क्रोनिन · हर्बर्ट क्रोमर · अर्न्स्ट क्लाड्नी · क्लाउस फोन क्लित्झिंग +ग  · जोसियाह विलार्ड गिब्स · गॉर्डन गूल्ड · डेनिस गॅबॉर · डेनिस गॅबोर · मारिया गेप्पर्ट-मायर · मरे गेल-मान · पीटर ग्रुनबर्ग · डेव्हिड ग्रोस · शेल्डन ली ग्लाशो · डोनाल्ड ए. ग्लेसर · रॉय जे. ग्लॉबर · चार्ल्स एदुआर्द ग्वियॉमे · ऑट्टो फोन गेरिक +च  · जॉर्जेस चार्पाक · जेम्स चॅडविक · पावेल अलेक्सेयेविच चेरेंकोव्ह +ज  · व्हिताली जिन्झबर्ग · रिकार्दो जियाकोनी · आयव्हार जियेव्हर · जेम्स प्रेस्कॉट जूल · जे.जे. थॉमसन · पिएर-गिल्स दि जेन्स · जे. हान्स डी. जेन्सन · जे. हान्स डी. जेन्सेन · जेम्स क्लार्क मॅक्सवेल · जेम्स वॅट · जॉन फोन न्यूमन · रॉडनी जोरी · आयरिन जोलिये-क्युरी · ब्रायन डेव्हिड जोसेफसन · कार्ल जान्स्की +झ  · लिओ झिलार्ड · फ्रिट्स झेर्निके +ट  · चार्ल्स हार्ड टाउन्स · इगॉर टॅम · इगोर टॅम · जोसेफ हूटॉन टेलर, जुनियर · रिचर्ड ई. टेलर +ड  · जॉन डाल्टन · पॉल डिरॅक · रेमंड डेव्हिस जुनियर · क्लिंटन डेव्हिसन · हान्स जॉर्ज डेहमेल्ट · क्रिस्चियन डॉपलर +त  · सॅम्युएल चाओ चुंग तिंग · सिन-इतिरो तोमोनागा · सिन-इतिरो-तोमोनागा · डॅनियेल सी. त्सुइ +थ  · जॉर्ज पेजेट थॉमसन +न  · लुई युजीन फेलिक्स नेइल · आयझॅक न्यूटन +प  · मार्टिन लुईस पर्ल · एडवर्ड मिल्स पर्सेल · आर्नो अ‍ॅलन पेन्झियास · ज्याँ बॅप्टिस्ट पेरिन · वोल्फगांग पॉल · वोल्फगांग पॉली · सेसिल फ्रँक पॉवेल · एच. डेव्हिड पोलित्झर · अलेक्सांद्र मिखाइलोविच प्रोखोरोव्ह · जुलियस प्लकर · माक्स प्लांक +फ  · आल्बर्ट फर्ट · विल्यम आल्फ्रेड फाउलर · व्हाल लॉग्सडन फिच · विल्यम डॅनियेल फिलिप्स · डॅनियल फॅरनहाइट · इल्या फ्रँक · जेम्स फ्रांक · अलेक्झांडर अलेक्झांड्रोविच फ्रीडमन · जेरोम आय.फ्रीडमन · जॉन अँब्रोझ फ्लेमिंग +ब  · चार्ल्स ग्लोव्हर बार्कला · जॉन बार्डीन · निकोलाय बासोव्ह · ए.ई. बेकरेल · आंत्वान हेन्री बेकरेल · योहान्स जॉर्ज बेड्नोर्झ · हान्स बेथ · मॅक्स बॉर्न · वॉल्थर बोथ · लुडविग बोल्ट्झमन · आगे नील्स बोह्र · पर्सी विल्यम्स ब्रिजमन · वॉल्टर हाउझर ब्रॅटैन · बर्ट्राम ब्रॉकहाउस · लुई दि ब्रॉग्ली · कार्ल फर्डिनांड ब्रॉन · निकोलास ब्लूमबर्गेन · पॅट्रिक मेनार्ड स्टुअर्ट ब्लॅकेट · फेलिक्स ब्लॉक +म  · रॉबर्ट अँड्रुझ मिलिकन · जॉन सी. माथर · फ्रान्झ मेल्डे · नेव्हिल फ्रांसिस मॉट · बेन मॉटलसन · रुडॉल्फ मॉसबाउअर · कार्ल अलेक्झांडर म्युलर +य  · हिदेकी युकावा · योईचिरो नाम्बू +र  · मार्टिन राइल · फ्रेडरिक राईन्स · इसिदोर आयझॅक राबी · नॉर्मन फॉस्टर राम्से, जुनियर · ओवेन विलान्स रिचर्डसन · रॉबर्ट कोलमन रिचर्डसन · बर्टन रिश्टर · चार्ल्स थॉमसन रीस विल्सन · कार्ल डेव्हिड टॉल्मे रुंग · कार्लो रुब्बिया · अर्न्स्ट रुस्का · जेम्स रेनवॉटर · विल्हेम राँटजेन +ल  · लेव्ह लँडाउ · गॅब्रियेल लिपमन · जॉर्ज क्रिस्तॉफ लिश्टेनबर्ग · डेव्हिड ली · त्सुंग-दाओ ली · विलिस लॅम्ब · अँथोनी जेम्स लेगेट · लियॉन एम. लेडरमान · फिलिप लेनार्ड · लुइस फेदेरिको लेलवा · अर्नेस्ट लॉरेन्स +व  · स्टीवन वाईनबर्ग · युजीन विग्नर · विल्हेल्म वियेन · फ्रँक विल्चेक · केनेथ गेडीज विल्सन · रॉबर्ट वूड्रो विल्सन · कार्ल वीमन · मार्टिनस जे.जी. व्हेल्टमन · योहान्स डिडरिक व्हान डेर वाल्स · जॉन हॅसब्रूक व्हान व्लेक · विलेम जेकब व्हान स्टॉकम · अलेस्सांद्रो व्होल्टा +श  · विल्यम शॉकली · वॉल्टर शॉट्की · आर्थर लियोनार्ड शॉलो · जॉन रॉबर्ट श्रीफर · एर्विन श्र्यॉडिंगर · मेल्व्हिन श्वार्त्झ · जुलियन श्विंगर +स  · सायमन व्हान डेर मीर · अर्नेस्ट थॉमस  · सिंटन वाल्टन · कै सीगबानमान सीगबान · थॉमस योहान सीबेक · एमिलियो जिनो सेग्रे · ऑट्टो स्टर्न · जॅक स्टाइनबर्गर · होर्स्ट लुडविग श्ट्यॉर्मर · जॉन स्ट्रट · जॉर्ज एफ. स्मूट diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10761.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10761.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..396796138b731770236bb13baedfe35cca620778 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10761.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +त्सुनामी (जपानी: 津波 ; रोमन लिपी: Tsunami ;) म्हणजे समुद्र किंवा सरोवरातील पाणी वेगाने आणि मोठ्या प्रमाणात स्थानांतरित होते. त्यावेळी निर्माण होणाऱ्या लाटांची मालिका होय. भूकंप, ज्वालामुखीचा उद्रेक किंवा उल्का यांमुळे त्सुनामी निर्माण होवू शकतात. +त्सुनामी हा जपानी शब्द असून त्याचा अर्थ "बंदरातील लाटा" ( त्सु 津- बंदर, नामी 波 - लाटा ) असा आहे. हा शब्द कोळ्यांत प्रचलीत होता. मासेमारी करून परत आलेल्या कोळ्यांना संपूर्ण बंदर नाश पावलेले दिसे, पण समुद्रात लाटा दिसत नसत; त्यामुळे हे नाव देण्यात आले. +किनाऱ्यापासून दूर समुद्रात या लाटांची उंची जास्त नसते पण तरंगलांबी जास्त असते. त्यामुळे त्या दिसून येत नाहीत. परंतु जेव्हा या लाटा किनाऱ्याला धडकतात त्यावेळी त्यांची उंची वाढते व तरंगलांबी कमी होते, त्यामुळे पाण्यातील शक्ती किनाऱ्यावर आदळून नुकसान होते. खोल समुद्रामध्ये सुनामीची तरंगलांबी २०० कि.मी. व तरंगउंची १ मीटर असते. त्यावेळी वेग साधारण ताशी ८०० कि.मी. असतो. त्सुनामी किनाऱ्याला धडकताना त्यांचा वेग व ताकद धडक देते व नुकसान घडते. +पहिली सुनामीची नोंद ग्रीसमध्ये इ.स.पू. ४२६ साली झाली. +इ.स. २००४ मध्ये आग्नेय् आशियात हिंदी महासागरात सुनामी आली होती. डिसेंबर २६, इ.स. २००४ रोजी मध्यरात्रीच्या सुमारास सुमात्रा बेटाजवळील समुद्रामध्ये ९.१ रिश्टर भूकंप झाला. त्यातून उद्भवलेल्या लाटांमुळे सुनामी निर्माण झाली. या सुनामीने इंडोनशिया, थायलंड, भारत, बर्मा, मादागास्कर, श्रीलंका या देशांना फटका बसला. ही नैसर्गिक आपत्तीच्या इतिहासात सर्वांत भयानक नुकसानकारक सुनामी ठरली. त्यात अंदाजे २,२७.९८८ [१] लोकांचा बळी गेला. +मार्च ११, इ.स. २०११ रोजी जपानाच्या किनारपट्ट्यांना सुनामीचा तडाखा बसला. जपानी प्रमाणवेळेनुसार दुपारी २.४६ वाजता जपानाच्या किनाऱ्यापासून १२५ कि.मी. अंतरावर सुमारे १० कि.मी. खोलीवर ८.९ रिश्टर क्षमतेचा भूकंप झाला. त्यातून उद्भवलेल्या सुनामीने काही मिनिटांतच किनारपट्टी गाठली. केवळ किनारपट्टीशीच न थांबता ही सुनामी किनाऱ्यापासून आत अनेक कि.मी. अंतरापर्यंत पसरत गेली. जमिनीवर पसरताना या लाटेने किनाऱ्याजवळच्या मोठ्या जहाजांना तर आपल्या कवेत घेतलेच; सोबत रस्त्यांवरील मोटारी, घरे आदींसह जे काही वाटेत आले ते सगळेच गिळंकृत केले. +खारफुटीची वने व प्रवाळ बेटे तसेच कांदळवन नैसर्गिकरित्या सुनामीच्या तडाख्यांपासून भूपृष्ठाचे संरक्षण करतात. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10816.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10816.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..abac98a62c65dee8adf3c61687cdfaf0b395a52b --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10816.txt @@ -0,0 +1,9 @@ +पर्शिया व ग्रीस मध्ये इ.स.पू. ४२८ मध्ये झालेल्या युद्धाला थर्मोपिलाईचे युद्ध म्हणतात. हे युद्ध पर्शियन लोकांनी जरी जिंकले तरी ग्रीकांनी पर्शियाच्या मोठ्या सैन्याचा मोठ्या धैर्याने सामना केला. पर्शियन सैन्याला केवळ ३०० स्पार्टाच्या सैनिकांच्या तुकडी कडून प्रंचड नुकसान सहन करावे लागले. ज्याचा फायदा ग्रीकांनी पुढील युद्धामध्ये घेतला व सरतेशेवटी ग्रीकांनी आरमारामधील युद्धात पर्शियन सैन्याला पराभूत केले. +हे युद्ध स्पार्टाच्या ३०० सैनिकांसाठी ओळखले जाते. आपले मरण निश्चित असताना त्यांनी केलेले बलिदान आजही केवळ ग्रीकच नव्हे तर जगातील सर्व योद्धयांना, स्वातंत्र्यप्रेमींना व राष्ट्रवाद्यांना प्रेरित करते. +प्राचीन ग्रीसमधील अथेन्स आणि स्पार्टा ही दोन प्रसिद्ध शहर-राज्ये गणली जातात. अथेन्स आणि स्पार्टा एकमेकांपासून फार लांब नाहीत परंतु या दोन्ही राज्यांचे नीतिनियम, कायदे भिन्न होते. अथेन्स हे समुद्राजवळ असल्याने समुद्र व्यापारात हे राज्य अग्रेसर होते. व्यापाराच्या निमित्ताने अनेकविध संस्कृतींशी आलेल्या संबंधातून अथेन्सवासीयांचा सामाजिक, राजकीय दृष्टीकोण पुरोगामी होता. या उलट, स्पार्टा हे ग्रीक प्रदेशात आतवर वसलेले शहर-राज्य. सर्व बाजूंनी जमिनीने वेढलेले. शत्रूराज्यांमुळे सतत सावध असलेले आणि त्यामुळे सांस्कृतिक बाबींमध्ये संकुचित राहिलेले. स्पार्टाचे कायदे आणि नीतिनियम हे अथेन्सपेक्षा क्रूर होते. केवळ सुदृढ मुलांना येथे वाचवले जाई. अशक्त आणि अपंग बालकांना मारले जाई. लष्करी प्रशिक्षण सक्तीचे होते. दोन्ही शहरांत गुलामगिरीची प्रथा अस्तित्वात होती. यापैकी, स्पार्टातील गुलामांना हेलॉट असे संबोधले जाई. इतर राज्यांतील गुलामांपेक्षा हेलॉटांना थोड्या अधिक सवलती होत्या. त्यांना जमीन कसता येई पण इतर नागरिकांपेक्षा अधिक शेतसारा भरावा लागे. स्पार्टाच्या नागरिकांकडून हेलॉटचा मृत्यू हा दखलपात्र गुन्हा नसे. प्रामुख्याने हेलॉट हे कामगार किंवा कलाकार असत. सैन्यातही त्यांची भरणा होई. आपले स्वातंत्र्य त्यांना विकत घेण्याची मुभा होती. +अथेन्स आणि स्पार्टाप्रमाणेच ग्रीसमध्ये इतर अनेक लहान-मोठी राज्ये होती. ग्रीसच्या जवळचे प्रबळ राष्ट्र पर्शियाचे. पर्शियाचा सम्राट झेरेक्सिस याने इ.स.पूर्व ४८३ पासून सैन्याची मोठी जमवाजमव केली आणि इ.स.पूर्व. ४८० मध्ये ग्रीसवर भूमार्गे आणि समुद्रमार्गे लाखोंच्या सैन्यानिशी हल्ला चढवला. झेरेक्सिसने हल्ल्याची वेळ ऑलिंपिक्सचे खेळ आणि कार्निया या ग्रीक सणाच्या सुमारास ठरवली होती. याचे कारण या काळात ग्रीक शस्त्रे उचलत नसत. कार्नियाच्या दिवसांत शस्त्र उचलणे दैवी कोपास कारण होऊ शकते अशी प्रचलित श्रद्धाही होती. ग्रीकांना झेरेक्सिसच्या स्वारीचा सुगावा लागताच त्यांनी आपापसांतील वैर बाजूला ठेवून एकत्रित होऊन लढायचे ठरवले. त्यानुसार समुद्रमार्गे येणारा पर्शियन सैन्याचा ताफा रोखण्यास ग्रीक सेना आर्टेमिसिअमच्या सामुद्रधुनीत एकत्रित झाल्या. स्पार्टावर या काळात लिओनायडस या राजाचे राज्य होते. त्याची सेनाही मित्र ग्रीक सेनेत सहभागी होती. असे म्हणतात की स्वारीपूर्वी लिओनायडस डेल्फायच्या पुजारीणीचा सल्ला घेण्यास गेला असता तिने त्याला भविष्य सांगितले होते की "पर्शियन युद्धात एकतर स्पार्टाचा विनाश होईल आणि तसे न होता राज्य वाचले तर राजाचा विनाश नक्की होईल. " +झेरेक्सिसचे खरे शत्रू होते अथेन्स आणि स्पार्टा. अथेन्सवर स्वारी करायची झाली तर त्याच्या भूमार्गावरील सैन्याला दक्षिणेकडे अथेन्स गाठण्यासाठी थर्मापलैची अरुंद वाट पार करून येणे क्रमप्राप्त होते. डोंगरातून जाणाऱ्या या अरुंद वाटेच्या एका बाजूस समुद्र होता तर दुसऱ्या बाजूस कपारी. ही वाट इतकी अरुंद होती की एकावेळेस एक रथ कसाबसा जाऊ शके. पर्शियन सैन्याला खिंडीत गाठण्यास यापेक्षा बरी जागा मिळाली नसती. सुमारे २ लाखांचे सैन्य घेऊन झेरेक्सिस येत होता. स्पार्टाचा राजा लिओनायडसच्या नेतृत्वाखाली पर्शियन सेनेवर हल्ला करण्याचे मित्र ग्रीक सेनेने ठरवले. परंतु स्पार्टाचे मुख्य सैन्य आर्टेमिसियमच्या सामुद्रधुनीत गुंतले होते. लिओनायडसने त्याचे ३०० शूर अंगरक्षक आणि स्पार्टातील दुय्यम सेना, ज्यांत हेलॉटसही सामील होते यांच्यासह थर्मापलैकडे कूच केले. वाटेत त्यांना इतर सैन्येही मिळत गेली परंतु त्यांची एकूण संख्या ५-७ हजारांच्या घरात होती. +पर्शियाच्या प्रचंड सेनेसमोर लिओनायडसच्या लहानशा सैन्याचा टिकाव लागणे अशक्य होते. तरीही तीन दिवस प्राणांची बाजी लढवत ग्रीक सैन्य लढले आणि त्यांनी पर्शियन सेनेला सळो की पळो करून सोडले. तिसऱ्या दिवशी फितुरी होऊन पर्शियन सैन्याला डोंगरातून ग्रीक सेनेला गाठण्याचा दुसरा मार्ग दाखवला गेला आणि ग्रीक सेना पुढून आणि मागून पर्शियन सेनेच्या तावडीत सापडली. लिओनायडसला आपला पराभव दिसू लागल्यावर त्याने इतर ग्रीक राज्यांच्या सेनेला परतायचा हुकूम दिला. त्याच्या हुकुमानुसार इतर ग्रीक सेना माघारी फिरली. लिओनायडस स्वतः मात्र त्याच्या तीनशे अंगरक्षकांसह पर्शियन सैन्याला तोंड देण्यास मागे राहिला. यानंतरची कहाणी लिओनायडसच्या आणि त्याच्या तीनशे वीरांच्या अतुलनीय कामगिरीची आहे. +पहाटे देवतांना अर्ध्य वाहून लिओनायडस आणि त्याचे तीनशे वीर लाखोंच्या पर्शियन सैन्याला सरळ सामोरे गेले. वाटेत येणाऱ्या एकेकाला कापून काढत, प्रत्येक वीर त्याच्या हातातील भाल्याचे तुकडे होईपर्यंत लढला. भाल्यांचे झालेले तुकडे घेऊनही ते पर्शियन सैन्यावर वार करत राहिले. लढाईत लिओनायडसचा मृत्यू झाला हे कळून आले तरी ते ३०० वीर मागे फिरले नाहीत. त्याच्या मृत शरीराला तुडवत लढाई सुरूच राहीली. शेवटी पर्शियन सैन्याने बाणांचा वर्षाव करून सर्वांना कंठस्नान घातले. एकही वीर मागे उरला नाही. संतप्त झेरेक्सिसने लिओनायडसच्या मृत शरीराचे मुंडके कापून धड क्रूसावर चढवले आणि विजय साजरा केला. या लढाईनंतर आर्टेमिसियमलाही ग्रीकांना प्रचंड नुकसान सोसावे लागले आणि त्यांनी माघार घेतली. +येथून पर्शियन सेना अथेन्सवर चालून गेली परंतु लिओनायडसच्या तीनशे वीरांनी पर्शियन सेनेचा मार्ग आठवड्याभरापेक्षा जास्त रोखून धरल्याने अथेन्सवासियांना शहर रिकामे करण्याची संधी मिळाली. झेरेक्सिसने अथेन्सला आग लावून बेचिराख केले पण नगरवासीयांचे प्राण लिओनायडसच्या पराक्रमाने वाचले. लिओनायडसच्या पराक्रमामुळे नंतर झालेल्या सलामिस येथील युद्धात मित्र-ग्रीक सैन्य निकराने लढले आणि त्यांनी पर्शियन सेनेवर विजय मिळवला. +पाश्चात्य इतिहासात या कथेला फार मोठे महत्त्व आहे. या कथेवरून साहित्यात काव्य, चित्रपट यांची निर्मिती झाली आहे. “तीनशेंची लढाई" (battle of 300) या नावाने हे युद्ध अनेक वर्षे सर्वांना प्रेरणा देत आले आहे. इतिहासाच्या पाठ्यपुस्तकातही या लढाईवर एक पाठ अवश्य दिसतो. प्रत्यक्षात २ लाखांच्या सेनेसमोर स्पार्टाच्या राजाने आपले प्राणार्पण करण्यात फार मोठे डावपेच दिसत नाहीत. या तीनशेंसह मागे राहिलेल्या सुमारे १००० हेलॉटांचा आणि थेस्पियन सैन्याचा उल्लेखही सहसा दिसत नाही. या लढाईत पर्शियन सैन्याचा मार्ग रोखून धरल्याने सलामिस येथे सैन्याची जमवाजमव करण्याची संधी मिळाली असाही गैरसमज अनेकांचा दिसतो. त्यात फारसे तथ्य नाही. स्पार्टाच्या राजाने अशाप्रकारे मागचा-पुढचा विचार न करता किंवा दुसरी युद्धनीती न आखता शत्रूवर सरळ चाल करणे कितपत शहाणपणाचे होते हे सांगता येत नाही. येथे या वीरांचे स्पार्टात मिळालेले खडतर प्रशिक्षण आड आले किंवा डेल्फायच्या भविष्यकर्तीवर असलेला अवास्तव विश्वास लिओनायडला असा निर्णय घेण्यास कारणीभूत ठरला असे सांगितले जाते. परंतु, लिओनायडसचे प्राणार्पण शत्रूसमोर माघार न घेता त्वेषाने लढण्यास अनेकांना पुढे प्रेरणादायी ठरले हे खरेच. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1082.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1082.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6b1292d8df150612b3d8e6cebb36bf1b87beaac4 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1082.txt @@ -0,0 +1 @@ +ज्याम्पाओलो पाझ्झिनी (२ ऑगस्ट, १९८४ - ) हा  इटलीकडून आंतरराष्ट्रीय फुटबॉल खेळणारा खेळाडू आहे. याला इल पाझ्झो (येडा माणूस) असे टोपणनाव आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10841.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10841.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fdc5ee4301f1a880e161a18348b2c2ce593d4f2e --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10841.txt @@ -0,0 +1,2 @@ + +थाई ही थायलंड मधील लोकांची राष्ट्रीयता आहे. थायलंड देशातील लोकांना थाई म्हणतात. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10843.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10843.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c4891c5325ba1889dac35d724f24150a682ad946 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10843.txt @@ -0,0 +1,26 @@ +थाईपुसम[permanent dead link] किंवा थाईपोसम (तामिळ: தைப்பூசம், तैप्पॅकम?) हा तामिळ महिन्यात (जानेवारी / फेब्रुवारी) तामिळ महिन्यातील पौर्णिमेच्या दिवशी तामिळ समुदायाद्वारे साजरा केला जाणारा सण आहे, ज्याला पुष्म तारा तामिळमध्ये पूसम म्हणून ओळखले जाते. केरळ लोकांमध्येही हा सण साजरा केला जातो आणि त्याला थैपूयम (मल्याळम: തൈപ്പൂയം) म्हणतात. [१] भारत, श्रीलंका, मलेशिया, [२] मॉरिशस, सिंगापूर, दक्षिण आफ्रिका, कॅनडा आणि इतर ठिकाणी जिथे तमिळ लोक वस्ती म्हणून राहतात अशा ठिकाणी तामिळ समुदायाचे महत्त्वपूर्ण अस्तित्व असलेल्या देशांमध्ये हे मुख्यतः पाळले जाते. रियुनियन, इंडोनेशिया, थायलंड, म्यानमार, त्रिनिदाद आणि टोबॅगो, गुयाना, सुरिनाम, जमैका आणि कॅरिबियन भागातील इतर भागातील स्थानिक लोकसंख्या. +मलेशिया, श्रीलंका, मॉरिशस सारख्या अनेक देशांमध्ये ही राष्ट्रीय सुट्टी आहे. मलेशियाच्या काही राज्यांत आणि श्रीलंका आणि मॉरिशस या देशांमध्ये ही एक सरकार आणि बँकेची सुट्टी आहे. [उद्धरण आवश्यक] सिंगापूरमध्ये पूर्वी ही राष्ट्रीय सुट्टी होती परंतु व्यावसायिक स्पर्धेत सुधारणा करण्यासाठी राष्ट्रीय सुट्टीच्या अधिकृत यादीतून काढून टाकण्यात आले. . +थाईपुसम शब्द महिन्याच्या नाव, थाई आणि ता a्याचे नाव पुसम (पुष्य भाषेचा तमिळ शब्द) यांचे संयोजन आहे. उत्सव दरम्यान हा विशिष्ट तारा आपल्या सर्वोच्च स्थानावर आहे. या उत्सवाची आठवण म्हणून पर्वतीने मुरुगनला (उर्फ कार्तिकेय) वेल "भाला" दिला ज्यामुळे तो सैरपद्मान आणि त्याच्या भावांचा दुष्ट राक्षस जिंकू शकेल. हे देखील सामान्यपणे मानले जाते की थाईपुसम मुरुगनच्या वाढदिवशी दर्शवते; काही अन्य स्रोत सूचित करतात की वैखासी विशाखम, जो वैखासी महिन्यात (मे / जून) येतो, हा मुरुगनचा वाढदिवस आहे +मूळ [संपादित करा] +हा उत्सव (एका परंपरेनुसार) असुरांमधील (किंवा अधिक विशिष्ट सूर्यपाद) आणि देव यांच्यात झालेल्या लढाई दरम्यान तयार झाला असावा असे म्हणतात. एका वेळी, नंतरचा माजीने बऱ्याच वेळा पराभूत केला. असुर सैन्याच्या हल्ल्याचा प्रतिकार करण्यास देवास अक्षम होते. नैराश्यात त्यांनी शिवकडे जाऊन त्यांना सक्षम नेता देण्याची विनंति केली ज्यांच्या वीर नेतृत्वात त्यांनी असुरांवर विजय मिळविला पाहिजे. त्यांनी स्वतःला पूर्णपणे शरण गेले आणि शिवाला प्रार्थना केली. शिवने त्यांची विनंती स्वतःच्या सामर्थ्याने किंवा अचिंत्य शक्तीच्या सामर्थ्याने शक्तिशाली स्कंद तयार करून त्यांची विनंती मान्य केली. त्याने एकाच वेळी आकाशाचे सैन्य नेतृत्व स्वीकारले, त्यांना प्रेरणा दिली आणि असुर सैन्याचा पराभव केला आणि त्या दिवशी लोकांनी थाईपुसम हा उत्सव तयार केला. +स्कंद पुराणमनुसार, मुरुगनची आख्यायिका, आणि मुरुगनवरील दैवी श्लोक असलेल्या तिरुपुगल, शैव सिद्धांतांचे पालन करतात. मुरुगन हे शिवच्या प्रकाश आणि शहाणपणाचे मूर्तिमंत रूप आहे आणि भक्तांनी त्यांना येणा obstacles्या अडथळ्यांवर मात करण्यासाठी प्रार्थना केली आहे, कारण तो वाईटाचा दैवी जादू करणारा आहे. थाईपुसम उत्सवाचा हेतू म्हणजे देवाची कृपा प्राप्त करण्यासाठी प्रार्थना करणे जेणेकरून वाईट वैशिष्ट्यांचा नाश होईल +कावडी अट्टम [संपादित करा] +कावडी अट्टम ("कावडी नृत्य") नृत्य, अन्नार्पण आणि शारीरिक आत्मत्यागीतेच्या माध्यमातून भक्ती बलिदानाची औपचारिक कृती आहे. मुरुगनच्या सन्मानार्थ थाईपुसमच्या उत्सवात बहुतेक वेळेस भाविक सादर करतात. कावडी एक अर्धवर्तुळाकार, सजलेली छत आहे ज्यात लाकडी दांडाही आहे. तीर्थयात्रेकरू आपल्या खांद्यावर मंदिरात जातात. भाविक कवडीवर अन्नार्पण करून, उघडा पाय देऊन तीर्थयात्रा करतात. मंदिराच्या जागेवर अवलंबून, मंदिरात जाण्यासाठी एका आठवड्यापेक्षा जास्त कालावधी लागू शकतो. पळणी मधील मुरुगनचे मंदिर एक लोकप्रिय गंतव्यस्थान आहे, कारण ते अरूपाडाई वेडूंपैकी एक आहे ("सहा घरे" - मुरुगानची पवित्र जागा). पलानी मुरुगन मंदिरात उपचार हा एक ठिकाण आहे. बोगर (मुरुगनचे एक प्राचीन सिद्ध आणि भक्त) यांनी अनेक सिद्ध औषधांच्या मिश्रणाने पालनीमध्ये मुरुगनची मूर्ती बनविली. [उद्धरण आवश्यक] +भाविक आपले शरीर नेहमी स्वच्छ ठेवून, नियमित प्रार्थना करून, शाकाहारी आहाराचे पालन करून आणि थाईपुसमच्या आधी उपवास करून उत्सवाची तयारी करतात. कावडी धारकांना कावडी गृहित धरावे आणि मुरुगनला अर्पित करताना विस्तृत समारंभ करावे लागतील. कावडी धारण करणारा ब्रह्मचर्य पाळत असतो आणि सातत्याने देवाचा सतत विचार करीत दिवसातून एकदा सात्त्विक अन्न म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या विशिष्ट प्रकारच्या पदार्थांचे सेवन करतो. उत्सवाच्या दिवशी भाविकांनी मुंडन करून काही ठराविक प्रकारचे कावडी घेऊन जाणा various्या विविध भक्तीमध्ये व्यस्त असताना निश्चित मार्गावर तीर्थयात्रा केली. भाविकांचा असा विश्वास आहे की दरवर्षी या प्रकारे भगवान मुरुगनची उपासना केल्याने त्यांना शारीरिक आणि मानसिकदृष्ट्या निरोगी होते आणि त्यांना झालेल्या कर्माची कर्जे दूर करण्यास मदत होते. [उद्धरण आवश्यक] +अगदी सोप्या मार्गाने तीर्थयात दुधाचा भांडे घेऊन जाणा route्या मार्गावर चालणे आवश्यक आहे, परंतु त्वचेवर, जीभाला किंवा गालाला वेल्ह करून मांसाचे विकृतीकरण देखील सामान्य आहे. याव्यतिरिक्त, काही लोक त्यांच्या जिभेवर किंवा गालावर छोट्या छोट्या भालाने भोके करतात. +अशीच एक प्रथा भारतातील पाझानी येथे नगरथर समुदायाद्वारे केली जाते. हे नगराथार कावडी म्हणून ओळखले जाते +थाईपुसम भारतात +पलानी श्री धांडुयथापाणी मंदिरात, थाईपुसम दरम्यान १० दिवसांचा उत्सव (ब्रह्मोत्सव) आयोजित केला जातो. थाइपुसलमच्या आदल्या दिवशी थिरुकल्यानम (सेलेस्टल वेडिंग) होणार आहे. थाईपुसमवर थेरॉटम आयोजित करण्यात येणार आहे. दहा दिवसांच्या उत्सवात भगवान मुथुकुमारस्वामी थांगा गुथिरई वाहनाम (गोल्डन हॉर्स), पेरिया थांगा माईल वाहनम (गोल्डन मयूर), थप्पोत्सवम (फ्लोट फेस्टिवल) मधील भाविकांना आशीर्वाद देतील. +चिदंबरम (थिल्लई) मध्ये पंचमूर्ती विधी उला, तीर्थवारी, थांडव दर्शनाम आरती थाईपुसमवर होणार आहे. मदुरै श्री मीनाक्षी अम्मान मंदिरात, श्री मीनाक्षी सुंदरेश्वरार थेप्पोत्सवम (फ्लोट फेस्टिव्हल) मरीअम्म् थेप्पा कुलाम येथे होईल. मायलापूर कपालेश्वर मंदिरात थाईपुसम पौर्णिमेच्या दरम्यान 3 दिवसीय थेप्पोत्सवम होणार आहे. +भारताबाहेर [संपादित करा] +भारताबाहेर, थाईपुसम उत्सव यूएसए, मॉरिशस, मलेशिया, दक्षिण आफ्रिका आणि सिंगापूर येथे होतात. +मलेशियातील अनेक राज्यांमध्ये ही सार्वजनिक सुट्टी आहे. मलेशियात, क्वालालंपूर जवळील बाटु लेणी आणि अरुलमीगु बालाथंडुयतापाणी मंदिर, जॉर्ज टाउनजवळ पेनांग, पेनांग व नट्टुककोट्टई चित्तीर मंदिर, पेनांग आणि इपोह कल्लुमलाई मुरुगन मंदिर, पेराक येथे बहुधा दहा लाख भाविक आणि हजारो पर्यटक येतात. +सिंगापूरमध्ये, हिंदू भक्तांनी पहाटे श्री श्रीनिवास पेरुमल मंदिरात मिरवणुका सुरू केल्या. दुधाची भांडी वाहून नेतात किंवा "कावडी" लावत असतात आणि त्यांच्या शरीरावर मळकट विणलेले असतात. [१२] मिरवणूक टँक रोड, श्री थेंदुथैपाणी मंदिर येथे संपण्यापूर्वी kilometers किलोमीटरचा प्रवास करते +मॉरिशसमधील थाईपूसम हजारो उपस्थितांनी कावडे घेऊन साजरा केला. हा उत्सव देशभरात साजरा केला जातो, तेव्हा कोविल माँटॅग्ने (श्री शिव सुब्रमण्य तिरुकोविल) येथे नेहमीच उत्सव असतो. क्वात्र बोर्नेसमधील कॉर्प्स डी गार्डे माउंटनमध्ये वसलेल्या, याची स्थापना १90. ० मध्ये एक नम्र आणि पुण्यवान तमिळ भारतीय स्थलांतरित वेलमुरुगन यांनी केली होती. +सेशल्स आणि रियुनियन जवळच्या बेटांवर देखील साजरा केला +थाईपुसम कावडी सोहळा डर्बन (क्लेअरवुड श्री शिव सूब्रमोनिअर मंदिर) आणि दक्षिण आफ्रिकेच्या केप टाउनमध्ये साजरा केला जातो. +फिजी येथे, थाईपुसम उत्सव नाडी टाऊन येथील श्री शिव सुब्रह्मण्य स्वामी मंदिर येथे साजरा केला जातो. +इंडोनेशियात मुख्यत: उत्तर सुमात्रा प्रांताची राजधानी मेदान येथे मिरवणूक निघाली. थाईपुसमच्या पूर्वसंध्येला हिंदूंनी केजक्सन रोड येथील श्री सोपरामनीम नगररत्न मंदिरात एकत्र येऊन १२ 125 वर्ष जुने रथ किंवा मंदिरापासून जवळपास मुख्य मंदिरापर्यंत (अंदाजे २-– किलोमीटर किंवा १-२ मैलांपर्यंत) राधू म्हणून ओळखले जाणारे लोक एकत्र आले. कंपूंग मद्रास येथील श्री मरीअम्मन मंदिर येथे उत्सवासाठी 24 तास खुले असतात. दिवसा कावडी मिरवणुका देखील होत आहेत, परंतु मेदान आणि प्रांतातील इतर भागांभोवती असलेल्या वेगवेगळ्या मंदिरांमध्ये ती साजरी करण्यावर अवलंबून आहे. +अमेरिकेच्या कॅलिफोर्नियामधील कॉनकॉर्डमधील शिव मुरुगन मंदिरात फिरायला जाण्यापूर्वी थाईपूसम साजरा केला जातो. काही लोक फ्रेमोंट शहरापासून km 74 कि.मी. () 46 मैल) जास्त चालतात, काही सॅन रॅमॉन शहर ते कॉनकॉर्ड ते km km किमी (२१ मैल) चालतात आणि बहुतेक वॉलंट क्रीकमधील वाल्डन पार्क ते ११ किमी (mi मैल) चालतात. कॉनकोर्ड. गेल्या कित्येक वर्षांपासून 2000हून अधिक लोक चालत सहभागी झाले होते. +Thai pusam [१] + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10846.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10846.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6f0b8375353113ca7accabb13cd68157c36654b3 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10846.txt @@ -0,0 +1,6 @@ +थायलंड क्रिकेट संघाने १ ते ६ मे २०२४ या काळात ५ टी२०आ खेळण्यासाठी इंडोनेशियाचा दौरा केला. थायलंडने मालिका ३-२ अशी जिंकली. + + + + + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10854.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10854.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..045b9b029bbe4932ff25f919a896458fd01f0484 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10854.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +थाने चक्रीवादळ (इंग्लिश: Cyclone Thane, सायक्लोन थाने ; भाहवि नामकरण: BOB 05, बीओबी ०५ ; संटाइकें नामकरण: 06B, ०६बी) हे हिंदीमहासागरातील बंगालच्या उपसागरात इ.स. २०११ साली तयार झालेले एक चक्रीवादळ आहे. हे वादळ कमीदाबाच्या पट्ट्याच्या स्वरूपात २५ डिसेंबर, इ.स. २०११ रोजी चेन्नईपासून १००० कि.मी. नैऋत्येला तयार होऊन ते भारतीय किनारपट्टीकडे सरकत आहे. +[[वर्ग:भारतावरील नैसर्गिक +]] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10858.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10858.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5cc9a89a3eefb22cce886f883cfac6c88d2a0c5e --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10858.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +थापट्या किंवा परी बदक हिवाळ्यात भारतात स्थलांतर करणारे बदक असून मुख्यत्वे सायबेरियातून येतात. +या पक्ष्यास इंग्रजी भाषेमध्ये Southern Shoveller असे म्हणतात. तर मराठीत परी, सरग्या व हिंदी मध्ये खातिया हंस, खोखार, घिराह, तीदारी, तोकरवाला, पुनन, सानखार, असे म्हणतात. +ओळख : हा पक्षी बदकापेक्षा मोठा असतो. या पक्ष्याचे डोके व मान चमकदार काळपट हिरवी असून छातीचा रंग पांढरा शुभ्र आहे. बाकीचा खालील भाग तांबूस आहे. पंखांचा पुढचा भाग पिवळसर निळा आसतो.त्यामध्ये पांढरी पट्टी. पाखीवर हिरवा पट्टा आसतो. +मादीच्या अंगावर गडद उदी व बदामी रंगाचे ठिपके असतात. पंख करडे निळे रंगाचे असून त्यावर हिरवी पट्टी असते. थापी सारखी रुंद चोच ठळक नारंगी रंगाची असते. पाय नारंगी रंगाचे असतात. +हे पक्षी जास्तीत जास्त भारत ,श्रीलंका आणि मालदीव बेटात हिवाळी पाहुणे असतात. हे पक्षी आर्कीटक प्रदेशात देखील आढळतात. +सरोवरे आणि झिलाणी येथील उथळ पाण्यात यांचा वावर असतो. +किडे, अळ्या, जंत, लहान बेडूक, शंख शिंपले, लहान मासे आणि सर्व प्रकारच्या बिया आणि पाण्यातील गवतांचे अंकुर इत्यादी त्यांचे खाद्य असते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10883.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10883.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..122aff5ef139d4b7c3373a5c7f9ba90d9285cb93 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10883.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +टी२०आ किट +थायलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ हा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये थायलंडचे प्रतिनिधित्व करणारा संघ आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10886.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10886.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c807f565c7789c2b1d3061eaf964dd8ab4c288d4 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10886.txt @@ -0,0 +1 @@ +थायलंडचा ध्वज २८ सप्टेंबर १९१७ रोजी स्वीकारला गेला. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1089.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1089.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6b1292d8df150612b3d8e6cebb36bf1b87beaac4 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1089.txt @@ -0,0 +1 @@ +ज्याम्पाओलो पाझ्झिनी (२ ऑगस्ट, १९८४ - ) हा  इटलीकडून आंतरराष्ट्रीय फुटबॉल खेळणारा खेळाडू आहे. याला इल पाझ्झो (येडा माणूस) असे टोपणनाव आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10905.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10905.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8eb2201b016ff23af18fd5e00990e4ccef108cf8 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10905.txt @@ -0,0 +1 @@ +थराद विधानसभा मतदारसंघ हा गुजरात विधानसभा निवडणुकीतील एक मतदारसंघ आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10907.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10907.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..54e4edade1b6eecc06bc7b94832762871d8caede --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10907.txt @@ -0,0 +1 @@ +थारा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील उमरेड तालुक्यातील एक गाव आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10910.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10910.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f43f9aeb6d0484a078380b672095c806c85e62b9 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10910.txt @@ -0,0 +1,17 @@ +थालीपीठ हा महाराष्ट्रातील खाद्यपदार्थ आहे. थालीपीठाचे प्रकार पुढील प्रमाणे - भाजणीचे थालीपीठ , शिंगाड्याचे थालीपीठ, साबुदाण्याचे थालीपीठ, तांदळाचे थालीपीठ, काकडीचे थालीपीठ , गव्हाचे थालीपीठ +सगळ्या प्रकारच्या धान्याची पीठे,सुक्क्या भाज्या,उरलेलं अन्न हे सगळ एकत्र करूनही उत्तम थालीपीठ बनवता येते. सगळीे वेेगवेगळी पाीठे एकत्र करूनही थालीपीठ बनवता येते. असा हा थालीपीठ पदार्थ मराठी लोकांची ओळख करून देतो. +प्रथम कांदा/मेथी/पालक/मुळा/हिरव्या मिरच्या/आले ‍इत्यादी वापरावयाचे असल्यास, नीट धुऊन बारीक चिरून घ्यावे. +कणिक घेऊन त्यात भरपूर मोहन (गोडेतेल)घालावे. वरील सर्व वस्तू आवडीप्रमाणे त्यात टाकाव्या. मग पाण्याने कणीक अशा प्रकारे भिजवावी की त्याचा तव्यावर गोळा थापता आला पाहिजे. तव्यावर थोडे तेल घालून त्यावर गोळा थापा. वरून थोडा पाण्याचा हात लावून सारखे करा. मंद आचेवर शिजू द्या नंतर उलथवून(?) पुन्हा थोडे तेल घाला व शिजू द्या. +खायला देताना सोबत लोणच्याचा रस्सा(?)/टोमॅटो सॉस द्या. +--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- +उपवासाचे रताळ्याचे थालीपीठ‌ +साहित्य +२५० ग्राम उकळलेली/शिजवलेली रताळी +१०० ग्राम उपवासाची भाजणी +५-६ बारीक चिरलेल्या हिरव्या मिरच्या +अर्धा चमचा जिरेपूड +चवीप्रमाणे साधे/सैंधव मीठ +आवश्यकतेनुसार तूप किंवा तेल +कृती: +प्रथम उकळलेल्या/शिजवलेल्या रताळ्यांची साल काढून घ्यावी. एका परातीत/बाउलमध्ये साल काढलेली रताळी कुस्करून एकजीव करून घ्यावी. . आता एकजीव केलेल्या रताळ्यात बारीक चिरलेल्या हिरव्या मिरच्या, जिरेपूड, चवीप्रमाणे मीठ घालून एकत्र करावे. वरील मिश्रणात सामावेल तशी उपवासाची भाजणी घालत जाऊन, मिश्रणाचा एकसंघ गोळा होईपर्यंत मळावे. मळलेल्या मिश्रणाचे लिम्बापेक्षा किंचित मोठे गोळे करावे आणि पोळपाटावर प्लास्टिक टाकून त्यावर थोडे तूप/तेल लावून थालीपीठ थापावे . गरम तव्यावर तूप/तेल टाकून थालीपीठ दोन्ही बाजूनी खरपूस भाजून घ्यावे. गरम गरम थालीपीठ शेंगदाण्याच्या चटणीसोबत खायला द्यावे. +सर्व कडधान्ये, तांदुळ, गहू, ज्वारी एकत्र भाजून पीठ दळून आणावे व वरील साहित्य घालून थालीपीठ करावे. पौष्टिक लागते.(?) diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10911.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10911.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..73028ecf015b4460abef1df054c8dd7e8ba1bbfa --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10911.txt @@ -0,0 +1,6 @@ +थॅलियम हा एक मऊ, चांदीसारखा पांढरा धातू आहे जो शिसे आणि पारा सारख्या घटकांच्या समान गटाशी संबंधित आहे. यात अनेक उपयुक्त ऍप्लिकेशन्स आहेत, परंतु ते विषारी आणि मानव आणि पर्यावरणासाठी संभाव्य हानिकारक देखील असू शकतात. +थॅलिअमचा एक प्राथमिक उपयोग म्हणजे इलेक्ट्रॉनिक घटकांचे उत्पादन. थॅलियम हे विजेचे उत्तम वाहक आहे आणि त्याचा वापर अर्धसंवाहक, फोटोइलेक्ट्रिक पेशी आणि इतर इलेक्ट्रॉनिक उपकरणे बनवण्यासाठी केला जाऊ शकतो. हे विशेष ऑप्टिकल लेन्स आणि क्रिस्टल्सच्या निर्मितीमध्ये देखील वापरले जाते. +थॅलियमचे काही वैद्यकीय उपयोगही आहेत. हे एकेकाळी विशिष्ट त्वचेच्या परिस्थितीवर उपचार म्हणून आणि कीटकनाशक म्हणून वापरले जात होते, परंतु सुरक्षिततेच्या कारणांमुळे हे अनुप्रयोग मोठ्या प्रमाणात बंद केले गेले आहेत. तथापि, थॅलियम अजूनही काही निदान चाचण्यांमध्ये वापरला जातो, जसे की न्यूक्लियर मेडिसिन स्कॅनचा एक प्रकार ज्याला थॅलियम स्कॅन म्हणतात, जे डॉक्टरांना हृदयातील रक्त प्रवाहाची कल्पना करण्यात मदत करू शकते. +दुर्दैवाने, थॅलियम मानवांसाठी आणि इतर सजीवांसाठी विषारी असू शकते. यामुळे मळमळ, उलट्या, अतिसार, डोकेदुखी आणि मज्जासंस्थेचे परिणाम जसे की सुन्नपणा, मुंग्या येणे आणि स्नायू कमकुवत होणे यासह अनेक लक्षणे होऊ शकतात. उच्च डोसमध्ये, थॅलियम अगदी प्राणघातक असू शकते. त्याच्या विषारीपणामुळे, थॅलियमचे काटेकोरपणे नियमन केले जाते आणि ते केवळ योग्य सुरक्षा खबरदारीनुसारच वापरले जावे. + + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10913.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10913.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..206c72ade644ee072d31e2a3e9b0efbccb826693 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10913.txt @@ -0,0 +1 @@ +थालेस हा ग्रीक तत्त्वज्ञ होता. यांनी जीवशास्त्राचे संशोधन केले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1093.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1093.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..821c5c97428928d378a61f2f33bd05d230b1a1f7 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1093.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +ज्युझेप्पे गारिबाल्दी (इटालियन: Giuseppe Garibaldi; ४ जुलै १८०७, नीस, पहिले फ्रेंच साम्राज्य - २ जून १८८२, कापेरा, इटलीचे राजतंत्र) हा एक इटालियन लष्करी अधिकारी व राजकारणी होता. इटलीच्या इतिहासामध्ये गारिबाल्दीला मोठे मानाचे स्थान आहे. कामियो बेन्सो दि कावूर, दुसरा वित्तोरियो इमानुएले व ज्युझेप्पे मात्सिनी ह्यांच्यासह गरिबाल्दीला इटलीचा जनक मानले जाते. १९व्या शतकामधील इटलीच्या एकत्रीकरणामध्ये गारिबाल्दीचा महत्त्वाचा सहभाग होता. +गारिबाल्दीच्या लॅटिन अमेरिकेमधील लष्करी हस्तक्षेपासाठी त्याला जगभर प्रचंड लोकप्रियता मिळाली. त्याचे व्हिक्तोर युगो, अलेक्सांद्र द्युमा, जॉर्ज सॅंड इत्यादी समकालीन फ्रेंच लेखकांनी मोठ्या प्रमाणावर कौतुक केले होते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10946.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10946.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..055e9268296706dd31005fb7464e270cb8c33f37 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10946.txt @@ -0,0 +1 @@ +थीया (ग्रीक: Θεία थीया) ही ग्रीक पुराणांनुसार गाया (पृथ्वी) व युरेनस (आकाश) यांच्यापासून जन्मलेली टायटन देवता व हायपेरिऑनची बहीण-पत्नी होती. हायपेरिऑन पासून तिला हेलिऑस (सूर्य), सेलीनी (चंद्र) व इऑस (पहाट) ही मुले झाली. थीयाला प्राचीन ग्रीक लोक दृष्टी व स्वच्छ निळ्या आकाशाच्या चमकत्या प्रकाशाचे दैवत मानत असत. \ No newline at end of file diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10970.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10970.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e493a205ccdc629a0d9a4b04eb1dea14eee73152 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10970.txt @@ -0,0 +1 @@ +पवित्र सम्राट थियोडोसियस किंवा दुसरा थियोडोसियस तथा धाकटा थियोडोसियस (१० एप्रिल, इ.स. ४०१ - २८ जुलै, इ.स. ४५० हा युरोपमधील राजा होता. हा सम्राट आर्केडियस आणि ॲलिया युडोक्सियाचा एकुलता एक मुलगा होता. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10971.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10971.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ddffb55f4286712c7fd4fec87a493e40a848635b --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_10971.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +फ्लाव्हियस थियोडोसियस (जानेवारी ११, इ.स. ३४७ - जानेवारी १७, इ.स. ३९५) हा इ.स. ३७९पासून त्याच्या मृत्यूपर्यंत रोमन सम्राट होता. +याचा उल्लेख महान थियोडोसियस (थियोडोसियस द ग्रेट) असाही केला जातो diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11021.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11021.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fa9b61ac2c0a48a66fa0a9b47a969eb263b72794 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11021.txt @@ -0,0 +1,12 @@ +दरवर्षी 8 मे रोजी जगभरात जागतिक थॅलेसीमिया दिन साजरा केला जातो. हा एक आनुवंशिक रक्ताचा आजार आहे, जे आई वडीलां पासून मुलांना येतो. या आजाराचे लक्षण जवळपास 3 महिन्या नंतर कळून येतात. थॅलेसीमिया दिन साजरे करण्याचा मुख्य हेतू लोकांमध्ये रक्ताशी निगडित या गंभीर आजाराबद्दल जन जागृती करणे आहे. +आई वडिलांकडून वारसा मिळालेल्या या आजाराची एक विचित्रता आहे की ह्या आजाराचे कारणं माहिती असून सुद्धा या पासून वाचता येणे अशक्य आहे. खेळण्याचा बागडण्याचा वयामध्ये लहान मुलांना दवाखान्यात रक्त पेढींच्या भोवती सारख्या फेऱ्या माराव्या लागतात. त्यांच्या कुटुंबीयांचा मन:स्थितीच विचार करा कसे वाटत असणार त्यांना. सततचे आजारपण, कोमजलेला चेहरा, वजन कमी होणे, असे अनेक लक्षण मुलांमध्ये हा आजार झाल्यास दिसून येतात. चला तर मग जाणून घेऊ या 8 मे रोजी जागतिक थॅलेसीमिया या गंभीर आजाराबद्दल माहिती, त्याचे लक्षण आणि प्रतिबंधित उपाय +थॅलेसीमिया आजार म्हणजे काय - +हा एक असा आजार आहे जो मुलानं मध्ये जन्मापासूनच असतं. आणि जन्मल्याच्या 3 महिन्यानंतर त्याचे लक्षण दिसून येतात. तज्ज्ञ सांगतात की या आजारामध्ये बाळाच्या अंगात रक्ताची कमी होऊ लागते. जेणे करून त्याला बाहेरून रक्त पुरवठा करावा लागतो. त्यामुळे शरीरात हिमोग्लोबिनची कमतरता येते. वारंवार रक्त द्यावे लागल्यामुळे शरीरात जास्त प्रमाणात लोह तत्त्व जमा होतं जे पुढच्या आयुष्यात हृदयासाठी प्राणघातक ठरू शकतं. + +थॅलेसेमियाची लक्षणे - +असे अनेक लक्षण दिसून येतात. +थॅलेसीमिया पासून बचाव कसे करावे - +थॅलेसीमिया एक प्रकाराचा रक्ताशी निगडित आजार आहे. ह्याचे 2 प्रकार असतात. जन्म घेणाऱ्या बाळाच्या आई वडिलांचा जीन्स मध्ये किरकोळ (मायनर) थॅलेसीमिया असेल तर बाळाला जास्त प्रमाणाचे थॅलेसीमिया होऊ शकतो. जे जीवघेणे असू शकते. आणि बाळाच्या आई वडिलांमध्ये कोणाला एकालाच कमी प्रमाणाचे थॅलेसीमिया असल्यास बाळाच्या जीवाला काही धोका नसतो. या साठी लग्नाच्या आधीच दोघांची चाचणी करणे गरजेचे आहे. +थॅलेसीमिया आजारामागील काही तथ्ये - +थॅलेसीमिया या गंभीर आजारात भरपूर रक्त आणि औषधे लागतात. त्यासाठी भरपूर पैसे सुद्धा खर्च होतो. सगळेच या आजारांवर खर्च करू शकतात असे नाही. त्यामुळे पैसे अभावी उपचार मिळत नसल्याने वयोगट 12 ते 15 वर्षाची मुलं मरण पावतात आणि व्यवस्थित औषधोपचार मिळाल्यावर त्यांची जगण्याची प्रमाण जास्त असतात. या आजारामध्ये जसं जसं वय वाढते तसं तसं रक्ताची गरज जास्त भासू लागते. वेळच्या वेळीच योग्य ती काळजी घेऊन आपण या आजाराला ओळखणे कधी ही चांगलेच. +या साठी अस्थी मज्जा प्रत्यरोपण (बोन मॅरो ट्रान्सप्लान्टेशन) एक प्रकारची शल्य चिकित्सा असते ते करणे फायदेशीर असतं. पण हे फारच खर्चिक असते. जगभरात थॅलेसीमिया, सिकल सेल, सिकलथेल, हिमोफिलिया, या आजाराचे मुलं पैशाअभावी वयोगट 8 ते 10 वर्षांपेक्षा जास्त जगत नाही. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11029.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11029.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..70812d6f909e5fe955cec4dbdb8c95271c98f04c --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11029.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +थेऊर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील हवेली तालुक्यातील एक गाव आहे. +थेऊर हे महाराष्ट्र राज्याच्या पुणे जिल्ह्याच्या हवेली तालुक्यातील एक गाव आहे.येथे अष्टविनायकांपैकी एक गणपती आहे.थेऊरचा गणपती चिंतामणी या नावाने ओळखला जातो. +साचा:यशवंत सहकारी साखर कारखाना थेऊरला नदीकिनारी आहे +येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. हिवाळ्यात शीतल वातावरण असते. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ६१० मिमी पर्यंत असते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11050.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11050.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..490241c737e9581c15d6b0f6d45038df1b2a5ee0 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11050.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +थेरबन हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील भोकर (गाव) तालुक्यातील एक गाव आहे. +नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८० मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11055.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11055.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8337b4b0d563f0ec47b7ec2563c00bf76df30233 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11055.txt @@ -0,0 +1,11 @@ +थेरीगाथा हा एक बौद्ध ग्रंथ असून तो खुद्दक निकायाच्या १५ ग्रंथांपैकी एक आहे. यात ७३ परमपदप्राप्त विद्वान स्त्रियांनी (भिक्खुणी) आपल्या उद्गारातून रचलेल्या ५२२ गाथांचा संग्रह आहे. थेरी म्हणजे अनुभवी व ज्ञानी स्त्री. पाली भाषेतील या गाथा काव्यस्वरूपात असून त्यांत उत्कट भावनांचा परिपोष आढळतो. हा ग्रंथ १६ वर्गात/भागात विभाजित आहे, जो गाथांच्या संख्येनुसार क्रमाने आहे. + +थेरीगाथेमध्ये ज्या भिक्खूणींचा उल्लेख आलेला आहे, त्यातील बहुतांश भगवान बुद्ध यांच्या समकालीन होत्या. एका इसिदाप्तीच्या उदानात भव्य नगरी पाटलिपुत्राचा उल्लेख आला आहे. संभवत: ती सम्राट अशोक यांची राजधानी आहे. यामुळे ग्रंथाचा रचनाकाळ प्रथम बौद्ध संगीती पासून ते तृतीय बौद्ध संगीती पर्यंतचा मानला जातो. +थेरीगाथा ही थेरगाथाच्या समान आहे. होय, थेरोंच्या उद्गारात जीवनसंस्मरणांचा उल्लेख कमी आहे. त्यामध्ये विषयांची गंभीरता आणि प्रकृतीचित्रण अधिक आहे. याच्या विपरीत बहुतेक थेरींच्या उद्गारात सुखदुःखाने भरलेले त्यांच्या पूर्व जीवनाचे संस्मरण मिळतात. या प्रकारे त्यांच्या आध्यात्मिक जीवनाच्या व्यतीरिक्त पारिवारिक आणि सामाजिक जीवनाची सुद्धा झलक दिसते. शुभा सारख्या एखाद्या थेरींच्या उद्गारातच प्रकृतीचे वर्णन पाहायला मिळले. अंबपाली सारख्या थेरींचे उद्गार, ज्यात सांसारिक वैभवाचा उल्लेख मिळतो, काव्यशास्त्राच्या अनुपम उदाहरण आहे. +भिक्खूणीसंघाचे संघठन सुद्धा बरेचसे भिक्खूसंघाच्या आधारावरच झाले आहे. कुठलाही भेदभाव न करता, आध्यात्मिक जीवनात मग्न समाजाच्या सर्व स्तरातील महिलांसाठी त्याचे दरवाजे उघडे होते. राजपरीवारातील महिलांपासून ते दीन-दुःखी परिवारातील महिला संघात सामील होत्या. त्या सर्व सामाजिक विषमतांना त्यागून एकच पवित्र उद्देश्याने प्रेरित होऊन संघाची सदस्या (भिक्खूणी) बनल्या होत्या. त्या साधिकांच्या वैराग्याच्या मागे अनेक कारण होते. बहुतांश साधिकांनी प्रियजनांच्या वियोगाने आणि सांसारिक जीवनापासून कंटाळून संघात प्रवेश केला होता. सर्वांना उद्देश्य परम शांतीची प्राप्ती होता. अर्हत्वाच्या प्राप्ती नंतर निर्वाणाच्या परम शांतीची अनुभूतीमध्ये त्या सर्वांना एकाच स्वरात गाताना ऐकतात-- सीतिभूतम्हि निब्बुता अर्थात शीतिभूत झालेली आहे, उपशांत झालेली आहे. +थेरींच्या गाथांतून त्या काळातील स्त्रियांच्या सामाजिक स्थितीवरदेखील प्रकाश पडतो. इसिदासीच्या जीवनातून माहिती मिळते की, त्या वेळी काही लोकांत घटस्पोटांच्या काही प्रथा प्रचलित होत्या. इसिदासीचा विवाह तीन-तीन वेळा झाला होता. त्या सामंत युगात बहुपत्नी प्रथा प्रचलित होती. अनेक थेरी आपल्या गाथांमध्ये या गोष्टीचा उल्लेख करतात. त्या वेळी नगरशोभिनीयाची परंपराही प्रचलित होती. + +भगवान बुद्धांनी त्याच्या विरुद्ध आवाज उठविला होता. त्यांच्या शिकवणुकींपासून प्रभावित होऊन, त्या वृत्तीला सोडून कितीतरी स्त्रिया पवित्र जीवन जगू लागल्या. अम्रपाली, अड्टकासि आणि विमला ह्या त्यांपैकीच आहेत. ते त्यांच्या उद्गारातून त्या जीवनाचा उल्लेख करतात. स्त्रिया विद्यार्जन करून विदुषी बनू शकतात. कुंडलकेसी आणि नंदुत्तरा याची उदाहरणे आहेत. शिक्षण ग्रहन केल्यानंतर या दोन स्त्रिया देशात भ्रमण करून धम्म (धर्म) आणि दर्शन (तत्त्वज्ञान) या विषायांत विद्वानांनी शास्त्रार्थ करतात. धर्म अनुसरण्याच्या संदर्भात स्त्रिया पुरुषांपेक्षा स्वातंत्र होत्या. ही बाब रोहिणी आणि भद्दकच्चाना यांच्या जीवनचरित्रापासून सिद्ध होते. त्या वेळी सुद्धा समाजात वाईट गोष्टी अस्तित्वात होत्या. भिक्खूनींनाही त्याबरोबर सावध राहावे लागे. ही गोष्ट शुभा थेरीच्या गाथांवरून स्पष्ट होते. त्या परिस्थितीला लक्षात घेऊन, नंतर भिक्खूनींच्या अरणवासाविषयी अनेक नियम बनवावे लागले. याप्रकारे, थेरींच्या गाथांमध्ये त्या काळातील स्त्रियांच्या सामाजिक स्थितीचेही चित्र दिसते. +तीन थेरींच्या उद्गारातील काही अंश खालिलप्रमाणे आहेत. +सोमा, राजगृहाच्या राज पुरोहित यांची कन्या होती. भिक्खूणी होऊन विमुक्तीसुख प्राप्त केल्यानंतर ध्यानासाठी अंधवनामध्ये बसली. मार याने तिला साधनांच्या मार्गावरून व्यत्यय आणण्याच्या विचाराने तिला विचारले - जे स्थान ऋषींनाही मिळवणेही अवघड आहे, कमी बुद्धिमत्तेच्या स्त्रियांना ते मिळवणे शक्य नाही. मार याला उत्तर देण्याच्या उद्देशाने सोमा म्हणाली - ज्याचे मन समाधिस्थ आहे, ज्याच्यामध्ये प्रज्ञा आहे, आणि ज्याला धम्माचा साक्षात्कार झाला आहे त्याच्या मार्गात स्त्रीत्व बाधक नसते. मी तृष्णेचा पूर्णपणे नाश केला आहे, अविद्या रूपी अंधकाराला दुर्लक्षित केले आहे. +भगवान बुद्ध यांची मावशी महाप्रजापती गौतमींनी, ज्या भिक्खूणी संघाच्या अग्रणी होत्या, आपल्या निर्वाणाच्या आधी भगवानाच्या जवळ जाऊन त्यांच्यापासून शेवटचा निरोप घेताना कृतज्ञतेचे हे शब्द व्यक्त केले - diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11059.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11059.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b00aa3905d0e5286e1d8f51bbcda024a304299eb --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11059.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +थेरीसा मेरी मे (इंग्लिश: Theresa May; जन्मः १ ऑक्टोबर १९५६) ही युनायटेड किंग्डम देशातील एक राजकारणी, देशाची माजी पंतप्रधान व हुजूर पक्षाची पक्षाध्यक्ष आहे. १३ जुलै २०१६ रोजी पंतप्रधान डेव्हिड कॅमेरॉन ह्याने पदाचा राजीनामा दिल्यानंतर पंतप्रधानपदी मेची निवड करण्यात आली. मार्गारेट थॅचर नंतरची ती ब्रिटनची दुसरीच महिला पंतप्रधान आहे. +ऑक्सफर्ड विद्यापीठामधून शिक्षण घेणारी मे १९७७ ते १९८३ तसेच १९८५ ते १९९७ दरम्यान बँक ऑफ इंग्लंडमध्ये नोकरीस होती. १९९७ साली ती बर्कशायर काउंटीमधील मेडनहेड ह्या मतदारसंघामधून हाऊस ऑफ कॉमन्सवर निवडून आली. तेव्हापासून सतत संसद सदस्य राहिलेल्या मेने ब्रिटिश सरकारमध्ये अनेक पदे भुषवली. २०१० सालच्या संसद निवडणुकीत कोणत्याच पक्षाला बहुमत न मिळाल्यामुळे ब्रिटिश संसदेमध्ये त्रिशंकू स्थिती निर्माण झाली. सर्वाधिक जागा जिंकणाऱ्या हुजुर पक्षाने लिबरल डेमोक्रॅट्स पक्षाला हाताशी धरून सरकार स्थापन केले व कॅमेरॉन ब्रिटनचा ७५वा पंतप्रधान बनला. कॅमेरॉनच्या मंत्रीमंडळामध्ये मे गृहसचिव ह्या महत्त्वाच्या पदावर होती. +युरोपियन संघामधील ब्रिटनचे सदस्यत्व चालू ठेवावे का ब्रिटनने संघामधून बाहेर पडावे (ब्रेक्झिट) ह्या मोठ्या प्रश्नाचा निकाल लावण्यासाठी २०१५ मध्ये कॅमेरॉनने सार्वत्रिक जनमत घेण्याची घोषणा केली. २३ जून २०१५ रोजी युनायटेड किंग्डममध्ये ह्या प्रश्नावरून जनमत (referendum) घेण्यात आले. ह्या जनमतामध्ये सुमारे ५२ टक्के ब्रिटिश नागरिकांनी ईयूमधून बाहेर पडण्याचा कौल दिला. ह्या जनमताचा प्रतिकूल निकाल लागल्यामुळे कॅमेरॉनची राजकीय अवस्था बिकट झाली व त्याने पंतप्रधानपदाचा राजीनाम देणार असल्याचे घोषित केले. ब्रिटनला ईयूमधून बाहेर काढण्याच्या प्रक्रियेमध्ये आपण गुंतणार नसल्याचे त्याने आधीच स्पष्ट केले होते. ११ जुलै २०१६ रोजी मेची हुजूर पक्षाच्या पक्षप्रमुखपदी निवड झाली. १३ जुलै २०१६ रोजी कॅमेरॉनने अधिकृत रित्या पंतप्रधानपद सोडले व मेकडे सत्ता सुपूर्त केली. +मेच्या नेतृत्वाखाली ब्रेक्झिटचे अनेक प्रस्ताव नामंजूर झाल्यावर त्यांनी २४ मे, २०१९ रोजी पंतप्रधानपदाचा राजीनामा दिला. जुलै, २०१९मध्ये नवीन पंतप्रधान निवडला जाईपर्यंत त्या या पदावर तात्पुरत्या स्वरूपात राहतील diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11060.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11060.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3dbc56c8771ad8549de31a2d1c1820d99f591fd9 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11060.txt @@ -0,0 +1 @@ +थेरो किंवा स्थवीर ही बौद्ध भिक्खूची तर भिक्खुणीसाठी थेरी ही सन्माननीय संज्ञा आहे. ज्या भिक्खूच्या उपसंपदेला दहा वर्ष पूर्ण झालेली असतात त्यांना स्थवीर किंवा थेरो म्हटले जाते. तर भिक्खूणीला थेरी म्हटले जाते. ज्या भिक्खूच्या उपसंपदेला वीस वर्ष पूर्ण झाली आहेत त्या भिक्खूला महास्थवीर किंवा महाथेरो म्हणतात. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11067.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11067.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d103faed4f218b2fff806bbb78b2d69d21d196b1 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11067.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +गुणक: 40°38′N 22°57′E / 40.633°N 22.950°E / 40.633; 22.950 + +थेसालोनिकी (ग्रीक:Θεσσαλονίκη) हे ग्रीस देशातील शहर आहे. ग्रीक मॅसिडोनिया प्रांताची राजधानी असलेले हे शहर ग्रीसमधील दुसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. याला थेसालिनिका किंवा सालोनिका नावांनेही ओळखतात. +एजियन समुद्राकाठी वसलेले हे शहर पर्यटनकेंद्र आहे आणि आर्थिक आणि सांस्कृतिकदृष्ट्या ग्रीसमधील महत्त्वाचे शहर आहे. +या शहराची रचना इ.स.पू. ३१५मध्ये मॅसेडॉनच्या कॅसान्डरने केली होती. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11077.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11077.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..48a4cd4da0c09e85f556e96d399535dcaefa71ea --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11077.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +थॉमस अल्व्हा एडिसन (११ फेब्रुवारी, इ.स. १८४७ – १८ ऑक्टोबर, इ.स. १९३१) याने विजेचा दिव्याच़ा शोधलावला. तसेच त्याचे ग्रामोफोन इत्यादींसारखे अनेक शोध सुप्रसिद्ध आहेत.जेव्हा आपण दिवा लावण्याकरिता बटण दाबतो किंवा सिनेमा बघतो, रेडिओ ऐकतो, फोनवर बोलतो, ते केवळ एडिसनने लावलेल्या शोधांमुळेच . फेब्रुवारी ११ इ.स. १८४७ रोजी अमेरिकेतील ओहायो राज्यामधील मिलान या गावी एडिसनचा जन्म झ़ाला. ते फक्त ३ महिने शाळेत गेला. कारण वर्गातील मास्तरांनी हा अतिशय "ढ" आणि निर्बुद्ध विद्यार्थी काहीही शिकू शकणार नाही असा शिक्का एडिसनवर मारला. त्यामुळे एडिसनला शाळा सोडावी लागली. एडिसन घरी बसले. त्याचा उपद्व्यापामुळे घरातील माणसे चिडत. म्हणून त्याने आपल्या घराचा पोटमाळ्यावर आपली छोटीशी प्रयोगशाळा थाटली. या प्रयोगशाळेसाठी लागणारी रसायने विकत घेण्यासाठी थॉमस यांनी वर्तमानपत्र विकण्याच़े काम केले. १८६२ मध्ये एडिसनने एक छोटासा मुलगा रेल्वे रुळावर खेळत असताना पाहिला. तेवढ्यात एक सामान भरलेला ट्रक भरधाव वेगाने रेल्वे फाटकातून आत येताना दिसला. क्षणात एडिसन धावला व त्या मुलाला उच़लून त्याने त्याच़े प्राण वाच़वले. हा पोरगा स्टेशनमास्तर मॅकेंझ़ी यांच़ा होता. एडिसनच़े उपकार स्मरून कृतज्ञता व्यक्त करण्यासाठी मॅकेंझ़ीने त्याला आगगाडीचा तारायंत्राच़े शिक्षण देऊन रेल्वे स्टेशनवर टेलिग्राफ ऑपरेटरच़े काम दिले. दिवसभर नाना प्रयोगात मग्न असल्यामुळे एडिसनला रात्री झ़ोप येई, म्हणून त्याने तारयंत्रालाच़ घड्याळ बसवले. ते घड्याळच बरोबर तासातासांनी संदेश पाठवी. पुढे एडिसन +१८६९ मध्ये टेलिग्राफ इंजिनिअर झाला. त्याने लावलेल्या शोधांची नोंद करणेही कठीण आहे. या जगविख्यात शास्त्रज्ञाने विजेच़ा बल्ब, फिल्म, फोनोग्राफ, ग्रॅहॅमचा फोनमधील सुधारणा वगैरे अनेक शोध लावून जगावर उपकाराचे डोंगर उभारले. त्याचा मित्र महान तत्त्ववेत्ता कार्ल मार्क्स यांनी थॉमस एडिसन चा तीव्र विरोध केला. वादामुळे डीसी किंवा एसी करंट चांगले आहे की नाही. त्याने एसी करंटने दोन कुत्र्यांना इलेक्ट्रोसिव्ह देखील केले त्याचा मुद्दा सिद्ध करण्यासाठी. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1108.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1108.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a75e6031440ec998013ea2f7b4ab8dcbb7f8a54a --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1108.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +ज्युनो ही प्रमुख रोमन देवता आहे. ती सॅटर्नची मुलगी व ज्युपिटरची मोठी बहीण (तसेच पत्नी) आहे. ती व ग्रीक देवता हीरा सारख्याच आहेत. + +पहा : हिअरा diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11085.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11085.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ccdc47f81600b27595756ca970a8c967b13144f7 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11085.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +थॉमस एडवर्ड टॉम साइझमोर जुनियर (२९ नोव्हेंबर, इ.स. १९६१:डीट्रॉइट, मिशिगन, अमेरिका - ) हा अमेरिकन चित्रपट आणि दूरचित्रवाणी अभिनेता आणि निर्माता आहे. +याने सेव्हिंग प्रायव्हेट रायन, बॉर्न ऑन द फोर्थ ऑफ जुलै, पॅसेंजर ५७, रेड प्लॅनेट, नॅचरल बॉर्न किलर्स, ब्लॅक हॉक डाउन, पर्ल हार्बर सहित अनेक चित्रपटांत सहाय्यक भूमिका केल्या आहेत. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11103.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11103.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4d7162e4babd803211e3c2f079282207046097c5 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11103.txt @@ -0,0 +1 @@ +थॉमस काह्लेनबर्ग (२० मार्च, इ.स. १९८३ - ) हा  डेन्मार्ककडून आंतरराष्ट्रीय फुटबॉल खेळलेला खेळाडू आहे. हा मधल्या फळीतून आक्रमक खेळ करीत असे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11104.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11104.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d1ae1d376982dfeaaaf6b62bf9bb9470032d24c8 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11104.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +ऑगस्ट १७, इ.स. २००६ +दुवा: [---] (इंग्लिश मजकूर) diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11128.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11128.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ca127f20274cf14314cda01f5b76bf6d5d15d5b8 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11128.txt @@ -0,0 +1,3 @@ + +टॉमास बेर्डिक (चेक: Tomáš Berdych, सप्टेंबर १७, इ.स. १९८५) हा एक चेक टेनिस खेळाडू आहे. तो चेक प्रजासत्ताकामधील सर्वोत्तम टेनिस खेळाडू असून सध्या ए.टी.पी.च्या जागतिक क्रमवारीत सातव्या क्रमांकावर आहे. त्याने आजवर १ एटीपी मास्टर्स स्पर्धा जिंकली असून एकदा ग्रॅंड स्लॅम स्पर्धांचे उपविजेतेपद मिळवले आहे. + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1113.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1113.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f212d92b86fcfb40135580fcade30dafae503c71 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1113.txt @@ -0,0 +1 @@ +ज्युरीन अरस्टा डिएरगार्ड (जन्म १६ जुलै २०००) एक नामिबियाचा क्रिकेट खेळाडू आहे.[१] तिने २० ऑगस्ट २०१८ रोजी मलावी विरुद्ध, २०१८ बोत्सवाना क्रिकेट असोसिएशन महिला टी२०आ मालिकेत नामिबिया महिला क्रिकेट संघाकडून महिला ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय (मटी२०आ) पदार्पण केले.[२] नामिबियाकडून खेळलेला हा पहिला महिला टी२०आ सामना होता.[३] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11141.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11141.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1d03ed8cecb76bf468946862b1a84ecbff375927 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11141.txt @@ -0,0 +1,2 @@ + +थॉमस योहान्सन (स्वीडिश: Thomas Johansson, २४ मार्च १९७५) हा एक निवृत्त स्वीडिश टेनिसपटू आहे. योहान्सनने २००२ सालची ऑस्ट्रेलियन ओपन स्पर्धा जिंकली होती. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1115.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1115.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6ae5acce91335b7c4eee6c648d6ed6c13b1f8710 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1115.txt @@ -0,0 +1 @@ +ज्युलियेट पोस्ट (जन्म : २६ डिसेंबर १९९७) ही  नेदरलँड्स क्रिकेट संघाकडून खेळणारी खेळाडू आहे.[१] ही नेदरलँड्स महिला क्रिकेट संघाची नायिका होती.[२] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11153.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11153.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..54240af757ee6f24286a5d33b8c933b07efb1871 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11153.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +थॉमस विल्यम टॉम ग्रेव्हनी (जून १६, इ.स. १९२७:रायडिंग मिल, नॉर्थम्बरलॅंड, इंग्लड - ) हा  इंग्लंडकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेला खेळाडू होता. +ग्रेव्हनी २००४/५ साली मेरिलीबॉन क्रिकेट क्लबचा अध्यक्ष होता. + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11176.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11176.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c3fb0bdf4d53ee586e44634ec7d176df755ba0e9 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11176.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +थॉमस हॅन्सन किंगो (१५ डिसेंबर, १६३४:स्लॅंगेरप, कोपनहेगन, डेन्मार्क - १४ ऑक्टोबर, १७०३) हा डेनिश कवी होता. +हा १६७७ पासून मृत्यूपर्यंत फुनेनचा बिशप होता. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11182.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11182.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0361f36d302402f7779e10bdd459aed26b6c979e --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11182.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +थॉर हायरडाल (ऑक्टोबर ६, इ.स. १९१४:लार्व्हिक, नॉर्वे - एप्रिल १८, इ.स. २००२:कोला मिचेरी, इटली) हा नॉर्वेचा मानववंशशास्त्रज्ञ व साहसिक होता. +हायरडालने कॉन-टिकि नाव दिलेल्या तराफ्यावरून दक्षिण अमेरिका ते तुआमोतू द्वीपांपर्यंत ८,००० कि.मी.चा (४,३०० मैल) प्रवास केला होता. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11184.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11184.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..711c1d2ba3d3b4b875e3fd51e2302cdbc1afaf5e --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11184.txt @@ -0,0 +1 @@ +थॉरब्यॉर्न यॅगलॅंड हा नॉर्वेचा भूतपूर्व पंतप्रधान आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11210.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11210.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..739d3eda3b0423f268dcb66b7f82343ebc5bea6c --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11210.txt @@ -0,0 +1,18 @@ +(१३ फेब्रुवारी १८९४ ते १६ जुलै १९८४) +इतिहास संशोधन आणि इतिहास लेखन ह्या क्षेत्रा मध्ये ज्यांनी अनन्य साधारण असे काम केले अशा दिग्गजांच्या यादीतील एक क्रियाशील व्यक्ती म्हणजे इतिहासकार वासुदेव सीताराम बेंद्रे होय.वेगवेगळ्या विषयांची हाताळणी सविस्तरपणे करण्यात म्हणजेच वैविध्य आणि वैपुल्य या दोन्ही आघाड्यांवर वा.सी.बेंद्रे ह्यांची कामगिरी अतुलनीय आहे. सुप्रसिद्ध इतिहासकार  श्री.वा.सी.बेंद्रे यांचा जन्म दि.13फेब्रुवारी १८९४ रोजी झाला. त्यांचे प्राथमिक शिक्षण कुलाबा जिल्ह्यातील पेण येथे इंग्रजी चौथी ते मैंट्रीक पर्यंत मुंबई येथील विल्सन हायस्कूल मध्ये झाले. त्या काळी परीक्षेसाठी सोळा वर्षे वयाची अट होती. त्यामुळे व घरच्या आर्थिक परिस्थितीमुळे चौदाव्या वर्षीच त्यांना जी.आय.पी. ऑडीटमध्ये बिन पगारी उमेदवारी पत्करावी लागली. तेथे ३ महिन्यात ते टंकलेखन शिकले व लघुलेखन पद्धतीचा अभ्यास करून अलेनब्रदर्स मध्ये नोकरीला लागले.  १९१३ मध्ये म्हणजे वयाच्या १९ व्या वर्षी आंतरराष्ट्रीय स्पर्धेत त्यांनी लघुलेखन (Short-hand) परीक्षेत पहिल्या नंबरने सुवर्णपदक घेऊन उतीर्ण झाले, त्यामुळेच  नोकऱ्या त्यांच्यापुढे चालून आल्या. परंतु श्री. बेंद्रे ह्यांनी शिक्षणखात्या मध्येच स्थायिक होण्याचे ठरविले. १९१८ मध्ये ते भारत इतिहास संशोधक मंडळात काम करू लागले.  महाराष्ट्राचा १७ व्या शतकाचा इतिहास हे संशोधनांचे क्षेत्र बेंद्रे यांनी प्रामुख्याने निवडले. एक साधन-संग्राहक,साधनसंपादक,साधनचिकित्सक,संशोधक व इतिहासकार या विविध भूमिका समर्थपणे पार पाडल्या.  सन १९२८ मध्ये  शिवशाहीच्या इतिहासाचा प्रास्ताविक खंड "साधन चिकित्सा" हा त्यांचा  पहिला ग्रंथ प्रसिद्ध झाला. .हा ग्रंथ प्रसिद्ध करून विशेषतः नवीन अभ्यासक आणि संशोधक ह्यांना त्यांनी बहुमोलाचे मार्गदर्शन केले.सरकारी नोकरीत असून देखील जे.पी.कॉव्हरनटन यांच्या पाठिंब्यामुळे ते इतिहास क्षेत्रात आले.  सतत ते कार्यमग्न असायचे . अगदी तरुणपणी ते जेंव्हा पुण्याला आले तेव्हा सरकारी नोकर तर ते होतेच, स्टेनोग्राफर होते आणि भारत इतिहास मंडळाशीही संलग्न होते.वि.का.राजवाडे यांना गुरुस्थानी मानून संशोधनाचे काम त्यांनी सुरू केले व आपल्या गुरूंचीच संशोधनाचीच परंपरा पुढे चालविली. आपल्या गुरूंप्रमाणेच महाराष्ट्राच्या राष्ट्रीय इतिहासाची रचना करणे हे बेंद्रे यांचे ध्येय होते. 'स्वदेशीय व  स्वकीयांच्या इतिहासाकडे आपलेपणाने पाहणे, इतिहास कालीन निर्भेळ कडु वा गोड सत्यातून आपला देश कोणती शिकवणूक घेऊन राष्ट्र जिवंत ठेवू शकेल अशा तऱ्हेचे विवेचन ही राजवाडे किंवा राष्ट्रीय इतिहासाची परंपरा होय', व हीच परंपरा बेंद्रे यांनी पुढे चालविली. इतिहास संशोधक बेंद्रे ह्यांचे अगाध कार्य, चिकाटी व इतिहासा विषयीचा त्यांचा अभ्यास पाहून ,१९३८ मध्ये मुंबईचे माजी गव्हर्नर लॉर्ड ब्रेबॉन यांच्या इच्छेवरून श्री. खेर यांनी खास शिष्यवृत्ती देऊन वा.सी.बेंद्रे  यांना सरकारी " हिस्टॉरिकल रिसर्च स्कॉलर" म्हणून इतिहास संशोधनासाठी युरोप व इंग्लंडला पाठवले.  +दोन वर्षात मराठ्यांच्या विशेषतः संभाजी महाराजांच्या इतिहास विषयक साधनांचे संशोधन व त्या करिता इंडिया हाउस व ब्रिटिश म्युझियम मधील ऐतिहासिक साधनांचे सुमारे २५ खंड होतील एवढी सामुग्री परत आणली. इंग्लंड मधील वास्तव्यामुळे बेंद्रे यांचे संशोधन-संकलन क्षेत्र मोठ्या प्रमाणात विस्तारले. जेव्हां लंडनमधील मराठ्यांच्या इतिहासाची साधने तपासण्याची आणि ती संकलित करण्याची श्री.बेंद्रे ह्यांना संधी मिळाली तेव्हां अशी साधने तपासतांना त्यांना मराठ्यांच्या इतिहासाच्या दृष्टीनेकिंबहुना महाराष्ट्राच्या दृष्टीने एक अतिशय बहुमोल असा ठेवा प्राप्त झाला. तो पर्यंत इब्राहीम खान नावाच्या एका परकीय व्यक्तीचे चित्र "शिवाजी महाराजांचे" चित्र म्हणून महाराष्ट्राच्या इतिहास विषयक पुस्तकातून छापलेले होते. हे चित्र मनुची ह्या चित्रकाराच्या संबंधात होते. या वरून त्याच आकृतीचे चेहरे रंगवून मुसलमान पेहराव चढवलेली तथाकथित शिवाजी महाराजांची बरीच चित्रे प्रसारात आली होती. संदर्भ हीन असे महाराजांचे चित्र समाजात पूजिले जात होते. शिवाजी महाराजांची अधिकृत प्रतिमा म्हणून आज सर्वत्र ज्या छायाचित्राला मान्यता मिळाली आहे ते छायाचित्र इतिहासकार वासुदेवराव बेंद्रे यांनीच एकेकाळी आपल्या परदेश दौऱ्यात  हस्तगत केले होते पूर्वीच्या ऐतिहासिक नाटकांचा विचार करता ती बहुतांशी बखर वांडमयाच्या आधारे, ऐकीव व परंपरागत चालत आलेल्या माहितीच्या आधारे सजवलेली होती.संभाजी महाराजांच्या जीवनावर मराठी भाषेत पुष्कळ नाटके लिहिली गेली,त्यातील बहुतेक नाटकात संभाजी व्यसनाधीन, बदफैली ,व्यभिचारी, दुर्वतर्नी,असाच नाटककाराने उभा केला होता. बेंद्रे ह्यांना हे भावत नव्हते.संभाजी महाराजांचे चरित्र संशोधित केले पाहिजे हा विचार त्यांच्या मनात बरेच दिवस घोळत असावा. मंडळातील त्यांचे स्नेही श्री पांडोबा पटवर्धन यांनी या विषयाच्या संशोधना साठी त्यांचे कडे विशेष आग्रह धरला होता. या विषयाकडे श्री बेंद्रे यांचे लक्ष इ.स.१९१८ पासून वेधले गेले. यासाठी ते कोठेही असोत साधने जमवीतच गेले. अखेरीस अडी- अडचणीन वर मात करून परदेशातही शोध घेऊन या विषयासंबंधीची हजारो साधने त्यांनी एकत्रित केली, आणि त्यावर आधारित असा संभाजी महाराजांचा चरित्र ग्रंथ इ.स.१९५८ मध्ये लिहून पूर्ण केला. म्हणजे त्यांची सुमारे ४० वर्षे या विषयासाठी खर्ची पडली. ह्या ग्रंथाने समाजात विलक्षण खळबळ उडवून दिली. त्याइ.स.१९६० मध्ये "संभाजी"चे खरे चरित्र आपणा सर्वांसमोर प्रसिद्ध झाले.  ह्या ग्रंथाने समाजात महाराष्ट्र इतिहास संशोधन क्षेत्रात वा.सी.बेंद्रे  यांचे नाव संभाजी महाराजांवरील त्यांचे प्रदीर्घ संशोधन व संभाजी महाराजांची पारंपारिक प्रतिमा बदलून नवी प्रतिमा उभे करणारे म्हणून प्रसिद्ध आहे. त्यातून संभाजी महाराजांची व्यक्ति रेखाच बदलली. त्यामुळे संभाजी महाराजांची पराक्रमी,संकटाला धीरोदात्तपणे तोंड देणारी,धोरणी,मुत्सद्दी अशी तेजस्वी प्रतिमा उंचावली गेली. संभाजी महाराजांचे चरित्र प्रकाशित करून  वा.सी.बेंद्रे यांनी महत्तम कामगिरी केली आहे. संभाजी महाराजांची व्यक्तिरेखाच बदलली गेल्यामुळे आधीचेवांडमयीन न लेखन त्याज्य ठरले. बेंद्रे  यांनी सर्व विवेचन साधार आणि संशोधनाच्या पायावर उभे केले. या चरित्रामुळे स्वाभिमानी,धर्मनिष्ठ ,पराक्रमी,संस्कृत जाणकार अशा संभाजी राजा बद्दलचे  सर्व गैरसमज दूर झाले.त्या आधारे संभाजी महाराजांच्या जीवनातील सर्व विसंगती त्यांनी निपटून काढल्या. बेंद्रे यांनी यासाठी ऐतिहासिक कागदाचा चिंटोराही  दुर्लक्षित केला नाही. हे चरित्र खरया अर्थाने गाजले. अभ्यासकांना  पुनरभ्यास करण्यास त्याने प्रवृत्त केले. चरित्रातील नव्या अभ्यासावर आधारित "इथे ओशाळला मृत्यू " किंवा "रायगडाला जेव्हां जाग येते " अशी मनोविज्ञानाचा  आधार घेतलेली आणि संभाजी महाराजांची नवीनच व्यक्तिरेखा साकारणारी प्रा.कानेटकरान सारख्यांची नाटके रंगमंचावर यशस्वी होवू लागली. शिवाजी सावंतांच्या 'छाव्याने' हेच दर्शविले.या नव्या कलाकृतीं बरोबर नव्या इतिहास अभ्यासकांना अधिक वाव मिळाला. “शिवपुत्र संभाजी" सारख्या पी.एच.डी च्याग्रंथासाठीही डौ.सौ.कमल गोखले यांनी संशोधना साठी बेंद्रे यांच्याच संशोधनाचा आधार घेतला. आपण पाहिलं तर नंतरच्या काळामध्ये कमलाताई गोखल्यांचा प्रबंध असेल,कानेटकरांची नाटके असतील, संभाजी महाराजांचे खरं स्वरूप दाखवणारी ठरली,पण त्याचा पाया रचला तो इतिहास संशोधक बेंद्रे यांच्या संभाजी महाराजांच्या चरित्राने रचलेला आहे. इतिहास साधनांच्या प्रचंड पर्वताच्या उत्खननाच्या उलाढालींत जुना लोकप्रसिद्ध धर्मवीर परंतु दुर्गुणी संभाजी न सापडता एक महान विभूति असलेला संभाजी गवसला.धर्मांकरितां आत्यंतिक यातनांच्या अग्नीमध्यें शौर्याने व धीराने उभा राहून प्राणविसर्जित करणारा संभाजी दुर्व्यसनी, खुनी व धर्मभोळा म्हणून आजपर्यंत इतिहासलेखकांनी व नाटककारांनी दाखविला आहे. तत्त्वचिंतकाच्या दृष्टीनें हें एक न उलगडलेले कोडें होते. जिवंतपणी शरीराचे तुकडे होत असतां,डोळे काढले जात असतां, शरीर सोलले जात असतां जो धर्मनिष्ठेनें देहातीत रहातो व आपल्या धर्मनिष्ठेच्या अंतिम कसोटीस उतरतो तो आयुष्यभर देहधर्माचा दास म्हणून वागतो,ही घटना सुसंगत वाटत नाहीं,अतर्क्य वाटते.आतां बेंद्रे यांनी या वैचारिक कोडयांतून कायमची सुटका केली आहे.मराठ्यांच्या विषयीं गैरसमज असलेला मुसलमान इतिहासकार काफिखान संभाजीस शिवाजीपेक्षां सवाई समजतो,याचा उलगडा या चरित्राने होतो. हे चरित्र खरया अर्थाने गाजले,अभ्यासकांना  पुनरभ्यास करण्यास त्याने प्रवृत्त केले. ह्या ग्रंथास सुद्धा साहित्य अकादमीने पुरस्कृत केले आहे.पुराव्यशिवाय आपण काहीही लिहित नाही असे त्यांचे म्हणणे होते आणि ते खरेही होते  प्रारंभी संभाजी महाराजांची समाधी  तुळापूर  मध्ये आहे असा समज होता. कालांतराने व विषय संदर्भ मिळाल्या नंतर ही मूळ समाधी वढू-बद्रूक येथे असल्याचे बेंद्रे यांच्या ध्यानात आले. व अपार कष्ट करून त्यांनी अखेर संभाजीच्या समाधीचा शोध लावला व आजही तो अनमोल ठेवा फार वाजत गाजत साजरा केला जातो .  +१९४८ मध्ये पेशवे दप्तरात संशोधन अधिकारी नेमले.  पेशवे दप्तरखान्याचे  अधिकारी असताना बेंद्रे ह्यांनी ऐतिहासिक कागदपत्रांच्या दृष्टीने अत्यंत मोलाची कामगिरी पार पाडली आहे. पेशवे दप्तरात सुमारे ४ कोटी ऐतिहासिक कागदपत्रांचे विस्कळीत संकलन होते. ह्या कागदपत्रांचे  कॅटलॉगिंग करणे, विषय-वार विभागणी करणे, हे अभ्यासकाच्या उपयुक्ततेचे कार्य हे वा.सी.बेंद्रे यांनीच मार्गी लावले.त्यांना संत वांग्मयाचाही गाढा अभ्यास होता. संत तुकाराम महाराजांबद्दल ही ह्यांनी केलेले संशोधन फार मोलाचे आहे. तुकाराम महाराजांची चरित्रे , तसेच त्यांच्या काव्याचे समालोचन करणारे ग्रंथ यापूर्वी अनेक अभ्यासकारकांनी लिहिले आहेत,पण तुकोबांच्या गाथेत तीन गुरूंचा नामोल्लेख करणाऱ्या केवळ एका अभंगाच्या आधारे ,त्यांचा साधार शोध घेण्याचा प्रयत्न एकट्या बेंद्रे ह्यांनीच केला आहे.त्यांच्या ह्या ग्रंथामुळे संत तुकारामविषयक अभ्यासाला एक स्वतंत्र परिमाण मिळाले आहे . साहित्याच्या संशोधनक्षेत्रात अनन्वय अलंकाराप्रमाणे शोभून दिसावा असा आहे. १९६३ मध्ये मुंबई-मराठी ग्रंथ संग्रहालयाच्या इतिहास संशोधन मंडळाचे डायरेक्टर म्हणून ते मुंबईत आले.  बरीच वर्षे त्यांनी या संस्थेची सुत्रे सांभाळली. "महाराष्ट्रेतिहास परिषद" या संस्थेचेही १९६५ पासून ते प्रमुख कार्यवाह होते. इतिहास संशोधनाचा एवढा प्रपंच बेंद्रे  उभा करतात याचे कारण शोधपद्धत्ती आणि शोधसामुग्री याच्या वर त्यांची घट्ट पकड होती, अर्थात ती त्यांनी परिश्रमपूर्वक सिद्ध केली होती. वासुदेवराव बेंद्रे केवळ इतिहास संशोधकच नाहीत ते एक चतुरस्त्र लेखक होते. ऐतिहासिक विषयांबरोबरच त्यांनी विविध विषयांवर लेखन केलेले होते. १८९६ ते १९८६ अशी नव्वद वर्षांची त्यांच्या आयुष्याची वाटचाल. सर्वसाधारणपणे मध्यमवर्गीय माणसाला भारभूत व्हावी अशी ही आयुर्मर्यादा. पण बेंद्रे ह्यांना हे आयुष्य सुद्धा कमीच ठरले. १९७२ मध्ये त्यांनी ‘शिवचरित्र’ व १९७५ मध्येम्हणजेच त्यांच्या वयाच्या ८o च्या सुमारास  राजाराम महाराज चरित्र प्रकाशित करून आपली जीवनावरील निष्ठा आणि प्रवृत्ती-अभिमुखता सिद्ध केली . त्यांनी अनेक इतिहाससंग्रह इंग्रजी भाषेत लिहिलेले आहेत.  त्यांनी विद्यार्थीसंघटना, ब्रदरहुड स्काऊट संघटना  वगैरे विविध स्वरूपाच्या संघटना काढून सामाजिक कार्यात भाग घेतला.त्याकाळी हुंडाविरोधी मोहीम सुद्धा त्यांनी काढली होती.  +१६ जुलै १९८६ साली त्यांचे निधन झाले.आपल्या कामावर इतकी निष्ठा असणारा विद्वान विरळाच. बेंद्रे ह्यांनी आपल्या दीर्घ आयुष्यात चौफेर वाचन व अखंड लेखन करण्याचे व्रत शेवट पर्यंत पाळले. आधुनिक महाराष्ट्राच्या घडणीत इतिहास संशोधक वासुदेव सीताराम बेंद्रे  सारख्या महर्षींचा वाटा फार मोठा आणि अतिशय मोलाचा असा आहे. बेंद्रे ह्यांचे ध्येय, जिद्द आणि धडपड मात्र  आपल्या सर्वांना सदा सर्वकाळ प्रेरणा देत रहातील ह्यात मात्र शंका नाही! +वासुदेव सीताराम बेंद्रे (जन्म : पेण,रायगड जिल्हा-महाराष्ट्र, १३ फेब्रुवारी १८९६; मृत्यू १६ जुलै १९८६) हे महाराष्ट्रातील एक इतिहासकार होते.छत्रपती शिवाजी महाराजांची आज सर्वमान्य असलेली जन्मतिथी-फाल्गुन वद्य तृतीया, शके १५५१, (१९ फेब्रुवारी, सन १६३०)- ही नक्की करण्याचे अभूतपूर्व काम वा.सी. बेंद्रे यांनी केले. त्यापूर्वीच्या असंख्य इतिहासकारांनी दिलेली तिथी-इ.स. १६२७, शके १५४९ प्रभव नाम संवत्सर, वैशाख शुक्ल तृतीया- ही आता महाराष्ट्रात तरी ग्राह्य धरली जात नाही. +१. त्यांचे दुसरे महनीय कार्य म्हणजे, १९३३ साली त्यांनी शोधलेले आणि प्रसिद्ध केलेले छत्रपती शिवाजी महाराजांचे चित्र होय . १९३३ सालापर्यंत एका मुस्लिम सरदाराचे चित्र हे शिवाजी महाराजांचे चित्र म्हणून प्रचलित होते. हा केवळ छत्रपती शिवाजी महाराजांवरील अन्याय नव्हता तर संपूर्ण मराठ्यांच्या इतिहासावर अन्याय होता. इतिहासकार वासुदेव सीताराम बेंद्रे यांनी शोधलेले हे चित्र एका डच चित्रकाराने तत्कालीन गव्हर्नर व्हॅलेन्टाइन यांच्या सांगण्यावरून काढलेले चित्र होते. या चित्रामध्ये त्याने अत्यंत उत्कृष्टपणे शिवाजीमहाराजांचा पेहराव दाखविला असून, तो पूर्वी प्रचलित असलेल्या चित्रातील मुस्लिम सरदाराच्या पेहरावाहून भिन्न आहे. +२. छत्रपती शिवाजीमहाराजांच्या चित्र शोधानंतर उल्लेखनीय अशी त्यांची भरीव कामगिरी म्हणजे संभाजी महाराजांचे चरित्र होय. वा. सी. बेंद्रे यांच्या ४० वर्षांच्या अथक संशोधनाने, तोपर्यंत जनमानसात असलेली संभाजी महाराजांची नकारात्मक प्रतिमा खोडली गेली, आणि एक लढवय्या मराठी राजा अशी त्यांची प्रतिमा पुढे आली. आपल्या संशोधनाच्या साहाय्याने त्यांनी वढू बुद्रुक येथील संभाजी महाराजांची समाधी शोधून काढली. आपल्या कामावरील निष्ठा आणि प्रेम हे वा.सीं.चे गुण ते महाराष्ट्राचे सच्चे भूमिपुत्र असल्याची साक्ष देतात. त्यानंतरच्या काळात अनेक लेखक, कलाकार यांनी वा. सी. बेंद्रे यांच्या साहित्याचा आणि लिखाणाचाच आधार घेऊनच संभाजी महाराजांची प्रतिमा साकारली. +३. वा.सी. बेंद्रे यांचे संशोधन फक्त मराठा राज्याचे व राजांचे जीवनकार्य मांडण्यापुरते मर्यादित नव्हते, तर ज्यांनी मराठेशाही रुजण्यासाठी अपार मेहनत घेतली अशा तत्कालीन काळातील सर्वसामान्य व्यक्तिमत्त्वांचाही परामर्ष त्यांनी घेतला आहे. त्यांनी शोधून काढलेले अप्रकाशित संतांचे अभंग याचीच साक्ष देतात. हे अभंग त्यांच्या मृत्यूनंतर १९८६ साली प्रसिद्ध झाले. +४. सत्तर वर्षांपेक्षाही जास्त कालखंडात त्यांनी इतिहास संशोधनावर आधारित ६० च्यावर पुस्तके लिहिली. त्यांनी लिहिलेली पुस्तके ही, इतिहास संशोधन हे कसे शास्त्रीय कसोटीवर आणि वस्तुस्थितीला धरून असणारे असले पाहिजे याची उत्तम उदाहरणे आहेत. लिखाण करत असताना कोणतेही नाट्य तसेच कपोकल्पित वाटणार नाही याबाबत ते सावध असत. त्यामुळे बेंद्रे यांची काही पुस्तके जगभरातील नावाजलेल्या वाचनालयात तसेच अमेरिकेच्या व्हाईट हाउसच्या वाचनालयात पाहायला मिळतात. +५. त्यांनी लिहिलेले 'साधन-चिकित्सा ' हे पुस्तक इतिहास संशोधन करणाऱ्यांना आजही पथदर्शक ठरते आहे. हे संशोधन करताना ते अत्यंत दक्षतेने आणि काटेकोरपणे कसे केले पाहिजे याचे मार्गदर्शन करण्यासाठी त्यांनी लिहिलेले हे पुस्तक अशा प्रकारचे एकमेव पुस्तक असून त्या प्रकारचे पुस्तक एकही मराठी इतिहासकाराने लिहिल्याचे दिसत नाही. +६. शिवाजी महाराज आणि संभाजी महाराजांचे चरित्र लिहून वा.सी. बेंद्रे थांबले नाहीत तर, त्याच बरोबर बरेच संशोधन करून त्यांनी इतरही पुस्तके लिहिली. उदा० शहाजीराजे भोसले (शिवाजी महाराजांचे वडील), मालोजीराजे भोसले (शिवाजी महाराजांचे आजोबा), संभाजी भोसले (शिवाजी महाराजांचे वडील बंधू ), राजाराम, आदिलशहा, कुतुबशहा आणि राजा जयसिंग. बेंद्रे यांनी या व्यक्तींच्या जीवनाचा अभ्यास करून मराठेशाही रुजवण्यास कोणत्या घटना व प्रसंग कारणीभूत ठरले हे शोधून काढले. फार थोड्या व्यक्तींनी या पर्वाविषयी जाणून घेण्याचा प्रयत्न केला आहे. +७. त्यांच्या संशोधनात्मक लिखाणाचे अस्सल उदाहरण म्हणजे त्यांनी लिहिलेले 'शिव-चरित्र' (शिवाजीचे चरित्र). हे लिहिण्यापूर्वी बेंद्रे यांनी दोन वर्षे इंग्लंडमध्ये व युरोपात वास्तव्य करून ब्रिटिश म्युझियम तसेच युरोपातील विविध म्युझियममधील कागदपत्रांचा अभ्यास केला. दुसऱ्या महायुद्धकाळात त्यांनी या ठिकाणाहून गोळा केलेली अनेक महत्त्वाची कागदपत्रे जहाजाने भारतात आणली. यामुळे जो कालखंड दुर्लक्षित राहिला होता त्यावर प्रकाश पडला. त्यांच्या या प्रवासामुळे अनेक सत्ये समोर येऊ शकली, त्यापैकी एक म्हणजे शिवाजी महाराजांची तलवार. ही तलवार 'जगदंब’ म्हणून ओळखली जात होती, 'भवानी तलवार ' म्हणून नव्हे हे बेंद्रे यांनी सिद्ध करण्याचा प्रयत्न केला. +८. खरे तर छत्रपती शिवाजी महाराज हे प्रत्येक मराठी माणसाच्या जिव्हाळ्याचे आणि अभिमानाचे असे जनमानसावर अधिराज्य असणारे व्यक्तिमत्त्व. त्याचमुळे महाराष्ट्रसरकारने अनेक विद्वानांना शिवाजीचे चरित्र लिहिण्याचे आवाहन केले. त्यासाठी अनेक सोयी-सुविधा देण्याचे आश्वासन दिले आणि भरपूर मानधनाचीही तयारी दाखवली, परंतु लिखाणाचे हे शिव धनुष्य पेलण्यासाठी कोणीही पुढे येईना. फक्त वा. सी. बेंद्रे यांनी अत्यंत यशस्वीरीत्या हे आव्हानात्मक काम स्वीकारले. हे लिखाण म्हणजे त्यांच्या समर्पण वृत्तीचे आणि वर्षानुवर्षे केलेल्या साधनेचे फळच आहे. +९. वा.सी. बेंद्रे यांनी अत्यंत किचकट असे चार कोटींहून अधिक पानांच्या पेशवा दप्तराच्या दस्तऐवजाचे वर्गीकरण व जुळणी करण्याचे, तसेच कॅटलॉगिंगचे काम चिकाटीने अल्पावधीत पूर्ण केले. त्यामुळे त्यांच्यावर तंजावर दप्तराचे कॅटलॉगिंग करण्याची जबाबदारी, मद्रास राज्याचे तत्कालीन मुखमंत्री राजगोपालाचारी यांनी दिली. जे काम पूर्ण होण्यास पाच वर्ष कालावधीची अपेक्षा सरकारने केली होती, ते काम वा.सी. बेंद्रे यांनी अत्यंत चिकाटीने अवघ्या दोन वर्षात पूर्ण केले. त्यांचे हे कार्य केवळ त्यांच्या अफाट कार्यक्षमतेची, जिद्दीची आणि परिश्रमाची परिणती आहे. +१०. त्यांनी वयाच्या ८० व्या वर्षी 'राजाराम महाराज चरित्र'हा ग्रंथ लिहिला. +वा.सी. बेंद्रे यांनी आपल्या नव्वद वर्षांच्या आयुष्यात ५७हून अधिक इतिहास ग्रंथ लिहिले. त्यांची काही पुस्तके :- +वासुदेव सीताराम बेंद्रे यांचे वडील लहानपणीच वारले. त्यांच्या आईने त्यांचे संगोपन केले. त्यांना वडीलबंधु होते. त्यांचे लग्न कु. कमलाबाई पारकर यांचे बरोबर बडोद्याला झाले .त्यांना एकंदर ७ मुली व चार मुले आहेत. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11214.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11214.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f5f055a03de9f6a5be244c85145f6ebfe047498d --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11214.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +चेस्टर विल्यम निमित्झ सिनियर दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान अमेरिकेचा दर्यासारंग होता. + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11216.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11216.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3aaecf796f69039127883f4a60b174a366d58261 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11216.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +विल्यम पिट, चॅटहॅमचा पहिला अर्ल (इंग्लिश: William Pitt, 1st Earl of Chatham; नोव्हेंबर १५, इ.स. १७०८ - मे ११, इ.स. १७७८) हा ब्रिटिश राजकारणी व युनायटेड किंग्डमचा पंतप्रधान होता. +या विल्यम पिटने फ्रेंच व इंडियन युद्धादरम्यान परराष्ट्रसचिवपदावर असताना कीर्ती मिळवली.अमेरिकेतील पेनसिल्व्हेनिया राज्यातील पिट्सबर्ग शहराला याचे नाव आहे. याशिवाय न्यू हॅम्पशायरमधील पिट्सबर्ग व व्हर्जिनियातील पिट्‌सिल्व्हेनिया काउंटीलाही याचेच नाव आहे. चॅटहॅमचा पहिला अर्ल असल्याने ते नाव न्यू जर्सीतील चॅटहॅम गावाला व चॅटहॅम विद्यापीठाला देण्यात आले. +या विल्यम पिटच्या मुलाचे नावही विल्यम पिट होते व तोही युनायटेड किंग्डमचा पंतप्रधान होता, म्हणून वडिलांना थोरला पिट तर मुलास धाकटा पिट म्हणतात. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11231.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11231.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4ede077ec8cdf03ab7ae96760154787d3805931f --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11231.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +थोरवेवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील खटाव तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान ३० सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान ११ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २० अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11233.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11233.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c72f58c5977035948d2d1400a95f07f8e03c7df5 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11233.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +थोराण हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील मावळ तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात. मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. हिवाळ्यात शीतल वातावरण असते. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १२५० मिमी पर्यंत असते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11278.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11278.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a831e4d5efe7bf457ebfad0811dd82a8b38e2743 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11278.txt @@ -0,0 +1,9 @@ +प्रा. दत्तात्रेय केशव बर्वे (७ एप्रिल, इ.स. १९१७ - २४ डिसेंबर १९८१) हे एक मराठी कथालेखक आणि बालसाहित्यकार होते. लेखिका अश्विनी धोंगडे या त्यांच्या कन्या होत. बर्वे काही वर्षे पुण्यातील न्यू इंग्लिश स्कूल (नानावाडा) या शाळेत मराठीचे शिक्षक होते. +त्यांनी दिलीपराज प्रकाशन ही पुण्यातील पुस्तक प्रकाशन संस्था चालविली होती. +प्रा. द. के. बर्वे यांचा जन्म २१ ऑगस्ट १९१७ रोजी बेळगाव येथे झाला. बी. ए. व एम. ए.चे त्यांचे शिक्षण मराठी प्रमुख विषय घेऊन फर्ग्युसन महाविद्यालयात  व पुणे विद्यापीठात झाले. बी. एड. बेळगाव इथून शिक्षण महाविद्यालयातून केले. न्यू इंग्लिश स्कूल नानावाडा आणि नंतर टिळक रोड या शाळेत त्यांनी मराठीचे नामवंत शिक्षक म्हणून नाव कमावले. त्यानंतर विवेकानंद शिक्षण संस्थेच्या महाविद्यालयांमधून उस्मानाबाद, तासगाव व कोल्हापूर इथे त्यांनी मराठीचे व्यासंगी प्राध्यापक म्हणून नावलौकिक मिळवला. +बेळगावच्या सुप्रसिद्ध सरदार हायस्वूलमध्ये इंग्रजी माध्यमातून त्यांचे शालेय शिक्षण झाल्यामुळे त्यांचे इंग्रजीही उत्तम होते, त्याची साक्ष वोरा आणि वंâपनीने त्यांच्याकडून शेक्सपिअरच्या अनेक नाटकांवरून कुमारांसाठी करून घेतलेल्या कादंबरिकांवरून येईल. प्राध्यापक म्हणून काम करताना त्यांनी ‘निवडक नवनीत’ व वामन मल्हारांच्या आश्रमहरिणीच्या समीक्षेचे ‘आश्रमहरिणीचे अंतरंग’ ही पुस्तके लिहिली. त्या वेळचे सुप्रसिद्ध व्हिनस प्रकाशनचे स. कृ. पाध्ये यांनी ती छापली आणि बर्वे यांनी अधिक समीक्षालेखन करावे, असे सुचवले; पण त्यांचा खरा पिंड सर्जनशील लेखकाचा होता. +सन १९५० मध्ये आंबटषौक हा त्यांचा प्रौढ वाचकांसाठी पहिला कथासंग्रह प्रसिद्ध झाला, पण त्यानंतर ते प्रामुख्याने वळले बालकुमार साहित्याकडे. बालवाङ्मयाची जवळजवळ सत्तर उत्तमोत्तम पुस्तके लिहून त्यांनी बालसाहित्यकार म्हणून चांगले नाव मिळवले आणि बालसाहित्यात मोलाची भर घातली. गुलछबू, पुâलराणी, गोड गुपित, देशासाठी दर्यापार, बोलका मासा, चंद्रावर ससा, किती वाजले, नन्नी, छबुकड्या गोष्टी, डॉक्टर पोटफोडे ही त्यांनी लहान मुलांसाठी लिहिलेली काही पुस्तके आहेत. त्यातली काही पुस्तके समर्थ प्रकाशन— वा. रा. ढवळे यांनी काढली, तर नंतर बर्व्यानी स्वतः सुरू केलेल्या दिलीपकुमार प्रकाशनाने काही पुस्तके काढली. +महाराष्ट्र शासनाने नवसाक्षर प्रौढांसाठी काही पुस्तके लिहून घेण्यासाठी महाराष्ट्रातील मान्यवर लेखकांचे एक निवासी शिबिर भोर येथे भरवले होते. त्यात भाऊंनी लिहिलेले ‘गणूचा गाव’ हे पुस्तक महाराष्ट्रभर ग्रामीण भागात सर्वदूर पोचले. ही कादंबरी इतकी पकड घेणारी होती की, पुढे राष्ट्रीय स्तरावर लखनौ येथे भरलेल्या लेखक शिबिरातून त्यांची व प्रसिद्ध कादंबरीकार वि. वि. बोकील यांची निवड झाली. +सेवानिवृत्तीपूर्वी स्वेच्छानिवृत्ती घेऊन बर्व्यांनी पुण्यात प्रकाशनव्यवसाय सुरू केला. सन १९७१ मध्ये दिलीपराज प्रकाशन संस्थेची सुरुवात रविवार पेठेतील बर्व्यांच्या राहत्या घरीच झाली. त्यांनी अगडबंब राक्षस, पिपातला राक्षस, माकडबाळ, चिव चिव चिमणी वगैरे लहान मुलांसाठी पुस्तके लिहिण्यास पुन्हा सुरुवात केली, पण त्यात त्यांचा जीव आता रमेना. लेखनाची उर्मी, आयुष्यभरातले कडू-गोड अनुभव गाठीला आणि जात्याच असलेली प्रतिभा यांच्या जोरावर त्यांनी १९८०-८१ या दोन वर्षांत पुट्टी, पोकळी व पंचवेडी या तीन कादंबNया लिहिल्या. साहित्य परिषदेच्या सभागृहात त्यांचे प्रकाशन समारंभही झाले. +बालपणापासूनचे त्यांचे जिवलग मित्र बेळगावचे प्रसिद्ध उद्योगपती रावसाहेब बा. म. गोगटे यांचे चरित्र लिहिण्याचा घाट त्यांनी घातला आणि मुंबई, बेळगाव, पुणे अशा त्यांच्या वारया सुरू झाल्या. हे चरित्र सर्वतोपरी उत्कृष्ट व्हावे, असा त्यांचा ध्यास होता. त्याचा ताण नकळतपणे त्यांच्यावर आला की काय नकळे, पण पुस्तक छापून होण्यापूर्वी केवळ दोन दिवस आधी २४ डिसेंबर १९८१ रोजी झोपेत हृदयविकाराचा तीव्र झटका येऊन त्यांचा दुःखद अंत झाला. दि. १२ जानेवारी १९८२ रोजी मुंबईत यशवंतराव चव्हाण यांच्या हस्ते प्रकाशन समारंभ ठरला होता, तो त्यांच्या आठवणी काढत पार पडला. रणजित देसार्इंनी त्या वेळी काढलेले भावोद्गार. +‘‘लेखक या नात्याने मी सांगू इच्छितो की, दत्तोपंतांनी अत्यंत सुंदर भावकाव्य निर्माण वेâले आहे. एक ज्येष्ठ ग्रंथकार मराठीत अवतरला आहे— रूपाने आणि गुणानेही!’’ diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11290.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11290.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b82b1a6f8f4cfceaa2411222a05bc87b79d8aea9 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11290.txt @@ -0,0 +1,7 @@ + +द.पं. जोशी (जन्म : परभणी जिल्हा, १४ ऑक्टोबर, इ.स. १९३२; [१] - हैदराबाद, ३० डिसेंबर, इ.स. २०११) हे मराठी भाषेतील लेखक, पत्रकार होते. +द. पं. जोशी हे हैदराबादच्या मराठी साहित्य परिषदेचे ३० वर्षे कार्यवाह होते. त्यांनी ८ वर्षे परिषदेचे अध्यक्षपदही सांभाळले. परिषदेच्या ‘पंचधारा’ या त्रैमासिकाचे संपादन करून ते मराठी महाविद्यालयाची संपूर्ण जबाबदारी सांभाळत. +परभणी येथील नूतन विद्यालयातून शालेय शिक्षण पूर्ण करून जोशी उच्च शिक्षणासाठी हैदराबादला आहे. उस्मानिया विद्यापीठीतून ते इ.स. १९५९ साली एम.ए. झाले. मुळात अंगी इतिहासाबद्दलचे प्रेम, पूर्वसूरींबद्दल आदर, कामाची आवड, अभ्यासू वृत्ती आणि कुशाग्र बुद्धी असल्याने जोशी हैदराबादला आले आणि त्यांनी वेगवेगळ्या सार्वजनिक कामांत गुंतत गेले. बाल हनुमान संघ, साधना संघ, मराठी महाविद्यालय आणि मराठी साहित्य परिषद ही त्यांची मुख्य कार्यक्षेत्र राहिले आहे. १९५८पासूनच ते ’पंचधारा’ त्रैमासिकाशी जोडले गेले. श्रीधरराव कुलकर्णी, रा.ब. माधेकर या मंडळींनी अधिक सामाजिक आणि साहित्यिक कामासाठी संपादकपद सोडल्यानंतर द.पं. जोशी यांनी इ.स. १९७४ सालापासून ’पंचधारा’च्‍या संपादकत्वाची धुरा खांद्यावर घेतली होती. +उस्मानिया विद्यापीठातील पुरतत्त्व विभागातल्या प्राचीन हस्तलिखितांच्या पोथ्या आणि परिषदेतील हस्तलिखिते यांची सूची करून ती द.पं.जोश्यांनी ती महाराष्ट्र राज्य मराठी विकास संस्थेने प्रकाशित केलेल्या ’हैदराबादेतील मराठी हस्तलिखिते’ या ग्रंथात सम्मीलित करण्यासाठी दिली होती. +द.पं. जोशी हे विवेक वर्धिनी महाविद्यालयात १९५९ पासून ते १९९२ पर्यंत मराठीचे प्राध्यापक होते. +द.पं. जोशी यांचे स्वतंत्र, संपादित आणि अनुवादित असे १५ ग्रंथ आहेत. निरनिराळ्या वाङ्‌मयीन आणि संशोधनात्मक नियतकालिकांतून त्यांचे १०० च्या वर लेख प्रकाशित झाले आहेत. यांशिवाय अनेक उर्दू, हिंदी, कथा, लेख यांचा त्यांनी मराठीत अनुवाद केला आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11292.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11292.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9d51de87b61fc5525aa935741f15295fcf86ebe8 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11292.txt @@ -0,0 +1,4 @@ + +दत्तात्रेय पांडुरंग खांबेटे (५ जुलै, इ.स. १९१२ - ६ ऑगस्ट, इ.स. १९८३:मुंबई) हे मराठी लेखक होते. +युद्धकथा, हेरकथा, विज्ञान काल्पनिका, परामानसशास्त्र,अध्यात्म, भविष्य असे विविध लेखनप्रकार हाताळणारे लेखक म्हणून परिचित आहेत. विनोदी साहित्य लेखनातही त्यांचे स्वतंत्र स्थान आहे. हंस, मोहिनी आणि नवल या मासिकांसाठी २० वर्षांहून अधिक काळ दरमहा लेखन केले. त्यांनी सोमाजी गोमाजी कापसे, भाऊ हर्णेकर, रमाकांत वालावलकर, अवधूत आंजर्लेकर, मुमुक्षू, ज्ञानभिक्षू अशा वेगवेगळ्या टोपणनावांनी लेखन केले. +६ ऑगस्ट १९८३ रोजी दादर येथील विजयनगरमधील त्यांच्या घरी हृदयविकाराने निधन झाले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11296.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11296.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fe85459dd385d2ed8a3f0dc25ffb08984220425f --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11296.txt @@ -0,0 +1,67 @@ + +१७° ४०′ १७.४७″ N, ७५° ५४′ ३७.५८″ E +सोलापूर उच्चार (सहाय्य·माहिती) शहर (इंग्रजीत Solapur/Sholapur) हे महाराष्ट्रातील ५ वे मोठे शहर असून ते पश्चिम महाराष्ट्र या विभागात येते. सोलापूर हे सोलापूर जिल्ह्याचे प्रशासकीय मुख्यालय आहे. +सोलापूरला कापड गिरण्यांचे शहर म्हटले जाते. या शहराला प्राचीन काळात सोन्नलागी किंवा सोन्नलापूर म्हणूनसुद्धा ओळखले जात असे. हे शहर भारतातील मुख्य अशा उत्तर-दक्षिण रेल्वे मार्गावर असल्याने त्यास महत्त्व प्राप्त झाले आहे. स्वातंत्र्यप्राप्तीपूर्वीच सोलापूर शहराने ९-११ मे इ.स. १९३० या काळात ३ दिवसांचे स्वातंत्र्य उपभोगले. या घटनेमुळे स्वातंत्र्य संग्रामादरम्यान मलप्पा धनशेट्टी, जगन्नाथ शिंदे, कुर्बान हुसेन व किसन सारडा यांना १२ जानेवारी १९३१ रोजी ब्रिटिशांनी सोलापूरमध्ये फाशी दिली. तेव्हापासून शहरास हुतात्म्यांचे शहर म्हणून ओळखले जाऊ लागले. विडी उत्पादनात सोलापूरचा महाराष्ट्रात वरचा क्रमांक आहे तर येथील 'सोलापुरी चादरी' प्रसिद्ध आहेत.[ संदर्भ हवा ] +सोलापूराचे प्राचीन म्हणजे १२व्या शतकातील रहिवासी "शिवयोगी सिद्धेश्वर" यांनी या परिसरात अडुसष्ट शिवलिंगांची स्थापना केली वीरशैव धर्माच्या (शैव पंथ) माध्यमातून समाज सुधारणांचे काम केले. सोलापूर तलाव बांधून त्यांनी सोलापूराची पाणी समस्या सोडवली. +पंढरपूर हे महाराष्ट्राचे कुलदैवत सोलापूर जिल्ह्यातच असून अक्कलकोटचे प्रसिद्ध स्वामी समर्थ मंदिर सोलापूर जिल्ह्यात आहे. बार्शी येथे भगवंताचे म्हणून ओळखले जाणारे विष्णूचे प्राचीन मंदिर आहे. येथील शिवगंगा मातेच्या मंदिराचा कळस शंभर तोळे सोन्यापासून बनलेला आहे, आणि दरवाजा ऐंशी किलो चांदीपासून बनलेला आहे. सोलापूर येथील भुईकोट किल्ला, सिद्धेश्वर मंदिर, मल्लिकार्जुन मंदिर, हुतात्मा बाग, इंद्रभुवन (महानगर पालिका इमारत), शुभराय आर्ट गॅलरी, स्मृती उद्यान ही भेट देण्यासारखी ठिकाणे आहेत. हुतात्मा स्मृती मंदिर येथे अनेक कला प्रदर्शन आणि नाट्यप्रयोग मोठ्या प्रमाणात होत असतात. सोलापूरमध्ये दरवर्षी सिद्धेश्वर यात्रा म्हणजेच" गड्डा " ही मोठी यात्रा असते. या यात्रेला कर्नाटक परिसरातून लोक येतात. +केंद्र सरकारच्या स्मार्ट सिटी प्रकल्पात सोलापूरचे नाव यादीत समाविष्ट झाले होते. +इ.स.पू. २००] या वर्षापासून सातवाहन, चालुक्य, राष्ट्रकूट, यादव, बहामनी, अहमदनगरची निजामशाही, आदिलशाही, मराठे-पेशवे व ब्रिटिश या सर्व राजवटी सोलापूर जिल्ह्याने अनुभवल्या.. मुघल राजवटीत यास संदलपूर असेही म्हटले जात होते. ब्रिटिश काळात सोलापूर हे नाव रूढ झाले असावे असा अंदाज व्यक्त केला जातो. सोलापूरचा इतिहास रोमांचक आहे. मुंबई-चेन्नई रेल्वे मार्गावरील महत्त्वाचे स्थानक असल्यामुळे स्वातंत्र्यपूर्व काळात राष्ट्रीय पातळीवरील सर्व राजकीय-सामाजिक घडामोडींचे पडसाद सोलापूमध्ये उमटत असत. पहिल्या महायुद्धानंतर भारतात कामगारांनी मोठा संप पुकारला. सोलापूरलाही जानेवारी, १९२० मध्ये कामगारांनी ब्रिटिश साम्राज्यशाहीच्या विरोधात संप पुकारला होता.१९३० च्या सविनय कायदेभंग चळवळीत सोलापूरकर हिरिरीने सहभागी झाले होते. या सत्याग्रहात दारुबंदीचा प्रचार करण्यासाठी काही तरुण कार्यकर्त्यांनी मोर्चा काढला. या वेळी शंकर शिवदारे हा तरुण तिरंगा हातात घेऊन पुढे धावला व ब्रिटिशांच्या गोळीबारात बळी पडला. हा शंकर शिवदारे सोलापूरचा पहिला हुतात्मा. या हौतात्म्यामुळे सोलापूरकर पेटून उठले. पण दि. ८,९ मे, १९३० या दोन दिवसांत तत्कालीन कलेक्टर नाईट याने जमावांवर अमानुष गोळीबार केला. अनेक नागरिक गोळीबारात बळी पडले. भारतातील (काही काळासाठी) ‘स्वतंत्र’ झालेला असा हा पहिला भाग..अश्या प्रेरणादायी क्रांतिपर्वांमुळेच सोलापूरला हुतात्म्यांचे शहर म्हटले जाते. पुतळ्यांच्या माध्यमातून आज या हुतात्म्यांची स्मृती सोलापुरात जतन करण्यात आली आहे. १९३०-३१ मधील या घटनांचे संदर्भ तत्कालीन ‘केसरी’ मध्ये आढळतात. १२ जानेवारी हा दिवस सोलापूरकर हुतात्मा दिन म्हणून पाळतात.[ संदर्भ हवा ]सोलापूर येथील भुईकोट किल्ला, सिद्धेश्वर मंदिर, मल्लिकार्जुन मंदिर, हुतात्मा बाग, इंद्रभुवन (महानगर पालिका इमारत), शुभराय आर्ट गॅलरी, स्मृती उद्यान ही भेट देण्यासारखी ठिकाणे आहेत. हुतात्मा स्मृती मंदिर येथे अनेक कला प्रदर्शन आणि नाट्यप्रयोग मोठ्या प्रमाणात होत असतात. सोलापूरमध्ये दरवर्षी सिद्धेश्वर यात्रा म्हणजेच" गड्डा " ही मोठी यात्रा असते. कर्नाटक परिसरातून लोक येतात. +तसेच पूर्वीचे गिरणगाव, हुतात्म्यांचे गाव, सध्याचे ज्वारीचे कोठार, तेलगू, कन्नड व मराठी असा भाषा-त्रिवेणी संगम झालेला बहुभाषिक जिल्हा आणि टॉवेल, चादरी निर्माण करणारा जिल्हा म्हणून सोलापूर प्रसिद्ध आहे. पर्यटन, फलोत्पादन, कृषी प्रक्रिया उद्योग, शिक्षण, आरोग्यसेवा व कापड उद्योग (हातमाग, यंत्रमाग) या क्षेत्रांमध्ये जिल्ह्याचा विकास साधण्याची क्षमता निश्चितच आहे. सोलापूर जिल्हा हा दुष्काळी भाग म्हणून ओळखला जातो .[१] हुतात्मा जगन्नाथ शिंदे हे सोलापूर शहरात दक्षिण कसबा येथे शिंदे चौकात राहत होते. सोलापूर शहराचे भारताच्या स्वातंत्र्यलढ्यात मोठे योगदान असल्याचे दिसून येते. हुतात्मा शिंदे ज्या वास्तूमध्ये राहत होते ती वास्तू आज मोडकळीस आली आहे. तेथे आज कोणी वास्तव्यास नाही. त्यांना मुले नव्हती. त्याच्या भगिनी ताराबाई ह्या शिक्षिका होत्या. १९३७ साली स्वतंत्र मजूर पक्षाच्या प्रचारासाठी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर सोलापुरात आले होते. तसेच सोलापूर हे आंबेडकर चळवळीचे केंद्र आहे असे मानले जाते. +सोलापूर जिल्हा वेगवेगळ्या कालखंडात आंध्रभृत्य, चालुक्य, राष्ट्रकूट, यादव व बहामनी घराण्यांच्या अधिपत्याखाली होता. सोलापूर हे नाव सोळा म्हणजे सोळा व पूर म्हणजे गाव असे तयार झाले ही धारणा आहे. सध्याचे सोलापूर शहर हे अहमदपूर, चपळदेव, फतेपूर, जामदारवाडी, काळजापूर, खादरपूर, खांडेकरवाडी, महमदपूर, राणापूर, संदलपूर, शेखपूर, सोलापूर, सोन्नलगी, सोनपूर व वैदकवाडी या सोळा गावांच्या एकत्रीकरणाने बनले आहे. से समजले जाते. +पण नवीन संशोधनानुसार सोलापूर हे नाव सोळा गावांच्या एकत्रीकरणाने बनलेले नाही, असे सांगितले जाते. शिवयोगी श्री सिद्धेश्वर लिखित शिलालेखानुसार गावाला सोन्नलगे हे नाव होते. कालांतराने सोन्नलगेचे सोन्नलगी असे रूपांतर झाले. आणि यादव वंशापर्यंत सोलापूरचे लेखन सोन्नलगी असे होते. +मोहोळ तालुक्यातील कामती येथे सापडलेल्या शके १२३८ च्या संस्कृत शिलालेखानुसार सोलापूर नगरीला सोनलपूर असे म्हणत. सोलापूर भुईकोट किल्ल्यात सापडलेल्या एका शिलालेखानुसार सोनलपूर असा उल्लेख होतो. तर त्याच किल्ल्यातील दुसऱ्या भिंतीवर सापडलेल्या शिलालेखानुसार या नगरीचा उल्लेख संदलपूर असे केलेले आहे. +मुस्लिम काळात या शहराला सोनलपूर असे संबोधण्यात येत होते. काळाच्या ओघात सोनलपूर मधील ‘न’ गाळला जाऊन सोलपूर नंतर सोलापूर असे नाव प्रचलित झाले असावे. त्यानंतर ब्रिटिश शासकांनी सोलापूर ऐवजी शोलापूर असे स्पेलिंग केले. +सध्याचा सोलापूर जिल्हा हा पूर्वी अहमदनगर, पुणे व सातारा या जिल्ह्याचा भाग होता. इसवी सन १८३८ला अहमदनगरचा उपजिल्हा बनला. त्यामध्ये बार्शी, मोहोळ, माढा, करमाळा, इंडी, हिप्परगी आणि मुद्देबिहाळ हे उपविभाग होते. इसवी सन १८६४ मध्ये हा उपविभाग काढून टाकण्यात आला. इसवी सन १८७१ मध्ये सोलापूर, बार्शी, मोहोळ, माढा आणि करमाळा हे उपविभाग व सातारा जिल्ह्यातील पंढपूर, सांगोला उपविभाग एकत्र करून सोलापूर जिल्ह्याची निर्मिती करण्यात आली व इसवी सन १८७५ मध्ये माळशिरस हे उपविभाग देखील सोलापूर जिल्ह्याला जोडण्यात आले. १९५६ मध्ये राज्य पुनर्रचनेनुसार सोलापूरचा समावेश मुंबई राज्यात करण्यात आला. व इसवी सन १९६०मध्ये महाराष्ट्राचा एक परिपूर्ण जिल्हा म्हणून जाहीर झाला. +स्वातंत्रपूर्व काळापासून स्वातंत्र मिळवण्याआधी सोलापूरचे महत्त्व भारताच्या इतिहासात अद्वितीय आहे. सोलापूरच्या नागरिकांना इ.स. १९३० मधील तारखा ९-१०-११ असे तीन दिवस स्वातंत्र्य मिळाले. मे १९३० रोजी महात्मा गांधींना अटक झाली. संपूर्ण भारतभर लोक ब्रिटिशांवर क्षुब्ध झाले. सोलापूरात मोर्चे व आंदोलने झाली. पोलिसांच्या गोळीबारात अनेक नागरिकांना जीव गमवावा लागला. यामुळे प्रक्षुब्ध जमावाने चपळ स्टेशनवर हल्ला केला. पोलीस आणि अन्य अधिकारी सोलापूर शहराच्या बाहेर पळत होते. या काळात कायदा सुव्यवस्थेची जबाबदारी आणि नागरिकांच्या सुरक्षेची जबाबदारी काँग्रेस पक्षाच्या नेत्याच्या खांद्यावर होती. त्यानंतर इतर काँग्रेसचे नेते रामकृष्ण जाजू यांनी १९३० मधील तारखा ९-१०-११ या तीन दिवसांच्या काळात कायदा व सुव्यवस्था राखली. +स्वातंत्र्यापूर्वीच इस वी सन १९३० मध्ये महापालिकेच्या इमारतीवर सर्वप्रथम राष्ट्रीय ध्वज फडकवणारी भारतातील एकमेव नगरपालिका होती. याचा थोडक्यात इतिहास म्हणजे – महात्मा गांधी यांच्या दांडी यात्रेची प्रेरणा घेऊन सोलापूरमधील स्वातंत्र सैनिकांनी सोलापूर पालिकेवर राष्ट्रध्वज फडकवण्याचा निर्णय घेतला त्याप्रमाणे ६ एप्रिल १९३० रोजी पुण्याचे ज्येष्ठ स्वातंत्र्यसैनिक अण्णासाहेब भोपटकर यांनी सोलापूर पालिकेवर राष्ट्रध्वज फडकावला. संपूर्ण देशभरात ही पहिली व एकमेव घटना होती. या घटनेने संतापून ब्रिटिश राज्यकर्त्यांनी सोलापूर येथे मार्शल लाँ घोषित केला. अनेक नेत्यांना व निर्दोष नागरिकांना खोट्या आरोपाखाली अटक केली. स्वातंत्र्यसैनिक मल्लप्पा धंनशेट्टी, कुर्बान हुसेन, जगन्नाथ शिंदे व किसन सारडा यांना मंगळवार पोलीस ठाण्यात दोन पोलिसांच्या हत्यांच्या आरोपाखाली अटक करण्यात आली. निम्न न्यायालयाने या स्वातंत्र्यसैनिकांना मरेपर्यंत फाशीची शिक्षा सुनावली. उच्च न्यायालयानेपण वरील शिक्षा कायम ठेवली व या चार स्वातंत्र्यसैनिकांना १२ जानेवारी १९३१ रोजी फाशीची शिक्षा देण्यात आली. या स्वातंत्र्यसैनिकांचा आदर म्हणून शहराच्या मध्यवर्ती भागात पुतळे बसवण्यात आले व त्या स्थानाला हुतात्मा चौक असे नाव दिले. +"सोलापूर" ह्या नावाचा उगम 'सोला (सोळा) आणि पूर (गावे)' या दोन शब्दापासून झाला आहे. असे मानले जाते की, सध्याचे सोलापूर शहर हे अहमदपूर, आदिलपूर, काळजापूर, खडारपूर, खान्देरवाडी, चपळदेव, जामदारवाडी, फतेहपूर, मुहम्मदपूर, राणापूर, शेखपूर, सन्दलपूर, सोनापूर सोन्नलगी, सोलापूर आणि वैदकवाडी ह्या सोळा गावांपासून बनले आहे.[ संदर्भ हवा ] पूर्वीचे गिरणगाव, हुतात्म्यांचे गाव, सध्याचे ज्वारीचे कोठार, तेलगू, कन्नड व मराठी असा भाषा-त्रिवेणी संगम झालेला बहुभाषिक जिल्हा आणि टॉवेल, चादरी निर्माण करणारा जिल्हा म्हणून सोलापूर प्रसिद्ध आहे. पर्यटन, फलोत्पादन, कृषी प्रक्रिया उद्योग, शिक्षण, आरोग्यसेवा व कापड उद्योग (हातमाग, यंत्रमाग) या क्षेत्रांमध्ये जिल्ह्याचा विकास साधण्याची क्षमता निश्चितच आहे. सोलापूर जिल्हा हा दुष्काळी भाग म्हणून ओळखला जातो.[१] हुतात्मा जगन्नाथ शिंदे हे सोलापूर शहरात दक्षिण कसबा येथे शिंदे चौकात राहत होते. सोलापूर शहराचे भारताच्या स्वातंत्र्य लढ्यात मोठे योगदान असल्याचे दिसून येते.सोलापूरला एक ऐतिहासिक वारसा लाभलेला आहे. इ.स.पू. २०० वर्षापासून सातवाहन, चालुक्य, राष्ट्रकूट, यादव, बहामनी, अहमदनगरची निजामशाही, आदिलशाही, मराठे-पेशवे व ब्रिटिश या सर्व राजवटी सोलापूर जिल्ह्याने अनुभवल्या. यादवांच्या काळात या भागाला सोन्नलगी म्हटले जात होते. मुघल राजवटीत यास संदलपूर असेही म्हटले जात होते. ब्रिटिश काळात सोलापूर हे नाव रूढ झाले असावे असा अंदाज व्यक्त केला जातो. सोलापूरला सोन्नलगिरी, गिरणगाव अशा नावानेही ओळखले जाते. +सोलापूर जिल्ह्याचे एकूण क्षेत्रफळ १५ हजार चौरस किलोमीटर आहे. सोलापुरातील सरासरी पर्जन्यमान ५४५ मिलिमीटर (महाराष्ट्रातील सर्वात कमी) आहे. जिल्ह्याची लोकसंख्या ३८,४९,५४३(इ.स. २००१) आहे. भीमा नदी जिल्ह्यातील प्रमुख नदी आहे. जिल्ह्यात डोंगराळ भाग जवळजवळ नाही. +सोलापूर जिल्ह्याच्या उत्तरेस अहमदनगर व उस्मानाबाद; पूर्वेला उस्मानाबाद , दक्षिणेस सांगली व विजापूर जिल्हा व (कर्नाटक) तर पश्चिमेस पुणे,सांगली,सातारा हे जिल्हे आहेत. जिल्ह्याच्या उत्तर, ईशान्य व पूर्व भागात बालाघाटच्या डोंगररांगा आहेत. तसेच पश्चिम व नैर्ॠत्य या भागांत महादेवाचे डोंगर आहेत. जिल्ह्याचा इतर भाग सपाट, पठारी आहे. या जिल्ह्याचे हवामान सर्वसाधारणपणे उष्ण व कोरडे आहे. काही भागांत उन्हाळ्यात कमाल तापमान ४२ ते ५० अंश सेल्सिअसपर्यंत जाते. +जिल्ह्यात वायव्येकडून आग्नेयेकडे वाहणारी भीमा नदी जिल्ह्याचे दोन भाग करते. भीमेची जिल्ह्यातील लांबी सुमारे २९० कि.मी. आहे. भीमा पंढरपूर येथे चंद्रभागा या नावाने ओळखली जाते. नीरा-भीमा संगम माळशिरस तालुक्यात, तर भीमा-सीना संगम दक्षिण सोलापूर तालुक्यात हत्तरसंग-कुडल येथे होतो. जिल्ह्यातून सीना, नीरा, भोगावती, हरणी, बोटी, माण या छोट्या-मोठ्या नद्या वाहतात. +सोलापूर-पुणे जिल्ह्यांच्या सीमेवर माढा तालुक्यात उजनी येथे भीमा नदीवर धरण बांधण्यात आलेले आहे. या धरणामुळे सोलापूर शहरासह जिल्ह्यातील्या पश्र्चिम व मध्य भागांत सुलभतेने पाणीपुरवठा होतो. १९८० मध्ये बांधून पूर्ण झालेल्या उजनी धरणाच्या जलाशयाला यशवंतसागर असे म्हटले जाते. शेतीसाठी सिंचन, पिण्यासाठी पाणी, उद्योगांना पाणी, साखर कारखान्यांना पाणी, विद्युतनिर्मिती असे अनेक उद्देश साध्य करणारा हा बहुउद्देशीय प्रकल्प आहे. या धरणाच्या परिसरात फ्लेमिंगो (रोहित) पक्षी आढळतात. भीमा-सीना जोडकालव्यामुळे जिल्ह्यातील सात तालुक्यांना लाभ होतो. भीमा-सीना बोगदा हा आशिया खंडातील सर्वांत मोठा(?) बोगदा आहे. उजनी धरणातून या बोगद्याद्वारे सीना नदीत पाणी सोडले जाते. याचबरोबर जिल्ह्यात सहा (६) मध्यम पाणीप्रकल्प आहेत. उत्तर सोलापूर तालुक्यात एकरूखे (हिप्परगी) तलाव आहे. याचाही फायदा आसपासच्या भागांतील लोकांना होतो. सोलापूर हा जिल्हा ज्वारी या धान्याचे कोठार आहे.[ संदर्भ हवा ] +भारतीय डाळिंबे जगाच्या बाजारपेठेत तोरा मिरवत असताना सोलापूरच्या मातीत पिकलेल्या डाळिंबांना 'सोलापूर डाळिंब' असा विशेष भौगोलिक निर्देशांक मिळाल्याने सोलापूरची डाळिंबे आंतरराष्ट्रीय बाजारात आता वेगळा तोरा मिरवणार आहेत. सोलापूरच्या डाळिंबांना एक वेगळी प्रतिष्ठा मिळाली असून त्यामुळे निर्यातीला मोठा मिळाला आहे. +सोलापूरला एक ऐतिहासिक वारसा लाभलेला आहे.सोलापूराचे प्राचीन म्हणजे १२व्या शतकातील रहिवासी "श्री.शिवयोगी सिद्धेश्वर" यांनी या परिसरात अडुसष्ट शिवलिंगांची स्थापना केली वीरशैव धर्माच्या (शैव पंथ) माध्यमातून समाज सुधारणांचे काम केले. सोलापूर तलाव बांधून त्यांनी सोलापूराची पाणी समस्या सोडवली. +सोलापूर शहरात हातमागावर नऊ वारी साडी तयार करण्याची प्रथा आहे. या साडीचा पोत हा इतका सुंदर असतो की प्रत्येक स्त्रीला हवाहवासा वाटतो. इथल्या नऊवारी साडीला मोठ्या प्रमाणावर मागणी आहे. त्यामुळे सोलापूरची बाजारपेठ आजही प्रसिद्ध असल्याचे दिसून येते. सोलापूर शहर हे कामगारची वस्ती म्हणून ओळखले जाते.याचे मुख्य कारण म्हणजे पूर्वीपासून चालत आलेला हातमाग व्यवसाय आणि आता सुरू असलेला पाॅवर लूमचा व्यवसाय मोठ्या प्रमाणात चालू असून आज त्याबरोबरच महिला बिडी उद्योग यामुळे सोलापूरला ही ओळख प्राप्त झाली. +सोलापूर जिल्हा हा ज्वारीचे कोठार म्हणून ओळखला जातो. बार्शी तालुक्यासह आजूबाजूच्या खेड्यातून मोठ्या प्रमाणातून ज्वारीची आयात केली जाते. यासाठी मंगळवेढा हा तालुका प्रसिद्ध आहे. +सोलापूर जिल्ह्यामधील बार्शी तालुक्यामध्ये डाळीचे उत्पादन मोठ्या प्रमाणात होते. +मतदारसंघांच्या पुनर्रचनेनुसार सोलापूर जिल्ह्यात एकूण २ लोकसभा मतदारसंघ व ११ विधानसभा मतदारसंघ आहेत. तसेच ६८ जिल्हा परिषद मतदारसंघ व १३६ पंचायत समिती मतदारसंघ आहेत. +लोकसभा मतदारसंघ (२) : सोलापूर व माढा. माढा लोकसभा मतदारसंघात सोलापूर जिल्ह्यातील करमाळा, माढा, माळशिरस, सांगोले या विधानसभा मतदारसंघांचा समावेश असून सातारा जिल्ह्यातील माण व फलटण या विधानसभा मतदारसंघांचा समावेश होतो. बार्शी हा जिल्ह्यातील विधानसभा मतदारसंघ उस्मानाबाद लोकसभा मतदारसंघात येतो. +विधानसभा मतदारसंघ (११) : अक्कलकोट, उत्तर सोलापूर शहर, करमाळा, दक्षिण सोलापूर शहर, मध्य सोलापूर शहर, माढा, माळशिरस, मोहोळ, पंढरपूर, बार्शी, सांगोले, . +सोलापूर शहरातील अंतर्गत वाहतूक व्यवस्थेची समस्या जटिल आहे. ही समस्या बसस्थानक परिसरात अधिकच दिसून येते. तेथे अनेकदा वाहतुकीची कोंडी होते. सोलापूर शहरातून 5 प्रमुख महामार्ग जातात. १) सोलापूर - पुणे, २) सोलापूर - विजापूर, ३) सोलापूर - हैद्राबाद, ४) सोलापूर - धुळे,५) सोलापूर - सांगली. त्याच प्रमाणे सोलापूर हे वाहतूक व्यवस्थेमध्ये खूपच विखुरलेले शहर म्हणून ओळखले जाते. +सोलापूर शहरात म्हशी पळवण्याची परंपरा अनेक वर्ष पासून सुरू आहे. कसब्यातील वीरशैव गवळी समाजाच्या वतीने दिवाळीमध्ये याचे आयोजन दरवर्षी केले जाते.भास्कर घराण्याच्या म्हशीला यावेळी पहिला मान असतो. म्हशी पळवण्याचा कार्यक्रम सोलापूर पंचक्रोशीत प्रसिद्ध आहे. माळशिरस तालुक्यातील अकलूज या गावात खूप मोठा घोडा बाजार भरला जातो. +सोलापूर मध्ये "हुतात्मा स्मृति मंदिर" हे नाट्यगृह आहे. शहराच्या केंद्र स्थानी असलेल्या या नाट्यगृहात वेगवेगळे नाटकाचे तसेच सांस्कृतिक कार्यक्रम होत असतात.त्या ठिकाणी विविध नाटकाचे प्रयोग त्या सोबतच विविध हास्य कार्यकार्माचे आयोजन केले जाते. मोठ मोठ्या कलाकारांची नाटक या ठिकाणी होत राहतात. राज्य नाट्य स्प्रधेचे आयोजन देखील केले जाते . त्या साठी लोकांचा प्रतिसाद हा खूप मोठ दिसून येतो. हुतात्मा स्मृती मंदिर सोलापूर महानगर पालिकेच्या मालकीचे आहे. याशिवाय छत्रपती शिवाजी महाराज रंगभवन याठिकाणी देखील सांस्कृतिक कार्यक्रमाचे आयोजन केले जाते. याचे व्यवस्थापन सोलापूर जिल्हा परिषदेकडे आहे. पूर्वी भागवत चित्रमंदिर येथे नाट्यप्रयोग होत असत. सात रस्ता येथे दमाणी सभागृह होते,सध्या त्याठिकाणी दुचाकी वाहनाचे शोरूम आहे. +सोलापूर हे कर्नाटक व आंध्र प्रदेशच्या सीमेवर असल्यामुळे येथे मराठी बरोबरच तेलगू व कन्नड चित्रपट पण प्रदर्शित होतात. सोलापूर हे बहुभाषिक शहर आहे. 'सैराट' हा २०१६ मध्ये प्रदर्शित झालेला बहुचर्चित चित्रपट ज्याने संपूर्ण महाराष्टाला तसेच संपूर्ण बॉलीवुडला वेड लावले त्याची निर्मिती सोलापुरातच नागराज मंजुळे या दिग्दर्शकाने केलेली आहे. या चित्रपटाला राष्ट्रीय पुरस्कार मिळालेला आहे. +सोलापूर शहर हे कर्नाटक व आताचे तेलंगण व पूर्वीचे संयुक्त आंध्र प्रदेश यांच्या सीमेलगत असल्याने येथे विविध धर्मांचे व भाषां बोलणारे लोक राहतात. +सोलापुरातील सिद्धेश्वराचे मंदिर प्रसिद्ध आहे. दरवर्षी १२ जानेवारी रोजी मल्लिकार्जुन मंदिरापासून यात्रेस सुरुवात होते. सिद्धरामेश्वराच्या योग दंडाचे प्रतीक म्हणून नंदीध्वज उभारले जातात. चार दिवस चालणाऱ्या या यात्रेस महाराष्ट्रासह कर्नाटक, आंध्रप्रदेश येथून लोक येतात. यात्रेत सहभागी होणारे भक्त हे पाढऱ्या बाराबंद्या परिधान केलेले असतात.१२ जानेवारीला सिद्धरामेश्वरानी स्थापन केलेल्या ६८ लिगाना तैलाभिषेक केला जातो.१३ जानेवारीला अक्षता सोहळा पार पडला जातो आणि नंतर पुन्हा ६८ लिंगांना प्रदक्षिणा घातले जाते.१४ जानेवारी रोजी रात्री होम मैदानवरील होमकट्टा येते होमविधी सोहळा होतो.१५ जानेवारी रोजी किंक्रांत असून या दिवशी रात्री शोभेच्या दारूकामाची आतषबाजी होते.१६ जानेवारी रोजी रात्री मल्लिकार्जुन मंदिरात नंदीध्वजाच्या वस्त्रविसर्जनाने (कप्पडकाळी) यात्रेतील धार्मिक कार्यक्रमाची सांगता होते. +सिद्धदरामेश्वर हे १२व्या शतकातले एक युग पुरुष होते. एके दिवशी कुंभार कन्येने सिद्धरामेश्वर यांना तिचा मानस सांगितला की ती सिद्धरामेश्वर याबरोबर विवाह करू इच्छिते. सिद्धरामेश्वर यांनी तिला सागितले की ' माझा विवाह महादेवाशी झाला आहे. तरीही ती कुंभार कन्या ऐकत नव्हती. त्यावर सिद्धरामेश्वर तिला आपल्या योगदंडाशी विवाह करण्यास सांगितले. १३ जानेवारीला विवाह झाला आणि १४ जानेवारीला कुंभार कन्येने देहत्याग केला.[ संदर्भ हवा ] +सोलापूर शहरातील विजापूर रस्त्यास लागून कंबर तलाव आहे.या तलावाच्या पश्चिमेस समोरील बाजूस हे मंदिर आहे. +१५) श्री मल्लिकार्जुन मंदिर - दहिटणे अक्कलकोट +१६) श्री वीरभद्रेश्वर मंदिर - दहिटणे अक्कलकोट +१७) श्री मल्लिकार्जुन मंदिर - चपळगाव अक्कलकोट 18 पुरातन काळापासून श्री काशी विश्वेश्वर मंदिर जेऊर येथे आहे. त्या ठिकाणी काशीवरून पाणी वर्षाला श्रावण महिन्यामध्ये येते. हे स्थान अक्कलकोट पासून सात किलोमीटर अंतरावर आहे. +१८) आनंदी गणेश मंदिर —अकलुज +सोलापूर शहरात सर्व प्रसार माध्यमे प्रकाशित होत असून त्यात जनमत, तरुण भारत, दिव्य मराठी, पुढारी, माणदेश नगरी, लोकमत, सकाळ, संचार, सुराज्य, पुण्य नगरी मंथली विजय प्रताप मंथली, आनंद लोखंडे वृत्त नालंदा एक्सप्रेस अशा प्रकारचे अनेक वृत्तपत्रे प्रकाशित होतात. तसेच पुण्याहून येणारे लोकसत्ता,टाईम्स ऑफ इंडिया,द हिंदू,महाराष्ट्र टाईम्स,मुंबई चौफेर,संध्यानंद, डेक्कन क्रोनिकल इत्यादी वृत्तपत्रांनाही पसंती आहे.[ संदर्भ हवा ] +१८७८ साली सोलापूर येथेही सुदर्शन नावाचे एक वृत्तपत्र असल्याचे आढळते मुंबईच्या नेटिव्ह ओपिनियन पत्राने सुदर्शनचे दोन अंक मिळाल्याची पोच त्यांनी आपल्या अंकात १ सप्टेंबर १८७८ च्या अंकात दिली होती ,पंढरपुरातून गोविंद सखाराम बिडकर यांचे पांढरी मित्र नावाचे पत्र निघत असे पुण्याच्या उद्योगवृधी पत्रात तसा उल्लेख आढळतो १८८३ च्या सुमारास माला नावाचे पत्र निघत असे असे दिसते पण त्याच कालखंडातील सध्या चालू असलेले सोलापूर समाचार हे पत्र होय  या पत्राचे संस्थापक नरसय्या जक्कल हे नगरहून सोलापूरला आले तेव्हा ते नगर समाचार हे पत्र नगरहून काढीत असे त्याच धर्तीवर त्यांनी सोलापूरला आल्यावर सोलापूर समाचार हे पत्र ३ फेबुर्वारी १८८३ साली सुरू केले .नरसय्या यांना छायाचित्रणाचीही कला अवगत होती तसेच नरसय्या यांना स्वतचा छापखाना व पत्राची स्वताची इमारत होती . +सोलापूर समाचारचे धोरण सर्वाशी मिळते जुळते होते त्यामुळ त्यांना अडचणी आल्या नाहीत पुढे १९१४ साली नरसय्या हे कालवश झाले साधारण पणे २८ वर्षे त्यांनी सांभाळलेली सोलापूर समाचारची धुरा त्यांचे चिरंजीव विठ्ठलराव जक्कल हे सांभाळू लागले ते ही वडिलासारखे स्वभावाचे असल्याने आणि जनमानसात मिसळू लागल्याने आणि त्यांच्या कार्यामुळे त्यांना सरकारने रावसाहेब ही उपाधी देऊन सन्मानित केले विठ्ठल रावच्या कारकिर्दीतच सोलापूर समाचारचे रूपांतर दैनिकात झाले. +मुंबई बाहेरील जिल्ह्याच्या ठिकाणाहून निघणारे आणि रायटर्सच्या बातम्या छापणारे पहिले दैनिक म्हणून सोलापूर सामाचारणे स्वताची ओळख निर्माण केली अन् १९३६ साली वित्थ्ल्रावांचे निधन झाले विठ्ठलरावा नंतर त्यांचे बंधू बाबुराव जक्कल यांनी सोलापूरची धुरा आपल्या खांद्यावर घेतली पूर्वीपासूनचा पत्रकात काम करणारे बाबुराव जक्कल यांनी टेलीप्रिंटर द्वारा बातम्या मिळण्याची सोय करून आणखी एक पूल पुढे टाकले.[ संदर्भ हवा ] +बाबुरावाचा पिंड शांतता प्रिय सर्वाशी मिळता जुळता घेणारा असल्याने आणि ते जिल्हयातील सर्वच गोष्टीत रस घेऊ लागल्याने सोलापूर समाचर पत्राची प्रतिष्ठा आणि प्रसार झपाट्याने वाढत असतानाच बाबूरावांनी सामाचारचा सोलापूर जिल्ह्यावरील माहितीचा जूबली अंक काढला या पत्राला १९१५ साली पन्नास वर्षे पूर्ण झाली होती बाबूरावांनी त्यांच्या वृद्धापकाळात म्हणजे सन १९७६ साली विश्व सामाचारची सुरुवात केली बाबुरावांचे समाचारचे सहकारी प्रभाकर नूलकर हे विश्वसमाचारचे कार्यकारी संपादक होते सोलापूर समाचार हे सोलापुरातील पत्र व्यवसायाची शिक्षण शाळाच होती आणि याच शाळेत रंगा वैद्य (रंगनाथ माधव ) ,वसंत एकबोटे ,डी एस कुलकर्णी ,बुवा इत्यादींनी आपल्या पत्र व्यवसायाचा श्री गणेशा सोलापूर समाचार पत्रातच गिरविला याच वेळी सोलापूर समाचार मध्ये १९४९ ते १९६१ पर्यंत सहसंपादक म्हणून काम करणारे रंगा वैद्य (रंगनाथ माधव ) यांनी आणि अप्पासाहेब काडादी यांच्या पाठींब्याने आणि सहकार्याने तसेच सोलापूर समाचारचे व्यवस्थापक के आय गोगटे ,सोलापुरातील मुद्रण तंत्रज्ञ रमण गांधी यांच्या सहकार्याने संगम पेपर्स कार्पोरेशन ही संस्था रंगा वैद्य (रंगनाथ माधव ) यांनी स्थापन केली आणि १९६१ साली दैनिक संचारची सुरुवात केली पुढे १९६७ साली दैनिक संचार ने हायस्पीड रोटरी मशीन खरेदी केली अन् स्वताची इमारतही उभी केली . +करमाळा येथून सल्ला नावाचे साप्ताहिक शंकरराव येवले यांनी १९६९ साली सुरू केले त्याचा पहिला अंक २० ऑक्टोबर १९६९ रोजी प्रसिद्ध झाला त्या आधी स्वातंत्र्याच्या उंबरठ्यावर म्हणजे १ ओगस्ट १९४७ रोजी चक्रपाणी मनोहर कांबळे यांनी कर्मयोगी नावाचे साप्ताहिक सोलापूर येथून सुरू केले रामभाऊ राजवाडे यांच्या स्मरणार्थ हे साप्ताहिक सुरू करण्यात आले होते . +सोलापुरातील दीर्घ काल चालणारे आणि श्रीनिवास नारायण काकडे यांचे कल्पतरू आणि मनोविहार १० जानेवारी १८८८ रोजी सुरू झाले याच कालावधीत म्हणजे १९८५ साली बार्शी येथून प्रबोधनरत्न ,पंढरपुरातून १८८७ साली पांढरी भूषण ,सोलापूर शहरातून १८८८ साली  सोलापूर वृत्त ,१८९२ साली व्यापारी सोलापूर ,१८९९ साली चिंतामणी ,१९०५ साली सहस्त्रकर ,१९०५ साली विद्या वैभव ,१९०९ साली शिवाजी विजय  ,वारकरी ही पत्रके सोलापूर जिल्ह्यातून निघाली  याच दरम्यान लोकमत आणि भांडारे यांचे लोकनिर्णय तसेच हरी नारायण रहाटकर यांचे दि ऑडिट हिशोब हे पत्रक निघत असे . +लोकमान्य टिळकांच्या केसरी ,मराठा तसच झहाल मतवादाने प्रेरित झालेले आणि पुण्यातून शिक्षण घेत असताना चाफेकर बंधूचे संपर्कात असलेले बळवंत शंकर लिमये यांनी १९०७ साली स्वराज्य हे पत्रक सुरू केले , पंढरपुरातून १ ऑगस्ट १९२२ पासून दतात्रय त्रिंबक आराध्ये यांनी राष्ट्रीय पक्षाचे साप्ताहिक म्हणून समर्थ हे साप्ताहिक सुरू केले १९२९ च्या सुमारास गजनफर नावाचे एम बी पठाण यांनी पत्रक सुरू केले ,विष्णू विठ्ठल लिमये यांनी वारकरी संप्रदाया करिता वारकरी हे पत्रक १९२९ साली सुरू केले तरच रा वांगी यांनी आंबनप्पा शहजाळे व व्य ग आंदूरकर यांनी विजय नावाचे दैनिक १९३० साली सोलापुरातून सुरू केले . +१९३३ साली कर्मयोगीची सरकारने जप्त केलेली छापखाना कल्याण शेट्टी यांनी विकत घेतला अन् सुदर्शन साप्ताहिक सुरू केले काही वर्षे दैनिक म्हणून ते पत्रक निघाले आणि ते  साधरण पणे २१ वर्षे ते चालू होते , १९२९ च्या कायदे मंडळाच्या निवडणुका डोळ्यासमोर ठेवून भाई बेके यांनी धनुर्धारी हे साप्ताहिक सुरू केले . +काँग्रेसच्या ध्येय धोरणाचा पुरस्कार करण्याच्या दृष्टीने ए के भोसले यांनी १९३६ साली जनसत्ता सुरू केले तर प रे कोसंदर यांनी १९३६ साली नमस्कार हे पत्रक सुरू केले , काँग्रेसचा प्रचार आणि प्रसार करण्याच्या दृष्टीने १९३७ साली तुळशीदास जाधव यांनी लोकसेवा हे पत्रक सुरू केले शंकरराव साळुंखे हे या पत्रकाचे कार्यकारी संपादक होते पुढे जाऊन १९४९ साली हे पत्रक शेकापचे मुखपत्र बनले . +सोलापूरचे कवी कवी कुंजविहारी यांनी १९२७ साली सांस्कृतिक विचार डोळ्यासमोर ठेवून सारथी आणि राजश्री ही पत्रके सुरू केली , १९३८ च्या सुमारास चंदा वांगी यांनी दिव्यशक्ती हे पत्रक सुरू केले तर कम्युनिस्ट विचांराचे गो द साने , कऱ्हाडकर ,भाई छ्नुसिंह चंदेले यांनी कामगारांच्या प्रश्नाला वाचा फोडण्यासाठी १९३५ साली एकजूट हे पत्र सुरू केले ,१९३८ साली बार्शी येथून वीरशैव गर्जना तर काझी यांनी सोलापुरातून अनसार व तुफान ही पत्र १९३९ साली सुरू केली तर पंढरपुरातून १९४० साली भागवत धर्म ही धार्मिक पत्रही निघाले  . +कर्मयोगी वृत्तपत्र +१९३० सालच्या सोलापुरातील मार्शल लोच्या काळात विशेष कामगिरी धडाडीने बजावणारे पत्र कर्मयोगी या सोलापूरच्या साप्ताहिकाची विशेष दखल घेणे जरूर आहे या पत्राला सतत ब्रिटिश सरकारशी सामना देतच मार्ग काढावा लागला शेवटी हे पत्र सरकारी रोष आलाच बळी पडले स्वातंत्र्यपूर्व काळात वृत्तपत्रांना सरकारी बडग याच्या काळात कसा सतत सहन करावा लागत असे त्याचे एक ज्वलंत उदाहरण म्हणजे सोलापूरचा कर्मयोगी या पत्राचे संपादक रामचंद्र शंकर राजवाडे यांच्यामुळे त्या पत्राची कारकीर्द विशेष गाजली. +' कर्मयोगी' पत्र सुरू करावयाला विशेष चालना मिळाली ती १९२० साली न चि केळकर यांच्या अध्यक्षतेखाली सोलापूर येथे झालेल्या विसाव्या प्रांतिक परिषदेमुळे त्या परिषदेला लोकमान्य टिळक उपस्थित होते ब्राह्मणेतर व मवाळ यांनी सहकार्य करून परिषद उधळून लावण्याचा प्रयत्न केला होता परिषद यशस्वी करण्याकरिता शेठ गुलाबचंद हिराचंद भाऊसाहेब खडकिकर देगावकर वकील गोविंद देव डॉ. गोगटे रामचंद्र शंकर राजवाडे गाडगे वकील इत्यादी मंडळी झटली होती परिषदेच्या संघटनेतूनच राष्ट्रीय विचार प्रसारक मंडळाची स्थापना करण्यात आली स्वातंत्र्य चळवळीचे कार्य करण्याच्या उद्देशाने अस्तित्वात आलेल्या या संस्थेच्या कार्याच्या प्रचारासाठी स्वतःचे ऐक वर्तमानपत्र असावे अशी कल्पना पुढे येऊन वृत्तपत्र काढण्याचा विचार हे निश्चित झाला या उपक्रमाचा एक भाग म्हणून रामभाऊ राजवाडे यांना संपादकीय कामाची माहिती घेण्यासाठी काही दिवस पुण्यात केसरी कार्यालयात पाठविण्यात आले होते पत्र काढण्याचा असा योजनापूर्वक प्रयत्न झाला होता.[ संदर्भ हवा ] +रामभाऊ राजवाडे यांनी संपादकीय कामाची पुण्यात जाऊन माहिती घेतली असली तरी कर्मयोगी पत्राचे पहिले संपादक प्र बा बर्वे वकील हे होते पत्राचा पहिला अंक २६ नोव्हेंबर १९२४ रोजी प्रसिद्ध झाला लोकल बोर्ड नगरपालिका व राजकीय प्रश्न हे त्या वेळचे विशेष महत्त्वाचे चर्चा विषय असत १९२५ झाली कार्तिकी रथ मिरवणुकीच्या वेळी सोलापुरात जातीय दंगल झाली यामुळे कर्मयोगी पत्राला एका बाजूला सरकारी रोप व दुसऱ्या बाजूला जातीय भावना यातून मार्ग काढावा लागला पण हिंदूंच्या संघटनेच्या दृष्टीने कर्मयोगी ने निर्भयतेने कार्य केले कर्मयोगी काढण्यात पुढाकार घेणारी सारी मंडळी राष्ट्रीय वृत्तीची व टिळक केळकर पंतांची होती यामुळे कर्मयोगी पत्राने तोच बाणा कायम राखला पत्राची जबाबदारी पुढे रामभाऊ राजवाडे यांच्याकडे देण्यात आली ज्या ज्या देशाभिमान अन्यायाची चीड व निर्भिड विचार ही कर्मयोगी पत्राची वैशिष्ट्ये होती यामुळे लवकरच त्याचा सर्वत्र प्रसार होऊन सरकार दरबारीही त्याची जरब निर्माण झाली. +कायदेभंगाची चळवळ १९३० झाली सुरू झाल्यावर पाच मे रोजी गांधीजींना अटक झाल्याचा निषेध म्हणून सोलापुरात सभा मिरवणुका इत्यादी मार्गांनी लोकांनी आपल्या भावना व्यक्त केल्या तसेच शिंदेंची झाडे तोडून लोकांनी कायदे भंगही केला त्यातून दंगल उसळून पोलिसांनी गोळीबार केल्या व त्यात शंकर शिवदारे नावाचा इसम मारला गेला अनेक लोक ही जखमी झाले यामुळे लोक प्रक्षुब्ध होऊन त्यांनी चाटी गल्ली पोलीस चौकीवर हल्ला केला व जुने कोर्ट जाळले यानंतर पोलीस अधिकाऱ्यांनी मोटारीतून शहरभर गोळीबार केला व त्यात अनेक निरपराधी माणसे मारली गेली पोलिसांच्या या अत्याचाराची चीड येऊन कर्मयोगीचे संपादक रामभाऊ राजवाडे यांनी दोन दिवस अहोरात्र परिश्रम करून माहिती मिळवली व ती सर्व नावाने शिवार कर्मयोगीचा ज्यादा अंक काढून त्यात प्रसिद्ध केली सरकारच्या अन्याय आणि अत्याचारी वागणूकचे दर्शन कर्मयोगिनी लोकांना घडविले अंकाच्या अक्षरशा हजारो प्रति खपल्या राजवाडे यांनी ऐनवेळी धैर्य दाखवून सरकारी अन्याय सविस्तर पुराव्यास पुढे मांडला लोकांची बाजूही मांडण्यात आली होती ते एक धाडसच होते राजवाडे व कर्मयोगी या दोघांनाही त्यांची जबरदस्त जव झळ लागण्याचा संभव होता कसोटी पाहणारा तो प्रसंग होता पण लोकांचे प्रतिनिधित्व करणाऱ्या पत्राला कर्तव्य टाळता येऊ शकत नाही पोलिसी अत्याचाराला वाचा फोडण्याची गरज निसंशय होती कर्मयोगीने आपले कर्तव्य केले अनेक वृत्तपत्रांनी कर्मयोगी वरून पोलिसी अत्याचाराची माहिती प्रसिद्ध करून सरकार पुढे एक आव्हान उभे केले यामुळे चिडून जाऊन सरकारी अधिकाऱ्यांनी मार्शल लो पुकारण्यास वरिष्ठांना भाग पडले राजवाडे यांना अटक होऊन लष्करी कोर्टापुढे त्यांना उभे करण्यात आले सात वर्षे सक्तमजुरी व १०००० रुपये दंड अशी कडक शिक्षा त्यांना ठोठावण्यात आली +राजवाडे यांना पकडल्यानंतर कर्मयोगी पत्र ५-६ महिने बंद राहिले १९३० च्या नोव्हेंबरमध्ये डॉ जगदेवराव देशमुख यांच्या संपादकत्वाखाली पत्रा काही दिवस देण्याचाही प्रयत्न झाला लष्करी कायद्याच्या काळात कर्मयोगी काही दिवस दैनिक स्वरूपातही निघत असे. +पुढे गांधी अर्विन समेट होऊन सर्व राज बंद्यांची सुटका झाली राजवाडे यांचीही बिनशर्त सुटका झाली सुटून आल्यावर राजवाडे यांनी पत्राची सूत्रे पुन्हा आपल्या हाती घेतली पण कर्मयोगी सरकारच्या डोळ्यात सतत खूपच असल्याने काहीतरी कारण काढून पत्राला अडचणीत टाकण्याचा अधिकार यांचा प्रयत्न असे १९३१ च्या जूनमध्ये कर्मयोगी कडे सहा हजारांच्या जामीन मागण्यात आला चालक जा मीना बाबत विचार करीत असतानाच काँग्रेसची तडजोड झाल्याने जामीन कीचे गंडांतर टळले. +कर्मयोगी पत्र संपादन व व्यवस्थापन या दोन्ही दृष्टीने सुरळीत चालू लागले होते एक आदर्श जिल्हा साप्ताहिक असे स्वरूप या पत्राला प्राप्त झाले होते संपादक राजवाडे यांच्या जोडीला बाही बिके गो वा पाध्ये इत्यादी मंडळी काम करीत होते व्यवस्थापन पंडित व इतर मंडळींकडे होते छापखाना व पत्रे एकमेकांना पूरक ठरत होती पण पुढे लवकरच पत्रावर प्राणांतिक आपत्ती कोसळली.[ संदर्भ हवा ]पंढरपूर]] हे महाराष्ट्राचे कुलदैवत सोलापूरजवळ असून अक्कलकोटचे प्रसिद्ध स्वामी समर्थ मंदिर सोलापूर जिल्ह्यात आहे. बार्शी येथे भगवंताचे म्हणून ओळखले जाणारे विष्णूचे प्राचीन मंदिर आहे +येथील शिवगंगा मातेच्या मंदिराचा कळस शंभर तोळे सोन्यापासून बनलेला आहे, आणि दरवाजा ऐंशी किलो चांदीपासून बनलेला आहे. सोलापूर येथील भुईकोट किल्ला, सिद्धेश्वर मंदिर, मल्लिकार्जुन मंदिर, हुतात्मा बाग, इंद्रभुवन (महानगर पालिका इमारत), शुभराय आर्ट गॅलरी, स्मृती उद्यान ही भेट देण्यासारखी ठिकाणे आहेत. हुतात्मा स्मृती मंदिर येथे अनेक कला प्रदर्शन आणि नाट्यप्रयोग मोठ्या प्रमाणात होत असतात. सोलापूरमध्ये दरवर्षी सिद्धेश्वर यात्रा म्हणजेच" गड्डा " ही मोठी यात्रा असते. कर्नाटक परिसरातून लोक येतात. सरकारच्या स्मार्ट सिटींमध्ये सोलापूरचे नाव यादीत समाविष्ट झाल्याने आता सोलापूरही स्मार्ट शहर बनण्याकडे वाटचाल करताना दिसते आहे. +आज सोलापूर शहर शैक्षणिकदृष्ट्या एक उत्तम केंद्र बनू पाहत आहे. एक जिल्हा-एक विद्यापीठ या योजनेतील विद्यापीठ सोलापूर येथे निर्माण करण्यात आले आहे. +पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर सोलापूर विद्यापीठाची स्थापना ऑगस्ट, २००४ मध्ये झाली. या अंतर्गत आज जिल्ह्यात एकूण ६१ विविध प्रकारची महाविद्यालये आहेत. त्यांपैकी सुमारे ३५ महाविद्यालये सोलापूर शहरात आहेत. शहरात वैद्यकीय, अभियांत्रिकी, कला व शास्त्र, व्यवस्थापन, विधी, समाजसेवा, उद्यानविद्या, स्थापत्यशास्त्र, शिक्षणशास्त्र, व वस्त्रविद्या - अशा सर्व शाखांमधील शिक्षण उपलब्ध आहे. संपूर्ण सोलापूर जिल्ह्यातून, तसेच मराठवाड्यातील बीड, उस्मानाबाद या भागांतून आणि कर्नाटकातील बिदर, गुलबर्गा व विजापूर या जिल्ह्यांतून शिक्षणासाठी विद्यार्थी सोलापूरला येत असतात.[ संदर्भ हवा ] +दयानंद शिक्षण संस्था, सोलापूर या संस्थेची स्थापना १७ जून १९४० रोजी झाली. दयानंद अँग्लो-वैदिक कॉलेज ट्रस्ट आणि व्यवस्थापन सोसायटी, न्यू दिल्ली हे सदर संस्था चालवितात. दयानंद शिक्षण संस्थेची एकूण 65 एकर जागा असून या जागेमध्ये कला व शास्त्र महाविद्यालय वाणिज्य महाविद्यालय विधी महाविद्यालय आणि शिक्षण शास्त्र महाविद्यालय ही चार महाविद्यालय आहेत. +छत्रपती शिवाजी महाराज सर्वोपचार रुग्णालय (शासकीय) असून तसेच सोलापूर महानगरपालिकेचे पुण्यश्लोक राजमाता अहिल्यादेवी होळकर प्रसूती गृह, जिजामाता प्रसूती गृह असे विविध हॉस्पिटलच्या माध्यमातून सोलापूर मध्ये वैद्यकीय सेवा नागरिकांना मिळते. +दिवंगत क्रिकेट खेळाडू पॉली उम्रीगर यांच्या कारकिर्दीची सुरुवात सोलापुरात झाली पुढे ते राष्ट्रीय, आंतरराष्ट्रीय स्तरावर चमकले. +नुकतीच (२००८ मध्ये) कु. अनघा देशपांडे हिची भारतीय महिला क्रिकेट संघात निवड झाली आहे. कु. अनघाने नुकत्याच झालेल्या आशिया चषक क्रिकेट स्पर्धेत चमकदार कामगिरी केली आहे. तसेच येथे आजकल एक नाही अनेक प्रकारचे खेळ खेळले जातात. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11302.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11302.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..642491d36b13c0fca87a7a93b911dd920ad8124e --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11302.txt @@ -0,0 +1,14 @@ +डॉ. 'दत्तात्रेय रामचंद्र बेंद्रे (कन्नड: ದತ್ತಾತ್ರೇಯ ರಾಮಚಂದ್ರ ಬೇಂದ್ರೆ  ; रोमन लिपी: Dattatreya Ramachandra Bendre) (३१ जानेवारी, इ.स. १८९६; धारवाड, ब्रिटिश भारत - २१ ऑक्टोबर, इ.स. १९८१; मुंबई, महाराष्ट्र) हे कन्नड भाषेतील ख्यातनाम कवी होते. ते अंबिकातनयदत्त (अंबिकेचा पुत्र - दत्त) या टोपणनावाने लिहीत. कन्नड कविता व नाटकांशिवाय त्यानी मराठी साहित्यकृतींचे कन्नड भाषेत अनुवादही केले. नवोदय युगातील कन्नड काव्यातले त्यांचे योगदान पद्मश्री पुरस्कार (इ.स. १९६८) व ज्ञानपीठ पुरस्कार (इ.स. १९७४) देऊन गौरवण्यात आले. + + +दत्तात्रेय रामचन्द्र बेंद्रे का जन्म 13 जनवरी, 1896 को धारवाड़, कर्नाटक में हुआ था। उनके बचपन का अधिकांश समय अभावों में व्यतीत हुआ था। जब वे मात्र बारह साल के थे, तभी उनके पिता का निधन हो गया था। इनके पिता और साथ ही दादा भी संस्कृत साहित्य के विद्वान व्यक्ति रहे थे। बेंद्रे ने अपनी प्रारम्भिक शिक्षा धारवाड़ में ही अपने चाचा की मदद से प्राप्त की थी। उन्होंने अपनी हाई स्कूल की परीक्षा सन 1913 में पास की। कन्नड़ भाषा के साथ-साथ अन्य कई भाषाओं के लिए भी अपना योगदान वाले दत्तात्रेय रामचन्द्र बेंद्रे का 26 अक्टूबर, 1981 को महाराष्ट्र में निधन हो गया। +बेंद्रे ने अपने व्यवसायिक जीवन का प्रारम्भ 'विक्टोरिया हाई स्कूल', धारवाड़ से एक अध्यापक के रूप में किया। उन्होंने डी.ए.वी. कॉलेज', शोलापुर में 1944 से 1956 तक एक प्रोफ़ेसर के रूप में भी कार्य किया। इसके बाद वे धारवाड़ में 'ऑल इण्डिया रेडियो' के सलाहकार भी बने। +दत्तात्रेय रामचन्द्र बेंद्रे को उत्तराधिकार में दो संपदाएँ मिली थीं- 'संस्कारिता' और 'विद्याप्रेम'। 'बालकांड' शीर्षक कविता में उन्होंने अपने बाल्यकाल के दिनों की कुछ छवियाँ उकेरी हैं। आस-पास के किसी भी घर में संपन्नता न थी, फिर भी सब ओर एक जीवंतता थी। सभी प्रकृति के हास और रोष के साथ बंधे हुए थे। उसी के ऋतु-रंगों और पर्वों के साथ तालबद्ध थे। सामाजिक या पारिवारिक हर कार्य के साथ गीत जुड़े रहते थे। भक्त व भिखारी, नर्तकिए, स्वांगी और फेरी वाले तक अपने-अपने गीत लिए आते और इन गीतों की रंगारंग भाषा उनकी लयों की विविधता दत्तात्रेय रामचन्द्र के बाल मन पर छा जाती। 1932 में उनका प्रथम कविता संग्रह प्रकाशित होने से पहले ही समाज ने उन्हें अपने कवि के रूप में अंगीकार कर लिया था। +बेंद्रे सर्वाधिक प्रबुद्ध कन्नड़ लेखकों में से एक हैं। प्रांरभ से ही उनके आगे यह समस्या रही कि कीस प्रकार लोक समाज से मनोभावों का अपनी निजी बौद्धिक और आध्यात्मिक अनुभूतियों के साथ ताल-मेल बैठाया जाये। चिंतन और भावानुभूति, वस्तुपरक और आत्मपरक विषय, दोनों को अपनी रचनाओं में समायोजित करने के कारण बेंद्रे के काव्य को कुछ आलोचकों ने बौद्धिक काव्य का नाम दिया है। यह सच है कि उनकी कितनी ही कविताएँ बौद्धिक प्रगीत हैं, जबकि अन्य सबके विषय आध्यात्मिक हैं या रहस्यवादी। किंतु बेंद्रे न रोमांसवादी थे और न ही प्रतिबद्धता के कवि। वह एक संपूर्ण कवि थे, जिन्होंने युग के चेतना बिंदु के साथ स्वंय को जोड़ा। वह ऐसे कवि थे, जिन्हें भाषा व अभिव्यक्ति पर इतना अधिकार था कि जटिल विचाक-बोध और अनुभूति को भी प्रत्यक्ष कर दें। +'नाकुतंती', (चार तार) कवि दत्तात्रेय रामचन्द्र बेंद्रे का एक कविता संग्रह है, जिसमें 44 कविताएँ हैं। इनमें से छ: का संबंध समकालीन लेखकों के प्रति उनके अपने नाते और जनतंत्र के वास्तविक अभिप्राय से है। शेष कविताओं में चिंतन और भावनाओं की एक विलक्षण संगति देखने को मिलती है। +'नाकुतंती' कविता में कवि के व्यक्तित्व के चारों पक्षों, मैं, तुम, वह और कल्पनाशील आत्मसत्ता का वर्णन हुआ है। ये चार पक्ष ही कवि के व्यक्तित्व का चौहरा ढांचा है, और चार के इसी मूलभूत तत्त्व को कवि ने अपनी अनुभूति के सभी आध्यात्मिक और सौंदर्यात्मक क्षेत्रों में पहचाना। कविता की सृजन-प्रक्रिया विषयक छ: सॉनेटों में बेंद्रे ने कविता के चार मूल तत्त्व गिनाए हैं- 'शब्द', 'अर्थ', 'लय' औऱ 'सहृदय'। संग्रह की एक और कविता में प्रभावपूर्ण बिंबों के द्वारा कवि ने वाकशक्ति के चारों रूपों- 'परा', 'पश्यंती', 'मध्यमा' और 'वैखरी' का वर्णन किया है। बेंद्रे की सौंदर्य विषयक परिकल्पना के भी चार पक्ष हैं- इंद्रियगत, कल्पनागत, बुद्घिगत और आदर्श, जो उनकी कविताओं में यथास्थान आए हैं। +द.रा. बेंद्रे यांची मातृभाषा मराठी होती. त्यांनी १९१४ ते १९१८ या काळात पुण्यातील फर्ग्युसन कॉलेजातून पदवी घेतली. १९१६ साली बेंद्रे वीस वर्षांचे झाले या काळात त्यांची कविप्रतिभा कन्‍नड, मराठी, संस्कृत आणि इंग्रजी या चारही भाषांतून चौफेर वाहू लागली. १९१६ मध्ये बेंद्रे यांनी फर्ग्युसन कॉलेजात असताना मुरली नावाचे हस्तलिखित कन्नड-मराठी मित्रांच्या मदतीने दोन्ही भाषांत प्रसिद्ध केले. ही त्यांच्या साहित्यसेवेची सुरुवात मानली जाते.१९१८ मध्ये संस्कृत आणि इंग्रजी विषय घेऊन बेंद्रे बी.ए. झाले. +पुण्यात द.रा. बेंद्रे यांचे वास्तव्य त्यांचे काका बंडोपंत बेंद्रे यांचेकडे होते. तेथे राहून १९३३ ते १९३५ या दरम्यान्बेंद्रे एम.ए. झालेआणिपुढे १९४४ ते १९५६ अशी बारा वर्षे सोलापुरातील दयानंद महाविद्यालयात कानडीचे प्राध्यापक म्हणून कार्यरत झाले. +पुण्यात असताना बेंद्रे यांच्या पुढाकाराने १९१५ साली रविकिरण मंडल व शारदा मंडळ या नावाने मित्रमंडळांची स्थापना झाली. यामंडळाट्देश-विदेशांतील साहित्य्व काव्य यांची चर्चा, चिंतन व मनन होत असे. +पुढे धारवाडला आल्यावर बेंद्रे यांनी तेथेही ’गेळेवर गुंपू’ची म्हणजे मित्र मंडळाची स्थापना केली. कन्नड साहित्यामध्ये या मंडळाला आजही मानाचे स्थान आहे. +इ.स. १९५९ साली बेंद्रे यांनी म्हैसूर विद्यापीठात मराठी साहित्याविषयी तीन व्याख्याने दिली. अमृतानुभव, व चांगदेव पासष्टी यांचे कानडी भाषेत अनुवाद केले. मराठी लोकांना आधुनिक कन्‍नड काव्य, आणि विनोद यांचा परिचय करून दिला. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11349.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11349.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e2063d409031abb37c2e6f0986776ddbd1807115 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11349.txt @@ -0,0 +1 @@ +द एज हे मेलबर्न येथील मुख्य वृत्तपत्र आहे. हे आंतरजालावरही वाचनासाठी उपलब्ध आहे. १८५४मध्ये सुरू झालेले हे वृत्तपत्र सध्या फेरफॅक्स मीडिया या कंपनीच्या मालकीचे आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11369.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11369.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3b4c520445e3459e8773f24489e17cc6f5ed163e --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11369.txt @@ -0,0 +1,4 @@ + + +द काउंट ऑफ मॉन्टे क्रिस्टो हा २००२मध्ये प्रदर्शित अमेरिकन ऐतिहासिक-काल्पनिकचित्रपट आहे. याची निर्मिती रॉजर बर्नबॉम, गॅरी बार्बर आणि जोनाथन ग्लिकमन यांनी केली तर केव्हिन रेनॉल्ड्स दिग्दर्शन केले. हा चित्रपट अलेक्झांडर ड्युमा यांच्या याच नावाच्या कादंबरीचे रूपांतर आहे . या चित्रपटात जिम कॅविझेल, गाय पियर्स, रिचर्ड हॅरिस, जेम्स फ्रेन, डाग्मारा डोमिंचिक आणि लुइस गुझमान यांनी भूमिका केल्या. या चित्रपटा कादंबरीच्या कथानकाचे साधारणपणे अनुसरण असले तरी मुख्य पात्रांमधील आंतरसंबंध आणि शेवट हे वेगळे आहेत. हा चित्रपट २५ जानेवरी, २००२ रोजी प्रदर्शित झाला आणि त्याने $७.५ कोटी कमावले. +या चित्रपटाचे बव्हंश चित्रीकरण माल्टामध्ये झाले. मार्सेलच्या ऐवजी माल्टाची राजधानी व्हॅलेट्टाचे चित्रकरण आहे. व्हॅलेट्टाच्या ग्रँड हार्बरचा एक भाग असलेले व्हितोरिओसा हे तटबंदी असलेले शहर १९व्या शतकाच्या सुरुवातीच्या मार्सेल बंदरासारखेच दिसत असल्याने हे निवडले गेले. [२] व्हितोरिओसाचे झात इर-रिस्क आणि फोर्ट सेंट एल्मो हे समुद्रकिनाऱ्यावरील भाग मार्सेलच्या दृष्यांमध्ये वापरले गेले आहेत. [२] ग्रँड हार्बर हे जगातील सर्वात खोल बंदर असल्याने यूकेमधून शिडाच्या जुन्या आणि प्रचंड जहाजांनाही येथपर्यंत आणता आले. शॅटो डी'इफच्या ऐवजी कोमिनो बेटावरील सेंट मेरीज टॉवरचा वापर केला गेला होता. मॉन्टेक्रिस्टो बेटावरील दृष्यांमध्ये गोझोची अझुर विंडो देखील दिसते. [३] [४] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11391.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11391.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..80a4bd98ff9e435b6bea871ae3a993bc1f18d8fb --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11391.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिकेतील भागांची यादी + +द क्लाऊड हे स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिकेतील पहिल्या पर्वाचा, सहावा भाग आहे व संपूर्ण मालिकेतील सहावा भाग आहे. +पाहुणे_कलकार = Luigi Amodeo as The GigoloLarry Hankin as Guant GaryAngela Dohrmann as RickyJudy Geeson as Sandrine diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11410.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11410.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..139597f9cb07c5d48bed18984ec4747f4b4f3438 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11410.txt @@ -0,0 +1,2 @@ + + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11412.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11412.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..821e2af489cb04bce264fc8cc8c8af415af19a09 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11412.txt @@ -0,0 +1 @@ +द गॉस्पेल अकॉर्डिंग टू जुडास हे जेफ्री आर्चर आणि फ्रँक मोलोनी यांनी लिहिलेली कादंबरी आहे. यात न्यू टेस्टामेंट मधील घटना जुडास इस्कारियोच्या दृष्टिकोनातून वर्णन केलेल्या आहेत. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11419.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11419.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..56bc33649b4f8e79cc1ab20b9876a591b7fd3239 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11419.txt @@ -0,0 +1,6 @@ +द गोवा इन्क्विझिशन, बीइंग अ क्वाटरसेन्टेनरी मेमोरेशन स्टडी ऑफ द इन्क्विझिशन इन इंडिया हे मुंबई युनिव्हर्सिटी प्रेसने प्रकाशित केलेले आणि अनंत प्रियोळकर यांनी लिहिलेले पुस्तक आहे. हे गोव्याच्या पोर्तुगीज राज्यकर्त्यांनी आयोजित केलेल्या गोवा इन्क्विझिशनचे वर्णन आहे. +पुस्तक दोन भागात विभागले आहे. त्याच्या पहिल्या भागाचे नाव "द गोवा इन्क्विझिशन" आहे. पहिला भाग दहा प्रकरणांमध्ये विभागलेला आहे. पहिल्या दोन प्रकरणांमध्ये युरोपमधील स्पॅनिश इंक्विझिशन आणि पोर्तुगीज इन्क्विझिशनचे तपशीलवार पार्श्वभूमी सामग्री आणि संदर्भ प्रदान केले आहेत ज्यामुळे भारतात चौकशी होऊ शकते. टॉमस डी टॉर्केमाडाच्या सेमिटिझमचा आधार म्हणून अपरिचित प्रेमाची काल्पनिक कथा वापरली जाते. पोर्तुगालचा राजा मॅन्युएल I याच्या अ‍ॅरागॉनच्या राजकुमारी इसाबेला यांच्यावरील प्रेमावर आधारित पोर्तुगीज इन्क्विझिशनचे मूळ हे पुस्तक राजकारणाऐवजी बनवते. (स्पेनमधून हद्दपार झाल्यानंतर ज्यूंचे पोर्तुगालमध्ये आगमन हा पोर्तुगाल राज्यासाठी एक सुरक्षेचा धोका होता, कारण सेफार्डिक ज्यूंची आयबेरियामध्ये ख्रिश्चन राज्यकर्त्यांना उलथून टाकण्यासाठी मूर्ससोबत सैन्यात सामील होण्यासाठी प्रतिष्ठा होती. [१] ) +प्रकरण ३ भारतातील इन्क्विझिशनच्या आगमनाने सुरू होतो. प्रकरण ४ मध्ये फ्रेंच गुप्तहेर डेलॉनच्या चौकशीच्या वृत्ताची चर्चा आहे. त्यानंतरच्या प्रकरणांमध्ये गोव्यात पोर्तुगीज राजवटीची स्थापना होऊन झालेल्या युद्धांचे आणि १५१० मध्ये पोर्तुगीजांनी गोवा जिंकताना हिंदूंच्या हत्याकांडाचे वर्णन केले आहे. या दरम्यान विजापूरच्या मुस्लिमांना अफोंसो डी अल्बुकर्कच्या नेतृत्वाखालील पोर्तुगीजांनी मारले होते.[२] +भाग 1 मधील क्रमिक प्रकरणांमध्ये गोवा इंक्विझिशनद्वारे हिंदूंचे सक्तीने ख्रिश्चन धर्मांतराचे वर्णन केले आहे. अशाप्रकारे हे पुस्तक विविध धार्मिक आदेशांद्वारे ( डोमिनिकन्स, जेसुइट्स आणि फ्रान्सिस्कन्स ) गोव्यातील संपूर्ण गावांच्या ऐच्छिक धर्मांतराच्या समकालीन ऐतिहासिक अहवालांचा पूर्णपणे विरोध करते, [३] परंतु हे पुस्तक त्याच्या इतिहासाच्या आवृत्तीसाठी कोणताही समकालीन आधार प्रदान करत नाही. या पुस्तकात धर्मांतरित हिंदूंद्वारे हिंदू धार्मिक समारंभ आणि प्रथा चालू ठेवण्यापासून तसेच हिंदूंचा दर्जा दुय्यम दर्जाच्या नागरिकांमध्ये कमी करण्यासाठी गोव्यात चौकशीदरम्यान संमत करण्यात आलेले हिंदूविरोधी कायदे आणि इन्क्विझिशनची संघटना आणि कार्यपद्धती यांचा तपशील देण्यात आला आहे. त्यांना सार्वजनिक मेळावे वगैरेंवर बंदी घालून केल्याची नोंद आहे. +या पुस्तकात इन्क्विझिशनद्वारे वापरल्या जाणाऱ्या छळाच्या विविध पद्धती, जसे की सल्फरने जाळणे, पाण्याच्या वापराने छळ करणे, बलात्कार करणे, पिडीतांना ताणण्यासाठी पुलीचा वापर करणे आणि छळ करण्याच्या "स्ट्रॅपडो" पद्धतीची चर्चा केली आहे. रोमा येथील ला सॅपिएन्झा विद्यापीठातील ॲगोस्टिनो बोरोमियो यांची व्हॅटिकन संग्रहणात केलेली तपासणी आणि त्यानंतरच्या ७८३ पानांच्या अहवालात [४] प्रियोळकरांच्या पुस्तकातील हा भाग पूर्णपणे निराधार असल्याचे उघड झाले आहे. +भाग २ हा दोन वेगळ्या प्रकरणांमध्ये विभागलेला आहे. हे डेलॉन[५] आणि बुकानन[६] यांनी दिलेल्या चौकशीच्या खात्यांची चर्चा करते. प्रियोळकर यांनी बुकानन यांना अधिकृत स्रोत म्हणून उद्धृत केले, जरी बुकाननचे कार्य १९ व्या शतकात लिहिलेले प्रोटेस्टंट वादविवाद होते ज्याने गोव्यातील कॅथलिक धर्माचा निषेध केला होता आणि त्यात कोणत्याही ऐतिहासिक नोंदी वापरल्या जात नाहीत. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11424.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11424.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5545ccf157526b068eeb25ae66c36f61b0b1282d --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11424.txt @@ -0,0 +1 @@ +द ग्रेट माउस डिटेक्टिव्ह (इंग्लिश: The Great Mouse Detective) हा एक इ.स. १९८६ सालचा अमेरिकन ॲनिमेशन चलचित्रपट आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11427.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11427.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d666f794275679f2fc82e49da468fe1ad46fd095 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11427.txt @@ -0,0 +1,8 @@ +द ग्रेटेस्ट इंडियन (मराठी : सर्वात महान भारतीय किंवा सर्वश्रेष्ठ भारतीय) हे सीएनएन आयबीएन आणि हिस्ट्री टिव्ही१८ या दूरचित्रवाहिन्यांसोबत आऊटलुक मॅगझीन व रिलायन्स मोबाईलद्वारे आयोजित केले गेलेले सन २०१२ चेएक सर्वेक्षण होते. भारतीय जनतेच्या आयुष्यात क्रांतिकारी बदल घडवून आणणारा भारतीय स्वातंत्र्यानंतरचा (१९४७) आणि महात्मा गांधी यांच्यानंतरचा ‘सर्वात महान भारतीय कोण’? या संकल्पनेवर जून इ.स. २०१२ ते ऑगस्ट इ.स. २०१२ दरम्यान हे सर्वेक्षण आयोजित करण्यात आले होते.[१] ११ ऑगस्ट २०१२ रोजी या सर्वेक्षणाचे निष्कर्ष जाहीर होऊन डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांना 'द ग्रेटेस्ट इंडियन' म्हणून घोषित केले गेले.[२][३][४][५][६] +सीएनएन-आयबीएन व हिस्ट्री१८ या नामांकित दूरचित्रवाहिन्यांच्या पुढाकारातून 'द ग्रेटेस्ट इंडियन' सर्वेक्षण केले गेले होते. यासाठी वेगवेगळ्या क्षेत्रांतील २८ नामांकित व्यक्तींना परीक्षक म्हणून नेमण्यात आले. तीन टप्प्यांत हे सर्वेक्षण करण्यात आले. +भारताला स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतरच्या (१९४८ च्या नंतरच्या) भारताच्या वेगवेगळ्या क्षेत्रांतील १०० महान भारतीयांची यादी केली गेली, या यादीत महात्मा गांधी यांचासुद्धा समावेश करण्यात आला होता. +परीक्षकांनी या १०० नावांपैकी ५० नावे निवडली, तसेच इतरांशी स्पर्धा करता येऊ शकत नाही असे कारण देत परीक्षकांनी या १०० नावांमधून गांधींचे नाव वगळले आणि "भारतीय स्वातंत्र्यानंतरचा (१९४८) सर्वात महान भारतीय कोण?" आणि "गांधींनंतरचा सर्वात महान भारतीय कोण?" असा एकत्रित सवाल जनतेसमोर ठेवला. 'द ग्रेटेस्ट इंडियन' ठरवण्यासाठी इतर थोर व्यक्तींसाठी लागू केलेले निकष गांधींसाठी लागू करण्यात आले नाहीत, आणि स्पर्धेविनाच त्यांना "पहिला सर्वश्रेष्ठ भारतीय" घोषित करण्यात आले. यास परीक्षकांची पक्षपाती भूमिका ठरवत अनेकांनी त्यावर टीका केली. ४ वर्षांआधी, 'द ग्रेटेस्ट इंडियन' सर्वेक्षण करणाऱ्या सीएनएन आयबीएन चॅनेलने एप्रिल २००८मध्ये लोकांना एक प्रश्न विचारला होता की, "इज आंबेडकर्स लेगसी मोअर इनड्युरींग दॅन गांधीस?" (आंबेडकरांचा प्रभाव गांधींपेक्षा अधिक आहे का?) त्यावर ७४% लोकांनी "होय" असे उत्तर दिले होते, तर केवळ २२% लोकांनी "नाही" असे मत गांधींच्या बाजूने दिले होते.[७][८] +दूरध्वनी, मोबाईल फोन व इंटरनेटद्वारे मत नोंदविण्यात आले. सर्वेक्षणासाठी एसी नेल्सन या कंपनीची मदत घेण्यात आली. या कंपनीने भारतातील १५ शहरांतील नागरिकांची मते दोन टप्प्यांत जाणून घेतली. परीक्षक सदस्यांनीही आपापला पसंतीक्रम नोंदविला होता, ज्यात बाबासाहेब आंबेडकर व जवाहरलाल नेहरू यांना समान मते पडली होती. लोकांची मते, मार्केट रिसर्च आणि परीक्षकांची मते अशा सर्वेक्षणाच्या तीन पद्धतीतून निघालेले निष्कर्ष वेगवेगळे आहेत. मात्र तिन्ही सर्वेक्षणांचा एकंदरीत निष्कर्ष डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांना 'द ग्रेटेस्ट इंडियन' ठरवून गेला. एकंदरीत निष्कर्षात पहिल्या दहामध्ये (सर्वोत्तम दहा) बाबासाहेबांनंतर एपीजे अब्दुल कलाम, वल्लभभाई पटेल, जवाहरलाल नेहरू, मदर तेरेसा, जे.आर.डी. टाटा, इंदिरा गांधी, सचिन तेंडुलकर, अटलबिहारी वाजपेयी आणि लता मंगेशकर यांच्या नावांना पसंती मिळाली. लोकांनी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांना 'द ग्रेटेस्ट इंडियन' ठरविले, लोकांच्या मतांमध्ये बाबासाहेब पहिल्या, अब्दुल कलाम दुसऱ्या, तर वल्लभभाई पटेल तिसऱ्या क्रमांकावर होते. एकूण सर्वेक्षणात जवळपास दोन कोटी (२,००,००,०००) लोकांनी वेगवेगळ्या माध्यमातून आपली मते नोंदविली होती.[९] +'द ग्रेटेस्ट इंडियन' सर्वेक्षणाचे निष्कर्ष जाहीर झाल्यानंतर सीएनएन आयबीएन चॅनेलने १६ ऑगस्ट २०१२ मध्ये लोकांना असा प्रश्न विचारला होता की, "वॉझ आंबेडकर मोअर ग्रेटर दॅन नेहरू अँड पटेल?" (आंबेडकर हे नेहरू आणि पटेल यांच्यापेक्षा श्रेष्ठ होते का?) त्यावर ५९% लोकांनी "होय" आणि ४१% लोकांनी "नाही" असे मत दिले होते.[१०] +पहिल्या १० सर्वश्रेष्ठ भारतीयांची यादी खालीलप्रमाणे आहे.[११][१२] या सर्वांना भारतरत्न पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले आहे.[१३][१४] +१०० नामांकित भारतीयांमधून परीक्षकांनी सर्वेक्षणाच्या दुसऱ्या टप्प्यासाठी निवडलेल्या ५० महान भारतीयांची यादी खालीलप्रमाणे आहे.[१][१५] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11451.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11451.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fb763125a150c11e252e2378dd91056181cb5fe5 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11451.txt @@ -0,0 +1,8 @@ +द डिसेंट ऑफ एर इंडिया जितेंद्र भार्गव यांनी लिहिलेले पुस्तक आहे. ते एर इंडियाचे कार्यकारी संचालक होते. या पुस्तकात सार्वजनिक क्षेत्रातील विमानसेवेच्या आर्थिक पडझडीचे वर्णन केलेले आहे. [१] माजी हवाई वाहतूक मंत्री प्रफुल्ल पटेल यांनी बदनामीचा खटला दाखल केल्यानंतर या पुस्तकाचे प्रकाशन ब्लूम्सबरी प्र्काशन कंपनीतर्फे मागे घेण्यात आले होते.[१] [२] [३] हे पुस्तक आता ॲमेझॉन किंडल स्टोअरवर ईबुक म्हणून उपलब्ध आहे. लेखकाने पुस्तक स्वतः प्रकाशित केल्यानंतर जानेवारी २०१६ पासून ॲमेझॉन इंडियावर हार्ड कॉपी देखील उपलब्ध आहे. +सरकारी हस्तक्षेप आणि वाईट निर्णयांमुळे सार्वजनिक क्षेत्रातील विमान कंपनी एर इंडिया वाईट स्थितीत पोहचली आहे, असा युक्तिवाद भार्गव यांनी केला आहे. ते मंत्री पटेल यांच्याविषयी एर इंडियाच्या सेवाभावी वृत्तीबद्दल देखील लिहितात. तो त्याच्या पडण्याच्या इतर कारणांकडे देखील लक्ष वेधतो, ज्यात द्विपक्षीय करार जे लाभहीन होते, फायदेशीर मार्गांवर उड्डाणे रद्द करणे किंवा इतर विमान कंपन्यांना देणे, आणि उच्च किंमतींवर विमानांचे अधिग्रहण करणे आणि त्यांना खूप कमी किंमतीत विकणे यांचा समावेश आहे. [४] +पुस्तकात दावा करण्यात आला आहे की २००५ - २००६ मध्ये बोईंग आणि एरबसकडून १११ विमाने खरेदी करण्याचे सौदे, तसेच सार्वजनिक क्षेत्रातील इंडियन एरलाइन्स एर इंडियाच्या विलीनीकरणामुळे त्याची घसरण झाली. या पुस्तकाची जबाबदारी प्रफुल्ल पटेल आणि एर इंडियाचे माजी अध्यक्ष व्ही. थुलसिदास यांच्यावर आहे. [४] पुस्तकात नमूद केले आहे की अधिग्रहणांवरील कर्जाची भरपाई कशी होईल यावर फारसा विचार केला गेला नाही. त्यात असेही म्हटले आहे की प्रफुल्ल पटेल यांना एर इंडियाच्या संकुचित विपणनाची माहिती होती आणि तरीही ते परदेशी विमान कंपन्यांना द्विपक्षीय अधिकार देत होते. पुस्तक कंपनीच्या व्यवस्थापनात वारंवार होणारे बदल दर्शवते. [५] +पुस्तक मूळतः ११ ऑक्टोबर २०१३ रोजी प्रसिद्ध झाले.[१] नोव्हेंबर २०१३ मध्ये वकील सतीश मानेशिंदे यांनी प्रफुल्ल पटेलच्या वतीने मुंबई महानगर न्यायालयात बदनामीचा दावा दाखल केला.[४] +ब्लूमसबरी या प्रकाशकांनी जानेवारी २०१४ मध्ये न्यायालयाबाहेर करार केला. त्यांनी पुस्तक मागे घेतले आणि उर्वरित सर्व पुस्तके त्यांच्या साठ्यात टाकण्याचा निर्णय घेतला. त्यांनी प्रफुल्ल पटेल यांची जाहीर माफीही मागितली.[१] [४] मानेशिंदे यांनी डीएनए इंडिया या वृत्तपत्राला सांगितले की, पुस्तक मागे घेण्यासाठी प्रकाशकांवर कोणताही दबाव आणण्यात आला नव्हता, पण खरतर तो समझोत्याचा परिणाम होता. पटेल यांनी प्रकाशकांवर दबाव आणण्याचेही नाकारले, परंतु ते म्हणाले की, त्यांच्यावर पुस्तकातील आरोप निराधार असल्याने त्यांना कायदेशीर मार्ग स्वीकारणे भाग पडले होते.[४] +भार्गव यांनी दावा केला की हे पुस्तक विद्यमान कागदपत्रांवर आधारित आहे. ते पुढे म्हणाले की माघार घेण्याचा निर्णय प्रकाशकांनी एकतर्फी घेतला होता आणि त्याचा सल्ला घेण्यात आला नव्हता.[१] नंतर, त्यांनी १२ मार्च २०१४ रोजी ॲमेझॉन किंडलवर ईबुक म्हणून पुस्तक प्रकाशित केले आणि जानेवारी २०१६ मध्ये पुस्तकाच्या हार्ड कॉपी स्वयं प्रकाशित केल्या. अमेझॉन इंडियावर या प्रती सध्या उपलब्ध आहेत. [६] +प्रफुल्ल पटेल यांनी दाखल केलेला मानहानीचा खटला फेब्रुवारी २०१७ मध्ये महानगर न्यायालयातून मागे घेण्यात आला.  +  diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11456.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11456.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7ee8cedf4ccdbcb57470fd6b42cabfea6b8cf8ee --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11456.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +डेन्व्हर पोस्ट हे अमेरिकेच्या कॉलोराडो राज्यातील डेन्व्हर शहरातून प्रसिद्ध होणारे वृत्तपत्र आहे. अमेरिकेतील सर्वाधिक खपाच्या ५० वृत्तपत्रांतील एक असलेल्या पोस्टच्या रोज २,५५,४५२ रविवारच्या आवृत्तीच्या ७ लाखांपेक्षा जास्त प्रती खपतात.[१] या वृत्तपत्राच्या संकेतस्थळाला महिन्यातून ४६ लाख लोक भेट देतात.[२] +आत्तापर्यंत डेन्व्हर पोस्टला आठ वेळा पुलित्झर पुरस्कार मिळालेला आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11473.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11473.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8b137891791fe96927ad78e64b0aad7bded08bdc --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11473.txt @@ -0,0 +1 @@ + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11475.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11475.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d6290d39d2a240610c137c8c9882898a2ef2137a --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11475.txt @@ -0,0 +1,13 @@ +द पझलिंग चॅलेन्ज लेटर ऑफ द मिस्टीरीयस थीफ दोरापान (इंग्लिश: The Puzzling Challenge Letter of the Mysterious Thief Dorapan, जपानी:怪盗ドラパン謎の挑戦状! ) हा 1997 मध्ये डोराइमन्स विषयी जपानी शॉर्ट अ‍ॅनिम कौटुंबिक चित्रपट आहे. +हे 8 मार्च 1997 रोजी डोराइमनः नोबिता अँड स्पायरल सिटी सह रिलीज झाले. +डोराइमन - नोबुयो ओयामा +डोरा द किड - कीची नानबा +वांगडोरा - मेगुमी हयाशिबरा +डोरा निकोव - तोशीहारू सकुराई +एल मटाडोरा - रुयूसी नाकाओ +डोरा रिन्हो - माई सुझुकी +डोरापाण - अकिरा कामिया +मिमीमी - रे साकुमा +प्राचार्य - इचिरो नागाई +प्रोफेसर अचिमोव - बंजो गिंगा +अ‍ॅनिमे न्यूझ नेटवर्कच्या ज्ञानकोशातील द पझलिंग चेलेनज लेटर ऑफ द मीस्टीरीयस थीफ डोरापान. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11477.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11477.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6eb8c1c50d5d4bd39bc34dddccce3f6ece0ad062 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11477.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +लोढा पार्क हा १८.५ एकरचा आरामदायी निवासी गगनचुंबी इमारत प्रकल्प आहे.‌ ही इमारत लोढा ग्रुपने मुंबईच्या लोअर परेल परिसरात विकसित केली आहे. या प्रकल्पासाठी लागणारी जमीन २०१२ मध्ये DLF लिमिटेडकडून अंदाजे २,८०० कोटी किमतीमध्ये खरेदी करण्यात आली होती. लोढा पार्कमध्ये ५ टॉवर आहेत, त्यापैकी प्रत्येक २६८ मीटर उंचीवर आहे आणि ते ७६ मजली आहेत. [३] [४] +२०१९-२० मध्ये लोढा द पार्क टॉवर्स या भारतातील सर्वात उंच इमारती होत्या. त्यानंतर २०२० मध्ये त्यांना वर्ल्ड वनने मागे टाकले होते, जिला पुन्हा २०२३ मध्ये लोखंडवाला मिनर्व्हाने मागे टाकले. [५] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11508.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11508.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9892f7684bacee8f2a98bae691eedef87b69c5f6 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11508.txt @@ -0,0 +1 @@ +द फॉक्स अँड द हाउंड (इंग्लिश: The Fox and the Hound) हा एक इ.स. १९८१ सालचा अमेरिकन ॲनिमेशन चलचित्रपट आहे, हा चित्रपट डॅनियेल मॅनिक्सने लिहिलेल्या याच नावाच्या कादंबरीवर आधारित आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11542.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11542.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3fc3c4b8b01f4bfd5fe148ef18c00eeff1d69eb9 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11542.txt @@ -0,0 +1 @@ +द बॉर्न अल्टिमेटम हा २००७ साली प्रदर्शित झालेला इंग्लिश चित्रपट आहे. याच नावाच्या पुस्तकावर आधारित हा चित्रपट बॉर्न चित्रपट शृंखलेचा तिसरा भाग आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11567.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11567.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6e0c314021da2063ad2ee10803614176b8a97f74 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11567.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +द रेन ही डॅनिश-पोस्ट-एपोकॉलिप्टिक वेब टेलिव्हिजन शृंखला आहे जॅनिक ताई मोशोल्ट, एस्बेन टॉफ्ट जेकबसेन आणि ख्रिश्चन पोटालिवो यांनी तयार केलेली ४ मे २०१८ रोजी नेटफ्लिक्सवर प्रीमियर झाला.[१] +जेव्हा पाऊस वाहून नेणारा विषाणू स्कॅन्डिनेव्हियातील जवळजवळ सर्व मानवांचा नाश करतो तेव्हा डॅनिश भावंड सिमोन व रॅमस हे बंकरमध्ये आश्रय घेतात. सहा वर्षांनंतर, ते त्यांच्या वडिलांचा शोध घेण्यासाठी दिसू लागतात, एक वैज्ञानिक, ज्याने त्यांना बंकरमध्ये सोडले पण कधीही परत आले नाही. वाटेत ते सर्व वाचलेल्यांच्या समूहात सामील होतात आणि एकत्र डेन्मार्क आणि स्वीडन ओलांडून सुरक्षित ठिकाण शोधतात आणि भावाच्या वडिलांसाठी शोधू शकतात ज्यांना उत्तरे व इलाज करता येईल[२]. +द रेन आयएमडीबीवर +द रेन नेटफ्लिक्सवरवर diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11576.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11576.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fe91ee2c2a7c75a539ecb3a9bf0a94e335eae03c --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11576.txt @@ -0,0 +1,12 @@ +रॉयल बफोकेंग मैदान तथा द रॉयल बफोकेंग स्पोर्ट्स पॅलेस हे दक्षिण आफ्रिकेतील फुटबॉल, रग्बी आणि इतर क्रीडांसाठीचे मैदान आहे. रुस्टेनबर्ग शहराजवळ असलेले हे मैदान दक्षिण आफ्रिकेतील बफोकेंग लोकांनी बांधले व चालिवलेले आहे. + +केप टाउन मैदान (केप टाउन) • +इलिस पार्क मैदान (जोहान्सबर्ग) • +फ्री स्टेट मैदान (ब्लूमफाँटेन) • +लोफ्टस वर्सफेल्ड मैदान (प्रिटोरिया) • +बोंबेला मैदान (नेल्सप्रुइट) • +मोझेस मभिंदा मैदान (दर्बान) • +नेल्सन मंडेला बे मैदान (पोर्ट एलिझाबेथ) • +पीटर मोकाबा मैदान (पोलोक्वाने) • +रॉयल बफोकेंग मैदान (रुस्टेनबर्ग) • +सॉकर सिटी (जोहान्सबर्ग) diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11637.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11637.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..01a1aea72b48cb43b493fa52a85756ea4d227025 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11637.txt @@ -0,0 +1 @@ +द सायलेन्स ऑफ द लॅंब्स हा १९९१मध्ये प्रदर्शित झालेला इंग्लिश चित्रपट आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11644.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11644.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5b0807a062b13f0dc1bb470f6f94df1b666218ff --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11644.txt @@ -0,0 +1 @@ +द सिन्स ऑफ द फादर ही जेफ्री आर्चर यांनी लिहिलेली कांदबरी आहे. क्लिफ्टन क्रॉनिकल्स मालिकेतील ही दुसरी कादंबरी २०१२मध्ये प्रकाशित झाली.[१] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11654.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11654.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8e96bd9c7ced68bad2bccf95490cfe398c73b983 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11654.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिकेतील भागांची यादी + +द स्वॉर्म हे स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिकेतील तिसऱ्या पर्वाचा, चौथा भाग आहे आणि संपूर्ण मालिकेतील सव्हेचाळीसवा भाग आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11677.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11677.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0a33c6c534c5f3b55d9b1939125df8cfaf769a16 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11677.txt @@ -0,0 +1,55 @@ +: + + + +शांततामय सहअस्तित्व हा नियम आणि आपापसात उद्‌भवणारे हिंसक संघर्ष हा अपवाद असतो..[१] एखाद्या मानवी समूहाने हिंसक मार्गाने केलेल्या सार्वजनिक शांतताभंगास दंगल असे म्हणतात. +दंगल हे नागरी अव्यवस्थेचे एक विद्रूप रूप असते. दंगलीत संघटित किंवा असंघटित गटांद्वारे काही विशिष्ट किंवा अविशिष्ट लोकांच्या विरोधात किंवा अन्यथा, खासगी व सार्वजनिक मालमत्तेची लुट आणि नासधूस होते. आणि असे घडताना, अचानक किंवा ठरवून, सौम्य वा तीव्र स्वरूपाचे हिंसाचार होऊ शकतात. एकदा दंगल सुरू झाली की ती घडवण्यास कारणीभूत असलेल्या नेत्यांना ती आवरता येतेच असे नाही. शेवटी दंगल हा एक सार्वजनिक गोंधळाचा प्रकार असतो आणि तिच्यात केवळ झुंडशाही असते. दंगल सुरू होण्याच्या तात्कालिक कारणानुसार आणि दंगलीत भाग घेणाऱ्या लोकांच्या मनोवृत्तीप्रमाणे दंगलीत कोणती मालमत्ता उध्वस्त करायची हे अवलंबून असते. साधारणपणे, दुकाने, खाद्यालये, वाहने, सरकारी संस्था आणि धार्मिक स्थळे यांना दंगलीची झळ पोचते. +दंगलीमागे बहुधा एखादा सार्वजनिक स्वरूपाचा खऱ्या अथवा काल्पनिक, अविश्वास, संशय अथवा अन्यायातून उद्भवणारी अस्वस्थता असते. अन्यायाविरोधात केलेल्या तक्रारीची दखल योग्य रितीने घेतली गेली नाही हे कारण, दंगलीचे - समर्थन नव्हे पण -बीज असू शकते. बेरोजगारी, सरकारी गैरकारभार, लोकांची राहणीमानाची दरिद्री स्थिती, अधिकाऱ्यांची दमनशाही, करआकारणी, सक्तीची लष्करभऱती, वांशिक संघर्ष, धार्मिक मतभेद, अपुरा अन्नपुरवठा आदि कारणांवरून ऐतिहासिक काळात दंगली झालेल्या आहेत, आणि या काळातही होतात. +दंगल ही दोन किंवा अधिक गटांमध्ये असलेल्या मतभेदांची प्रतिक्रिया म्हणून, अथवा शासकीय/अशासकीय सस्थेसंबंधी असलेली नाराजी हिंसक मार्गाने व्यक्त करताना होऊ शकते. या नाराजीशी इतर व्यक्तींचा काही संबंध आहे किंवा नाही याचे भान न ठेवता त्या व्यक्तींच्या कामकाजात अडथळा आणणे, प्रसंगी इजा पोहोचवणे, तर काही वेळा आयुष्यावर बेतू शकणाऱ्या उपद्रव मूल्याचा गैरवापर करणे, गुंडागर्दी, सार्वजनिक उपद्रव, खासगी अथवा सार्वजनिक मालमत्तेचे विद्रूपीकरण अशी दंगलींची काही ठळक वैशिष्ट्ये असतात. +परिस्थिती अथवा घटनाजन्य असमाधानाचे प्रतिसाद बऱ्याचादा सुयोग्य अधिकृत मार्गाने उमटून शंकांचे निरसन होत नाही तर ते व्यक्ती व्यक्तीत अथवा समाजात निंदा नालस्तीच्या स्वरूपात प्रकट होत रहातात. एका बाजूने दोन किंवा अधिक व्यक्ती अनुपस्थीत व्यक्ती अथवा परिस्थितीबद्दल निंदा करतात तेव्हा त्यांचे आपापसातेले भावबंध घट्ट होण्यास सहाय्यकारी होते त्याच वेळी त्याचा नकारात्मक परिणाम पूर्वग्रह आणि असंतोषास बळकटी येत जाते.[२] बऱ्याचदा या सामाजिक असंतोष अथवा असमाधानाच्या परिस्थीतीचा उपयोग तात्कालिक नेतृत्व अथवा सत्ताप्राप्तीच्या स्पर्धेत आपली बाजू मजबूत करून घेण्याकरीता टोकाची भाषा वापरून करून घेतला जातो.सहसा अतीटोकाची भाषा करणारे नेतृत्व हे अल्पमतात असते पण टोकाच्या भाषेला प्रसिद्धी माध्यमांकडून अवास्तव प्रसिद्धी प्राप्त होते.जर असंतोष समाजाच्या दोन वेगवेगळ्या गटातील असेल तर दुसऱ्या गटातील लोकसुद्धा तशाच स्वरूपाच्या पण असमाधान निंदा पूर्वग्रह आणि असंतोषास बळकटी येणे याप्रक्रीयेतून जाऊन त्यांच्यात सुद्धा नेतृत्व अथवा सत्ताप्राप्तीची लालसा असलेले नेतृत्व अतीटोकाची भाषा वापरावयास लागते.दोन्ही समूहाचे असे नेते सलेक्टीव्हली दुसऱ्या समूहाच्या नकारात्मक बाजू दाखवण्यात मग्न होतात.परिणामी समूहात परस्पर अविश्वास आणि असुरक्षीततेची भावना घर करते.अफवा पसरतात अथवा पसरवल्या जातात एखाद्या क्षूल्लक कारणावरून ठिणगी पडल्याचा फायदा घेत दंगलखोर दंगलींची सुरुवात करतात.[३] कायदा आणि सुव्यवस्था ढासळल्याचा फायदा इतरही गुन्हेगार लूटारू आणि इतर हिसंबंधी उठवण्याचा प्रयत्न करतात त्यामुळे परिस्थितीस बऱ्याचदा गंभीर वळण लागण्याचा संभव असतो. +साधारणतः कोणतीही व्यक्ती अथवा कुटुंब नवख्या ठिकाणी स्थानांतरित होताना अथव झाल्या नंतर सहकार्य आणि इतर आर्थिक पाठबळाकरिता आपल्या धर्माच्या,भाषेच्या आणि प्रांताच्या लोकांसोबत रहाणे आणि संबध प्रस्थापित करणे पसंत करतो सुरक्षा ही याची सकारात्मक बाजू तर इतर बहूसंख्य लोकांपासून वेगळ्या ठिकाणी वास्तव्य होणे हे बहूसंख्य लोकांच्या भाषा आणि संस्कृती मिसळण्याकरता विलंब करणारे असते यातून अल्पसंख्यांक आणि बहूसंख्यांक अशा विभगणीस सुरुवात होते.मराठी विचारवंत नरहर कुरुंदकरांच्या मतानुसार सहसा कोणताही अत्यल्पसंख्यांक समाज सहसा बहूसंख्याकांशी जुळवून घेतो पण जेव्हा लोकसंख्या दहा ते पंधरा टक्क्यांच्या पुढे जाते तेव्हा समाज स्वतःच्या गरजा अधिक स्पष्टपणे मांडावयास लागतो सुयोग्य नेतृत्वाचा अभाव असल्यास नकारात्मक मार्गांचा अवलंब होतो त्याच वेळी बहूसंख्य समाजात दुसऱ्या समाजाबद्दल असलेला अविश्वासासही खतपाणी मिळत गेल्यास परिस्थिती चिघळण्याकरता लागणारी मनोभूमी निर्माण होते +आधुनिक काळात आर्थिक, सामरिक अथवा आंतरराष्ट्रीय राजकारणातील हितसंबंध जपण्याच्या दृष्टीने, इतर राष्ट्रातील नको असलेल्या राजवटी उलथवणे, अथवा शत्रूराष्ट्रात अंतर्गत कलह माजवण्याच्या दृष्टीने इतर हिंसक मार्गांसोबतच गुप्तपणे दंगलींना प्रोत्साहन देणे, अथवा त्या राष्ट्रात अशी आर्थिक परिस्थिती/नाकेबंदी निर्माण केली जाते की राजकीय अथवा सामाजिक अस्थैर्य निर्माण होईल अशा अस्थऐर्याची परिणती बऱ्यादा दंगलीत होऊन अशा राष्ट्रांचे इप्सित साध्य झाल्याचे अथवा तसा संशय व्यक्त केला गेल्याचे आढळून येते. +स्वतःच्या राजकीय पक्षास विशिष्ट गटाची मते मिळावीत याकरता मतांचे ध्रुवीकरण घडवण्यासाठीही दंगलीचा मार्ग अवलंबिला जातो.तसेच/अथवा स्वतःच्याच राजकीय पक्षातील नको असलेल्या गटाच्या हातातून सत्ता जाऊन आपल्या गटाच्या हाती यावी सत्तेतील व्यक्ती अकार्यक्षम ठरली आहे हे दाखवण्याचे वेगवेगळे उपद्व्याप राजकारणात सतत सुरू असतात त्यातील एक नकारात्मक उपद्व्याप म्हणजे एखादी दंगल घडल्यानंतर सत्तेतील अथवा नोकरशाहीतील संबधीत व्यक्तीच परिस्थिती हाताळण्यात व्यक्तिगत अपयश आल्याचा ठपका ठेवून पायउतार करवता येते. +नोकरशाहीतील किंवा सत्तेतील नको असलेल्या व्यक्तींवर अकार्यक्षमतेचा ठपका येऊन पायउतार व्हावा या नकारात्मक गोष्टीत बऱ्याच मंडळींना वेगवेगळ्या कारणावरून रस निर्माण होतो. स्थानिक स्तरावर काही वेळा रस्तारुंदीकरणात स्वतःच्या दुकांनांची जागा जाऊ नये म्हणून व्यपारीवर्ग स्वतःची दुकाने असलेल्या रस्त्यांवर विविध धर्मांशी संबंधीत धार्मिक स्थाने अथवा प्रतिकांना आर्थिक सहाय्य देऊन उर्जितावस्था प्राप्त करून देण्यास कारणीभूत असतो, रस्तारुंदीकरणाची प्रत्य्क्ष वेळ येऊ नये म्हणून अर्ज विनंत्या कोर्ट कचेऱ्यात शक्य तेवढा कालापव्यय करून घेतला जातो हे सर्व होऊन प्रत्यक्ष कारवाईची वेळ आलीच तर तोपर्यंत कोणत्याना कोणत्या धर्मियांच्या भावना नाजूक झालेल्या असतात त्यास फुंकर घातलीकी दंगली होतात तसेच/अथवा हवी असलेली मोठी कंत्राटे मिळावीत आणि मिळालेली हातची जाऊ नये यासाठी वा तत्सम आर्थिक हितसंबध जपण्याच्या दृष्टीने व्यापारी वर्ग नोकरशाहीतील किंवा सत्तेतील नको असलेल्या व्यक्तींवर अकार्यक्षमतेचा ठपका येऊन पायउतार व्हावा याकरिता दंगल निर्मान करू शकणाऱ्या परिस्थितीस प्रत्यक्ष अथवा अप्रत्यक्ष आर्थिक हातभार देऊ शकतो. +अतिडावे माओवादी कम्युनिस्ट गट वर्गकलहाचे निमित्त करून कामगारवर्गाच्या हाती सत्ता एकवटण्याकरीता हिंसेचा मार्ग धरतात. असा मार्ग निषिद्ध नसल्याचे प्रतिपादन करून शासकीय अथवा खासगी आस्थापनेच्या विरुद्ध होणाऱ्या हिसक दंगलींचे समर्थन केले जाते. त्याचवेळी आंतरराष्ट्रीय अथवा स्थानिक पातळीवर डाव्या गटांचा प्रभाव कमी करण्याची रणनीती म्हणून भांडवलशाही देश अथवा काही स्थानिक भांडवलशहा अतिउजव्या धार्मिक गटाला अथवा राजकारण्यांना उत्तेजन देऊन हिंसेला प्रोत्साहन देतात. अशा दंगलींना ते पडद्याआड राहून चिथावणी देतात असे आरोप झाल्याचे निदर्शनास येते. +Riot दंगल , rout दंगा , आणि Unlawful Assembly जमाव बंदिचे उल्लंघन हे एकमेकांशी संबधीत गुन्हे असले तरी जमाव बंदीच्या उल्लंघनात प्रक्षुब्ध जमाव एकत्र आलेला असतो, दंगा ही राडा अथवा दंगलीच्या आधीची गोंधळाची स्थिती असते तर दंगलीत प्रत्यक्ष हिंसेची घटना घडलेली असते [४] दंगलीस प्रोत्साहन देणे आणि दंगल घडवण्याचा कट करणे हे सुद्धा वेग्वेगळे गुन्हे आहेत.व्याख्या +झुंडशाही म्हणजे खेळाच्या चाहत्यांशी संबंधित विशेषतः व्यावसायिक फुटबॉल आणि युनिव्हर्सिटी क्रीडा समर्थकांशी निगडित असभ्य आणि विध्वंसक वर्तन होय. काही स्पोर्ट्स दंगल करणारे अर्ध-व्यावसायिक बनले आहेत, ते संभाव्य दंगलींच्या ठिकाणी प्रवास करतात. हे दंगेखोर कंपन्या म्हणून ओळखले जातात आणि विशेषतः युरोप येथील क्रीडा-संबंधित दंगलींमध्ये त्यांची नोंद घेतली जाते +"पोलिस दंगल" हा शब्द नागरिकांच्या एका गटाविरुद्ध पोलिसांच्या गटाने केलेल्या चुकीच्या पद्धतीने, अप्रिय, बेकायदेशीर आणि बेकायदेशीर पद्धतीने  बळाचा करणे यासाठी वापरला जाणारा शब्द आहे. पोलीस दंगलीमध्ये सामान्यत: अशी परिस्थिती असते की जेव्हा पोलीस शांततावादी नागरिकांच्या गटावर हल्ला करतात आणि / किंवा पूर्वीपासून शांततावादी असलेल्या नागरिकांना हिंसाचारासाठी भडकावतात. +कारागृह दंगल हा कारागृह प्रशासक, तुरूंग अधिकारी किंवा कैदीच्या इतर समूहांविरुद्ध कैदीच्या एका समुदायाने बदल करण्यास भाग पाडण्यासाठी किंवा तक्रार व्यक्त करण्याच्या प्रयत्नातून केलेली अस्थायी कृती आहे, +"वांशिक दंगल" ही एक शब्दाची व्याख्या करणारे पद आहे ज्यात वंश किंवा जात हा मुख्य घटक आहे. हा शब्द अमेरिकेमध्ये इंग्लिश भाषेत 1890च्या दशकात दाखल झाला होता. अमेरिकेतील या शब्दाच्या सुरुवातीच्या काळात जातीय दंगलीचा संदर्भ देण्यात आला जो बहुधा बहुसंख्य वांशिक गटाच्या सदस्यांद्वारे इतर जातीच्या लोकांविरुद्ध केलेल्या कारवाईसाठी वापरण्यात आला, +धार्मिक दंगलीमध्ये धर्म हा मुख्य मुद्दा असतो.[५] अशा दंगलींमध्ये दंगलखोर एखाद्या विशिष्ट धर्माच्या लोकांवर हल्ला चढवतात. +विद्यार्थी दंगल म्हणजे अनेकदा महाविद्यालय / विद्यापीठ अशा उच्च शिक्षणात विद्यार्थ्यांनी केलेले दंगल. 1960 आणि 1970च्या दशकात अमेरिका आणि पश्चिम युरोपमधील विद्यार्थी दंगल ही बऱ्याचदा राजकीय स्वरूपाची होती, तरीही अधिकाऱ्यांनी दडलेल्या शांततेत निदर्शनाचा परिणाम म्हणून आणि खेळाच्या घटनांनंतर (गुंडगिरी पहा) विद्यार्थी दंगे होऊ शकतात. विद्यार्थ्यांनी दिलेल्या देशात सक्रिय राजकीय शक्ती बनू शकते आणि विद्यार्थी दंगल व्यापक राजकीय किंवा सामाजिक तक्रारींच्या संदर्भात होऊ शकते. +नागरी दंगल म्हणजे शहरी समस्यांशी संबंधित शहरी परिस्थिती, जसे की भेदभाव, दारिद्र्य, जास्त बेरोजगारी, अव्यवस्थित शाळा, आरोग्याची कमतरता, गृहनिर्माण अपुरीपणा आणि पोलिसांची क्रौर्यता आणि पूर्वग्रह या संदर्भात होणारी दंगल. शहरी दंगली हे वंश दंगली आणि पोलीस दंगलींशी संबंधित आहेत. उदाहरणार्थ, भारतात जातीय दंगल ग्रामीण चित्रपटगृहांपुरते मर्यादित आहे तर शहरी आक्रमकतेच्या आसपास धार्मिक दंगल आहे. +अन्न दंगलीनंतर अनेक सरकारे आणि राजकीय व्यवस्था खाली पडली आहेत, उदा. + +1984ची शीखविरोधी दंगल हा शीखांवरील जातीय हिंसाचाराचा ३ - ४ दिवसांचा कालावधी होता. पंतप्रधान इंदिरा गांधी यांच्या दोन शीख अंगरक्षकांनी (ऑपरेशन ब्लूस्टारच्या सूडात) केलेल्या हत्येचा बदला म्हणून ही दंगल सुरू केली होती. संपूर्ण भारतभर झालेल्या दंगलीत सुमारे दोन हजार शीख ठार झाल्याचा अंदाज आहे. +चाइना मधील विद्यार्थी, विचारवंत आणि कामगार कार्यकर्ते यांच्या नेतृत्वात १५ एप्रिल १९८९, ते ४ जून, १९८९. दरम्यान निदर्शने मालिका होती. बीजिंगमधील टियानॅनमेन स्क्वेअरवर निदर्शने केंद्रे होती. सरकारकडून सूड उगवणे बऱ्याचदा हिंसक होते आणि प्रभावित भागात दंगली होतात. +२००५ मध्ये, चीन सरकारने संपूर्ण चीनमध्ये ८७,००० निदर्शने आणि दंगलीची कबुली दिली..[६] +मे १९९८ मधील जकार्ता दंगली ही जकार्ता आणि इंडोनेशियाच्या सुकर्ता येथे पारंपारिक चिनी इंडोनेशियन लोकांविरुद्ध दंगलीची मालिका होती. वांशिक चिनी महिलांवर बलात्कार, छळ आणि हत्या केल्याची शेकडो कागदपत्रेही होती.[७] मानवाधिकार गटांनी असे निश्चित  केले आहे की इंडोनेशियन सैन्य दंगलीत सामील झाले होते, ज्याने एक पोग्रॉममध्ये अधोगती केली.[८] +भारताची फाळणी ही दक्षिण आशियाई इतिहासातील एक अत्यंत क्लेशकारक घटना होती. ब्रिटिश वसाहतवादी राजवटीपासून हा प्रदेश स्वतंत्र झाला. त्यानंतर झालेल्या दंगलींमुळे शेकडो हजारो हिंदू आणि मुस्लिमांचा मृत्यू झाला. +२००५ मध्ये, जिललॅंड्स-पोस्टेन मुहम्मद कार्टून वादावरून पाकिस्तान आणि इतर असंख्य भागात देशव्यापी दंगल झाली.[९] +२००८ मध्ये  बीजिंग  मध्ये, लॅमिस्ट भिक्षूंना ताब्यात घेतल्याच्या पार्श्वभूमीवर, २००८ च्या बीजिंग ऑलिम्पिकच्या काही महिन्यांपूर्वी कित्येक नागरिकांनी (मुख्यतः तिबेट तिबेटमधील नागरिकांनी) चिनी सरकारविरुद्ध बंड केले. दंग्यांव्यतिरिक्त, इतर तिबेटी नागरिक आणि चीनबाहेरील इतर चिनी विरोधी संघटनांनी दंगल होण्यापूर्वी ऑलिम्पिक टॉर्च रिलेमध्ये अडथळा आणण्याचा प्रयत्न केला तसेच मशाल काढून टाकण्याचा प्रयत्न करून टॉर्च वाहकांना त्रास देऊन इतर अनेक मुद्द्यांचा प्रयत्न केला. प्रत्युत्तर म्हणून, विरोधकांशी पुढील संघर्ष टाळण्यासाठी टॉर्च वाहकांना सुरक्षेद्वारे एस्कॉर्ट करावे लागले. +१८७९ची सिडनी क्रिकेट दंगल ही आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट सामन्यातील सुरुवातीच्या दंगलींपैकी एक होती. सध्या दंगली ह्या  मुख्य बातमी बनली जात आहेत. आदिवासी मुलाच्या मृत्यूला उत्तर देणाऱ्या आदिवासी दंगली आणि नुकत्याच २००५ च्या ग्रीष्मकालीन शर्यतीच्या मध्ये झाल्या. हे दंगे पूर्व सिडनी उपनगराच्या किनार व थेट शहरातील मुख्य म्हणजे क्रोन्युला येथे घडले. +युरोपमध्ये गुंडगिरीपासून मे दिवसाच्या दंगलीपर्यंतच्या अनेक दंगली ऐतिहासिक आहेत. अलीकडील दंगल राजकीय संदर्भात (राजकीय प्रात्यक्षिके वाढविणे), सामाजिक केंद्रे आणि / किंवा स्क्वाट्सची बेकायदेशीर कारवाई रोखण्यासाठी दंगल, आणि शहरी क्षेपणाच्या व्यापक संदर्भात जातीय तणाव आणत आहेत. +१४ ते १६ जून २००१ रोजी गोएटबर्ग, स्वीडन शहरात दंगल उसळली. या दिवसांमध्ये चालू असलेल्या अनेक दंगलींमध्ये एकूण ५३ पोलीस अधिकारी आणि ९० वंडल आणि निदर्शक जखमी झाले. दंगलीची कारणे गोयटेबर्गमध्ये झालेल्या ईयू शिखर परिषद आणि या परिषदेला यूएसएचे अध्यक्ष जॉर्ज डब्ल्यू. बुश यांची भेट ही होती. +डेन्मार्कमधील कोपेनहेगनमध्ये उन्गॉमशुसेटची विक्री झाल्यानंतर नरेब्रो दंगली झाली. या दंगलीत स्वीडन, जर्मनी आणि युनायटेड किंगडममधील लोक सहभागी झाले होते. लढाईदरम्यान एकूण ७५० लोकांना अटक केली गेली होती; यापैकी १४० परदेशी नागरिक होते. +ऑक्टोबर २००५ मध्ये आणि पुन्हा एकदा नोव्हेंबर २००७ मध्ये पुन्हा एकदा परप्रांतीय तरुणांनी पोलिसांच्या हातून उत्तर आफ्रिकन युवकाच्या मृत्यूवर प्रतिक्रिया म्हणून अनुक्रमे क्लीची-सुस-बोईस आणि विलियर्स-ले बेल या पॅरिस उपनगरामधील गरीब भागात दंगल केली. +ग्रीसमध्येही अशाच प्रकारची आणखी एक घटना घडली ज्यामध्ये एका पोलीस अधिकाऱ्याने गोळ्या घालून ठार मारलेल्या १५ वर्षाच्या विद्यार्थ्याच्या मृत्यूचा परिणाम म्हणून देशभर मोठ्या प्रमाणात दंगा झाला. +अमेरिकेच्या इतिहासामधील (झालेल्या मृत्यूच्या दृष्टीने) सर्वात वाईट दंगली गृहयुद्धात घडून आल्या. जेव्हा स्थलांतरित फॅक्टरी कामगारांनी फेडरल सरकारच्या सैन्याच्या मसुद्याला जबरदस्तीने विरोध केला तेव्हा न्यू यॉर्क ड्राफ्ट दंगल झाली. गॅंग्स ऑफ न्यू यॉर्क या सिनेमात या दंगलींचे चित्रण चित्रित केले गेले होते ज्यामध्ये विवादित स्तरावरील अचूकता येऊ शकते. +नागरी हक्क चळवळ आणि शहरी क्षय या संदर्भात अमेरिकेने १९५० च्या दशकापासून जातीय दंगलीची मालिका पाहिली. १९६७ च्या पहिल्या नऊ महिन्यांत, अमेरिकेच्या १२८ शहरांमध्ये १४४ दंगली झाल्या. १९६७ च्या नेवार्क दंगली, दरडोई, १९६० च्या दशकातील सर्वात प्राणघातक नागरी दंगलींपैकी एक बनली..[१०] +दंगलीची दीर्घ आणि अल्प मुदतीची कारणे क्रांती '६७ 'या डॉक्यूमेंटरी फिल्ममध्ये सखोलपणे शोधली गेली . नागरी हक्क नेते मार्टिन ल्यूथर किंग, जूनियर यांच्या हत्येमुळे अमेरिकेच्या असंख्य शहरांमध्ये दंगली सुरू झाल्या. रॉडनी किंग ट्रायलने सुरू केलेले १९९२ मध्ये झालेल्या लॉस एंजेलस दंगलींना अमेरिकेच्या अलीकडील इतिहासातील सर्वात वाईट मानले जाते. या दंगलीमध्ये अंदाजे ५४ लोकांचा मृत्यू आणि जवळजवळ एक अब्ज डॉलर्सचे नुकसान झाले. +स्टोनवॉल दंगल ही जून १९६९ मध्ये न्यू यॉर्क शहरात झालेल्या पोलीस छापाविरुद्ध उत्स्फूर्त आणि हिंसक निदर्शनांची मालिका होती आणि ती अमेरिकेतील आणि जगभरातील समलिंगी हक्कांच्या चळवळीस प्रारंभ होणारी चिन्हांकित करणारी घटना ठरली आहे. +अमेरिकेच्या अलीकडच्या इतिहासातील सर्वात दखल घेतलेले दंगली १९६८ च्या डेमोक्रॅटिक नॅशनल कन्व्हेन्शनमध्ये पाहिल्या गेल्या आणि त्याचा व्हिएतनाम युद्धाच्या शेवटी अमेरिकेने व्हिएतनाममधून माघार घेण्यावर जोरदार प्रभाव पाडला. २००० च्या डेमोक्रॅटिक नॅशनल कन्व्हेन्शनच्या निषेधाच्या कार्यक्रमामुळे लेकर्स दंगलीचा समावेश होता. २००१ मध्ये सिनसिनाटी येथेही दंगल झाली होती. गेल्या दशकात अमेरिकेनेही अनेक जागतिकीकरणविरोधी निदर्शने पाहिली होती, यातील काही उल्लेखनीय उदाहरणे म्हणजेच १९९९ च्या डब्ल्यूटीओ मंत्री परिषदेत सिएटल निषेध , याला "सिएटलची लढाई" म्हणून ओळखले जाते, आणि २००५ टोलेडो दंगल. +दंगलींना सहसा पोलिसद्वारे (दंगल नियंत्रण) हाताळले जाते, जरी पद्धती वेगवेगळ्या देशांमध्ये  भिन्न असतात तरी वापरल्या जाणाऱ्या रणनीती आणि शस्त्रेमध्ये मुख्यत्वे हल्ले कुत्री, वॉटर तोफ, प्लास्टिक गोळ्या, रबर बुलेट्स, मिरपूड स्प्रे, लवचिक बॅटन फेs्या आणि स्नॅच स्क्वॉड्सचा समावेश असू शकतो. लंडन मेट्रोपॉलिटन पोलीस सेवेसारख्या बऱ्याच पोलीस दलांनी सार्वजनिक सुव्यवस्थेच्या परिस्थितीला सामोरे जाण्यासाठी विभागांना समर्पित केले आहे (टेरिटोरियल सपोर्ट ग्रुप, स्पेशल पेट्रोलिंग ग्रुप, कॉम्पेन्सीज रिपब्लिकनेस डे सिक्युरीट, मोबीले एनीहिड). +पोलिसांवर दंगली घडवून आणणे (दंगलीदरम्यान बघ्याची भूमिका घेणे) असे पोलिसांवर आरोप केले गेले; तसेच, वर वर्णन केलेली शस्त्रे अधिकृतपणे प्राणघातक म्हणून नियुक्त केली गेली आहेत, परंतु त्यांच्या वापरामुळे असंख्य लोक मरण पावले आहेत किंवा जखमी झाले आहेत. +दंगलग्रस्त क्षेत्रात प्रत्यक्ष जाऊन दंगलीचा समाजशास्त्रीय अभ्यास करणे स्वसुरक्षितेच्या दृष्टीने फार अवघड असते. त्यामुळे अशा अभ्यासाची जबाबदारी पत्करणारे किंवा दंगलकर्त्यांना शांत करण्याची जोखीम घेणारे महात्मा गांधींसारखे लोक अभावानेच आढळतात. दंगलप्रतिबंधक उपायांच्या पूर्वाभ्यासाची आणि अशा अभ्यासावर आधारून सुचवल्या गेलेल्या उपायांच्या काटेकोर अमलबजावणीची कमतरता असली की दंगल टाळणे किंवा थांबवणे कठीण होऊन बसते. +स्थानिक पातळीवर नागरी संबंधांचे जाळे विविध धार्मिक समुदायांमध्ये असले तर या समुदायांमध्ये परस्पर शांतता नांदते. अशा जाळ्यामधून तणाव आणि संघर्षांवर नियंत्रण मिळविता येते. असे जाळे नसले तर जमातवादी ओळखींचे पर्यवसान सातत्याने घडणाऱ्या भयकारी हिंसाचारात होते. वर्षने यांनी असे जाळे दोन प्रकारचे असते असे म्हटले आहे. एक म्हणजे ‘असोसिएशन फॉर्म्स ऑफ एंगेजमेन्ट‘ जो संस्थात्मक पातळीवरचा असतो आणि दुसरा प्रकार म्हणजे नित्यनेमाच्या व्यावहारिक देवाण-घेवाणीतून येणारा. अशा संबंधांमधून स्थायी प्रकारची शांतता निर्माण होते असा निष्कर्ष लेखकाच्या अभ्यासातून निघतो. +वांशिक संघर्ष विकोपाला गेला की त्यातून वांशिक हिंसाचार निपजतो. अशा तणावपूर्ण संबंधांचा उलगडा करून दाखविण्यासाठी समाजशास्त्रज्ञ विविध प्रकारच्या आयुधांचा वापर करतात. त्यातील एक म्हणजे ‘इसेन्शियालिझम‘ नावाची संकल्पना. आजच्या काळात दोन जमातींमध्ये किंवा धार्मिक/वांशिक गटांमध्ये खटके उडून संघर्ष पेटत असेल तर त्याची कारणे सांगताना मूलतःच दोघांमध्ये वंश, धर्म, संस्कृती वगैरेंमुळे असलेला फरक, त्या फरकांमुळे लोकांच्या मनात परस्परांविषयी पूर्वग्रहांची निर्मिती आणि त्यातून हिंसा, असे म्हटले जाते. तरी अशा मिश्र समाजातील परस्परसंबंधांना भरती आणि ओहोटीचे स्वरूप का येते आणि एकाच देशात काही शहरांत गुण्यागोविंदाने आणि काही ठिकाणी सतत एकमेकांच्या जीवावर उठलेले असे दृश्य का दिसते याचे उत्तर इसेन्शियालिझममधून मिळत नाही.[१] +दंडात्मक कायदे आणि पोलीसदलांक्डून दंडात्मक कारवाई, शिवाय दंगली होऊच नयेत यासाठी अफवा पसरवली जाण्यापासून दक्षता घेणे, मोहोल्ला कमिटी स्थापना करून वेगवेगळ्या गटात संवाद आणि सामंजस्य प्रस्थापित करून देणे इत्यादी गोष्टी ह्या प्रतिबंधक उपाय म्हणून केल्या जातात. +इंग्रजी कायद्यामध्ये दंगा हा कलम १ अंतर्गत सार्वजनिक आदेश कायदा १९८६चा भाग बनवितो. +सार्वजनिक आदेश कायदा 1986 s.1 मध्ये असे म्हटले आहे: +१) जेथे बारा किंवा त्याहून अधिक व्यक्ती एकत्रित उपस्थित राहून एखाद्या सामान्य हेतूसाठी बेकायदेशीर हिंसाचाराचा वापर करतात किंवा सामान्य नागरिकांना धमकावतात आणि त्यांचे आचरण (एकत्रितपणे) केले जाते जेणेकरून घटनास्थळी उपस्थित सामान्य व्यक्तीस त्याच्या वैयक्तिक सुरक्षेची भीती वाटू शकते, सामान्य हेतूसाठी बेकायदेशीर हिंसाचार वापरणारी प्रत्येक व्यक्ती दंगलीसाठी दोषी आहे. +२) एकाच वेळी बारा किंवा त्याहून अधिक वापर किंवा बेकायदेशीर हिंसाचाराची धमकी दिली जाऊ शकत नाही. +३) सामान्य हेतूचा आचरणातून अनुमान काढला जाऊ शकतो. +४) वाजवी खंबीरपणा असलेल्या कोणत्याही व्यक्तीस घटनास्थळी हजर असण्याची किंवा होण्याची शक्यता नाही. +५) खासगी तसेच सार्वजनिक ठिकाणी दंगल होऊ शकते.[११] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11679.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11679.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..139597f9cb07c5d48bed18984ec4747f4b4f3438 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11679.txt @@ -0,0 +1,2 @@ + + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11683.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11683.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b0d06c23389a011cd15bcfc885449e148312cd15 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11683.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +कैदी वसाहत किंवा निर्वासित वसाहत म्हणजे कैद्यांना निर्वासित करण्यासाठी आणि सामान्य लोकांपासून दूर ठेवण्यासाठी तयार केलेली वसाहत होय. अशा जागा बहुतेकदा बेटावरील किंवा दूरच्या वसाहतींच्या प्रदेशात असतात. या शब्दाचा उपयोग दुर्गम ठिकाणी असलेल्या जागा जेथे गुन्हेगारांना सुधारण्यासाठी ठेवले जाते. परंतु सामान्यत: अशा ठिकाणी वॉर्डन किंवा संपूर्ण अधिकारी असलेले राज्यपाल यांच्या देखरेखीखाली असलेल्या कैद्यांच्या समुदायाचा संदर्भ वापरला जातो. ऐतिहासिकदृष्ट्या दंडात्मक वसाहती बहुधा एखाद्या राज्याच्या आर्थिकदृष्ट्या अविकसित भागामध्ये आणि तुरूंगातील फार्मपेक्षा जास्त मोठ्या प्रमाणात दंडात्मक कामगारांसाठी वापरल्या जात असत. +ब्रिटिशांनी उत्तर अमेरिकेत असलेल्या वसाहतींचा उपयोग कैदी वसाहती म्हणून केला. येथे सक्तमजुरी साठी गुलामांना पाठवण्यात येत असे. वसाहतींमध्ये आगमन झाल्यावर व्यापारी दोषीं व्यक्तिंना तेथील शेत मालकांसाठी लिलाव करून विकत असे. असा अंदाज आहे की ब्रिटिशांनी सुमारे ५०,००० दोषींना अमेरिकेतील वसाहतीत पाठविण्यात आले होते. यातील बहुतेक मेरीलॅंड आणि व्हर्जिनियाच्या चेझापीक वसाहतींमध्ये पाठविले होते. १८ व्या शतकातील सर्व ब्रिटिश स्थलांतरितांपैकी एक चतुर्थांश लोक हे कैदी व्यक्ती होते. [१] उदाहरणार्थ जॉर्जियाच्या वसाहतीची स्थापना सर्वप्रथम जेम्स एडवर्ड ओगलेथोर्पे यांनी केली होती ज्यांचे मूळतः कर्जदारांच्या तुरूंगातून मोठ्या प्रमाणात घेतलेल्या कैद्यांचा वापर करण्याचा हेतू होता आणि तेथे कर्जदारांची कॉलनी तयार केली गेली जेथे कैदी व्यवहार शिकू शकतील आणि त्यांची कर्जे फेडतील. जरी हे मोठ्या प्रमाणात अयशस्वी झाले, तरीही लोकप्रिय इतिहास आणि स्थानिक विद्या या दोन्ही ठिकाणी कैदी वसाहत म्हणून राज्य सुरू झाले ही कल्पना कायम आहे. [२] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11688.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11688.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..efd4d5b1f4a7683512b72cc766a789a3f9f1eed9 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11688.txt @@ -0,0 +1 @@ +दंडवते हे मराठी आडनाव असून हे निरा नरसिंहपूर येथील मुख्य रहिवासी आहेत.दंडवते हे निरा नरसिंहपूर येथील श्री लक्ष्मी नरसिंह मंदिराचे मुख्य पुजारी आहेत. दंडवते यांचे मुख्य वंशज श्री. बहिरंभट दंडवते हे आहेत.दंडवते यांचे निरा नरसिंहपूर येथे १० घरे आहेत. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11691.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11691.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4a00984aa2075f94bb2f5247533ab8ada48cbc40 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11691.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +‘शार्ङ्गधरपद्धति’ या राजशेखर लिहित ग्रंथातील एका श्लोकात म्हटले आहे की ’अग्नी, वेद, देव आणि गुण हे जसे तीनच आहेत, तसे आचार्य दंडी कवीचे तीनच प्रबंध (ग्रंथ) त्रैलोक्यात प्रसिद्ध आहेत. +खालील श्लोकात संस्कृत महाकवींपैकी चार कवींची वैशिष्ट्ये सांगितली आहेत. कालिदासाची उपमा, भारवी कवीची अर्थपूर्ण शब्दरचना व दंडी कवीचे पदलालित्य. माघ कवीमध्ये हे तीनही गुण आहेत.. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11710.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11710.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fb0b51136a6380e601eb11c6daaf13ef47cb2cde --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11710.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +हिंदू पौराणिक साहित्यानुसार दक्ष प्राचेतस (मराठी लेखनभेद: दक्ष प्राचेतस प्रजापती;) हा चाक्षुष मन्वंतरातील सृष्टी निर्मिणारा प्रजापति व ऋषी होता. 'प्रचेतस्' या समूहनामाने ओळखल्या जाणाऱ्या दहा ऋषींचा व कंडु ॠषीची कन्या मारिषा यांचा हा पुत्र होता[१]. मत्स्य पुराणानुसार याच्या पूर्वीच्या काळी संकल्प, दर्शन व स्पर्श या मार्गांनी प्रजोत्पादन होत असे. या पद्धती बंद करून मैथुनाद्वारे संततिप्राप्तीची नवी परंपरा याने आरंभली[१]. +भागवत पुराणानुसार याने आपल्या मनःसामर्थ्याने संतती निर्मिण्याचे केलेले प्रयत्न निष्फळ ठरले व त्यामुळे त्याने वीर्याद्वारे मैथुनज संतती निर्मिण्याचे ठरवले. त्यासाठी याने विंध्य पर्वताजवळच्या अघमर्षण तीर्थाजवळ तपस्या करून विष्णूस प्रसन्न करवून घेतले. विष्णूने याला पंचजन प्रजापतीची कन्या असिक्री दिली व तिच्यापासून प्रजावृद्धी करण्यास सांगितले[१]. +असिक्रीपासून याला हर्यश्व आदी १,००० पुत्र झाले[२]. मात्र नारदाने त्या पुत्रांना प्रजोत्पादनापासून परावृत्त करून मोक्षमार्गास प्रवृत्त केले. तेव्हा सृष्टीनिर्मितीसाठी दक्ष प्राचेतसाने ६० कन्या उपजवून त्या धर्म, कश्यप, चंद्र आदी ऋषींना दिल्या[१]. यांपैकी कश्यपास दिलेल्या याच्या १३ कन्यांपासून देव, दानव, दैत्य, पर्वत, नाग, पक्षी, आदित्य, अप्सरा व मानव इत्यादी सृष्टीतील व्यक्तिमात्रांची उत्पत्ती झाली. + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11716.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11716.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..33e6a6624915d86de81967248624e5d74bd28650 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11716.txt @@ -0,0 +1 @@ +दक्षिण ही चार प्रमुख दिशांपैकी एक आहे. ही दिशा उत्तरेच्या विरुद्ध आणि पूर्व पश्चिमेला लंबरूप असते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11726.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11726.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b81b90ad18c3c55f5eaedd22264f4392f745144d --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11726.txt @@ -0,0 +1,81 @@ +कसोटी किट +वनडे किट +टी२०आ किट +दक्षिण आफ्रिका पुरुष राष्ट्रीय क्रिकेट संघ, ज्याला प्रोटीज म्हणूनही ओळखले जाते, पुरुषांच्या आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये दक्षिण आफ्रिकेचे प्रतिनिधित्व करतो आणि क्रिकेट दक्षिण आफ्रिका (सीएसए) द्वारे प्रशासित आहे. +ऑस्ट्रेलिया  · इंग्लंड  · दक्षिण आफ्रिका  · भारत  · न्यू झीलंड  · वेस्ट इंडीज  · पाकिस्तान  · श्रीलंका  · झिम्बाब्वे  · बांगलादेश  · अफगानिस्तान  · आयर्लंड +बर्म्युडा  · कॅनडा  · केन्या  · नेदरलँड्स  · स्कॉटलंड +आर्जेन्टीना  · +डेन्मार्क  · +नामिबियन  · +युगांडा  · +बेल्जियम  · बोत्स्वाना  · केमॅन आयलंड  · फिजी  · फ्रांस  · जर्मनी  · जिब्राल्टर  · हॉंगकॉंग  · इस्त्राईल  · इटली  · जपान  · कुवैत  · मलेशिया  · नेपाळ  · नायजेरिया  · पापुआ न्यू गिनी  · सिंगापूर  · टांझानिया  · थायलंड  · संयुक्त अरब अमीरात  · अमेरिका  · झांबिया + ऑस्ट्रीया  · + बहामास  · + बहरैन · + बेलिझ · + भुतान · + ब्राझिल · +ब्रुनै · + चिली  · + चीन  · +कूक आयलंड  · + कोस्टा रिका  · +क्रो‌एशिया · + क्युबा · + सायप्रस · +झेक प्रजासत्ताक  · +फ़िनलंड · + गांबिया  · + घाना · +ग्रीस · +गुर्नसी  · +इंडोनेशिया  · +इराण · + आइल ऑफ मान · + जर्सी  · +लेसोथो  · + लक्झेंबर्ग  · +मलावी  · + मालदीव  · +माली  · + माल्टा  · +मेक्सिको  · +मोरोक्को  · +मोझांबिक  · + म्यानमार  · + नॉर्वे  · + ओमान  · +पनामा  · + फिलिपाईन्स  · + पोर्तुगाल  · + र्‍वांडा  · + कतार · + सामो‌आ · + सौदी अरब  · + सियेरा लि‌ओन · + स्लोव्हेनिया  · + दक्षिण कोरिया  · + स्पेन  · +सेंट हेलन  · + सुरिनम  · +स्विडन  · + स्विझर्लंड · + टोंगा  · + तुर्क आणि कैकोस द्विपे  · +वनुतु · +पूर्व आफ्रिका · +पूर्व आणि मध्य आफ्रिका  · +पश्चिम आफ्रिका +बेलारूस · +बल्गेरिया · +एस्टोनिया  · +आइसलँड · +लात्व्हिया · +न्यू कॅलिडोनिया · +पोलंड · +रशिया · +स्लोव्हेकिया · +तुर्कस्तान · +युक्रेन · +उरुग्वे + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11737.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11737.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9316ee3bded430dee3eebbdcec09e890784f1fa7 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11737.txt @@ -0,0 +1,8 @@ +दक्षिण आफ्रिका अ क्रिकेट संघाने एप्रिल-मे २०२२ दरम्यान पाच २०-२० सामने आणि तीन लिस्ट - अ सामने खेळण्यासाठी झिम्बाब्वेचा दौरा केला. दक्षिण आफ्रिका अ संघाने झिम्बाब्वे XI संघाबरोबर सदर सामने खेळले. सामन्यांना ट्वेंटी२० आणि लिस्ट-अ दर्जा होता. सर्व सामने हरारे येथील हरारे स्पोर्ट्स क्लब इथे खेळविण्यात आले. +दक्षिण आफ्रिका अ ने लिस्ट-अ मालिका २-१ ने जिंकली. + + + + + + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11738.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11738.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b81b90ad18c3c55f5eaedd22264f4392f745144d --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11738.txt @@ -0,0 +1,81 @@ +कसोटी किट +वनडे किट +टी२०आ किट +दक्षिण आफ्रिका पुरुष राष्ट्रीय क्रिकेट संघ, ज्याला प्रोटीज म्हणूनही ओळखले जाते, पुरुषांच्या आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये दक्षिण आफ्रिकेचे प्रतिनिधित्व करतो आणि क्रिकेट दक्षिण आफ्रिका (सीएसए) द्वारे प्रशासित आहे. +ऑस्ट्रेलिया  · इंग्लंड  · दक्षिण आफ्रिका  · भारत  · न्यू झीलंड  · वेस्ट इंडीज  · पाकिस्तान  · श्रीलंका  · झिम्बाब्वे  · बांगलादेश  · अफगानिस्तान  · आयर्लंड +बर्म्युडा  · कॅनडा  · केन्या  · नेदरलँड्स  · स्कॉटलंड +आर्जेन्टीना  · +डेन्मार्क  · +नामिबियन  · +युगांडा  · +बेल्जियम  · बोत्स्वाना  · केमॅन आयलंड  · फिजी  · फ्रांस  · जर्मनी  · जिब्राल्टर  · हॉंगकॉंग  · इस्त्राईल  · इटली  · जपान  · कुवैत  · मलेशिया  · नेपाळ  · नायजेरिया  · पापुआ न्यू गिनी  · सिंगापूर  · टांझानिया  · थायलंड  · संयुक्त अरब अमीरात  · अमेरिका  · झांबिया + ऑस्ट्रीया  · + बहामास  · + बहरैन · + बेलिझ · + भुतान · + ब्राझिल · +ब्रुनै · + चिली  · + चीन  · +कूक आयलंड  · + कोस्टा रिका  · +क्रो‌एशिया · + क्युबा · + सायप्रस · +झेक प्रजासत्ताक  · +फ़िनलंड · + गांबिया  · + घाना · +ग्रीस · +गुर्नसी  · +इंडोनेशिया  · +इराण · + आइल ऑफ मान · + जर्सी  · +लेसोथो  · + लक्झेंबर्ग  · +मलावी  · + मालदीव  · +माली  · + माल्टा  · +मेक्सिको  · +मोरोक्को  · +मोझांबिक  · + म्यानमार  · + नॉर्वे  · + ओमान  · +पनामा  · + फिलिपाईन्स  · + पोर्तुगाल  · + र्‍वांडा  · + कतार · + सामो‌आ · + सौदी अरब  · + सियेरा लि‌ओन · + स्लोव्हेनिया  · + दक्षिण कोरिया  · + स्पेन  · +सेंट हेलन  · + सुरिनम  · +स्विडन  · + स्विझर्लंड · + टोंगा  · + तुर्क आणि कैकोस द्विपे  · +वनुतु · +पूर्व आफ्रिका · +पूर्व आणि मध्य आफ्रिका  · +पश्चिम आफ्रिका +बेलारूस · +बल्गेरिया · +एस्टोनिया  · +आइसलँड · +लात्व्हिया · +न्यू कॅलिडोनिया · +पोलंड · +रशिया · +स्लोव्हेकिया · +तुर्कस्तान · +युक्रेन · +उरुग्वे + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1176.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1176.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e6a7f1e9037984f847b48789ba18cf0df4ffceba --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1176.txt @@ -0,0 +1 @@ +ज्यूरासिक काळ हा पृथ्वीच्या इतिहासातील सुमारे १९.९६ ± ०.०६ कोटी वर्षांपूर्वीपासूनचा ते १४.५५ ± ०.४ कोटी वर्षांपूर्वीपर्यंतचा कालखंड होता. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11794.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11794.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..22130eba13698f58c2460c5eccab783dfb315f5e --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11794.txt @@ -0,0 +1 @@ +दक्षिण आफ्रिका राष्ट्रीय क्रिकेट संघाने फेब्रुवारी आणि मार्च १९९५ मध्ये न्यू झीलंडचा दौरा केला आणि न्यू झीलंड क्रिकेट परिषदेचे शतक साजरे करण्यासाठी यजमानांविरुद्ध एक कसोटी सामना तसेच दोन दौरे सामने खेळले. हा दौरा दक्षिण आफ्रिकन संघाचा १९६४ नंतर न्यू झीलंडचा पहिला दौरा होता आणि १९९१ मध्ये आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेत पुन्हा प्रवेश मिळाल्यानंतरचा त्यांचा सातवा परदेश दौरा होता. दक्षिण आफ्रिकेने एकमेव कसोटी सामना ९३ धावांनी जिंकला.[१] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11824.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11824.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c979ea39799b7f9e174f9b28cc706f761794319f --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11824.txt @@ -0,0 +1 @@ +१४ ऑक्टोबर ते १५ नोव्हेंबर २०१३ या कालावधीत दक्षिण आफ्रिका आणि पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघांनी संयुक्त अरब अमिराती (यूएई) चा दौरा केला. या दौऱ्यात दोन कसोटी, पाच एकदिवसीय सामने (वनडे) आणि दोन ट्वेंटी२० आंतरराष्ट्रीय (टी२०आ) सामील होते.[१][२] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11843.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11843.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..40d267b68cefa19090a0f7f4c1336ff82ff475c4 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11843.txt @@ -0,0 +1 @@ +दक्षिण आफ्रिका राष्ट्रीय क्रिकेट संघाने मार्च ते मे २००१ या कालावधीत पाच कसोटी सामने आणि सात एकदिवसीय सामने खेळण्यासाठी वेस्ट इंडीजचा दौरा केला.[१] दक्षिण आफ्रिकेने एकदिवसीय मालिका ५-२ ने आणि कसोटी मालिका २-१ ने जिंकली. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11863.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11863.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..76bdcd2cb1e0a927b112419b0955a417ad7ae1f5 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11863.txt @@ -0,0 +1 @@ +दक्षिण आफ्रिकेच्या महिला क्रिकेट संघाने ऑगस्ट २०१६ मध्ये आयर्लंडचा दौरा केला होता. या दौऱ्यात चार महिला एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय (वनडे) सामने आणि दोन महिलांचे ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय (टी२०आ) सामने होते.[२] दक्षिण आफ्रिकेने एकदिवसीय मालिका ३-१ ने जिंकली आणि टी२०आ मालिका १-१ अशी बरोबरीत सोडवली. या दौऱ्यात, आयर्लंडने दक्षिण आफ्रिकेविरुद्ध आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये (पुरुष किंवा महिला) दुसरा टी२०आ आणि चौथा एकदिवसीय सामना जिंकून पहिला विजय नोंदवला.[३][४] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11882.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11882.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cf5c3c92819726655fe574c816960ab569e28f31 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11882.txt @@ -0,0 +1,8 @@ +दक्षिण आफ्रिका राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघाने जानेवारी-फेब्रुवारी २०२० मध्ये ५ महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामने आणि ३ महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळण्यासाठी न्यू झीलंडचा दौरा केला. एकदिवसीय मालिका २०१७-२० आयसीसी महिला चॅंपियनशिपअंतर्गत खेळवली गेली. + + + + + + + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11887.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11887.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..baea49717cae9a48d95c7b60ffb011fb27b83aa8 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11887.txt @@ -0,0 +1,23 @@ +दक्षिण आफ्रिकेच्या महिला क्रिकेट संघाचा सामना १३ ते २२ मार्च २०१५ दरम्यान संयुक्त अरब अमिराती येथे पाकिस्तानशी झाला. या दौऱ्यात तीन एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय (वनडे) सामने आणि तीन ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय (टी२०आ) होते. एकदिवसीय खेळ हे २०१४-१६ आयसीसी महिला चॅम्पियनशिपचा भाग होते. +{{Single-innings cricket match +| date =१३ मार्च २०१५ +| time = ०९:३० +| daynight = +| team1 =पाकिस्तान  +| team2 = दक्षिण आफ्रिका +| score1 =२६६/६ (५० षटके) +| runs1 =बिस्माह मारूफ ११९ (१२९) +| wickets1 = [[सुने लूस] ४/३८ (१० षटके) +| score2 = २३९/७ (५० षटके) +| runs2 =त्रिशा चेट्टी १०३ (११२) +| wickets2 =अनम अमीन ३/६४ (१० षटके) +| result =पाकिस्तान महिला २७ धावांनी विजयी +| report =धावफलक +| venue =शारजाह क्रिकेट असोसिएशन स्टेडियम, शारजाह +| umpires =अहसान रझा (पाकिस्तान) आणि खालिद महमूद (पाकिस्तान) +| motm =बिस्माह मारूफ (पाकिस्तान) +| toss =पाकिस्तान महिलांनी नाणेफेक जिंकून फलंदाजीचा निर्णय घेतला. +| round = आयसीसी महिला चॅम्पियनशिप +| rain = +| notes = आयसीसी महिला चॅम्पियनशिप गुण: पाकिस्तान महिला २, दक्षिण आफ्रिका महिला ० +}} diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11890.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11890.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..aab9bca1efe7f8a50f4484a5c262ed31218018eb --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11890.txt @@ -0,0 +1 @@ +दक्षिण आफ्रिकेच्या महिला क्रिकेट संघाने १६ ते ३० नोव्हेंबर २०१४ दरम्यान भारताचा दौरा केला. या दौऱ्यात एक कसोटी सामना, तीन एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय (वनडे) सामने आणि एक ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय (टी२०आ) यांचा समावेश होता. एकदिवसीय खेळ हे २०१४-१६ आयसीसी महिला चॅम्पियनशिपचा भाग होते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11900.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11900.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6c12bffc3c9fa9c6731569a703760dbd0f63e1c3 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11900.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +दक्षिण आफ्रिकेच्या महिला क्रिकेट संघाने २०१४-१५ हंगामाच्या सुरुवातीला श्रीलंकेचा दौरा केला. या दौऱ्यात ४ एकदिवसीय आणि ३ ट्वेंटी-२० आंतरराष्ट्रीय सामन्यांची मालिका होती.[१] चार पैकी पहिले तीन एकदिवसीय सामने २०१४-१६ आयसीसी महिला चॅम्पियनशिपचा भाग बनले. +दक्षिण आफ्रिकेने पहिली महिला वनडे जिंकली आणि मालिकेत १-० ने आघाडी घेतली.[२] श्रीलंकेने तिसरा महिला एकदिवसीय सामना जिंकून मालिका १-१ अशी बरोबरीत सोडवली.[३] दक्षिण आफ्रिकेने चौथी आणि शेवटची महिला वनडे जिंकली आणि मालिका २-१ ने जिंकली.[४] दुसरा सामना पावसामुळे रद्द झाल्यानंतर दक्षिण आफ्रिकेने महिला वनडे मालिका २-१ ने जिंकली. श्रीलंकेने पहिला महिला टी२०आ जिंकला आणि मालिकेत १-० ने आघाडी घेतली.[५] दक्षिण आफ्रिकेने अंतिम दोन महिला टी२०आ जिंकून मालिका २-१ ने जिंकली.[६][७] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11903.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11903.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8bb07b1c79c906c5be5f086391aa2c423f9ba4a5 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11903.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +दक्षिण आफ्रिका महिला हॉकी संघ आंतरराष्ट्रीय हॉकी स्पर्धांमध्ये दक्षिण आफ्रिकेचे प्रतिनिधित्व करतो. +हा संघ २०२३पर्यंत एकही ऑलिंपिक पदक जिंकलेला नाही. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11920.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11920.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6139a928ddd8c1f8d087276da7a83d36afbc3935 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11920.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +दक्षिण आफ्रिकेमधील वर्णभेद (आफ्रिकान्स: Apartheid) ही दक्षिण आफ्रिका देशामध्ये १९४८ ते १९९४ दरम्यान अस्तित्वात असलेली एक वर्णद्वेषी समाजरचना होती. ह्या पद्धतीनुसार देशामधील काळ्या वर्णाच्या सर्व नागरिकांवर अनेक बंधने घालण्यात आली होती व अल्पसंख्य परंतु सत्तेवर असलेल्या गोऱ्या वर्णाच्या नागरिकांना सर्व अधिकार दिले गेले होते. दुसऱ्या महायुद्धानंतर १९४८ साली दक्षिण आफ्रिकेत नॅशनल पार्टी ह्या सत्तेवर असलेल्या राजकीय पक्षाने वर्णद्वेषास सुरुवात केली. नामिबिया देशामध्ये देखील वर्णद्वेषी धोरणे अवलंबण्यात आली होती. +१९४८ साली डॅनियेल फ्रांस्वा मलान दक्षिण आफ्रिकेचा पंतप्रधान बनला व लवकरच देशामधील सर्व नागरिकांची वर्णावरून विभागणी करण्यात आली. १९६० ते १९८३ दरम्यान सुमारे ३५ लाख कृष्णवर्णीय व भारतीय वंशाच्या लोकांना त्यांच्या राहत्या घरांमधून हुसकावून लावून त्यांच्यासाठी बनवलेल्या विशेष भागांमध्ये वसवण्यात आले. तसेच कृष्णवर्णीय नागरिकांच्या शिक्षण, आरोग्य व इतर सार्वजनिक सुविधा देखील वेगळ्या करण्यात आल्या. कृष्णवर्णीय लोकांसाठीच्या स्वतंत्र भूभागांना बंटूस्तान म्हटले जात असे. +कृष्णवर्णीय वंशाच्या नागरिकांनी विविध बंडे पुकारली व वर्णभेदाविरुद्ध लढा चालू ठेवला. नेल्सन मंडेला ह्या कृष्णवर्णीय नेत्याला दक्षिण आफ्रिकन राजवटीने वर्णद्वेषास विरोध केल्यावरून २७ वर्षे तुरूंगात डांबून ठेवले होते. दक्षिण आफ्रिकेच्या वर्णभेदी धोरणांची जगभरातून प्रचंड निंदा झाली व अनेक देशांनी दक्षिण आफ्रिकेसोबतचे सर्व संबंध तोडून टाकले. तसेच दक्षिण आफ्रिकेवर अनेक आंतरराष्ट्रीय स्पर्धांमध्ये सहभाग घेण्याची बंदी घालण्यात आली. अखेर १९९० साली राष्ट्राध्यक्ष फ्रेडरिक विलेम डी क्लर्क ह्याने वर्णभेदी धोरणे मागे घेण्याचे ठरवले. १९९४ सालच्या सार्वत्रिक निवडणुकांमध्ये आफ्रिकन नॅशनल काँग्रेस पक्षाचा विजय झाला व नेल्सन मंडेला दक्षिण आफ्रिकेचे पहिले कृष्णवर्णीय राष्ट्राध्यक्ष बनले. ह्याचबरोबर वर्णभेदाचाही अस्त झाला. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11936.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11936.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7956fa358ddbf8bb0618d56a45bdd86068f61c5c --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11936.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +☃☃ +[[वर्ग:कमांड (सैन्य)] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11938.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11938.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..de5078219e6d830bd533ed1de034e7c3925dd8e1 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11938.txt @@ -0,0 +1 @@ +दक्षिण कालिमांतान (बहासा इंडोनेशिया: Kalimantan Selatan) हा इंडोनेशिया देशाचा एक प्रांत आहे. हा प्रांत बोर्नियो बेटाच्या दक्षिण भागात वसला आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11944.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11944.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7eb31c77bc0645581a9cb06aa5c3feaddcde4ba5 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11944.txt @@ -0,0 +1 @@ +वोन हे दक्षिण कोरियाचे अधिकृत चलन आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11951.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11951.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..43d7f43cb449e4e685d2104dbf1d399e685e6154 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11951.txt @@ -0,0 +1 @@ +दक्षिण कोरिया राष्ट्रीय फुटबॉल संघ हा दक्षिण कोरिया देशाचा राष्ट्रीय पुरुष फुटबॉल संघ आहे. फिफाच्या ए.एफ.सी. शाखेचा सदस्य असलेला दक्षिण कोरिया आशिया खंडामधील सर्वात यशस्वी फुटबॉल संघांपैकी एक आहे. आजवर ९ फिफा विश्वचषकांसाठी पात्रता मिळवलेल्या कोरियाने २००२ साली जपानसह विश्वचषकाचे सह-आयोजन केले. आशियामध्ये विश्वचषक स्पर्धा खेळवली जाण्याची ही पहिलीच वेळ होती. ह्या स्पर्धेत गुस हिड्डिंकच्या प्रशिक्षणाखाली दक्षिण कोरियाने उपांत्य फेरीमध्ये धडक मारली. विश्वचषकामध्ये उपांत्य फेरी गाठणारा तो आजवरचा एकमेव आशियाई फुटबॉल संघ आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11985.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11985.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0cb4b5890625f1651a315a09bf08f34f2adf637b --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_11985.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +दक्षिण दिनाजपूर (बांग्ला: দক্ষিণ দিনাজপুর জেলা) हा भारताच्या पश्चिम बंगाल राज्यातील जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र बालुरघाट येथे आहे. +२०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या १६,७६,२७६ इतकी होती. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12034.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12034.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..619bfe0a7f3714d917e650ce6cb38d3f32272cce --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12034.txt @@ -0,0 +1 @@ +बेळगांव दक्षिण विधानसभा मतदारसंघ कर्नाटक विधानसभेचा मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ लोकसभा मतदारसंघात असून जिल्ह्यात मोडतो. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12036.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12036.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c2431502f9784c41aa7b8df9d24591e45ecdcd3d --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12036.txt @@ -0,0 +1 @@ +दक्षिण भारतीय कोतवाल किंवा गोचा, गोच्या, काळी बानोली, कोतवाल, किरकावळी, न्हावी, म्हारीण, कालेटं, काळपोट्या, काळ्या पोट्या, घोशा, बरका बाणवा, बांडोळा (इंग्लिश:south indian black drongo, king crow) हा एक पक्षी आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12038.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12038.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..53194562319a9ccc10e18fbd47cd4144a7e01da2 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12038.txt @@ -0,0 +1 @@ +भारतीय उपखंडात हडप्पा संस्कृतीचा विस्तार पश्चिमेला सिंधू नदीपासून पूर्वेला उत्तर प्रदेशपर्यंत आणि उत्तरेला हिमालयापासून दक्षिणेला दक्षिण महाराष्ट्रा पर्यंत झाला.या संस्कृतीची जडणघडण द्रविड, ब्रहुयी , पणी, व्रात्य , असुर , नाग , दास , वाहिक , सुमेरियन आदी मानव समुहांनी केली.त्यात द्रविडांचा सिंहाचा वाटा होता. म्हणून हडप्पा संस्कृतीला द्रविड संस्कृती असे म्हणतात.[१] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12039.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12039.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d5bc6df6d99c1825fbe947fc2e01076dded0982a --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12039.txt @@ -0,0 +1 @@ +मंगळूर शहर दक्षिण विधानसभा मतदारसंघ कर्नाटक विधानसभेचा मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ लोकसभा मतदारसंघात असून जिल्ह्यात मोडतो. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12090.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12090.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..bdf948bd45e84963e7840a6ab140f088f438b4e1 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12090.txt @@ -0,0 +1 @@ +दक्षिणेश्वर काली मंदिर हे कोलकात्याच्या दक्षिणेश्वर भागात असलेले एक मोठे हिंदू मंदिर आहे. हूगळी नदीच्या पूर्व काठावर असलेल्या ह्या मंदिर प्रासादामध्ये काली देवीचे प्रमुख मंदिर तसेच शंकर व इतर देवतांची देखील मंदिरे आहेत. इ.स. १८५५ साली बांधल्या गेलेल्या ह्या मंदिरामध्ये प्रसिद्ध भारतीय योगी रामकृष्ण परमहंस ह्यांनी अनेक काळ पौरोहित्य व काली पूजन केले होते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12116.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12116.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2e60314b82f554b24aa281b3fb2c2c546e42b2ec --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12116.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +दगडसंगवी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील लोहा तालुक्यातील एक गाव आहे. +नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12122.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12122.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1dc795f1cb332ee9d3bc46d635e52502cf4b959b --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12122.txt @@ -0,0 +1,3 @@ + + +दगडी चाळ २ हा चंद्रकांत कणसे दिग्दर्शित २०२२ चा भारतीय मराठी भाषेतील चित्रपट आहे. हा दगडी चाळ चित्रपटाचा दुसरा भाग होता.[१] या चित्रपटात अंकुश चौधरी आणि मकरंद देशपांडे यांच्या प्रमुख भूमिका आहेत.[२] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12146.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12146.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..028fe2a84ed0d0ffd5719fad7c6b5b144fed48b3 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12146.txt @@ -0,0 +1,8 @@ +दत्त संप्रदायामध्ये प्रातःस्मरणीय परमहंस परिव्राजकाचार्य श्रीमद्वासुदेवानंदसरस्वती स्वामींचे नांव अत्यंत आदराने घेतले जाते. त्या वासुदेवानन्दसरस्वती स्वामींनी रचलेले दत्त पुराण हे एक आधुनिक पुराण आहे. +सनातन वैदिक धर्माचे मूळ म्हणजे वेद होय. वैदिक धर्मातून अनेक हिंदूंमधले अनेक पंथ, संप्रदाय, उपासना प्रकार निर्माण झाले हे सर्वविदित आहे. हे सर्व पंथ, संंप्रदाय आपली नाळ वेदांशी जोडलेली आहे असे प्रतिपादित करतात. दत्त संंप्रदायाच्या संबंधात प्रतिपादनाचे हे कार्य श्रीमद्वासुदेवानंदसरस्वती स्वामीमहाराजांनी केले आहे. कोणताही हिंदू संंप्रदाय हा सामान्यतः वेद-स्मृती-आगम-पुराण-संंप्रदाय किंवा पंथ या क्रमाने युक्त असतो. दत्त संंप्रदायाच्या बाबतीत बोलावयाचे झाल्यास वेदांमध्ये दत्तसूक्त आढळत नाही. कारण वेदांंमध्ये असलेल्या सूक्तांंमध्ये दत्त या देवतेचा उल्लेखच नाही. वैदिक काळात उदयाला अलेली ही देवता नसल्याने दत्त आगमही नाही. मग हा संंप्रदाय वेदप्रणीत अथवा वेदमूलक व्हावा यासाठी स्वामींनी दत्तपुराणाची रचना केली.. कारण – +वेदाः प्रतिष्ठिताः सर्वे पुराणे नात्र संशयः | +यन्न दृष्टं ही वेदेषु तत्सर्वं लक्ष्यते स्मृतौ | +उभयोर्यन्न दृष्टं ही तत्पुराणै: प्रणीयते || २/१२/१८(??) +नारदपुराण असेही सांगते की जे वेद आणि स्मृतींमध्ये दृग्गोचर होत नाही, ते पुराणांमध्ये दिसते; त्याचे प्रतिपादन पुराणे करतात. यावरून श्रुती, स्मृती यांच्या बरोबरीचे अथवा यांच्यासह पुराणे मिळून धर्माची रचना किंवा त्याचे प्रतिपादन केले जाते. पूजेच्या वेळी केला जाणारा संकल्पही याची पुष्टी करतो.V +श्रुतीस्मृतीपुराणोक्तफलप्राप्त्यर्थम् ... असे धर्मविधींंच्या प्रारंंभीही संंकल्पात म्हटले जाते.V +कदाचित् याच कारणामुळे स्वामींनी दत्त संंप्रदायाला वेदमूलकत्व देण्यासाठी खास दत्तपुराण ग्रंथाची रचना केली. या एका रचनेमुळे दत्तसंंप्रदाय वेदप्रणीत झाला आणि म्हणून धर्मही झाला असे मानले जाते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12157.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12157.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c3b328568caee7bdfe249ea8623cb20e02524b3d --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12157.txt @@ -0,0 +1,2 @@ + दत्तपूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील घाटंजी तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12198.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12198.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..340da705bd1c34d7290e8c16facf3b3c87794129 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12198.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +दत्तात्रय गणेश गोडसे (३ जुलै, इ.स. १९१४ - ५ जानेवारी, इ.स. १९९२) हे इतिहासकार, नाटककार, चित्रकार, नेपथ्यकार, लेखक, कला समीक्षक व १९८८ चे संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार विजेते होते. त्यांनी वि.का. राजवाडे, म.वि धोंड यांना अनुसरून फक्त मराठी भाषेत लेखन केले.[ दुजोरा हवा] +द.ग.गोडसे यांचा जन्म जळगाव जिल्ह्यातील वाघोडे येथे झाला. त्यांनी शालेय शिक्षण सावनेरला, आणि कॉलेज शिक्षण नागपूरच्या मॉरिस आणि नंतर मुंबईच्या विल्ससन कॉलेजातून घेतले. त्यांनी लंडन विद्यापीठाच्या ’स्लेड स्कूल ऑफ फाइन आर्ट’मधून ललितकलेचे प्रशिक्षणही घेतले. +गोडसे यांनी मराठीत अनेक विषयांवर लिखाण केले. शिवाजी-मस्तानी-रामदास या ऐतिहासिक व्यक्तींवर, मराठी वाङ्‌मय-नाटकांवर, चित्रकला-शिल्पकला-वास्तुकलांवर आणि अगदी बुद्धकालीन स्थापत्यावर गोडसे लिहीत असत. थॉमस डॅनियल ने इ.स. १७९० साली पेशव्यांच्या दरबाराचे एक रंगचित्र काढले होते. त्यावरही गोडसेंनी एक लेख लिहिला होता. त्यांचा मराठी चित्रकार दीनानाथ दलाल यांच्यावर लिहिलेला "भारलेल्या जगातून आलेला अलौकिक माणूस" हा लेख अतिशय गाजला होता. ना.सं. इनामदार यांनी ’राऊ’ ही कादंबरी लिहिताना द.ग. गोडसे यांची खूप मदत झाली, असे त्या कादंबरीच्या प्रस्तावनेत म्हटले आहे. +द.ग. गोडसे यांनी आपल्या चित्रांनी अनेक मासिके आणि पुस्तके सजवली. १०७हून अधिक नाटकांचे ते नेपथकार होते. तीन मराठी आणि दोन हिंदी चित्रपटांचे ते कलादिग्दर्शकही होते. +साहित्यिक आणि सांस्कृतिक क्षेत्रातील घटना, ढोंगबाजी, गटबाजी, मक्तेदारी, भाषेचा-आशयाचा बोजडपणा, नावीन्याच्या आणि प्रयोगशीलतेच्या नावाखाली चाललेला भोंगळपणा हे वृत्तपत्रातून प्रसिद्ध होणाऱ्या या ’वाद-संवादा’चे विषय असत. वृत्ती-प्रवृत्तींवर टीका केली जाई आणि ती व्यक्तिगत पातळीवर घसरणार नाही, याची काळजीही घेतली जाई. शमा आणि निषाद म्हणजे अनुक्रमे द.ग.गोडसे आणि मं.वि. राजाध्यक्ष यांनी हे चुरचुरीत आणि पौष्टिक सदर जवळजवळ नऊ वर्षे चालवले. त्या काळात या सदरावर अनेकांचा रोषही ओढवला, पण अशी वृत्तिलक्ष्यी टीका वाचण्याची सवय वाचकांना लागली. 'टवाळा आवडे विनोद' या वचनाला छेद देणारे लेखन द.ग. गोडसे यांनी या सदरात सातत्याने केले. +१९४३ ते ५३ या वर्षांतील या सदरांचे निवडक संकलन वाद-संवाद (निषाद आणि शमा) याच नावाने प्रसिद्ध झाले आहे. तात्कालिक लेखन वगळून आजही प्रस्तुत वाटेल, असे लेख यात घेतल्याचे संपादकांनी म्हटले आहे. 'मुद्रणसाक्षेप' किंवा 'पदवी आणि प्रबंध' असे लेख याची उत्तम उदाहरणे आहेत. +भारत सरकारने त्यांना ’भारताचा सर्वश्रेष्ठ नेपथ्यकार’ या पुरस्काराने सन्मानित केले आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12200.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12200.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9e5183ca49e941121380ef46b495c35eab3b5d93 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12200.txt @@ -0,0 +1 @@ +दत्तात्रय दिनकर पुंडे हे मराठीतील ख्यातनाम समीक्षक, भाषाभ्यासक आणि संपादक आहेत.[१] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12216.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12216.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f126a613a0978f54fef2a133682dd7e0f3a72bff --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12216.txt @@ -0,0 +1 @@ +दत्तात्रय विठोबा भरणे हे एक भारतीय राजकारणी आहेत. ते महाराष्ट्राचे सार्वजनिक बांधकाम (सार्वजनिक उपक्रम वगळून), मृद व जलसंधारण, वने, पशुसंवर्धन, दुग्धव्यवसाय विकास व मत्स्यव्यवसाय, सामान्य प्रशासन या विभागांचे विद्यमान राज्य मंत्री आहेत. राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या तिकिटावर इंदापूर विधानसभा मतदारसंघातून ते निवडून आले आहेत.[१][२][३] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12219.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12219.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..db153e98a416ba4298c4bc365da84a93cf85ab5b --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12219.txt @@ -0,0 +1,6 @@ +दत्तात्रेय शंकर सोमण (८ मे, इ.स. १९३०[१] - ९ ऑक्टोबर, इ.स. २०११; मुंबई, महाराष्ट्र) हे महाराष्ट्र पोलिसातले अधिकारी होते. सोमण इ.स. १९८५ ते इ.स. १९८७ या कालखंडात मुंबई पोलीसदलाचे आयुक्त होते, तर इ.स. १९८७ ते इ.स. १९८८ या कालखंडात महाराष्ट्र पोलीसदलाचे पोलीस महासंचालक होते[२]. मुंबई पोलीसदलाच्या महासंचालकपदी असताना मुंबईतील माफिया टोळीचा डॉन वरदराजन मुदलियार याचे माफिया साम्राज्य मोडून काढण्यात पोलिसांना यश आले. +सोमणांचे शिक्षण महाराष्ट्रात सोलापुरात झाले. भारतीय पोलीस सेवेच्या इ.स. १९५३ च्या तुकडीतून ते पोलीससेवेत दाखल झाले[३]. +इ.स. १९७०-८० च्या काळात मुंबईतील माफिया साम्राज्यावर वरदराजन टोळीची पकड होती. त्याला पुढे सोमण आणि वाय.सी. पवार जोडीने नामशेष केले[ संदर्भ हवा ]. सोमण पुढे पोलीस महासंचालक झाले. +पोलीसदलातून निवृत्त झाल्यानंतर त्यांनी आर्थिक गुन्हेगारी रोखण्यासाठी काय करता येईल याविषयी 'सेबी'ला सल्लागाराच्या भूमिकेत मदत केली. यामुळे 'सेबी' बळकट झाली आणि गुंतवणूकदारांना दिलासा देण्यात यशस्वी झाली. सोमण यांचे प्रशासकीय कौशल्य लक्षात घेऊन त्यांना मुंबई महापालिकेचे अतिरिक्त आयुक्त करण्यात आले. महापालिकेत त्यांच्या रूपाने पोलीस अधिकाऱ्याची नियुक्ती होणे, ही घटना बहुचर्चित बनली[ संदर्भ हवा ]. पालिकेच्या कारभारातही त्यांनी मोलाचे योगदान दिले. +सोमणांनी आपला पोलीस नावाचे पुस्तक लिहिले आहे[२]. + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12226.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12226.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0204e9549d772776060c16cd994d807bbaba41a7 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12226.txt @@ -0,0 +1,11 @@ +दत्तात्रेय गजानन तथा दत्तू फडकर यांचा जन्म १२ डिसेंबर १९२५ रोजी कोल्हापूर येथे झाला. मुंबईच्या रॉबर्ट मनी हाय स्कुल मध्ये फडकर यांचे शालेय शिक्षण झाले तर त्यांनी बी. ए.ची पदवी एल्फिंस्टन महाविद्यालयातून घेतली. +जुलै ६, इ.स. २००६ +दुवा: [१] (इंग्लिश मजकूर) + +फडकर उजव्या हाताने फलंदाजी करणारे फलंदाज, उजव्या हाताने जलद मध्यमगतीने आणि चेडू दोन्ही बाजुने वळवू शकणारे गोलंदाज आणि प्रामुख्याने स्लीप मध्ये उभे राहून क्षेत्र रक्षण करणारे असे बहु आयामी खेळाडू होते. +वयाच्या १० व्या वर्षी आंतर शालेय सामन्यात फडकर यांनी १५६ धावा काढल्या. तर आपल्या महाविद्यालयीन सामन्याच्या पदार्पणाच्या सामन्यात त्यांनी २७४ धावा फटकाविल्या. मुंबई विद्यापीठाकडून ते १९४१-४२ आणि १९४६-४७ च्या मोसमात खेळले. वयाच्या १७ व्या वर्षी दत्तू फडकर मुंबई संघाकडून प्रथम वर्गीय क्रिकेट खेळावयास लागले. १९४८-४९ च्या मोसमात महाराष्ट्र विरुद्ध खेळतांना फडकर यांनी आपल्या फलंदाजी आणि गोलंदाजीची झलक दाखविली. त्यांनी अनुक्रमे १३१ आणि १६० धावा काढल्या तर दोन्ही वेळा ३-३ खेळाडू बाद केले. फडकर यांनी १९५०-५१ च्या मोसमात महाराष्ट्र विरुद्ध काढलेल्या २१७ धावा हा त्यांचा वैयक्तिक उच्चांक होता. +१९४७-४८ च्या ऑस्ट्रेलिया दौऱ्यासाठी फडकर यांची निवड भारताच्या राष्ट्रीय संघात करण्यात आली. यातील पदार्पणाच्या सिडनी येथील कसोटी सामन्यात फडकर यांना आठव्या क्रमांकावर फलंदाजीची संधी मिळाली. तेव्हा त्यांनी संघास गरज असतांना ५१ धावा काढल्या आणि गोलंदाजीत १४ धावांच्या मोबदल्यात ३ गडी बाद केले. पुढील ऍडलेड येथील सामन्यात फडकर यांना साहव्या क्रमांकावर फलंदाजीस पाठविण्यात आले. तेव्हा विजय हजारेसह खेळतांना १२३ धावा काढत १८८ धावांची महत्त्वाची भागीदारी केली. या मोसमात खेळल्या गेलेल्या चारही सामन्यात दत्तू फडकर यांनी किमान ५० धावा तरी काढल्या आणि लिंडवॉल सारख्या गोलंदाजाचा समाचार घेतला. +याच्या पुढील वर्षी चेन्नई येथे वेस्ट इंडीज विरुद्ध खेळतांना फडकर यांनी १५९ धावांच्या मोबदल्यात ७ गडी बाद करत आपला गोलंदाजीचा विक्रम नोंदविला. हा सामना भारताने केवळ सहा धावांनी गमाविला, फडकर ३७ धावांवर नाबाद राहिले. +१९५२ साली इंग्लंड विरुद्ध खेळतांना भारताची परिस्थिती वाईट होती, ० धावांवर ४ गडी बाद झाले होते. त्यावेळी फडकर-ह्जारे जोडीने १०५ धावांची भागीदारी करत भाराताची बाजु सांभाळण्याचा प्रयत्न केला. +कसोटी क्रिकेट मधून निवृत्ती पत्करल्यानंतर फडकर यांनी कोलकाता येथे एक शाळा काढली. त्यांनी काही काळ टाटा सन्स आणि भारतीय रेल्वे मध्ये नोकरीही केली. १९७० साली भारतीय क्रिकेट बोर्डाने त्यांना खेळाडूंचे निवड कर्ता म्हणून नेमले होते. +दि. १७ मार्च १९८५ रोजी मेंदुच्या विकाराने दत्तू फडकर यांचे चेन्नई येथे निधन झाले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12237.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12237.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..27f2b07011bf0da78331bcba9cfb5f0c170c8f8c --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12237.txt @@ -0,0 +1,8 @@ + +रावबहादूर दत्तात्रेय बळवंत पारसनीस (२७ नोव्हेंबर, १८७०; - ३१ मार्च, १९२६) हे महाराष्ट्रातील एक इतिहाससंशोधक व ऐतिहासिक साधनांचे संग्राहक होते.[ संदर्भ हवा ] त्यांच्या कार्याचा गौरव करण्यासाठी ब्रिटिश सरकारने त्यांना रावबहादुर हा किताब दिला.[ संदर्भ हवा ] +पारसनिसांचे घराणे मूळचे सातारा जिल्ह्यातील मळवडीचे होते. वडील बळवंतराव महसुली खात्याच्या नोकरीनिमित्त साताऱ्यास आले आणि स्थायिक झाले. यांच्या आईचे नाव बयाबाई होते. पारसनिसांचे शिक्षण इंग्रजी सहावीपर्यंत झाले. त्यांच्या पत्नीचे नाव आनंदीबाई असून त्यांना सहा मुलगे व दोन मुली झाल्या.[ संदर्भ हवा ] +पारसनिसांनी जानेवारी १८८७ मध्ये सुभाष्य चंद्रिका नावाचे मासिक काढले आणि सहा अंक निघाल्यानंतर त्यांनी इ.स. १८८७ मध्ये सुरू केलेल्या महाराष्ट्र कोकिळ या मासिकात समाविष्ट केले.[ संदर्भ हवा ] त्या मासिकातून मराठेशाहीतील प्रसिद्ध व्यक्तींशी संबंधित कागदपत्रे प्रसिद्ध होत.[ संदर्भ हवा ] +ऐतिहासिक कागदपत्रे प्रसिद्ध करता यावीत म्हणून पारसनिसांनी भारतवर्ष आणि इतिहास संग्रह नावाची नियतकालिके चालू केली.[ संदर्भ हवा ] भारतवर्ष वर्षभरातच बंद पडले पण इतिहास संग्रह आठ वर्षे चालले. या नियतकालिकांतून पारसनिसांनी सहा हजारांहून अधिक अस्सल ऐतिहासिक कागदपत्रे प्रकाशित केली.[ संदर्भ हवा ] +ते पेशवे दप्तराचे काम करू लागले त्याच वर्षी नोव्हेंबर १८९६ मध्ये, पारसनिसांनी भारतवर्ष नावाचे मासिक पुस्तक काढले. त्याचे अनियमितपणे २४ अंक निघाले.[ संदर्भ हवा ] १९०० साली ते बंद पडल्यावर त्यांनी १९०८ मध्ये इतिहास संग्रह नावाचे मासिक काढले, ते १९१६मध्ये बंद पडले. या सर्व मासिकांमधून पारसनीस यांनी ऐतिहासिक कागदपत्रे प्रकाशित केली. रघुनाथ पांडुरंग करंदीकर यांनी नाना फडणीस यांच्या मेणवलीतल्या वंशजांकडून मिळविलेल्या दप्तरातील माहितीचा उपयोग पारसनिसांनी त्यांच्या लेखांत केला.[ संदर्भ हवा ] +पारसनिसांच्याच प्रेरणेने व प्रयत्नांनी सातारा येथे १९२५ मध्ये ऐतिहासिक संग्रहालय स्थापन झाले. १९३९ साली हे संग्रहालय त्यातील कागदपत्रांसह पुण्याच्या डेक्कन महाविद्यालयात हलविण्यात आले.[ संदर्भ हवा ] पारसनिसांच्या संग्रहात मराठेशाहीतील विशेषतः अठराव्या शतकातील घटनांसंबंधीची अनेक अस्सल कागदपत्रे होती; त्याचप्रमाणे त्यांनी संग्हित केलेली जुनी नाणी, चित्रे, कलाकुसरीच्या वस्तू, पोषाख आणि पेहराव आदींचे नमुने होते. द.ब. पारसनीस यांनी ऐतिहासिक पत्रे, हस्तलिखिते इत्यादींचाही मोठा संग्रह केला होता.[ संदर्भ हवा ] +पारसनिसांचे लेखन विपुल आहे. त्यांनी नियतकालिकांतून प्रसिद्ध केलेली बहुतेक कागदपत्रे पुढे ग्रंथरूपाने प्रसिद्ध झाली.[ संदर्भ हवा ] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12247.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12247.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cf345fc21906845a7749a91041ed4ac75e7118f6 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12247.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +पंडित दत्तात्रेय विष्णू पलुसकर (१८ मे, इ.स. १९२१ - २५ ऑक्टोबर, इ.स. १९५५) हे हिंदुस्थानी शास्त्रीय गायनशैलीतले प्रसिद्ध गायक होते. त्यांचे मूळ गाव सांगली जिल्ह्यातले पलुस. प्रसिद्ध गायक पंडित विष्णू दिगंबर पलुस्कर ह्यांचे ते चिरंजीव होत. त्यांच्या आईचे नाव रमाबाई, आणि पत्‍नीचे उषाताई. विनायकराव पटवर्धन हे पलुस्करांचे गायनगुरू होत. +अभिजात हिंदुस्तानी संगीतामधील ग्वाल्हेर घराण्याचे पंडित दत्तात्रय विष्णू ऊर्फ बापूराव पलुस्कर हे गायकांचे मुकुटमणी आहेत. अल्पायुषी ठरलेला हा मधुरकंठी गायक आपल्या अद्भुत गानकलेचा वारसा मागे ठेवून गेला. वयाच्या चौदाव्या वर्षी द,वि, पलुस्कर यांचे गाणे जालंधरला झाले होते. छोट्या अवधीमध्ये एखादा राग उत्कृष्ट प्रकारे सादर करण्यामध्ये त्यांची विलक्षण हातोटी होती. दुर्दैवाने केवळ ३४ वर्षांचे अल्पायुष्य त्यांना लाभले. पण याही छोट्या आयुष्यात पलुस्करांनी पुणे, नाशिक, कुरुंदवाड, कलकत्ता, लखनौ, बनारस, पतियाळा, जालंधर, अमृतसर अशा भारतभरांतील शहरांत शास्त्रीय संगीताचे कार्यक्रम केले. त्यांची गायकी देशभर लोकप्रिय होती. +पलुसकर यांचे ’गानयोगी पं.द.वि.पलुस्कर’ या नावाचे चरित्र अंजली कीर्तने यांनी लिहिले आहे. ते ’नवचैतन्य’ने प्रकाशित केले आहे. त्यासाठी पलुस्करांनी लिहिलेल्या १२ वर्षांच्या रोजनिशीचा अभ्यास कीर्तने यांनी केला होता. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12255.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12255.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ba00c87f8f9ad4b3982452ed3701784afae46216 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12255.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +दत्ताराम कृष्ण सुकथनकर हे सुप्रसिद्घ गोमंतकीय कोकणी साहित्यिक होते. त्यांचा जन्म ११ डिसेंबर १९२४ रोजी माशेल, गोवा येथे एका मध्यमवर्गीय सुशिक्षित कुटुंबात झाला. त्यांचे प्राथमिक शिक्षण त्यांच्या जन्मगावी आणि माध्यमिक शिक्षण फोंडा येथील आल्मेदा हायस्कूल येथे झाले. १९४५ मध्ये मॅट्रिक झाल्यानंतर त्यांनी पुढील शिक्षण कोल्हापूरच्या राजाराम कॉलेजमध्ये घेतले आणि त्यानंतर ‘ एसकोला मेडिका ’ ( Escolo Medica ) या गोव्यातील तत्कालीन नामांकित वैद्यक महाविद्यालयातून त्यांनी वैद्यक शास्त्राची पदवी प्राप्त केली (१९५३). त्यानंतर गोवामुक्ती लढ्यात भाग घेतल्याबद्दल त्यांना काही काळ तुरुंगवासही भोगावा लागला. सुटका झाल्यानंतर ते मुंबईला गेले. +सुकथनकरांचा मूळ पिंड सेवाभावी असल्याने त्यांनी सुरुवातीला वर्धा येथील गांधी कुष्ठरोग निवारण केंद्रात आणि नंतर मुंबईतील ‘एकवर्थ लेप्रसी होम’ येथे काम करून रुग्णसेवा केली आणि नंतरच स्वतःचा खाजगी वैद्यकीय व्यवसाय सुरू केला. +वैद्यक व्यवसायाबरोबरच द. कृ. सुकथनकरांची साहित्यसेवाही चालू होती. नर्मविनोदी, सहजसुंदर शैलीत लिहिलेले त्यांचे कोकणी भाषेतील ललित निबंध त्याकाळी अनेक नियतकालिकांत प्रसिद्घ होत. अशाच काही वेचक नि बं धां चा संग्रह मान्नी पुनव (१९७७, म. शी.‘मालिनी पौर्णिमा ’)प्रकाशित झाला. गोवामुक्तीच्या (१९६१) आधीच्या व नंतरच्या काळातील गोव्यातील जनजीवन व व्यक्तिरेखा यांचे खुमासदार विनोदी चित्रण द. कृ. यांनी या पुस्तकात केले आहे. हे पुस्तक कोकणी विनोदी वाङ्‌मयात मोलाची भर घालणारे ठरले आणि त्याला गोवा कला अकादेमी तसेच साहित्य अकादेमी या दोन्हींचे पुरस्कार लाभले (१९७८). गोव्यात राहून तत्कालीन कोकणी-मराठी भाषावादात अडकण्यापेक्षा मुंबईत राहूनच मातृभाषेची शक्य तितकी सेवा करणे त्यांनी पसंत केले. त्यांनी मोजकेच लेखन केले पण ते दर्जेदार व लक्षणीय ठरले. पुढे, महाराष्ट्रात वास्तव्य करून असलेल्या, साहित्य अकादेमी पुरस्कार प्राप्त लेखकांसाठी महाराष्ट्र शासनाने ‘महाराष्ट्र गौरव पुरस्कार’ जाहीर केले. त्यांतील १९९० सालच्या मानकऱ्यांत द. कृ. यांचाही समावेश होता. ते साहित्य अकादेमी, नवी दिल्लीच्या कोकणी सल्लागार मंडळाचे सदस्य होते (१९७९–८२). सुकथनकर आपल्या ललित निबंधांतून मानवी अहंकार व दुर्गुण यांवर खेळकर, औपरोधिक शैलीत भाष्य करतात पण त्यात कटुता मुळीच नसते. विनोदनिर्मितीसाठी त्यांनी कधीच सभ्यतेच्या व सदाभिरुचीच्या मर्यादा ओलांडल्या नाहीत. गोवामुक्तिपूर्व काळातील गोव्यातील सामाजिक रुढी व रीतिरिवाजांचे तसेच गोवेकरांच्या वैशिष्टय्पूर्ण बोली भाषेच्या धाटणीचे मनोज्ञ दर्शन त्यांच्या काही निबंधांतून घडते. साध्या दैनंदिन बोली भाषेत लिहिलेले हे निबंध त्या शैलीमुळेच आकर्षक व वाचनीय ठरले आहेत. +सुकथनकर यांना प्रवासाची फार आवड होती. त्यांनी जवळजवळ सर्व भारतभर प्रवास केला. ते अजातशत्रू होते. वैद्यकीय व्यवसायातून निवृत्त झाल्यावर उर्वरित आयुष्य त्यांनी केवळ लेखन-वाचनालाच वाहून घेतले. +वृद्घापकाळाने त्यांचे २९ ऑगस्ट २००५ रोजी मुंबई येथे निधन झाले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12260.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12260.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ca601789f7f40345af79aa9adc875777b414f09a --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12260.txt @@ -0,0 +1,8 @@ + दत्तारामपूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील आर्णी तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. +१.https://villageinfo.in/ +२.https://www.census2011.co.in/ +३.http://tourism.gov.in/ +४.https://www.incredibleindia.org/ +५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism +६.https://www.mapsofindia.com/ diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12262.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12262.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0204e9549d772776060c16cd994d807bbaba41a7 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12262.txt @@ -0,0 +1,11 @@ +दत्तात्रेय गजानन तथा दत्तू फडकर यांचा जन्म १२ डिसेंबर १९२५ रोजी कोल्हापूर येथे झाला. मुंबईच्या रॉबर्ट मनी हाय स्कुल मध्ये फडकर यांचे शालेय शिक्षण झाले तर त्यांनी बी. ए.ची पदवी एल्फिंस्टन महाविद्यालयातून घेतली. +जुलै ६, इ.स. २००६ +दुवा: [१] (इंग्लिश मजकूर) + +फडकर उजव्या हाताने फलंदाजी करणारे फलंदाज, उजव्या हाताने जलद मध्यमगतीने आणि चेडू दोन्ही बाजुने वळवू शकणारे गोलंदाज आणि प्रामुख्याने स्लीप मध्ये उभे राहून क्षेत्र रक्षण करणारे असे बहु आयामी खेळाडू होते. +वयाच्या १० व्या वर्षी आंतर शालेय सामन्यात फडकर यांनी १५६ धावा काढल्या. तर आपल्या महाविद्यालयीन सामन्याच्या पदार्पणाच्या सामन्यात त्यांनी २७४ धावा फटकाविल्या. मुंबई विद्यापीठाकडून ते १९४१-४२ आणि १९४६-४७ च्या मोसमात खेळले. वयाच्या १७ व्या वर्षी दत्तू फडकर मुंबई संघाकडून प्रथम वर्गीय क्रिकेट खेळावयास लागले. १९४८-४९ च्या मोसमात महाराष्ट्र विरुद्ध खेळतांना फडकर यांनी आपल्या फलंदाजी आणि गोलंदाजीची झलक दाखविली. त्यांनी अनुक्रमे १३१ आणि १६० धावा काढल्या तर दोन्ही वेळा ३-३ खेळाडू बाद केले. फडकर यांनी १९५०-५१ च्या मोसमात महाराष्ट्र विरुद्ध काढलेल्या २१७ धावा हा त्यांचा वैयक्तिक उच्चांक होता. +१९४७-४८ च्या ऑस्ट्रेलिया दौऱ्यासाठी फडकर यांची निवड भारताच्या राष्ट्रीय संघात करण्यात आली. यातील पदार्पणाच्या सिडनी येथील कसोटी सामन्यात फडकर यांना आठव्या क्रमांकावर फलंदाजीची संधी मिळाली. तेव्हा त्यांनी संघास गरज असतांना ५१ धावा काढल्या आणि गोलंदाजीत १४ धावांच्या मोबदल्यात ३ गडी बाद केले. पुढील ऍडलेड येथील सामन्यात फडकर यांना साहव्या क्रमांकावर फलंदाजीस पाठविण्यात आले. तेव्हा विजय हजारेसह खेळतांना १२३ धावा काढत १८८ धावांची महत्त्वाची भागीदारी केली. या मोसमात खेळल्या गेलेल्या चारही सामन्यात दत्तू फडकर यांनी किमान ५० धावा तरी काढल्या आणि लिंडवॉल सारख्या गोलंदाजाचा समाचार घेतला. +याच्या पुढील वर्षी चेन्नई येथे वेस्ट इंडीज विरुद्ध खेळतांना फडकर यांनी १५९ धावांच्या मोबदल्यात ७ गडी बाद करत आपला गोलंदाजीचा विक्रम नोंदविला. हा सामना भारताने केवळ सहा धावांनी गमाविला, फडकर ३७ धावांवर नाबाद राहिले. +१९५२ साली इंग्लंड विरुद्ध खेळतांना भारताची परिस्थिती वाईट होती, ० धावांवर ४ गडी बाद झाले होते. त्यावेळी फडकर-ह्जारे जोडीने १०५ धावांची भागीदारी करत भाराताची बाजु सांभाळण्याचा प्रयत्न केला. +कसोटी क्रिकेट मधून निवृत्ती पत्करल्यानंतर फडकर यांनी कोलकाता येथे एक शाळा काढली. त्यांनी काही काळ टाटा सन्स आणि भारतीय रेल्वे मध्ये नोकरीही केली. १९७० साली भारतीय क्रिकेट बोर्डाने त्यांना खेळाडूंचे निवड कर्ता म्हणून नेमले होते. +दि. १७ मार्च १९८५ रोजी मेंदुच्या विकाराने दत्तू फडकर यांचे चेन्नई येथे निधन झाले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12277.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12277.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..944fac16a9aa28afda3a19c48bbbfdf11141b2e4 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12277.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +[[]], इ.स. +दुवा: [] (इंग्लिश मजकूर) +दनुष्का गुणतिलक  श्रीलंकाकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1228.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1228.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..259c3aca7a7aa4ee102d7c922888d1342df48e8b --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1228.txt @@ -0,0 +1 @@ +ज्याँ-लुक जोसेफ मरी डेहेन (ऑगस्ट ७, इ.स. १९४०:मॉॅंतपेलिये, फ्रांस - १५ मे, २०१४) हा बेल्जियमचा राजकारणी आहे. तो बेल्जियमचा पंतप्रधान होता. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12304.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12304.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..647f6a44528ba3b7b4994eb92498d5eb39d12d5e --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12304.txt @@ -0,0 +1,13 @@ +दमणगंगा नदी ही भारताच्या पश्चिम भागातून वाहणारी नदी आहे. ही 'पश्चिमवाहिनी' नदी भारताच्या महाराष्ट्र व गुजरात या राज्यांमधून वाहते. +दमणगंगा नदीला दावण नदी देखील म्हणतात ही पश्चिम भारतातील एक नदी आहे. नदीचे हेडवेटर्स पश्चिम घाटांच्या रेंजच्या पश्चिम उतारावर आहेत आणि ते पश्चिमेकडून अरबी समुद्राकडे जाते. ही नदी महाराष्ट्र आणि गुजरात राज्यांत तसेच दादरा आणि नगर हवेली आणि दमण आणि दीव केंद्रशासित प्रदेशातून वाहते. [१] नदीच्या उत्तर किना-यावर वापी, दादरा आणि सिल्वासा ही औद्योगिक शहरे नदीच्या काठावर वसली आहेत [२] आणि दमण शहर नदीच्या काठाच्या दोन्ही काठावर व्यापून आहे. नदीवरील मुख्य विकास प्रकल्प म्हणजे दमण गंगा बहुउद्देशीय प्रकल्प पूर्ण झाला ज्याचा फायदा गुजरात आणि केंद्र शासित प्रदेश दादरा नगर हवेली आणि दमण व दीव यांना मिळतो. 2015 मध्ये दमण गंगाच्या अतिरिक्त-पाण्याचे अंतर-बेसिन हस्तांतरणासह मुख्य नदी जोडणी प्रकल्प अंमलबजावणीसाठी मंजूर करण्यात आले. दक्षिणेकडील किनाऱ्यावर मोती दमण ('मोती' म्हणजे "मोठा") आणि उत्तर काठावरील नानी दमण ('नानी' म्हणजे "छोटा") म्हणजे दमण येथे नदीच्या दोन्ही बाजूला दोन ऐतिहासिक किल्ले आहेत. +दमण नदी म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या दमणगंगा नदीचा उगम महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील दिंडोरी तालुक्यातील आंबेगाव गावाजवळ असलेल्या सह्याद्रीच्या टेकड्यांमध्ये होतो. हे 950 मीटर उंचीवर वाढते. +दमण आणि वाघच्या प्रमुख उपनद्या माटुंजी येथे दाखल होण्यापूर्वी अनुक्रमे ७९ किलोमीटर (४९ मैल) आणि ६१ किलोमीटर (38 मैल) वाहतात. +नदीचा मुख्य भाग महाराष्ट्रात आहे. अरबी समुद्रापर्यंतच्या स्त्रोतापासून त्याची एकूण लांबी 131.30 किलोमीटर (81.59 मैल) आहे. +महाराष्ट्र, गुजरात आणि केंद्रशासित प्रदेश दादरा आणि नगर हवेली आणि दमण आणि दीव या +राज्यांमधील डोंगर, श्रीमंत, वाल, रयते, लेंडी, वाघ, सकरतोंड, रोशनी, दुधनी अशा तिच्या काही मुख्य उपनद्या आहेत,आणि पिपरिया. +दमण येथे नदी समुद्रात सामील झाल्यामुळे त्याचे नाव दमण गंगा असे आहे. +মোহाना येथे जबरदस्त गाळाचा भाग आहे आणि म्हणूनच पाण्याची खोली उथळ आहे. +दमण नदीच्या दोन्ही काठावर आहे (पोर्तुगीज नाव: रिओ सँडल्कोलो). +नदीच्या तोंडावर बार कठिण वाळूने बनलेला पातळ बेड आहे, ज्यामध्ये उत्तर समुद्रात नदी प्रवेश करते त्या उत्तरेकडील भाग वगळता. +नदीपात्र (तापी ते ताद्री पर्यंत पश्चिम वाहणाऱ्या नद्यांचा भाग), जे पश्चिम घाटावर पूर्णपणे आहे, एकूण पाणलोट क्षेत्र २,3१ square चौरस किलोमीटर (5 5 q चौरस मैल) आहे. +दादरा आणि नगर हवेली येथील दमण गंगा नदीवरील पर्यटकांच्या दृष्टीने वान गंगा आणि वंधारा गार्डन आहे. [१२] दक्षिणेकडील किनाऱ्यावर मोती दमण म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या दमण येथे नदीच्या दोन्ही बाजूला दोन ऐतिहासिक किल्ले आहेत, त्यापैकी दोन मोठे आणि नानी दमण, उत्तर काठावर छोटे आहेत. [7 ] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12331.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12331.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9cca08a6848f68638b0f009a3eb4ff3858ba0187 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12331.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +दामोह (किंवा दमोह) हे भारताच्या मध्यप्रदेश राज्यातील एक शहर आहे. +हे शहर दामोह जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे. २००१ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या १,१२,१६० होती. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12340.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12340.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..bbd64b53807cbcc18ea709c65376e103318383ed --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12340.txt @@ -0,0 +1,9 @@ + +दया बाई (जन्म नाव मर्सी मॅथ्यू) या केरळमधील एक भारतीय सामाजिक कार्यकर्त्या आहेत. त्या मध्य भारतात राहणाऱ्या आदिवासींसाठी काम करतात. त्या मध्य प्रदेशातील छिंदवाडा जिल्ह्यातील बारूल गावात राहतात. +मर्सी मॅथ्यू १९४० मध्ये केरळच्या पाला येथील एका समृद्ध ख्रिश्चन कुटुंबात जन्मल्या. [१] यांचा देवावर दृढ विश्वास होता. त्यांचे बालपण आनंदी होते. [२] +त्यांनी वयाच्या १६ व्या वर्षी नन बनण्यासाठी पाल गाव सोडले. [३] नंतर मध्य भारतातील आदिवासी लोकांसाठी काम करण्यासाठी त्यांनी नन बनण्याचा विचार सोडून दिला. आदिवासींसाठी त्या प्रेरणादायी भाषणे देतात, सत्याग्रह करतात आणि स्थानिक अधिकाऱ्यांना शाळा उघडण्यासाठी दबाव आणतात. यामुळे मध्य प्रदेशातील दुर्लक्षित आदिवासी गावांना सक्षम बनवने शक्य होत आहे. बिहार, हरियाणा, मध्यप्रदेश, महाराष्ट्र आणि पश्चिम बंगालमधील वनवासी आणि ग्रामस्थांचे त्या प्रतिनिधित्व करतात. त्या नर्मदा बचाओ आंदोलन आणि चेंगरा आंदोलनाशी संबंधित होत्या. त्यांनी बांगलादेशातील युद्धाच्या वेळी तेथील सामान्य लोकांसाठीही आपली सेवा दिली होती. दयाबाई, ज्या मुक्तीच्या धर्मशास्त्राचा अभ्यास करतात, मध्य प्रदेशातील छिंदवाडा जिल्ह्यातील गोंडांमध्ये स्थायिक झाल्या आहेत. त्यांनी बारूल गावात शाळा काढली. दयाबाई प्रत्येक गावाला भेट देतात आणि स्वतःची काळजी कशी घ्यावी याबद्दल मार्गदर्शन करून पुढच्या गावात जातात. [४] +त्यांनी गरिबी निर्मूलनाचे साधन म्हणून १९९० च्या दशकाच्या उत्तरार्धात स्वयं सहाय्यता समूह सुरू केला. यामुळे त्याणा मध्यस्थी, सावकार आणि गावप्रमुखांचा राग सहन करावा लागला. त्यांनी बँकेतील महिला अधिकाऱ्यांना त्यांच्या पदाचा उपयोग गरीब आणि दुःखी गवकऱ्यांच्या उत्थानासाठी करण्यास सांगितले. [५] +दयाबाईंना २००७ मध्ये वनिता वुमन ऑफ द इयर पुरस्कार मिळाला. [६] जानेवारी २०१२ मध्ये त्यांना गुड समेरिटन नॅशनल अवॉर्ड (कोट्टायम सोशल सर्व्हिस सोसायटी आणि अगापे मूव्हमेंट, शिकागो यांनी स्थापन केलेली संस्था) देऊन सन्मानित करण्यात आले. [७] +ओटायल किंवा 'वन पर्सन' हा शायनी जेकब बेंजामिनचा दयाबाईवर एक तासांचा माहितीपट आहे. [४] चित्रपटसृष्टीत नावाजलेले व्यक्तिमत्त्व असलेल्या नंदिता दास यांनी २००५ मध्ये त्यांच्या जीवनाची प्रेरणा म्हणून त्यांना श्रद्धांजली लिहिली. [८] +तिने कंठण - द लव्हर ऑफ कलर २०२१ या चित्रपटात मुख्य भूमिका केली. +  diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12363.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12363.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d42e527158e7cdffc626c0a3acdd820d7f4d67f0 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12363.txt @@ -0,0 +1 @@ +विसाव्या शतकातील महान संत भगवानबाबा यांच्या विचारांचा अधिकाधिक प्रसार होण्यासाठी भगवानबाबांच्या चरित्रावर आधारलेल्या 'दयानिधी संत भगवानबाबा या मराठी चित्रपटाची निर्मिती बीड जिल्ह्यातील आजिनाथ ढाकणे, भरत डोंगरे व ऋषिकेश बाम यांनी केली आहे. या चित्रपटाचे संपूर्ण चित्रीकरण, संवादलेखन, संकलन, डबिंग ही सर्व कामे महाराष्ट्राच्या अहमदनगर जिल्ह्यातील शेवगाव येथेच करण्यात आली होती. या चित्रपटात बीड जिल्यातील नवोदित कलाकारांना संधी मिळाली आहे. भगवानबाबा यांच्या भूमिकेत ऋषिकेश बाम, संत वामनभाऊ महाराज यांच्या भूमिकेत रविंद्र महाजनी आहेत. तसेच मराठी चित्रपटसृष्ठीतील जेष्ठ अभिनेते कुलदीप पवार, रवी पटवर्धन, सुहाशिनी देशपांडे, अतुल अभ्यंकर, मुक्ता पटवर्धन , श्रेयश कुलकर्णी, सुरेश विश्वकर्मा व भरत डोंगरे यांनी विविध भूमिका केल्या आहेत. बाबांच्या पुण्यतिथीनिमित्त श्री क्षेत्र भगवानगड येथे या चित्रपटाच्या DVDचे प्रकाशन करण्यात आले. आता ही DVD सर्वत्र उपलब्ध आहे . diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1237.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1237.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a4f3ada1aaaf93a1a31d195ee7c071ce15c318eb --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1237.txt @@ -0,0 +1 @@ +ज्यॉं-मरी लेह्न (सप्टेंबर ३०, इ.स. १९३९ - ) हा फ्रेंच रसायनशास्त्रज्ञ आहे. कृत्रिम क्रिप्टॅंडची निर्मिती केल्याबद्दल डोनाल्ड क्रॅम व चार्ल्स पेडरसन बरोबर लेह्नला १९८७ चे रसायनशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक प्रदान करण्यात आले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12387.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12387.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6622a71c77f8ee1145ce1047315a2bd3784bc52b --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12387.txt @@ -0,0 +1 @@ +दरभंगा जंक्शन हे बिहारच्या दरभंगा शहरामधील एक प्रमुख रेल्वे स्थानक आहे. येथून अनेक लांब पल्ल्याच्या रेल्वेगाड्या सुटतात. दरभंगा विमानतळ येथून जवळच स्थित आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12400.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12400.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..41729b265e7f56fae5fc2977ef2c130f71376656 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12400.txt @@ -0,0 +1,32 @@ +जनगणना स्थल निर्देशांक ५३८९६४ असलेले दराची हे गाव, गडचिरोली या जिल्ह्यातील ६६२.० हेक्टर क्षेत्राचे गाव असून २०११ च्या जनगणनेनुसार [१] ह्या गावात ६३ कुटुंबे आहेत व एकूण लोकसंख्या २७० आहे.ह्याच्या सर्वात जवळचे शहर गडचिरोली हे ५० किलोमीटर अंतरावर आहे. +गावात असणाऱ्या सुविधा - पूर्व-प्राथमिक शाळा-१. प्राथमिक शाळा-१. स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे - +५ किमीपेक्षा कमी अंतरावर : कनिष्ठ माध्यमिक शाळा माळंदा येथे आहे. ५ ते १० किमी अंतरावर : काही नाही१० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर : माध्यमिक शाळा धानोरा येथे आहे. उच्च माध्यमिक शाळा धानोरा येथे आहे. पदवी महाविद्यालय धानोरा येथे आहे. अभियांत्रिकी महाविद्यालय गडचिरोली येथे आहे. वैद्यकीय महाविद्यालय नागपूर येथे आहे. मॅनिजमेन्ट इन्स्टिट्युट धानोरा येथे आहे. पॉलिटेक्निक गडचिरोली येथे आहे. व्यावसायिक प्रशिक्षण शाळा गडचिरोली येथे आहे. अनौपचारिक प्रशिक्षण केन्द्र धानोरा येथे आहे. अपंगांसाठी खास शाळा धानोरा येथे आहे. +असलेल्या सुविधा- काही नाही +नसलेल्या सुविधा - +कम्युनिटी हेल्थ सेंटर, प्राथमिक आरोग्य केन्द्र, प्राथमिक आरोग्य उपकेन्द्र, प्रसूति व शिशुसंगोपन केन्द्र, क्षयरोग रुग्णालय, अ‍ॅलोपॅथिक रुग्णालय, अन्य उपचार पद्धतीचे रुग्णालय, दवाखाने, गुरांचे दवाखाने, फिरते दवाखाने, कुटुंब कल्याण केन्द्र, +असलेल्या सुविधा- +पारंपरिक वैद्य व वैदू, -१ +नसलेल्या सुविधा - +बाह्य रोगी विभाग, बाह्य व भरती असलेले रोगी विभाग, धर्मादाय बिगर-सरकारी रुग्णालय, एमबीबीएस पदवीधर डॉक्टर, इतर पदवीधर डॉक्टर, पदवी नसलेले डॉक्टर, औषधाची दुकाने, इतर बिगरसरकारी वैद्यकीय सुविधा, +असलेल्या सुविधा- +झाकलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा, न झाकलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा, हँड पंपच्या पाण्याचा पुरवठा, बारमाही सुरू असलेल्या हँड पंपच्या पाण्याचा पुरवठा, +नसलेल्या सुविधा - +शुद्ध केलेल्या पाण्याचा नळातून पुरवठा, शुद्ध न केलेल्या पाण्याचा नळातून पुरवठा, बोअर वेलच्या पाण्याचा पुरवठा, बारमाही सुरू असलेल्या बोअरवेल पाण्याचा पुरवठा, झऱ्यांच्या पाण्याचा पुरवठा, नदी /कालवे यातील पाण्याचा पुरवठा, तलाव / तळी यातील पाण्याचा पुरवठा, इतर पाण्याचा पुरवठा, +असलेल्या सुविधा- +सांडपाणी शुद्धीकरणाच्या सयंत्रात सोडले जाते. +नसलेल्या सुविधा - +उघडी गटारे, न्हाणीघरासह सार्वजनिक स्वच्छता गृह, न्हाणीघर नसलेले सार्वजनिक स्वच्छता गृह, ग्रामीण सॅनिटरी हार्डवेरचे दुकान, सामूहिक बायोगॅस किंवा कचऱ्याच्या उत्पादक पुनर्वापराची व्यवस्था, +गावात असणाऱ्या सुविधा - +टॅक्सी, कच्चे रस्ते, पाण्यासाठी नाल्या असणारे डांबरी रस्ते, स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे - +पोस्ट ऑफिस, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. उपपोस्ट ऑफिस, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. मोबाइल फोन सुविधा, - ५ किमीपेक्षा कमी अंतरावर. इंटरनेट कॅफे / सर्व्हिस सेंटर, - ५ ते १० किमी अंतरावर. खाजगी कूरियर, - ५ ते १० किमी अंतरावर. सार्वजनिक बस सेवा, - ५ किमीपेक्षा कमी अंतरावर. खाजगी बस सेवा, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. रेल्वे स्थानक, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. ऑटो व टमटम, - ५ किमीपेक्षा कमी अंतरावर. ट्रॅक्टर - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. सायकल रिक्षा (पायचाकी), - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. बैल व इतर जनावरांनी ओढलेल्या गाड्या, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. राष्ट्रीय महामार्गाला जोडलेले रस्ते, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. राज्य महामार्गाला जोडलेले रस्ते, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. जिल्ह्यातील मुख्य रस्त्याला जोडलेले रस्ते, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. जिल्ह्यातील दुय्यम रस्त्याना जोडलेले रस्ते, - ५ ते १० किमी अंतरावर. डांबरी रस्ते, - ५ किमीपेक्षा कमी अंतरावर. बारमाही रस्ते, - ५ किमीपेक्षा कमी अंतरावर. तळटीप- शिरगिणतीत असलेल्या पुढील सुविधांच्या उपलब्धततेची माहिती नाही - सायकल रिक्षा (यांत्रिक), समुद्र व नदीवरील बोट वाहतूक, बोट वाहतुकीयोग्य जलमार्ग, +गावात असणाऱ्या सुविधा - स्वसहाय्य गट (SHG), शेतमाल विक्री संस्था, +स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे - +ए टी एम, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. व्यापारी बँका, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. सहकारी बँका, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. शेतकी कर्ज संस्था, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. रेशनचे दुकान, - ५ ते १० किमी अंतरावर. मंडया / कायम बाजार, - ५ ते १० किमी अंतरावर. आठवड्याचा बाजार, - ५ ते १० किमी अंतरावर. शेतमाल विक्री संस्था, +गावात असणाऱ्या सुविधा - +शिशुविकास पौष्टिक आहार केन्द्र (ICDS), अंगणवाडी पौष्टिक आहार केन्द्र, अंगणवाडी पौष्टिक आहार केन्द्र, इतर पौष्टिक आहार केन्द्र, आशा, जन्म व मृत्यु नोंदणी केन्द्र, +स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे - +समुदाय भवन (दूरचित्रवाणी सह अथवा विरहित), - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. क्रीडांगण, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. खेळ / करमणूक क्लब, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. सिनेमा/ व्हिडियो थियेटर, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. सार्वजनिक ग्रंथालय, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. सार्वजनिक वाचनालय, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. वृत्तपत्र पुरवठा, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. विधानसभा मतदान केन्द्र, - ५ ते १० किमी अंतरावर. +घरगुती वापरासाठी वीजपुरवठा - आहे. +शेतीसाठी वीजपुरवठा - नाही. +व्यापारी वापरासाठी वीजपुरवठा - नाही. +सर्व प्रकारच्या वापरासाठी वीजपुरवठा - नाही. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12406.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12406.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..98073aa426da9e8d5bba392b3f064a33f7048802 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12406.txt @@ -0,0 +1,2 @@ + दरारा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील झरी जामणी तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12416.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12416.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7e7fb59235d3082a34b382d6175caf0f51617b3e --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12416.txt @@ -0,0 +1,79 @@ +दरे (खुर्द) हे सातारा जिल्ह्यातल्या सातारा तालुक्यातील ३१५.७२ हेक्टर क्षेत्राचे गाव असून २०११ च्या जनगणनेनुसार ह्या गावात ६९२ कुटुंबे व एकूण २८५९ लोकसंख्या आहे. ह्याच्या सर्वात जवळचे शहर सातारा २ किलोमीटर अंतरावर आहे. यामध्ये १४९८ पुरुष आणि १३६१ स्त्रिया आहेत. यामध्ये अनुसूचित जातीचे लोक १५५ असून अनुसूचित जमातीचे ५ लोक आहेत.ह्या गावाचा जनगणना स्थल निर्देशांक ५६३८१० [१] आहे. +हे गाव समुद्रसपाटीपासून साधारणपणे ७०० मीटर उंचीवर वसलेले आहे. इथे उष्णकटिबंधीय वातावरण आहे. इथे पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान १०४२ मिलीमीटर आहे. हिवाळ्यात इथे सुखद गारवा असतो. सरासरी वार्षिक तापमान २४.४ अंश सेल्सियस आहे. येथील वाऱ्याचा सरासरी वेग २.८ मीटर प्रति सेकंद आहे. वाऱ्याचा कमाल वेग सुमारे १० मीटर प्रति सेकंद आहे. हिवाळ्यात तापमान १०.९ अंश सेल्सियसपर्यंत खाली जाते तर उन्हाळ्यात ते ३७.६ अंश सेल्सियसपर्यंत वर चढते. +गावात ३ शासकीय पूर्व-प्राथमिक शाळा,२ शासकीय प्राथमिक शाळा व १ शासकीय कनिष्ठ माध्यमिक शाळा आहे. +सर्वात जवळील माध्यमिक शाळा (Satara) ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे. +सर्वात जवळील उच्च माध्यमिक शाळा (Satara) ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे. +सर्वात जवळील पदवी महाविद्यालय (Satara) ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. +सर्वात जवळील अभियांत्रिकी महाविद्यालय (Satara) ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. +सर्वात जवळील वैद्यकीय महाविद्यालय (Satara) ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. +सर्वात जवळील व्यवस्थापन संस्था (Satara) ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. +सर्वात जवळील पॉलिटेक्निक (Satara) ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. +सर्वात जवळील व्यावसायिक प्रशिक्षण शाळा (Satara) ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. +सर्वात जवळील अनौपचारिक प्रशिक्षणकेंद्र (Satara) ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. +सर्वात जवळील अपंगांसाठी खास शाळा (Satara) ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. +सर्वात जवळील सामूहिक आरोग्य केंद्र ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. +सर्वात जवळील प्राथमिक आरोग्य केंद्र १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. +सर्वात जवळील प्राथमिक आरोग्य उपकेंद्र १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. +सर्वात जवळील प्रसूति व बालकल्याण केंद्र १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. +सर्वात जवळचे क्षयरोग उपचार केंद्र १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. +सर्वात जवळील ॲलोपॅथी रुग्णालय १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. +सर्वात जवळील पर्यायी औषधोपचार रुग्णालय १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. +सर्वात जवळील दवाखाना १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. +सर्वात जवळील पशुवैद्यकीय रुग्णालय १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. +गावात १ फिरता दवाखाना आहे. +सर्वात जवळील कुटुंबकल्याण केंद्र १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. +गावात १ बाह्यरुग्ण वैद्यकीय सुविधा आहे. गावात १ इतर पदवीधर वैद्यक व्यवसायी आहे. +गावात शुद्धीकरण केलेल्या नळाच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. +गावात न झाकलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. +गावात हॅन्डपंपच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. +गावात ट्यूबवेलच्या/बोअरवेलच्या पाण्याचा पुरवठा आहे. +गावात गटारव्यवस्था उघडी आहे. +सांडपाणी थेट जलस्रोतांमध्ये सोडले जाते. +या क्षेत्राचा संपूर्ण स्वच्छता अभियानात समावेश आहे. +गावात न्हाणीघरासह सार्वजनिक स्वच्छता गृह उपलब्ध नाही. +गावात पोस्ट ऑफिस उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील पोस्ट ऑफिस ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे. +गावात दूरध्वनी उपलब्ध आहे. +गावात सार्वजनिक दूरध्वनी केंद्र उपलब्ध आहे. +गावात मोबाईल फोन सुविधा उपलब्ध आहे. +गावात इंटरनेट सुविधा उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील इंटरनेट सुविधा ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे. +गावात खाजगी कूरियर उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील खाजगी कूरियर ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे. +गावात शासकीय बस सेवा उपलब्ध आहे. +गावात खाजगी बस सेवा उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील खाजगी बस सेवा ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे. +गावात रेल्वे स्थानक उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील रेल्वे स्थानक ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे. +गावात ऑटोरिक्षा व टमटम उपलब्ध आहे. +गावात टॅक्सी उपलब्ध आहे. +गावात ट्रॅक्टर उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील ट्रॅक्टर ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. +राष्ट्रीय महामार्ग गावाला जोडलेला नाही..सर्वात जवळील राष्ट्रीय महामार्ग ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे.. +राज्य महामार्ग गावाला जोडलेला नाही..सर्वात जवळील राज्य महामार्ग ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे.. +जिल्यातील मुख्य रस्ता गावाला जोडलेला नाही..सर्वात जवळील जिल्यातील मुख्य रस्ता ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे.. +जिल्ह्यातील दुय्यम रस्ता गावाला जोडलेला नाही..सर्वात जवळील जिल्ह्यातील दुय्यम रस्ता ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे.. +गावात एटीएम उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील एटीएम ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे. +गावात व्यापारी बँक उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील व्यापारी बँक ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे. +गावात सहकारी बँक उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील सहकारी बँक ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे. +गावात शेतकी कर्ज संस्था उपलब्ध आहे. +गावात स्वयंसहाय्य गट उपलब्ध आहे. +गावात रेशन दुकान उपलब्ध आहे. +गावात आठवड्याचा बाजार उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील आठवड्याचा बाजार ५ किलोमीटरहून कमी अंतरावर आहे. +गावात कृषी उत्पन्न बाजार समिती उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील कृषी उत्पन्न बाजार समिती ५ ते १० किलोमीटर अंतरावर आहे. +गावात एकात्मिक बाल विकास योजना (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध आहे. +गावात अंगणवाडी (पोषण आहार केंद्र) उपलब्ध आहे. +गावात इतर पोषण आहार केंद्र उपलब्ध आहे. +गावात आशा स्वयंसेविका उपलब्ध आहे. +गावात क्रीडांगण उपलब्ध नाही. सर्वात जवळील क्रीडांगण १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. +गावात चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र उपलब्ध नाही.सर्वात जवळील चित्रपटगृह / व्हिडिओ केंद्र १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. +गावात सार्वजनिक ग्रंथालय उपलब्ध नाही. सर्वात जवळील सार्वजनिक ग्रंथालय १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. +गावात सार्वजनिक वाचनालय उपलब्ध नाही. सर्वात जवळील सार्वजनिक वाचनालय १० किलोमीटरहून जास्त अंतरावर आहे. +गावात वृत्तपत्र पुरवठा उपलब्ध आहे. +गावात विधानसभा मतदान केंद्र उपलब्ध आहे. +गावात जन्म व मृत्यु नोंदणी केंद्र उपलब्ध आहे. +१५ तासांचा वीजपुरवठा उन्हाळ्यात (एप्रिल-सप्टेंबर) प्रतिदिवस घरगुती वापरासाठी उपलब्ध आहे. +१९ तासांचा वीजपुरवठा हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) प्रतिदिवस घरगुती वापरासाठी उपलब्ध आहे. +१५ तासांचा वीजपुरवठा उन्हाळ्यात (एप्रिल-सप्टेंबर) प्रतिदिवस शेतीसाठी उपलब्ध आहे. +१९ तासांचा वीजपुरवठा हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) प्रतिदिवस शेतीसाठी उपलब्ध आहे. +१५ तासांचा वीजपुरवठा उन्हाळ्यात (एप्रिल-सप्टेंबर) प्रतिदिवस व्यापारी वापरासाठी उपलब्ध आहे. +१९ तासांचा वीजपुरवठा हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) प्रतिदिवस व्यापारी वापरासाठी उपलब्ध आहे. +१५ तासांचा वीजपुरवठा उन्हाळ्यात (एप्रिल-सप्टेंबर) प्रतिदिवस सर्व प्रकारच्या वापरासाठी उपलब्ध आहे. +१९ तासांचा वीजपुरवठा हिवाळ्यात (ऑक्टोबर-मार्च) प्रतिदिवस सर्व प्रकारच्या वापरासाठी उपलब्ध आहे. +दरे खु. ह्या गावात जमिनीचा वापर खालीलप्रमाणे होतो (हेक्टरमध्ये क्षेत्रफळ): +सिंचनाचे स्रोत खालीलप्रमाणे आहेत (हेक्टरमध्ये क्षेत्रफळ): +दरे खुर्द या गावी पुढील वस्तूंचे उत्पादन होते. (महत्त्वाच्या उतरत्या अनुक्रमाने) diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12419.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12419.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3d121219f4c177e42814c1ea4981863a85d03b49 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12419.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +दरे तर्फे तांब हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील कोरेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १८ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २७ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २१ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ६०० मिमी पर्यंत असते. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४० अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २५ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12422.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12422.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1c7e18be6fda4618967e6e2a531161d0dee880c2 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12422.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +दरे बुद्रुक हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील जावळी तालुक्यातील एक गाव आहे. +हा भाग डोंगराळ व वनाच्छादित असल्याने येथील हवामान थंड व आल्हाददायक आहे. जून ते सप्टेंबर या कालावधीत नैर्ऋत्य मोसमी वाऱ्यांपासून वर्षातील सर्वाधिक पाऊस पडतो. येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो.एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12435.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12435.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7f11d544b5ee78b0b9aeb28e30fc6a265250eade --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12435.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +दरेभानगी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील कळवण तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सियसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ९५० मि.मी.पर्यंत असते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12445.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12445.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a951ce4ee0911829100e7e1449e6c7ce5fd4c5be --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12445.txt @@ -0,0 +1,2 @@ + दर्यागाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील सुधागड तालुक्यातील एक गाव आहे. +पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12455.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12455.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..bc259841d0d90113997594af717a3fbceaa4d777 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12455.txt @@ -0,0 +1,3 @@ + +दर्रांग जिल्हा (आसामी: দৰং জিলা) हा भारताच्या आसाम राज्याच्या २७ जिल्ह्यांपैकी एक जिल्हा आहे. आसामच्या मध्य भागात भूतान देशाच्या सीमेजवळ वसलेल्या दर्रांग जिल्ह्याची लोकसंख्या २०११ साली ९.०८ लाख होती. ह्याचे प्रशासकीय केंद्र मंगलदाई येथे आहे. +मानस राष्ट्रीय उद्यान व ओरांग राष्ट्रीय उद्यान ह्या दोन राष्ट्रीय उद्यानांचे भाग दर्रांग जिल्ह्याच्या अखत्यारीत येतात. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12472.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12472.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..03d772c45a36fe1a073d5c7021a84fca17eab6df --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12472.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +दऱ्हाणे हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील सटाणा तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सियसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ९०० मि.मी.पर्यंत असते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12474.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12474.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..94efa32e907fb264c9ca6dbd13fe866cfdf0aee5 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12474.txt @@ -0,0 +1 @@ +दलदल म्हणजे माती रेती आणि भूजल यांच्या मिश्रणाने तयार झालेली चिखलसदृश्य स्थिती होय. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12483.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12483.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b5c41767fbe5d0a1f7fce8fe48592e86ef902786 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12483.txt @@ -0,0 +1,8 @@ +दलित म्हणजे संवैधानिकरित्या अनुसूचित जातींचा समूह होय. भारतीय राज्यघटनेच्या अंबलबजावणीपूर्वी याला अस्पृश्य म्हटले जात होते. "दलित" हा शब्द वापरायला भारतीय हायकोर्टांनी बंदी घातली आहे. +हा समाज शोषित, पिडीत, दबलेला व पिचलेला होता. हे हिंदू धर्माच्या चातुर्वर्ण्य व्यवस्थेतील शूद्रांनंतर जो पाचवा वर्ण आहे तो दलित (अस्पृश्य) हा वर्ण होता. संवैधानिक भाषेत दलितांना अनुसूचित जाती म्हटले जाते. दलित हा अनेक अस्पृश्य जातींचा समूह आहे ज्यांना सुमारे अडीच ते पाच हजार वर्षांपासून धार्मिक गुलामीच्या बंधनात जखडून ठेवले होते. ज्या पददलित समाजघटकाला स्वसमाजबांधवांनी सामाजिक, राजकीय, आणि आर्थिक दृष्ट्या युगानुयुगे उपेक्षित ठेवला, त्या घटकाला दलित म्हणतात. +भारताच्या २०११ च्या जनगणेनेनुसार देशात या अनुसूचित जातींची लोकसंख्या १६.६% किंवा २०.१४ कोटी आहे.[१] ही संख्या भारतातील मुस्लिमांहून ३ कोटी तर आदीवासींहून (अनुसूचित जमाती) १० कोटींनी अधिक आहे. आज बहुतांश हिंदू दलित बौद्ध धर्माकडे आकर्षित झाले आहेत आणि होतही आहेत. कारण बौद्ध धर्म हा निरीश्वरवादी, समतावादी, विज्ञानवादी, मानवतावादी धर्म होय. [२] +माध्यमांना बातम्यांमध्ये यापुढे ‘दलित’ हा शब्द वापरता येणार नाही. कारण, मुंबई हायकोर्टाने केंद्रीय माहिती व प्रसारण मंत्रालयाला माध्यमांतून दलित शब्द वापरण्यावर प्रतिबंध घालण्यात यावा असे स्पष्ट निर्देश दिले आहेत. त्यामुळे आता लवकरच प्रेस काऊन्सिल ऑफ इंडिया माध्यमांसाठी याबाबत मार्गदर्शक तत्त्वे जारी करणार आहे. +माहिती व प्रसारण मंत्रालयाच्या सूत्रांच्या माहितीनुसार, पीसीआय या मुद्रित माध्यमांची नियामक संस्था असणाऱ्या संस्थेकडून हायकोर्टाच्या आदेशाची अंमलबजावणी करण्यास सांगण्यात येईल. मुंबई हायकोर्टाच्या नागपूर खंडपीठाने गेल्या आठवड्यात केंद्रीय मंत्रालय आणि पीसीआयला बातम्यांमध्ये दलित शब्द वापरण्यावर बंदी घालण्यात यावी असे सांगितले होते. +कोर्टाने आपल्या आदेशात म्हटले आहे की, केंद्र, राज्य सरकार आणि त्यांच्या कार्यकर्त्यांनी अनुसूचित जाती-जमातीच्या लोकांसाठी दलित शब्दाचा उपयोग करू नये. कारण भारताचे संविधान तसेच कोणत्याच कायद्यात या शब्दाचा उल्लेख केलेला नाही. त्यामुळे पीसीआयकडून याच महिन्यांत दलित शब्दाबाबत निर्देश देण्याची शक्यता आहे. यापूर्वी मार्च महिन्यांत केंद्रीय सामाजिक न्याय मंत्रालयाने सर्व राज्यांच्या प्रमुख सचिवांना लिखित आदेश दिले होते की, आता सरकारी स्तरावर कुठेही दलित शब्दाचा प्रयोग वर्ज्य करायला हवा. +इतकेच नव्हे तर सरकारी पत्रामध्ये कोणत्याही दस्ताऐवजात दलित शब्दाचा प्रयोग करण्यावर बंदी आणली आहे. केंद्राने मध्यप्रदेश हायकोर्टाच्या २१ जानेवारी २०१८ रोजी दिलेल्या आदेशानुसार, सरकारी कागदपत्रे आणि अन्य जागी दलित या शब्दाच्या वापरावर बंदी घालण्यात आली होती. +यापूर्वी १० फेब्रुवारी १९८२ मधील एका नोटिफिकेशननुसार ‘हरिजन’ या शब्दावर बंदी आणण्यात आली होती. हरिजन शब्द वापरल्यानंतर त्यासाठी कडक शिक्षेची तरतुद आहे. मात्र, आता दलित शब्द वापरल्यानंतर कुठली शिक्षा देण्यात येईल याबाबत अद्याप स्पष्टता नाही.[३] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12493.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12493.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b8697521ece4e032b2c9cc297ccb5becf6f8d2b9 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12493.txt @@ -0,0 +1 @@ +दलित एझिलमलाई (जून २४,१९४५- मे ६,इ.स. २०२०) हे भारतीय राजकारणी होते. ते १९९८च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये पट्टाली मक्कल काची पक्षाचे उमेदवार म्हणून तामिळनाडू राज्यातील चिदंबरम लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले. १९९९ मध्ये त्यांनी अण्णा द्रमुक पक्षात प्रवेश केला. २००१ मध्ये ते अण्णा द्रमुक पक्षाचे उमेदवार म्हणून तिरूचिरापल्ली लोकसभा मतदारसंघातून पोटनिवडणुकीत लोकसभेवर निवडून गेले.[१] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12509.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12509.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..909e461661c8099201a5d917f560227d11710db5 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12509.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +दलित संगीत किंवा बहुजन संगीत हे बहुजन आणि अनुसूचित जातीच्या (दलित) लोकांनी प्रामुख्याने जातीय भेदभाव संपुष्टात आणण्यासाठी निर्माण केलेले संगीत आहे.[१] यामध्ये दलित रॉक[२] भीम रॅप[३] आणि दलित पॉप [४] तसेच चमार पॉप,[५] भीम पाळणा,[६] भीमगीत[७] आणि पंजाबी आंबेडकरी संगीतासह रविदासियांच्या संगीत शैली यांचा समावेश होतो.[८] +संगीत हा दलितांचा एक अविभाज्य भाग आहे कारण यामाध्यमातून ते त्यांचा निषेध, लोककथा आणि ठाम मत व्यक्त करतात. महाराष्ट्रात दलित असलेले गायक आणि लेखक हे मुख्यतः आंबेडकरी विचारधारा आणि जातीय अत्याचाराविरूद्ध सामग्री तयार करतात.[९][१०][११] +नेपाळमध्ये दलित संगीतकारांना नौमती बाजा संगीतकार म्हणून ओळखले जाते.[१२] कांशीराम यांनी १९७८ मध्ये बामसेफ सुरू केल्यानंतर पंजाबमध्ये, चमार पॉप चळवळ सुरू करण्यात आली.[१३] तामिळनाडूमध्ये दलित लोक संगीताद्वारे व्यक्त होण्यासाठी "पॅरिस" संगीताचा वापर करतात.[१४] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12511.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12511.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..53d52117505ff51250c5d1619c65de3da158b8f0 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12511.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +विचारवेध साहित्य संमेलने ही विविध नावांनी भरतात. +आदिवासी विचारवेध संमेलन, डॉ.बाबासाहेब आंबेडकर विचारवेध साहित्य संमेलन, दलित साहित्य विचारवेध संमेलन, राजर्षी शाहू विचारवेध संमेलन आणि नुसतेच विचारवेध संमेलन ही त्यांची काही नावे आहेत. ही संमेलने भरवणाऱ्या संस्थाही एकाहून अधिक आहेत. त्यामुळे एकाच क्रमांकाची दोन-तीन संमेलने असू शकतील. अशी काही विचारवेध संमेलने आणि त्यांचे तपशील : + +पहा : विचारवेध साहित्य संमेलन +मराठी साहित्य संमेलने diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12531.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12531.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..076c85d2044f7dd75b28ce75c1a51028caf27883 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12531.txt @@ -0,0 +1,8 @@ + दळवी खारोशी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील अलिबाग तालुक्यातील एक गाव आहे. +पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. +१.https://villageinfo.in/ +२.https://www.census2011.co.in/ +३.http://tourism.gov.in/ +४.https://www.incredibleindia.org/ +५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism +६.https://www.mapsofindia.com/ diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12562.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12562.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1b3249c107c53244acd8dfb7cf022146ad176f26 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12562.txt @@ -0,0 +1 @@ +दशरथ देव (२ फेब्रुवारी १९१६- १४ ऑक्टोबर १९९८) हे भारतीय राजकारणी होते. ते १० एप्रिल १९९३ ते ११ मार्च १९९८ या काळात त्रिपुरा राज्याचे मुख्यमंत्री होते. ते १९५२, १९५७ आणि १९६२ च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये भारतीय कम्युनिस्ट पक्षाचे उमेदवार म्हणून तर १९७१ च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये मार्क्सवादी कम्युनिस्ट पक्षाचे उमेदवार म्हणून त्रिपुरा राज्यातील त्रिपुरा पूर्व लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12565.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12565.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..009bfa6e791b585b5a0331ca569414da2efea6f4 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12565.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +दशरथ राजाराम यादव (जन्म: ८ ऑक्टोबर १९७०) हे एक मूळचे पत्रकार असलेले मराठी साहित्यिक आहेत. पुरंदर तालुक्यातील माळशिरस (भुलेश्वर) हे त्यांचे मूळ गाव. तेथील कऱ्हा नदीच्या काठावरच त्यांच्या साहित्याचा वटवृक्ष बहरला. पत्रकार, कवी, लेखक, कांदबरीकार, गीतकार, इतिहास संशोधक, नाटककार, वक्ता, गीतकार असे अष्टपैलू साहित्यिक म्हणून त्यांची ओळख आहे. पुणे विद्यापीठाच्या बहिःशाल विभागात ते व्याख्याता आहेत. ते सध्या पुणे हडपसर येथे राहत आहेत. +पुरोगामी विचाराचा वारसा आणि वसा समाजामध्ये रुजविण्यासाठी त्यांनी शेकडो व्याख्याने दिली आहेत. मराठी भाषेचा प्रचार व प्रसार करण्यासाठी अखिल भारतीय मराठी साहित्य परिषदेच्या माध्यमातून राज्याच्या कानाकोपऱ्यांतील लेखक, कवींना साहित्यचळवळींतून त्यांनी प्रोत्साहन दिले आहे. +श्री. यादव हे गाजलेल्या 'वारीच्या वाटेवर' या महाकांदबरीचे लेखक आहेत. +दैनिक सकाळमध्ये उपसंपादकाचे काम केले. शिवाय केसरी, लोकमत, पुढारी, नवशक्ती आदी दैनिकांतही वेळोवेळी काम केले. वृत्तपत्रांत पंढरपूरच्या वारीच्या वार्तांकनाची सुरुवात केली. वृत्तपत्रांतून शेकडो लेख लिहिले. पुणे विद्यापीठात बहिःशाल विभागात व्याख्याता म्हणून काम केले, पुण्याच्या यूथ प्रेस क्लबचे अध्यक्ष म्हणून काम केले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12575.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12575.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0d2849c9e5cbadc9fe1382b4cf52cdc6a8b69e09 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12575.txt @@ -0,0 +1 @@ +दसम धबधबा हा झारखंडमधील रांची जिल्ह्यातील एक धबधबा आहे. या धबधब्याची उंची ४४मी. आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12576.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12576.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..aad107a5e656e2a67788f9d191867512e97d5892 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12576.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +दसमरीनास हे फिलीपिन्सच्या कॅविट प्रांतातील प्रथम श्रेणीतील घटक शहर आहे. २०२० च्या जनगणनेनुसार ९०.१ चौरस किलोमीटर (३४.८ चौरस मैल) क्षेत्रफळ आणि ७,०३,१४१ लोकसंख्येसह, हे कॅविटमधील क्षेत्रफळ आणि लोकसंख्येच्या दृष्टीने सर्वात मोठे शहर आहे आणि शहराच्या दृष्टीने सर्वात श्रीमंत स्थानिक सरकारी युनिट आहे. +इमुसपासून फक्त १० किलोमीटर (६.२ मैल) आणि मनिलाच्या दक्षिणेस ३० किलोमीटर (१९ मैल) अंतरावर स्थित असल्याने, मनिला मेट्रोपॉलिटन क्षेत्राच्या वाढत्या गर्दीमुळे आणि बाह्य शहरी विस्तारामुळे १९०० च्या उत्तरार्धात त्याचा वेगवान विकास झाला. ही वाढ प्रमुख शॉपिंग मॉल्स, रुग्णालये, विद्यापीठे, बँका, औद्योगिक उद्याने आणि त्याच्या वाढत्या लोकसंख्येला सामावून घेणार्‍या निवासी उपविभागांच्या वाढत्या संख्येने दिसून येते.[२] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12586.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12586.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..155b992bcede45c6a496aa4693479338a0d8a0e5 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12586.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +[[]], इ.स. +दुवा: [] (इंग्लिश मजकूर) +दासुन शनाका  श्रीलंकाकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12603.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12603.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..22f437d2bf9c6e92e09fc2d736ce9f96b5a0dd01 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12603.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +दहशतवाद विरोधी पथक (लघुरुप: एटीएस) हे भारतातील महाराष्ट्र, गुजरात, केरळ, उत्तर प्रदेश , राजस्थान, बिहार, झारखंड आणि पश्चिम बंगाल सह अनेक राज्यांमध्ये एक विशेष पोलीस दल आहे.[१] महाराष्ट्रात याचे प्रमुख भारतीय पोलीस सेवेतील वरिष्ठ असतात.[२] या पथकाने देशातील अनेक दहशतवादी हल्ले रोखले आहेत. दहशतवादाच्या समस्येविरोधात लढण्यासाठी महाराष्ट्र सरकारने या विभागाची स्थापनी केली आहे. महाराष्ट्राच्या एखाद्या भागात चालू असलेली आतंकवादी, राष्ट्रद्रोही कृतीची माहिती गोळा करण्याचे आणि त्यानुसार कारवाई करण्याचे काम हा विभाग करतो. हा विभाग अन्य राज्यांतील दहशतवादविरोधी विभागांशी देखील संपर्क साधून असतो. याशिवाय इंटेलिजन्स ब्युरो अर्थात 'आयबी', संशोधन आणि विश्लेषण विभाग अर्थात 'रॉ' आदी केंद्रीय यंत्रणांशी देखील संपर्क साधून असतो.[१] +विविध ज्ञात-अज्ञात दहशतवादी गट, माफिया तसेच अन्य संघटित गुन्हेगारी यंत्रणा तसेच बनावट चलन आणि अमली पदार्थांच्या तस्करीची माहिती गोळा करणे, त्यांच्यावर माग ठेवणे आणि त्यांच्या कारवाया हाणून पाडण्याचे उद्दिष्ट एटीएसपुढे असते. +महाराष्ट्रात ए.टी.एस.ची स्थापना १९९० मध्ये मुंबईचे तत्कालीन अतिरिक्त पोलीस आयुक्त आफताब अहमद खान यांनी केली होती, जे ए.ए. खान या नावाने प्रसिद्ध होते. आधुनिक काळातील दहशतवादाचा मुकाबला करण्यासाठी लॉस एंजेलस पोलीस विभागाच्या स्पेशल वेपन्स अँड टॅक्टिक्स (SWAT) टीमच्या पद्धतींपासून त्याला प्रेरणा मिळाली.[३] १९९० मध्ये स्थापन झाल्यापासून, ए.टी.एस.च्या अधिकाऱ्यांनी २३ शौर्य पुरस्कार जिंकले आहेत. मुंबई एटीएस २६ नोव्हेंबर २००८ रोजी मुंबई, महाराष्ट्रातील ५ तारांकित हॉटेल्स ताजमहाल हॉटेल आणि ओबेरॉय ट्रायडेंटसह अनेक ठिकाणी ओलिसांच्या सुटकेच्या मोहिमेत सामील होती. +मुंबई पोलिसांच्या अधिकृत संकेतस्थळावर उपलब्ध असलेल्या माहितीनुसार, ए.टी.एस.ची निर्मिती महाराष्ट्र सरकारने, GR क्रमांक SAS-10/03/15/SB-IV, दिनांक 8 जुलै 2004 द्वारे केली होती. एटीएसची उद्दिष्टे पुढील प्रमाणे आहेत:[४] +भारतातील अनेक राज्यांनी आपापल्या पोलिस दलांमध्ये एटीएस च्या पुढीप्रमाणे शाखा स्थापन केल्या आहेत.- diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12606.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12606.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1f4aa0fcfe53e1ca56802a8bb89aa058d541e18e --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12606.txt @@ -0,0 +1,16 @@ + +दाशराज्ञ युद्ध तथा दहा राजांचे युद्ध हे ऋग्वैदिक काळातील एक युद्ध होते. हे युद्ध ऋग्वैदिक काळाच्याही आधी झाले असावे, असे मानले जाते. याचा प्रथम उल्लेख ऋग्वेदाच्या ७व्या मंडलात आहे. [१] त्याचा परिणाम भरताच्या निर्णायक विजयात झाला आणि त्यानंतर कुरु राज्याची निर्मिती झाली. +इतर समजांनुसार हे युद्ध सुदास याच्या नेतृत्त्वाखाली तृत्सु समुदाय आणि इतर नऊ वैदिक आर्यांमध्ये झाला. यात वसिष्ठ ऋषी तृत्सुंचे तर विश्वामित्र इतर आर्यांचे सेनानायक असल्याचे मानले चाते. +या युद्धात एकीकडे सुदासच्या नेतृत्वात त्रित्सु व दुसरीकडे पुढील राजे होते. - +बदल +(इंडो-आर्य) +अनु +महर्षी भृगु(इंडो-आर्य) +भालन +दृह्यू(गांधारी) +मत्स्य (इंडो-आर्य) +पार्सू (पर्शियन) +पुरु (इंडोआर्य) +पाणिस (पर्णि) +महर्षी वशिष्ठ +विश्वामित्र diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12607.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12607.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1f4aa0fcfe53e1ca56802a8bb89aa058d541e18e --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12607.txt @@ -0,0 +1,16 @@ + +दाशराज्ञ युद्ध तथा दहा राजांचे युद्ध हे ऋग्वैदिक काळातील एक युद्ध होते. हे युद्ध ऋग्वैदिक काळाच्याही आधी झाले असावे, असे मानले जाते. याचा प्रथम उल्लेख ऋग्वेदाच्या ७व्या मंडलात आहे. [१] त्याचा परिणाम भरताच्या निर्णायक विजयात झाला आणि त्यानंतर कुरु राज्याची निर्मिती झाली. +इतर समजांनुसार हे युद्ध सुदास याच्या नेतृत्त्वाखाली तृत्सु समुदाय आणि इतर नऊ वैदिक आर्यांमध्ये झाला. यात वसिष्ठ ऋषी तृत्सुंचे तर विश्वामित्र इतर आर्यांचे सेनानायक असल्याचे मानले चाते. +या युद्धात एकीकडे सुदासच्या नेतृत्वात त्रित्सु व दुसरीकडे पुढील राजे होते. - +बदल +(इंडो-आर्य) +अनु +महर्षी भृगु(इंडो-आर्य) +भालन +दृह्यू(गांधारी) +मत्स्य (इंडो-आर्य) +पार्सू (पर्शियन) +पुरु (इंडोआर्य) +पाणिस (पर्णि) +महर्षी वशिष्ठ +विश्वामित्र diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12620.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12620.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..af34fdd2280242fc6889247c5537d3ede4cc0738 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12620.txt @@ -0,0 +1,9 @@ + + + + +१९६८ हिवाळी ऑलिंपिक ही हिवाळी ऑलिंपिक क्रीडा स्पर्धा स्पर्धेची दहावी आवृत्ती होती. ही स्पर्धा फ्रान्स देशाच्या ग्रेनोबल शहरामध्ये जानेवारी २९ ते फेब्रुवारी ९ दरम्यान खेळवण्यात आली. ह्या स्पर्धेमध्ये जगातील ३७ देशांच्या १,१५८ खेळाडूंनी सहभाग घेतला. +ह्या स्पर्धेसाठी आल्प्स पर्वतरांगेमधील ग्रेनोबल शहराची निवड १९६४ साली करण्यात आली. कॅनडामधील कॅल्गारी, फिनलंडमधील लाह्टी, जपानमधील सप्पोरो, अमेरिकेमधील लेक प्लॅसिड व नॉर्वेमधील ओस्लो ही शहरे देखील यजमानपदासाठी उत्सुक होती. +खालील ३७ देश ह्या स्पर्धेमध्ये सहभागी झाले होते. पूर्व व पश्चिम जर्मनी देशांनी ह्या स्पर्धेत प्रथमच वेगवेगळा भाग घेतला. +खालील दहा खेळ ह्या स्पर्धेत समाविष्ट केले गेले होते. + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12633.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12633.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7293e736147eb778ff310210f437d0d26efaebdc --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12633.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +दहिताणे हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील दौंड तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ४२० मिमी पर्यंत असते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12658.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12658.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4f9e64a06206892949e1ab5fbd04c6f66c73b2fa --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12658.txt @@ -0,0 +1,9 @@ + दहिवली हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील खेड तालुक्यातील एक गाव आहे. +सह्याद्री पायथ्याशी असलेल्या एक गाव आहे. +पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते. +१.https://villageinfo.in/ +२.https://www.census2011.co.in/ +३.http://tourism.gov.in/ +४.https://www.incredibleindia.org/ +५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism +६.https://www.mapsofindia.com/ diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12669.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12669.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f838ea3e74305dae6ed4b0e2c203a0902c70da62 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12669.txt @@ -0,0 +1,18 @@ +दहिवळीकुंभिस्ते हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील वाडा तालुक्यातील एक गाव आहे. +वाडा बस स्थानकापासून राष्ट्रीय महामार्ग क्रमांक ८४८ ने जाऊन पुढे पिक-शिलोतर मार्गाने गेल्यावर पिक फाट्याने हे गाव लागते. वाडा बस स्थानकापासून हे गाव १६ किमी अंतरावर आहे. +पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते. +हे मध्यम आकाराचे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात १५७ कुटुंबे राहतात. एकूण ७९९ लोकसंख्येपैकी ३७८ पुरुष तर ४२१ महिला आहेत. गावाची साक्षरता ६१.४८ टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ७३.१८ आहे तर स्त्री साक्षरता ५०.९० आहे. गावातील वय वर्ष शून्य ते सहा वर्षे लहान मुलांची संख्या १६३ आहे.ती एकूण लोकसंख्येच्या २०.४० टक्के आहे. मुख्यतः आदिवासी समाजातील लोक येथे राहतात.त्यांचा शेती हा मुख्य व्यवसाय असून शेतमजूर,वीटभट्टीमजूर, कामगार म्हणूनही ते काम करतात.काही प्रमाणात कुक्कुटपालन, बकरीपालनसुद्धा करतात. +गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत.महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बस वाडा बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. रिक्षा सुद्धा वाड्यावरून उपलब्ध असतात. +खैरेतर्फेवाडा, उमरोठे, ठुणावे, देवळी, माणिवळी, दाहे, मांडवा, परळी, ओगाडा, फणसगाव, खोदाडे ही जवळपासची गावे आहेत.दाहे ग्रामपंचायतीमध्ये दाहे आणि दहिवळीकुंभिस्ते ही गावे येतात. +१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html +२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html +३. +https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/ +४. +http://tourism.gov.in/ +५. +http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036 +६. +https://palghar.gov.in/ +७. +https://palghar.gov.in/tourism/ diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12699.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12699.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..eff7eb428e491ce0923f44c56280aace4c4853d0 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12699.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +दहीदी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील मालेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सियसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १,००० मि.मी.पर्यंत असते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12736.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12736.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..05e4c90121d564f7e92a5a022b1231bd506e5e40 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12736.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +दहेगावमनमाड हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील चांदवड तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सियसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ८५० मि.मी.पर्यंत असते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12775.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12775.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d7317983b2e03439c1f6892ac50836398b67eba1 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12775.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +दांडिया किंवा दांडिया रास हे गुजरातमधील लोकनृत्य आहे.[१][२] हे समूहनृत्य शारदीय नवरात्रात विशेषत्वाने केले जाते. गुजरातमध्ये कोणत्याही सणाला किंवा शुभप्रसंगी हे नृत्य करण्याची परंपरा आहे.[३] +रंगीबेरंगी स्वरूपात सजविलेल्या बांबूच्या काठ्या दांडिया म्हणून ओळखल्या जातात. या काठ्या हातात घेऊन केलेल्या नृत्याला दांडिया नृत्य किंवा दांडिया रास असे संबोधिले जाते. स्त्री आणि पुरुष गोलाकार फेर स्वरूपात हे नृत्य करतात.[४] रंगीबरंगी पोशाख आणि दागिने घालून महिला या नृत्यात सहभागी होतात तर पुरुष पारंपरिक पगडी, धोतर असा पोशाख परिधान करतात. या पोशाखांवर काचांचे तुकडे, लोलक किंवा मोती इ.चा वापर करून नक्षीकाम केले जाते आणि या पोशाखांचे सुशोभीकरण केले जाते.[५] +राधा आणि कृष्ण यांच्या पौराणिक आख्यायिका प्रसिद्ध आहेत. कृष्णाने राधा आणि अन्य गोपी यांच्यासह रासक्रीडा केली.[६] या रासक्रीडेची आठवण म्हणून स्त्री आणि पुरुष दांडिया रास खेळतात असे मानले जाते.[७] +याशिवाय गुजरातमधील गावांच्या नावावरूनदेखील प्रकार आहेत जसे: +या नृत्यप्रकाराची समाजात लोकप्रियता आहे आणि युवापिढीत या नृत्याचे आकर्षण आहे.[९] शारदीय नवरात्र काळात विविध संस्था किंवा संयोजन संस्था मोकळ्या पटांगणावर दांडिया नृत्याचे व्यावसायिक स्वरूपात आयोजन करतात.[१०] हा नृत्यप्रकार चित्रपटांच्या माध्यमातूनही समाजात प्रसारित झालेला दिसतो.[११] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12783.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12783.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cc7b92ef4523f63f169736ca5921899bd51605b4 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12783.txt @@ -0,0 +1,8 @@ + दांडेवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील राजापूर तालुक्यातील एक गाव आहे. +पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते. +१.https://villageinfo.in/ +२.https://www.census2011.co.in/ +३.http://tourism.gov.in/ +४.https://www.incredibleindia.org/ +५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism +६.https://www.mapsofindia.com/ diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12784.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12784.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f92149f3ffd12a0acc8bb3974e343c043189b5a4 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12784.txt @@ -0,0 +1 @@ +दांता रामगढ विधानसभा मतदारसंघ भारताच्या राजस्थान राज्यातील विधानसभा मतदारसंघ आहे. यातून एक प्रतिनिधी राजस्थान विधानसभेवर निवडला जातो. हा मतदारसंघ सिकर जिल्ह्यात असून सिकर लोकसभा मतदारसंघाचा भाग आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12798.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12798.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a32d0c0ed4499c6ad9cd4fdf42a8879ac95ffba7 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12798.txt @@ -0,0 +1 @@ +सम्राट गो-दाइगो (जपानी:後醍醐天皇; २६ नोव्हेंबर, १२८८ - १९ सप्टेंबर, १३३९) हा जपानचा ९६वा सम्राट होता. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12806.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12806.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..68a6e5054d0d60190dcc8560970500f21d5635da --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12806.txt @@ -0,0 +1 @@ +दाऊ दयाल जोशी (ऑगस्ट ३०, १९३१- जानेवारी १६, १९९८) हे भारतीय जनता पक्षाचे ज्येष्ठ नेते होते.ते इ.स. १९८९,इ.स. १९९१ आणि इ.स. १९९६च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये राजस्थान राज्यातील कोटा लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12837.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12837.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..adea24e7922d3ca6746d7105c5496a14701e8309 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12837.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +दागिस्तानचे प्रजासत्ताक (रशियन: Республика Дагестан; अव्हार: Дагъистан ЖумхΙурият) हे रशियाच्या २१ प्रजासत्ताकांपैकी एक आहे. उत्तर कॉकासस भौगोलिक प्रदेशात वसलेल्या दागिस्तानच्या पूर्वेस कॅस्पियन समुद्र, दक्षिणेस अझरबैजान व पश्चिमेस जॉर्जिया देश आहेत. + +मॉस्को •  सेंट पीटर्सबर्ग diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12855.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12855.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..026bac890728782b18105de4ff59b583c6133861 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12855.txt @@ -0,0 +1 @@ +दाणावळेवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील माण तालुक्यातील एक गाव आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1292.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1292.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2ca6939ffba96c4f2fa3fdd155c40607a1d6c43b --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1292.txt @@ -0,0 +1 @@ +ज्योतींद्र नाथ दिक्षित (८ जानेवारी, इ.स. १९३६ - ३ जानेवारी, इ.स. २००५) हे एक भारतीय राजकारणी आणि राजदूत होते. यांनी १९९१-१९९४ दरम्यान परराष्ट्रसचिवपद सांभाळले होते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12938.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12938.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a7937e9665c7298e62b8c504c11e331392613860 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12938.txt @@ -0,0 +1,17 @@ +दादाडे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील विक्रमगड तालुक्यातील एक गाव आहे. +पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते. +हे मोठ्या आकाराचे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात ८५१ कुटुंबे राहतात. एकूण ५२५१ लोकसंख्येपैकी २६२२ पुरुष तर २६२९ महिला आहेत. मुख्यतः आदिवासी व कुणबी समाजातील लोक येथे राहतात. कुणबी समाजाचा शेती हा मुख्य व्यवसाय असून आदिवासी समाज शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर, कामगार म्हणून काम करतात. ते काही प्रमाणात कुक्कुटपालन, बकरीपालन सुद्धा करतात. +गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत.महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बस विक्रमगड बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. रिक्षा सुद्धा विक्रमगडवरून उपलब्ध असतात. +मेढी, सावराई, केगवा, देवापूर,डोल्हारी बुद्रुक, चंद्रनगर, विळशेत,कोंडगाव,आंबेघर, बाळापूर, आनंदपूर ही जवळपासची गावे आहेत.दादाडे ग्रामपंचायतीमध्ये आनंदपूर, दादाडे, आणि देवापूर ही गावे येतात. +१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html +२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html +३. +https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/ +४. +http://tourism.gov.in/ +५. +http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036 +६. +https://palghar.gov.in/ +७. +https://palghar.gov.in/tourism/ diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12939.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12939.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4dd2d1f3a12a5028ccca459d8753c5ef3ca702a3 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12939.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +दादापूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सोलापूर जिल्ह्यातील मोहोळ तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथे मध्यम आणि चांगले हवामान असते. हे कोरड्या हवामान श्रेणीत येते. उन्हाळा, पावसाळा आणि हिवाळा हे ऋतू असतात. मार्च ते मे हे महिने उन्हाळ्याच्या काळात येतात आणि या काळात कमाल तापमान ३० ते ४० अंश सेल्सियस पर्यंत असते. एप्रिल आणि मे महिन्याचा कालावधी सर्वात उष्ण असतो. येथे पाऊस अल्प आणि अनिश्चित प्रमाणात पडतो. जूनच्या दुसऱ्या पंधरवड्यापासून ते सप्टेंबर अखेरपर्यंत मान्सूनचा कालावधी असतो. सरासरी ५४५ मि.मी. पाऊस पडतो. येथे हिवाळा नोव्हेंबरमध्ये सुरू होतो आणि फेब्रुवारी महिन्यात तापमान कधीकधी १० अंश सेल्सियसपेक्षा कमी होते. हिवाळ्याच्या हंगामातील किमान तापमान जानेवारीत सुमारे ९ अंश सेल्सियस असते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12965.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12965.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2ffc6da23c1a150876fca195196d5e7e4bbbccad --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12965.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +दादू चौगुले (१९४६ - २० ऑक्टोबर, २०१९) हे कोल्हापुरातील एक विख्यात पहिलवान आणि कुस्तीगीर होते. +चौगुले यांनी वयाच्या दहाव्या वर्षापासून कोल्हापूर जिल्ह्यातल्या राधानगरी तालुक्यातील अर्जुनवाडा या छोट्याशा गावात कुस्ती खेळायला सुरुवात केली. त्ंना कुस्ती खेळताना कुस्तीगीर गणपतराव आंदळकरांनी पाहिले, आणि ते दादूला घेऊन कोल्हापूरला आले. आंदळकरांनी आणि बाळ गायकवाड, बाळू बिरे यांनी दादूंना कुस्तीचे डावपेच शिकवले. त्यानंतर तयार झालेला हा कुस्तीपटू उत्तरेतील जबरदस्त ताकदीच्या पहिलवानांशी स्पर्धा करू लागला. तेथे दादूंनी महान भारत केसरी, रुस्तम-ए-हिंद यांसाख्या अनेक मानाच्या गदा जिंकल्या आणि कोल्हापुरात आणल्या. +राष्ट्रकुल कुस्ती स्पर्धांत दादूंना लाल मातीऐवजी मॅटवर कुस्ती खेळावी लागली. तेथेही त्यांनी कुस्त्या जिंकल्या व दोन वेळा रौप्यपदक मिळवले. १९७३ साली न्यू झीलंडमधील ऑकलंड येथे झालेल्या शंभर किलो गटातील कुस्ती स्पर्धेतही त्यांनी रौप्यपदक पटकावले. +कोल्हापुरातील खासबाग येथे त्यांनी सादिक पंजाबीसारख्या मल्लालाना चितपट केले. सतपालबरोबर खेळलेली कुस्ती आणि इ.स. १९६९मध्ये हरिश्चंद्र माधव बिराजदार यांच्याबरोबरची कुस्ती ते हरले. हरिश्चंद्र माधव बिराजदार यांना महाराष्ट्र केसरी किताब मिळाला. +आपल्या कुस्तीच्या कारकिर्दीत त्यांनी देश-विदेशांतील अनेक मल्लांशी भिडत त्यांना लाल मातीमध्ये आणि मॅटवर अस्मान दाखवले. +काही वर्षांंनंतर त्यांनी स्वतः कुस्ती खेळणे बंद केले, तरी त्यांनी कुस्तीच्या विकासासाठी सक्रिय योगदान दिले. ते कोल्हापूर शहर व जिल्हा तालीम संघाचे अध्यक्ष होते. या माध्यमातून ते कुस्तीच्या प्रचार-प्रसारासाठी संघटनात्मक काम करत होते. राज्य व राष्ट्रीय पातळीवरील अनेक मल्ल त्यांनी विशेष मेहनत घेत घडविले. अखिल भारतीय कुस्तीगीर परिषदेशी चांगले संबंध ठेवत कोल्हापुरातील मल्लांना त्यांनी राष्ट्रीय पातळीवर नेले. मुलालाही चांगला मल्ल घडविला. वडिलांच्या पावलावर पाऊल ठेवत मुलगा विनोद चौगुले हा हिंदकेसरी झाला. +प्रदीर्घ आजारानंतर दादू चौगुले यांचे कोल्हापुरातील एका खासगी रुग्णालयात २० ऑक्टोबर २०१९ रोजी निधन झाले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12967.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12967.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c5564fda50a99c385decb771590ce6aa71c6f02d --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12967.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +दादूमिया ऊर्फ डॉ. दामोदर विष्णू नेने (इ.स. १९२९ - ) हे वडोदरा शहरात राहणारे एक प्रसूतितज्ज्ञ डाॅक्टर, विचारवंत आणि लेखक आहेत. मुस्लिमबहुल भागात प्रॅक्टिस असल्याने त्यांचे अनेक रुग्ण मुस्लिम असत. त्यांचा कुराणचा अभ्यास असल्याने ते त्या विषयी लिहीत. पण नेने या नावाने लिहिले तर कोण वाचणार म्हणून त्यांनी लिखाणासाठी आपल्या पेशंटचे दादूमिया हे नाव घेतले. +दादूमियांचा जन्म पुण्याचा. त्यांचे पहिलीचे शिक्षण नूतन मराठी विद्यालयामध्ये झाले. त्यांचे वडील आणि आजोबा यांनी बडोद्याचे राजे सयाजीराव गायकवाड यांचे सचिव म्हणून काम केले. दादूमियांचे अनेक मोठ्या लोकांशी मैत्री होती आणि आहे. पं. नेहरूंची मुलाखत घेण्याची संधी त्यांना मिळाली. त्यांचे वडील आणि आजोबा या दोघांनीही आपापल्या हयातीत बडोद्याचे राजे सयाजीराव गायकवाड यांचे सचिव म्हणून काम केले. गायकवाडांचा कारभार खूप जवळून पाहिलेल्या दादूमियांनी त्यावर अभ्यासपूर्ण पुस्तके लिहिली. +इ.स. १९६०-७०मध्ये पुण्यातून सोबत नावाचे साप्ताहिक प्रसिद्ध होत असे. ग.वा. बेहेरे त्याचे संपादक होते. त्या साप्ताहिकात दादूमिया नियमितपणे स्तंभलेखन करीत. त्यांचे वैचारिक लेख धर्मभास्कर या मासिकातून प्रकाशित होत असत. +तरुण वयापासूनच मराठी, इंग्लिश, गुजराती अशा विविध भाषांमधून बेधडकपणे पण तितकेच शैलीदार आणि संशोधनावर आधारित लिखाण करणारे दादूमिया हिंदुत्ववादी विचारांसाठी प्रसिद्ध आहेत. सध्या (२०१३साली) ते ’एनसायक्लोपीडिया हिंदुस्थानिका’ या सुमारे १६ खंडांच्या ज्ञानकोशाचे लिखाण करीत आहेत. +भारताचे राष्ट्रपती डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन यांच्याशी दादूमियांची मैत्री होती आणि त्या भांडवलावर पं. नेहरूंना सडेतोड प्रश्न विचारणारी मुलाखत घेणारे दादूमिया हे बाळासाहेब देवरस, बाळासाहेब ठाकरे आणि अटल बिहारी वाजपेयींशीही नित्य भेटून गप्पा मारत. त्यांचा इंदिरा गांधींशीही स्नेह होता. इंदिराजींना ते इंदिरा आंटी म्हणून संबोधायचे. इ.स. १९६६साली दादूमियांनी इंदिरा गांधी यांच्या समोरच्या आव्हानांचे विश्लेषण करणारे एक पुस्तक लिहिले होते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12982.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12982.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..04c69474903b1edd3609ee02cb2fd337cc8ca9d9 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_12982.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +दानाई जेकेसाई गुरिरा (१४ फेब्रुवारी १९७८) ही एक झिम्बाब्वे – अमेरिकन अभिनेत्री आणि नाटककार आहे. एएमसी भयपट नाटक मालिका द वॉकिंग डेड (२०१२–२०२०, २०२२) मधील मिकोने आणि ब्लॅक पँथर (२०१८) आणि ब्लॅक पँथर: वाकांडा फॉरेव्हर (२०१८) यासह मार्वल सिनेमॅटिक युनिव्हर्स सुपरहिरो चित्रपटांमध्ये ओकोये या भूमिकेसाठी ती प्रसिद्ध आहे. +गुरिरा ही ब्रॉडवे नाटक एक्लिप्स्डची नाटककार देखील आहे, ज्यासाठी तिला सर्वोत्कृष्ट नाटकाच्या टोनी पुरस्कारासाठी नामांकन मिळाले होते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13000.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13000.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6383c321232d7cf472f2dcfde0d344f3bdcad3ee --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13000.txt @@ -0,0 +1,2 @@ + +दानियेला हंटुचोवा (स्लोव्हाक: Daniela Hantuchová) ही एक स्लोव्हाक महिला टेनिस खेळाडू आहे. १९९९ सालापासून व्यावसायिक टेनिस खेळत असलेल्या हंटुचोवाने एकेरी क्रमवारीत पाचवा क्रमांक गाठला होता. चारही ग्रॅंडस्लॅम स्पर्धांची मिश्र दुहेरी अजिंक्यपदे पटकावण्याचा विक्रम करणारी ती जगातील केवळ पाचवी महिला टेनिस खेळाडू आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13034.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13034.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a9ae9f582576d24a24c1d517726a46a066947fec --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13034.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +दापोडी रेल्वे स्थानक हे एक पुणे शहराजवळील दापोडी उपनगरातील रेल्वे स्थानक आहे. येथून जवळ असलेले सैनिकी अभियांत्रिकी महाविद्यालय आणि इतर अनेक सैनिकी संस्था या स्थानकाचा वापर करतात. +या स्थानकाला दोन फलाट आहेत. लोकल रेल्वेच्या अनेक गाड्या तसेच पुणे-कर्जत पॅसेंजर, मुंबई-साईनगर शिर्डी जलद पॅसेंजर, मुंबई-विजापूर पॅसेंजर आणि मुंबई-पंढरपूर जलद पॅसेंजर गाड्या येथे थांबतात. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13045.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13045.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..10fe5669404bcc299d4c21959932e51f7e8a022e --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13045.txt @@ -0,0 +1,206 @@ +दापोरिजो विमानतळ(आहसंवि: DAE, आप्रविको: VEDZ) हे भारताच्या अरुणाचल प्रदेश राज्यातील दापोरिजो येथे असलेला विमानतळ आहे. +सध्या येथे कोणतीही विमानसेवा उपलब्ध नाही. + + +आग्रा • +अराक्कोणम • +अंबाला • +बागडोगरा • +भूज रुद्रमाता • +कार निकोबार • +चबुआ • +छत्तीसगढ • +दिमापूर • +दुंडिगुल • +गुवाहाटी • +हलवारा • +कानपूर • +लोहगांव • +कुंभिरग्राम • +पालम • +सफदरजंग • +तंजावर • +येलहंका + + + बेगमपेट (हैदराबाद) • एचएएल बंगळूर (एचएएल/हिंदुस्थान) + + +जोगबनी विमानतळ • +मुझफ्फरपूर विमानतळ • +पाटना: लोकनायक जयप्रकाश विमानतळ • +पूर्णिया विमानतळ • +रक्सौल विमानतळ + + +बिलासपूर विमानतळ • +जगदलपूर विमानतळ • +Raipur: विमानतळ + + +चकुलिया विमानतळ • +जमशेदपूर: सोनारी विमानतळ • + + +बारवानी विमानतळ • +भोपाळ: राजा भोज विमानतळ • +ग्वाल्हेर विमानतळ • +इंदूर: देवी अहिल्याबाई होळकर विमानतळ • +जबलपूर विमानतळ • +खजुराहो विमानतळ • +ललितपूर विमानतळ • +पन्ना विमानतळ • +सतना विमानतळ + + +भुवनेश्वर: बिजु पटनायक विमानतळ • +हिराकुद विमानतळ • +झरसुगुडा विमानतळ • +रूरकेला विमानतळ + + +आग्रा: खेरीया विमानतळ • +अलाहाबाद: बमरौली विमानतळ • +गोरखपूर विमानतळ • +झांसी विमानतळ • +कानपूर: चकेरी विमानतळ • +ललितपूर विमानतळ + + +अलाँग विमानतळ • +दापोरिजो विमानतळ • +पासीघाट विमानतळ • +तेझू विमानतळ • +झिरो विमानतळ + + +दिब्रुगढ: मोहनबारी विमानतळ • +जोरहाट: रौरिया विमानतळ • +उत्तर लखिमपूर: लिलाबारी विमानतळ • +सिलचर: कुंभीरग्राम विमानतळ • +तेझपूर: सलोनीबारी विमानतळ + + +इंफाल: तुलिहाल विमानतळ + + +रुपसी विमानतळ • +शेला विमानतळ • +शिलाँग: उमरोई विमानतळ + + +ऐझ्वाल: लेंगपुई विमानतळ + + +दिमापूर विमानतळ + + +पाकयाँग विमानतळ + + +अगरतला: सिंगरभिल विमानतळ • +कैलाशहर विमानतळ • +कमलपूर विमानतळ • +खोवै विमानतळ + + +बालुरघाट विमानतळ • +बेहाला विमानतळ • +कूच बिहार विमानतळ • +इंग्लिश बझार: मालदा विमानतळ + + +चंदिगढ विमानतळ + + +धरमशाला: गग्गल विमानतळ • +कुलू: भुंतार विमानतळ • +शिमला विमानतळ + + +जम्मू: सतवारी विमानतळ • +कारगिल विमानतळ • +लेह: कुशोक बकुला रिम्पोचे विमानतळ + + +लुधियाना: साहनेवाल विमानतळ • +पठाणकोट विमानतळ + + +अजमेर विमानतळ • +बिकानेर: नाल विमानतळ • +जेसलमेर विमानतळ • +जोधपूर विमानतळ • +कोटा विमानतळ • +उदयपूर: महाराणा प्रताप विमानतळ (दबोक) + + +देहराडून: जॉली ग्रँट विमानतळ • +पंतनगर विमानतळ + + +पोर्ट ब्लेर: वीर सावरकर विमानतळ + + +कडप्पा विमानतळ • +दोनाकोंडा विमानतळ • +काकिनाडा विमानतळ • +नादिरगुल विमानतळ • +पुट्टपार्थी: श्री सत्य साई विमानतळ • +राजमुंद्री विमानतळ • +तिरुपती विमानतळ • +विजयवाडा विमानतळ • +विशाखापट्टणम विमानतळ • +वारंगळ विमानतळ + + +बेळगाव: सांबरे विमानतळ • +बेळ्ळारी विमानतळ • +विजापूर विमानतळ • +हंपी विमानतळ • +हस्सन विमानतळ • +हुबळी विमानतळ • +मैसुर: मंडकळ्ळी विमानतळ • +विद्यानगर विमानतळ + + +अगत्ती विमानतळ + + +पाँडिचेरी विमानतळ + + +मदुरै विमानतळ • +सेलम विमानतळ • +तुतिकोरिन विमानतळ • +वेल्लोर विमानतळ + + +दमण विमानतळ • +दीव विमानतळ + + +भावनगर विमानतळ • +भूज: रुद्र माता विमानतळ • +जामनगर: गोवर्धनपूर विमानतळ • +कंडला विमानतळ • +केशोद विमानतळ • +पालनपूर विमानतळ • +पोरबंदर विमानतळ • +राजकोट विमानतळ • +सुरत विमानतळ • +उत्तरलाई विमानतळ • +वडोदरा: हरणी विमानतळ + + +अकोला विमानतळ • +औरंगाबाद: चिकलठाणा विमानतळ • +हडपसर विमानतळ • +कोल्हापूर विमानतळ • +लातूर विमानतळ • +मुंबई: जुहू विमानतळ • +नांदेड विमानतळ • +नाशिक: गांधीनगर विमानतळ • +रत्नागिरी विमानतळ • +शिर्डी विमानतळ • +सोलापूर विमानतळ diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13056.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13056.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cedba4349cd1a4924e8abaeb2aaa52d75e64d9f6 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13056.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +दाब हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नंदुरबार जिल्ह्यातील अक्कलकुवा तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथील हवामान सामान्यतः गरम आणि कोरडे आहे. येथे उन्हाळा, पावसाळा,आणि हिवाळा असे तीन वेगवेगळे ऋतू आहेत. उन्हाळा मार्चपासून चालू होऊन जूनमध्यापर्यंत असतो.उन्हाळा गरम आणि कोरडा असतो.मे महिन्यात तापमान फार असते.तापमान ४५ अंश सेल्सियसपर्यंत जाते.जूनच्या मध्यास किंवा अखेरीस पावसाळा सुरू होतो.पावसाळी हंगामात हवामान सामान्यतः आर्द्र आणि गरम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ७६७ मि.मी.पर्यंत असते.हिवाळी मोसम नोव्हेंबरपासून साधारण फेब्रुवारीपर्यंत असतो.हिवाळा सौम्य थंड आणि कोरडा असतो. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13085.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13085.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8a2226921ac48034fdb48fa1829c1efb1a2bef81 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13085.txt @@ -0,0 +1,6 @@ +दाभाडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील पेठ तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सियसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान २,००० मि.मी.पर्यंत असते. +पूर्वेस - डोमखडक -कोपुर्लि खुर्द -जोगमोडी - +पश्चिमेस - भाटविहिरा - सुरगाणे ऊ. +उत्तरेस - जांभूळपाडा - म्हसगण +दक्षिनेस - हातरुंडी - जूनोठी diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_131.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_131.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..296d4f2cb21c6e0b57e70a013009d0334a1ec3b3 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_131.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +लॉर्ड कर्झन म्हणजेच जॉर्ज नथानियेल कर्झन, केडलस्टनचा पहिला मार्केस कर्झन ( जानेवारी ११, इ.स. १८५९ - - मार्च २०, इ.स. १९२५) हा लॉर्ड एल्गिन नंतर भारताचा व्हाइसरॉय होता. तो त्याआधी इंग्लंडचा परराष्ट्र सचिव होता. व्हाईसरॉय पदावर येण्यापूर्वी तो भारतात चार वेळा येऊन गेला होता. त्याने आपल्या व्हाइसरॉयपदाच्या कारकिर्दीत बंगालची फाळणी केली[१]. या फाळणीच्या विरोधात झालेल्या जनतेच्या आंदोलनानंतर ही फाळणी रद्द करण्यात आली. त्याने त्याच्या कारकिर्दीत बऱ्याच सुधारणा करण्याचा प्रयत्‍न केला. त्यांमध्ये पोलीस सुधारणा, शैक्षणिक सुधारणा[२], आर्थिक सुधारणा, न्यायालयीन सुधारणा, लष्करी सुधारणा वगैरे होत्या. इ.स. १८९९चा कलकत्ता महापालिका कायदा,[३], १९०४ सालचा प्राचीन स्मारक संरक्षण कायदा हे त्याच्या कारकिर्दीत झाले.[४] ब्रिटिश साम्राज्याचे वैभव दर्शवण्यासाठी लॉर्ड कर्झनने राणी व्हिक्टोरियाच्या स्मरणार्थ कलकत्ता येथे विक्टोरिया मेमोरिअल हॉल उभारला[५]. + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13104.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13104.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d1a0802e76b4938721fc372aa40115262626895c --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13104.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +१७° ३५′ १२.६२″ N, ७३° १०′ ३०.७६″ E +दाभोळ महाराष्ट्राच्या रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील एक निसर्गरम्य गाव आहे. या गावच्या खाडीपलीकडे गुहागर तालुक्यातील अंजनवेल गावी रत्‍नागिरी पॉवर प्रोजेक्ट प्रा.लि. (पूर्वीची दाभोळ पॉवर कंपनी) हा विद्युतनिर्मिती प्रकल्प आहे. +पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13108.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13108.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e8b20aafb64649803c92284ee384d8b94b7cac2f --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13108.txt @@ -0,0 +1,222 @@ +गोवा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ किंवा दाबोळी विमानतळ (Dabolim) (आहसंवि: GOI, आप्रविको: VAGO) हा भारताच्या गोवा राज्यातील वास्को द गामा येथे असलेला विमानतळ आहे. +हा विमानतळ भारतातील पोर्तुगीज सरकारने १९५० च्या दशकात बांधला.[२] २४९ एकर जमिनीवर असलेला हा विमानतळ १९६१पर्यंत त्रांसपोर्तेस एरिओस दा इंदिया पोर्तुगेसा या विमानकंपनीचा मुख्य तळ होता. येथून कराची, मोझांबिक आणि तिमोरसह अनेक ठिकाणी विमानसेवा उपलब्ध होती. येथून भारतातील इतर भागांत विमानोड्डाणे होत नसत. गोवा मुक्तिसंग्रामादरम्यान भारतीय वायुसेनेने या विमानतळावर बॉम्बफेक करून हा तळ जवळजवळ निकामी करून टाकला होता. त्यावेळी येथे असलेली दोन प्रवासी विमाने कशीबशी कराचीला निसटली.[३] त्यानंतर हा तळ भारतीय नौसेनेच्या वायुविभागाने काबीज केला. एप्रिल १९६२मध्ये मेजर जनरल के.पी. चांदेथने हा तळ गोव्यातील इतर मालमत्तेसह भारतीय नौसेनेच्या हवाली केला. +पुढील काही वर्षे दुरावस्थेत असलेला हा विमानतळ १९६६ च्या सुमारास दुरुस्त केला गेला व येथील धावपट्टीवर जेट विमानेही उतरताय येईल अशी तरतूद केली गेली. भारत सरकारने इंडियन एरलाइन्सला येथून विमानसेवा सुरू करण्यास सांगितले व पहिल्यांदाच गोव्यातून देशांतर्गत विमानसेवा उपलब्ध झाली. १९८० च्या सुमारास जुआरी व मांडवी या नद्यांवर मोठे पूल झाल्याने वास्को आणि गोव्यातील इतर ठिकाणांतील अंतर कमी झाले. तसेच १९८३मध्ये कॉमनवेल्थ हेड्स ऑफ गव्हर्नमेंट्सची मीटिंग (चोगॅम) गोव्यात भरण्ली. या वेळी गोव्याला व पर्यायाने दाभोळी विमानतळावर येणाऱ्या विमानांत एकदम मोठी वाढ झाली. यामुळे प्रसिद्धी मिळत असलेल्या दाभोळी विमानतळावर अनेक चार्टर सेवा सुरू झाल्या. यांत जर्मनीची कॉंडोर एरलाइन्स ही कंपनी अग्रेसर होती. आजमितीस भारतात येणाऱ्या एकूण चार्टर्ड विमानांपैकी ९०% म्हणजे अंदाजे ७०० विमाने दाभोळी विमानतळावर येतात. यांतून दीड ते दोन लाख प्रवासी गोव्याला येत असल्याचा अंदाज आहे. याशिवाय तितकेच प्रवासी इतर विमान कंपन्यांच्या विमानांतून येतात. भारतातील एकूण विदेशी पाहुण्यांपैकी ५-१०% पाहुणे दाभोळी विमानतळातून येतात आणि देशात खर्च होणाऱ्या विदेशी चलनाचा १०-१५% रक्कम हे प्रवासी खर्च करीत असतात. २००७-०८ च्या मोसमात केवळ युनायटेड किंग्डममधून एक लाख तर रशियातून ४२,००० प्रवासी चार्टर्ड विमानांतून दाभोळीस आले. +दाभोळी विमानतळाची व्याप्ती अंदाजे ६८८-७४५ हेक्टर आहे. विमानतळ नौसेनेच्या आधिपत्याखाली असून त्यातच १४ हेक्टरचा नागरी आंक्लेव्ह[मराठी शब्द सुचवा] आहे. या भागावर भारतीय विमानतळ प्राधिकरणाची सत्ता आहे. यात १२,००० मी२ क्षेत्रफळ असलेल्या दोन टर्मिनल इमारती आहेत. त्यांपैकी एक देशांतर्गत वाहतुकीसाठी तर दुसरी आंतरराष्ट्रीय विमानसेवांसाठी आहे. अंतर्गत वाहतुकीचे टर्मिनल १९८३मध्ये बांधलेले आहे आणि तेथून एका वेळी ३५० प्रवासी येजा करू शकतात तर १९९६मध्ये बांधलेले आंतरराष्ट्रीय टर्मिनल एकावेळी २५० प्रवासी हाताळू शकते. येथील सुरक्षेसाठी अंदाजे २५० निमलष्करी सैनिक तैनात असतात. विमानतळाबाहेर ८४ मोटारी आणि आठ बसेस पार्क करण्याची सोय आहे.[४] +दाभोळी विमानतळावरून रोज अंदाजे ३०-४० विमाने येतात-जातात. नौसेनेने घातलेल्या निर्बंधांमुळे यांतील बहुतांश उड्डाणे सोमवार-शुक्रवारी दुपारी १ ते ६ च्या दरम्यान असतात तर उरलेल्यांपैकी बरीचशी उड्डाणे पहाटे असतात. इतर वेळात नौसेनेचे वैमानिक आपल्या लढाऊ विमानांवर सराव करीत असतात. रात्रीच्या विमानोड्डाणांवर निर्बंध असला तरी नौसेनेच्या परवानगीने अधूनमधून अशी उड्डाणे होत असतात. हिवाळ्यात, विशेषतः नाताळ व नववर्षाच्या आसपास येथून सर्वाधिक उड्डाणे होतात. यामुळे या कालखंडात दाभोळीस येण्या-जाण्याची तिकिटे महाग असतात. या काळातील येथून दिल्ली किंवा मुंबईची तिकिटे मुंबई-दुबई किंवा मुंबई-बॅंगकॉकच्या तिकिटांच्या पातळीची असतात.[५] +येथील धावपट्टीच्या दोन्ही बाजूस नौसेनेच्या सुविधा आहेत. यामुळे धावपट्टीवरून सैनिक चालत किंवा सायकलींवरून धावपट्टी ओलांडणे हे नेहमी होत असते. या विमानतळाजवळ नौसेनेचे ६,००० सैनिक-कर्मचारी आहेत तर अधिक ४,००० गोवा पोलिसदलाचे कर्मचारीही येथे तैनात आहेत. +गोव्यातून दाबोळी विमानतळावर जाण्यासाठी बस, ट्रेन, कार, टॅक्सी, इ. साधने वापरता येतात. वास्कोपासून चिखली मार्गे बससेवा आहे. वास्को हे सगळ्यात जवळचे रेल्वे स्थानक तर मुरगाव हे सगळ्यात जवळचे बंदर आहे. वास्कोपासून कोंकण रेल्वेद्वारे गोव्यातील तसेच भारतात इतर ठिकाणी जाण्यासाठी रेल्वेसेवा उपलब्ध आहे. +नवीन विस्तारित टर्मिनलचे बांधकाम फेब्रुवारी २१, इ.स. २००९ रोजी सुरू झाले होते. त्यामुळे आरमार व नागरी विमान दळणवळण एकाच वेळी होणे शक्य झाले आहे. याशिवाय येथे बारा विमाने रात्रभर थांबण्यासाठी जागा, एरोब्रिज, दोन टॅक्सीमार्ग, कार पार्किंग आणि विद्युत उपकेंद्र बांधले आहे.. +दाभोळी देशातील १३२पैकी दहा विमानतळांशी विमानसेवेने जोडलेले आहे. +येथून मुख्यत्वे इराणच्या आखातात आंतरराष्ट्रीय विमानसेवा उपलब्ध आहे. सध्या फक्त एर इंडिया आणि इंडियन या कंपन्यांना ही सेवा पुरवण्यास मुभा आहे परंतु परदेशी विमानकंपन्यांना परवानगी मिळण्यास सुरुवात झाली आहे. अशा अनेक कंपन्या सध्या हिवाळ्यात दाभोळीस चार्टर विमानसेवा पुरवतात. +भारतीय आरमार दाबोळी विमानतळावरून आठवड्यातील पाच दिवस सकाळी ०८:३० ते दुपारी १३:०० पर्यंत आपल्या वैमानिकांच्या प्रशिक्षणार्थ लढाऊ विमाने उडवते. या काळात प्रवासी विमानांना येण्या-जाण्यास परवानगी नसते. काही वेळेस चार्डर्डर सेवांना अपवाद म्हणून ही मुभा दिली जाते. गेल्या काही महिन्यांत आरमाराने हे नियम किंचित शिथिल केले आहेत. +गोव्यातील राजकारण्यांनी दाभोळीतील आरमारी तळ आय.एन.एस. कदंब येथे हलविण्याची मागणी वेळोवेळी केलेली आहे. हा नवीन तळ दाभोळीच्या दक्षिणेस ७० किमीवर कर्नाटकातील कारवार शहराजवळ आहे. भारतीय आरमाराने दाभोळीमध्ये ७५० कोटी रुपयांची गुंतवणूक केलेली असल्यामुळे हा तळ कारवारला नेणे शक्य व उचित नाही असे म्हट्ले गेले आहे.[६] +२००७मध्ये भारतीय आरमार, भारतीय विमानतळ प्राधिकरण आणि कर्नाटक राज्य सरकारने कारवारमधील धावपट्टी २,५०० मी इतकी लांब करण्याचा प्रस्ताव ठेवला होता. यासाठी ७५ हेक्टर जमीन संपादन करण्याचाही विचार होता. या मोठ्या धावपट्टीवर एरबस ए-३२० सारख्या विमानांना उतरणे शक्य असते. परंतु या प्रस्तावावर पुढे कार्यवाही झालेली नाही. +नागरी विमान मंत्रालयाने उत्तर गोवा जिल्ह्यातील पेडणे तालुक्यात मोपा येथे नवीन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ बांधण्याचा प्रस्ताव ठेवला आहे. स्थानिक नागरिक तसेच गोव्यातील असंख्य नागरिकांचा या प्रकल्पाला विविध कारणांनी विरोध होत आहे. [७]या संदर्भात घेण्यात आलेल्या जनसुनावण्यात सर्व बाजू मांडण्यात आल्या आहेत.[८] प्रकल्प बाधित क्षेत्राचे पर्यावरणीय सर्वेक्षण अत्यंत चुकीचे केलेले असून या भागात मोठ्या प्रमाणावर वने, प्राणी व पाण्याचे स्रोत आहेत.[९] या सर्व विरोधाला डावलून राज्य व केंद्र सरकारने सर्व परवानग्या देत कोणत्याही परिस्थितीत हा प्रकल्प पूर्ण करण्याचे ठरवले आहे.[१०] + +दाभोळी आरमारी वायुसेना तळ हा भारतीय वायुसेनेच्या कोइंबतूर जवळील सुलूर येथील तळाचा भाग असल्याचे मानले जाते. १९८३पासून आरमाराने आपली बी.ए.ई. सी हॅरियर प्रकारच्या विमानांची तुकडी येथे आणली व वैमानिक प्रशिक्षण केंद्रही उभारले. आय.एन.एस. विक्रमादित्य या नवीन विमानवाहू नौकेबरोबर विकत घेतलेल्या १२ मिग-२९के विमानांपैकी चार विमानांना दाभोळी येथे ठेवण्याचा बेत आहे.[११] कारवार बंदरात असलेल्या विक्रमादित्यच्या डेकची प्रतिकृती दाभोळी येथे बांधण्यात येत आहे. विमानवाहू नौकेवर ये-जा करण्याचा सराव करण्यासाठी असलेल्या या धावपट्टीला २८३ मीटर लांबी असलेला १४.३ अंशाचा स्की-जंपसुद्धा आहे. +याशिवाय भारतीय आरमाराची कामोव्ह केए-२८ प्रकारची पाणबुडीविरोधी हेलिकॉप्टर, आयएल-१८, आयएल-३८ आणि टीयू-१४२एम प्रकारची विमाने दाभोळी विमानतळावर आहेत. भारतीय वायुसेनेची काही लढाऊ बॉंबफेकी विमाने आणि भारतीय तटरक्षक सेना आपली डॉर्नियर प्रकारची विमाने दाबोळीस ठेवतात. ही विमाने किनाऱ्याजवळील समुद्रात गस्त घालतात तर आरमाराची निःशस्त्र विमाने थेट आफ्रिकेच्या किनाऱ्यापर्यंत टेहळणी करीत असतात. आरमारी वायुसेनेची किरण ही हवाई कसरती करणारी विमानेसुद्धा दाबोळीत आहेत. ही विमाने वर्षातून दोन वेळा १५-२० मिनिटांच्या कसरती गोव्यात करून दाखवतात. दाबोळी विमानतळावरच आरमारी वायुसेनेचे संग्रहालयही आहे. +दाभोळी विमानतळावरून प्रतिवर्षी अंदाजे ५,००० टन मालसामानाची वाहतूक होते. येथून मुख्यत्वे आखाती देशांत मासे, फळे, फुले व भाज्यांची निर्यात होते. + + +आग्रा • +अराक्कोणम • +अंबाला • +बागडोगरा • +भूज रुद्रमाता • +कार निकोबार • +चबुआ • +छत्तीसगढ • +दिमापूर • +दुंडिगुल • +गुवाहाटी • +हलवारा • +कानपूर • +लोहगांव • +कुंभिरग्राम • +पालम • +सफदरजंग • +तंजावर • +येलहंका + + + बेगमपेट (हैदराबाद) • एचएएल बंगळूर (एचएएल/हिंदुस्थान) + + +जोगबनी विमानतळ • +मुझफ्फरपूर विमानतळ • +पाटना: लोकनायक जयप्रकाश विमानतळ • +पूर्णिया विमानतळ • +रक्सौल विमानतळ + + +बिलासपूर विमानतळ • +जगदलपूर विमानतळ • +Raipur: विमानतळ + + +चकुलिया विमानतळ • +जमशेदपूर: सोनारी विमानतळ • + + +बारवानी विमानतळ • +भोपाळ: राजा भोज विमानतळ • +ग्वाल्हेर विमानतळ • +इंदूर: देवी अहिल्याबाई होळकर विमानतळ • +जबलपूर विमानतळ • +खजुराहो विमानतळ • +ललितपूर विमानतळ • +पन्ना विमानतळ • +सतना विमानतळ + + +भुवनेश्वर: बिजु पटनायक विमानतळ • +हिराकुद विमानतळ • +झरसुगुडा विमानतळ • +रूरकेला विमानतळ + + +आग्रा: खेरीया विमानतळ • +अलाहाबाद: बमरौली विमानतळ • +गोरखपूर विमानतळ • +झांसी विमानतळ • +कानपूर: चकेरी विमानतळ • +ललितपूर विमानतळ + + +अलाँग विमानतळ • +दापोरिजो विमानतळ • +पासीघाट विमानतळ • +तेझू विमानतळ • +झिरो विमानतळ + + +दिब्रुगढ: मोहनबारी विमानतळ • +जोरहाट: रौरिया विमानतळ • +उत्तर लखिमपूर: लिलाबारी विमानतळ • +सिलचर: कुंभीरग्राम विमानतळ • +तेझपूर: सलोनीबारी विमानतळ + + +इंफाल: तुलिहाल विमानतळ + + +रुपसी विमानतळ • +शेला विमानतळ • +शिलाँग: उमरोई विमानतळ + + +ऐझ्वाल: लेंगपुई विमानतळ + + +दिमापूर विमानतळ + + +पाकयाँग विमानतळ + + +अगरतला: सिंगरभिल विमानतळ • +कैलाशहर विमानतळ • +कमलपूर विमानतळ • +खोवै विमानतळ + + +बालुरघाट विमानतळ • +बेहाला विमानतळ • +कूच बिहार विमानतळ • +इंग्लिश बझार: मालदा विमानतळ + + +चंदिगढ विमानतळ + + +धरमशाला: गग्गल विमानतळ • +कुलू: भुंतार विमानतळ • +शिमला विमानतळ + + +जम्मू: सतवारी विमानतळ • +कारगिल विमानतळ • +लेह: कुशोक बकुला रिम्पोचे विमानतळ + + +लुधियाना: साहनेवाल विमानतळ • +पठाणकोट विमानतळ + + +अजमेर विमानतळ • +बिकानेर: नाल विमानतळ • +जेसलमेर विमानतळ • +जोधपूर विमानतळ • +कोटा विमानतळ • +उदयपूर: महाराणा प्रताप विमानतळ (दबोक) + + +देहराडून: जॉली ग्रँट विमानतळ • +पंतनगर विमानतळ + + +पोर्ट ब्लेर: वीर सावरकर विमानतळ + + +कडप्पा विमानतळ • +दोनाकोंडा विमानतळ • +काकिनाडा विमानतळ • +नादिरगुल विमानतळ • +पुट्टपार्थी: श्री सत्य साई विमानतळ • +राजमुंद्री विमानतळ • +तिरुपती विमानतळ • +विजयवाडा विमानतळ • +विशाखापट्टणम विमानतळ • +वारंगळ विमानतळ + + +बेळगाव: सांबरे विमानतळ • +बेळ्ळारी विमानतळ • +विजापूर विमानतळ • +हंपी विमानतळ • +हस्सन विमानतळ • +हुबळी विमानतळ • +मैसुर: मंडकळ्ळी विमानतळ • +विद्यानगर विमानतळ + + +अगत्ती विमानतळ + + +पाँडिचेरी विमानतळ + + +मदुरै विमानतळ • +सेलम विमानतळ • +तुतिकोरिन विमानतळ • +वेल्लोर विमानतळ + + +दमण विमानतळ • +दीव विमानतळ + + +भावनगर विमानतळ • +भूज: रुद्र माता विमानतळ • +जामनगर: गोवर्धनपूर विमानतळ • +कंडला विमानतळ • +केशोद विमानतळ • +पालनपूर विमानतळ • +पोरबंदर विमानतळ • +राजकोट विमानतळ • +सुरत विमानतळ • +उत्तरलाई विमानतळ • +वडोदरा: हरणी विमानतळ + + +अकोला विमानतळ • +औरंगाबाद: चिकलठाणा विमानतळ • +हडपसर विमानतळ • +कोल्हापूर विमानतळ • +लातूर विमानतळ • +मुंबई: जुहू विमानतळ • +नांदेड विमानतळ • +नाशिक: गांधीनगर विमानतळ • +रत्नागिरी विमानतळ • +शिर्डी विमानतळ • +सोलापूर विमानतळ diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1314.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1314.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..97532d22bc4191d491babe60ffe8d67acb36eb7c --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1314.txt @@ -0,0 +1,8 @@ +ज्योतिर्लिंग स्तोत्र हे हिंदू धर्मातील एक स्तोत्र आहे. या स्तोत्रामध्ये बारा ज्योतिर्लिंगांची नावे, त्यांची स्थाने, आणि स्तोत्र पठण करण्याचे फळ सांगितले आहे. +ज्योतिर्लिंग स्तोत्र हे पुढील प्रमाणे आहे- +सौराष्ट्रे सोमनाथंच श्रीशैले मल्लिकार्जुनम्। उज्जयिन्यां महाकालमोङ्कारममलेश्वरम् ॥१॥ +परल्यां वैद्यनाथंच डाकिन्यां भीमशंकरम्। सेतुबन्धे तु रामेशं नागेशं दारुकावने ॥२॥ +वाराणस्यां तु विश्वेशं त्र्यम्बकं गौतमीतटे। हिमालये तु केदारं घृष्णेशंच शिवालये ॥३॥ +एतानि ज्योतिर्लिङ्गानि सायं प्रातः पठेन्नरः। सप्तजन्मकृतं पापं स्मरणेन विनश्यति ॥४॥ +या स्तोत्रानुसार ज्योतिर्लिंगांची नावे आणि स्थळे - +हे स्तोत्र सायंकाळी व प्रातःकाळी पठण केल्यास सर्व पापांचा विनाश होतो, असे सांगितले आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13141.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13141.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7fe0540d2afb454846481758d1f93ad2f943e08d --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13141.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +दामोदर दिनकर मधुकाका कुलकर्णी (ऑक्टोबर २३, इ.स. १९२३ - फेब्रुवारी २२ इ.स. २०००) हे मुंबई येथे ३ जून १९९० रोजी झालेल्या सहाव्या मराठी प्रकाशक संमेलनाचे अध्यक्ष होते. +मधुकाका नावाने परिचित असणारे श्री.दामोदर दिनकर कुलकर्णी हे एक धडाडीचे व आक्रमक प्रकाशक होते. १९४७ ते १९६२ या काळात कॉन्टिनेन्टल प्रकाशन, पुणे येथे तसेच १९६२ ते १९६७ या काळात त्यांनी संयुक्त साहित्य या संस्थांमध्ये काम केले. १९६८ मध्ये त्यांनी श्रीविद्या प्रकाशनाची मूहमर्तमेढ रोवली. 'वाळवंटातील चंद्रकोर' हे त्यांचे पहिले प्रकाशन. त्यानंतर ललित व शैक्षणिक अशी एक हजारावर पुस्तके त्यांनी प्रकाशित केली. पैकी 'आंबेडकरी चळवळ', 'अक्करमाशी', 'उचल्या', 'काबूलनामा', 'श्री विठ्ठल एक महासमन्वय',' मेड इन इंडिया', 'लोकमान्य टिळक आणि क्रांतिकारक' आदी महत्त्वाची पुस्तके आहेत. +श्रीविद्या प्रकाशनाच्या 'उचल्या' या लक्ष्मण गायकवाड लिखित पुस्तकास साहित्य अकादमी पुरस्कार. +मधुकाका कुलकर्णी यांनी 'प्रकाशकनामा' नावाचे आत्मचरित्र लिहिले आहे. पुणे महापालिकेच्या वतीने प्रभात रोड गल्ली क्रमांक १४ मधील आयकरभवनच्या चौकाला ४-२-२०१८ रोजी मधुकाका कुलकर्णी यांचे नाव देण्यात आले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13157.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13157.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..351e422071b651185cc7a34e2a5012ba63aadee0 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13157.txt @@ -0,0 +1 @@ +दामोदरसेन (इ.स. ४०० - इ.स. ४४० ) वाकाटक घराण्याचा राजा होता. तो रुद्रसेन (दुसरा) आणि प्रभावतीगुप्त (गुप्त सम्राट, चंद्रगुप्त द्वितीय याची मुलगी) यांचा मुलगा होता. त्यांच्या वडिलांच्या अकाली मृत्यूमुळे प्रभावतीगुप्तने त्यांचे पुत्र दिवाकरसेन, दामोदरसेन आणि प्रवरसेना हे सर्व अल्पवयीन मुले म्हणून त्यांच्या ऐवजी दीर्घकाळ राज्य केले. राज्याभिषेक करण्यापूर्वी राज्याचा राजा दिवाकरसेना मरण पावला म्हणून राज्य दामोदरसेन व त्यांचे भाऊ प्रवरसेन यांना मिळाले. [१] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1319.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1319.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7b83592b99c1db303dccdb78e589c950b09c4e01 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1319.txt @@ -0,0 +1,3 @@ + + लग्न · मंगळ · रवि · शनि · गुरू · शुक्र · चंद्र · राहू · केतू · बुध · नेपच्यून · हर्षल · प्लुटो + मेष रास · वृषभ रास · मिथुन रास · कर्क रास · सिंह रास · कन्या रास · तूळ रास · वृश्चिक रास · धनु रास · मकर रास · कुंभ रास · मीन रास diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13196.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13196.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..bc611b19a3138ab24cd47d62901f1dfe73df6f70 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13196.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +१०° ५७′ ०५.३४″ N, ७९° २१′ २२.४″ E +गुणक: गुणक: Unknown argument format +दारासुरम हे भारताच्या तमिळनाडू राज्यातील गाव आहे. कुंभकोणमपासून ४ किमी अंतरावर असलेल्या या गावाची लोकसंख्या २००१ च्या जनगणनेनुसार १३,०२७ होती. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_132.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_132.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..296d4f2cb21c6e0b57e70a013009d0334a1ec3b3 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_132.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +लॉर्ड कर्झन म्हणजेच जॉर्ज नथानियेल कर्झन, केडलस्टनचा पहिला मार्केस कर्झन ( जानेवारी ११, इ.स. १८५९ - - मार्च २०, इ.स. १९२५) हा लॉर्ड एल्गिन नंतर भारताचा व्हाइसरॉय होता. तो त्याआधी इंग्लंडचा परराष्ट्र सचिव होता. व्हाईसरॉय पदावर येण्यापूर्वी तो भारतात चार वेळा येऊन गेला होता. त्याने आपल्या व्हाइसरॉयपदाच्या कारकिर्दीत बंगालची फाळणी केली[१]. या फाळणीच्या विरोधात झालेल्या जनतेच्या आंदोलनानंतर ही फाळणी रद्द करण्यात आली. त्याने त्याच्या कारकिर्दीत बऱ्याच सुधारणा करण्याचा प्रयत्‍न केला. त्यांमध्ये पोलीस सुधारणा, शैक्षणिक सुधारणा[२], आर्थिक सुधारणा, न्यायालयीन सुधारणा, लष्करी सुधारणा वगैरे होत्या. इ.स. १८९९चा कलकत्ता महापालिका कायदा,[३], १९०४ सालचा प्राचीन स्मारक संरक्षण कायदा हे त्याच्या कारकिर्दीत झाले.[४] ब्रिटिश साम्राज्याचे वैभव दर्शवण्यासाठी लॉर्ड कर्झनने राणी व्हिक्टोरियाच्या स्मरणार्थ कलकत्ता येथे विक्टोरिया मेमोरिअल हॉल उभारला[५]. + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13205.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13205.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..bc2be868644f79d47a082288ff325a908a200cb2 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13205.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +दारिया सर्गेयेव्ना कसात्किना (रशियन: Дарья Сергеевна Касаткина;७ मे, १९९७:तोल्याटी, रशिया - ) ही रशियन व्यावसायिक टेनिस खेळाडू आहे. ही उजव्या हाताने फोरहँड आणि दोन्ही हाताने बॅकहॅंड फटका मारते. +हिने २०१४ फ्रेंच ओपनमधील मुलींची स्पर्धा जिंकली होती. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13206.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13206.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..bc2be868644f79d47a082288ff325a908a200cb2 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13206.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +दारिया सर्गेयेव्ना कसात्किना (रशियन: Дарья Сергеевна Касаткина;७ मे, १९९७:तोल्याटी, रशिया - ) ही रशियन व्यावसायिक टेनिस खेळाडू आहे. ही उजव्या हाताने फोरहँड आणि दोन्ही हाताने बॅकहॅंड फटका मारते. +हिने २०१४ फ्रेंच ओपनमधील मुलींची स्पर्धा जिंकली होती. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13223.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13223.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3384ec922db5df5c456465527a8a5f740e487dfc --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13223.txt @@ -0,0 +1 @@ +एक यादववीर.दारुकाने कृष्णाची अविरत सेवा केली तसेच कृष्णाला कायम साथ दिली. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13224.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13224.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..94d6ae4897a4800eb06add542fffe563c0fd46dc --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13224.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +दारूज हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील खटाव तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान ३० सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान ११ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २० अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1324.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1324.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9f28aa1239b93a099d0914f5b51fdae00bcfa54f --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1324.txt @@ -0,0 +1 @@ +ज्योती (११ डिसेंबर, १९९९:सोनेपत, हरयाणा, भारत - ) ही भारतीय हॉकी खेळाडू आहे. ही भारताकडून २०२२ राष्ट्रकुल खेळांमध्येमध्ये खेळली. ही फॉरवर्ड स्थानावर खेळते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13327.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13327.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..70da7fc3024c6312ad7aa5e0daf6bd27b5f9af0e --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13327.txt @@ -0,0 +1,124 @@ + . +दासो दिगंबरपंत देशपांडे ऊर्फ दासोपंत (इ.स. १५५१ - इ.स. १६१६) हे मराठी भाषेच्या इतिहासातील सर्वाधिक लेखन करणारे संत-कवी होते. यांचा जन्म शके १४७३मध्ये अधिक भाद्रपद कृष्ण अष्टमी रोजी सोमवारी झाला होता. ते संत एकनाथांचे समकालीन होते. दासोपंत दत्तात्रेयांचे परम भक्त होते. यांच्या एकूण रचनांची संख्या सुमारे ५ लाख ओव्यांपर्यंत समजली जाते. त्यांनी काही लिखाण दिगंबरानुचर या टोपणनावाखाली केले आहे.त्यांना संत सर्वज्ञ दासोपंत असेही म्हणतात. +संत सर्वज्ञ दासोपंत हे इसवी सनाच्या १६-१७ व्या शतकात होऊन गेले. मध्ययुगातील नाथपंचक म्हणजे संत एकनाथ, जनीजनार्दन, रामा जनार्दन, विठा रेणुकानंदन आणि संत सर्वज्ञ दासोपंत हे होय. +या पंचकांतीलच नव्हे तर एकूणच आजवरच्या संत काव्यांत सर्वाधिक, प्रचंड काव्यनिर्मिती करणारे संत म्हणजे दासोपंत होत. त्यांनी केवळ अफाट साहित्य निर्माण केले, असे नाही तर त्यातील वैविध्य, वैचित्र्य, विलक्षणता यामुळे त्यांचे साहित्य संत काव्यांत आपली विशिष्टता सिद्ध करते. त्यांनी अंबाजोगाईत मंदिर परंपरेत धर्मसंप्रदायी उपासनेला कलात्मक अधिष्ठान दिले. +बेदर परगण्यातील नारायणपेठी दिगंबरपंत हे बेदरच्या अलीच्या दरबारात कमाविसदार होते. दिगंबरपंतांकडे पंचमहाली देशमुख-देशपांडेपण होतं. दिगंबरपंत व पार्वतीबाईंच्या पोटी मोठय़ा नवसाने शके १४७३ (सन १५५१) अधिक भाद्रपद वद्य अष्टमीला दासोचा जन्म झाला. बालपणापासूनच अत्यंत हुशार असलेल्या दासोने वयाच्या पाचव्या वर्षी, मुंज होताच चारही वेद मुखोद्गत म्हणून दाखविले, असे सांगितले जाते. पुढे वयाच्या १६व्या वर्षी गद्वालच्या सावकाराच्या मुलीशी - जानकीशी - त्याचा विवाह झाला. +राज्यात दुष्काळ पडला. लोकांची अन्नान्न दशा झाली आणि दिगंबरपंताच्या ठायी असलेली भूतदया जागी झाली. त्यांनी सरकारी कोठारांतील सर्व धान्य गोरगरिबांना वाटून टाकले. त्या वर्षी दिगंबरपंतांनी साराही जमा करून भरला नाही. बादशहाला ही गोष्ट कळताच दिगंबरपंतांना दरबारात हजर राहण्याचे आदेश दिले. दिगंबरपंत आपल्या लवाजम्यासह दरबारात हजर झाले. सोबत दासो होता. बादशहाने कोठारे खुली करण्याबद्दल जाब विचारला. दिगंबरपंतांचे, मला गरिबांची दया, आली हे उत्तर ऐकून बादशहा आणखीनच संतापला. त्यानं फर्मान सोडले, एक महिन्याच्या आत पाच लक्ष सुवर्णमुद्रा सरकारी खजिन्यात जमा करा. तोवर दासोला इथं ओलीस म्हणून नरजकैदेत राहावे लागेल. एक महिन्याच्या आत मुद्रा भरल्या नाहीत तर दासोला मुसलमान केले जाईल. हे निर्वाणीचे शब्द ऐकले आणि दिगंबरपंतांवर आभाळच कोसळले. त्यांची चूक त्यांना मान्य होती पण त्याची एवढी मोठी शिक्षा भोगावी लागेल अशी कल्पनाही त्यांनी केली नव्हती. आपला नुकतेच लग्न झालेला कोवळा पोरगा आपण आपल्या हाताने कसायाच्या ताब्यात दिला असे त्यांना वाटू लागले. पण आता काहीच इलाज नव्हता. दिगंबरपंत खालमानेने घरी आले. पार्वतीबाईंना ही गोष्ट कळली आणि त्यांनी धीरच सोडला नुकतीच लग्न होऊन आलेली जानकी तर अजाणच होती. ती भांबावून गेली. एवढी मोठी रक्कम दिगंबरपंतांना भरणे कदापीही शक्य नव्हते. +दासो बादशहाच्या नजरकैदेत होता. तो रोज झरणीनृसिंहाला जाई, तिथे स्थान-संध्या आदी आन्हिके करी. बादशहाने भोजन खर्चासाठी म्हणून दिलेले पैसे ब्राह्मणांना दान करी आणि परत येई. त्याच्या कोवळ्या वयातील गंभीर मुद्रेकडे पाहून लोक हळहळ करीत. आता हा तेजस्वी ब्राह्मण मुलगा मुसलमान होणार याचे दुःखही त्यांना होत असे. पण बादशहाच्या आज्ञेपुढे काहीच चालत नव्हते. एक महिना भरत आला. शेवटचा दिवस आला. इकडे दासोने आणि तिकडे दिगंबरपंतांनी व पार्वतीबाईंनी तर आशाच सोडून दिली होती! +दासो आपल्या सात पिढ्यांपासून असलेल्या कुलदैवताला, श्रीदत्तात्रेयाला, आर्त टाहो फोडून आळवीत होता आणि दिवसाच्या शेवटच्या प्रहरी सूर्य मावळताना हातात काठी, डोक्यावर मुंडासे, खांद्यावर घोंगडी अशा वेषातील दत्ताजी पाडेवार बादशहापुढे हजर झाला. "मी दिगंबरपंतांचा सात पिढ्यांपासून सेवक आहे, माझे नाव दत्ताजी पाडेवार. मला दिगंबरपंतांनी या मुद्रा देऊन पाठवले आहे", असे म्हणून त्याने हातातली पाच लक्ष मुद्रा असलेली चंची बादशहाच्या पुढ्यात खळखळा ओतली. मुद्रा मिळाल्याची पावती मागितली. आणि पावती घेऊन तो गेलासुद्धा. ही गोष्ट दासोला कळली आणि त्याच्या डोक्यात लख्खप्रकाश पडला. आपण श्रीदत्तात्रेयाच्या दर्शनाला मुकलो हे त्याच्या ध्यानात आले. बादशहा मात्र भाग्यवान, त्याला श्रीदत्ताचे दर्शन झाले, असे वाटले. +बादशहाने दासोची पालखीतून पाठवणी केली लोकांत आनंदीआनंद झाला. दिगंबरपंत व पार्वतीबाई आनंदाने हरखून गेले. पण या आनंदोत्सवात वरवर आनंदी दिसणारा दासो मात्र अस्वस्थ होता. हा दत्ताजी पाडेवार म्हणजे प्रत्यक्ष श्री दत्तात्रेयच असावा हे जाणून दासोला दत्तात्रेयाच्या दर्शनाचा ध्यास लागला. आणि घरी आल्यानंतर काही दिवसांतच घर-संसाराचा त्याग करून दासो घराबाहेर पडला. काही काळ भ्रमणानंतर माहूरगडी १२ वर्षे तपश्चर्या करून त्यांनी ज्ञान-योग सिद्ध आणि साध्य केला. +श्रीदत्तात्रेयाच्या आदेशावरून दासोपंत राक्षसभुवनी गेले तिथे गंगातीरी वाळूमध्ये दत्तात्रेयांच्या पादुकांचा प्रसाद प्राप्त झाला. आजही धाकटे देवघरी या पादुका पाहावयास मिळतात. कर्नाटकात डाकुळगी, औरंगाबाद जिल्ह्यातील वैजापूर जवळील हिलालपूर येथे दासोपंतांनी शिष्यांस अनुग्रह दिला. +पती घरातून निघून जाऊन १२ वर्षे होऊन गेल्यामुळे दिगंबरपंत व पार्वतीबाई वैधव्य पत्करण्यासाठीच्या विधीसाठी जानकीला वाणीसंगमावर घेऊन आले. तिथेच व्याघ्रेश्वराच्या मंदिरात दासोपंत बसलेले होते. त्यांनी या मंडळींना ओळखले आणि हे कृत्य तूर्तास थांबवावे, असा निरोप दिला. हा निरोप कोणी दिला त्यांची भेट घ्यावी, दर्शन घ्यावे म्हणून ही सर्व मंडळी व्याघ्रेश्वराच्या मंदिरात आली आणि जानकीने तात्काळ आपल्या पतीस ओळखले. सर्वाची पुनश्च भेट झाली. दिगंबरपंतांनी नारायणपेठी असलेली जहागिरी आपल्या कारभाऱ्याच्या नावे करून दिली. पुन्हा नारायणपेठी न जाण्यासाठी. दासोपंत सर्वासह अंबाजोगाईस आले. गावाच्या मध्यवस्तीत असलेल्या (भटगल्ली) गणपती मंदिरात मुक्काम ठोकला. सितोपंत हे गावातलं बडे प्रस्थ. त्यांची स्वारी पालखीतून देवीच्या दर्शनासाठी निघाली. त्यांचा एक पण होता. की, मला नजरेने जो समाधी लावील, त्यालाच मी गुरू करीन. दासोपंतांची आणि सितोपंतांची नजरानजर झाली मात्र सितोपंतांची शुद्ध हरपली. सितोपंत शुद्धीवर आले तेव्हा त्यांचे मस्तक दासोपंतांच्या चरणांवर होते. सितोपंतांनी दासोपंतांची राहण्याची सर्व व्यवस्था लावली. आजचे धाकटे देवघर म्हणजे दासोपंतांचे वास्तव्य असलेले घर होय. +धाकट्या देवघरात राहत असताना, दासोपंत रोजची नित्यकर्मे, आन्हिके आटोपत आणि अव्याहत लेखन करीत. साधारणपणे वयाच्या ३५-४० व्या वर्षी ते अंबाजोगाईस स्थिरावले. या वेळी त्यांनी लेखनास सुरुवात केली असे गृहीत धरल्यास, त्यांनी वयाच्या ६४ व्या वर्षांपर्यंत म्हणजे २० ते २५ वर्षे अखंड लेखन केले. त्यांना दररोज एक ढब्बू पैसा किंमतीची शाई लागे असे सांगतात. +माघ वद्य षष्ठी शके १५३७ला ते समाधिस्थ होऊन श्री दत्तस्वरूपात विलीन झाले. +दासोपंतांच्या वाङ्मय मंदिराचा कळस म्हणजे त्यांची पंचीकरण ‘पासोडी’ होय. ४० फूट लांब आणि चार फूट रुंद अशा कापडावर पंचीकरण, अध्यात्मज्ञानाचा विषय चित्राकृतींतून मांडलेली ही पासोडी मराठी संतवाङ्मयात अनन्य, अपूर्व व एकमेवाद्वितीय अशीच म्हणावी लागेल. +प्राचीन काळी पांघरण्यासाठी वापरण्यात येणाऱ्या जाड्या-भरड्या कापडास पासोडी म्हणत असत. या कापडावर खळीचे लेप देऊन सुकविले जाते. ग्रॅफाईटची पावडर, कवडय़ांच्या साहाय्याने घासून हा कपडा गुळगुळीत केला जातो. या प्रक्रियेतून पासोडी टिकाऊ व मजबूत बनवली जाते. अशा पासोडीवर वेदान्ताचे आकृतीसह स्पष्टीकरण देताना, कपाटाकृती विवरणात्मक मांडणी करताना, कागदाला कागद जोडून लिहिणे गैरसोयीचे व त्याची काळजीपूर्वक हाताळणी करणे व ते दीर्घ काल टिकणे अशक्य व अवघड झाले असते. म्हणूनच पिढ्यान्‌पिढ्या हा अमूल्य विषय अमीट राहावा या उद्देशाने दासोपंतांनी ‘कापड’ हे वैशिष्ट्यपूर्ण माध्यम वापरून चित्राकृतीतून अध्यात्मासारखा विषय प्रतिपादन करणे ही कल्पनाच मुळात अभिनव आहे. यातूनच दासोपंतांतील कलावंताच्या सर्जन व सृजनशक्तीचे दर्शन घडते व अभिजात शिक्षकही मनात ठसतो. विषयांची मांडणी करताना त्या अनुषंगाने त्यांनी अश्वत्थवृक्ष, सर्प, भावचक्र, पंचकोशचक्र, स्थूलादिदेहचक्र, श्रीदत्तमूर्ती, माला, त्रिशूल, शंख, डमरू, कमंडलू, चक्र व हंस या चित्रांचे रेखाटन केले आहे. दासोपंत एक उत्तम चित्रकार होते याची साक्ष पासोडीतील चित्रांवरून सहजच मिळते. +संपूर्ण पासोडीच्या भोवती सुरेख आणि सुबक अशी वेलबुट्टी काढलेली आहे. चित्रांतील रेषा अत्यंत भावसूचक भासतात. त्यातील वळणे (स्ट्रोक्स) कुशल चित्रकाराचे दर्शन घडवितात. विशेष गोष्ट अशी की, प्रत्येक चित्रात त्यात मावेल असा त्या चित्राचा कार्यकारणभाव व्यक्त करणारा मजकूर योजनाबद्ध रितीने लिहिलेला दिसतो. कुठेही अक्षरांची दाटी नाही किंवा बळेच मजकूर कोंबून बसवलेला नाही. कुठेही खाडाखोड नाही. नियोजनपूर्वक संतुलित असे हे नेटके चित्रमय वाङ्मय विलक्षण म्हणावे लागते. +शास्त्राच्या अनुषंगाने विचार केल्यास वेदान्तशास्त्रातील पंचकोशचक्र दर्शविण्यासाठी त्यांनी ह्रदयाच्या आकाराप्रमाणे चित्राकार घेतला आहे. अश्वत्थवृक्षाची अप्रतिम मांडणी, सर्प व हंसातील सजीवपणा किंवा स्थूलादिदेहचक्रांत तांबड्या, निळ्या रंगांचा केलेला वापर, तसेच कपाटाकृतीच्या आधारे केलेली शिक्षकी शैलीतील मांडणी यावरून अत्यंत परिश्रमपूर्वक व अभ्यासपूर्ण केलेली ही वाङ्मयनिर्मिती आहे हे लक्षात येते. प्राचीन काळापासून विश्वाचे मूळ शोधणे, सृष्टिप्रक्रियेला सांख्ययोगाधाराने पंचीकरणाद्वारे मांडू पाहणे हा मानवी-प्रज्ञेचा आविष्कार होय. यात प्राचीन ऋषी-मुनींपासून मुकुंदराज, यंबक, ज्ञानेश्वर, सोपानदेव, जनार्दन स्वामी, मृत्युंजय स्वामी, रंगनाथबुवा निगडीकर, दीन कवी, हरिबुवा, मौनी स्वामी इत्यादींनी पंचीकरणावर स्वतंत्र रचना केल्या. परंतु आजवर निर्माण झालेल्या या पारमार्थिक वेदान्ती वाङ्मयात दासोपंतांची पासोडी ही वेदान्तातील पंचीकरण इतक्या सूक्ष्मपणे, विस्ताराने विवरण करणारी एकमेव आकृत्या असलेली व चित्रमय वाङ्मयीन रचना असावी. +सकळ विश्वाचे कारण +निमित्य आणि उपादान +परब्रह्मनिर्गुण निराभास जे +जेथे कार्यना कारण माया अविद्य भान +जीऊ ईश्वरूना आन वस्तुजात +ज्ञाता ज्ञेयना जेथ +ज्ञान कर्ता कार्यना कारण +ऐसे सच्चिदानंदमय संपूर्ण परब्रह्म +पंचीकरण विषयाची स्वानुमते चिकित्सात्मक मांडणी दासोपंतांनी केली आहे. शेवटी पंचीकरणातील तत्त्वासंबंधी असलेली मत-मतांतरे देऊन दासोपंतांनी स्वयंप्रज्ञेने आपले मत स्पष्टपणे मांडले आहे. पासोडीतील चित्रांचा भाग वगळता एकूण ओव्या १४८७ इतक्या आहेत. पासोडीचे एकूण १३ विभाग करण्यात आलेले असून प्रत्येक भागाच्या समाप्तीनंतर जाड लाल रेषा आखलेली दिसते. अक्षरांसाठी काळी शाई आणि रेषांसाठी लाल शाईचा वापर केलेला दिसतो. बोरूच्या लेखणीने अत्यंत ठसठशीत अर्धा इंच उंचीचे हे अक्षर वळणदार आणि घोटीव आहे. काही ठिकाणी पासोडी जीर्ण झाल्याने फाटून झड झाली आहे. अक्षरे पुसट झाली आहेत. जगातील वाङ्मयाच्या वस्तुसंग्रहात दासोपंतांची पासोडी एकमेवाद्वितीय असावी असे तज्ज्ञांचे मत आहे. +संत सर्वज्ञ दासोपंतांची वाङ्मयनिर्मिती विपुल असून त्यातील वैविध्य लक्षवेधी आहे. ५० ते ५२ लहान-मोठ्या संस्कृत-प्राकृत ग्रंथांची केवळ सूचीच आज पाहावयास मिळते. सव्वा लक्ष ओव्यांचे प्रदीर्घ गीताभाष्य (दासोपंती केला गीतार्णव मानावा सव्वा लाख -मोरोपंत) म्हणजे दासोपंतांचा ‘गीतार्णव’ होय! ‘दिगंबरानुचर’ ही नाममुद्रा धारण करून दासोपंतांनी आपले ग्रंथ लिहिले. गीतेच्या श्लोकांवर स्वयंप्रज्ञा भाष्य व परमार्थ निरूपण ही मुख्य विषयभूमिका स्वीकारून विवेचनातून चिंतन करणारे निबंध, समाजकथा, बोधकथा सांगत प्रशस्त विवेचनशैलीने, विस्ताराने विषय मांडणी, यांत केलेली दिसते. म्हणूनच गीतेचा अर्णवच निर्माण झाला. गीतार्णवात दासोपंतांतील निबंधकार, प्रबोधनकार, कथाकार अभिव्यक्त होतो. रसाळ निवेदन करीत दासोपंत गीतेच्या श्लोकांच्या निरूपणात रूढार्थाहून निराळे अर्थ देतात. गीतार्णवातील शिवकालखंडपूर्व राजनीती विचार (१५०० ओव्यांतून), कृषिधर्म व वाणिज्य धर्म तसेच धर्मावरील चिंतन व भाष्य दासोपंतांची स्वतंत्र सामाजिक प्रज्ञा प्रदर्शित करतात. शिवाजीच्या गनिमी काव्यास पूर्वीचे दासोपंतांचे ‘मायायुद्ध’ मार्गदर्शक ठरले असावे काय? समर्थ रामदासांच्या विचारांची बैठक तयार होण्यास दासोपंतांचे ग्रंथ कारण-प्रेरणा ठरले असावेत काय? +एकाध्यायी गीता म्हणून ज्याला ज्ञानेश्वरांनी संबोधले त्या गीतेतल्या १८व्या अध्यायावर दासोपंतांनी १८,००० ओव्या लिहिल्या आहेत. पण दासोपंत विस्तारशरण नाहीत असे म्हणता म्हणता त्यांनी त्यांच्या ‘गीतार्थबोधचंद्रिके’त भगवद्‌गीतेवर ८८८९ ओव्यांचे संक्षिप्त भाष्य लिहिले.. ही तथाकथित लघुटीका लिहिण्याचे प्रयोजनही ते सांगतात. +‘मागा गीतार्णव रचिले +ते समुद्रचि होऊनि गेले +न वचेचि कवणा उल्लंघिले +शब्दार्णव +गीतार्थबोधचंद्रिका आरंभिली +हे ‘लघुटीका संतोषी करू लोकां श्रोतयांते’ या त्यांच्या ओवीवरून सामान्य लोकांच्या संतोषाची बूज ठेवूनच त्यांना डोळ्यांसमोर ठेवूनच दासोपंतांनी ग्रंथरचना केली. गीतार्थबोधचंद्रिकेत गीतेच्या श्लोकांवर थोडके संस्कृत भाष्य करून दासोपंतांनी पुढे प्राकृत निरूपण केले आहे. +‘योगसंपत्ती’ हा मुख्य प्रतिपाद्य विषय असलेला गुरुशिष्यसंवाद रूपाने लिहिलेला- तत्त्वज्ञानात्मक ग्रंथ म्हणजे ‘ग्रंथराज’ होय. सिद्धराज आगम या ग्रंथात गुरूपरीक्षा, शिष्यपरीक्षा, गुरूदर्शन, यंत्रपूजा, मानसिक पूजा, कालनियम कर्म, श्रीदत्ताच्या १६ अवतारांचे विवेचन इ.विषय येतात. अवधूतराज हा गुरू-शिष्य संवादी तत्त्वज्ञानात्मक ग्रंथ, प्रबोधोदय (पूर्वार्ध-उत्तरार्ध) हा मुमुक्षुंसाठी लिहिलेला ग्रंथ वाक्यवृत्ती (गद्यात्मक), वाक्यवृत्ती (पद्यात्मक), सार्थगीता, स्थूल गीता, अवधूत गीता, अनुगीता, पंचीकरणप्रबोध या प्राकृत रचना तसेच प्रणव व्याख्या, पुरुषसूक्तार्थ प्रकाश:, गायत्री मंत्रभाष्य, दत्तात्रेय माहात्म्य, सिद्धराजागम, बोधप्रक्रिया, गुरुप्रसाद, अद्वैतश्रुतिसार, गीतार्थबोध, उपनिषदर्थप्रकाश या संस्कृत ग्रंथकृती सूचित तसेच वाङ्मयेतिहासाच्या ग्रंथात उल्लेखिलेल्या आढळतात. परंतु यातील एकही रचना संशोधकास, अभ्यासकांस आज पाहावयासही मिळत नाही. याशिवाय अनेक स्तोत्रे, पूजाविधी, दत्तात्रेय सहस्रनामावली, दत्तात्रेय द्वादशनाम, दत्तात्रेय शतनाम, गीतार्थ प्रबंधस्तोत्र, शिवस्तोत्र, षोडशस्तोत्र, भक्तराजकवच, मंगलमूíतपूजा, मासिक पूजा, यंत्रपूजा, उपकालस्तोत्र, वेदपादाख्यान, षोडशयंत्र, दत्तात्रेय दशनाम, षोडशनाम, अत्रिपंचक, सिद्धदत्तात्रेय, गुरूस्तोत्र, सीताज्वरनिवारणस्तोत्र, वज्रपंजरस्तोत्र, दत्तात्रेय नामावली, महापूजा, वैदिक पूजा, सिद्धमाला, षोडशावतार प्रादुर्भावस्तोत्र, षड्गुरू यंत्र, इ.स्फुट रचनांची नोंद मिळते यातील काही रचनाच फक्त आज उपलब्ध आहेत. +दासोपंतांनी सव्वालक्ष पदांचा ‘पदार्णव’ रचला. आजमितीस त्यांची ३००० ते ३५०० पदेच उपलब्ध आहेत. मध्ययुगातील ज्ञानदेव, नामदेव, एकनाथ या पूर्वसूरींच्या रचनांचा मंद परिमळ, तरीही स्वयंप्रज्ञ भावानुभवांची सुसंघटित आशयघन, भक्तिपर पदरचना संत दासोपंतांनी केली. संत दासोपंतांच्या पदरचनेत विविध आकृतिबंध आढळतात. त्यात ओवी, धवळे, ध्रुवा, चौचरणी, जती, अभंग, पद, प्रबंध, आरती, शेजारती, लळित आरती, भारूड, गवळण, विरहिणी, पाळणा, हिंदूोळा, कूट, स्तोत्र, श्लोक, अष्टक यांचा समावेश होतो. यातील चौचरणी, जती, ध्रुवा हे आकृतिबंध प्राचीन महानुभावी वाङ्मयात आढळतात. त्यानंतर ते दासोपंतांनीच हाताळलेले दिसतात. तसेच दासोपंतांची ‘हिंदूोळा’ आकृतिबंधाची रचना एकूणच संत वाङ्मयात लक्षणीय ठरते. भारूडसदृश ‘लळित पदे’ म्हणजेच विविध ‘रूपके’ दासोपंतांनी रचली. तसेच दासोपंतांची काही नाटय़ात्मक दीर्घ पदेही (पदनाटय़) संत वाङ्मयातील काव्य क्षेत्रात विलक्षण ठरतात. +कवीमनाची भावावस्था, उत्कटता, तिची सूक्ष्मातिसूक्ष्म व तरल स्पंदने, संवेदना यांवरच कलाकृतीचे, रचनेचे बाह्य़स्वरूप निश्चित होते. आशयाच्या दृष्टीने, विचार, कल्पना, तत्त्व, भावविभाव, अर्थ या घटकांचा तर आविष्काराच्या दृष्टीने प्रतिमा संकेत, प्रतीके, अलंकार, शब्दकळा, शैली, वृत्त, लय, रचना यांची मांडणी, योजना या घटकांचा विचार करावा लागतो. +दासोपंतांच्या पदरचनेतील विविध आकृतिबंध आणि आशय-आविष्काराच्या अनुषंगाने येणारे विविध भावविभाव, विषय, संत कवितेच्या क्षेत्रांत अभ्यसनीय ठरतात. +सर्वच संतांची भावकविता ही सहजोद्गार असते. ती नेणिवेची कविता असते. दासोपंतांची भावकविता नेणिवेची आत्मनिवेदनात्मक तसेच संवादी सहजोद्गार असूनही जाणिवेने लिहिलेली आहे असे वाटते. मनाची विशिष्ट भाववृत्ती, उत्कटता जो उपजत, आंतरिक स्फुरण असलेला प्रातिभ आविष्कार करते, ते म्हणजे ‘भावकाव्य’ +दोन्ही सजळ जाले नयन +दत्ता कई येसील भेटी? +प्राणपंचक धरिले कंठी +दासोपंत निःसीम दत्तभक्त होते. हा भक्त देवाला अनेक भूमिकांतून पाहतो. विविध नातेसंबंधांनी, विविध भूमिकांतून त्याची कल्पना करतो. त्या-त्या भूमिकेच्या अनुषंगाने भक्तांच्या मनांत अनेकविध भावतरंग निर्माण होतात. या विविध भूमिकांतील भक्ताची अनुभूती, तन्मयता, देवाच्या रूप-गुणांचे वर्णन, त्याच्याविषयी वाटणारी आत्यंतिक ओढ, पराकोटीचे प्रेम, कृतकृत्यता, अनन्यशरणता, आर्तता इ. भाव विविध अनुबंधांतून व्यक्त होत असतात. हा भक्त कधी बालक होतो तर कधी पाडस होतो. चातक, पतंग होऊन श्रीदत्ताचा धावा करतो. पाण्याबाहेर तळमळणारी मासोळी होतो, सासुरवाशीण लेक होतो. श्रीदत्ताची विरही प्रेयसी होतो, कधी श्रीदत्ताची पतिव्रता होतो तर कधी व्यभिचारिणी होतो. श्रीदत्ताविषयीचे प्रेम विविध भावच्छटांतून व्यक्त करणाऱ्या पदरचनांतून भक्तिप्रेमाचा पूर लोटलेला दिसतो. +प्रेम दे मज प्रेम दे सर्व सुख मज प्रेम दे +कई वोळसी अमृतधारा +तुझे चातकु मी पाखरू; +कवणाची आशा करू? +‘कवळीन दोही बाही +ऐसी आवडी होतसे देही +दत्ता! नीरास करिसी काह्य? +परमात्मया योगीराया’ +या पदरचनांतून शुद्ध भक्तिभाव, वत्सलभाव, प्रीतीभाव, क्षमापराधी भाव आढळतो. दत्तसंप्रदायात दासोपंतांची ‘विरहिणी’ लक्षणीय म्हणावी लागेल. अभिलाषा, चिंता, स्मरण, गुणकथन, उद्वेग, प्रलाप, उन्माद, व्याधी, जडता, मूच्र्छा, मरण अशा दशांगांतून व लास्यांगातून विरहिण्यांची भावस्पंदने अभिव्यक्त होतात. +श्री दत्तेवीण सखीये वेचती प्राण’ +‘चांदु चंदने माये चंपक +चेतने मूळी लागती बाण +‘बाइये! चंदन अंगी न साहे +परिमळ तो वाया जाय +चंद्रु चांदिणे करी काये? +प्राणनाथु वो कैसे नि ये? +पाखंड खंडन करणारी, दंभस्फोट करणारी पदे, हरि-हर ऐक्य प्रतिपादन करणारी पदे, गुरुमहिमा व्यक्त करणारी पदे, सगुण-निर्गुण द्वैतभावाचा विलक्षण अद्वैतभाव व्यक्त करणारी पदे, जन नाम-गुणसंकीर्तनाचा पुरस्कार करणारी पदे ही समाज प्रबोधनाच्या कळवळ्यापोटीच निर्माण झालेली पदरचना आहे. +मन चंचळ लावितो डोळे +वेष देखोनिया वेधले जन +अंतरिचे ज्ञान कवणु जाणे? +‘ह्रदयी कामना, क्रोधु असंवरू +संन्यासु तो वरि काई +वाक्य विचारणा, प्रणवाचा जपु, +निष्ठेसि ठावोचि नाही +दंड कमंडलु पादुका +काशाय वस्त्र पवित्रसे देही +अंतरीची खूण न कळे +प्राणीया न सुधी बोडिकी डोई +संत दासोपंतांच्या पदार्णवातील काही पदांतून विशिष्ट प्रसंगांचे वर्णन, कथन तसेच वैशिष्टयपूर्ण नाटय़ात्मक निवेदन असलेली लक्षणीय पदे आहेत. काही पदांवर शीर्षकाची नोंद आढळते तर काही पदांचा समूह (सलग ५, १० इत्यादी) अभ्यासताना त्यातील अनुस्यूत सूत्र, अंतसंबंधावरून, ती पदे म्हणजे ‘पद्यनाट्य’ असावे असे वाटते. यात ‘जन्मकाळची पदे’, ‘हळदुली’, ‘प्रीतीकळहो’, ‘नामनिर्देशु’ आणि ‘गूज’ अशी शीर्षके असलेली नाट्यपदे आहेत तर काही पदसमूह विविध विषयांवर गुंफलेली पदनाट्ये आहेत. यांत श्रीदत्त आणि ऋषिपुत्र यांतील वनक्रीडा, त्यांच्यातील चर्चा, जन्मकाळचे प्रसंगवर्णन, संवाद आढळतात. +दासोपंतांचे ‘लळित’ म्हणजे ‘रूपके’, ‘कूट’, ‘खेळिया’, ‘नवल’, ‘कोडे’, सामाजिक, कौटुंबिक अशा अनेक विषयांना स्पर्श करणाऱ्या विविध सोंगांचे रंगाविष्करणच होय. लोकनाट्याचा मंदिर परंपरेतील अवतार म्हणजेच ‘लळित’ असे म्हटल्यास वावगे ठरू नये. संतांनी परमार्थाचे शिक्षण मनोरंजक पद्धतीने देताना, ‘समाजजागर’ही केला. पाखंडी लोकांच्या बाह्य़रूपातील फोलपणा स्पष्ट करून समाजशिक्षकाची भूमिका विविध पात्रांतून वठविण्यासाठी रंगपीठावर केलेली लळिताची योजना म्हणजे लोकसंस्कृतीच्या माध्यमातून लोकविषयाचा, लोकमानसाचा विविध अंगांनी, विविध रंगांनी नटवून मांडलेल्या लोकवाङ्मयाचा लोकरंग, भक्तिरंग, रंजन, प्रबोधनाच्या साहाय्याने घडविलेला रंगपीठीय रंगाविष्कार! दासोपंतांच्या लळितात गोंधळ, जोगवा, भुत्या, दिवटी, डफगाणे, वासुदेव, बाळसंतोष, इ. लोकसंस्कृतीच्या उपासकांवर आधारित लळित पदे आढळतात. पंथोपपंथांच्या उपासना मार्गाच्या साधकांवर आधारित जोगी, जोगन, बैरागी, बैरागन, पीर-फकीर, कानफाटे, संन्यासी, जंगम, नाथ, पांगुळ ही लळित पदे आढळतात तर टिपरी, गोफ, फुगडी, कोंबडा (काठखेळ), पिंगळा, मुंढे-हिजडे, सोवरी, इ. खेळिया धाटणीची लळित पदे आहेत. कर्मविधीवर आधारित स्नान, संध्या, तर्पण, अग्निहोत्र ही पदे आहेत. विविध व्यावसायिकांवर आधारित सुकाळ शेटी, वाणी, गौळण, शेतकरी, गारुडी, सिपाई, जातक, ज्योतिषी, पारधी, शास्त्री, वैद्य, भाट, जखडी इ. पदे आढळतात. स्त्रियांची कामे व त्या संबंधित वस्तूंवर आढळणारी पदे- जाते, सडा, चाळणी, इ. आहेत. कौटुंबिक नातेसंबंधावर आधारलेली मामी, भाऊ, गृहस्थ ही पदे आहेत. देवतांवर आधारित ब्रह्मदेव, विष्णूदेव, महादेव ही पदे असून ही सोंगे मात्र सादर होत नाहीत. एकूण ५० ते ५५ लळित पदे (सोंगे) उपलब्ध हस्तलिखितांत असली तरी आजमितीस केवळ १५ ते १६ लळित पदे (सोंगे) देवघरांतील रंगपीठावर सादर होतात. +‘अविद्य सुविद्य दोन्ही हात मिळविती +भक्ति ते सांडूनि बाई, अभक्त फेऱ्या घेती +फू गडी फू गं दत्तु माय तू गं’ (फुगडी) +सर्वज्ञ बाळा आली गोंधळा, +योगीया तारण हेतू गे माये +परिस योगी वाजवी शिंगी, +चेवविला अवधूतू गे माये (गोंधळ) }} +संत दासोपंतांच्या पद्यनाट्यावरून, लळित पदांवरून सर्वज्ञ दासोपंत उत्तम ‘नाटककार’, ‘रंगकर्मी’, ‘दिग्दर्शक’ होते हे सिद्ध होते. अध्यात्म ज्ञानी तरीही सगुणाचा प्रेमवेडा उपासक असलेला हा श्रीदत्तभक्त मध्ययुगातील अंबाजोगाईच्या देवघराच्या रंगपीठावरचा अधिकारी कलावंत होता हे निश्चित. +दासोपंतांच्या सव्वालक्ष पदांच्या अर्णवात विविध भाषांची पदे आढळतात. त्यात संस्कृत, प्राकृत, मराठी (नागर, ग्रामीण, वैदर्भीय बोली) हिंदूी (हिंदूुस्थानी विविध छटा), ब्रज, फार्सी-उर्दूमिश्रीत हिंदूी, कन्नड, तेलुगु इ. भाषावैविध्य आहे. तसेच हिंदी-मराठी या दोन भाषामिश्रित मणिप्रवाळ रचनाही आढळते. दासोपंतांचे तीर्थाटन, विविध प्रांतांतून भ्रमण आणि तेलंगणा व कर्नाटक यांच्या सीमेवर असलेली त्यांची जन्मभूमी, महाराष्ट्रातील दीर्घकालीन वास्तव्य; यामुळे त्यांची पदरचना बहुभाषिक बनली. +संगीताचा मूळ हेतू मोक्षसाधन आहे. मोक्षप्राप्तीच्या नादब्रह्म उपासनेचे संगीत हे ‘साध्य’ नसून ‘साधन’ आहे. ब्रह्मानंदाच्या स्वरूपाचे दर्शन घडविण्याची नादब्रह्माची शक्ती आहे. नादब्रह्माचे पूर्णार्थाने व पूर्णत्वाने आकलन होण्यासाठी शरीरशास्त्र, मानसशास्त्र, इंद्रिय विज्ञानशास्त्र, योगशास्त्र आणि सर्व शास्त्रांचे प्रधान शास्त्र असे वेदान्तशास्त्र इ. अनेक शास्त्रांचा अभ्यास करावा लागतो. दासोपंतांच्या इतर गद्यपद्य ग्रंथांतील मीमांसा, विवेचन, चिकित्सापूर्ण बौद्धिक विषय प्रतिपादन व पदार्णवातील संगीत यावरून दासोपंतांचा वरील सर्व शास्त्रांचा अभ्यास असला पाहिजे. संतांनी सिद्धांच्या असामान्य मोक्षगायन परंपरांचा अवलंब करून यातून सामान्य जनांना भक्तिमार्ग सांगितला व याच प्रेरणेतून पदनिर्मिती झाली. +१५ व्या शतकानंतर दक्षिण हिंदुस्थानी संगीत पद्धती उदयास आल्या. दक्षिणेकडील संगीत-मत आजही अधिक ‘सोवळे’ दिसते. संगीताच्या संक्रमण काळात दासोपंतांची पदनिर्मिती झाली. दक्षिण व उत्तर या दोन्ही संगीत पद्धतीचे प्रतिबिंब त्यांच्या पद गायनपद्धतीत दिसतात. दोन्ही संगीत पद्धतींचा पाया एकच असल्याने फार मोठी तफावत यांत नाही. परंतु उत्तर हिंदुस्थानी संगीत हे दक्षिणी संगीतापेक्षा अधिक परिवर्तनशील असल्याचे दिसते. याच लवचीकपणाचा प्रयोग दक्षिण संगीत पद्धतीबरोबर दासोपंतांनी केला असावा. +सांगीतिक पार्श्वभूमीवर दासोपंतांचे पदांचे वर्गीकरण केल्यास ढोबळमानाने ते पुढीलप्रमाणे मांडता येईल. :- +अभिजात संगीतावर आधारित पदे, उपशास्त्रीय संगीतावर आधारित पदे, सुगम संगीतावर आधारित पदे, लोकसंगीतावर आधारित पदे. पदार्णवांतील पदरचनांवर विविध रागनामांचा, विविध तालांचा उल्लेख असलेल्या विपुल रचना आहेत. सरगम, जति, मेळाप, परण यांचा भरपूर अंतर्भाव असलेली तसेच सांगीतिक परिभाषेतील रागवेळा, मेळरागमाळा, अशा काही रचना आहेत. दासोपंतांच्या अभिजात संगीताची साक्ष देणाऱ्या षटभार्या भैरवं, प्रबंध, खंड प्रबंध, चतुरंग प्रबंध, त्रिवट, स्वरसामगायन, ताल स्वरालंकार, झपतालालंकार, तीवडा वीणालंकार या रचना आढळतात. उपलब्ध पदरचनांमध्ये एकूण ८० ते ८५ रागांचा व १० ते १२ तालांचा उपयोग दासोपंतांनी केलेला आढळतो. विविध पदांच्या बंदिशी या राग-तालात बद्ध केल्या. अनेक भावपूर्ण पदे सुगम संगीतातून आविष्कृत झालेली दिसतात, तर लळित पदांतून लोकसंगीताचे पडसाद उमटताना दिसतात. अभिजात संगीताची साक्ष देणारी कांही पदे- +रागवेळा +बिलावलीच मुखारी बंगाली सामगुर्जरी +धनाश्री मालवीस्त्रीश्व मेघ रागस्येपंचमा +देशाकारे भैरवस्य ललितस्य वसंतिका +एते रागा: प्राकांगी उवे प्रारंभ्य नित्यश: ’ +षट् भार्या भैरवं +बंगाली बाहुलीश्वैव भैरवस्थ व रांगणा ’ +गौडीमिश्रित कल्याणमधील पद +कानन कुंडल मुगुट सिरमो +ध्यान मो देखो षडभुज धारी +ताल मृदुंग धिमि धिमि धिमिता, +धिमि धिमि धिमिता +तधिन्न थै, तधिन्न थै कहत पुकारे सुत दिगंबर +प्राचीन काळी नृत्यकलेस धार्मिक प्रतिष्ठा होती. खास नृत्यानुकूल तालबोलांचा वापर दासोपंतांच्या पदांतून स्पष्ट दिसतो. मंदिरनृत्य परंपरा दर्शविणारी अनेक पदे नृत्याविष्काराचे प्रकटीकरण करणारी दिसतात. दासोपंत पदरचनाकार, मृदुंगवादक व गायक होते. ज्यास ‘वाग्गेयकार’ असे शास्त्राने संबोधले आहे. मध्ययुगातील एक थोर ‘वाग्गेयकार’ म्हणून संगीत इतिहासांत दासोपंतांचा (एकूणच मराठी संत संगीत प्रवाहाचा) उल्लेख दुर्लक्षिला गेला आहे. ४०० वर्षांपासून दासोपंतांच्या मंदिर संगीताचा प्रवाह आजही अखंडपणे वाहतो आहे. याचे संपूर्ण श्रेय दासोपंताच्या दक्ष संप्रदायी संगीत उपासना पद्धतीला द्यावे लागते. +भारतीय ६४ ललित कलांमध्ये संगीत, चित्र आणि काव्य यांचे विशेष महत्त्व आहे. त्यातही संगीत कला अधिक प्रभावी म्हणून श्रेष्ठ. गीत-वाद्य-नृत्य ही त्रिपुटी म्हणजे संगीत. या तीनही ललित कला, सौंदर्य, माधुर्य, सहजता, सरलता, प्रसाद, सृजनशीलता, ओज, लय या गुणांनी युक्त असतात. दासोपंतांच्या ठायी या तीनही कलांच्या सृजनशक्ती एकवटल्या होत्या. तीनही कलांत अनुस्यूत असणारे, अंतःसूत्रातील असे एकच लयतत्त्व जाणून आत्माभिव्यक्ती, आनंदानुभूती, लोकरंजन, लोकोपदेश यासाठी या तीनही कलांचा त्यांनी सूज्ञपणे व मनोज्ञ उपयोग केला. नित्यनैमित्तिक उपासनेतील पदगायनातून मार्गशीर्ष उत्सवाच्या सांगतेस देवघराच्या रंगपीठावर सादर होणारे लळित लोकनाट्याचे रंगपीठावरील नाट्यच होय. +दासोपंतांचे पदवाङ्मय लोकाभिमुख झाल्यास महाराष्ट्रातील काव्य-संगीताचे हे भव्य दालन लोकांसमोर खुले होईल व त्याचा आनंद रसिक घेतीलच. +दासोपंतांच्या वाङ्मयीन कर्तृत्वावर एक दृष्टिक्षेप टाकला तर दासोपंतांचे व्यक्तिमत्त्व व्यामिश्र आहे हे सहजच लक्षात येते. व्युत्पन्न पंडित तत्त्वज्ञानी असलेले दासोपंत भावकवी, लोककवीही आहेत व लोकशिक्षकाची भूमिका करतात, श्री दत्ताची प्रेयसी, बालक, सखा, बंधू होऊन श्रीदत्ताला भावपूर्ण पदांजली वाहतात तर तर्ककठोर, तर्कनिष्ठ, बुद्धिप्रामाण्यवादी प्रकांड पांडित्याने अद्वैत तत्त्वज्ञान अभिव्यक्त करतात. मराठीचा अभिमान बाळगणारा मराठी बाणा त्यांच्यात उफाळून येतो, ते एक उत्तम संगीतकार, वाग्ग्येकार, चित्रकार होते. बहुभाषिक असून अखंड वाङ्मयसेवेचे असिधाराव्रत घेतलेले मराठी साहित्यशारदेचे उपासक होते. त्यांची स्वयंप्रज्ञ वृत्ती हे त्यांच्या ग्रंथकर्तृत्वाचे वैशिष्ट्य. लळित पदांतून व्यक्त होणारे दासोपंत नाटककार, दिग्दर्शक कलावंत, रंगकर्मी उत्तम कीर्तनकारही होते. संतप्रवृत्ती आणि कलावंत प्रकृती या द्वयाचे अद्वैत दासोपंतांच्या व्यक्तिमत्त्वात एकवटलेले दिसते. +हे व्यक्तिमत्त्व घडवण्यासाठी कोणत्या कारण प्रेरणा कारणीभूत झाल्या असाव्यात? +दासोपंतांच्या जीवनातील धर्मसंकट आणि त्यांनी केलेले तीर्थाटन हे दोन महत्त्वाचे घटक त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वावर प्रभाव पाडतात. भ्रमणातूनच अनेकविध ग्रंथाचे अवलोकन, विविध पंथ-संप्रदायाचे दर्शन त्यांना घडले आणि त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वाला अष्टपैलूत्व प्राप्त झाले. यात १२ व्या शतकातील संत ज्ञानदेव, नामदेव ज्येष्ठ समकालीन संत एकनाथ यांच्या वाङ्मयाचा प्रत्यक्ष-अप्रत्यक्ष प्रभाव जाणवतो. तुलसीदास, सुरदासांच्या हिंदी रचनांचा प्रभावही त्यांच्यावर दिसतो हे स्पष्ट दिसते. दासोपंतांचे विविध प्रांतांतील भ्रमण हा या वैशिष्टयपूर्ण आकृतिबंधावर, भाषेवर प्रभाव पाडणारा घटक वाटतो. नाथ संप्रदाय (गान योगी, ध्यान योगी), सूफी संप्रदाय, वारकरी संप्रदाय, वल्लभ संप्रदाय, मध्व संप्रदाय, दास संप्रदाय, आनंद संप्रदाय, दक्षिणेतील अळवार संप्रदाय, दासकूट भक्तिपरंपरा, चैतन्य संप्रदाय, वैष्णव संप्रदाय, शैव संप्रदाय, महानुभाव संप्रदाय इ. संप्रदायांचे त्यांनी केलेले अवलोकन व त्यातून दासोपंतांची संगीताचे अधिष्ठान असलेली दक्ष संप्रदायी भक्ती परंपरा म्हणजे ललित कलांच्या आधारे ज्ञानयोग, भक्तियोग आणि कर्मयोग या त्रिपुटींसाठी केलेली सर्वसंप्रदायसमन्वयी उपासना पद्धती होय. +‘घालीन गोंधळ होईन वारकरी’ असे म्हणणारे दासोपंत ‘जिकीर कर फिकीर कु मुकर के न कर तू नजर कर नजर फिर न हो दर बदर तू’ असे म्हणत पुढे सूफी संप्रदायाच्या तत्त्वानेही आपला विचार मांडतात. नाथ पंथाचा गान योग, दास संप्रदायाची दास्य भक्ती, वैष्णव व तत्सम पंथाची मधुराभक्ती, शैव पंथाची उपासना, दक्षिणी पंथ परंपरेतील पूजा पद्धती हे सर्वगुणसंग्राहकवृत्तीने दासोपंतांनी आपलेसे केले. +त्यांच्या वाङ्मयातील विविध विषय, पैलू अभ्यासणे हे केवळ मराठी साहित्याच्या, संगीताच्या प्रादेशिक क्षेत्रातील काम नव्हे तर यांचा अभ्यास भारतीय परिप्रेक्ष्यातून झाला पाहिजे. +अंबाजोगाईत आलेल्या अनेक सामान्य पर्यटकांना दासोपंतांची पासोडी माहीत नसते. अभ्यासक मात्र ती पाहण्यासाठी शोध घेत येतात. ५० वर्षांपूर्वीच्या बंद कपाटातील एका दृष्टिक्षेपातील पासेडीच्या दर्शनाने त्यांचे समाधान होत नाही. त्यांची निराशा होते. आलेल्या प्रत्येकाला पासेडी पाहता यावी अशी सोय होणे गरजेचे आहे. त्यासाठी ती ज्या ठिकाणी आहे, तिथेच ठेवून तिची सुरक्षितता लक्षात घेऊन ती पूर्ण लांबीरुंदीत पर्यटकांना पाहता यावी, अशी सुविधा करणे गरजेचे आहे. त्यासाठी आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या साहाय्याने कापड सुस्थितीत राहण्यासाठी त्यावरील अक्षरे टिकण्यासाठी विशिष्ट रसायने, प्रक्रिया यांचा वापर करून पासोडीचे आयुष्य त्यायोगे वाढवता येईल, अशा प्रकारची उपाययोजना करणे अगत्याचे आहे. जेणेकरून मराठी साहित्य शारदेला संत दासोपंतांनी अर्पण केलेले हे महावस्त्र सर्वाना डोळे भरून पाहता येईल. +दासोपंतांनी शके १५३७मध्ये, माघ वद्य षष्ठी या दिवशी समाधी घेतली. त्यावेळी ते ६५ वर्षांचे होते. अंबेजोगाई(जिल्हा बीड) येथे नृसिंहतीर्थावर दासोपंतांची प्रशस्त समाधी आहे. +यांनी गीतेवर टीका लिहिली असून भगवद्गीतेवरील चार-पाच टीका, गीतार्णव (भगवद्गीतेवरील सव्वालक्ष ओव्यांची टीका), गीतार्थ-चंद्रिका, ग्रंथराज, प्रबोधोदय, पदार्णव असे ग्रंथ आहेत.त्यांत प्रत्येकी सवा लाख ओव्या आहेत.त्याची रचना सुबोध,रसाळ आणि दृष्टान्तादिकांनी भरलेली आहे."पंचीकरण" हा पासोडीवर लिहिलेला ग्रंथ अद्यापि उपलब्ध आहे असे म्हणतात. पासोडी म्हणजे एक प्रकारचे दुहेरी जाड कापड. दासोपंतांनी लिखाण करण्यासाठी या पासोडीचा उपयोग केला. ही पासोडी ४० फूट लांब आणि ४ फूट रुंद आहे. त्यवर भरपूर लिखाण केलेले आहे. उदा० शेजारील आकृतीमध्ये दाखविल्याप्रमाणे एकमुखी, सहा हात असलेल्या दत्तमूर्तीच्या चित्रामध्ये ओव्या गुंफल्या आहेत. अशा प्रकारच्या चित्रातून त्यांनी अध्यात्मातील 'पंचीकरण' ही संकल्पना स्पष्ट केली आहे. +ईश, केन व कठ उपनिषदांवर संस्कृत टीकाही दासोपंतांनी लिहिल्या आहेत. हिंदी, उर्दू, फारसी, मल्याळी, तेलु्गू व कन्नड भाषेत त्यांच्या गीतरचना आहेत. त्यांनी त्या त्या प्रदेशांतील अभिजात संगीताचा अभ्यास करून, त्याआधारे तब्बल ८६ राग आणि ११ ताल निर्माण करून संगीतशैली विकसित केली.[१] +या शिवाय दासोपंतांची पदे, कूटे, भारुडे, इ. रचना विपुल आहेत. त्याची काही पदे रागदारीत आळविण्याजोगीही आहेत. संस्कृत पंडित असूनही त्यांचा मराठीविषयीचा अभिमान जाज्वल्य होता. +"संस्कृत बोलणे सेविणे|तेंचि सांडावी प्रकृत वचने|ऐसिया मूर्खा मुंडणे|किती आता||"असे ते म्हणतात. संस्कृतापेक्षा मराठी न्यून नाहीच उलट मराठीत एकेका गोष्टीकरिता जी बहुविध शब्दसंपत्ती आहे, तशी संस्कृतात कोठे आहे? असे संस्कृतवादी आणि प्राकृतवादी यांच्या संभाषणात्मक एक कथानक रचून मुद्देसूद रितीने दासोपंतांनी संस्कृतवादी मतांचे खंडन केले आहे. त्याचा मासला पुढे उताऱ्यात दिला आहे. +संस्कृते घटु म्हणती | आतां तया घटांचे भेद किती | +कवण्या घटाची प्राप्ति | पावावी तेणे ?| +हारा ,डेरा, रांजणू | मुढा, पगडा, आनु | +सुगड, तौली, सुजाणू | कैसी बोलेल ?| +धडीं, घागरी, घडौली | आळंदे वाचिके बौळी | +चिटकी, मोरवा,पातेली | सांजवणे ते | +ऐसे प्रतिभाषे वेगळाले | घट असती नामाथिले | +एके संस्कृतें सर्व कळे ऐसे कैसेन? +त्यांनी मातीचे ११२ प्रकार नोंदवून ठेवले आहेत. या संतसाहित्याची वाङ्मयीन ओळख मराठवाडा विद्यापीठातील मराठीचे पहिले विभागप्रमुख वा.ल. कुलकर्णी यांनी करून दिली. +दासोपंतांनी लिहिलेले ग्रंथ एकूण ४८ आहेत [ संदर्भ हवा ]. त्यांतील प्रमुख ग्रंथांची नावे अशी : + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13328.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13328.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..371daebf1a0d3312097a4ead65fee806d922a1b6 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13328.txt @@ -0,0 +1,17 @@ +दस्तापूर हे मंगरुळपीर तालुक्यातील वाशीम जिल्ह्यातील एक खेडेगाव आहे. वाशीम आणि मंगरुळपीरला जोडणाऱ्या राष्ट्रीय महामार्ग १६१E वर वाशीमवरून २८ किलोमीटर अंतरावर वसलेले हे गाव. दस्तापूर हे इसवी सन १८५७ साली पडलेल्या भीषण दुष्काळामुळे सांगली, सातारा, सोलापूर या जिल्ह्यातील सांगोला, माण, आटपाडी, मंगळवेढा, खटाव, इत्यादी तालुक्यातून उदरनिर्वाहासाठी स्थलांतरित झालेल्या लोकांनी वसविले गाव आहे. त्यामुळे विदर्भात असूनही वऱ्हाडी भाषे ऐवजी इथले सगळे रहिवासी अजूनही पश्चिम महाराष्ट्रसारखी मराठी भाषा बोलतात. +समुद्र सपाटीपासून साधारण ४०२ मीटर उंचीवर असलेले हे गाव जिल्हा मुख्यालय वाशीम पासून ईशान्येकडे २८ किमी, मंगरुळपीर पासून नैऋत्येकडे ९ किमी आणि राज्याची राजधानी मुंबईपासून पूर्वेकडे ५६९ किमी अंतरावर आहे. दस्तापूर हे महाराष्ट्र राज्याच्या मध्य भागात २०° २७’ उत्तर अक्षांश आणि ७७° ३०’ पूर्व रेखांश या ठिकाणी वसलेले गाव. हे गाव वाशिम विधानसभा मतदारसंघ आणि यवतमाळ-वाशीम लोकसभा मतदारसंघ यात समाविष्ट होते. +उन्हाळ्यात थोडे जास्त उष्ण आणि हिवाळ्यात थंड हवामान असते. जवळील मानोरा आणि मंगरूळपीर तालुके हे मध्यम पर्जन्य क्षेत्राअंतर्गत येतात. +इसवी सन २०११ च्या जगणनेनुसार गावाची लोकसंख्या ११७२ असून ५६७ (४८.४ %) महिला व उरलेले ६०५ (५१.६ %) पुरुष आहेत. गावातील एकूण घरांची संख्या २८९ असून साक्षरतेचे प्रमाण हे ७१ % आहे. +दस्तापूरचे एकूण क्षेत्र ४४४.२४ हेक्टर आहे. त्यापैकी अकृषी क्षेत्र ०.४ हेक्टर आणि एकूण सिंचन क्षेत्र ४३१.२४ हेक्टर आहे. गावातील लोकांचा मुख्य व्यवसाय शेती हा आहे. गावामध्ये १९५० साली बांधण्यात आलेला तलाव आहे व नजीकच्या काळात बांधलेले धारण आहे. धरणातील पाण्याचा वापर हा प्रामुख्याने शेतीसाठी केला जातो. शेतीमध्ये सोयाबीन, मूग, उडीद, कपाशी, ज्वारी, गहू ही पिके घेतली जातात. +मंगरुळपीर हे दस्तापूरपासून जवळचे शहर आहे. दस्तापूरपासून मंगरुळपीर ९ किलोमीटर आहे. मंगरुळपीर ते दस्तापूरपर्यंत रस्ता जोडणी आहे व मुबलक प्रमाणात वाहनांची सोया आहे. सर्वात जवळचे रेल्वे स्थानक वाशीम येथे आहे. वाशीम हे सर्व प्रमुख रेल्वे स्थानकांशी जोडलेले आहे. +गावामध्ये अंगणवाडी केंद्र व ज़िल्हा परिषदेची प्राथमिक शाळा आहे. गावामधील जिल्हा परिषदेच्या शाळेमध्ये ४ थ्या वर्गापर्यंत शिक्षणाची उत्तम सोया आहे. पुढील शिक्षणासाठी विद्यार्थी जवळील कसोळा (४ किलोमीटर), धानोरा (३ किलोमीटर) किंवा मंगरुळपीर (९ किलोमीटर) येथे जातात. +नजीकचे प्राथमिक आरोग्य केंद्र हे ४ किलोमीटर अंतरावरील कसोळा येथे आहे. +सिंगल फेजिंगमुळे गावात २४ तास वीजपुरवठा असतो. शेतीसाठी मात्र १२ तास वीज उपलब्ध असते. त्याव्यतिरिक्त  गावात जन्म आणि मृत्यू नोंदणी कार्यालय आहे. गावात सर्व मोबाईल कंपन्यांचे नेटवर्क आहे. +दस्तापूरच्या दक्षिणेस वाशिम तालुका, पूर्वेस मानोरा तालुका, पश्चिमेस मालेगाव तालुका व उत्तरेस बार्शीटाकळी तालुका आहे. +१. गावातील लोकांनां कुस्तीची फार आवड आहे. त्यामुळे पंचक्रोशीत दस्तापूर हे गाव पहेलवानांचे गाव म्हणून ओळखले जाते. परंतु ती परंपरा आता संपुष्टात आली आहे. +२. दस्तापूर हे नावारूपाला आले ते येथील सामूहिक विवाह सोहळ्यामुळे. गेले १५ वर्षांपासून ही परंपरा चालू आहे. २०१५ साली साम वृत्त वाहिनेने याची दाखल घेऊन एक माहितीपट बनविला होता. +३. गावात हनुमानाचे, संतोषीमातेचे व मायाक्का देवीचे मंदिर आहे. दरवर्षी हनुमान जयंती, संतोषी मातेची आणि मायाक्का देवीची यात्रा उत्साहात साजरा होते. +१. दस्तापूर या गावाला इसवी सन २००७-०८ मध्ये निर्मल ग्राम आणि संत गाडगे महाराज स्वच्छता अभियान हे दोन जिल्हास्तरीय पुरस्कार मिळालेले आहेत. +२. तसेच इसवी सन २००८-०९ मध्ये शाहू फुले आंबेडकर स्वच्छ दलित वस्तीचा पुरस्कार प्राप्त झाला. +३. त्यानंतर इसवी सन २०१०-११ मध्ये महात्मा गांधी तंटामुक्त गाव अभियानातंर्गत पुरस्कार मिळाला आहे. +४. दस्तापूर हे पर्यावरण-संतुलित-समृद्ध-ग्राम-विकास-योजने द्वारे दिला जाणारा पर्यावरण विकासरत्न पुरस्कार प्राप्त गाव आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13338.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13338.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e0b934a562b8bb6149019438f1e1fefcc207590e --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13338.txt @@ -0,0 +1,2 @@ + दाहेगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील वणी तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13372.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13372.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6687904ad39f28339b48ae2a1b4fbaa0ef6a036e --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13372.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +द पेरिफेरल सेंटर  : व्हॉइसेस फ्रॉम इंडियाज नॉर्थईस्ट[१] हे पुस्तक प्रीती गिल यांनी संपादित केले असून विविध लेखकांनी आपले लेख यात समाविष्ट केले आहेत. प्रस्तुत पुस्तकात मणिपुरी स्त्रिया स्वतःच बंडाचे निशाण उभारून प्रश्न विचारतात, अशी त्यांची एक प्रतिमा पुढे येते. +भारताच्या ईशान्य भागातील राज्यांना सात बहिणी म्हणून संबोधले जाते. १९४७ मध्ये फाळणी झाल्यानंतरच्या काळापासून ईशान्य भारतास उर्वरीत देशाशी दळवळणासाठी एका चिंचोळ्या भागावर अवलंबून रहावे लागत आहे. या भागातील काही स्थानिक अतिरेकी अधिक राजकीय स्वातंत्र्य मागत आहेत. अतीरेकी आणि देशाची सुरक्षादले यांच्यात कायम तणाव असतो. २००४मध्ये या भागातील आसाम रायफलच्या अर्धलष्करी दलाने अतीरेकी दलाम्शी कथित संबंध असल्यामुळे अटक केलेल्या तंजगम्मा मनोरमा [२] या तरुणीचा अटकेत असताना मृत्यू झाला, जो विवाद्य ठरला. या प्रकरणात तिच्या मृत्यूनंतर जी आंदोलने झाली, हिंसाचार झाला त्यातून या पुस्तकाची प्रेरणा घेतली गेली आहे. +ईशान्य भारतातील स्त्रिया आणि पुरुष रोज ज्या अनेक प्रकारच्या मुद्यांवर लढत आहेत हे सांगण्यासाठी काहीतरी माध्यम उपलब्ध करून द्यावे आणि त्यावर त्यांनी त्यांच्यावरील दडपणे, असुरक्षितता आणि अनिश्चितता यांची चर्चा करावी अशी मागणी या पुस्तकात केली गेली आहे. या भागात अतीरेकी गट एक प्रकारचे छुपे युद्ध करत आहेत त्याचीही चर्चा व्हावी असे पुस्तकात म्हटले आहे. +तंजगम्माच्या घटना २००४ मध्ये झाली तरी जनमानसामध्ये अजूनही तेव्हा झालेल्या आंदोलनाची प्रतिमा ठसलेली आहे. सदर पुस्तकात मणिपुरी स्त्रिया स्वतःच बंडाचे निशाण उभारून प्रश्न विचारतात अशी एक प्रतिमा पुढे येते. +प्रत्येक प्रकरणात राष्ट्रीयत्वाची ओळख आणि मुख्य भूमीपासून मणिपुरी जनता नाराज का आहे या विषयी सविस्तर चर्चा/मांडणी केली आहे. काही लेखांत मुद्दे सडेतोडपणे मांडले आहेत तर काही लेखांत आडवळणाने. या पुस्तकातील अनेक लेखक ईशान्य भारतातील लेखक, कार्यकर्ते आणि अभ्यासक आहेत, तर अनेक या पुस्तकाच्या संपादकासारखे बाहेरचे आहेत. या भागात भारतातील सेना बंडखोरीचा मुकाबला करत असून राष्ट्राचे रक्षण करत आहे. +ईशान्य भारतातील लोक वेगवेगळे आहेत का? सांस्कृतिक विविधता, धर्म, शरीररचना भौगोलिक अंतर यामुळे मुख्यभूमी आणि ते यांच्यात अंतर पडते. या भागाची माहिती मुख्यभागाला फारशी नाही हे खरे आहे असे नाही. गेल्या ३० वर्षात इथे घडत असलेल्या हिसाचार व अशांततेमुळे मोठी हानी झाली आहे. इशान्ये मधील काही राज्यांमध्ये गेली तीन दशकं ज्या ज्या चकमकी आणि हिंसाचार घडला आहे, त्यामुळे अनेक काळजीचे प्रश्न निर्माण झाले आहेत. इथे चालू असलेले / चाललेले प्रदीर्घ अतिरेकी हिंसचारामुळे स्थानिक समूहांवर उध्वस्त करणारे दीर्घकालीन परिणाम झाले आहेत. हा परिणाम विशेषतः स्त्रियांवर झालेला दिसून येतो. ईशान्य भारतातील एकूणच परिस्थिती व तिथे राहणाऱ्या विविध समूहांचे जीवनमान हे सातत्याने संघर्षमय राहिले आहे. अतिरेकी कारवाया आणि त्यावर शासनाच्या सुरक्षेच्या उपाययोजनांमुळे सामान्य जनतेची मात्र परवड होते. +सदर पुस्तकात जे काही चित्र प्रस्तुत केले आहे ते तसे नसून त्याकडे लिंगभावी दृष्टिकोनातून पाहणे कसे आशयाचे ठरते हे वाचकांच्या लक्षात येण्यास या पुस्तकाची मदत होते. सदर पुस्तकाचे शीर्षक हे ईशान्य भारतातील जे आवाज आहेत ते आवाज केंद्रातील प्रशासनाला उद्देशून असून, ज्यांना मुख्य समजले जाते अशा एकूणच भारतीय जनतेचे लक्ष वेधून घेण्याचा प्रयत्न करणारे आहेत. अनेक वर्ष ईरोम शर्मिला[३] या ईशान्य भारतातील प्रश्नांसाठी उपोषण करत आहेत. विविध मानव अधिकार संघटनादेखील ईरोम शर्मिला यांना पाठिंबा दर्शविण्याबरोबरच त्यांच्या मागण्या शासनाकडे सातत्याने मांडत आहेत.[४] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13375.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13375.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4ef86363725569d5cd536b64687e3debef17b5d5 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13375.txt @@ -0,0 +1,3 @@ + + +द लास्ट एंपरर हा १९८७ साली प्रदर्शित झालेला इंग्रजी चित्रपट होता. चिनी सम्राट पुयी याच्या जीवनकथेवर बेतलेल्या या चित्रपटाने सर्वोत्कृष्ट चित्रपट व सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शनाच्या गटांत ऑस्कर पुरस्कार मिळवले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13377.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13377.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..01a1aea72b48cb43b493fa52a85756ea4d227025 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13377.txt @@ -0,0 +1 @@ +द सायलेन्स ऑफ द लॅंब्स हा १९९१मध्ये प्रदर्शित झालेला इंग्लिश चित्रपट आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13405.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13405.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d3283b732a34e88a6720c3ce1082fd0828d4103c --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13405.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +हा लेख दिंडोरी जिल्ह्याविषयी आहे. मध्य प्रदेशमधील दिंडोरी शहराविषयीचा लेख येथे आहे. महाराष्ट्रातील दिंडोरी शहराविषयीचा लेख येथे आहे. +दिंडोरी जिल्हा भारतातील मध्य प्रदेश राज्याच्या पश्चिम भागातील एक जिल्हा आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र दिंडोरी येथे आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13411.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13411.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..92932e3b664b530274aa500f58d15a7f3b93e927 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13411.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +दिंदोडा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील सेलू तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते. उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात. उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो. मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13413.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13413.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b4737be1b2031d1b45617c64f1a63f87ea26e85d --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13413.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +दिंभे खुर्द हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील आंबेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ७६० मिमी पर्यंत असते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13448.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13448.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a8f1a506c891ce98a379f70c9713ea1fbdf1352e --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13448.txt @@ -0,0 +1 @@ +दिगळवाडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील पारशिवनी तालुक्यातील एक गाव आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13476.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13476.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ef983d5cbea52cba8e0b94554533eb4b346a933f --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13476.txt @@ -0,0 +1,9 @@ +२०° ०६′ १२.६″ N, ७७° ४३′ ०६.४६″ E +दिग्रस हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्याच्या यवतमाळ जिल्ह्यातील एक शहर व तालुक्याचे ठिकाण आहे. +[१] +१.पुसद +२. दारव्हा +३. महागाव +४. यवतमाळ +५. आर्णी +६. मानोरा diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13499.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13499.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fff352d4cb0794f008bbf3f9d2fd2746d0380ebf --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13499.txt @@ -0,0 +1,2 @@ + दिघी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील बाभुळगाव तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13528.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13528.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..55044b08d7b7a2c6d9e7b5366960733c6b1c81aa --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13528.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +दिदिहाट हे भारताच्या उत्तराखंड राज्यातील पिथौरागढ जिल्ह्यातील एक छोटे शहर आहे. [१] हे पिथोरागढ जिल्ह्याचे प्रशासकीय केन्द्र आहे. [२] +दिदिहाटची सरासरी उंची १,७२५ मीटर आहे. +२०११ च्या भारताच्या जनगणनेनुसार, येथील लोकसंख्या ६,५२२ होती. दिदिहाटचा साक्षरता दर ९१.०३% आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13540.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13540.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..af88fd4c5ad3115424f890c36159faa5ba712e52 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13540.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +दिनकर केशव बेडेकर (जून ८, १९१० - मे २/३, १९७३) हे मराठी समीक्षक, लेखक होते. + + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13542.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13542.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..71e70ad3e2bcbcbd38bc7b0f23c614cb4522cbe8 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13542.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +दिनकर गांगल हे थिंकमहाराष्‍ट्र.कॉम या वेबपोर्टलचे मुख्‍य संपादक आहेत. ते पत्रकार असून त्‍यांनी पुण्‍यातील सकाळ, केसरी आणि मुंबईतील महाराष्‍ट्र टाइम्स या वर्तमानपत्रांत सुमारे तीस वर्षे पत्रकारिता केली. त्‍यांनी आकारलेली महाराष्ट्र टाइम्सची रविवार पुरवणी विशेष गाजली. त्‍यांना मिळालेल्या फीचर रायटिंग या संबंधात राष्‍ट्रीय व आंतरराष्‍ट्रीय (थॉम्प्सन फाउंडेशन) पाठ्यवृत्तीच्या आधारे त्‍यांनी देश विदेशात प्रवास केला. +गांगल यांनी अरुण साधू, अशोक जैन, कुमार केतकर, अशोक दातार यांच्‍या साथीने ग्रंथाली या प्रकाशनसंस्थेची स्‍थापना केली. गांगल यांनी ग्रंथालीच्‍या रुची मासिकाचे तीस वर्षे संपादन केले. शिवाय ग्रंथालीची चारशे पुस्‍तके त्‍यांनी संपादित केली. गांगल यांनी संपादित केलेल्‍या मासिके-साप्‍ताहिके यांमध्‍ये एस.टी. समाचार हे एक वैशिष्ट्यपूर्ण प्रकाशन आहे. +गांगल हे ग्रंथालीप्रमाणे प्रभात चित्र मंडळाचे संस्‍थापक सदस्‍य आहेत. साहित्‍य, संस्‍कृती, समाज आणि माध्‍यमे या विषयांवर त्यांनी लेखन केले आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1355.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1355.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..55c2c5443a4369bb44703fa1962513507d7db891 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1355.txt @@ -0,0 +1,9 @@ +गंगाधर गोपाळ गाडगीळ (ऑगस्ट २५, इ.स. १९२३ - सप्टेंबर १५, इ.स. २००८) हे मराठी लेखक, अर्थतज्ज्ञ व साहित्यसमीक्षक होते. मराठी साहित्यात कथा या साहित्यप्रकारातील त्यांच्या योगदानामुळे त्यांना 'नवकथेचे अध्वर्यू' असे संबोधले जाते. त्यांनी नवकथेमध्ये नवनिर्मिती घडवून आणली.कथेचे नवे वळण विकसित करण्याचे श्रेय गंगाधर गाडगीळ यांचेकडे जाते. +गाडगीळ आपल्या कथेतून वाचकांसमोर मनोरम चित्र रेखाटतात, एकरूप होतात. संज्ञा प्रवाही लेखन स्वप्नाचा प्रयोग लेखनात केला. +मुंबईत २५ ऑगस्ट इ.स. १९२३ रोजी जन्मलेल्या गाडगीळांचे शालेय शिक्षण गिरगावातील 'आर्यन एज्युकेशन सोसायटी'च्या शाळेत झाले. या शाळेत इ.स. १९३८ मध्ये मॅट्रिक झाल्यानंतर इ.स. १९४४ मध्ये त्यांनी चर्नीरोड येथील विल्सन महाविद्यालयातून अर्थशास्त्र, राज्यशास्त्र व इतिहास या विषयांमधून एमए केले. +एमए झाल्यानंतर दोन वर्षांनी गाडगीळ यांनी आपल्या प्राध्यापकीला सुरुवात केली. आरंभीच्या काळात सुरतच्या किकाभाई प्रेमचंद या महाविद्यालयात व नंतर मुंबईतील पोद्दार, सिडनहॅम आणि रुपारेल या महाविद्यालयांत त्यांनी प्राध्यापक म्हणून काम पाहिले. इ.स. १९६४ ते इ.स. १९७१ या काळात ते मुंबईच्या ‘नरसी मोनजी कॉलेज ऑफ कॉमर्स ॲन्ड इकॉनॉमिक्स’चे प्राचार्य होते. इ.स. १९७१ ते इ.स. १९७६ या कालावधीत आपटे समूहाचे सल्लागार व त्यानंतर वालचंद उद्योगसमूहात आर्थिक सल्लागार ही पदे त्यांनी सांभाळली. +लहानपणापासून गाडगीळांना वाचनाची आवड होती. त्यातूनच पुढे कॉलेजमध्ये असताना त्यांनी आपल्या लेखनाला सुरुवात केली. 'प्रिया आणि मांजर' ही त्यांची पहिली कथा जून इ.स. १९४१ मध्ये 'वाङ्मयशोभा' या मासिकात प्रकाशित झाली. पुढे बरीच प्रसिद्धी मिळालेली 'बाई शाळा सोडून जातात' ही त्यांची कथा देखील 'वाङ्मयशोभा' याच मासिकात इ.स. १९४४ मध्ये प्रसिद्ध झाली होती. काही कालावधीनंतर 'मानसचित्रे' हा त्यांचा पहिला कथासंग्रह इ.स. १९४६ साली प्रकाशित झाला. +यानंतर ठरावीक काळाने त्यांचे लेखन प्रकाशित होत राहिले. विशेषतः कडू आणि गोड (इ.स. १९४८), नव्या वाटा (इ.स. १९५०), भिरभिरे (इ.स. १९५०), संसार (इ.स. १९५१), उध्वस्त विश्व (इ.स. १९५१), कबुतरे (इ.स. १९५२), खरं सांगायचं म्हणजे (इ.स. १९५४), तलावातले चांदणे (इ.स. १९५४), वर्षा (इ.स. १९५६), ओले उन्ह (इ.स. १९५७) हे त्यांचे उल्लेखनीय कथासंग्रह आहेत. वेगळी वाट चोखाळणाऱ्या या कथासंग्रहांमुळेच 'नवकथेचे अध्वर्यू' हे नामाभिधान त्यांना प्राप्त झाले. +इ.स. १९५५ मध्ये पंढरपूर येथे झालेल्या साहित्य संमेलनात कथाशाखेचे अध्यक्षपद त्यांनी भूषवले. पुढे इ.स. १९५७ मध्ये रॉकफेलर फाउंडेशनची एक वर्षाची अभ्यासवृत्ती घेऊन ते हार्वर्ड आणि स्टॅनफोर्ड विद्यापीठात गेले. मध्यप्रदेश मधील रायपूर येथे इ.स. १९८१ मध्ये भरलेल्या अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाचे ते अध्यक्ष होते. ऑक्टोबर १ इ.स. १९८३ रोजी मुंबईत झालेल्या मराठी विनोद साहित्य संमेलनाचे उद्‌घाटन गाडगीळांच्या हस्ते झाले होते. +'मुंबई मराठी साहित्य संघ' व 'मराठी साहित्य महामंडळ' या संस्थांचे अध्यक्ष तसेच साहित्य अकादमीच्या कार्यकारी मंडळावर सदस्य म्हणूनही त्यांनी काम पाहिले होते. मुंबईतील ग्राहक पंचायतीत सुमारे ३५ वर्षे त्यांचा सक्रिय सहभाग होता. याच ग्राहक पंचायतीचे ते २५ वर्षे अध्यक्ष देखील होते. एका बाजूला उद्योजक संस्थांचे सल्लागार तर दुसऱ्या बाजूला ग्राहक पंचायतीचे कार्यकर्ते या कामांचा त्यांनी उत्तम समन्वय साधलेला होता. +गंगाधर गाडगीळ यांचे प्रकाशित झालेले साहित्य पुढीलप्रमाणे : diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13562.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13562.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7b4776929039d66a08e9c24d138918571c1b03c6 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13562.txt @@ -0,0 +1,7 @@ + +महात्मा ज्योतिराव फुले यांची सत्यशोधक चळवळ व मुंबई व चेन्नई प्रांतात सुरू झालेली ब्राम्हणेतर चळवळ (१९१७ ते १९३७)पुढे नेण्याचे मोठे काम दिनकरराव जवळकर यांनी केले. ते हवेली तालुक्यातील म्हातोबाची आळंदी या गावचे शेतकरी होते. त्यांच्या शेतीचा शेवटचा तुकडा सन १९२५ सालीच गुजर सावकाराच्या घशात गेला.[१] +छत्रपती शाहू महाराजांनी त्यांना ’कैवारी’ नावाचे वृत्तपत्र काढून दिले. ते त्याचे संपादकही होते. ब्राम्हणेतर चळवळीचे ते महाराष्टातील धडाडीचे नेते होते. पुण्यात त्यांनी व केशवराव जेधे यांनी छत्रपती मेळे काढून लोकमान्य टिळक यांना विरोध केला होता. लोकमान्य टिळक व कृष्णाशास्त्री चिपळूणकर हे देशाचे दुश्मन आहेत असे ते म्हणत. "टिळक हे तेल्यातांबोळ्यांचे नाही तर सनातनी ब्राम्हणाचे पुढारी होते. बहुजन समाजाला भटांनी पिळवणूक केली. त्यामुळे समाज मागे राहिला." अशी त्यांची मते होती. +त्यांनी इ.स.१९२५ साली 'देशाचे दुश्मन' नावाचे पुस्तक लिहिले.[२] शेतकऱ्यांची कैफियत,जेधे-जवळकर, देशाचे दुश्मन (टिळक आगरकर टीका), जाहीर सवाल १ ला, सवाल २रा, मर्द हो नाके कापून घ्या, १९५० सालची ब्राह्मण परिषद, शेतकऱ्यांचे हिंदुस्थान, क्रांतीचे रणशिंग (शेतकऱ्यांना साम्यवादाचे महत्त्व), शिवस्मारक पुराण क्रांतीचे रणशिंग, असे विषय त्या पुस्तकात होते.. +देशाचे दुश्मन नावाच्या पुस्तकाबद्दल ल.ब. भोपटकर वकील यांनी जिल्हाधिकाऱ्याकडे फिर्याद केली. प्रकाशक केशवराव जेधे आणि प्रस्तावना-लेखक बागडे वकील या तिघांना ताबडतोब पकड वॉरंटाने कैद करून त्यांची येरवडा जेलमध्ये झटपट रवानगीही झाली. तिघाही आरोपींना शिक्षा झाल्या. त्यावर अपील झाले. अपील चालवण्यासाठी डॉ.बाबासाहेब आंबेडकर धावून आले. त्यांनी आरोपींची बाजू लढवली आणि तिघाजणांची निर्दोष सुटका केली. +दिनकरराव जवळकर यांच्या लेखणीला तलवारीची धार होती, हे त्यांचे साहित्य वाचल्यावर कळून येते. अवघे ३४ वर्षाचे जीवनमान लाभलेल्या या महापुरुषांचा पराक्रम छत्रपती संभाजी महाराजासारखाच धारदार होता. दिनकररावांचे शत्रू असलेले ब्राम्हण म्हणायचेच. हा माणूस जणू विषात बुडवून लेखणीने लिहितो आहे. एवढी जहरी लेखणी चालवणारे दिनकरराव जवळकर यांच्या म्हातोबाची आळंदी या गावी त्यांची जयंती व पुण्यतिथी परिवतर्न चळवळीचे पुरस्कर्ते साहित्यिक लेखक पत्रकार दशरथ यादव यांनी २००४ साली सुरू केली. पहिली जयंती चावडीत चाळीस पन्नसा लोकांच्यात साजरी करून दिनकरराव जवळकरांचे महत्त्व लोकांना सांगितले. त्यानंतर ग्रामस्थांचा सहभागही वाढून दरवषी जयंती पुण्यतिथी साजरी होते. आळंदी हे सत्यशोथक चळवळीते शक्तीपीठ व्हावे असा प्रयत्न सुरू आहे. दहा कोटीचे दिनकररावांचे स्मारक व्हावे अशी मागणी श्री यादव यांनी केली. २००१ साली इंदूताई जवळकर यांना शिवाजीराव खैरे यांच्या सहकार्याने म्हातोबाच्या आळंदीत दिनकररावांचा मोठा उपक्रम राबविण्याचा यादव यांचा विचार होता. त्यावेळी गावातील लोकांना बोलावून बैठकही केली होती.....पण काही कारणामुळे ते घडू शकले नाही. पुढे जवळकारांची मात्र जयंती सुरू झाली. सत्यशोधक दिनकरराव जवळकर पत्रकारिता पुरस्कार दरवषी अखिल भारतीय मराठी साहित्य परिषदेच्यावतीने खानवडी येथे होणाऱ्या महात्मा फुले प्रबोधन मराठी साहित्य संमेलनात दिला जातो... +[३] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13581.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13581.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..25be343e202a1b294654f0b81260e616cc969c5b --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13581.txt @@ -0,0 +1,5 @@ + +दिनारा मिखाइलोव्ना साफिना (रशियन:Дина́ра Миха́йловна (Муби́новна) Са́фина; तातार: Динара Мөбин кызы Сафина, दिनारा मोबिन किझी साफिना) (एप्रिल २७, इ.स. १९८६ - ) ही रशियाची टेनिस खेळाडू आहे. +साफिनाने आत्तापर्यंत दोन ग्रॅंड स्लॅम स्पर्धांमध्ये उपविजेतेपद मिळवले आहे आणि नथाली डेशी बरोबर २००७ यु.एस. ओपनचे महिला दुहेरी विजेतेपद तसेच बीजिंगच्या २००८ उन्हाळी ऑलिंपिक खेळांत सुवर्णपदक मिळवले आहे. +एप्रिल २७, २००९ रोजी साफिना जगातील प्रथम क्रमांकाची टेनिस खेळाडू झाली. +दिनारा ही मरात साफिनची छोटी बहीण आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13598.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13598.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e1ea5140d1d509d8c4e7fc1f03642c864f2a03de --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13598.txt @@ -0,0 +1,35 @@ +३० एप्रिल, इ.स. २०१२ +दुवा: Cricinfo (इंग्लिश मजकूर) + +१९ द्रविड • +१ मनेरीया • +३ रहाणे • +७ हॉज • +२४ फझल • +२९ अस्नोडकर • +९९ शहा • +-- साळूंके • +५ कॉलिंगवूड • +११ चंदिला • +२२ बोथा • +२८ चव्हान • +३३ वॉटसन • +८४ बिन्नी • +९० कूपर • +१७ चांदिमल • +२५ पौनिकर • +६३ गोस्वामी • +७७ याग्निक • +८ नरवाल • +२० सिंग • +२१ चाहर • +३१ हॉग • +३२ टेट • +३६ श्रीसंत  • +३७ त्रिवेदी • +४२ दोशी • +४४ फल्लाह • +६१ सिंग • +७२ डोळे • +९१ सिंग • +प्रशिक्षक देसाई diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13607.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13607.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..efb7d7510e4a0017cc9ba88ee6755c2bdf8e9735 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13607.txt @@ -0,0 +1 @@ +दिनेश नाकराणी (२१ सप्टेंबर, १९९१:कच्छ, भारत - ) हा  युगांडाकडून क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. त्याने २ डिसेंबर २०१९ रोजी आयसीसी चॅलेंज लीग स्पर्धेतील प्रथम फेरीत जर्सीविरुद्ध लिस्ट-अ पदार्पण केले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13625.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13625.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2c224384f6b30513c89f1f5838da422857e421b4 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13625.txt @@ -0,0 +1 @@ +दिनेशचंद्र यादव ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १७व्या लोकसभेवर निवडून गेले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13649.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13649.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..68f9b60a4ca7a3d00c8f97e97cd146efbdff34e9 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13649.txt @@ -0,0 +1,2 @@ + +दिपाली पानसरे ही एक भारतीय अभिनेत्री आहे जी प्रामुख्याने मराठी आणि हिंदी दूरचित्रवाणी आणि चित्रपटांमध्ये काम करते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13655.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13655.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5c6958c23124a6c912d198a76961d19d1fb8f002 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13655.txt @@ -0,0 +1 @@ +दीपिका ठाकूर ही भारतीय हॉकी खेळाडू आहे. ही भारताकडून २०१६ उन्हाळी ऑलिंपिकमध्ये खेळली. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13657.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13657.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c5951a1112d27799c90f2013c695d89f605b2691 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13657.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +दीपिका पदुकोण ( ५ जानेवारी १९८६) ही एक भारतीय सिने-अभिनेत्री आहे. तिचा पहिला बॉलिवूड चित्रपट ओम शांती ओम हा आहे. २००६ सालापासून बॉलिवूडमध्ये काम करीत असलेली दीपिका सध्या भारतामधील सर्वात लोकप्रिय व सुंदर अभिनेत्री मानली जाते. विविध भारतीय चित्रपटात काम करून तिने आपल्या अभिनयाची चुणूक दाखवली आहेच पण त्याचबरोबर ती आता हॉलिवूडमध्येसुद्धा कामे करीत आहे.२०१७ साली तिचा विन डिझेल सोबत XXX हा चित्रपट प्रदर्शित झाला होता. सर्वात जास्त मानधन घेणारी नटी आहे. तिने स्वतःचे वस्त्र उद्योग उघडले आहे. + +बॅडमिंटनपटू प्रकाश पडुकोण आणि उज्ज्वला या दांपत्याच्या पोटी कोपनहेगन (डेन्मार्क) येथे दीपिकाचा जन्म झाला. एक छोट्या गटात राष्ट्रीय पातळीवर स्पर्धेत ती बॅडमिंटन खेळली, परंतु एक फॅशन मॉडेल होण्यासाठी खेळण्यातला रस कमी करून ती चित्रपटाकडे वळली आणि ऐश्वर्या या कन्नड चित्रपटातून चित्रपटसृष्टीत २००६मध्ये पदार्पण केले. तिची मातृभाषा कोकणी आहे. शिवाय तिला इंग्लिश भाषा, हिंदी भाषा, कन्नड या भाषा येतात. बेंगळुरूमधील सोफिया हायस्कूलमध्ये तिचे शिक्षण झाले. दीपिका प्रसिद्ध बॉलिवूड अभिनेता रणवीर सिंग सोबत विवाहित आहे. +उंच आणि शेलाटा बांधा लाभलेल्या दीपिकाने आपल्या कारकिर्दीची सुरुवात एक मॉडेल म्हणून केली. २००६ मध्ये दीपिकाने कन्नड चित्रपट ऐश्वर्या मध्ये अभिनेता उपेंद्र याच्यासोबत भूमिका करून चित्रपटात काम करायला सुरुवात केली. त्यानंतर २००७ मध्ये फराह खानच्या ओम शांती ओम मध्ये अभिनेता शाहरूख खानसोबत प्रमुख भूमिका केली. या चित्रपटाने तिला मोठे व्यावसायिक यश आणि पुरस्कारही मिळवले. +दीपिका पदुकोण ही जगातली सर्वोत्तम दहाव्या क्रमांकाची अभिनेत्री असल्याचे फोर्ब्जच्या यादीवरून समजते. तिचे १ जून २०१५ ते ३१ मे २०१६ या काळातले उत्पन्‍न एक कोटी डॉलर्स असल्याचा अंदाज आहे.तिने १० कोटी आयकर भरला आहे. +आपल्या अभिनयाने आणि सौंदर्याने जगभरातल्या चाहत्यांना भुरळ घालणारी दीपिका नक्कीच एक इंटरनॅशनल स्टार आहे. कतार मध्ये सुरू असलेल्या फुटबॉल विश्वचषक २०२२ या जागतिक स्पर्धेच्या अंतिम सामन्यात फिफा विश्वचषक ट्रॉफीचे अनावरण दीपिका पदुकोणच्या हस्ते होणार आहे. 18 डिसेंबर रोजी, दीपिका पदुकोण लुसेल आयकॉनिक स्टेडियमवर वर्ल्ड कप ट्रॉफीचे अनावरण करणार आहे. तिच्या तमाम चाहत्यांसाठी ही अभिमानाची गोष्ट आहे. +इंटरनेट मूव्ही डेटाबेस वरील दीपिका पडुकोण चे पान (इंग्लिश मजकूर) diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13660.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13660.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..075c0facd555437e5a189a6f6ea8d8d1d310cd4d --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13660.txt @@ -0,0 +1 @@ +दीपेंदर सिंह हूडा ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १६व्या लोकसभेवर निवडून गेले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13672.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13672.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b7a0d2fd6491f2e570cefdae438a86322884db6f --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13672.txt @@ -0,0 +1 @@ +दिब्येंदु बरुआ (२७ ऑक्टोबर, इ.स. १९६६:कोलकाता, पश्चिम बंगाल, भारत - ) भारताचा बुद्धिबळ खेळाडू आहे. हा विश्वनाथन आनंद नंतरचा दुसरा भारतीय ग्रॅंडमास्टर आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13688.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13688.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..63aa6f59002ed58aa50333c30b88305a4394448a --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13688.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +गुणक: 25°54′45″N 93°44′30″E / 25.91250°N 93.74167°E / 25.91250; 93.74167 + +दिमापूर हे भारत देशाच्या नागालॅंड राज्यातील सर्वात मोठे शहर आहे. दिमापूर शहर नागालॅंडच्या पश्चिम भागात राजधानी कोहिमाच्या ६८ किमी वायव्येस आसाम राज्याच्या सीमेवर वसले आहे. २०११ साली १.२२ लाख लोकसंख्या असलेले दिमापूर ईशान्य भारतामधील एक आघाडीचे शहर मानले जाते. +राष्ट्रीय महामार्ग ३९ व राष्ट्रीय महामार्ग ३६ हे ईशान्य भारतामधील प्रमुख महामार्ग दिमापूरमधून जातात. दिमापूर विमानतळ हा नागालॅंड राज्यामधील एकमेव कार्यरत विमानतळ आहे. दिमापूर रेल्वे स्थानक गुवाहाटी-दिब्रुगढ रेल्वेमार्गावर स्थित असून दिब्रुगढ राजधानी एक्सप्रेस, ब्रह्मपुत्रा मेल, कामरूप एक्सप्रेस, गुवाहाटी-जोरहाट जन शताब्दी एक्सप्रेस इत्यादी गाड्या येथे रोज थांबतात. +येथे हिडिंबा नावाचा वाडा आहे.त्यात बुद्धिबळाच्या आकाराच्या सोंगट्या आहेत. रामायणातील भीमाची पत्नी हिडिंबा ही इथली राजकुमारी होती असे म्हणतात.त्यामुळे या शहरास हिडिंबानगारी असेही नाव आहे.[ संदर्भ हवा ] या ठिकाणी डिमाशा जातीचे लोक राहतात जे स्वतःला हिडिंबाचे वंशज मानतात.भीमपुत्र घटोत्कच व भीम येथे या विशाल सोंगट्यांच्या सहाय्याने बुद्धिबळ खेळत असे, असे म्हणतात. त्यावरून ते किती बलवान होते याचा अंदाज करता येतो. इतिहासकारांच्या मते या सोंगट्या म्हणजे तेथील कछरी राज्याचे अवशेष आहेत. कछरी ही दिमापूरची फार पूर्वीच्या काळातली राजधानी होती. हे एक छान पर्यटनस्थळ आहे.[१] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13690.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13690.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0ad234402e810c6b0c248f235a219869cf5645c7 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13690.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +दिमापूर रेल्वे स्थानक हे भारताच्या नागालॅंड राज्याच्या दिमापूर शहरामधील रेल्वे स्थानक आहे. हे नागालॅंड राज्यातील एकमेव रेल्वे स्थानक असून गुवाहाटीकडून दिब्रुगढकडे धावणाऱ्या सर्व गाड्या येथे थांबतात. +१९०३ साली बांधले गेलेले दिमापूर स्थानक ब्रिटिशकालीन आसाम बंगाल रेल्वेच्या चित्तगॉंग-दिब्रुगढ ह्या मीटर गेज मार्गवरील एक स्थानक होते. १९९७ साली ह्या स्थानकाचे ब्रॉडगेजमध्ये रूपांतर केले गेले. आजच्या घडीला दिमापूर हा नागालॅंड व मणिपूरला भारतीय रेल्वेद्वारे जोडणारा एकमेव दुवा आहे. येथून दर आठवड्याला ४९ गाड्या सुटतात. १२३ किमी लांबीच्या दिमापूर-कोहिमा रेल्वेमार्ग प्रकल्पासाठी भारत सरकारने कार्यक्रम आखला आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13733.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13733.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..350e6065da04a7620c18938ae35348977ad37719 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13733.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +जुआन वेलास्केस त्लाकोत्सिन हा मॉतेक्सुमा, दुसरा आणि कुआव्तेमोक ह्यांचा चिवाकोआत्ल (सल्लागार) होता. तो चिवाकोआत्ल त्लाकेलेलत्सिनचा नातू होता. +त्लाकोत्सिन एर्नान कोर्तेझकडून पकडला गेला होता, त्यानंतर राजकुटूंबाचा राजेशाही खजिना आणि सोने कुठे ठेवले आहे हे, माहित करून घेण्यासाठी त्याचा कुआव्तेमोकबरोबर छळ करण्यात आला. सम्राट कुआव्तेमोकच्या देहांत शासनानंतर त्यास कुआव्तेमोकनंतरचा अस्तेक त्लातोआनी म्हणून निवडण्यात आले. कुआव्तेमोकच्या देहांत शासनानंतर कोर्तेझने त्लाकोत्सिनला स्पॅनियार्डांप्रमाणे वेश परिधान करण्यास सांगून त्याचा त्लातोआनी बनल्याबद्दल अभिनंदनपर त्यास एक तलवार आणि पांढरा घोडा दिला. तो स्पॅनिश अंमलाखाली (१५२५-१५२६) अस्तेक बाहुला राज्यकर्ता बनला. त्याचा डॉन जुआन वेलास्केस त्लाकोत्सिन ह्या नावाने बाप्तिस्मा (नवे नाव देण्याचा विधी) करण्यात आला. नंतर त्याने तीन वर्षे कोर्तेझच्या स्वारीत त्यास साथ दिली. तो १५२६ (८ ससा) मध्ये तेनोच्तित्लानला येण्यापूर्वीच नोचिक्स्तलानमध्ये काही अज्ञात कारणाने मृत्यू पावला. त्याच्या मृत्यूनंतर कोर्तझने लगेच डॉन आंद्रेस दि तापिया मोतेल्च्यूस त्याचा नंतरचा राज्यकर्ता म्हणून निवडले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13768.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13768.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..86eb4900a25d21afaa78ae0f6262009e82053205 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13768.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +डॉ. दिलबागसिंग अठवाल (१२ ऑक्टोबर, इ.स. १९२८:कल्याण, पंजाब, भारत - १४ मे, इ.स. २०१७:न्यू जर्सी, अमेरिका)) हे एक भारतीय कृषिशास्त्रज्ञ होते. +दिलबागसिंग पंजाब कृषी विद्यापीठात प्राध्यापक आणि संकरित वाण विभागाचे प्रमुख म्हणून होते. नॉर्मन बोरलॉग यांच्या विचारांचा प्रभाव त्यांच्यावर पडला होता. भारतातील हरित क्रांतीनंतर संकरित वाण क्षेत्रातील जादूगार अशी अठवाल यांची ओळख निर्माण झाली. +१९७० च्या दशकात भारताने मेक्सिकोवरून ‘लेरमा रोजो ६४’ आणि ‘पीव्ही १८’ या गव्हाच्या वाणांची आयात केली. या वाणांचे उत्पादन भरघोस येत असले तरी पोळ्यांचा रंग लाल असल्यामुळे त्यात बदलाची गरज निर्माण झाली. अठवाल यांनी प्रदीर्घ संशोधन करून या वाणांचा रंग बदलण्यात यश मिळविले. गव्हाचा बदललेला रंग म्हणजे अठवाल यांनी भारताला दिलेली अनोखी भेटच ठरली. बदललेल्या या वाणाला त्यांनी आपल्या गावाच्या नावावरून ‘कल्याण’ असे नाव दिले. नवी दिल्ली येथील भारतीय कृषी संशोधन परिषदेने ‘सोना’ या गव्हाच्या वाणाचा शोध लावला होता. त्यानंतर अठवाल यांनी भारतीय कृषी संशोधन परिषदेतील संशोधकांसह ‘कल्याण’ आणि ‘सोना’ या दोन्ही वाणांचे एकत्रीकरण करून ‘कल्याणसोना’ हे नवीन वाण विकसित केले. १९६०-६१ मध्ये भारतातील गहू उत्पादन प्रतिहेक्टर १२.४४ क्विंटल होते, ‘कल्याण’ वाणामुळे १९७०-७१ मध्ये ते २२.३७ क्विंटलपर्यंत वाढले. या वाणांमुळे भारत गहू उत्पादनात स्वयंपूर्ण झाला. +डॉ. अठवाल यानी संकरित बाजरीचा शोध आवला. त्यांनी विकसित केलेल्या बाजरीच्या बाजरा-१ या संकरित वाणामुळे देशातील बाजरीचे उत्पादन दुपटीने वाढले, व भारतातील अन्नधान्याचा प्रश्न सुटण्यास मदत झाली. पंजाब कृषी विद्यापीठाच्या वनस्पती प्रजनन विभागाचे संस्थापक विभागप्रमुख असलेल्या डॉ. अठवाल यांनी याशिवाय हरभरा आणि तंबाखू या पिकांच्या वाणांच्या निर्मितीत बहुमूल्य योगदान दिले आहे. +१९६७ मध्ये अठवाल फिलिपाइन्समधील आंतरराष्ट्रीय भात संशोधन संस्थेत उपमहासंचालक म्हणून रुजू झाले. तेथेही त्यांनी भाताच्या नव्या वाणाच्या संशोधनासाठी नवनवीन कल्पना सादर केल्या. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13774.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13774.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0aa9876081d23c20a543c9967dc09e30a5afce80 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13774.txt @@ -0,0 +1,3 @@ + +दिलवाले हा २०१५ साली प्रदर्शित झालेला एक हिंदी चित्रपट आहे. रोहित शेट्टीचे दिग्दर्शन असलेला ह्या चित्रपटामध्ये शाहरुख खान व काजोल ही लोकप्रिय जोडी अनेक वर्षांनतर पुन्हा एकत्र दिसली. वरुण धवन व कृती सनॉन ह्यांच्या देखील दिलवालेमध्ये प्रमुख भूमिका आहेत. +१८ डिसेंबर २०१५ रोजी संजय लीला भन्साळीच्या बहुचर्चित बाजीराव मस्तानीसोबत प्रदर्शित झालेल्या दिलवालेला तिकिट खिडकीवर प्रेक्षकांचा माफक प्रतिसाद लाभला. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13792.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13792.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..84e07aa06b04473b56469410e0eef534c3f97cb5 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13792.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +धर्मेंद्रसिंग देओल ऊर्फ धर्मेंद्र (पंजाबी: ਧਰਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦਿਉਲ ; हिंदी: धर्मेन्द्र ;) (डिसेंबर ८, इ.स. १९३५; साहनेवाल, पंजाब - हयात) हा हिंदी चित्रपटांमधील लोकप्रिय अभिनेता आहे. इ.स. १९६० साली अभिनयक्षेत्रात पदार्पण केलेल्या धर्मेंद्राने २०११ सालापर्यंत २४७ चित्रपटांमधून भूमिका केल्या आहेत. हिंदी चित्रपटसृष्टीतील अ‍ॅक्शन चित्रपटांमधील तडफदार भूमिका साकारल्यामुळे तो अ‍ॅक्शन हीरो म्हणून विशेष परिचित होता. सनी देओल, बॉबी देओल व ईशा देओल ही त्याची मुलेही हिंदी चित्रपटांतील अभिनेते आहेत. +धर्मेंद्राने उत्तरकाळात राजकारणातही उडी घेतली. इ.स. २००४ सालातील भारतीय लोकसभेच्या सार्वत्रिक निवडणुकींत तो राजस्थानच्या बिकानेरातून भारतीय जनता पक्षातर्फे निवडणूक जिंकून लोकसभा सदस्य बनला. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_138.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_138.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d9eb7eb49d534caea424683ef1d93f79a3e6319b --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_138.txt @@ -0,0 +1 @@ +जॉर्ज मॅकडॉनल्ड कॅऱ्यू (४ जून, १९१०: - ९ डिसेंबर, १९७४:) हा  वेस्ट इंडीजकडून १९३५ ते १९४९ दरम्यान ४ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13832.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13832.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..13cfde13cf1b76cdd59ea8e4e16c5974f74123f4 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13832.txt @@ -0,0 +1 @@ +दिलीप पटेल (४ फेब्रुवारी, इ.स. १९५५- हयात) हे भारतीय जनता पक्षाचे राजकारणी आहेत. ते इ.स. २०१४ च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये गुजरात राज्यातील आणंद लोकसभा मतदारसंघातून लोकसभेवर निवडून गेले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13840.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13840.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7b427ead47e0c1d4001c36754d9b544d41a5100d --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13840.txt @@ -0,0 +1 @@ +दिलीप मंगलू बोरसे मराठी राजकारणी आहेत. हे बागलाण मतदारसंघातून भारतीय जनता पक्षाकडून महाराष्ट्राच्या चौदाव्या विधानसभेवर निवडून गेले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1386.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1386.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f8f6850b393b0801dc7d6ab2b014222889636756 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1386.txt @@ -0,0 +1 @@ +झंजान प्रांत (लेखनभेद: जंजान प्रांत) (फारसी: استان زنجان , ओस्तान-ए-झंजान ; अझरबैजानी: زنگان اوستانی ) हा इराणच्या ३१ प्रांतांपैकी एक प्रांत आहे. इराणाच्या वायव्य भागात वसलेल्या या प्रांताची राजधानी झंजान येथे आहे. प्रांताचे क्षेत्रफळ २१,७७३ वर्ग कि.मी. असून लोकसंख्या सुमारे १० लाख आहे. प्रांतातील प्रजेत अझेरी वांशिकांचे बाहुल्य असून, त्यांच्याखालोखाल ताती व कुर्दी लोकांचे वास्तव्य येथे आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13865.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13865.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2a8165f932d52d249135ddda9eddc967bb51f3e7 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13865.txt @@ -0,0 +1 @@ +दिलेश्वर कामाईत ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १७व्या लोकसभेवर निवडून गेले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13867.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13867.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c368d63f53adbeda17b8328cb0666137a8412d26 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13867.txt @@ -0,0 +1 @@ +दिलोफोसॉरस ही थेरपीड डायनासॉरची एक प्रजाती आहे जी सुमारे ९ कोटी ३० लाख वर्षांपूर्वी जुरासिक काळाच्या सुरुवातीच्या दरम्यान उत्तर अमेरिकेमध्ये वास्तव्य करत होती. १९४० मध्ये उत्तर ॲरिझोनामध्ये हाडांचे तीन सापळे आढळून आले आणि १९४२ मध्ये अजून दोन उत्तम स्तिथीत सापडले. सर्वात संपूर्ण नमुना १९५४ मध्ये शमुवेल पी. वेलल्स यांनी एम. वेहररिल नावाचे ग्रॅम मेगालोसॉरस या नव्या प्रजातींचा एक भाग बनला. १९६४ साली वेल्समध्ये ह्या प्रजातीचा एक मोठा सापळा आढळला. त्याच्या कवटीवर कपाळावर आच्छादलेल्या गोष्टी लक्षात घेऊन त्यांनी १९७० मध्ये दिलोफोसॉरस वेहररिल म्हणून नवीन प्रजाती घोषित केली. या वंशजातीचे नाव म्हणजे "दोन कपाळांचे सरडे" असा होतो आणि हे नाव जॉन वेहररिल यांच्या सन्मानार्थ ठेवण्यात आले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13869.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13869.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..39310993f4e404464ef87d549fef3b52d58341a4 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13869.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +दिल्मा व्हाना रूसेफ (पोर्तुगीज: Dilma Vana Rousseff) (जन्म: १४ डिसेंबर १९४७) ह्या ब्राझिल देशाच्या ३६व्या व विद्यमान राष्ट्राध्यक्ष आहेत. गतराष्ट्राध्यक्ष लुईझ इनाचियो लुला दा सिल्व्हा ह्याच्या मंत्रीमंडळामध्ये प्रमुख सचिव राहिलेल्या रूसेफ ब्राझीलच्या पहिल्याच महिला राष्ट्राध्यक्ष आहेत. ऑक्टोबर २०१० मध्ये झालेल्या अध्यक्षीय निवडणुकीमध्ये त्या ५६ टक्के मते मिळवून राष्ट्राध्यक्षपदावर आल्या व ऑक्टोबर २०१४ मधील चुरशीच्या निवडणुकीमध्ये अत्यंत कमी मताधिक्याने विजय मिळवून त्यांनी सत्ता राखली. +बल्गेरियामधून स्थलांतर केलेल्या कुटुंबामधून आलेली रूसेफ अर्थतज्ज्ञ असून देशातील इ.स. १९८५ पूर्वीच्या हुकुमशाहीविरोधातील बंडखोरीमध्येही तिने सहभाग घेतला होता. मावळता लोकप्रिय अध्यक्ष लुईझ इनाचियो लुला दा सिल्व्हा ह्याने रूसेफची राजकीय वारसदार म्हणून निवड करून निवडणुकीमध्ये तिला पाठिंबा दिला होता. +रूसेफ ब्राझीलमध्ये लोकप्रिय असून तिच्या ब्राझीलमधील पायाभुत सुविधा सुधारण्याच्या प्रयत्नांचे कौतुक झाले आहे. जर्मनीची चान्सेलर आंगेला मेर्कल व माजी अमेरिकन परराष्ट्रसचिव हिलरी क्लिंटन ह्यांच्या समवेत रूसेफचा जगातील बलाढ्य व लोकप्रिय महिला नेत्यांमध्ये उल्लेख केला जातो. +२०१५ साली ब्राझीलमध्ये झालेल्या भ्रष्टाचार चौकशीत रूसेफ ह्यांनी आपल्या पदाचा अवैध वापर करून राष्ट्रीय अर्थसंकल्पातील तूट कमी दर्शवल्याचे निष्पन्न झाले. ह्याबद्दल रूसेफ ह्यांना दोषी ठरवून त्यांच्यावर खटला भरण्याचा निर्णय ब्राझीलच्या संसदेने घेतला. १२ मे २०१६ रोजी संसदेमध्ये झालेल्या मतप्रदर्शनात ५५-२२ ह्या संख्येने संसदेने रूसेफला निलंबित करून खटला भरण्याच्या निर्णयावर शिक्कामोर्तब करण्यात आले. त्यानुसार रूसेफच्या जागेवर उपराष्ट्राध्यक्ष मिशेल तेमेर हे कार्यवाहू राष्ट्राध्यक्ष म्हणून काम सांभाळतील. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13875.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13875.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..85c3425b9028978e1b9fffc62dd3c7331af762af --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13875.txt @@ -0,0 +1 @@ +दिल्ली-गुरगांव द्रुतगतीमार्ग दिल्ली व गुरगांव या शहरांदरम्यान जलद रस्तावाहतुकी करता बांधलेला महामार्ग आहे. हा महामार्ग २७.७ किमी लांबीचा आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13903.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13903.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..092f6aa65805acca42ca378c66f2cf92a11f2e6c --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13903.txt @@ -0,0 +1 @@ +दिल्ली विधानसभा ही भारतातील दिल्ली केंद्रशासित प्रदेशाची एकसदनीय विधानसभा आहे. दिल्ली विधानसभा ही दिल्ली सरकारची विधिमंडळ शाखा आहे. सध्या, त्यात ७० सदस्य आहेत, जे ७० मतदारसंघातून थेट निवडले जातात. विधानसभेचा कार्यकाळ लवकर विसर्जित न केल्यास पाच वर्षांचा असतो. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13918.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13918.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3965f74f1956b24878c99cd9d89d6b97c3e01dcb --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13918.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +१७५७ची दिल्लीची लढाई ११ ऑगस्ट, १७५७ रोजी मराठा साम्राज्य आणि दिल्ली सल्तनतींमध्ये लढले गेले. मराठा सैन्याचे नेतृत्त्व रघुनाथराव पेशवे तर दिल्ली सल्तनतीच्या सैन्याचे नेतृत्त्व नजीब-उद-दौला रोहिला यांच्याकडे होते. +यात मराठ्यांचा विजय होउन त्यांनी दिल्ली शहर काबीज केले. +याच्या दोनच महिने आधी जून १७५७मध्ये ईस्ट इंडिया कंपनीने पलाशीच्या लढाईमध्ये बंगालच्या नवाब सिराज-उद-दौलाचा पराभव करून भारतात ब्रिटिश साम्राज्याचा पाया घातला होता. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13958.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13958.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ce2e688bf935810ede00a9081e70b2d993564d92 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13958.txt @@ -0,0 +1,8 @@ +मुंबई - कर्जत लाईन +मुंबई - कसारा लाईन +दिवा जंक्शन हे ठाणे जिल्ह्याच्या मुंब्रा भागामधील एक रेल्वे स्थानक आहे. हे स्थानक मुंबई उपनगरी रेल्वेच्या मध्य मार्गावर स्थित असून ते लांब पल्ल्याच्या रेल्वेगाड्यांसाठी एक महत्त्वाचे स्थानक आहे. वसई रोड ते दिवा आणि दिवा ते पनवेल हे दोन महत्त्वाचे जोडमार्ग दिव्यामध्ये जुळतात. ह्या दोन जोडमार्गांमुळे उत्तरेकडून पश्चिम रेल्वे मार्गे येणाऱ्या रेल्वेगाड्यांना मुंबई वगळून परस्पर कोकण रेल्वेमार्गे दक्षिणेकडील राज्यांकडे वाहतूक करणे शक्य होते. +{{{1}}} {{{5}}} +{{{2}}} {{{6}}} +{{{3}}} {{{7}}} +{{{4}}} {{{8}}} +वसई रोड · जुचंद्र · कामण रोड · खारबाव · भिवंडी रोड · कोपर · दिवा जंक्शन · दातिवली · निळजे · तळोजे पांचनंद · नावडे रोड · कळंबोली · पनवेल · चिखले · मोहोपे · चौक · कर्जत diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13996.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13996.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..88f8f73766788c994f81bc70c61942e2f1391861 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_13996.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +दिवाशी खुर्द हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील भोकर (गाव) तालुक्यातील एक गाव आहे. +नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८० मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14008.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14008.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..23f40a96a9e8f11d3f12e72ab428dbe42bffc55a --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14008.txt @@ -0,0 +1,11 @@ +गुणक: 18°10′24″N 72°59′30″E / 18.17333°N 72.99167°E / 18.17333; 72.99167 + +दिवेआगर हे महाराष्ट्राच्या रायगड जिल्ह्यातील श्रीवर्धन तालुक्यामधील एक गाव व पर्यटनस्थळ आहे. दिवेआगर अरबी समुद्रकिनाऱ्यावर अलिबागच्या ७५ किमी दक्षिणेस तर मुंबईच्या १७५ किमी दक्षिणेस वसले आहे. २०११ साली दिवेआगरची लोकसंख्या ३,८३९ इतकी होती. +२० वर्षांपूर्वी या ठिकाणाचे नाव एकदम सर्वदूर झाले. १७ नोव्हेंबर १९९७ रोजी द्रौपदी धर्मा पाटील यांच्या बागेत झाडांची आळी करताना एक तांब्याची पेटी मिळाली. ही वार्ता त्या इवल्याशा गावात वाऱ्यासारखी पसरली. गावचे सरपंच, प्रतिष्ठित मंडळी, पोलीस अशा सर्वांसमक्ष पेटीचे कुलूप तोडण्यात आले. आत गणपतीचा शुद्ध सोन्याचा मुखवटा सापडला! बरोबर एक तांब्याचा डबाही होता. त्यात एक किलो ३०० ग्रॅम वजनाचा मुखवटा व २८० ग्रॅम वजनाचे गणपतीचे अलंकार होते. सापडलेली पेटी जमिनीखाली तीन फुटांवर असल्याने सरकारदरबारी जमा करण्याचा प्रश्न नव्हता. ही पेटी मंदिरात ठेवण्यात आली. सापडलेल्या पेटीचे बाबतीत तेव्हाचे महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री मनोहर जोशी यांनी पुढाकार घेतला. तेव्हाच्या सांस्कृतिक मंत्र्यांना त्यांनी पटवून दिले, की हा सांस्कृतिक ठेवा मूळ ठिकाणीच राहू द्यावा. त्या बदल्यात त्यांनी फक्त एक छोटे श्रेय मागितले. हा मुखवटा जिथे ठेवला होता, त्याच्यावर एक पाटी लिहिली गेली - “महाराष्ट्र राज्याच्या सौजन्याने”. दुर्दैवाने हा ठेवा २४ मार्च २०१२ रोजी चोरीला गेला. नंतर आरोपी सापडले. वितळवलेले सोने मिळाले; पण पहिला बाप्पा मात्र सापडला नाही. गणेशाच्या आगमनाने गावाचे भाग्य उजळले. दिवेआगरचा शांत, सुरक्षित सागरकिनारा पर्यटकांना सापडला. रूपनारायण आणि सुंदर नारायण यांच्या सुंदर मूर्तीही प्रकाशाझोतामध्ये आल्या. कोकणातील सर्व विष्णूमंदिरांमध्ये सर्वांत उंच व सुबक मूर्ती रूपनारायणाची समजली जाते. एका अखंड शिळेतून ही मूर्ति घडवली आहे आणि नवल म्हणजे मूर्तीच्या दोन्ही बाजूला चक्क दशावतार कोरले आहेत. हाही एक प्रकारचा खजिनाच आहे. आवर्जून पाहावी अशी ही मूर्ती आहे. रूपनारायण मंदिराजवळ एक सुंदर पायऱ्यांची विहीर आहे. रूपनारायण व सुंदर नारायण यांची मंदिरे नव्याने उभारली आहेत. +दिवेआगर हे मुळातच संपन्न गाव आहे. गावातील रस्त्यावर चिऱ्यांच्या दगडाची संरक्षक भिंत, त्यामागे मोठे घर, मागे नारळी, सुपारीची व केळीची वाडी. असे सुंदर गाव शोधून सापडणार नाही. बाप्पा प्रकट झाले आणि हे पर्यटनस्थळ म्हणून उजेडात आले. त्यामुळे पर्यटकांसाठी ‘होम-स्टे’ ही संकल्पना आली. पाहुण्यांसाठी सर्व सोयींनी युक्त अशा वेगळ्या खोल्या बांधल्या आहेत. प्रत्येकाकडे नारळ, सुपारी, केळीच्या बागा आहेत. म्हशीही आहेत. त्यामुळे दूध-दुभतेही आहे. कमर्शियल हॉटेल्स त्या मानाने कमी आहेत. +रूपनारायण मंदिराच्या आसपास आता रिसॉर्ट्‌स होऊ लागली आहेत. येथील मोदक खूप प्रसिद्ध. इतर कोकणी मसाले, पापड, मिरगुंड, पोह्याचे पापड, कडवे वाल वगैरेही मिळतातच. आपले ‘होस्ट’ आपल्या चहा, नाश्त्याची सोय करतात. शाकाहारी आणि मांसाहारी दोन्ही जेवण मिळते. अतिशय रुचकर, गरमागरम जेवण सगळ्यांकडे असते; फक्त आधी सांगावे लागते. + +हरिहरेश्वर, श्रीवर्धन व दिवेआगर ही तीन लोकप्रिय पर्यटनस्थळे एकाच क्षेत्राचा भाग मानली जातात. +पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. +येथिल लोकजीवन मासेमारी , पर्यटन व शेती याच्यावर अवलंबून आहे +बोर्ली पंचतन,खुजारे, वडवली, भरडखोल, शिस्ते,मेंदडी diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14020.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14020.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c570fc132107d1eb5f17597f88fd6a0685e5be8f --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14020.txt @@ -0,0 +1,6 @@ +दिव्या शेषा अय्यर (१६ ऑक्टोबर. १९८४ - ) या एक भारतीय सरकारी नोकर, वैद्यकीय डॉक्टर, संपादिका आणि लेखिका आहेत. त्या केरळमधील भारतीय प्रशासकीय सेवेचा भाग आहेत.[१] दिव्या सध्या पथनामथिट्टाच्या जिल्हाधिकारी म्हणून काम करत आहेत. तसेच त्या मनरेगा मिशनच्या संचालिका देखील होत्या.[२][३] +अय्यर यांचा जन्म १६ ऑक्टोबर १९८४ रोजी झाला. त्या तिरुवनंतपुरमच्या आहेत.[४] त्यांचे वडील शेषा अय्यर हे भारतीय अंतराळ संशोधन संस्थेचे सेवानिवृत्त कर्मचारी आहेत, आणि आई भगवती अम्मल, स्टेट बँक ऑफ त्रावणकोरच्या कर्मचारी आहेत.[५] +अय्यर यांचे शालेय शिक्षण होली एंजेल कॉन्व्हेंट त्रिवेंद्रम येथे झाले. केरळ सार्वजनिक परीक्षा, मंडळाने घेतलेल्या SSLC परीक्षेत त्यांनी द्वितीय क्रमांक पटकावला.[६] अय्यर यांनी वैद्यकीय पदवी ख्रिश्चन मेडिकल कॉलेज वेल्लोरमधून मिळवली.[७] +प्रशासकीय सेवेत कारकीर्द सुरू करण्यापूर्वी अय्यर एक डॉक्टर होत्या. २०१४ मध्ये IAS मध्ये त्या दाखल झाल्या. त्रिवेंद्रमच्या उपजिल्हाधिकारी होण्यापूर्वी कोट्टायम येथे सहाय्यक जिल्हाधिकारी म्हणून त्यांनी काम केले.[८] +२०१६ मध्ये, निवडणूक आयोगाच्या अंतर्गत सिस्टिमॅटिक व्होटर एज्युकेशन अँड इलेक्टोरल पार्टिसिपेशन (SVEEP)च्या नोडल अधिकारी आणि कोट्टायम येथील सहाय्यक जिल्हाधिकारी म्हणून, अय्यर यांनी "माय व्होट माय फ्युचर" या ब्रीदवाक्यासह मतदार जागरुकता मोहीम तयार केली ज्यामुळे मतदानाची टक्केवारी सुधारण्यात मदत होईल.[९] २०१६ मध्ये, त्यांनी मतदान हक्कांबद्दल जागरूकता वाढवण्यासाठी आणि मतदानाला प्रोत्साहन देण्यासाठी 'व्हायरल थंबिल नमुदे भवी' हे गाणे लिहिले आणि गायले, जे त्यांनी पत्रकार परिषदेत प्रसिद्ध केले होते.[१०] +२०१८ मध्ये, अय्यर यांची स्थानिक स्वराज्य विभागातील उपसचिवपदी बदली करण्यात आली.[११] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14042.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14042.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c7a4a56789f31b2822a4710e826de7db5d7b11f9 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14042.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +दिव्होक ओरिगी (फ्रेंच: Divock Origi; १८ एप्रिल १९९५ (1995-04-18)) हा एक बेल्जियन फुटबॉल खेळाडू आहे. २०१४ सालापासून बेल्जियम राष्ट्रीय संघाचा भाग असलेला ओरिगी २०१४ फिफा विश्वचषक स्पर्धेमध्ये बेल्जियमसाठी खेळला आहे. +क्लब पातळीवर ओरिगी २०१२ पासून फ्रान्सच्या लीग १मधील लील ओ.एस.सी. ह्या क्लबासाठी खेळत आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14043.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14043.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e7b37855df54688546f72ba99b10721bd0ea51df --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14043.txt @@ -0,0 +1,10 @@ +दिशति अवकाशं ददाति इति =अवकाश देते ती दिशा होय. भूगोलात चार प्रमुख दिशा मानल्या जातात: +वरील दिशा ह्या भूमितीय कंपास वरील विशिष्ट कोन दर्शवतात, खालीलप्रमाणे: +• पूर्व (पू.) :९०° +• उत्तर (उ.) :०°आणि ३६०° +• पश्चिम (प.) :२७०° +• दक्षिण (द.) :१८०° +या चार दिशांखेरीज भारतीय पद्धतीनुसार अष्टदिशांमध्ये खालील चार उपदिशांचा समावेश होतो: + +भारतीय संस्कृतीतील दशदिशा या संकल्पनेत भूतलावरील अष्टदिशांबरोबरच भूतलावरील व भूतलाखालील त्रिमितीय अवकाशातल्या या दोन दिशांचाही समावेश होतो: +दिश म्हणजे आकाशाचा एक भाग या अर्थी ऋग्वेदात (१.१२४.३) व अथर्ववेदात (३.३१.४) हा शब्द अनेकवार आला आहे. वैदिक साहित्यात पूर्व, पश्चिम, दक्षिण, उत्तर या चारच दिशांचा उल्लेख येतो. तैत्तिरीय संहिता (७.१.५.) शतपथ ब्राह्मण (६.२.२.३४), शांखायन श्रौतसूत्र (१६.२८.२) इ. काही ठिकाणी आठ व दहा दिशांचा उल्लेख आलेला आहे. शतपथ ब्राह्मणात दिशांना शिंक्याची उपमा दिली आहे.[१] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14079.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14079.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0e19bb5fa364f6418d4e10df27d0bae2b5984c12 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14079.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +पूर्वीचे राजकीय जीवन +भारताचे पंतप्रधान +वैश्विक योगदाने + +दीनदयाळ उपाध्याय अंत्योदय योजना ही एक भारत सरकारची योजना आहे. गरीब लोकांना कौशल्याधरित प्रशिक्षण देऊन त्यांना मदत करणे असा या योजनेचा उद्देश आहे. या योजनेसाठी भारत सरकारने एकूण ५०० कोटी रुपयांची तरतूद केलेली आहे.आजीविका या योजनेऐवजी ही योजना आणण्यात आलेली आहे. +या योजनेद्वारे सन २०१६ पासून ते सन २०१७ पर्यंत शहरी भागांतील पन्नास हजार तसेच ग्रामीण भागातील सुमारे १ लाख लोकांना प्रशिक्षण देण्याचे उद्दिष्ट आहे. हे प्रशिक्षण आवश्यक त्या आंतरराष्ट्रीय मानकांप्रमाणे दिले जाईल.[१][२] + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1409.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1409.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..376d237a5eca4ae12c8a2b67e92e5e7946af0847 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1409.txt @@ -0,0 +1,5 @@ + +झपाटलेला हा १९९३चा महेश कोठारे दिग्दर्शित मराठी चित्रपट आहे.हा चित्रपट हॉलीवुडच्या 'चाईल्डस प्ले ' या चित्रपटावरून प्रेरित आहे. १९९३ला प्रदर्शित झाल्यानंतर कालांतराने हा चित्रपट मराठी चित्रपसृष्टीतील क्लासिक चित्रपट बनला.[१] +या चित्रपटाची कथा हॉलिवूड चित्रपट ' चाईल्डस प्ले ' वरून घेतलेली आहे. दोन्ही चित्रपटात एका सिरियल किलरची आत्मा बहुल्यात अडकलेली असते .आणि तो त्या व्यक्तीच्या मागे असतो ज्याला सर्वात प्रथम त्याने सांगितलेले असते की तो बाहुला नाही आणि एक गुंड आहे ज्याची आत्मा बहुळ्यात अडकलेली आहे. +रामदास पाध्येयांनी तात्या विंचूच्या बहुलीची कृती हाताळली. + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14095.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14095.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2f06627423129417668c9a38a056bbec3e775ca1 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14095.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +पुणे, भारत +दीनानाथ मंगेशकर हॉस्पिटल हे पुणे, महाराष्ट्र येथील एक खासगी रूग्णालय आहे.[१] या रुग्णालयाचे क्षेत्र ६ एकर असून ९०० खाटांची क्षमता आहे. हे रुग्णालय मराठी नाट्य अभिनेते, नाट्यसंगीत गायक आणि हिंदुस्थानी शास्त्रीय गायक दीनानाथ मंगेशकर यांच्या नावावर आहे. पुण्यातील प्रथम मानवी दूध बँक या रुग्णालयात स्थापन करण्यात आली.[२] +मंगेशकर कुटुंबीयांनी लता मंगेशकर फाउंडेशनची स्थापना ऑक्टोबर १९८९ मध्ये केली. शासनाने सहा एकर जागा फाउंडेशनला दिली होती. रुग्णालय उभे करण्यासाठी महाराष्ट्र फाउंडेशनने आर्थिक सहकार्य दिले. ज्ञान प्रबोधिनी मेडिकल ट्रस्टच्या सहकार्याने संचालन केले जाते. १ नोव्हेंबर २००१ पासून रुग्णालयाचे कामकाज सुरू झाले. +म्हात्रे ब्रिज जवळ, एरंडवणे, पुणे, महाराष्ट्र ४११००४. रुग्णालय पुणे रेल्वे स्थानकापासून ७.६ किमी अंतरावर आहे. +यामध्ये रक्तपेढी, कर्करोग संशोधन केंद्र इत्यादी सर्व अत्याधुनिक सुविधा आहेत. रुग्णालयात सेंट्रल मॉनिटरिंग सिस्टमसह ६५ पेक्षा जास्त आयसीयू बेड आहेत. रुग्णालयात सुसज्ज वातानुकूलित सभागृह आहे ज्यामध्ये ३००० लोकांची क्षमता आहे, प्रगत ध्वनी प्रणाली आणि अत्याधुनिक व्हिडिओ प्रोजेक्शन सिस्टम देखील आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14102.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14102.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7d635b43a7e2aa3a37234cb3c47739e1a3b21815 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14102.txt @@ -0,0 +1,6 @@ +दिव्याची अमावास्या ही आषाढ महिन्यातील अमावास्या म्हणून साजरी केली जाते.[१] +आषाढ महिन्याच्या अमावास्या तिथीला घरातील, देव घरातील धातूच्या दिव्यांची पूजा केली जाते.[२] यासाठी दिवे स्वच्छ घासून, उजळवले जातात. त्यांची पूजा केली जाते. पुरणाचा नैवेद्य केला जातो.[३] +काही कुटुंबात बाजरीच्या पिठाचे किंवा कणकेचे दिवे केले जातात आणि त्यांची पूजा केली जाते.[४] +दीप अमावास्येचे औचित्य साधून कुटुंबात [पूजा केली जाते त्याचप्रमाणे विविध मंदिरे, शाळा अशा ठिकाणी दीप पूजन केले जाते. विद्यार्थी शाळेत दिवे प्रज्वलित करून, प्रार्थना करतात.[५] +समाजातील विविध स्तरात या दिवसाला गटारी अमावास्या म्हणून ओळखले जाते. श्रावण महिन्यात मांसाहार, कांदा , लसूण यांचे सेवन वर्ज्य मानले जात असल्याने मांसाहार करणा-या कुटुंबांमध्ये या दिवशी विशेष करून मांसाहार केला जातो.[६] +दिव्याची अमावास्या भिल्ल या आदिवासी जमातीत विशेषत्वाने साजरी केली जाते.[७] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14107.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14107.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..19ac20a4f6eb089096af2b2d0301ee3d787c2e57 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14107.txt @@ -0,0 +1 @@ +दीपक हे संस्कृत भाषेतील नाम असून त्याचा अर्थ दिवा असा होतो. इ.स.च्या विसाव्या शतकामध्ये हे व्यक्तिवाचक नाव म्हणून भारतीय समाजात लोकप्रिय झाले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1412.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1412.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..71cdddd7ab106277eda8fd4723e22ba21c29dc83 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1412.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +झपाटलेला २ हा महेश कोठारे यांनी दिग्दर्शन केलेला सन २०१३ मधील मराठी चित्रपट आहे. + +१९९३ साली मराठी रूपेरी पडद्यावर झळकलेला आणि प्रचंड यश मिळविलेला सिनेमा म्हणजे झपाटलेला. अनोखी संकल्पना, वेगवान कथा-दिग्दर्शन, त्याला रहस्याची फोडणी, लक्ष्याची धमाल आणि खलनायक तात्या विंचूच्या कायवाया, यामुळे ‘झपाटलेला’ आजही प्रेक्षकांच्या लक्षात आहे. या सिनेमाला रिलीज होऊन आता २० वर्षे उलटून गेली आहेत. इन्स्पेक्टर महेश जाधवच्या गोळीला बळी पडलेला आणि मंत्रशक्तीच्या जोरावर मृत्यूलाही आवाहन देणारा खलनायक तात्या विंचू परत आता 'झपाटलेला २ ' या नावाने याच संकल्पनेवर महेश कोठारे घेऊन आले आहेत 'झपाटलेला २ ' हा सिनेमा.या सिनेमातून ‘तात्या विंचू’ आणि त्याचा बोलका बाहुला घडविणारे ‘शब्दभ्रमकार’ रामदास पाध्ये यांची अचंबित करणारी कामगिरी यात आहे.सिलेक्ट मिडीया होल्डींग्स प्रस्तुत आणि कोठारे ॲन्ड कोठारे व्हिजन निर्मित ‘झपाटलेला २ ’ हा पहिला मराठी सिनेमा थ्रीडी(3 D) चित्रपट ७ जून २०१३ रोजी प्रदर्शित झाला.[२] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14123.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14123.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7068ab5f33eefda13d1046e42ab8e25b73bbfe4b --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14123.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +दीपक धर (Deepak Dhar - जन्म 30 ऑक्टोबर 1951) हे भारतीय सैद्धांतिक भौतिकशास्त्रज्ञ ( theoretical physicist ) आणि भारतीय विज्ञान शिक्षण आणि संशोधन संस्था, पुणे येथील भौतिकशास्त्र विभागातील एक प्रतिष्ठित प्राध्यापक आहेत. २०२२ मध्ये विज्ञानातील अत्यंत प्रतिष्ठेचा जागतिक स्तरावरील बोल्ट्झमन पुरस्कार (Boltzmann Medal) सांख्यिकीय भौतिकशास्रज्ञ डॉ. दीपक धर यांना घोषित झाला आहे. त्याच्या रूपाने भारताला पहिल्यांदाच हा पुरस्कार प्राप्त झाला आहे.[१] प्रा. धर यांचे संशोधन प्रामुख्याने अनिश्चित प्रक्रियांच्या गणिती प्रारूपांवर आहे. त्यांच्या संशोधनाचा उपयोग शेअर बाजारापासून ते प्रोटीन आणि भूकंपाच्या अनुमानापर्यंत अनेक क्षेत्रांमधील मॉडेलमध्ये केला जातो. [२]भौमितिक रचनांची कार्यप्रणाली (फ्रॅक्ट्रल्स), स्व-संघटित क्लिष्ट रचना, प्राण्यांशी निगडित संख्याशास्रीय समस्या, चुंबक आणि काचेमधील बदलत्या रचनांचा सख्याशास्रीय अभ्यास हे डॉ. धर यांच्या संशोधनाचे वैशिष्ट्ये आहे.[३] +डॉ. दीपक धर य़ांचा जन्म ३० ऑक्टोबर १९९१ मध्ये उत्तर प्रदेशातील प्रतापगड येथे झाला. ते अलाहबाद विद्यापीठातून विज्ञानाचे पदवीधर झाले. त्यानंतर त्यांनी आयआयटी कानपूर मधून १९७२ मध्ये पदव्युत्तर पदवी पुर्ण केली. अमेरिकेतील कॅलिफोर्निया इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी येथून पीएच.डी. मिळवल्यानंतर त्यांनी १९७८ मध्ये भारतात परतल्यावर टाटा मूलभूत संशोधन संस्था येथे संशोधनाला सुरुवात केली. त्यांनी १९८४-८५ यादरम्यान पॅरिस विद्यापीठात व्हिजिटिंग प्राध्यापक म्हणूनही काम केले.[२] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14130.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14130.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a5eb311ca9f6c3583da4613d64b36ec7ce808e6d --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14130.txt @@ -0,0 +1,8 @@ +दीपक फर्टिलायझर्स अँड पेट्रोकेमिकल्स कॉर्पोरेशन लिमिटेड ( DFPCL ) ही औद्योगिक आणि कृषी रसायने, पीक पोषक आणि खते यांची भारतीय उत्पादक आहे. [१] +कंपनीची स्थापना १९७९ मध्ये गुजरातमधील जैन कुटुंबात जन्मलेल्या चिमणलाल मेहता यांनी प्रायव्हेट लिमिटेड कंपनी म्हणून केली आणि १९८२ मध्ये पब्लिक लिमिटेड बनली. [२] [३] कंपनीने १९९० पासून "महाधन" या ब्रँड नावाने खतांची विक्री केली आहे. [४] +जानेवारी 2018 मध्ये, कंपनीने राष्ट्रीय कंपनी कायदा न्यायाधीकरण (NCLT) च्या मंजुरीनंतर पुनर्रचना केली आणि संपूर्ण मालकीची उपकंपनी स्मार्टकेम टेक्नॉलॉजीस् लिमिटेड ची स्थापना केली ज्यामध्ये खत आणि तांत्रिक अमोनियम नायट्रेटचे पोर्टफोलिओ समाविष्ट होते. [५] जुलै २०१८ मध्ये, स्मार्टकेमने महाराष्ट्र आणि गुजरातमध्ये त्यांच्या नव्याने लाँच केलेल्या सेंद्रिय कंपाऊंड लेपित NPK कॉम्प्लेक्स (नायट्रोजन (एन), फॉस्फरस (पी), आणि पोटॅशियम (के)) आणि "महाधन स्मार्टटेक" म्हणून ब्रँड केलेल्या ३५००० टन विक्रीची नोंद केली. [६] +कंपनीच्या उत्पादनांमध्ये नायट्रिक ऍसिड, लो-डेन्सिटी प्रिल्ड अमोनियम नायट्रेट, अमोनियम नायट्रोफॉस्फेट (ANP), मिथेनॉल आणि मिथेनॉल-आधारित रेजिन्स, ड्राय आइस, आयसोप्रोपाइल अल्कोहोल (IPA) आणि थ्रोस न्यूक्लिक अॅसिड (TNA) यांचा समावेश आहे. [४] DFPCL मिथेनॉलचे उत्पादन करणाऱ्या पाच प्रमुख भारतीय कंपन्यांपैकी एक आहे. [७] +DFPCL तांत्रिक अमोनियम नायट्रेट (TAN) चे उत्पादक देखील आहे, जे कृषी आणि रासायनिक उद्योगांमध्ये आणि खाण आणि पायाभूत सुविधा उद्योगांमध्ये स्फोटक म्हणून वापरले जाते. [८] २०१४ पर्यंत, रशिया आणि युक्रेनमधून TAN ची सैल स्वरूपात आयात जास्त होती. [८] TAN चा वापर समाजकंटक आणि नक्षलवाद्यांनी दहशतवादाशी संबंधित क्रियाकलापांमध्ये इंधन तेलाच्या संयोगाने स्फोटक उत्पादन ANFO तयार करण्यासाठी केला आहे. [८] [९] TAN उत्पादन आणि पुरवठ्यावरील नियंत्रण आणि मार्गदर्शक तत्त्वे सरकारने कडक केली आहेत. इंडियन अमोनियम नायट्रेट मॅन्युफॅक्चरर्स असोसिएशन (IANMA) च्या मते, 2012 मध्ये भारतातील TAN मार्केट वर्षाला सुमारे ६५०-७०० हजार टन होते; आणि DFPCL ने २०० हजार टनांची विक्री केली, जरी त्यांची स्थापित क्षमता प्रति वर्ष सुमारे 500 टन होती. [९] कठोर सरकारी नियमांचे पालन करून, DFPCL ने TAN वाहतूक करणाऱ्या ट्रकसाठी चांगली पाळत ठेवण्यासाठी GPS प्रणाली सुरू केली आहे. [८] +कंपनीचे पुणे, महाराष्ट्र येथे कॉर्पोरेट आणि नोंदणीकृत कार्यालय आहे आणि भारतातील विविध ठिकाणी चार उत्पादन प्रकल्प आहेत: [१०] +कंपनीचे पुणे, महाराष्ट्र येथे क्रिएटीसिटी नावाचा मॉल आहे, क्षेत्रात ज्याची जागा १० एकर (४.० ha) हेक्टर ) पेक्षा जास्त आहे . [११] पूर्वी इशान्या या मॉलचे नाव २०१८ मध्ये बदलण्यात आले. २०१८ च्या सुधारणेपूर्वी, ज्याची किंमत सुमारे १० कोटी (US$२.२२ दशलक्ष) , मॉल फर्निचरवर केंद्रित आहे. [१२] मॉलमध्ये आता घरातील सामान, खाद्यपदार्थ, पेये, मनोरंजन आणि खेळांची विक्री करणारी सुमारे 100 दुकाने आहेत. [११] +2005 च्या पावसाळ्यात आलेल्या पुरामुळे तळोजा प्लांट बुडाल्याने कंपनी बंद पडली होती. [२] मे २०१४ मध्ये, खत विभागाच्या विनंतीवरून, पेट्रोलियम मंत्रालयाने तळोजा प्लांटला घरगुती नैसर्गिक वायूचा पुरवठा थांबवला, विनाअनुदानित पीक पोषक द्रव्ये तयार करण्यासाठी स्वस्त घरगुती गॅसचा वापर केला. या निर्णयाविरोधात डीएफपीसीएलने दिल्ली उच्च न्यायालयात धाव घेतली. [१३] डीएफपीसीएलने जून २०१५ मध्ये उत्पादनाचे आणखी नुकसान टाळण्यासाठी कच्चामाल म्हणून आयात केलेल्या RLNG चा वापर करण्यास सुरुवात केली . [१४] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14132.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14132.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a5eb311ca9f6c3583da4613d64b36ec7ce808e6d --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14132.txt @@ -0,0 +1,8 @@ +दीपक फर्टिलायझर्स अँड पेट्रोकेमिकल्स कॉर्पोरेशन लिमिटेड ( DFPCL ) ही औद्योगिक आणि कृषी रसायने, पीक पोषक आणि खते यांची भारतीय उत्पादक आहे. [१] +कंपनीची स्थापना १९७९ मध्ये गुजरातमधील जैन कुटुंबात जन्मलेल्या चिमणलाल मेहता यांनी प्रायव्हेट लिमिटेड कंपनी म्हणून केली आणि १९८२ मध्ये पब्लिक लिमिटेड बनली. [२] [३] कंपनीने १९९० पासून "महाधन" या ब्रँड नावाने खतांची विक्री केली आहे. [४] +जानेवारी 2018 मध्ये, कंपनीने राष्ट्रीय कंपनी कायदा न्यायाधीकरण (NCLT) च्या मंजुरीनंतर पुनर्रचना केली आणि संपूर्ण मालकीची उपकंपनी स्मार्टकेम टेक्नॉलॉजीस् लिमिटेड ची स्थापना केली ज्यामध्ये खत आणि तांत्रिक अमोनियम नायट्रेटचे पोर्टफोलिओ समाविष्ट होते. [५] जुलै २०१८ मध्ये, स्मार्टकेमने महाराष्ट्र आणि गुजरातमध्ये त्यांच्या नव्याने लाँच केलेल्या सेंद्रिय कंपाऊंड लेपित NPK कॉम्प्लेक्स (नायट्रोजन (एन), फॉस्फरस (पी), आणि पोटॅशियम (के)) आणि "महाधन स्मार्टटेक" म्हणून ब्रँड केलेल्या ३५००० टन विक्रीची नोंद केली. [६] +कंपनीच्या उत्पादनांमध्ये नायट्रिक ऍसिड, लो-डेन्सिटी प्रिल्ड अमोनियम नायट्रेट, अमोनियम नायट्रोफॉस्फेट (ANP), मिथेनॉल आणि मिथेनॉल-आधारित रेजिन्स, ड्राय आइस, आयसोप्रोपाइल अल्कोहोल (IPA) आणि थ्रोस न्यूक्लिक अॅसिड (TNA) यांचा समावेश आहे. [४] DFPCL मिथेनॉलचे उत्पादन करणाऱ्या पाच प्रमुख भारतीय कंपन्यांपैकी एक आहे. [७] +DFPCL तांत्रिक अमोनियम नायट्रेट (TAN) चे उत्पादक देखील आहे, जे कृषी आणि रासायनिक उद्योगांमध्ये आणि खाण आणि पायाभूत सुविधा उद्योगांमध्ये स्फोटक म्हणून वापरले जाते. [८] २०१४ पर्यंत, रशिया आणि युक्रेनमधून TAN ची सैल स्वरूपात आयात जास्त होती. [८] TAN चा वापर समाजकंटक आणि नक्षलवाद्यांनी दहशतवादाशी संबंधित क्रियाकलापांमध्ये इंधन तेलाच्या संयोगाने स्फोटक उत्पादन ANFO तयार करण्यासाठी केला आहे. [८] [९] TAN उत्पादन आणि पुरवठ्यावरील नियंत्रण आणि मार्गदर्शक तत्त्वे सरकारने कडक केली आहेत. इंडियन अमोनियम नायट्रेट मॅन्युफॅक्चरर्स असोसिएशन (IANMA) च्या मते, 2012 मध्ये भारतातील TAN मार्केट वर्षाला सुमारे ६५०-७०० हजार टन होते; आणि DFPCL ने २०० हजार टनांची विक्री केली, जरी त्यांची स्थापित क्षमता प्रति वर्ष सुमारे 500 टन होती. [९] कठोर सरकारी नियमांचे पालन करून, DFPCL ने TAN वाहतूक करणाऱ्या ट्रकसाठी चांगली पाळत ठेवण्यासाठी GPS प्रणाली सुरू केली आहे. [८] +कंपनीचे पुणे, महाराष्ट्र येथे कॉर्पोरेट आणि नोंदणीकृत कार्यालय आहे आणि भारतातील विविध ठिकाणी चार उत्पादन प्रकल्प आहेत: [१०] +कंपनीचे पुणे, महाराष्ट्र येथे क्रिएटीसिटी नावाचा मॉल आहे, क्षेत्रात ज्याची जागा १० एकर (४.० ha) हेक्टर ) पेक्षा जास्त आहे . [११] पूर्वी इशान्या या मॉलचे नाव २०१८ मध्ये बदलण्यात आले. २०१८ च्या सुधारणेपूर्वी, ज्याची किंमत सुमारे १० कोटी (US$२.२२ दशलक्ष) , मॉल फर्निचरवर केंद्रित आहे. [१२] मॉलमध्ये आता घरातील सामान, खाद्यपदार्थ, पेये, मनोरंजन आणि खेळांची विक्री करणारी सुमारे 100 दुकाने आहेत. [११] +2005 च्या पावसाळ्यात आलेल्या पुरामुळे तळोजा प्लांट बुडाल्याने कंपनी बंद पडली होती. [२] मे २०१४ मध्ये, खत विभागाच्या विनंतीवरून, पेट्रोलियम मंत्रालयाने तळोजा प्लांटला घरगुती नैसर्गिक वायूचा पुरवठा थांबवला, विनाअनुदानित पीक पोषक द्रव्ये तयार करण्यासाठी स्वस्त घरगुती गॅसचा वापर केला. या निर्णयाविरोधात डीएफपीसीएलने दिल्ली उच्च न्यायालयात धाव घेतली. [१३] डीएफपीसीएलने जून २०१५ मध्ये उत्पादनाचे आणखी नुकसान टाळण्यासाठी कच्चामाल म्हणून आयात केलेल्या RLNG चा वापर करण्यास सुरुवात केली . [१४] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14154.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14154.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1e0dc8cbfc642b7aaa13de0ed77b32d696dd6a3f --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14154.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +दीपा कर्माकर (९ ऑगस्ट, इ.स. १९९३:अगरताला-त्रिपुरा राज्य-भारत - ) ही एक भारतीय जिम्नॅस्ट आहे. हिने २०१६ उन्हाळी ऑलिंपिकमध्ये भारताचे प्रतिनिधित्व केले होते..2014च्या ग्लासगो येथे राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धेत तिने ब्रॉंझपदक जिंकून प्रथम कर्माकरांचे लक्ष वेधून घेतले. +कर्माकर ही प्रोदुनोव्हा प्रकार केलेल्या जगातील पाचपैकी एक जिम्नॅस्ट आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14186.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14186.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..155822f29ad24774f0c1410e5f78ee2505b9b9cd --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14186.txt @@ -0,0 +1 @@ +दीपेंदर सिंग ( - ) हे भारतीय राजकारणी आहेत. हे मतदारसंघातून भाजपतर्फे १५व्या लोकसभेवर निवडून गेले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14193.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14193.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a8a3c3fff594895cc3f1491d6399eabf3a79c901 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14193.txt @@ -0,0 +1 @@ +दीप्ती नंबीयार (जुलै ११, इ.स. १९८६:पुणे , महाराष्ट्र, भारत - ) ही दक्षिण भारतीय भाषांतील चित्रपटअभिनेत्री आहे. तिने तमिळ आणि मलयाळम भाषेतील चित्रपटांत कामेकेली आहेत.. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14210.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14210.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0cf851289833f95c0365e81a3f1e2b9e7c622eee --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14210.txt @@ -0,0 +1,205 @@ +दीव विमानतळ(आहसंवि: DIU, आप्रविको: VA1P) हे भारताच्या दमण आणि दीव राज्यातील दीव येथे असलेला विमानतळ आहे.दीव व्यतिरिक्त,हे गुजरात,वेरावळ,जाफ्राबाद इत्यादी शेजारच्या राज्यातील ठिकाणांनाही सेवा पुरविते. + + +आग्रा • +अराक्कोणम • +अंबाला • +बागडोगरा • +भूज रुद्रमाता • +कार निकोबार • +चबुआ • +छत्तीसगढ • +दिमापूर • +दुंडिगुल • +गुवाहाटी • +हलवारा • +कानपूर • +लोहगांव • +कुंभिरग्राम • +पालम • +सफदरजंग • +तंजावर • +येलहंका + + + बेगमपेट (हैदराबाद) • एचएएल बंगळूर (एचएएल/हिंदुस्थान) + + +जोगबनी विमानतळ • +मुझफ्फरपूर विमानतळ • +पाटना: लोकनायक जयप्रकाश विमानतळ • +पूर्णिया विमानतळ • +रक्सौल विमानतळ + + +बिलासपूर विमानतळ • +जगदलपूर विमानतळ • +Raipur: विमानतळ + + +चकुलिया विमानतळ • +जमशेदपूर: सोनारी विमानतळ • + + +बारवानी विमानतळ • +भोपाळ: राजा भोज विमानतळ • +ग्वाल्हेर विमानतळ • +इंदूर: देवी अहिल्याबाई होळकर विमानतळ • +जबलपूर विमानतळ • +खजुराहो विमानतळ • +ललितपूर विमानतळ • +पन्ना विमानतळ • +सतना विमानतळ + + +भुवनेश्वर: बिजु पटनायक विमानतळ • +हिराकुद विमानतळ • +झरसुगुडा विमानतळ • +रूरकेला विमानतळ + + +आग्रा: खेरीया विमानतळ • +अलाहाबाद: बमरौली विमानतळ • +गोरखपूर विमानतळ • +झांसी विमानतळ • +कानपूर: चकेरी विमानतळ • +ललितपूर विमानतळ + + +अलाँग विमानतळ • +दापोरिजो विमानतळ • +पासीघाट विमानतळ • +तेझू विमानतळ • +झिरो विमानतळ + + +दिब्रुगढ: मोहनबारी विमानतळ • +जोरहाट: रौरिया विमानतळ • +उत्तर लखिमपूर: लिलाबारी विमानतळ • +सिलचर: कुंभीरग्राम विमानतळ • +तेझपूर: सलोनीबारी विमानतळ + + +इंफाल: तुलिहाल विमानतळ + + +रुपसी विमानतळ • +शेला विमानतळ • +शिलाँग: उमरोई विमानतळ + + +ऐझ्वाल: लेंगपुई विमानतळ + + +दिमापूर विमानतळ + + +पाकयाँग विमानतळ + + +अगरतला: सिंगरभिल विमानतळ • +कैलाशहर विमानतळ • +कमलपूर विमानतळ • +खोवै विमानतळ + + +बालुरघाट विमानतळ • +बेहाला विमानतळ • +कूच बिहार विमानतळ • +इंग्लिश बझार: मालदा विमानतळ + + +चंदिगढ विमानतळ + + +धरमशाला: गग्गल विमानतळ • +कुलू: भुंतार विमानतळ • +शिमला विमानतळ + + +जम्मू: सतवारी विमानतळ • +कारगिल विमानतळ • +लेह: कुशोक बकुला रिम्पोचे विमानतळ + + +लुधियाना: साहनेवाल विमानतळ • +पठाणकोट विमानतळ + + +अजमेर विमानतळ • +बिकानेर: नाल विमानतळ • +जेसलमेर विमानतळ • +जोधपूर विमानतळ • +कोटा विमानतळ • +उदयपूर: महाराणा प्रताप विमानतळ (दबोक) + + +देहराडून: जॉली ग्रँट विमानतळ • +पंतनगर विमानतळ + + +पोर्ट ब्लेर: वीर सावरकर विमानतळ + + +कडप्पा विमानतळ • +दोनाकोंडा विमानतळ • +काकिनाडा विमानतळ • +नादिरगुल विमानतळ • +पुट्टपार्थी: श्री सत्य साई विमानतळ • +राजमुंद्री विमानतळ • +तिरुपती विमानतळ • +विजयवाडा विमानतळ • +विशाखापट्टणम विमानतळ • +वारंगळ विमानतळ + + +बेळगाव: सांबरे विमानतळ • +बेळ्ळारी विमानतळ • +विजापूर विमानतळ • +हंपी विमानतळ • +हस्सन विमानतळ • +हुबळी विमानतळ • +मैसुर: मंडकळ्ळी विमानतळ • +विद्यानगर विमानतळ + + +अगत्ती विमानतळ + + +पाँडिचेरी विमानतळ + + +मदुरै विमानतळ • +सेलम विमानतळ • +तुतिकोरिन विमानतळ • +वेल्लोर विमानतळ + + +दमण विमानतळ • +दीव विमानतळ + + +भावनगर विमानतळ • +भूज: रुद्र माता विमानतळ • +जामनगर: गोवर्धनपूर विमानतळ • +कंडला विमानतळ • +केशोद विमानतळ • +पालनपूर विमानतळ • +पोरबंदर विमानतळ • +राजकोट विमानतळ • +सुरत विमानतळ • +उत्तरलाई विमानतळ • +वडोदरा: हरणी विमानतळ + + +अकोला विमानतळ • +औरंगाबाद: चिकलठाणा विमानतळ • +हडपसर विमानतळ • +कोल्हापूर विमानतळ • +लातूर विमानतळ • +मुंबई: जुहू विमानतळ • +नांदेड विमानतळ • +नाशिक: गांधीनगर विमानतळ • +रत्नागिरी विमानतळ • +शिर्डी विमानतळ • +सोलापूर विमानतळ diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14221.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14221.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..153f624007272dfd282cc36e577ad5a899ca4027 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14221.txt @@ -0,0 +1 @@ +दीवे हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील पुरंदर तालुक्यातील एक गाव आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14246.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14246.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..852f964847eeceef81af3aed21278030b959db53 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14246.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +दुआबंगा (शास्त्रीय नाव: Duabanga grandiflora (Roxb.ex DC.)) हा एक वृक्ष आहे. +सणसणीत लांबोळी पाने , फुटभर लांब , चार -पाच इंच रुंद +लटकलेल्या लोंबत्या +इंडो मलायन भागातील वृक्ष diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14256.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14256.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..312acd2c88ade75dd3c465ff334045acc6956d01 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14256.txt @@ -0,0 +1,4 @@ + + +त्र्यंबकेश्वर-जव्हार रस्त्यावर दुगारवाडी गावाजवळ असलेला धबधबा आहे. [१]दुगारवाडी धबधबा परिसरापर्यंत पोहोचण्यासाठी कच्च्या रस्त्यापासून सुमारे दोन किलोमीटर अंतर पायी जावे लागते. निवासासाठी त्र्यंबकेश्वर हे जवळचे मोठे ठिकाण आहे.[२] हे स्थान प्रेक्षणीय आहे तसेच धोकादायकही आहे. अनेक दुर्घटना येथे घडल्याने खबरदारी घेणे आवश्यक आहे. येथे मद्यपान करून गोंधळ घालणारी तरुण पिढीही पाहायला मिळते.[३] [४] +मुंबईहून नाशिकला येण्यासाठी बस, रेल्वे, टॅक्सीसेवा उपलब्ध आहे. नाशिकहून त्र्यंबकेश्वर परिसरात जाण्यासाठी खासगी वाहनांसह बसचा पर्याय उपलब्ध आहे. मात्र दुगारवाडी परिसरात जाण्यासाठी स्वतचे वाहन असेल तर उत्तम. पुण्याहून येण्यासाठी बस, शिवाय पुणे-मनमाड एक्स्प्रेस ही रेल्वे, तसेच पुण्याहून कल्याण किंवा इगतपुरीला उतरून बस, टॅक्सीने त्र्यंबकेश्वपर्यंत जाता येते.[५] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14259.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14259.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e6fe4d8f370c6919d474a81329f439877ad0c5cd --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14259.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +दुगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील बिलोली तालुक्यातील एक गाव आहे. +नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९७० मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14263.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14263.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4649fed19cfdcd0f39991740d4c880dd798b629c --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14263.txt @@ -0,0 +1,8 @@ + दुगावे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील रत्‍नागिरी तालुक्यातील एक गाव आहे. +पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते. +१.https://villageinfo.in/ +२.https://www.census2011.co.in/ +३.http://tourism.gov.in/ +४.https://www.incredibleindia.org/ +५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism +६.https://www.mapsofindia.com/ diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14282.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14282.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3f4de72837127abb20be278a0668fd3ed9a6e361 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14282.txt @@ -0,0 +1 @@ +सेर्गिओ पाउलो बार्बोसा वालेंत (पोर्तुगीज: Sérgio Paulo Barbosa Valente) ऊर्फ दुदा (पोर्तुगीज: Duda) (जून २७, इ.स. १९८० - हयात) हा पोर्तुगालातील फुटबॉल खेळाडू असून स्पॅनिश साखळी स्पर्धांमध्ये मालागा सी.एफ. संघाकडून खेळतो. तो सहसा मधल्या फळीत डाव्या विंगराच्या जागेतून खेळतो. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14283.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14283.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3f4de72837127abb20be278a0668fd3ed9a6e361 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14283.txt @@ -0,0 +1 @@ +सेर्गिओ पाउलो बार्बोसा वालेंत (पोर्तुगीज: Sérgio Paulo Barbosa Valente) ऊर्फ दुदा (पोर्तुगीज: Duda) (जून २७, इ.स. १९८० - हयात) हा पोर्तुगालातील फुटबॉल खेळाडू असून स्पॅनिश साखळी स्पर्धांमध्ये मालागा सी.एफ. संघाकडून खेळतो. तो सहसा मधल्या फळीत डाव्या विंगराच्या जागेतून खेळतो. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14284.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14284.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3f4de72837127abb20be278a0668fd3ed9a6e361 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14284.txt @@ -0,0 +1 @@ +सेर्गिओ पाउलो बार्बोसा वालेंत (पोर्तुगीज: Sérgio Paulo Barbosa Valente) ऊर्फ दुदा (पोर्तुगीज: Duda) (जून २७, इ.स. १९८० - हयात) हा पोर्तुगालातील फुटबॉल खेळाडू असून स्पॅनिश साखळी स्पर्धांमध्ये मालागा सी.एफ. संघाकडून खेळतो. तो सहसा मधल्या फळीत डाव्या विंगराच्या जागेतून खेळतो. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14293.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14293.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3e5dee78d4d5b7b0131f07489f2df2c896b422a9 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14293.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +दुधगांव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील उस्मानाबाद जिल्ह्यातील उस्मानाबाद तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथील वातावरण साधारणपणे उष्ण व कोरडे असते. पावसाळा जून महिन्याच्या मध्यापासून सुरू होऊन सप्टेंबरच्या शेवटी संपतो.ऑक्टोबर ते नोव्हेंबर मध्यापर्यंत दमट वातावरण असते. नोव्हेंबर मध्य ते जानेवारी हिवाळा असतो. फेब्रुवारी ते मार्च वातावरण कोरडे असते. एप्रिल ते जून उन्हाळा असतो.सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ७५० मिलीमीटर असते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_143.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_143.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7959f8351db6b7e79dc890992e0250fd9d5b2c44 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_143.txt @@ -0,0 +1 @@ +जॉर्ज कोपलँड जॅकी ग्रँट (९ मे, १९०७:त्रिनिदाद आणि टोबॅगो - २६ ऑक्टोबर, १९७८:केंब्रिज, इंग्लंड) हा  वेस्ट इंडीजकडून १९३० ते १९३५ दरम्यान १२ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14327.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14327.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f4f93f287d3ad920a6c417946e620660c5ba247d --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14327.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +दुधारी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील वाळवा तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14336.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14336.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7c8bbe22b1d9b03f03b075ece1e3c8ad046d50b9 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14336.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +दुधीवरे हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील मावळ तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. हिवाळ्यात शीतल वातावरण असते. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १२५० मिमी पर्यंत असते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14365.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14365.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a3a61a0b30abd5f4975b7b23f0c5c2cacd2dbb37 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14365.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +गुणक: 42°38′25″N 18°6′30″E / 42.64028°N 18.10833°E / 42.64028; 18.10833 + +दुब्रोव्हनिक (क्रोएशियन: Dubrovnik; इटालियन: Ragusa; ग्रीक: Ραγκούσα) हे क्रोएशिया देशामधील एक लहान शहर आहे. क्रोएशियाच्या दक्षिण टोकाला एड्रियाटिक समुद्रकिनाऱ्यावर वसलेले दुब्रोव्हनिक हे एक महत्त्वाचे पर्यटनस्थळ व बंदर आहे. येथील ऐतिहासिक इमारतींसाठी दुब्रोव्हनिक युनेस्कोचे जागतिक वारसा स्थान आहे. + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14376.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14376.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8f0675b57f42635d03e49ec280770a20256243ac --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14376.txt @@ -0,0 +1,6 @@ + +दूरदर्शन हे भारताचे एक टीव्ही चॅनल आहे.[१] दूरदर्शन मनोरंजनपर कार्यक्रम प्रसारित करते. दूरदर्शन भारताचे प्रथम टीव्ही चॅनल आहे. दूरदर्शन हे प्रसार भारती या भारत सरकारच्या संस्थेद्वारे चालवले जाते. +दूरदर्शन भारतातील पहिले चॅनल आहे. दूरदर्शन मोफत आहे.ऑल इंडिया रेडिओचा एक भाग म्हणून दूरदर्शनवर नियमित दैनिक प्रसारणांची सुरुवात १९६५ मध्ये करण्यात आली. १९७५ पर्यंत भारतातील फक्त ७ शहरांमध्ये टीव्ही सेवा होती आणि दूरदर्शन ही भारतातील टीव्ही सेवा देणारी एकमेव कंपनी होती. जी आज देशाच्या कानाकोपऱ्यापर्यंत पोहोचली १९८५ नंतर घरोघरी दूरचित्रवाणी संच दिसू लागले. आणि मालिकांविषयीच्या चर्चा रंगू लागल्या. चिमणराव आणि गुंड्याभाऊ, चाळ नावाची वाचाळ वस्ती, गोट्या, बंदिनी, एक शुन्य शुन्य, सर्जा राजा, प्रतिभा आणि प्रतिमा, ज्ञानदीप,आमची माती आमची माणसं या मालिका ज्ञान, माहिती आणि निखळ मनोरंजन देण्याचं काम करीत होत्या. व्यत्यय नावाची पाटीही चांगलाच भाव खाऊन जायची. हिंदीतल्या बुनियाद, हमलोग, ये जो है जिंदगी, रजनी, तमस, रामायण, महाभारत, द वर्ल्ड धिस वीक, दर्पण या मालिकांनी तर मनोरंजनाच्या विश्वात अफाट प्रेक्षक वर्ग मिळवला.अनंत भावे, प्रदीप भिडे, शम्मी नारंग, अविनाश कौर सरीन यांचे आत्मविश्वासाने परिपूर्ण असलेले वृत्तनिवेदन दर्शकांना भारावणारे असेच होते. +दूरदर्शन, भारतीय राष्ट्रीय दूरदर्शन हे जगातील सर्वात मोठे प्रादेशिक (नेटर्वक) जाळे आहे. डीडी -१ ही वाहिनी १०४२ प्रादेशिक ट्रान्समिटर्स पर्यंत याचे जाळे पसरले आहे. देशात ८५ टक्के लोकसंख्येपर्यंत डीडी-१ चे कार्यक्रम पोहेचतात. या व्यतिरिक्त ६५ अतिरिक्त ट्रान्समिटर्स जोडलेले आहेत. भारतीय राष्ट्रीय उपग्रह (इन्सॅट) वर अनेक ट्रान्सपाँडर्स जोडून प्रसारण क्षेत्र वाढविण्यात आले आहे. देशात ४९ शहरांमध्ये दूरदर्शनचे कार्यक्रम निर्मिती केंद्र कार्यरत आहेत. दूरदर्शवरून पहिले प्रसारण १५ सप्टेंबर १९५९ रोजी आकाशवाणी भवन नवी दिल्ली, या तात्पूरत्या उभारलेल्या स्टुडिओतून करण्यात आले.आज "प्रसार भारती" या संस्थेच्या अखत्यारीत असलेले दूरदर्शन त्यावेळी ऑल इंडिया रेडिओचाच एक भाग होते. १९७२ साली दूरदर्शनचे मुंबई केंद्र सुरू झाले. पहिली काही वर्ष महाराष्ट्रात मुंबई-पुण्यातच कार्यक्रम दिसत. त्याचा पसारा ख-या अर्थाने वाढला तो १९८२ साली देशात झालेल्या एशियाड क्रीडा स्पर्धांमुळे..!! तेव्हा दूरदर्शन खेड्यापाड्यात पोचले. सुरुवातीला या माध्यमाला अनेकांनी विरोध केला. लोकांना टीव्हीची नाही तर भाकरीची गरज आहे, असे म्हणणारे पुष्कळ होते. पण गमंतीची गोष्ट अशी की लोकांनीच हे म्हणणे खोटे पाडले. ज्या खेड्यांत वीज नव्हती तिथे ती आल्यावर अनेकांनी पहिल्यांदा दूरदर्शन संच विकत घेतले. +दूरदर्शनवरून बातमीपत्राची नियमित सेवा १९६५ पासून सुरू झाली. १९७२ मध्ये दूरदर्शन सेवा मुंबईत आली. १९७५ मध्ये चेन्नई, श्रीनगर, अमृतसर व लखनौ या शहरांमध्ये दूरदर्शनचे प्रसारण सुरू झाले. उपग्रहाद्वारे सामाजिक शिक्षण अथवा अत्याधुनिक तंत्रज्ञानातून सामाजिक शिक्षण देण्याचा पहिला प्रयोग भारतात केला. सॅटेलाईट इंस्ट्रक्शनल टेलेव्हिजन एक्सपरीमेंटची चाचणी १९७५-७६ या वर्षी घेण्यात आली. याद्वारेच जगात प्रथमच सामाजिक शिक्षणाचा प्रचार घरोघरी करण्यात आला. १९८२ मध्ये दिल्ली आणि अन्य ट्रान्समिटर्स दरम्यान उपग्रहांमार्फ़त प्रसारण सुरू करण्यात आले. या बरोबरच राष्ट्रीय प्रसारणास सुरुवात. रंगीत दूरदर्शनचे युगही याचवेळी सुरू झाले. +१९८२ मध्ये दूरदर्शन राष्ट्रीय प्रसारक महणून अस्तित्वात आ[२] ले. पूर्वी खाजगी टीव्ही वाहिन्या नव्हत्या त्यामुळे दूरदर्शन ही एकमेव वहिनी होती. दूरदर्शन वरील कार्यक्रम खूप लोकप्रिय झाले. जसेकी रामायण (१९८७) , महाभारत, शक्तिमान, श्रीमान श्रीमती इत्यादी. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14390.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14390.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f4cdc40078963c1c6cfbaf730a96f4bf427df81f --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14390.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +गुणक: 21°11′24″N 81°16′48″E / 21.19000°N 81.28000°E / 21.19000; 81.28000 + +दुर्ग हे भारत देशाच्या छत्तीसगढ राज्यामधील दुर्ग जिल्ह्याचे मुख्यालय व राज्यातील एक प्रमुख शहर आहे. दुर्ग-भिलाई महानगर राजधानी रायपूरच्या ६० किमी पश्चिमेस वसले असून ते ह्या भागातील एक प्रमुख औद्योगिक क्षेत्र आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14397.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14397.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3558be28309f3b01fcf458c7d13f674187d7414a --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14397.txt @@ -0,0 +1,2 @@ + +दुर्ग किल्ला हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील एक किल्ला आहे. हा किल्ला प्रबळगडाजवळ आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14399.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14399.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..821ec4c06df45c6d73cb7556c25c6953594c1101 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14399.txt @@ -0,0 +1,4 @@ + +ढाकोबा किल्ला हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील एक किल्ला आहे. जुन्नर परिसरातील घाटाच्या अगदी कडेवर मीना मावळ आंणि कुकड मावळातील अणे-माळशेज डोंगररांगेतील हा सर्वोच्च जुळा किल्ला. दुर्ग आणि ढाकोबा या जुळ्या किल्ल्यांच्या उभारणीमागे घाटवाटांवर लक्ष ठेवणे हा उद्देश असायचा. +पुण्याहून इथे पोचण्यासाठी पुणे-जुन्नर-आपटाळे-अंबोली हा मार्ग योग्य आहे. मुंबईहून येण्यासाठी मुंबई-कल्याण-मुरबाड-माळशेज घाट-जुन्नर-आपटाळे-अंबोली हा मार्ग उपलब्ध आहे. जुन्नरहून अंबोलीला जाण्यासाठी एस.टी. बसची सुविधा उपलब्ध आहे. ढाकोबाच्या कड्यावरून खाली कोकणाचे विहंगम दृश्य दिसते. किल्ल्यावर पाहण्यासारखी ठिकाणे म्हणजे कोकणात उतरणारा रौद्र कडा आणि ढाकोबाचे मंदिर. ढाकोबाजवळच दुर्ग हा अजून एक जुळा किल्ला आहे. शेजारीच दाऱ्या घाट नावाची कोकणात उतरणारी घाटवाट आहे. या घाटवाटेच्या खाली पूर्वी कोकणात असलेल्या 'म्हसा' या गावी होणाऱ्या जनावरांच्या बाजारात जाण्यासाठी हा एक प्राचीन मार्ग वापरला जात असे. आजही स्थानिक लोक कोकणात जाण्यासाठी हीच वाट वापरतात. +जुन्नर आपटाळे रस्त्यावर एक उच्छल नावाचे लहानसे खेडे आहे. १९३४ ते १९४४ या स्वातंत्र्यपूर्व काळात या गावात कोंडाजी नवले नावाचा भारतीय रॉबिनहूड राहत असे. तो आणि त्याचे साथीदार अन्यायी श्रीमंत जमीनदारांना लुटून त्यांची संपत्ती गरीब जनतेत वितरित करत असत. त्याची तक्रार जमीनदारांनी ब्रिटिश राजवटीकडे केली होती. पण सामान्य जनतेच्या पाठिंब्यामुळे तो पकडला गेला नाही. आजही स्थानिक जनतेत त्याची स्तुतिपर कवने गायली जातात. ढाकोबाच्या वाटेवर या गावातील त्याच्या घरालादेखील भेट देता येते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14402.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14402.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e3dd9633dd64292de4e9d655a11880eabd471130 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14402.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +गोनीदां दुर्गप्रेमी मंडळ ही संस्था साधारणपणे दरवर्षी एक दुर्ग साहित्य संमेलन भरवते. + +पहा :मराठी साहित्य संमेलने diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14410.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14410.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a8347d4cc1f6c14b2ff97684fd064e4b24f24d7c --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14410.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +दुर्गळवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील कोरेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १८ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २७ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २१ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ६०० मिमी पर्यंत असते. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४० अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २५ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. +==प्रेक्षणीय स्थळे== श्री विठ्ठल मंदिर बोरबन (प्रति पंढरपूर) १ किमी. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1442.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1442.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ab85d8f19af8c1456e353f7c2afed8974d2da061 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1442.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +झरी जामणी तालुका हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्याचा एक तालुका आहे. +या तालुक्याची निर्मिती १९९७ साली करण्यात आली. तालुक्याचे मुख्यालय झरी या गावात आहे. येथून सुमारे ३ कि. मी. अंतरावर जामणी गाव आहे. या दोन गावांच्या संयुक्त नावाने या तालुक्याचे नाव झरी जामणी तालुका असे ठेवण्यात आले. महत्त्वाची सर्व कार्यालये, विद्यालये, महाविद्यालय झरी गावात आहेत. झरी जामणी तालुका तालुक्यात एकूण १५४ गावे असून ३४ पाडे आहेत. +तालुक्यात कापूस, ज्वारी, गहू, सोयाबीन, तूर, मूग, इ. पिके घेतली जातात तर मोह, तेंदू, डिंक हे महत्त्वाचे गौण वनोपज येथे आहेत. +झरी जामणी तालुका तालुक्यात कोलाम, गोंड, परधान, आंध या आदिवासी समाजाचे लोक बहुसंख्येने राहतात. +तालुक्यातील पिवरडोल, चालबर्डी, अडेगाव, कायर, माथार्जुन आदी ठिकाणी अतिशय प्राचीन मंदिरे आहेत. +[१] + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14420.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14420.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c365e1902d3b90bce6f7aeb9d3704e249e47a6ae --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14420.txt @@ -0,0 +1 @@ +दुर्गा नाथ सुबेदी (नेपाळी:दुर्गा सुवेदी, जन्म १२ डिसेंबर १९७६) हे नेपाळी क्रिकेट पंच आहेत.[१][२] ऑक्टोबर २०२३ पर्यंत, सुबेदीने १२ एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय, २२ टी२० आंतरराष्ट्रीय आणि २९ महिला टी२०आ सामन्यांमध्ये पंच केले आहेत.[३] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14427.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14427.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..81879aeeb060813ef335a0ae83b9498307be5e8d --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14427.txt @@ -0,0 +1 @@ +दुर्गांच्या देशात (पुस्तक) हे मराठीतील एक पुस्तक आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14440.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14440.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..22d190bcc5c3d894031ca4af5d7f59ed61cddd18 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14440.txt @@ -0,0 +1,11 @@ +दुर्गापूजा हा बंगालमधील एक हिंदू सण आहे.[१] या दिवशी दुर्गा देवीची पूजा केली जाते.[२] हा नवरात्री व्रताचा भाग आहे. या व्रताचे विकल्प कालिका पुराणात सांगितले आहेत.[३] बंगाल, बिहार, ओडिशा, आसाम, उत्तर प्रदेश या प्रांतांत दुर्गापूजेचा उत्सव मोठ्या प्रमाणावर केला जातो. परंतु बंगाल प्रांतात त्याचा प्रचार आणि त्याची लोकप्रियता विशेष आहे.[४] बंगालमधील ग्रामीण भागात ही पूजा वसंत ऋतूमधेही केली जाते अशी नोंद मिळते.[५] +दुर्गापूजेची परंपरा सुमारे ४०० वर्ष जुनी आहे असे मानले जाते. बंगालमधील तारिकपूर भागात ही प्रथा सुरू झाली. बंगालमधून ही प्रथा बनारसला (सद्य - वाराणसी) व आसामलाही पोहोचली. ह्याच्यानंतर इ.स.१९११ पासून दिल्लीत ही पूजा सुरू झाली. स्वातंत्र्यलढ्यात या पूजांची केंद्रे ही राजकीय आणि सामाजिक चर्चांची महत्त्वाची ठिकाणे बनली होती.[६] +दुर्गापूजा हा बंगाली लोकांचा वर्षातील महत्त्वाचा सण आहे.[७] सुरुवातीला बांधकाम करणारे गवंडी, सुतार वगैरे लोक विश्वकर्म्याची सार्वजनिक पूजा करतात. दुर्गापूजा हा मूळचा धार्मिक सण होता, पण सांप्रत त्याला सामाजिक स्वरूप आले आहे.[८] +आश्विन शुद्ध प्रतिपदा ते नवमी असे नऊ दिवस दुर्गेचे नवरात्र मानतात. बंगालमध्ये नवरात्रातल्या शेवटच्या सहा दिवशी (षष्ठी ते दसरा) दुर्गापूजा केली जाते.[९] महापंचमी, महाषष्ठी, महासप्तमी, महाअष्टमी, महानवमी हे दिवस दुर्गापूजनात महत्वाचे मानले जातात.[१०] +गृहस्थ सकाळी पाण्यात पांढरे तीळ टाकून त्या पाण्याने स्नान करतात. मग सपत्निक बसून देशकालोच्चारपूर्वक पूजेचा संकल्प करतात. मग गणपतीपूजन, स्वस्तिवाचन इ. करून मातीच्या वेदीवर एका कलशाची स्थापना करतात. मग षोडशोपचारे पूजा करतात. दुर्गेजवळ अखंड दीप तेवत ठेवतात. नंतर दुर्गास्तोत्राचा पाठ करतात. दुर्गेवर फुलांची माळ बांधतात. नंतर एका कुमारिकेचे पूजन करून तिला भोजन घालतात, ब्राह्मण भोजनही घालतात. +बंगालमधील अनेक लोक दुर्गेला आपली कुलदेवता मानून तिची नित्य पूजा करतात. ते तिला दुर्गतिनाशिनी म्हणतात. पुराणांत व अनेक तंत्रग्रंथांत दुर्गापूजेचे महत्त्व वर्णिले आहे.[८][११] अशा प्रकारे दुर्गापूजा घरगुती पातळीवर साजरी केली जाते. +सुमारे एक हजार वर्षे बंगालमध्ये हा उत्सव चालू आहे असे मानले जाते. दुर्गापूजेच्या प्रारंभी दुर्गेची मातीची दशभुज मूर्ती बनवितात. तिचे रूप सिंहारूढ महिषासुरमर्दिनीचे असते. तिच्या दोन्ही बाजूंना कार्तिक, गणेश, लक्ष्मी व सरस्वती यांच्या मूर्ती असतात.[१२] देवीचा सहचर असलेल्या भगवान शंकराला तिच्या मस्तकाच्या वरच्या बाजूला स्थान दिलेले असते.[५] दुर्गापूजेच्या उत्सवाची सुरुवात आश्विन शुद्ध पंचमीला होते. त्या दिवशी संध्याकाळी दुर्गेला प्रिय असणाऱ्या बेलाच्या वृक्षावर तिचे आवाहन करतात. षष्ठीच्या दिवशी संध्याकाळी अधिवास नामक विधी करतात. यात देवीच्या निरनिराळ्या अंगांना विविध पवित्र वस्तूंनी स्पर्श करतात व त्यांना पावित्र्य आणतात. सप्तमीच्या दिवशी देवीच्या पूजेला सुरुवात होते. प्रथम बेल, डाळिंब, अशोक, हरिद्रा इ. नऊ प्रकारच्या पल्लवांची एक जुडी करतात व ती अपराजिता वल्लीने बांधतात. मग त्या जुडीला स्नान घालून साडी नेसवतात. तिला कलाबहू (कदलीवधू) असे म्हणतात. ती गणपतीची पत्नी असते. उत्सवमूर्तीच्या मांडणीत गणपतीच्या शेजारी तिची स्थापना करतात. त्यानंतरचा महत्त्वाचा विधी म्हणजे महास्नानाचा होय. त्यावेळी एका कलशावर आरसा ठेवतात आणि त्यात देवीचे जे प्रतिबिंब पडते, त्यावर स्नानाचे सगळे उपचार समर्पित करतात. देवीच्या स्नानासाठी थंड व उष्ण जल, शंखोदक, गंगाजल, समुद्रजल, इ. जले, पंचगव्य, पंचामृत, आणि गोठा, चौक, वारूळ, नदीचे पात्र इ. ठिकाणची माती आणतात. त्यानंतर देवीची तिच्या परिवारासहित पूजा करतात. मग तिला पशुबळी देतात. पूर्वी हे बलिदान फार मोठ्या प्रमाणावर होत असे, पण सांप्रत त्याचे प्रमाण घटले आहे. अशीच पूजा दुसऱ्या व तिसऱ्या दिवशीही करतात. याशिवाय संधिपूजा नावाची एक विशेष पूजा अष्टमी आणि नवमी या तिथींच्या संधिकाली करतात. ही पूजा दुर्गेच्या चामुंडा या रूपाची असते. त्या रात्री गायन, वादन, खेळ यांच्या योगाने जागरण करतात. चौथ्या दिवशी संध्याकाळी देवीची मिरवणूक काढून तिचे नदीत व तळ्यात विसर्जन करतात. दुर्गा ही या दिवसात सासरहून माहेरी आलेली असते अशी समजूत आहे. म्हणूनच बंगालमधल्या गृहिणी या माहेरवाशिणीसाठी नाना प्रकारची पक्वान्ने करतात.[८] +बंगाल प्रांतात या उत्सवासाठी कारागीर विशेष प्रकारच्या देवीच्या उत्सवमूर्ती तयार करतात. यामध्ये महिषासुरमर्दिनीसह लक्ष्मी, सरस्वती, गणेश आणि कार्तिकेय या देवतांच्या मूर्तीही तयार केल्या जातात.[१३] धुनुचि नृत्य हे या उत्सवाचे महत्वाचे वैशिष्ट्य मानले जाते.[१४] +दुर्गापूजेच्या काळातच बंकिमचन्द्र चॅटर्जी यांना "वंदे मातरम" हे गीत स्फुरले आणि नंतर ते स्वातंत्र्यलढ्याचे प्रेरणागीत बनले असे मानले जाते.[१५] +सार्वजनिक पातळीवर दुर्गापूजेची सुरुवात बंगालमधील कोलकत्ता शहरामध्ये इ.स. १७५७ साली सावोबाजारच्या राजा नबदेव याने केली. प्लासीच्या लढाईत लाॅर्ड क्लाईव्ह याने सिराजउद्दौला याच्यावर विजय मिळवल्याचा आनंदोत्सव साजरा करण्यासाठी हे साजरीकरण केले गेले होते. या पूजेसाठी राजाने लाॅर्ड क्लाईव्हला आमंत्रित केले. लाॅर्ड क्लाईव्ह देवीच्या पूजेसाठी एक बकरे, एकशे एक रुपये रोख आणि फळांनी भरलेली टोपली घेऊन आला होता. ह्या पहिल्या सार्वजनिक साजरीकरणामध्ये फक्त तत्कालीन अमीर उमरावांना बोलावणे धाडले गेले होते, परंतु पुढे जाऊन दुर्गापूजेचे सार्वजनिक साजरीकरण सुरू झाले. आणि दुर्गापूजेचा मंडप, त्याची सजावट आणि त्या सजावटीचे स्वरूप या सर्वांना राजकीय रंगात रंगवण्यात आले. अगदी इंग्रजांपासून, साम्यवाद्यांसारख्या राजकीय पक्षापासून ते अलीकडच्या एड्सवर काम करणाऱ्या संस्थां, संघटनांपर्यंत अनेकांनी तसेच विविध चळवळींनी ह्या साजरीकरणाचा उपयोग करून घेतला आहे.[१६][१७] +दुर्गापूजा उत्सवातील हा महत्वाचा नृत्य सेवा प्रकार आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1446.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1446.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8935e309e1447cd9bb370ddcdb8f08c661e1bf34 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1446.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +झरी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील परभणी जिल्ह्यातील परभणी तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे.येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १५ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो.पावसाळ्यात दिवसा तापमान ३१ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.वार्षिक पर्जन्यमान ५५५ मिमी असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून मध्य हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४१ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14462.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14462.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3d0aa886182bc35bbc3ea0d7c2f99317dd0cc7cf --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14462.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +दुर्डी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील परभणी जिल्ह्यातील परभणी तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे.येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १५ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो.पावसाळ्यात दिवसा तापमान ३१ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.वार्षिक पर्जन्यमान ५५५ मिमी असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून मध्य हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४१ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14472.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14472.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4252c67c228d003a896ec9eb0918298b8751d736 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14472.txt @@ -0,0 +1,8 @@ +दुर्योधन हा महाभारतातील हस्तिनापुराचा जन्मांध राजा धृतराष्ट्र व राणी गांधारी यांचा पुत्र व शंभर कौरव भावंडांपैकी सर्वांत मोठा होता.त्याला मयुरी,श्रीमती, +सुचिता आणि भानुमती नावाची पत्नी व‌ लक्ष्मण नावाचा मुलगा व लक्ष्मणा नावाची मुलगी होती,जिच्याशी श्रीकृष्णा व राणी जांबवतीचा मुलगा सांब याने विवाह केला होता. तो पांडवांचा राजकीय विरोधक होता. दुर्योधन गदायुद्धात अतिशय प्रवीण होता.तो कृष्ण बंधू बलरामाचा शिष्य होता. त्याने पांडवांना मारण्यासाठी अनेक उपाय योजले. लाक्षागृहात ठेवून त्यांना जाळण्याचा त्याने प्रयत्‍न केला. भीमाला विष पाजून जीवे मारण्याचा त्याने प्रयत्‍न केला. पण त्याला कधीच यश आले नाही. शेवटी शकुनी मामाच्या साहाय्याने युधिष्ठिरास द्यूतात हरवून दुर्योधनाने पांडवांचे राज्य हिरावून घेतले. द्यूतप्रसंगात एके ठिकाणी त्याने द्रौपदीला आपली उघडी मांडी दाखवून लज्जित व अपमानित केले होते. यानंतर त्याने भर सभेमध्ये आपला बंधू दुःशासन याच्याकरवी द्रौपदीचे वस्त्रहरण करण्याचा प्रयत्‍न केला आणि पांडवांना १२ वर्षांचा वनवास आणि एक वर्षाचा अज्ञातवास भोगण्यास पाठविले. असे गोष्ट पण आहे जे राणी मयुरी ला दुर्योधनाची पत्नी असे म्हणतात. ती राजा वसंतराज व राणी वैशाली ह्यांची प्रथम मुलगी होती व तिला अनेक भावंड होते आणि तिला बहीण पण होती ज्यात श्वेता, लता, सुदेशनावती व इंदुमती होते. ही बायकांनी कौरावाशी लग्न केले. +पांडवांच्या अज्ञातवासाच्या काळातही दुर्योधनाने गंधर्वांकडून पांडवांना मारण्याचा बेत केला. दुर्वास मुनीना चाल करण्यास पाठवले आणि विराट राजाच्या गाई पळवून पांडवांच्या अज्ञातवासाचा भंग करण्याचा प्रयत्‍न केला. शेवटी १३ वर्षानंतर पांडवांतर्फे श्रीकृष्ण शिष्टाईसाठी आले तेव्हा "सुईच्या अग्राएवढी सुद्धा जमीन देणार नाही", असे सांगून त्यांचा उपमर्द केला. महाभारत युद्धात पराभव झाल्यावर दुर्योधन स्वाती डोहामध्ये लपून बसला. तेथे भीमाने जाऊन त्याला गदायुद्धात हरविले, त्याच्या मांडीवर आघात करून त्याची मांडी फोडली व द्यूतप्रसंगी घेतलेली आपली प्रतिज्ञा पूर्ण केली. महाभारतीय युद्धात दुर्योधन भीमाच्या हातून अखेर मारला गेला. +पांडवांची माता कुंती हिचा कानीन पुत्र कर्ण हा दुर्योधनाचा मित्र होता. दुर्योधनाने त्याला अंग देशाचा राजा बनविले होते. +दुर्योधनाचे खरे नाव दुर्योधन नसून ते सुयोधन असावे व दुर्व्यवहारामुळे ते दुर्योधन असे बदलले गेले असावे, असाही एक प्रवाद आहे. +दुर्योधन : +संस्कृत : दुर्जयं अस्ति योधनम् यस्मै सः तत् +अर्थ: ज्याचेशी (लढून) युद्धात जय मिळणे कठीण आहे असा जो तो.[ संदर्भ हवा ] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14474.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14474.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6f3f0fdf9203212fdb20db476759466655b27a98 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14474.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +दुराणी साम्राज्य (पश्तो: د درانیانو واکمني ;) हे इ.स. १७४७ ते इ.स. १८४२ या कालखंडात अफगाणिस्तानात अस्तित्वात होते. इ.स. १७४७ साली अफगाण सेनानी अहमदशाह अब्दाली याने कंदाहारात त्याची स्थापना केली. इ.स. १७७३ साली अहमदशाहाचा मॄत्यूनंतर त्याच्या वंशजांकडे साम्राज्याचे अमीरपद चालू राहिले. +परमोत्कर्षाच्या काळात दुराणी साम्राज्य पंजाबापासून इराणापर्यंत व मध्य आशियातील अमू दर्या नदीखोऱ्यापासून अरबी समुद्रापर्यंत पसरले होते. इ.स.च्या अठराव्या शतकाच्या उत्तरार्धात भरभराटीत असलेल्याओस्मानी साम्राज्याखालोखाल विस्तार पसरलेले हे दुसरे इस्लामी साम्राज्य होते.[१]. +दुराणी साम्राज्याचे राजे अमीर या किताबाने उल्लेखले जात. साम्राज्याचा संस्थापक अहमदशाह अब्दाली याच्यानंतर त्याचे वंशज गादीवर बसले. कालक्रमानुसार त्यांची सूची अशी: + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14501.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14501.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d897db77715b9e2a5f999444b903614abb96b72b --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14501.txt @@ -0,0 +1,2 @@ + दुशमी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील, रायगड जिल्ह्यातील, पेण तालुक्यातील एक गाव आहे. +पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14506.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14506.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9a36bc4a9dff3c544bda02663212007588dfa533 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14506.txt @@ -0,0 +1 @@ +हा महाभारतातील हस्तिनापुराचा राजा धृतराष्ट्र व राणी गांधारी यांचा पुत्र व शंभर कौरव भावंडांपैकी एक भाऊ होता. महाभारत युद्धामध्ये हा मारला गेला. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14516.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14516.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..155b992bcede45c6a496aa4693479338a0d8a0e5 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14516.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +[[]], इ.स. +दुवा: [] (इंग्लिश मजकूर) +दासुन शनाका  श्रीलंकाकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14518.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14518.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..486dfbbab579053c90d2c134c7ad322ce58e779d --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14518.txt @@ -0,0 +1 @@ +दुष्यंत कुरुवंशातील राजा आणि सम्राट भरताचा पिता. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14530.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14530.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..30b418c9e1198fe69867b99318589ac9f15f1bfc --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14530.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +मीर निजाम अली खान, असफ जहा दुसरा (मार्च 1734 - ऑगस्ट १3०3) हे हैदराबाद राज्य मधील दुसरे निजाम होते. +रोजी आसफ जा द्वितीय यांचे वयाच्या 69 व्या वर्षी चौमहल्ला पैलेस हैदराबाद येथे निधन झाले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14535.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14535.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6f9393a70b2b0aab3560ad8a62734a15e8ecc781 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14535.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +सुलतान दुसरा ओस्मान (ओस्मानी तुर्की भाषा: عثمان ثانى ; ओस्मान-इ सानी) (नोव्हेंबर ३, इ.स. १६०४ - मे २०, इ.स. १६२२) हा इ.स. १६१८ पासून मृत्यूपर्यंत ओस्मानी सम्राट होता. +याला जेंच ओस्मान (धाकटा ओस्मान) या नावानेही ओळखत असत. +दुसऱ्या ओस्मानाने इ.स. १६०७ मध्ये एइशा हिच्याशी लग्न केले. याला अपत्ये नव्हती. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14537.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14537.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9d958d0c726841239696d65c8c652335b77a2e96 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14537.txt @@ -0,0 +1,4 @@ + +दुसरा कांतीरव नरसराज हा मैसुरुचा १५वा राजा होता. हा १७०४-१७१४ दरम्यान सिंहासनावर होता. +हा जन्मतः मूक-बधिर होता त्यामुळे त्याला मुक-अरसु ("मूक राजा") असे नाव होते. [१] असे असताही पंतप्रधान तिरुमला अय्यंगारच्या आग्रहाने व राजकारणाने हा सिंहासनावर बसला. [१] +कांतीरव चिक्कबल्लापूर जिंकण्याच्या मोहिमेत स्वतः सहभागी झाला होता आणि युद्धात तो मृत्यू पावला.[१] त्याच्या नंतर त्याचा मुलगा दोड्डा कृष्णराज सिंहासनावर आला. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14548.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14548.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..227e54f3c6ec5b3052d2a3174655effae5b96bc6 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14548.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +महाराजा जगत सिंह (द्वितीय) हे जयपूर संस्थानाचे एक राजा होते. +महाराजा जगत सिंह (द्वितीय) यांचा जन्म १७८६ या वर्षी झाला. ते महाराजा प्रताप सिंह यांचे पुत्र होते. +महाराजा जगत सिंह (द्वितीय) यांनी १८०३ ते १८१८ या कालखंडात जयपूर राज्यात शासन केले. +महाराजा जगत सिंह (द्वितीय) यांचा मृत्यू २१ नोव्हेंबर १८१८ या दिवशी झाला. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14565.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14565.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0603b777bdb4479692d05f82d7e38c048e590aee --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14565.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +पोप निकोलस दुसरा (??:शॅटू दि शेव्रॉन, आर्लेस - जुलै २७, इ.स. १०६१:फ्लोरेन्स, इटली) हा जानेवारी २४, इ.स. १०५९ ते मृत्यूपर्यंत पोपपदी होता. +याचे मूळ नाव जरार्ड दि बूरगॉन्ये होते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14578.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14578.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cff5203998e54ac40539dcf3a4bbbd75dc2b7d72 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14578.txt @@ -0,0 +1 @@ +दुसरा मुस्तफा (ऑट्टोमन तुर्की:مصطفى ثانى‎ ;मुस्तफा-यी सानी; ६ फेब्रुवारी, १६६४ - २९ डिसेंबर, १७०३) हा ऑट्टोमन सम्राट १६९५ ते १७०३ पर्यंत सत्तेवर होता. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14585.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14585.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f3e4b136550e3874693f751834bd5a4e124bba69 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14585.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +दुसरा राज वोडेयार (२६ मे, १६१२ - ८ ऑक्टोबर, १६३८) हा मैसुरुचा वडियार घराण्याचा अकरावा राजा होता. हा १६३७-३८ अशी जेमतेम दोन वर्षे सत्तेवर होता. हा पहिल्या राज वोडेयारचा चौथा मुलगा होता. +दुसरा राज वोडेयार १६३७ मध्ये सहाव्या चामराज वोडेयारच्या मृत्यूनंतर वयाच्या २५व्या वर्षी सिंहासनावर बसला. राज्याभिषेकाच्या एक वर्षभरात त्याच्याच सेनापतीनी त्याच्यावर विषप्रयोग करवून मारला. +त्याच्यानंतर त्याचा चुलत भाऊ पहिला कांतिरव नरसराज सिंहासनावर आला. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14603.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14603.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9a84378ec76094ae849f6f909b7e62842c67a765 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14603.txt @@ -0,0 +1 @@ +दुसरी एलिझाबेथ किंव्हा राणी एलिझाबेथ II ह्या युनायटेड किंग्डम आणि इतर कॉमनवेल्थ देशांच्या राणी आणि सर्वात जास्त काळ जगणाऱ्या व प्रदीर्घ काळ राज्य करणाऱ्या ब्रिटिश सम्राज्ञी होत्या. ८ सप्टेंबर २०२२ रोजी बालमोरल कॅसल येथे वयाच्या ९६ व्या वर्षी त्यांचे निधन झाले. आदल्या दिवशी डॉक्टरांनी त्यांची प्रकृती झपाट्याने ढासळत असल्याचे सांगितले होते आणि त्यांना वैद्यकीय देखरेखीखाली ठेवले होते. अधिकृत रॉयल फॅमिली अकाउंटद्वारे ट्विटरवर एलिझाबेथ द्वितीय यांच्या मृत्यूची घोषणा करण्यात आली.[१] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14610.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14610.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e5a321d537130fb0c6c720b25fa287244c878030 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14610.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +दुसरी गोलमेज परिषद दिनांक ७ सप्टेंबर १९३१ रोजी सुरू झाली व ती १ डिसेंबर १९३१ला संपली. पहिल्या परिषदेला हजर असलेली सर्व मान्यवर मंडळी या परिषदेसाठी उपस्थित होती. तरीही काही नवीन मंडळीचा एक नवा गट उपस्थित झाला होता. या नव्या मंडळीमध्ये गांधीजीचा समावेश होता. काँग्रेस पक्षाने गांधीजींना सर्व अधिकार देऊन आपला प्रतिनिधी म्हणून पाठविले होते. +या परिषदेत संघराज्याची रचना व अल्पसंख्याकांच्या प्रतिनिधीत्वाच्या प्रश्नावर विचार करण्याकरिता दोन स्वतंत्र समित्या स्थापन केल्या गेल्या. डॉ. आंबेडकर यांनी अस्पृश्याकरिता स्वतंत्र मतदार संघाची मागणी केली. मुस्लीमाकरीताच्या वेगळ्या मतदारसंघकरिता वायव्य सरहद्द प्रांत व बंगाल प्रांत वगळले गेले म्हणून बॅ. जिना कोणतीही तडजोड करण्यास तयार नव्हते. अंती असे ठरविले गेले कि जातीय प्रतिनिधीत्वाच्या बाबतीत अखेरचा निवाडा देण्याचे अधिकार ब्रिटिश पंतप्रधान सर रॅम्से मॅक्डोनॅल्ड्ना देऊन १ डिसेंबर १९३१ रोजी परिषद बरखास्त करण्यात आली. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14627.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14627.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..19dd208d60353e5fb09bfc83701884b310897080 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14627.txt @@ -0,0 +1,252 @@ +दुसरे महायुद्ध हे १९३९ ते १९४५ दरम्यान झालेले जागतिक युद्ध होते. हे युद्ध मुख्यतः युरोप व आशियामध्ये दोस्त राष्ट्रे व अक्ष राष्ट्रे यांच्या मध्ये झाले. जर्मनीने पोलंडवर केलेल्या हल्ल्याने हे युद्ध १ सप्टेंबर १९३९ रोजी अधिकृतपणे सुरू झाले.[१][२] यानंतर फ्रान्स, युनायटेड किंग्डम आणि इतर राष्ट्रांनी जर्मनी विरुद्ध युद्ध पुकारले. जपानने व इटलीने जर्मनीच्या बाजूने युद्धात पदार्पण केले. १९४१ च्या डिसेंबरमध्ये जपानने अमेरिकेच्या पर्ल हार्बर बंदरावर आक्रमण केल्यामुळे अमेरिकेला युद्धात उतरणे भाग पाडले. अमेरिकेने युद्धात सक्रिय भाग घेतला व तेथून युद्ध जगभर पसरले. दोस्त राष्ट्रांमध्ये चीन, रशिया, इंग्लंड, अमेरिका व इतर राष्ट्रांचा समावेश होता, तर अक्ष राष्ट्रांमध्ये जर्मनी, इटली व जपान हे देश होते. जवळ जवळ ७० देशांचे सैन्य यात सहभागी झाले होते. या युद्धात सहा कोटींच्यावर माणसे मेली. मानवी इतिहासातील ही सर्वांत मोठी जीवितहानी आहे. या युद्धामध्ये दोस्त राष्ट्रांचा विजय झाला.[३][४][५][६] +सप्टेंबर १, १९३९ रोजी जर्मनीने पोलंडवर आक्रमण केले. जर्मनीचा नेता ॲडॉल्फ हिटलर व त्याच्या नाझी पक्षाने सोव्हिएत संघाशी त्यापूर्वी मैत्री-करार केला होता. त्यानुसार सोव्हिएत संघाने सप्टेंबर १७च्या दिवशी पूर्वेकडून पोलंडवर चाल केली. याला प्रत्युत्तर म्हणून युनायटेड किंग्डम व फ्रान्सने सप्टेंबर ३ला जर्मनीविरुद्ध युद्ध जाहीर केले. सुरुवातीला हे युद्ध मुख्यत्वे सागरी युद्ध होते. काही महिन्यातच जर्मनीने पोलंड काबीज केले. त्यानंतर १९४०मध्ये जर्मन सैन्याने नॉर्वे, नेदरलँड्स, बेल्जियम व फ्रान्स पादाक्रांत केले व १९४१मध्ये युगोस्लाव्हिया आणि ग्रीसचा पाडाव केला. इटलीने उत्तर आफ्रिकेतील ब्रिटिश वसाहतींवर हल्ला केला. काही महिन्यांनी त्यांना जर्मन सैन्याची कुमक मिळाली. १९४१ च्या मध्यापर्यंत जर्मनीने बहुतांश पश्चिम युरोप आपल्या टाचेखाली आणले होते परंतु युनायटेड किंग्डम जिंकणे त्यांना जमले नाही. याचे मुख्य कारण होते रॉयल एर फोर्स व रॉयल नेव्हीने दिलेली कडवी झुंज. +आता हिटलर सोव्हिएत संघावर उलटला व जून २२, १९४१ रोजी त्याने अचानक सोव्हिएत संघावर चाल केली. ऑपरेशन बार्बारोसा या सांकेतिक नावाने योजलेल्या या मोहिमेत जर्मनीला सुरुवातीला भरभरून यश मिळाले. १९४१ शेवटीशेवटी जर्मन सैन्याने मॉस्कोपर्यंत धडक मारली परंतु येथे ही मोहीम अडकून पडली. सोव्हिएत सैन्याने कडवा प्रतिकार करीत जर्मनीचा रेटा मोडून काढला. पुढे सोव्हिएत सैन्याने स्टालिनग्राडला वेढा घालून बसलेल्या जर्मनीच्या सहाव्या सैन्यालाच प्रतिवेढा घालुन पूर्ण सैन्याला युद्धबंदी बनवले. कुर्स्कच्या युद्धात सोव्हिएत सैन्याने जर्मनीचा प्रतिकार मोडून काढला व लेनिनग्राडचा वेढा. उठवला. जर्मन सैन्याने अखेर माघार घेतली. लाल सैन्याने त्यांचा बर्लिनपर्यंत पाठलाग केला. बर्लिनमध्ये जर्मन सैन्याने व सामान्य नागरिकांनी घराघरातून सोव्हिएत सैन्याला झुंज दिली परंतु प्रचंड प्रमाणात मिळत असलेल्या कुमकेच्या जोरावर सोव्हिएत सैन्याने बर्लिन जिंकले. याच सुमारास (एप्रिल ३०, १९४५ रोजी) हिटलरने आपल्या भूमिगत बंकरमध्ये आत्महत्त्या केली. +इकडे पाश्चिमात्य दोस्त राष्ट्रांनी १९४३मध्ये इटलीवर चाल केली. १९४४मध्ये त्यांनी नॉर्मंडीच्या किनाऱ्यावर हल्ला केला व फ्रान्सला जर्मन आधिपत्यातून मुक्त केले. जर्मनीने चढवलेल्या प्रतिहल्ल्याला ऱ्हाईन नदीच्या किनाऱ्यावर बॅटल ऑफ द बल्ज नावाने प्रसिद्ध लढाईत दोस्त राष्ट्रांनी जबरदस्त उत्तर दिले व येथून आगेकूच करित त्यांनी जर्मनी गाठले आणि एल्ब नदीच्या किनाऱ्यावर पूर्वेकडून चालून आलेल्या सोव्हिएत सैन्याशी संधान बांधले. यावेळी जर्मनीच्या उरल्यासुरल्या सैन्याने शरणागती पत्करली व हार मान्य केली. +युरोपमध्ये चाललेल्या या धुमश्चक्री दरम्यान जर्मन राष्ट्राकडून चालविण्यात आलेल्या वंश हत्येत ६०,००,००० ज्यू व्यक्तींचा बळी गेला. याला ज्यूंचे शिरकाण अथवा होलोकॉस्ट म्हणण्यात येते. +युरोपमध्ये युद्धाला तोंड फुटण्यापूर्वी जपानने जुलै ७, १९३७ रोजी चीनवर आक्रमण केले.,[७][८] जपानचा रोख चीनमधून पूर्व आणि आग्नेय आशियावर स्वारी करीत एकएक देश जिंकायचा होता. यात मिळालेल्या यशानंतर जपानने डिसेंबर ७, १९४१च्या दिवशी अनेक राष्ट्रांवर एकाच वेळी हल्ला केला. याच दिवशी पर्ल हार्बर येथे अमेरिकेच्या नौदलावरही हल्ला चढवला गेला. याला प्रत्युत्तर म्हणून अमेरिकेने युद्धात उतरण्याचे निश्चित केले. +पुढील सहा महिने जपानला घवघवीत यश मिळाले पण कॉरल समुद्राच्या लढाईत अमेरिकन नौसैन्याने त्यांचा प्रतिकार केला व मिडवेच्या लढाईत जपानने हार पत्करली. यात जपानच्या चार विमानवाहू नौका बुडवून अमेरिकेने जपानी नौसैन्याचा कणाच मोडला. येथून दोस्त राष्ट्रांनी जपानवर प्रतिहल्ला चढवला व मिल्ने बे व ग्वादालकॅनालच्या लढाईत त्यांनी विजय मिळवला. नैर्ऋत्य प्रशांत महासागरातमध्ये विजयी ठरलेल्या दोस्त राष्ट्रांनी मग प्रशांत महासागराच्या मध्य भागावर रोख धरून मोहीम काढली. यात जपानी सैन्याने त्यांचा कडवा प्रतिकार केला. या मोहीमेदरम्यान फिलिपाईन समुद्राची लढाई, लेयटे गल्फची लढाई, इवो जिमा व ओकिनावाची लढाई, इ. अनेक भयानक सागरी युद्धे लढली गेली. +या दरम्यान अमेरिकन पाणबुड्यांनी जपानकडे जाणारी रसद तोडण्यात यश मिळवले. याने जपानची आर्थिकदृष्ट्या कुचंबणा होऊ लागली. १९४५मध्ये दोस्त राष्ट्रांच्या वायुदलाने जपानवर अनेक वादळी हल्ले चढवले. मुख्यत्वे नागरी वस्त्या व कारखान्यांवर झालेल्या या हल्ल्यांनी जपानची युद्धप्रवण राहण्याची शक्ती कमी झाली. +अखेर ऑगस्ट ६, इ.स. १९४५ रोजी अमेरिकेने जपानच्या हिरोशिमा शहरावर परमाणु बॉम्ब टाकला. ऑगस्ट ९ला अमेरिकेने नागासाकी शहरावर असाच हल्ला केला व जोपर्यंत जपान शरण येत नाही तोपर्यंत एक एक करित जपानी शहरे बेचिराख करण्याची धमकी दिली. जपानने ऑगस्ट १५, १९४५ रोजी बिनशर्त शरणागती पत्करली व दुसऱ्या महायुद्धाचा अधिकृतरीत्या अंत झाला.[९] +या अतिभयानक युद्धात अंदाजे ६,२०,००,००० (सहा कोटी वीस लाख) व्यक्ती मरण पावल्या. हे म्हणजे जगाच्या त्यावेळेच्या लोकसंख्येच्या २.५ % होय.[१०] अर्थात, हा केवळ अंदाज आहे व प्रत्येक राष्ट्राचे अंदाज वेगवेगळे आहेत. युरोपमधील आणि आशियामधील अनेक देश या युद्धात बेचिराख झाले. त्यातून सावरायला त्यांना पुढील अनेक दशके घालवावी लागली. दुसऱ्या महायुद्धाचे राजकीय,[११] सामाजिक, आर्थिक[१२][१३][१४] तसेच तंत्रज्ञानाच्या दृष्टीने जगावर झालेले प्रभाव आजदेखील दिसून येतात. +जर्मनीचे पोलंडवरील आक्रमण व जपानचे चीन, अमेरिका व ब्रिटिश आणि डच वसाहतींवरचे आक्रमण ही दुसऱ्या महायुद्धाची कारणे समजली जातात.[१५] [१६]जगाच्या दोन्ही बाजूच्या या घटनांचे कारण होते जर्मनी व जपानमधील हुकूमशाही सत्ताधीश व त्यांची जगज्जेते होण्याची महत्त्वाकांक्षा. जरी या दोन्ही सत्तांनी आपले पाय पसरवण्यास आधीच सुरुवात केली असली तरी दुसऱ्या महायुद्धाची अधिकृत सुरुवात झाली ती या झोंडशाहीला झालेल्या सशस्त्र विरोधाने. +जर्मनीत नाझी पक्ष जरी लोकशाही मार्गाने सत्तेवर आला असला तरी एकदा हातात सत्ता आल्यावर पक्षाधिकाऱ्यांनी जर्मनीतील लोकशाही व्यवस्थेची लक्तरे काढली.[१७] असे असून जर्मन जनतेने त्यांना पाठिंबा दिला कारण पहिल्या महायुद्धात पराभूत झाल्यावर त्यांना जर्मन स्वाभिमानाला जागे करणारे सरकार प्रथमतःच मिळालेले होते.[१८] पहिल्या महायुद्धात शरणागती पत्करताना व्हर्सायच्या तहातील २३१वे कलम जर्मन जनतेला असह्य झाले होते.[१९] या शिवाय साम्यवाद-विरोध आणि आर्थिक सुबत्ता व प्रगतीच्या वचनांना भुलून जर्मनीने नाझी पक्षाला व पर्यायाने एडॉल्फ हिटलरला अमर्याद सत्ता बहाल केली. हिटलरने जर्मनीला आपल्या हक्काच्या समजल्या जाणाऱ्या सगळ्या देशांना जर्मन सत्तेखाली आणण्याचे वचन दिले व त्यादृष्टीने पावलेही उचलली. नाझी पक्षाने (व स्वतः हिटलरनेही) हिटलरला जर्मनीचा तारणहार असल्याचे भासवले,[२०] व येथून एका भस्मासुराचा जन्म झाला. +इकडे जपानमध्ये क्रिसॅंथेमम (जास्वंदी) वंशाच्या राजांचे राज्य असले तरी खरी सत्ता होती ती सैन्यातील अत्त्युच्च अधिकाऱ्यांच्या टोळक्याकडे. जपानला जगातील महासत्ता करण्याची त्यांची महत्त्वाकांक्षा होती. जपानने या नेतृत्वाखाली मांचुरियावर १९३१मध्ये व चीनवर १९३७मध्ये आक्रमण केले होते. यामागचे कारण होते ते चीन व मांचुरियातील नैसर्गिक संपत्ती बळकावून त्याद्वारे आपला प्रभाव अधिक मजबूत करणे. युनायटेड किंग्डम व अमेरिकेने या युद्धात जरी प्रत्यक्ष भाग घेतला नसला तरी त्यांनी चीनला आर्थिक व सैनिकी मदत केली. याशिवाय त्यांनी जपानविरुद्ध आर्थिक नाकेबंदी करीत जपानला मिळणारे खनिज तेल व इतर रसद कापली. यामुळे जपानला चीन व मांचुरियातील युद्ध जास्त काळ चालू ठेवणे अशक्य झाले व त्यांनी तेथून काढता पाय घेण्याची तयारी सुरू केली. आता जपानकडे उपाय होते म्हणजे चीनचा जिंकलेला प्रदेश परत करणे, खनिज तेल व इतर कच्च्या मालाची इतर पुरवठे शोधणे किंवा हे मिळवण्यासाठी अजून काही देश/प्रांत जिंकणे. आग्नेय आशियातील फिलिपाईन्स आणि डच, फ्रेंच व ब्रिटिश वसाहतींमधून या खनिजांचा मुबलक पुरवठा होता व हा भाग चीनमधून हल्ला करण्याच्या टप्प्यातही होता. जपानचा समज होता की आशियातील युरोपीय सत्ता युरोपमध्ये सुरू झालेल्या युद्धात गुंतल्या होत्या व आशियात लक्ष देण्याची त्यांना फुरसत नव्हती. सोव्हिएत संघ जर्मनीशी संधान बांधून असले तरी त्यांच्यात कुरबुर सुरूच होती आणि अमेरिका युद्ध करण्याआधी संधी/करार करण्याचा प्रयत्न करेल. ही परिस्थिती जपानने आग्नेय आशिया गिळंकृत करण्यास साजेशीच होती. हा अंदाज बांधून जपानने डच व ब्रिटिश वसाहतींवर आक्रमण केले व जगाच्या पूर्व भागातील युद्धाला तोंड फुटले. +सुरुवातीला तटस्थ असलेल्या अमेरिकेने दोस्त राष्ट्रांना जर्मनीविरुद्ध आर्थिक मदत करणे चालूच ठेवले होते. त्याला खीळ घालण्यासाठी जपानने डिसेंबर ७, १९४१रोजी अमेरिकेच्या पर्ल हार्बर येथील नौसेना तळावर जबरदस्त हल्ला केला व तेथील आरमार उद्ध्वस्त केले. अमेरिकेला आता युद्धात उतरणे भागच होते. अशा प्रकारे अमेरिकेचा या युद्धात प्रवेश झाला. +जर्मनीची आगळीक +१९३९ च्या सुमारास जर्मनीने जाहीर केले होते की व्हर्सायच्या तहात गमावलेला सगळा प्रदेश जर्मनीने जिंकलाच पाहिजे. शिवाय, ज्या ज्या प्रदेशात जर्मनवंशीय व्यक्तींचे बहुमत असेल, ते प्रदेशही जर्मनीचेच भाग झाले पाहिजेत. जर्मनीच्या अधिकृत परराष्ट्र धोरणात म्हणले होते की पोलंड व झेकोस्लोव्हेकियातील काही प्रदेशात जर्मन बाहुल्य होते व तेथील जर्मनवंशीय व्यक्तींच्या हक्कांची पायमल्ली होत होती. त्यांच्या हक्कांचे रक्षण करण्यासाठी असे प्रदेश जर्मनीत असले पाहिजेत. +युनायटेड किंग्डमच्या पंतप्रधान नेव्हिल चेम्बरलेन बरोबरच्या चर्चासत्रात हिटलरने अनेक पुरावे दाखवले ज्यानुसार जर्मनीच्या शेजारी राष्ट्रातील जर्मनवंशीय लोकांवर अत्याचार होत होते. या सबबीवर हिटलरने असे प्रदेश जर्मनीत समाविष्ट करण्याचा आग्रह धरला. +हिटलरच्या या युक्तिवादाला जर्मन जनतेचा पूर्ण पाठिंबा होता. जर्मनीला पहिल्या महायुद्धात नामुष्की पत्करावी लागली होती. व्हर्सायच्या तहातील काही कलमे जर्मनीच्या आर्थिक व सैनिकी विकासाला जाचक होती. याच सुमारास जगभर आर्थिक मंदी सुरू होती, त्याचा प्रभाव जर्मनीवरही पडला होता. व्हर्सायच्या तहानुसार जर्मनीला सैन्य बाळगण्यावर कडक निर्बंध होते व प्रत्येक सैनिकी हालचालीबद्दल लीग ऑफ नेशन्स द्वारे परदेशी राजवटींना जबाब द्यावा लागत होता. ततः जर्मनीत गरीबी, बेकारी व असंतोषाचे लोण सर्वदूर पसरलेले होते. याचे भांडवल करून हिटलर व नाझी पक्षाने सत्ता मिळवली व हळूहळू लोकशाही व्यवस्थेत बदल करून अधिकाधिक हुकुमशाहीगत व्यवस्था जर्मनीत आली. नाझींनी जर्मनीला पटवून दिले की अनिर्बंध सत्तेशिवाय जर्मनीचा उद्धार कोणीही करू शकणार नाही. हळूहळू हिटलरने ऱ्हाइनलॅंड व रुह्र प्रदेशात सैन्य उभारणीलाही सुरुवात केली. याशिवाय अश्या अनेक कृती केल्या ज्या व्हर्सायच्या तहाविरुद्ध होत्या परंतु जर्मन राष्ट्रहितकारक होत्या. याचा परिणाम जर्मन जनता हिटलरच्या मागे एकमुखाने उभी राहण्याचा झाला. +हिटलर व नाझी पक्षाने याचे पूरेपूर फायदा घेतला. जर्मनवंशीयांवर अन्याय होत असल्याचे भासवून त्यांनी याकाळात अनेक इतरवंशीय व्यक्तींचे (रोमा जिप्सी, ज्यू, इ.) सर्रास शिरकाण सुरू केले. +युरोपीय देशांची अति-सहिष्णुता व युद्धापूर्वीचे मैत्री-करार +जर्मनीत हे सुरू असताना ब्रिटिश व फ्रेंच सरकारने त्याविरुद्ध पावले उचलायच्या ऐवजी जर्मनीच्या तुष्टीकरणाचे धोरण अवलंबिले. त्यांना जर्मनीशी उघड संघर्ष टाळायचा होता कारण पहिले महायुद्ध संपून जेमतेम २० वर्षे होत होती. संपूर्ण युरोप त्यातून सावरत होता व अजून एक युद्ध झाल्यास युनायटेड किंग्डम व फ्रान्सच नव्हे तर युरोपमधील प्रत्येक देशाला त्याची मोठी किंमत मोजावी लागली असती. त्यामुळे दोन्ही देशांनी जर्मनीला ढील देणेच पसंत केले. याचे पर्यवसान १९३८ च्या म्युनिक करारात झाले. याआधी जर्मनीने चेकोस्लोव्हेकियातील काही प्रदेश बळकावले होते व अजून पुढे सरकण्याच्या तयारीत असताना फ्रान्स व ब्रिटनने जर्मनीची ही आगळीक मान्य केली व चेकोस्लोव्हेकियाचे प्रदेश जर्मनीला देऊन टाकले. चेम्बरलेनने जाहीर केले की म्युनिक करार हा "आपल्या काळातील शांततेचेच प्रतीक" आहे. मऊ लागल्यावर कोपराने खणल्यासारखे जर्मनीने मार्च १९३९मध्ये उरलेले चेकोस्लोव्हेकियासुद्धा बळकावले. जर्मनीच्या मनसूब्यांबद्दल भ्रमात राहिलेल्या दोस्त राष्ट्रांकडे नुसते बघत बसण्यापेक्षा काही गत्यंतर नव्हते. या व अशा छोट्या-मोठ्या चालींनंतर वर्षभरात युद्धाला तोंड फुटले. +म्युनिक करार निष्फळ ठरल्यावर ब्रिटन/फ्रान्ससना कळले की हिटलरच्या आश्वासनांवर विश्वास ठेवून चालणार नव्हते व जर्मन महत्त्वाकांक्षा नुसते आसपासचे प्रदेश गिळंकृत करून थांबणार नव्हती. मे १९, १९३९ला पोलंडने व फ्रान्सने परस्पर-मैत्री करार केला व एकावर आक्रमण झाल्यास दुसऱ्याने मदतील धावून येण्याचे मान्य केले. ब्रिटन व पोलंडमध्ये असाच करार मार्चमध्ये झालेला होता. इकडे जर्मनी व सोव्हिएत संघाने ऑगस्ट २३, १९३९ला मोलोटोव्ह-रिबेनट्रॉप करारावर सह्या केल्या. या करारात जर्मनी व सोव्हिएत संघाने युरोप जिंकून घेणे गृहित धरले होते व त्यानंतर युरोप आपापसात कसा वाटून घ्यायचा याची नोंद होती. तोपर्यंत दोन्ही राष्ट्रांनी एकमेकांच्या सैनिकी कार्रवाईत दखल न देण्याचे कबूल केले व सोव्हिएत संघाकडून जर्मनीला खनिज तेल व इतर रसद पुरवण्याची तरतूद घातली. या कलमामुळे जर्मनीची उत्तर समुद्रातून येणाऱ्या मालवाहतूकीवरील भीस्त कमी झाली. पहिल्या महायुद्धात हा वाहतूकमार्ग रोखून धरून ब्रिटनने जर्मनीच्या नाकीतोंडी पाणी आणले होते. ही तरतूद झाल्यावर हिटलरची पोलंड व वेळप्रसंगी ब्रिटन व फ्रान्सशीही युद्ध करण्याची तयारी झाली. पुढचे पाउल होते ते काहीतरी कुरापत काढणे. जर्मनीने जाहीर केले की डान्झिगच्या स्वतंत्र शहरात जर्मन व्यक्तींवर अन्याय होत आहे व याचा उपाय करण्यासाठी जर्मनी डान्झिग व पोलंडमधील अन्य शहरे जिंकून घेईल. हे पाहून पोलंड ने ऑगस्ट २५रोजी युनायटेड किंग्डमशी नव्याने मैत्री करार केला, पण त्याचा जर्मन बेतांवर काही प्रभाव पडला नाही. +जर्मनी व सोव्हिएत संघाचे पोलंडवर आक्रमण +सप्टेंबर १, १९३९रोजी जर्मनीने खोटी पोलिश हल्ल्याची सबब सांगून पोलंडवर आक्रमण केले. युद्धोत्तर अहवालात कळून आले की पोलंडने जर्मन ठाण्यावरील तथाकथित हल्ला झालाच नव्हता. सप्टेंबर ३ला भारतासह युनायटेड किंग्डम व फ्रान्सने जर्मनीविरुद्ध युद्ध पुकारले. काही दिवसातच कॅनडा, ऑस्ट्रेलिया व न्यू झीलंडनेही त्यांचा साथ देण्याचे जाहीर केले. फ्रान्सने जरी युद्ध जाहीर केले असले तरी त्यांची हालचाल संथ होती. सार प्रांतात नावापुरती चढाई केल्यावर काही दिवसात तीसुद्धा सोडून दिली. युनायटेड किंग्डमला नौसेनेच्या कवायती करण्याशिवाय काही करणे शक्य नव्हते. इकडे जर्मनीने पोलिश सैन्याची वाताहत करीत सप्टेंबर ८ रोजी पोलंडची राजधानी वॉर्सोपर्यंत धडक मारली. +सप्टेंबर १७ला सोव्हिएत संघाने मोलोटॉव्ह-रिबेनट्रॉप करारात ठरवल्याप्रमाणे पोलंडवर पूर्वेकडून चाल केली. पोलिश सैन्याला आता दुसरी आघाडी उघडणे भाग पडले व त्यामुळे आधीच खिळखिळी झालेली बचावाची फळी कोलमडली. पराभव अटळ दिसताना पोलंडच्या राष्ट्राध्यक्ष व सरसेनापतीने दुसऱ्याच दिवशी रोमेनियात पळ काढला. वॉर्सोतील सैन्याने महिनाभर तग धरली पण ऑक्टोबर १ रोजी जर्मन सैन्य शहरात घुसले. ४-५ दिवस घराघरातून युद्ध करून ऑक्टोबर ६ला पोलिश सैन्याने हत्यारे खाली ठेवली. काही तुकड्या पळून शेजारील राष्ट्रांमध्ये गेल्या व तेथून त्यांनी भूमिगत सशस्त्र चळवळ उभारली. या चळवळीने युद्धाच्या अखेरच्या दिवसांत दोस्त राष्ट्रांची मोठी मदत केली. जरी राजधानी व जवळजवळ संपूर्ण देशाचा पाडाव झाला तरी पोलंडने अधिकृतरीत्या जर्मनीकडे शरणागती पत्करली नाही. +खोटे युद्ध +पोलंडच्या पाडावानंतर १९३९ च्या हिवाळ्यात जर्मनीने आपली वाटचाल तात्पुरती थांबवली. परिस्थितीचा आढावा घेत त्यांनी आपली बचावफळी पक्की केली व पुढील हल्ल्यांची योजना आखणे चालू ठेवले. इकडे ब्रिटन व फ्रान्सने आपले बचावात्मक धोरण चालूच ठेवले. एप्रिल १९४०पर्यंत कोणीच काही मोठी हालचाल केली नाही. वृत्तपत्रांनी या कालावधीला खोटे युद्ध अथवा सिट्झक्रीग असे उपहासात्मक नाव दिले. +अटलांटिकची लढाई +पूर्व युरोपमध्ये लढाई सुरू होताच उत्तर अटलांटिक समु्द्रात जर्मन यु-बोटींनी दोस्त राष्ट्रांच्या व्यापारी जहाजांविरुद्ध कारवाया सुरू केल्या. छुप्या पद्धतीने हल्ला करणाऱ्या या पाणबुड्यांची संख्या जास्त नसली तरी ही कसर त्यांनी त्यांची कुशलता, हिंमत व नशीबाने भरून काढली. ब्रिटिश क्रुझर एच.एम.एस. करेजस अशाच एका यु-बोटीला बळी पडली तर अजून एका यु-बोटीने एच.एम.एस. रॉयल ओक या युद्धनौकेला बंदरातून बाहेर पडण्याची संधी न देताच जलसमाधी दिली. युद्धाच्या पहिल्या चार महिन्यात यु-बोटींनी ११० जहाजे बुडवली व व्यापारी जहाजवटीवर भीतीचे सावट पसरवले. +दक्षिण अटलांटिक समुद्रात जर्मन पॉकेट बॅटलशिप ॲडमिरल ग्राफ स्पीने नऊ ब्रिटिश व्यापारी नौका बुडवल्या. अखेर एच.एम.एस. अजॅक्स, एच.एम.एस. एक्झेटर व एच.एम.एन.झेड.एस. अकिलीस ने तिला मॉॅंटेव्हिडियोजवळ गाठले. प्लेट नदीच्या लढाईत ग्राफ स्पीला पराभव अटळ दिसता तिच्या कप्तान हान्स लांग्सदोर्फ याने समुद्राकडे प्रयाण केले व पकडले जाण्यापेक्षा स्वतःच ग्राफ स्पीला जलसमाधी दिली. +दुसरे चीन-जपान युद्ध +पूर्वेतील युद्ध युरोपच्या आधीच दोन वर्षे सुरू झाले होते. जपानने १९३१मध्ये मांचुरिया जिंकून तेथे तळ ठोकलेला होता. जुलै ७, १९३७ रोजी जपानने मांचुरियाची हद्द ओलांडून बिजींगवर (तेव्हाचे बिपींग) हल्ला चढवला. विद्युतवेगाने आगेकूच करीत जपानी सैन्य शांघायपर्यंत पोचले परंतु तेथे त्यांची प्रगती थांबली. डिसेंबर १९३७मध्ये शांघाय पडले व लगेचच राजधानीचे शहर नानजिंग (तेव्हाचे नानकिंग) ही जपानने जिंकले. चीनी सरकारने नानजिंगहून पळ काढून चॉॅंगकिंग येथे कामचलाऊ राजधानी उभारली. नानजिंग जिंकल्यावर जपानी सैन्याने तेथील युद्धकैदी व नागरिकांवर अनन्वित अत्याचार केले (पहा - नानकिंगची कत्तल)व एका महिन्यात सुमारे ३,००,००० व्यक्तींची कत्तल केली. +दुसरे रशिया-जपान युद्ध +जपान व मंगोलियाच्या सरहद्दीवर खाल्का नदी आहे. मांचुरियातील जपानी राजवटीनुसार ही मांचुरिया-मंगोलियाच्यामधील हद्द होती. मंगोलियाच्या मते हद्द नदीपलीकडे ३० किमी पूर्वेस होती. मे ८, १९३९ रोजी ७०० मोंगोल घोडेस्वार नदी पार करून पूर्वेस आले. ते पाहताच मांचुरियन सैन्याने त्यांच्यावर हल्ला केला. काही दिवसातच सोव्हिएत संघाने मंगोलिया व जपानने मांचुरियाच्या सैन्याच्या मदतीला आपले सैन्य पाठवले व तुंबळ युद्धास सुरुवात झाली. सप्टेंबरपर्यंत चालू असलेल्या या युद्धात १८,००० जपानी तर ९,००० सोव्हिएत-मंगोल सैनिक मृत्यू पावले. येथे सुरू असलेले युद्ध थांबले नसते व एकाच वेळी येथ तसेच जर्मनीशीसुद्धा लढायची पाळी आली तर सोव्हिएत संघाला दोन्ही आघाड्या संभाळणे कठीण गेले होते. सोव्हिएत संघाने मोलोटॉव्ह-रिबेनट्रॉप करारावर सही करण्यामागे हेही एक कारण होते. +सोव्हिएत संघाचे बाल्टिक देशांवर आक्रमण +जर्मनी व सोव्हिएत संघात युद्धाच्या आधी झालेल्या मोलोटॉव्ह-रिबेनट्रॉप करारानुसार फिनलंडला सोव्हिएत संघाचे मांडलिक राष्ट्र ठरवण्यात आले होते. त्यानुसार सोव्हिएत संघाने नोव्हेंबर ३०, १९३९ रोजी फिनलंडवर हल्ला केला. येथून सुरू झालेल्या युद्धाला हिवाळी युद्ध म्हणतात. सोव्हिएत संघाने फिनिश सैन्याच्या चौपट सैनिक पाठवले तरीही त्यांची पुरेशी प्रगती झाली नाही. फिनिश बचावाची फळी भक्कम होती व त्यांनी पहिला हल्ला रोखून धरला. हळूहळू लाल सैन्याने आपले हल्ले तिखट केले व फळी फोडण्यात यश मिळवले. फिनलंडने तहाची बोलणी सुरू केली व लेनिनग्राडला लागून असलेले व्यूहात्मकदृष्ट्या महत्त्वाचे प्रदेश सोव्हिएत संघाला दिले. या अकारण सुरू केलेल्या युद्धाविरुद्ध जगातील इतर देशांनी विरोध दर्शविला व डिसेंबर १४ला सोव्हिएत संघाची लीग ऑफ नेशन्समधून हकालपट्टी झाली. यामुळे सोव्हिएत संघाला जणू अधिक आगळीक करण्याची मुभाच मिळाली. जून १९४०मध्ये त्यांनी लात्व्हिया, लिथुएनिया आणि एस्टोनियाचा पाडाव केला व तेथील सत्ताधारी व्यक्तींना सैबेरियातील गुलागमध्ये पाठवून दिले. याशिवाय सोव्हिएत संघाने रोमेनियाकडून बेसारेबिया व उत्तर बुकोव्हिना हे प्रांतही बळकावले. +जर्मनीचे डेन्मार्कवर व नॉर्वेवर आक्रमण +सोव्हिएत संघ व फिनलंडमधील हिवाळी युद्ध संपताना जर्मनीने एप्रिल ९, १९४०ला एकाच वेळी डेन्मार्क व नॉर्वेवर ऑपरेशन वेसेरुबंग या सांकेतिक नावाखाली मोहीम काढली. डेन्मार्कने लगेचच नांगी टाकली पण नॉर्वेने प्रतिकार केला. युनायटेड किंग्डमने नॉर्वेवर चढाई करण्याचा बेत आखलेलाच होता. त्यांनी आपले सैनिक उत्तर नॉर्वेत उतरवले पण जूनपर्यंत जर्मन सैन्य वरचढ ठरले व दोस्त राष्ट्रांनी नॉर्वेतून काढता पाय घेतला. नॉर्वेच्या सैन्याने शरणागती पत्करली व जवळजवळ संपूर्ण नॉर्वे जर्मनीच्या ताब्यात आले. नॉर्वेचा राजा आपल्या कुटुंबियांसह लंडनला पळून गेला. नॉर्वेचा सागरी किनारा हातात आल्यावर जर्मनीने तेथे हवाई व नौसेनेचे तळ उभारले व आर्क्टिक समुद्रातून होणाऱ्या पुढील मोहीमेची तयारी सुरू केली. +जर्मनीचे फ्रान्सवर व 'खालच्या देशांवर' आक्रमण +लक्झेम्बर्ग, बेल्जियम व नेदरलँड्स हे समुद्रसपाटीपासून समतल व काही प्रदेशात समुद्राच्या पातळीच्याही खाली आहेत म्हणून त्यांना लो कन्ट्रीज अथवा खालचे देश असे म्हणतात. मे १०, १९४० रोजी जर्मनीने या तीनही देश व शिवाय फ्रान्सवर हल्ला केला. या घटनेने खोटे युद्ध संपले व खरे युद्ध परत सुरू झाले. जर्मनीला रोखण्यासाठी ब्रिटिश एक्स्पिडिशनरी फोर्स व फ्रेंच सैन्य उत्तर बेल्जियममध्ये घुसले. दक्षिणेत फ्रान्सने मॅजिनो लाईनवर आपली बचावफळी तयार केलेली होती. तेथे जर्मन सैन्याला अडवून ठेवून उत्तरेत गनिमी काव्याने जर्मनीशी लढायचे असा त्यांचा बेत होता पण जर्मनीने ब्लिट्झक्रीग अथवा विद्युतवेगी युद्धाचा अत्युत्तम नमूना दाखवत फ्रेंच व ब्रिटिश सैन्याचा धुव्वा उडवला. इकडे लुफ्तवाफेने नेदरलँड्सच्या रॉटरडॅम शहरावर बॉम्बफेक करून शहराचा विनाश केला. +हल्ल्याच्या पहिल्या टप्प्यात वेह्रमाख्टची (जर्मन सेना) पॅन्झरग्रुप फोन क्लाईस्ट ही तुकडी सुसाट आर्देन्नेस पार करून गेली. दोस्त राष्ट्रांचा अंदाज होता की दाट जंगल असलेला हा प्रदेश यांत्रिकी व रणगाड्यांना पार करणे अशक्य होते. हा अंदाज चुकीचा ठरवत जर्मन सैन्याने सेदान येथे येऊन धडकले. सेदानचे रक्षण करणारे सैन्यदल हे फ्रेंच सैन्याचे नेहमीचे सैनिक नव्हते. येथे हल्ला होण्याची शक्यता कमी असल्याकारणाने येथे कुमक जास्त नव्हती. वेह्रमाख्टने सहजगत्या बचावाची फळी फोडली आणि पश्चिमेकडे आगेकूच करीत थेट इंग्लिश चॅनेल पर्यंत जाऊन पोचले. जर्मन सैन्याच्या दुसरे सैन्याने बेल्जियम, लक्झेम्बर्ग व नेदरलँड्सचा सहजगत्या पाडाव केला. आता दोस्तराष्ट्रांचे सैन्य दुभागले गेले व उत्तर फ्रान्स व खालच्या देशातले सैनिक जर्मन सैन्याच्या कचाट्यात सापडले. त्यांच्या समोर आता आत्मसमर्पण करणे किंवा पळ काढणे हेच पर्याय होते. ऑपरेशन डायनॅमो या मोहिमेअंतर्गत ३,३८,००० दोस्त सैनिकांना डंकर्कहून उचलण्यात आले. युद्धनौका, होड्या, व मिळेल त्या तरंगणाऱ्या वाहनांतून या सैनिकांनी इंग्लंड गाठले. +जून १०ला इटली जर्मनीच्या बाजूने युद्धात उतरले व फ्रान्सच्या दक्षिणेकडून त्यांनी हल्ला केला. जर्मन सैन्याने फ्रान्समध्ये अनिर्बंध कूच सुरू ठेवली व जवळजवळ सगळे फ्रान्स आपल्या टाचेखाली आणले. जून २२, १९४० रोजी फ्रान्सने शस्त्रसंधीची याचना केली व शरणागती पत्करली. जर्मन सैन्याने पॅरिसमध्ये तळ ठोकला व आग्नेय फ्रान्समध्ये विची फ्रान्स हे नावापुरते स्वतंत्र परंतु खरेतर जर्मनधार्जिणे सरकार बसवले. अशाप्रकारे बॅटल ऑफ फ्रान्स ही एकतर्फी लढाई जर्मनीने जिंकून युरोपमध्ये आपले वर्चस्व प्रस्थापित केले. +बॅटल ऑफ ब्रिटन +फ्रान्सवरची मोहीम विजयी होत असताना जर्मनीने युनायटेड किंग्डमवर ऑपरेशन सी लायन या नावाच्या मोहिमेची आखणी सुरू केली. ब्रिटिश सैन्याने डंकर्कहून पळ काढताना बरीचशी हत्यारे, जड तोफा व रसद तेथेच टाकून दिली होती व त्यामुळे ब्रिटिश सैन्याची स्थिती अगदी केविलवाणी झाली होती. असे असता जर एक घणाघाती घाव घातला तर युनायटेड किंग्डमने गुडघे टेकले असते. पण ब्रिटनवर हल्ला करायचा तर त्यासाठी समुद्र पार करावा लागणार होता किंवा आरमारी वेढा घालावा लागला असता. रॉयल नेव्हीशी टक्कर देणे जर्मन आरमाराला शक्य नव्हते पण काही करून ब्रिटीिद्वीपांवर सैन्य उतरवता आले व त्याला हवेतून आधार देता आला तर विजय निश्चित होता. त्यासाठी आधी रॉयल एर फोर्सचा समाचार घेणे आवश्यक होते. लुफ्तवाफे व रॉयल एर फोर्सच्या या लढाईला बॅटल ऑफ ब्रिटन म्हणतात. लुफ्तवाफेने सुरुवात केली ती रॉयल एर फोर्सच्या विमानतळ व रडारचा वेध घेऊन. मोडक्यातोडक्या धावपट्ट्यांवरूनसुद्धा उड्डाणे भरून आर.ए.एफ.च्या वैमानिकांनी त्यांचा प्रतिकार सुरू केला व धाव घेतली थेट बर्लिनकडे. राजधानी बर्लिनवरील झालेल्या बॉम्बफेकीमुळे ॲडॉल्फ हिटलरचा संताप झाला व त्याने लंडन शहरावर हल्ले सुरू करण्याचे आदेश दिले. द ब्लिट्झ नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या या हल्ल्यांमध्ये लंडनचे अतोनात नुकसान झाले. आर.ए.एफ.ने आपल्या स्पिटफायर व हरिकेन विमानांनी कसेबसे का होईना हे हल्ले परतवून लावले व लुफ्तवाफेला हवेत वर्चस्व मिळू दिले नाही. इकडे समुद्रात रॉयल नेव्हीने जर्मन आरमाराला रोखून धरले व इंग्लंडवर चढाई करण्याचा हिटलरचा मनसुबा धुळीत मिळाला. आता युनायटेड किंग्डमचा नाद सोडून हिटलरने आपली नजर पूर्वेकडे वळवली. +इटलीचे ग्रीसवर आक्रमण +युद्धापूर्वीच इटलीने आल्बेनियावर चढाई केलेली होती. ऑक्टोबर २८, १९४० रोजी तेथून त्यांनी ग्रीसवर हल्ला केला. ग्रीक सैन्याने तिखट उत्तर दिले व पुढील दोन महिन्यात इटलीलाच मागे रेटत अल्बेनियाचा एक चतुर्थांश भाग काबीज केला. रॉयल नेव्हीने ग्रीसच्या मदतीला येऊन इटलीच्या आरमाराविरुद्ध कारवाया सुरू केल्या. या धामधुमीत इटलीचे ५,३०,००० सैनिक अडकून पडले व त्यांची प्रगती खुंटली. +दुसरे चीन-जपान युद्ध +१९४० च्या सुमारास येथील युद्ध थंडावले होते. इतस्ततः हल्ल्यात कोणत्याच बाजूला निर्णायक विजय मिळत नव्हता. अमेरिका जरी अधिकृतरीत्या तटस्थ असले तरी चीनला त्यांची भरघोस आर्थिक मदत होती, शिवाय चिनी वायुदलाच्या मदतीला काही अमेरिकन वैमानिकही पाठविण्यात आले होते. +आग्नेय आशियातील युद्ध +जुलै १९४०मध्ये फ्रेंच इंडो-चायनामध्ये आपल्याला लष्करी तळ उभारण्यासाठी जागा पाहिजे असल्याचे जपानने सूतोवाच केले. फ्रान्स व इतर पाश्चिमात्य देशांनी अर्थातच ही मागणी धुडकावून लावली. अमेरिकेने १९११ च्या जपान-अमेरिका व्यापारी करारातून अंग काढून घेतल्याचे जाहीर केले व जपानला युद्धसामग्री निर्यात करण्यावर बंदी घातली. जपानने सप्टेंबर २२ रोजी जपानी सैन्याने उत्तर फ्रेंच इंडो-चायना वर चाल केली. +फ्रेंच आरमाराने नांगी टाकल्यावर भूमध्य समुद्रातील वर्चस्वासाठी रॉयल नेव्ही व इटलीच्या आरमारात चढाओढ सुरू झाली. रॉयल नेव्हीने आपल्या जिब्राल्टर, माल्टा व इजिप्तच्या अलेक्झांड्रिया, इजिप्त बंदरातील तळांवरून कारवाया सुरू ठेवल्या. ऑगस्टमध्ये इटालियन सैन्याने ब्रिटिश सोमालीलॅंड जिंकले व पुढील महिन्यात लिबियामधून इजिप्तमधील ब्रिटिश सैन्यावर हल्ला केला. इटलीचा बेत होता सुएझ कालवा जिंकायचा. असे झाल्यावर भारत व इंग्लंडमधील नौकानयन बंद पडले असता व इंग्लंडला मिळणारी रसद व पैसा कमी होऊन युद्धातील जोर कमी झाला असता. या हल्ल्याला ब्रिटिश, ऑस्ट्रेलियन व भारतीय फौजांनी ऑपरेशन कंपास या मोहीमेत प्रत्युत्तर दिले व कालवा ब्रिटिश हातातच ठेवला. जर्मनीने आपली आफ्रिका कॉर्प्स नावाने नंतर ख्यातनाम झालेली रणगाड्यांची सेना जनरल इर्विन रोमेलच्या नेतृत्वाखाली लिब्यात उतरवली. +लेंड लीझ +फ्रान्समध्ये प्रयत्नांची शर्थ करताना युनायटेड किंग्डमचे लश्करी बळ रोडावले होते. भारत व इतर वसाहतींतून अमाप संपत्ती ओढूनसुद्धा राष्ट्र आता भिकेला लागण्याची चिह्ने होती. अशा परिस्थितीत अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्ष फ्रॅंकलिन डिलानो रूझवेल्टने अमेरिकन काँग्रेसला पटवून दिले की अमेरिकेने जर ब्रिटिश साम्राज्याला मदत नाही केली तर युद्ध अमेरिकेच्या दाराशी येण्यास वेळ लागणार नाही. कॉॅंग्रेसने युद्धात उतरण्यास नकार दिला परंतु युनायटेड किंग्डम व ३७ इतर दोस्त राष्ट्रांना ५,००,००,००,००० (पाच अब्ज) अमेरिकन डॉलरचे युद्धसाहित्य व इतर रसद पुरवण्याचे मान्य केले. यातील ३,४०,००,००,००० डॉलर हे युनायटेड किंग्डमसाठी राखीव होते. अमेरिकन कॉॅंग्रेसचा हा ठराव लेंड लीझ नावाने ओळखण्यात येतो. कॅनडाने देखिल ४,७०,००,००,००० (चार अब्ज सत्तर कोटी) अमेरिकन डॉलरचे साहित्य युनायटेड किंग्डमला पाठवले. +जर्मनीचे ग्रीसवर, क्रीटवर व युगोस्लाव्हियावर आक्रमण +मार्च २८ला रॉयल नेव्हीने इटालियन आरमाराशी भूमध्य समुद्रात केप माटापानजवळ झुंज घेतली. जवळजवळ एकतर्फी झालेल्या या लढाईत इटालियन आरमाराने तीन विनाशिका व पाच क्रुझर गमावल्या. रॉयल नेव्हीची दोन विमाने खर्ची पडली. पांगळ्या झालेल्या इटालियन आरमाराची ग्रीसमध्ये समुद्रमार्गे सैनिक पोचवण्याची कुवत कमी झाली. एप्रिल ६, १९४१ रोजी जर्मनी, इटली, हंगेरी व बल्गेरियाच्या सैन्यांनी युगोस्लाव्हियावर चढाई केली. नाममात्र प्रतिकार मोडून काढत हे आक्रमक १० दिवसांत राजधानीपर्यंत पोचले व शरण आलेल्या युगोस्लाव्हियात त्यांनी अक्ष-धार्जिणे सरकार बसवले. जरी युगोस्लाव्ह सैन्याने लढा दिला नसला तरी तेथील नागरिकांनी दोन भूमिगत सशस्त्र चळवळी उभारल्या. या दोन्हींनी अक्ष राष्ट्रांबरोबर एकमेकांवरही हल्ले सुरू ठेवले. याच दिवशी (एप्रिल ६) जर्मनीने बल्गेरियातून ग्रीसवर हल्ला केला. इटलीला प्रखर लढा देणाऱ्या ग्रीक सैन्याची कुवत जर्मनीच्या अफाट सैन्यापुढे कमी पडली व त्यांनी माघार घेतली. एप्रिल २७ला अथेन्सचा पाडाव होण्यापूर्वी युनायटेड किंग्डमने ५०,००० ग्रीक सैनिकांना उचलले. जरी ग्रीस पडले असले तरी जर्मनीचे सैन्य बरेच दक्षिणेला आले होते. परत आपल्या आघाडीवर जाण्यात त्यांचे जवळजवळ ६ आठवडे खर्ची पडले. याची जर्मनीला पुढे मोठी किंमत मोजावी लागणार होती. +मे २०, १९४१ रोजी जर्मनीने आपल्या ७वी फ्लायगर डिव्हिजन व ५ माउंटन डिव्हिजन या युद्धकुशल तुकड्या क्रीटमध्ये उतरवल्या. ग्रीसमधून पराभूत होऊन आलेल्या ११,००० ग्रीक सैनिकांनी व २८,००० स्थानिक अर्धसैनिक दलांनी त्यांचा प्रतिकार केला. बेटावरील तीन विमानतळांवर लक्ष केंद्रित केलेल्या जर्मन सैन्याचे पहिल्या दिवशी अतोनात नुकसान झाले पण मालेमे विमानतळ काबीज करण्यात त्यांना यश मिळाले. त्यानंतर त्यांनी विमानाद्वारे अधिक कुमक मागवली व लवकरच ग्रीक सैन्याचा बीमोड केला. जरी जर्मनीने ही लढाई जिंकली असली तरी ग्रीक सैन्याने हवाईहल्ल्यांविरुद्ध दाखवलेल्या शौर्यामुळे हिटलरने हवाई हल्ले करणे बंद केले. +जर्मनीचे सोव्हिएत संघावर आक्रमण +जर्मनी व सोव्हिएत संघाने ऑगस्ट १९३९मध्ये मोलोटॉव्ह-रिबेनट्रॉप करार केला व त्यानंतर एकमेकांना युद्धात सहकार्य केले. तेव्हापासून १९४१ च्या मध्यापर्यंत सोव्हिएत संघाने जर्मनीला युद्धसाहित्य, रसद, इ. साहाय्य केले. जून २२, १९४१ला जर्मनी सोव्हिएत संघावर उलटला. या दिवशी ऑपरेशन बार्बारोसा ही आधुनिक इतिहासातील मनुष्यबळाच्या बाबतीत सगळ्यात मोठी मोहीम सुरू झाली. जर्मनीने तीन सैन्यसमूह, अंदाजे ४०,००,००० सैनिक सोव्हिएत संघात घुसवले. लाल सैन्याला या व्यूहात्मक धक्क्यातून सावरायची संधी न देता ही टोळधाड रशियात विद्युतवेगाने शिरली. रशियन सैन्याच्या तुकड्यांना वेढा घालायचा व त्याचा घेरा आवळत आवळत शत्रूला नामशेष करायचे हा जर्मन सैन्याचा या लढायांमधील खाक्या होता. लाल सैन्याचे संपूर्ण पश्चिम सैन्य याप्रकारे नेस्तनाबूद झाले. अक्ष राष्ट्रांचे लक्ष विचलित करायला सोव्हिएत संघाने जून २५ला फिनलंडवर परत हल्ला केला व दुसरी आघाडी उघडली. असे असूनसुद्धा जर्मनीला समोरासमोर टक्कर देता येत नाही हे पाहून सोव्हिएत सैन्याने दग्धभू(स्कॉर्च्ड अर्थ) व्यूह अंगिकारला. जर्मन सैन्य जेथे चढाई करणे अपेक्षित होते त्या भागातील कारखाने व इतर व्यवसाय होते तसे मोडले व भराभर युरल पर्वतांच्या पलीकडे नेउन जशीच्या तशी परत उभे केले. शेतातील उभी पिके जाळली, अन्नभांडार नष्ट केले व पूर्वेकडे माघार घेतली. नोव्हेंबर १९४१ च्या सुमारास जर्मन सेना लेनिनग्राड, मॉस्को व रोस्तोव्हच्या वेशीवर येऊन ठेपली. आता अतिकठीण असा रशियन हिवाळा सुरू झाला व पाच महिने अव्याहत चाललेली जर्मन आगेकूच ठप्प झाली. जर्मन सेनाधिकाऱ्यांचा अंदाज होता की रशियातील थंडी सुरू व्हायच्या आतच जर्मन ब्लिट्झक्रीगपुढे रशिया गुडघे टेकेल व हिवाळ्यात युद्ध करायची गरजच उरणार नाही. ग्रीसमध्ये घालवलेले ६ आठवडे आता त्यांच्या अंगाशी येणार होते. जर्मन सेनेला स्थानिक रसद मिळणे दुरापास्तच होते. त्यांना पोलंड व जर्मनीतून युद्धसाहित्य, यंत्रसामग्री व अन्न-धान्यदेखील मागवावे लागत होते. कडाक्याच्या थंडीत हे सगळे आघाडीवर पोचायला अनेक आठवडे लागत होते व जर्मन सैन्याची कुचंबणा व काही ठिकाणी तर उपासमारदेखील होऊ लागली. +इकडे या थंडीची सवय असलेल्या लाल सैन्याने आपली लश्करभरती चालूच ठेवली होती. जर्मन सैन्य मॉस्कोपासून हाकेच्या अंतरावर आले असता सोव्हिएत सैन्याने प्रतिहल्ले सुरू केले. आपली राजधानीच इरेला पडलेली पाहून त्यांनी केलेल्या या कडव्या हल्ल्यांनी आधीच अगतिक झालेले जर्मन सैन्य मागे हटले. सोव्हिएत रेटा इतका जबरदस्त होता की अक्ष सैन्याने काही दिवसातच १५०-२५० कि.मी. पीछेहाट केली. दुसऱ्या महायुद्धातील अक्ष राष्ट्रांची ही पहिली माघार होय. +अटलांटिकचे युद्ध +मे ९, १९४१ रोजी रॉयल नेव्हीची विनाशिका एच.एम.एस. बुलडॉगने एक जर्मन यू-बोट पकडली व त्यातून संपूर्णावस्थेत असलेले एनिग्मा यंत्र जप्त केले. जर्मनीचे कूटसंदेश समजण्यासाठी हे यंत्र अतिमहत्त्वाचे होते. मे २४ रोजी जर्मन युद्धनौका बिस्मार्क युद्धात उतरली. डेन्मार्कच्या अखातातील लढाईत बिस्मार्कने रॉयल नेव्हीचा मानदंड असलेली बॅटलक्रुझर एच.एम.एस. हूडला जलसमाधी दिली. चिडलेल्या रॉयल नेव्हीने बिस्मार्कचा शोध घेण्यासाठी युद्धनौकांचा तांडा सोडला. तीन दिवस सतत चाललेल्या या शोधाच्या अंती बिस्मार्क सापडली. हा लपाछपीचा खेळ २,७०० कि.मी. चालला. यात ब्रिटिश आरमाराच्या आठ युद्धनौका, दोन विमानवाहू नौका, अकरा क्रुझर, एकवीस विनाशिका व सहा पाणबुड्यांनी भाग घेतला होता. एच.एम.एस. आर्क रॉयल या विमानवाहू नौकेवरील विमानांनी बिस्मार्कवर टॉरपेडोने हल्ला केला. हल्ल्याने नुकसान फारसे झाले नाही पण बिस्मार्कचे सुकाणू अडकून बसले. दिशाहीन झालेल्या बिस्मार्कला मग इतर युद्धनौकांनी गाठले व बुडवले. +अमेरिकेचे युद्धात पदार्पण +हिटलरच्या सोव्हिएत संघावरील आक्रमणाची जपानला पूर्वकल्पना नव्हती. सोव्हिएत संघाला याची कुणकुण होती व एकाचवेळी दोन्हीकडून हल्ला होण्याचे टाळण्यासाठी सोव्हिएत संघाने जपानशी मैत्री करण्याचे ठरवले. एप्रिल १३, १९४१ रोजी सोव्हिएत-जपान तटस्थता करार करण्यात आला. यात सोव्हिएत संघाला पूर्वेकडून हल्ला न होण्याचे आश्वासन होते तर जपानला खात्री मिळाली की पश्चिमेकडून त्यांच्यावर हल्ला होणार नाही. जपानला आता आशिया-प्रशांत महासागरामधील युद्धावर लक्ष केंद्रित करायला मोकळीक मिळाली. +१९४१ च्या ग्रीष्मात अमेरिका, युनायटेड किंग्डम व नेदरलँड्सने जपानला खनिजतेल विकण्यावर निर्बंध घातले. याने जपानची युद्ध चालू ठेवण्याची कुवत धोक्यात आली. जपानने होत्या त्या रसदीनिशी चीनमधील आगेकूच चालूच ठेवली. जपानचा बेत होता अमेरिकेवर अचानक धाड टाकून त्यांच्या आरमाराला निकामी करायचे व त्याच वेळी डच ईस्ट ईंडीझमध्ये घुसून तेथील तेलसाठे बळकावायचा. त्यानुसार डिसेंबर ७, १९४१ रोजी जपानी आरमाराने अमेरिकेच्या हवाई प्रांतातील पर्ल हार्बर येथील आरमारी तळावर प्रचंड शक्तीनिशी हल्ला केला. या धाडीत अमेरिकेच्या आरमाराचे प्रचंड नुकसान झाले. सहा युद्धनौका बुडाल्या, दोन निकामी झाल्या व इतर अनेक नौकांचा विनाश झाला. या शिवाय नौका-दुरूस्ती केंद्र, रसद साठा व इतर अनेक व्यवसाय विनाश पावले. शेकडो सैनिक व नागरिक मृत्युमुखी पडले. अमेरिकेच्या सुदैवाने जपानी धाडीचे मुख्य लक्ष्य असलेल्या चार विमानवाहू नौका त्या वेळी कवायतींसाठी बाहेर पडलेल्या होत्या त्या वाचल्या व तळावरील इंधनसाठ्यालाही धक्का पोचला नाही. दुसऱ्या दिवशी अमेरिकेने जपानविरुद्ध युद्ध पुकारले. या हल्ल्यामुळे आत्तापर्यंत तटस्थ असलेले अमेरिकन जनमत पूर्णतः बदलले व या हल्ल्याचा वचपा काढण्याची मागणी होऊ लागली. +अमेरिकेने जपानविरुद्ध युद्ध पुकारताच जर्मनीने डिसेंबर ११ला अमेरिकेविरुद्ध युद्ध पुकारले. ॲडॉल्फ हिटलरचा अंदाज होता की याने जर्मनीला जपानची सहानुभूती मिळेल व जपानकडून जर्मनीच्या सोव्हिएत संघावरील आक्रमणाला पाठिंबा मिळेल. परंतु जपान आपल्या सोव्हिएत संघाला दिलेल्या शब्दाला जागले व त्यांच्याविरुद्ध युद्धात भाग नाही घेतला. उलट, जर्मनीच्या या कृतीमुळे अमेरिकेतील युरोपमधल्या युद्धात भाग घेण्याविरुद्धचा उरलासुरला विरोधदेखील मावळला व युद्ध आता खरोखरचे जागतिक युद्ध झाले. +जपानची आगेकूच +त्याचवेळी डिसेंबर ८ रोजी (म्हणजे अमेरिकेतील डिसेंबर ७लाच) जपानने हॉंग कॉंगवर हल्ला केला व त्यानंतर लगेचच मलाया, फिलिपाईन्स, बॉर्नियो व बर्मावरही हल्ला केला. येथे त्यांना भारतीय, ब्रिटिश, ऑस्ट्रेलियन, केनेडीयन, अमेरिकन व न्यू झीलंडच्या सैन्याने कडवा प्रतिकार केला परंतु हे सगळे प्रदेश जपानने काही महिन्यातच काबीज केले. सिंगापूर बळकावताना जपानने हजारो ब्रिटिश व भारतीय सैनिकांना युद्धबंदी बनवले. +चीनने अखेर जपानविरुद्ध अधिकृतरीत्या युद्ध पुकारले. जपानने प्रशांत महासागरातील रॉयल नेव्हीच्या तांड्यावर हल्ला चढवून एच.एम.एस. प्रिन्स ऑफ वेल्स, एच.एम.एस. रिपल्स या युद्धनौका व त्यासोबत ८४० खलाश्यांना यमसदनी धाडले. याचा युनायटेड किंग्डमला मोठाच धक्का बसला. +७ डिसेंबर, इ.स. १९४१ रोजी जपानाने अमेरिकेच्या पर्ल हार्बर, हवाई येथील नाविक तळावर आकस्मिक हल्ला चढवला. अमेरिकेच्या पॅसिफिक नौदलाने जपानाच्या आग्नेय आशियातील साम्राज्यविस्तारासाठी ब्रिटन, नेदरलँड्स् आणि अमेरिकेच्या ताब्यातील प्रांतांविरुद्ध आखण्यात आलेल्या लष्करी कारवायांत अडथळा आणू नये, म्हणून शाही जपानी नौदलाने ७ डिसेंबर, इ.स. १९४१ च्या सकाळी (जपानी प्रमाणवेळेनुसार ८ डिसेंबर, इ.स. १९४१) हा हल्ला केला. +३५३ जपानी लढाऊ विमाने, बॉंब आणि टॉर्पेडो विमाने यांचा वापर करून तळावर हल्ला केला. अमेरिकन नौदलाच्या आठही लढाऊ जहाजांचे प्रचंड नुकसान झाले. त्यांपैकी चार जहाजे बुडाली. या आठपैकी सहा जहाजे पुन्हा मिळवून्, दुरुस्त करून त्यांचा वापर पुढे युद्धात करण्यात आला. जपानी नौदलाने तीन क्रूझर, तीन विनाशिका, एक विमानविरोधी प्रशिक्षण नौका आणि एक सुरूंगनौका यांचेही नुकसान केले. अमेरिकेची १८८ विमाने नष्ट झाली, २,४०२ अमेरिकन लोक मृत्युमुखी पडले, १,२८२ अमेरिकन लोक जखमी झाले. वीजकेंद्र, गोदी, इंधन व टॉर्पेडो साठवण्याची गोदामे तसेच, पाणबुडीचे धक्के आणि मुख्यालय (जे हेरखात्याचे केंद्र होते) यांवर हल्ला केला गेला नाही. अमेरिकेच्या तुलनेत जपानाचे कमी नुकसान झाले: २९ विमाने आणि ५ लहान पाणबुड्या नष्ट झाल्या, ६५ सैनिक कामी आले वा जखमी झाले व केवळ् एक जपानी सैनिक पकडला गेला. +ह्या अनपेक्षित हल्ल्याने अमेरिकन जनतेला प्रचंड धक्का बसला व त्याने अमेरिकेला दुसऱ्या महायुद्धात उतरण्यास भाग पाडले. ८ डिसेंबर, इ.स. १९४१रोजी अमेरिकेने अधिकृतरीत्या जपानाविरुद्ध युद्ध पुकारले व ती ब्रिटनाच्या बाजूने युद्धात उतरली. यापुढील अमेरिकन कारवायांमुळे जर्मनी व इटली यांनी ११ डिसेंबर, इ.स. १९४१ रोजी अमेरिकेविरुद्ध युद्ध पुकारले. त्याला अमेरिकेने तसेच प्रत्युत्तर दिले. +या आकस्मिक जपानी हल्ल्यामागे बराच पूर्वेतिहास होता, परंतु, सामोपचाराने बोलणी चालू असताना, कुठलीली पूर्वसूचना न देता झालेल्या ह्या हल्ल्यामुळे तत्कालीन अमेरिकन साष्ट्रपती फ्रॅंकलिन डी. रूझवेल्ट यांनी ७ डिसेंबर, १९४१ या दिवसाबद्दल 'अ डेट विच विल लिव्ह इन इन्फेमी' (बदनाम, असंतोषजनक दिवस)  असे उद्गार काढले आहेत. +उत्तर आफ्रिका व मध्यपूर्व +उत्तर आफ्रिकेत उतरलेल्या फील्ड मार्शल रोमेलच्या सैन्याने पूर्वेकडे आगेकूच चालू ठेवली व टोब्रुक या बंदराला वेढा घातला. टोब्रुक सोडवायचे दोस्त राष्ट्रांचे दोन प्रयत्न निष्फळ झाले शेवटी ऑपरेशन क्रुसेडर या मोहीमेंतर्गत मोठ्या सैन्यानिशी हल्ल्याला उत्तर दिल्यावर रोमेलने टोब्रुकचा वेढा उठवला वा इतरत्र प्रयाण केले. एप्रिल-मे १९४१मध्ये युनायटेड किंग्डमने इराकवर हल्ला करून इराक परत जिंकून घेतले. जूनमध्ये दोस्त सैन्याने सीरिया व लेबेनॉन जिंकले. तटस्थ राहिलेल्या इराणवर सोव्हिएत संघाने व ब्रिटनने हल्ला केला व तेथील तेलसाठा बळकावला. इराणमधील तेलवाहिन्यांतून सोव्हिएत संघाला खनिज तेलाचा मुबलक पुरवठा सुरू झाला. +मध्य व पश्चिम युरोप +मे १९४२मध्ये चेकोस्लोव्हेकियातील भूमिगत सशस्त्र चळवळीच्या सद्स्यांनी 'शेवटच्या उपायाचा' योजक राइनहार्ड हेड्रिख याचा खून केला. याचा वचपा काढण्यासाठी हिटलरने चेकोस्लोव्हेकियामधील लिडाईस हे गाव बेचिराख केले. ऑगस्टमध्ये केनेडीयन सैनिकांनी ऑपरेशन ज्युबिली नावाखाली फ्रान्सच्या दियेपे गावाजवळ धाड घातली. ही मोहीम सपशेल फसली व अनेक सैनिक मृत्युमुखी पडले वा युद्धबंदी झाले पण यातून दोस्त सेनापतींनी धडे घेतले व ऑपरेशन टॉर्च व ऑपरेशन ओव्हरलॉर्डच्यावेळी ते गिरवले. +शिशिरामधील व वसंतातील सोव्हिएत हल्ले +उत्तर युरोपमध्ये लाल सैन्याने जानेवारी ९ ते फेब्रुवारी ६च्या दरम्यान टोरोपेट्स-खोल्म मोहीम उघडुन अँड्रियापोल व देम्यान्स्कजवळ जर्मन तुकड्यांना हरवले. याशिवाय खोल्म, वेलिझ व वेलिकी लुकीच्या आसपास जर्मन सैन्याला थोपवण्यात त्यांना यश मिळाले. दक्षिणेत मे महिन्यात सोव्हिएत सैन्याने जर्मनीच्या सहाव्या सैन्याविरुद्ध आघाडी उघडली. खार्कोव्हजवळ १७ दिवस चाललेल्या लढाईत २,००,०००पेक्षा जास्त लाल सैनिक मृत्यू पावले. +ग्रीष्मातील अक्ष हल्ले +जून २८ला अक्ष राष्ट्रांनी ऑपरेशन ब्लू ही मोहीम सुरू केली. जर्मन सैन्य आग्नेयेला डॉन नदी पासून व्होल्गा नदीपर्यंत कॉकेसस पर्वतांच्या दिशेने कूच करू लागली. सैन्यसमूह बी स्टालिनग्राड शहर जिंकायच्या अपेक्षेने निघाला. स्टालिनग्राड जिंकून जर्मन सैन्याची डावी आघाडी सुरक्षित होताच सैन्यसमूह ए दक्षिणेतील तेलसाठे जिंकून घेणार होता. ग्रीष्म संपता झालेल्या कॉकेससच्या लढाईत जर्मनीने हे तेलसाठे जिंकून घेतले. +स्टालिनग्राड +मुख्य पान: स्टालिनग्राडचा वेढा +जर्मन सैन्यसमूह बी ऑगस्ट २३, १९४२ रोजी स्टालिनग्राडच्या उत्तरेला व्होल्गा नदीच्या किनारी येऊन पोचला. यासुमारास लुफ्तवाफेने केलेल्या बॉम्बफेकीत गावाच्या मध्यावर असलेल्या लाकडी इमारती व कारखाने उद्ध्वस्त झाले. महिन्याभरात उरलेसुरले उद्योग-धंदेही नष्ट झाले व शहराच्या पिछाडीस असलेले पूल व रस्तेसुद्धा जर्मन तोफखान्याच्या पल्ल्यात आले. आता स्टालिनग्राडला रसद/कुमक मिळणेही मुश्किल झाले. जर्मन सैन्याने आता शहरात धाडी घालणे सुरू केले. सोव्हिएत सैनिकांनी व स्टालिनग्राडच्या नागरिकांनी त्यांचा चौकाचौकातून व घराघरातून सामना केला. अत्यंत भयानक अश्या हातोहात लढाया रोजच व्हायला लागल्या. हळूहळू रशियन हिवाळा जर्मन सैन्यालाही गारठू लागला पण लढाईची तीव्रता तितकीच राहिली. दमछाक व उपासमारीने दोन्हीकडील सैन्याला पछाडले. स्टालिनग्राडची स्थिती तर अगदीच केविलवाणी होती पण तरीही तेथील नागरिक जिद्दीने मुकाबला करीत राहिले. आता ॲडॉल्फ हिटलरही ईरेला पेटला. काही केल्या स्टालिनग्राड जिंकायचेच असे हुकुम त्याने सोडले. जर्मन सेनापतींनी व्यूहात्मक माघार घेउन हिवाळ्यानंतर परत हल्ला करायचे सुचवले पण हिटलरने ते धुडकावून लावले. आता स्टालिनग्राडच्या लढाईत हिटलर बर्लिनमधून स्वतः व्यूह रचू लागला. जनरल फोन पॉलसने वैतागून नोव्हेंबरमध्ये शहरावर निर्वाणीचा हल्ला चढवला जर्मनीचे सहावे सैन्य स्टालिनग्राडमध्ये घुसले. त्यांनी शहराचा ९०% भाग काबीज केला. सोव्हिएत सैन्याने स्टालिनग्राडच्या बाहेर सैन्य गोळा करण्यास सुरुवात केलेली होती. जर्मन सैन्याचा मोठा भाग शहरात होता व तेथील हातोहात लढायां गुंतलेला होता. परिणामी त्यांच्या बाजू दुबळ्या पडल्या. ही संधी साधून सोव्हिएत सैन्याने ऑपरेशन युरेनस ही मोहीम सुरू केली व नोव्हेंबर १९ रोजी जर्मन सैन्याच्या दोन्ही बाजूने एल्गार केला. हा हल्ला परिणामकारक ठरला व जर्मन सैन्याचा प्रतिकार खचला. दोन्हीकडून आलेले सोव्हिएत सैन्य स्टालिनग्राडच्या नैर्ऋत्येला कलाच शहराजवळ एकत्र झाले. परिणामी स्टालिनग्राडमध्ये घुसलेले सहावे जर्मन सैन्य आता चारही बाजूंनी वेढले गेले. +अडकलेल्या जर्मन सैन्याने हिटलरकडे वेढा फोडून बाहेर पडण्याची (त्यायोगे स्टालिनग्राड परत सोव्हिएत सैन्याला देण्याची) परवानगी मागितली पण ती नाकारली गेली. हिटलरने सहाव्या सैन्याला स्टालिनग्राडमध्येच थांबायचा हुकुम सोडला व बाहेरून सैन्य पाठवून वेढा फोडण्याचे आश्वासन दिले. त्यादरम्यान लुफ्तवाफेद्वारा रसद पुरवण्याचीही ग्वाही दिली. पण लुफ्तवाफेकडून होणारी मदत ही गरजेच्या एक षष्ठांशही नव्हती व लवकरच जर्मन सैन्याची गत महिन्याभरापूर्वीच्या स्टालिनग्राडच्या नागरिकांसारखीच झाली. लाल सैन्याला हिटलरच्या व्यूहाचा अंदाज होताच. त्यांनी मॉस्कोजवळ ऑपरेशन मार्स सुरू केले व मध्य सैन्यसमूहाची लांडगेतोड करण्यास सुरुवात केली. परिणामी जर्मनीला तेथून स्टालिनग्राडच्या मदतीला कुमक पाठवणे अशक्य झाले. मॉस्कोकडून कुमक येत नसल्याचे पाहून दक्षिण सैन्यसमूहाच्या सेनापती फोन मॅनस्टीनने डिसेंबरमध्ये आपल्या सैन्यातून काही तुकड्या स्टालिनग्राडच्या मदतीला पाठवल्या पण स्टालिनग्राडपासून ५० कि.मी. अंतरावरील लढाईत त्यांचा पराभव झाला व त्यांनी माघार घेतली. स्टालिनग्राडमधील सहाव्या सैन्याची स्थिती दिवसेंदिवस बिकट होत चालली होती. +हिटलरला अजूनही स्टालिनग्राडमध्ये पराभव मान्य नव्हता. जानेवारीत त्याने जनरल पॉलसला फील्डमार्शलपदी पदोन्नती दिली. जर्मनीच्या इतिहासात एकाही फील्डमार्शलने शत्रूसमोर शरणागती पत्करली नव्हती तसेच एकही फील्डमार्शल शत्रूच्या हाती जिवंत लागलेला नव्हता. फोन पॉलसच्या पदोन्नतीतून हिटलर जणू काही फोन पॉलस व सहाव्या सैन्याला संदेशच देत होता की त्यांनी शरणागती पत्करणे हिटलरला मंजूर नव्हते. अपेक्षित होते ते मरेपर्यंत लढणे व हरल्यास मरणे. परंतु फोन पॉलसला हे पटले नाही. आपल्या सैन्याची दयनीय अवस्था पाहून त्याने फेब्रुवारी २ रोजी सोव्हिएत सैन्यासमोर शरणागती पत्करली. असलेल्या सैनिकांपैकी २२ जनरलांसह फक्त ९१,००० सैनिकांना जिवंतपणी युद्धबंदी केले गेले. यांपैकीसुद्धा केवळ ५,००० युद्धाच्या अंतापर्यंत जिवंत राहिले. +अतिशय दारुण अशा या लढाईत दोन्ही पक्षांचे अपरिमित नुकसान झाले. दोन्हीकडचे मिळून २०,००,००० व्यक्ती मरण पावल्या. पैकी अक्ष राष्ट्रांचे ८,५०,००० सैनिक व उरलेले सोव्हिएत सैनिक व नागरिक होते. तोपर्यंतच्या जगाच्या इतिहासातील मृतांच्या आकड्याच्या दृष्टीने ही सगळ्या मोठी लढाई ठरली. +नैर्ऋत्य व मध्य प्रशांत महासागर +जपानविरुद्ध युद्धाची तयारी करीत असताना अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्ष फ्रॅंकलिन डिलानो रूझवेल्टने अमेरिकेत राहणाऱ्या जपानी, इटालियन व जर्मन वंशाच्या अमेरिकन नागरिकांना बंदिवासात धाडण्याचा हुकुम सोडला. युद्ध संपेपर्यंत हे लोक हलाखीच्या अवस्थेत तुरुंगसदृश जागेत राहिले. त्यादरम्यान त्यांची संपत्ती सरकार व इतर नागरिकांनी बळकावली. +एप्रिल १९४२मध्ये अमेरिकेने जपानवर पहिला हल्ला केला. टोक्योवरील बॉम्बफेकीने नुकसान जास्त झाले नसले तरी अमेरिकन जनतेच्या अंगावर मूठभर मांस चढले व जपानने आपले काही सैन्य व आरमार स्वतःच्या किनाऱ्याजवळ परत बोलावले. मेमध्ये जपानी आरमाराने न्यू गिनीतील पोर्ट मोरेस्बी शहरावर हल्ला केला. दोस्त राष्ट्रांच्या आरमाराने कॉरल समुद्राच्या लढाईत जपानला रोखले परंतु अमेरिकेची यु.एस.एस. लेक्झिंग्टन ही विमानवाहू नौका त्यात बळी पडली. कॉरल समुद्राची ही लढाई विमानवाहू नौकांची आमनेसामने झालेली पहिलीच लढाई होती. पुढच्या महिन्यात दोन्ही आरमारात पुन्हा टक्कर झाली ती मिडवेच्या लढाईत. तोपर्यंत अमेरिकेच्या तंत्रज्ञांनी जपानी कूटसंदेशलेखनपद्धती उकलली होती व त्यामुळे त्यांना जपानी बेतांची पूरेपूर माहिती होती. अमेरिकेच्या बॉम्बफेकी विमानांनी जपानच्या चार विमानवाहू नौका बुडवल्या व जपानी आरमाराचा कणा मोडला. इतिहासकारांच्या मते ही लढाई युद्धातील निर्णायक क्षणांपैकी होती. येथून जपानच्या अनिर्बंध सत्ताप्रसाराला खीळ बसली. +मेमध्ये न्यू गिनीवर समुद्रीमार्गाने केलेले आक्रमण फसल्यावर जपानने जुलैमध्ये जमिनीवरून हल्ला केला. पोर्ट मोरेस्बीच्या पश्चिमेस जंगलात जमा होऊन कोकोडा पायवाटेवरून जपानी सैन्याने हल्ला केला. त्यावेळी पोर्ट मोरेस्बीचा बचाव करण्याची जबाबदारी ऑस्ट्रेलियन सैन्यावर होती. ५,००० सैनिकांनी मिळेल त्या हत्यारांनिशी आपल्यापेक्षा बऱ्याच मोठ्या सैन्याचा यशस्वी प्रतिकार केला व जपानी सैन्याला मागे रेटले. यानंतर दोन्ही सैन्यांनी कुमक मागवली व सप्टेंबरमधील मिल्ने बेच्या लढाईनंतरही जानेवारी १९४३पर्यंत चकमकी होत राहिल्या पण दोस्त सैन्याने पोर्ट मोरेस्बी शत्रूच्या हाती पडू दिले नाही. जपानी सेनेचा जमिनीवरील युद्धात हा प्रथम पराभव होता. +ऑगस्ट ७ला अमेरिकेचे मरीन सैनिक ग्वादालकॅनालच्या लढाईत उतरले. ग्वादालकॅनाल बेटावर वर्चस्व मिळवण्यासाठी झालेली ही लढाई सहा महिने चालली. यादरम्यान आसपासच्या समुद्रात अनेक आरमारी लढाया झाल्या त्यातील काही म्हणजे साव्हो बेटाची लढाई, केप एस्पेरान्सची लढाई, ग्वादालकॅनालची आरमारी लढाई, तासाफरोंगाची लढाई, इ. +चीन-जपान युद्ध +पर्ल हार्बरवरील हल्ल्यानंतर जपानने चीनवर नव्याने हल्ला केला. यावेळी त्यांचा रोख चांग्शा शहर जिंकण्यावर होता. जपानने १,२०,००० सैनिकांसह केलेल्या हल्ल्याला चीनने ३,००,००० सैनिकांनी प्रत्युत्तर दिले. दोन बाजूंनी चीनी सैन्याच्या कचाट्यात सापडलेल्या जपानने तेथून काढता पाय घेतला. +ईशान्य आफ्रिका +१९४२च्या सुरुवातीला दोस्त राष्ट्रांना आफ्रिकेतील काही सैन्य पूर्वेच्या आघाडीवर पाठवावे लागले. याच वेळी जनरल रोमेलने लिब्यातील बेंगाझी शहर काबीज केले. त्यानंतर त्याने गझालाच्या लढाईत दोस्त सैन्याला हरवले व टोब्रुक जिंकून घेत दोस्त सैन्याची वाताहत केली. टोब्रुकला हजारो युद्धबंदी व मोठी रसद मिळवून रोमेलने इजिप्तवर चढाई केली. +इजिप्तमध्ये अल अलामेनची पहिली लढाई जुलै १९४२मध्ये झाली. रोमेलने दोस्त सैन्याला मागे रेटत अलेक्झांड्रिया, इजिप्त व सुएझपर्यंत ढकलले पण आता जर्मन सैन्याकडील इंधन व अन्नसाठाही संपत आलेला होता व कोपऱ्यात सापडलेल्या दोस्त सैन्याचा प्रतिकारही तिखट झाला होता. अल अलामेनच्याच जवळ दुसरी लढाई झाली ती ऑक्टोबर २३ व नोव्हेंबर ३च्या दरम्यान. लेफ्टनंट जनरल बर्नार्ड मॉॅंटगोमरीच्या नेतृत्वाखाली ब्रिटिश आठव्या सैन्याने रोमेलला माघार घेण्यास भाग पाडले. रोमेलने आफ्रिका कोरसह ट्युनिसियात माघार घेतली +वायव्य आफ्रिका +दोस्त राष्ट्रांनी नोव्हेंबर ८, १९४२ रोजी ऑपरेशन टॉर्च नावाची मोहीम सुरू केली. कॅसाब्लांका, ओरान व अल्जीयर्समधून सैनिक घुसवून उत्तर आफ्रिका जिंकण्याच्या बेताने उतरलेल्या या सैन्याला काही दिवसांनी बोने येथे उतरलेल्या सैनिकांची साथ मिळाली. हा सगळा जथा ट्युनिसियातील रोमेलच्या सैन्यावर चाल करून गेला. रस्त्यात विची फ्रान्सच्या सैन्याने नाममात्र प्रतिकार केला पण शत्रूची संख्या व कुवत पाहून लगेचच हत्यारे खाली ठेवली. यामुळे चिडलेल्या ॲडॉल्फ हिटलरने वीचि फ्रान्सवर हल्ला करून तेथील नाममात्र सरकारसुद्धा पदच्युत केले व लष्करी कायदा लावला. आता ट्यूनीशियातील जर्मन व इटालियन सैन्य अल्जीरिया व लीबियाकडून चाल करून येणाऱ्या दोस्त सैन्याच्या कचाट्यात सापडले. रोमेलने ही कोंडी फोडण्यासाठी कॅसरीन पासच्या लढाईत अमेरिकन सैन्याला धूळ चारली व अक्ष सैन्याचा एक भाग सोडवला. पण उरलेल्या अक्ष सैन्याने लवकरच पराभव पत्करला. +सोव्हिएत कारवाया +स्टालिनग्राडच्या विजयानंतर लाल सैन्याने जर्मन सैन्याचा पाठपुरावा करण्यास सुरुवात केली. मुख्यत्वे डॉन नदीच्या आसपासच्या या कारवायात सोव्हिएत सैन्याला सुरुवातीस यश मिळाले पण लवकरच जर्मनीने नव्या दमाने त्यांचा प्रतिकार केला व एकामागोमाग लढाया जिंकल्या. खार्कोव्ह शहर परत जर्मनीच्या हातात गेले. +सोव्हिएत सैन्याने वर्षअखेर खार्कोव्ह परत मिळवले. सोवयेत सैन्याची चढती कमान पाहून ॲडॉल्फ हिटलरने आपल्या सैन्याला ड्नाइपर नदीपर्यंत माघार घेण्याची परवानगी दिली. सप्टेंबरपर्यंत ड्नाइपरच्या तीरावर बचावफळी तयार करण्यात आली पण लवकरच सोव्हिएत सैन्याने तेथून जवळच ड्नाइपर ओलांडली व एकामागोमाग शहरे काबीज करण्यास सुरुवात केली. झापोरोझ्ये व ड्नेप्रोपेट्रोव्ह्स्क नंतर लाल सैन्याने युक्रेनची राजधानी क्यीव्हकडे मोर्चा वळवला. नोव्हेंबरमध्ये क्यीव्हच्या दोन्ही बाजूंनी हल्ला करीत सोव्हिएत सैन्य शहरात दाखल झाले. डिसेंबर २४ला कोरोस्टेन जिंकून घेउन तेथून रेल्वेमार्गाच्या बाजूने चाल करीत सोव्हिएत व युक्रेनियन सैन्याने १९३९ च्या सोव्हिएत-पोलंड सीमेपर्यंत धडक मारली. +जर्मन कारवाया +१९४३चा वसंत जर्मन आणि सोव्हिएत सैन्यांनी पुनर्बांधणीत घालवला. तयारी पूर्ण न झाल्यामुळे जर्मनीने आघाडी उघडणे लांबवले. अखेर जुलै ४च्या सुमारास वेह्रमाख्टने दुसऱ्या महायुद्धातील आपले सगळ्यात मोठे दल जमा केले आणि कुर्स्क शहरावर चाल केली. याची कल्पना असलेल्या लाल सैन्याने येथे मातीचे कामचलाउ किल्ले उभारून त्याआडून प्रतिकार केला. जर्मनीने रशियन व्यूहरचनेतील पान उचलून कुर्स्कच्या उत्तर व दक्षिणेकडून एकदम चाल केली होती. त्यांचा बेत सोव्हिएत सैन्याच्या पिछाडीचा प्रदेश काबीज करून स्टालिनग्राडप्रमाणे रशियाच्या ६० डिव्हिजन पकडण्याचा होता. उत्तरेकडून आलेल्या जर्मन सैन्याला फारशी प्रगती करता नाही आली पण दक्षिणेतून त्यांनी बरीच मजल मारली. वेढले जाण्याची शक्यता ओळखून सोव्हिएत सैन्याने आपली राखीव दलेसुद्धा आता युद्धात उतरवली. यावेळी झालेली कुर्स्कची लढाई ही रणगाड्यांची युद्धातील सगळ्यात मोठी लढाई ठरली. प्रोखोरोव्ह्का शहराजवळ झालेल्या या लढाईत दोन्ही बाजूंनी होतीनव्हती ती सगळी शक्ती पणाला लावली. जर्मनीचे सैन्य गेली चार वर्षे अव्याहत लढत होते व त्यांच्याकडे राखीव असे सैन्य नव्हतेच. उलटपक्षी रशियाने आपले ताज्या दमाचे राखीव सैन्य रणात उतरवले होते. याची परिणती लवकरच दिसून आली. जर्मन हल्लेखोरांचा धुव्वा उडवत सोव्हिएत सैन्याने त्यांना युद्धाच्या सुरुवातीपेक्षा मागे रेटले. +दोस्तांचे इटलीवर आक्रमण +ऑगस्ट १९४३मध्ये रोमेलने कॅथेरीन पासच्या लढाईत दोस्त सैन्याला गुंगारा दिला होता पण ट्युनिसियातील उरलेले अक्ष सैन्य फारसा प्रतिकार करू शकले नाही व २,५०,००० सैनिकांनी तेथे आत्मसमर्पण केले. यात इटलीच्या सैन्यदलातील बहुसंख्य सैनिक होते. दरम्यान जुलैमध्ये दोस्त राष्ट्रांनी ऑपरेशन हस्की मोहीमेंतर्गत सिसिलीवर चढाई केली व महिन्याभरात बेट जिंकून घेतले. शत्रु दाराशी येऊन ठेपलेला बघताच इटलीतील बेनितो मुसोलिनीचे सरकार गडगडले. राजा व्हिक्टर इम्मॅन्युएल तिसऱ्याने मुसोलिनीला पदच्युत केले व ग्रेट फाशिस्ट काउन्सिलच्या संमतीने त्याला अटकही करवली. पीयेत्रो बॅदोग्लियोच्या नेतृत्वाखालील नवीन सरकारने युद्ध चालू ठेवण्याचे जाहीर केले पण एकीकडे दोस्त राष्ट्रांशी गुप्त वाटाघाटी सुरू केल्या. यात ठरल्याप्रमाणे दोस्तांनी सप्टेंबर ३ रोजी इटलीवर चढाई केली. चार-पाच दिवस नाममात्र प्रतिकार करून इटलीने शरणागती पत्करली. राजा व त्याचे कुटुंब बॅदोग्लियोच्या सरकारसह रोमहून दक्षिणेला पळून गेले. नेतृत्वहीन इटालियन सैन्याने तुरळक लढाया केल्या पण थोड्याच दिवसांत त्यांनीही शस्त्रे खाली ठेवली. हे पाहताच उत्तरेतून जर्मन सैन्य पुढे सरसावले व त्यांनी दोस्त सैन्याला रोमच्या दक्षिणेला गुस्ताव रेषेवर चार-पाच महिने रोखून धरले. जर्मनीने उत्तरेत सालोचे इटालियन समाजवादी प्रजासत्ताक या नावाखाली जर्मनधार्जिणे सरकार मुसोलिनीच्या हाती देऊन बसवले. याचवेळी जर्मनीने युगोस्लाव्हियात आपले सैनिक पाठवून तेथील भूमिगत चळवळ चिरडण्याचा प्रयत्न केला. +अटलांटिकची लढाई +जर्मनीने आपल्या यु-बोटींनी दोस्त राष्ट्रांच्या आरमाराला गेली चार वर्षे सळो की पळो केलेले होते. आता दोस्तांनी त्यांचे आरमारी व्यूह बदलले व यु-बोटींचा प्रतिकार करण्यास सुरुवात केली. १९४३मध्ये यु-बोटींना नौकांचे दोन तांडे बुडवण्यात यश आले पण शत्रूने अनेक यु-बोटीही बुडवल्या. जर्मनीत नवीन यु-बोटी तयार होणे जवळजवळ थंडावलेच होते. आपली संख्या कमी होत असलेली पाहून यु-बोटींनी खुल्या समुद्रात हल्ले करण्याचे सोडले व किनाराऱ्याच्या जवळ राहून शिकार शोधणे पसंत केले. +यु-बोटींचा धोका कमी होताच दोस्त आरमारांनी आर्क्टिक समुद्रातून रशियाकडे रसद धाडण्यास पुनः सुरुवात केली. यामुळे सोव्हिएत संघाचे पारडे जड होणार असे दिसताच जर्मन आरमाराने आपला मोर्चा तिकडे वळवला. नॉर्थ केपच्या लढाईत रॉयल नेव्हीच्या एच.एम.एस. ड्यूक ऑफ यॉर्क, एच.एम.एस. बेलफास्ट व इतर काही विनाशिकांनी मिळून जर्मनीची शेवटची बॅटल क्रुझर शार्नहॉर्स्टला जलसमाधि दिली. +मध्य व नैर्ऋत्य प्रशांत महासागर +दोस्त सैन्याने जानेवारी २ला न्यू गिनीतील बुना शहर जिंकले व पोर्ट मोरेस्बीवरील जपानी टांगती तलवार दूर केली. जानेवारी २२ पर्यंत पुढे चाल करीत त्यांनी जपानी सैन्याचे पूर्व आणि पश्चिम न्यू गिनीमध्ये ये-जा करण्याचे मार्गही बंद केले. त्यामुळे दोन्हीकडच्या जपानी सैन्यांना हरवणे सोपे झाले. +अमेरिकन सैन्याने फेब्रुवारी ९ला ग्वादालकॅनाल मुक्त केले व सोलोमन द्वीपांवर चढाई केली व वर्षअखेर तेही जिंकून घेतले. +चीन-जपान युद्ध +चीनच्या हुनान प्रांतातील चांग्डे शहरावर जपानने नोव्हेंबर २, १९४३ रोजी १,००,००० सैनिकांसह हल्ला केला. पुढील काही दिवसांत हे शहर जपान व चीनच्या हाती पडले पण अंती चीनने जपानी आक्रमकांना हुसकावून लावले व बाहेरून मदत मिळेपर्यंत शहर लढवले. स्टालिनग्राडप्रमाणे चाललेल्या या युद्धात दोन्हीकडचे मिळून १,००,०००हून अधिक व्यक्ती मृत्युमुखी पडल्या +आग्नेय आशिया +चीनमध्ये सम्राट च्यांग कै-शेकच्या नेतृत्वाखालील कॉमिन्टांग सैन्य आणि साम्यवादी माओ झेडॉॅंगच्या नेतृत्वाखालील चीनी सैन्य जपानी आक्रमणाचा सामना करीत असले तरी दोघांत एकवाक्यता नव्हती व एकमेकांत कुरबुरी सुरूच होत्या. इकडे ब्रिटनने दोन्ही सैन्यांना बर्मा रोड नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या घनदाट जंगल व कठीण पर्वत पार करीत आसाम पासून ब्रह्मदेश(आताचे म्यानमार)मार्गे रसद पुरवठा सुरू ठेवला होता. जपानने म्यानमार हस्तगत केल्यावर हा मार्ग बंद पडला. यावर उपाय म्हणून रॉयल एरफोर्सने ईशान्य भारतातील विमानतळांवरून ही मदत सुरू ठेवली होती. जपानी सैन्य ब्रह्मदेशातून हटत नाही ही पाहिल्यावर ब्रिटनने चीनी सैन्याला अरुणाचल प्रदेशमार्गे भारतात आणले व अमेरिकन जनरल जोसेफ स्टिलवेलने त्यांना नवी तालीम व शस्त्रास्त्रे दिली. या चीनी सैन्याच्या पाठबळावर आता ब्रिटनने भारतातून चीनला जाण्यासाठी लेडो मार्ग बांधण्याचे काम सुरू केले. +शिशिर-वसंतातील सोव्हिएत कारवाया +लाल सैन्याने जानेवारीत लेनिनग्राडचा वेढा उठवल्यावर जर्मनीने पद्धतशीरपणे माघार घेत तेथून दक्षिणेला बचावफळी उभारली. त्या भागातील तळ्यांचा आधार घेत जर्मनीला ही आघाडी उभारण्यात यश आले पण त्या सुमारास जनरल हान्स-व्हॅलेन्टिन ह्युबचे पहिले पॅन्झर सैन्य दोन बाजूंनी चालून आलेल्या सोव्हिएत सैन्याच्या कचाट्यात सापडले. सात आठवड्यांनी त्यांनी आपली सुटका करून घेतली पण बरेचसे जर्मन रणगाडे व तोफा शत्रूच्या हाती पडल्या. +वसंत ऋतुत जर्मनीने युक्रेनमधूनही माघार घेतली पण त्यांच्या दक्षिण सैन्यसमूहातील सतरावे सैन्य बचावासाठी तेथे थांबले. वसंतअखेर लाल सैन्याच्या तिसऱ्या युक्रेनियन आघाडीने त्यावर हल्ला करून जर्मन सैन्याचा धुव्वा उडवला. रशियन सैन्याने या लढाईत काळ्या समुद्रापार माघार घेणाऱ्या जर्मन सैन्याचा रस्ताही तोडला व २,५०,००० जर्मन व रोमेनियन सैनिकांना यमसदनी धाडले. +याच सुमारास सोव्हिएत सैन्याने रोमेनियातील इयासी शहरावर चढाई केली. महिनाभर शहर लढवल्यावर जर्मन-रोमेनियन सैन्याने टारगुल फ्रुमोसच्या लढाईनंतर हार पत्करली व शहर सोव्हिएत सैन्याच्या हातात आले. यामुळे आता सोव्हिएत संघाला रोमेनियावर पुढील चाल करणे सोपे झाले. शत्रूची ही चाल पाहून ॲडॉल्फ हिटलरने अंदाज बांधला की हंगेरी पक्ष बदलून सोव्हिएत संघाला सामील होइल. हे टाळण्यासाठी जर्मनीने हंगेरीवर चढाई केली व आपले सैन्य देशभर पसरवले. +उत्तरेत फेब्रुवारीत फिनलंडने स्टालिनशी तहाची बोलणी सुरू केली पण स्टालिनने पुढे केलेली तहाची कलमे त्यांना मंजूर नव्हती. जून ९ रोजी सोव्हिएत संघाने कारेलियन द्वीपकल्पावरून चौथे आक्रमण केले व तीन महिन्यात फिनलंडला नमवून तह करणे भाग पाडले. +इटली व मध्य युरोप +इटलीने शरणागती पत्करल्यावर जर्मन सैन्याने इटालियन द्वीपकल्पाचा बचाव करण्याचे ठरवले व रोमच्या दक्षिणेस एपेनाइन पर्वतातून गुस्ताव रेषेवर बचावाची फळी उभारली. अनेक प्रयत्नांनंतरसुद्धा दोस्तांना ही फळी फोडता आली नाही. पर्यायाने त्यांनी त्यास वळसा घालण्याचा प्रयत्न केला. ऑपरेशन शिंगल नावाखाली केलेल्या या मोहिमेने आंझियो येथे जानेवारी २२, १९४४ रोजी समुद्रातून हल्ला केला खरा पण किनाऱ्यावर उतरलेल्या सैन्याला लगेचच जर्मन सैन्याने वेढले व हाही प्रयत्न फसला. +गुस्ताव रेषा पार करण्यासाठी बेचैन झालेल्या दोस्त सैन्याने परत समोरासमोरचे हल्ले सुरू केले. ५२४मध्ये उभारलेली मॉॅंते कॅसिनो येथील ख्रिश्चन साधूंची वस्ती अमेरिकन वायु सेनेने फेब्रुवारी १५ रोजी उद्ध्वस्त केली. त्यांचा असा समज झाला होता की या वस्तीत राहून जर्मन सैन्य त्यांच्या तोफखान्याला गुप्त बातम्या पुरवत होते. बेचिराख झालेल्या या वस्तीत जर्म सैनिक फेब्रुवारी १७ला आले व त्यांनी आता तेथे ठाण मांडले. मे १८ पर्यंत चार वेळा दोस्त सैन्याने येथे हल्ले केले. यात २०,००० जर्मन तर ५४,००० दोस्त सैनिक मृत्युमुखी पडले. +अखेर गुस्ताव रेषेवरची बचावाची जर्मन फळी फुटली व दोस्त सैन्याने उत्तरेकडे आगेकूच सुरू केली. जून ४ला हे सैनिक रोममध्ये पोचले तर ऑगस्टमध्ये फ्लोरेंसला. हेमंत ऋतूच्या सुमारास जर्मन सैन्याने टस्कनीतील एपेनाइन पर्वतातील गॉथिक रेषेवर पुन्हा जमवाजमव करून त्यांना रोखले +युरोपमधील युद्धाचा एकंदर रागरंग बघून जर्मनीने मध्य युरोपमधून माघार घेतली व हंगेरीत आपल्या सैन्याची पुनर्बांधणी करण्याचा प्रयत्न सुरू केला. रोमेनियाने ऑगस्ट १९४४मध्ये दल बदलून जर्मनीवर युद्ध पुकारले. यामुळे युक्रेनमधून माघार घेणाऱ्या जर्मन सैन्याला धोका निर्माण झाला. बल्गेरियाने सप्टेंबरमध्ये शरणागती पत्करली. +बॉम्बहल्ले +जून इ.स. १९४४मध्ये जर्मनीने सर्वप्रथम क्रुझ क्षेपणास्त्रांचा उपयोग युद्धात केला. व्ही-१ उडत्या बॉम्बने युनायटेड किंग्डमवर प्रत्यक्ष हल्ले होऊ लागले. काही महिन्यांनी जर्मनीने ही कला अधिक विकसित केली व व्ही-२ हे द्रव-इंधन वापरणारे बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रे वापरण्यास सुरुवात केली. +या हल्ल्यांना उत्तर व लुफ्तवाफेच्या कारवाया रोखण्यासाठी म्हणून अमेरिका, यु.के. व कॅनडाच्या वायुदलांनी व्यूहात्मक बॉम्बफेकींनी सुरुवात केली. सुरुवातीला सरहद्दीवरच्या गावांवरील या धाडी हळूहळू जर्मनीच्या मुख्य शहरांपर्यंत पोचल्या. एर चीफ मार्शल हॅरिसने आखणी केलेल्या या हल्ल्यांनी जर्मन प्रजा संत्रस्त होऊ लागली. हे ओळखून विन्स्टन चर्चिलने मग दहशतवादी धाडी मारण्याचे आदेश दिले. यात विमानांच्या अनेक स्क्वॉड्रन (५०० ते १,००० विमाने) एकाचवेळी अनेक दिशांनी एकाच शहरावर चाल करून जायच्या व संपूर्ण शहरच्या शहर बेचिराख करण्याची योजना होती. हे पार पाडणारी विमाने अग्निजन्य बॉम्ब वापरून आपली निशाणे संपूर्णतः उद्ध्वस्त करीत. अशा अनेक हल्ल्यांमध्ये विमानतळ, कारखाने, पाणबुड्यांची आश्रयस्थाने, रेल्वे-यार्ड, तेलसाठे तसेच व्ही-१ व व्ही-२ क्षेपणास्त्रांचे तळ नष्ट करण्याचा उद्देश होता. सहसा या हल्ल्यांमध्ये आसपासच्या नागरिक वस्त्याही बळी पडत. या टोळधाडींचा मुकाबला करण्यास आता लुफ्तवाफे कमी पडू लागली व उरलासुरला विरोधही मोडून काढणे दोस्त वायुसेनांना सोपे झाले. इ.स. १९४४ च्या अंतापर्यंत पश्चिम आघाडीवर लुफ्तवाफेकडे फक्त तुरळक प्रमाणात विमानांच्या तुकड्या उरल्या होत्या. परिणामतः इ.स. १९४५ च्या मध्यापर्यंत जर्मनीतील जवळजवळ सगळी मुख्य शहरे बेचिराख झालेली होती. +वॉर्सोत उठाव +लाल सैन्य वॉर्सोच्या जवळ आल्याची बातमी ऐकून तेथील जनतेला वाटले की आता वॉर्सोची मुक्ती जवळच आहे. त्यामुळे ऑगस्ट १ रोजी त्यांनी जर्मन सैन्याविरुद्ध उठाव केला. ऑपरेशन टेम्पेस्ट मोहिमेतून त्यांना मदत मिळेत अशी त्यांना आशा होती. अंदाजे ४०,००० क्रांतिकाऱ्यांनी वॉर्सो काबीज केले. परंतु लाल सैन्याने आपली कूच अलीकडेच थांबवली व शहराबाहेरुनच तोफांचा मारा करून मदत करण्याचे चालू ठेवले. इकडे जर्मन सैन्याने कुमक पाठवून उठाव दाबण्याचे सुरू केले. शेवटी ऑक्टोबर २ रोजी हा उठाव संपला. जर्मन सैन्याने संपूर्ण शहर बेचिराख केले. +ग्रीष्म-हेमंतातील सोव्हिएत कारवाया +आर्मी ग्रुप सेंटरचा नायनाट केल्यावर लाल सैन्याने जुलै १९४४ च्या मध्यास दक्षिणेला असलेल्या जर्मन सैन्यावर हल्ला चढवला व महिन्याभरात युक्रेनमधून जर्मनीची हकालपट्टी केली. यासाठी सोव्हिएत दुसऱ्या व तिसऱ्या युक्रेनी फळीने जर्मनीच्या हीरेस्ग्रुप स्युडयुक्रेन या बचावफळीचा विनाश केला व थेट रोमेनियापर्यंत धडक मारली. या प्रभावी हालचालीने रोमेनियाने पक्ष बदलला व जर्मनीची साथ सोडून ते आता दोस्त राष्ट्रांना सामील झाले. +ऑक्टोबर १९४४मध्ये जनरल मॅक्सिमिलियन फ्रेटर-पिकोच्या सहाव्या जर्मन सैन्याने डेब्रेसेन जवळ सोव्हिएत मार्शल रोडियोन याकोव्लेविच मॅलिनोव्स्कीच्या ग्रुप प्लियेवच्या तीन कोरना वेढा घालून त्यांचा धुव्वा उडवला. पूर्व आघाडीवरचा जर्मन सैन्याचा हा अखेरचा विजय होता. +डिसेंबर १९४४ पासून लाल सैन्याच्या पहिल्या, दुसऱ्या व तिसऱ्या बाल्टिक आघाडींनी जर्मन आर्मी ग्रुप सेंटरचा उरला सुरला भाग व आर्मी ग्रुप नॉर्थशी झटापटी करून बाल्टिक प्रदेश काबीज केला. यात जर्मनीच्या दोन्ही सैन्यसमूहांची ताटातूट झाली व लात्व्हियात कूरलॅंड पॉकेटची रचना झाली. डिसेंबर २९, १९४४ ते फेब्रुवारी १३ १९४५पर्यंत सोव्हिएत सैन्याने बुडापेस्टला वेढा घातला. बुडापेस्टचा बचाव करण्यासाठी हंगेरीच्या सैन्याबरोबरच वाफेन-एस.एस.ची कुमक होती. या वेढ्यात दोन्ही बाजूंची अपरिमित हानी झाली. +दोस्तांचे पश्चिम युरोपवर आक्रमण +जून ६, इ.स. १९४४ रोजी पाश्च्यात्य दोस्त राष्ट्रांनी (अमेरिका, युनायटेड किंग्डम व कॅनडा) जर्मन आधिपत्याखालील फ्रान्सच्या नॉर्मंडी किनाऱ्यावर हल्ला केला. त्याला जर्मनीने खंबीर उत्तर दिले. ओमाहा बीच व केन शहरांच्या आसपास तुंबळ युद्ध झाले पण दोस्तांना पाय रोवण्यात यश मिळाले. महिनाभर नॉर्मंडीच्या आसपास जम बसवल्यावर जुलैच्या अखेरीस अमेरिकन सैन्याने ऑपरेशन कोब्रा मोहीमेंतर्गत आपले वर्चस्व पसरविण्यास सुरुवात केली. ॲडॉल्फ हिटलरला या चालीची खबर मिळताच त्याने नॉर्मंडीच्या आसपासच्या जर्मन सेनेला प्रतिहल्ला चढवण्यास फर्मावले पण हा प्रतिहल्ला सपशेल फसला. याचे मुख्य कारण म्हणजे चाल करून येणारे जर्मन सैन्य आता दोस्त वायुसेनेचे सोपे शिकार झाले. यापूर्वी आपल्या लपवलेल्या ठाण्यांत दबा धरून बसलेल्या जर्मन सैन्याला टिपणे अशक्य असले होते, पण आता उघड्या रानातून चाल करून येणाऱ्या जर्मन सैन्याची दोस्त वायुसेनांनी वाताहत उडवली. बाजूने चाल करून येण्याऱ्या जर्मन सैन्याला थोपवण्यासाठी अमेरिकन सैन्याने आपल्या बाजूच्या फळ्या भक्कम ठेवल्या होत्या. पुढे सरकत अमेरिकन फौजेने जर्मनीच्या सातव्या सैन्याला व पाचव्या पॅंझर सैन्याला फलैसजवळ वेढा घातला. यात ५०,००० जर्मन सैनिक हाती लागले पण सुमारे १,००,००० सुटले. तोपर्यंत जर्मन सैन्याने रोखून धरलेली ब्रिटिश व केनेडियन सैन्येही आता बचावफळी फोडून पुढे होण्याच्या बेतात होती. या रेट्याला फ्रान्समध्येच रोखून धरण्यासाठी जर्मनीला कुमकेची आवश्यकता होती पण ही कुमक त्यांनी आधीच प्रतिहल्ला करण्यात खर्ची घातली होती. आता दोस्त राष्ट्रे फ्रान्स ओलांडून पुढे येणार हे जवळजवळ निश्चित झाले. ऑगस्ट १९४४मध्ये इटलीतील दोस्त सैन्याने दक्षिणेकडून फ्रेंच रिव्हियेरावर हल्ला चढवला आणि उत्तरेत असलेल्या फौजेशी संधान बांधले. फ्रेंच क्रांतिकाऱ्यांनी ऑगस्ट १९ला पॅरिसमध्ये उठाव केला. फिलिप लक्लर्क दि हॉक्लॉकच्या नेतृत्वाखाली फ्रेंच सैन्याच्या एक डिव्हिजनने पॅरिसमधल्या जर्मन सेनेची शरणागती स्वीकारली व ऑगस्ट २५ला पॅरिस मुक्त केले. +शिशिरातील दोस्तांची मोहीम +नॉर्मंडीतून पुढे सरकणाऱ्या दोस्त सैन्यांची रसद अजूनही नॉर्मंडीतूनच येत होती. दूर अंतर पार करून येणारी ही रसद वेळेवर व नेमकी पोचेल अशी खात्री फार कमी वेळा असायची. असे असतानाही जर्मन सैन्याच्या वर्मी घाव घालण्यासाठी दोस्तांनी छत्रीधारी सैनिक व चिलखती दल ऱ्हाइन नदीपल्याड नेदरलँड्समध्ये घुसवून पाहण्याचा प्रयत्न केला. पण सप्टेंबरअखेर त्यांना तेथून माघार घ्यावी लागली. शेल्टच्या लढाईत केनेडियन सैन्याच्या निर्णायक विजयानंतर ॲंटवर्पचे बंदर खुले करण्यात त्यांना यश मिळाले व नोव्हेंबर १९४४पासून येथून रसदपुरवठा सुरू झाला. दरम्यान सप्टेंबरमध्ये अमेरिकन सैन्याने हर्टगेनच्या जंगलातून चाल केली. जंगल व दऱ्याखोऱ्यांच्या आश्रयाने लढणाऱ्या जर्मन सैन्याने आपल्यापेक्षा अनेकपटीने मोठ्या असलेल्या या फौजेला पाच महिने झुंजवत ठेवले. इकडे ऑक्टोबरमध्ये अमेरिकेने आखन हे जर्मनीचे मोठे शहर प्रथमतःच काबीज केले. +जर्मनीचे प्रत्युत्तर +पूर्वेकडे आपल्या सेनेची धूळधाण उडत असलेली पाहून हिटलरने डिसेंबर १९४४मध्ये आपली पश्चिमेकडील शेवटची मोठी मोहीम उघडली. बॅटल ऑफ द बल्ज नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या या लढाईतून त्याला १९४० च्या आर्देनेस मोहीमेप्रमाणे यश अपेक्षित होते. चिलखती दल व रणगाड्यांनी दोस्त राष्ट्रांना पश्चिमेस समुद्रापर्यंत रेटत नेल्यास त्यांच्याशी संधी करून पूर्वेस आपली सगळी शक्ती पणाला लावता येईल अशी ही योजना होती. अशा कडव्या प्रतिहल्ल्याची अपेक्षा नसल्याने दोस्त राष्ट्र गाफील होते व त्यामुळे सुरुवातीस जर्मन सेनेला नेत्रदीपक यश मिळाले. जोखेन पायपरच्या नेतृत्वाखालील कॅंफग्रुप पायपर हा आघाडीच्या पॅंझर तुकड्याचा समूह दोस्तांच्या प्रदेशात इतका आत घुसला की त्यामुळे अमेरिकन सैन्याच्या फळीत त्यांनी जणू काही फुगवटा (बल्ज) तयार केला. यावरून नंतर या लढाईला नाव दिले गेले. +या हल्ल्याच्या सुरुवातीच्या दिवसात हवामान अतिशय खराब होते व याचा फायदा जर्मनीने पूरेपूर उठवला. दोस्त विमाने उडू शकत नसल्याने त्यांना हवेतून रोखणारी शक्ती नव्हतीच. अमेरिकन सैन्याच्या सेंट विथ आणि बॅस्टोइन येथील कडव्या प्रतिकाराने जर्मनीची चाल मंदावली. बॅस्टोइन येथे घेरल्या गेलेल्या १०१व्या एरबॉर्न डिव्हिजनने पराक्रमाची शर्थ करून हा तिठा अमेरिकेच्या हातात राखला. जॉर्ज पॅटनच्या नेतृत्वाखालील अमेरिकेच्या तिसऱ्या सैन्याने या धडकमोहिमेला खीळ घातली व हल्ला परतवला. जर्मन सैन्याचा पाठलाग करताना अमेरिकन सैन्याने अनेक जर्मन तुकड्या पकडल्या व उरलेल्यांना थेट जर्मनीपर्यंत माघार घेण्यास भाग पाडले. या मोहीमेत अमेरिकन सैन्याची ही मोठी हानी झाली. अमेरिकेच्या इतिहासातील ही सगळ्यात हानिकारक लढाई होती. +मध्य व नैर्ऋत्य प्रशांत महासागर +फेब्रुवारी १९४४ च्या अखेरीस अमेरिकेने नैर्ऋत्य प्रशांत महासागरातील मार्शल द्वीपसमूह काबीज केला वा आपली आगेकूच चालू ठेवली. त्याच सुमारास ४२,००० अमेरिकन सैनिक क्वाजालाइन एटॉलवर उतरले व आठवड्याभरात ते बेट जिंकले. त्यानंतर त्यांनी एनिवेटोकच्या लढाईत जपानला हरवले. +या चालींचा व्यूहात्मक उद्देश होता जपानच्या जवळातजवळ वायुसेनेचा तळ उभारण्याचा. यासाठी मेरियाना द्वीपसमूहातील सैपान, तिनियान व गुआमची बेटे जिंकणे आवश्यक होते. जून ११ला अमेरिकन आरमाराने सैपानवर बॉम्बफेक सुरू केली. ३२,००० सैनिकांनीशी लढणाऱ्या जपानी सैन्यावर जून १४ला ७७,००० अमेरिकन मरीन सैनिकांनी चाल केली व जुलै ७ला सैपान अमेरिकेच्या हातात आले. जपानने आपले उरलेसुरले आरमार फिलिपाईन्सच्या समुद्राच्या लढाईत पणाला लावले पण तेथेही त्यांना हार पत्करावी लागली तसेच त्यांची जवळजवळ सगळी विमाने व युद्धनौका नष्ट झाल्या. यानंतर जपानी आरमार केवळ नावापुरतेच उरले आणि आता जपान अमेरिकेच्या बी.२९ सुपरफोर्ट्रेस या बॉम्बफेकी विमानांच्या पल्ल्यात आले. +जुलै २१ला गुआमवर हल्ला झाला व ऑगस्ट १०ला हेही बेट पडले पण येथे जपान्यांनी कडवी झुंज दिली. बेटाच्या कडे-कपारींतून लढणाऱ्या जपानी सैनिकांनी अमेरिकन सैन्याला सळो की पळो करून सोडले. बेट पडल्यावरही अनेक आठवडे या चकमकी सुरू होत्या. जुलै २४ला अमेरिकेने तिनियान बेटावर चाल केली व ऑगस्ट १ला ते जिंकून घेतले. +ऑक्टोबर २०ला जनरल डग्लस मॅकआर्थरचे सैनिक लेयटे बेटावर उतरले. जपानने असे होणार ही कल्पना असल्यामुळे येथे भक्कम बचावफळी उभारली होती. ऑक्टोबर २३ ते २६ दरम्यानच्या या लढाईत जपानने प्रथमतः कामिकाझे वैमानिकांचा उपयोग केला. जगातील सगळ्यात मोठ्या अशा या आरमारी युद्धात जपानची मुसाशी हे युद्धनौका, जी आत्तापर्यंतच्या सगळ्यात मोठ्या लढाऊ नौकांपैकी एक होती, बुडाली. ही बुडवण्यासाठी १९ टोरपेडो व १७ बॉम्ब लागले. +१९४४मध्ये अमेरिकेच्या पाणबुड्या व विमानांनी जपानच्या व्यापारी व मालवाहू जहाजांवर हल्ले करून जपानकडे जाणाऱ्या कच्च्या मालाची रसद अगदी कमी केली होती. या एका वर्षात पाणबुड्यांनी जपानचे २० लाख टन सामान समुद्रतळास पोचवले होते.[२१] जपानचा खनिज तेलाचा साठा १९४४ च्या अंतापर्यंत जवळजवळ रिकामा झाला होता. याने जपानची आर्थिक व औद्योगिक स्थिती बिकट झाली. +चीन-जपान युद्ध +एप्रिल १९४४मध्ये जपानने आपण पादाक्रांत केलेल्या ईशान्य चीन, कोरिया व आग्नेय एशियाला जोडणारा लोहमार्ग जिंकण्यासाठी ऑपरेशन इचिगो ही मोहीम सुरू केली. त्याचबरोबर या भागातील अमेरिकेचे तळ उद्ध्वस्त करणे हाही एक हेतु होता. जून १९४४मध्ये जपानने ३,६०,००० सैनिकांनिशी चांग्शा शहरावर चौथ्यांदा आक्रमण केले. ४७ दिवसांच्या रणधुमाळीनंतर शहर जपानी हातात आले. नोव्हेंबर पर्यंत जपानने ग्विलिन व ल्युझू शहरेही जिंकली व तेथील अमेरिकन वायुसेनेचे तळ नष्ट केले. तथापि हे करेपर्यंत अमेरिकेने उतरत्त नवीन तळ उभारले होते. डिसेंबर १९४४मध्ये जपानी सैन्य फ्रेंच इंडोचायना पर्यंत पोचले व ऑपरेशन इचिगोचे उद्दिष्ट साध्य झाले पण हे करताना जपानलाही मोठे नुकसान सहन करावे लागले होते. +आग्नेय आशिया +१९४४मध्ये अमेरिकन सैन्य भारतातून चीनला जाण्यासाठीचा लेडो मार्ग बांधत असताना जपानने आग्नेयेतून भारतावर चाल केली. ही चलो दिल्ली मोहीम जपानी सैन्य, म्यानमारमधील स्वातंत्र्यसैनिक व सुभाषचंद्र बोसच्या नेतृत्वाखालील भारतीय राष्ट्रीय सेनेने उभारली होती. इंफालजवळ या सैन्याने कडाडून हल्ला चढवला पण ब्रिटिश सैन्याने (ज्यात मुख्यत्वे भारतीय सैनिकच होते) त्यांना थोपवून धरले. तुंबळ युद्धानंतर कोणालाच सरशी मिळाली नाही पण जपानी/भारतीय राष्ट्रीय सेनेने इंफालला वेढा घातला. ब्रिटिशांनी इंफाल व कोहिमाला विमानाद्वारे रसद व कुमक पोचवली. त्याचवेळी पश्चिम व उत्तरेकडून ताज्या दमाच्या फौजा पाठवून वेढा फोडून अडकलेल्या सैन्याची सुटका केली. हल्लेखोरांना वाटले होते की भारतीय प्रदेश जिंकल्यावर तेथूनच रसद मिळेल व ब्रिटिशांतर्फे लढणारे भारतीय सैनिक आपल्याला सामील होतील, त्यामुळे त्यांनी त्याची काही सोय केलेली नव्हती. आता आक्रमक स्वतःच वेढ्यात अडकले व कुमक न मिळाल्याने अतिशय हालात माघार घ्यालला लागले. उपासमार, रोगराई व शत्रूच्या हल्ल्यांना ८५,००० सैनिक बळी पडले. जपानच्या सगळ्यात मोठ्या पराभवात हा गणला जातो. या पराभवाबरोबरच ब्रिटिशांना सशस्त्र मार्गाने भारतातून हुसकावून लावण्याची अजून एक आशा मावळली. +हेमंतातील सोव्हिएत कारवाया +जानेवारी १९४५मध्ये सोव्हिएत सैन्य ताज्या दमाने पुढच्या मोहीमेसाठी सज्ज होती. इव्हान कोनेव्हने आपल्या फौजेनिशी दक्षिण पोलंडमधील जर्मन शिबंदीवर हल्ला चढवला व त्यांचा पाठलाग करीत सॅंडोमियेर्झजवळ व्हिस्चुला नदी ओलांडली. जानेवारी १४ला कॉन्स्टान्टिन रोकोसोव्स्कीने नारेव नदी ओलांडून वॉर्सोच्या उत्तरेला आक्रमण केले व पूर्व प्रशियाची राखण करणारी जर्मन बचावफळी मोडीत काढली. झुकोवच्या सैन्यानेही त्यानंतर वॉर्सोवर हल्ला केला व जर्मन आघाडी होत्याची नव्हती केली. +जानेवारी १७ला झुकोवने वॉर्सो घेतले. १९ तारखेला लॉड्झही जिंकले. त्याचदिवशी कोनेव्हचे सैन्य युद्धपूर्वीच्या जर्मन सीमेवर येऊन थडकले. या एका आठवड्यात सोव्हिएत सैन्याने ६५० कि.मी. रुंदीची आघाडी उघडून १६० कि.मी. आत धडक मारली होती. फेब्रुवारीच्या मध्यास लाल सैन्याने बुडापेस्ट जिंकले. ही टोळधाड शेवटी ओडर नदीच्या किनारी बर्लिनपासून ६० कि.मी.वर येऊन थांबली. +पश्चिमेतील हेमंत कारवाया +जानेवारी १४ रोजी दुसऱ्या ब्रिटिश सैन्याने मास नदी व रोअर नदीच्या मधील रोअर त्रिकोणातून जर्मनीला हुसकावण्यासाठी ऑपरेशन ब्लॅककॉक ही मोहीम सुरू केली. जानेवारी २७ला जर्मन सैन्य रोअर नदीच्या पूर्वेस रेटले गेले होते. +याल्टा परिषद +युद्धाचे पारडे आपल्या बाजूला झुकत असल्याचे पाहून फेब्रुवारी १९४५मध्ये विन्स्टन चर्चिल, फ्रॅंकलिन डिलानो रूझवेल्ट व जोसेफ स्टालिन यांनी याल्टा येथे भेटून युद्धानंतर युरोपची राजकीय व भौगोलिक स्थिती काय असावी यावर चर्चा केली. यात अनेक दूरगामी निर्णय घेण्यात आले. +वसंतातील सोव्हिएत मोहीम +एप्रिल १६ रोजी लाल सैन्याने पोलिश सैन्याच्या ७८,५५६ सैनिकांसह बर्लिनवर आक्रमण केले. एप्रिल २४ला सोव्हिएत सैन्यातील तीन फौजांनी बर्लिनला पूर्णपणे वेढा घातला. शेवटचा शर्थीचा प्रयत्न म्हणून हिटरलने शहरातील आबालवृद्ध नागरिकांना फोक्सस्टर्म या संघटनेत सहभागी होण्याचे आवाहन केले व चढाई करीत येणाऱ्या लाल सैन्याशी झुंज घेण्याचे हुकुम सोडले. त्यांच्याबरोबरीने सीलोच्या लढाईत पराभूत होऊन आलेली जर्मन फौज होती. लाल सैन्य बर्लिन शहरात घुसल्यावर झालेल्या असंख्य झटापटी दारुण होत्या. घराघरातून व रस्त्यातून आमनेसामने सैनिक व नागरिकांच्या चकमकी होत होत्या व बळींची संख्या लाखांच्या घरात गेली. सोव्हिएत सैन्याने ३,०५,००० सैनिक गमावले तर ३,२५,००० जर्मन नागरिक व सैनिक फक्त बर्लिनमध्ये मृ्त्युमुखी पडले. परिस्थिती हाताबाहेर गेल्याचे पाहून ॲडॉल्फ हिटलर व त्याचे मंत्रीमंडळ फ्युह्ररबंकरमध्ये आश्रयाला गेले. शेवटी एप्रिल ३०, इ.स. १९४५ रोजी हिटलरने त्याची सोबतीण एव्हा ब्रॉनसह आत्महत्या केली. +वसंतातील पश्चिमेकडील आघाडी +जानेवारीअखेरीस पश्चिमेकडील दोस्त राष्ट्रांनी जर्मनीत पाय ठेवला. ऱ्हाइन नदीच्या तीरावरील जर्मन प्रतिकार मोडून काढीत त्यानी मार्चअखेर नदी ओलांडली. रेमाजेन येथील लुडेनडॉर्फ पूल हस्तगत झाल्यावर ही आगेकूच अजून गतिमान झाली. +ऱ्हाइन ओलांडल्यावर ब्रिटिश फौजा ईशान्येस हांबुर्गकडे सुटल्या. त्यांनी एल्ब नदी ओलांडून डेन्मार्क व बाल्टिक समुद्राकडे धडक सुरू केली. अमेरिकेची नववी फौज दक्षिणेस रुह्रला घातलेल्या वेढ्याच्या उत्तर टोकापर्यंत पोचली तर पहिली फौज उत्तरेला याच वेढ्याच्या दक्षिण घेऱ्याला जाऊन भिडली. १३,००,००० सैनिक असलेल्या या फौजांचे नेतृत्व जन्रल ओमर ब्रॅडलीकडे होते. आता रुह्रला चारही दिशांनी वेढा पडला. फील्ड मार्शल वॉल्टर मॉडेलच्या नेतृत्वाखालील जर्मन सैन्यसमूह बी आता येथे पूर्णपणे अडकला. येथे अंदाजे ३,००,००० सैनिक युद्धकैदी झाले. यानंतर या अमेरिकन फौजा पूर्वेकडे निघाल्या व एल्ब नदीच्या तीरी सोव्हिएत सैन्याशी भेट झाल्यावर ही त्यांची विजयदौड थांबली. +इटली +इटालियन द्वीपकल्पातील दुर्गम पर्वत व येथील फौज फ्रान्समध्ये हलवल्यामुळे १९४५ च्या हिवाळ्यात दोस्तांची प्रगती हळूहळू होत होती. एप्रिल ९ला अमेरिका व युनायटेड किंग्डमची १५वी फौज गॉथिक रेषेवरचा प्रतिकार मोडून काढीत उत्तरेला सरकली व पो नदीच्या खोऱ्यात आली. येथून पुढे सरकत त्यांनी खोऱ्यातील जर्मन सैन्याला घेरले. याच वेळी अमेरिकेची पाचवी फौज पश्चिमेकडे गेली व तेथील फ्रेंच शिबंदीशी त्यांनी सूत जमवले. न्यू झीलंडच्या दुसऱ्या डिव्हीजनने त्रियेस्ते शहरातून युगोस्लाव्ह बंडखोरांना हुसकून लावले. +इटलीतील जर्मन सैन्याने शरणागती पत्करल्यावर मुसोलिनीने स्वित्झर्लंडला पळ काढण्याचा प्रयत्न केला पण इटलीतील क्रांतीकाऱ्यांनी त्याला पकडले व त्याची सोबतीण क्लारा पेटाची सह त्यांना मृत्युदंड दिला. त्यांचे मृतदेह मिलानला नेण्यात आले व जाहीर स्थळी उलटे टांगण्यात आले. +जर्मनीची शरणागती +ॲडॉल्फ हिटलरच्या मृत्यूनंतर ॲडमिरल कार्ल डोनित्झने जर्मन सैन्याचे सूत्रे हातात घेतली पण लवकरच हा डोलारा कोसळला. बर्लिनमधील जर्मन सैन्यबलाने मे २, इ.स. १९४५ रोजी सोव्हिएत सैन्यासमोर शरणागती पत्करली. +इटलीतील जर्मन सैन्याने २ मेलाच जनरल अलेक्झांडरच्या मुख्यालयात शरणागती पत्करली तर उत्तर जर्मनी, डेन्मार्क व नेदरलँड्समधील फौज ४ मेला शरण गेले. इटलीतील शरणागतीपूर्वी सोव्हिएत संघाने युनायटेड किंग्डम व अमेरिकेवर सोव्हिएत संघाशिवाय शरणागती घेण्याची तयारी करण्याचा आरोप ठेवला. मे ७ रोजी उरलेल्या सैन्याने जनरलोबेरोस्ट आल्फ्रेड जोड्लच्या नेतृत्वाखाली फ्रान्सच्या ऱ्हाइम्स शहरात शरणागती पत्करली. मे ८ला पश्चिमी दोस्तांनी व्ही.ई. दिन साजरा केला. +सोव्हिएत संघाने मे ९ला विजय दिन साजरा केला. जर्मन मध्य सैन्यसमूहातील काही तुकड्यांनी मे ११-१२ पर्यंत चकमकी सुरू ठेवल्या होत्या. +पॉट्सडॅम +दोस्तांनी बर्लिनच्या उपनगर पॉट्सडॅममध्ये आपली शेवटची परिषद भरवली. जुलै १७ ते ऑगस्ट २ पर्यंत चाललेल्या या परिषदेत दोस्तव्याप्त जर्मनीबद्दलची धोरणे जाहीर करण्यात आली तसेच जपानला बिनशर्त शरणागती पत्करण्यासाठीचे अखेरचे आवाहन करण्यात आले. +मध्य व नैर्ऋत्य प्रशांत महासागर +जानेवारीत अमेरिकेचे सहावे सैन्य लुझोन या फिलिपाईन्सच्या मुख्य बेटावर उतरले. मार्चपर्यंत त्यांनी राजधानी मनिला काबीज केली. फेब्रुवारीतील इवो जिमावरील व एप्रिल-जूनमधील ओकिनावावरील विजयांमुळे आता जपान अमेरिकेच्या आरमारी व वायुसेनेच्या पल्ल्यात आले. राजधानी टोक्योसह अनेक शहरांवर अमेरिकेने तुफान बॉम्बफेक केली. यात ९०,०००हून अधिक व्यक्ती मृत्युमुखी पडल्या. जपानमधील शहरे व वस्त्या दाट असल्यामुळे ही हानी जास्त होती. या बरोबरच तेथील घरे मुख्यत्वे लाकडी असतात त्यामुळे बॉम्बफेकीनंतर लागलेल्या आगींमध्येही जीवितहानी बरीच झाली. या शिवाय अमेरिकेने जपानमधील मुख्य बंदरे व जलमार्गांवर विमानांतून सुरूंग पेरले व जपानचा बाहेरच्या जगाशी संपर्क कमी केला. +१९४५ च्या मध्यातील बॉर्नियो मोहीम ही नैर्ऋत्य प्रशांतातील शेवटची मोहीम होती. तेथील जपानी सैन्याला हरवून त्यांच्या ताब्यातील दोस्त युद्धकैदी सोडविण्यासाठी ही मोहीम आखली होती. +आग्नेय एशिया +१९४४ च्या मॉन्सून मध्ये भारतावर चालून आलेल्या जपानी सैन्याला तेथील ब्रिटिश सैन्याने चिंदविन नदीपर्यंत मागे ढकलले होते. पाऊस संपताना अमेरिकन व चिनी सैन्याने लेडो मार्ग बांधून पूर्ण केला. तोपर्यंत जपानी सैन्याने माघार घेतल्यामुळे या कठीण रस्त्याचा दोस्तांना युद्धात फारसा उपयोग झाला नाही. आता भारतात जमलेल्या भारतीय, ब्रिटिश व आफ्रिकन फौजांनी जपान्यांचा पाठलाग सुरू केला व आघाडी मध्य ब्रह्मदेशपर्यंत नेली. मे २ला दोस्तांनी रंगून घेतले व जपानी तसेच भारतीय राष्ट्रीय सेनेला भारतातून पळवून लावले. +हिरोशिमा व नागासाकीवर परमाणुहल्ले +युद्धाचा अंत लगेच होणार नाही याची कल्पना आल्याने अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्ष हॅरी ट्रुमनने नवीनच तयार करण्यात आलेल्या परमाणु बॉम्बचा उपयोग जपानवर करायचे ठरवले. वस्तुतः नोव्हेंबरमध्ये अमेरिकेने जपानवर खुश्कीदलासह हल्ला करण्याचे योजिले होते पण ओकिनावाच्या लढाईनंतर त्यांना कळून चुकले की जपानचा प्रतिकार कडवा असेल व अशा हल्ल्यात जपानइतकीच अमेरिकेचीही हानी होईल. परमाणुबॉम्ब वापरल्यास युद्धांत लगेच होऊ शकेल असा अमेरिकेचा कयास होता. अमेरिकन युद्धसचिवाला देण्यात आलेल्या अंदाजानुसार अशा जमिनीवर केलेलल्या हल्ल्यात १४ ते ४० लाख अमेरिकन सैनिक मरण पावण्याची शक्यता होती. तसेच जपानी नागरिकही लाखांत मेले असते. या अंदाजांबद्दल अद्यापही शंका व्यक्त केली जाते. +ऑगस्ट ६, इ.स. १९४५ रोजी एनोला गे नावाच्या बी.२९ प्रकारच्या विमानाने लिटल बॉय असे नामकरण केलेला परमाणु बॉम्ब हिरोशिमा शहरावर टाकला. यात हिरोशिमा नष्ट झाले. ऑगस्ट ९ रोजी बॉक्सकार नावाच्या बी.२९ विमानाने फॅट मॅन नावाचा परमाणु बॉम्ब नागासाकी शहरावर टाकून तेही शहर नष्ट केले. +दूरपूर्वेतील सोव्हिएत आक्रमण +हिरोशिमावर बॉम्ब पडल्यावर दोनच दिवसात सोव्हिएत संघाने याल्टात नक्की केल्याप्रमाणे आपला जपानबरोबरचा अनाक्रमण तह धुडकावून लावला व मांचुरियातील जपानी सैन्यावर चाल केली. दोन आठवड्यात १०,००,००० जपानी सैनिकांचा पराभव करीत लाल सैन्य ऑगस्ट १८ला उत्तर कोरियात घुसले. +जपानची शरणागती +अमेरिकेचा परमाणुप्रयोग व सोव्हिएत संघाचे मांचुरियावरील आक्रमण पाहून जपानी सम्राट हिरोहितोने प्रधानमंडळाला न विचारता युद्धसमाप्तीचे प्रयत्न सुरू केले. ऑगस्ट १७ला केलेल्या दूरवाणीवरील आपल्या भाषणात त्याने आपल्या सैनिकांना हत्यारे खाली ठेवण्याचा आदेश दिला तसे करताना त्याने कारण सोव्हिएत आक्रमणाचे दिले व परमाणुबॉम्बचा उल्लेख टाळला. +ऑगस्ट १४, इ.स. १९४५ रोजी जपानने शरणागती पत्करली व हे अतिभयानक युद्ध अधिकृतरीत्या समाप्त झाले. +दुसऱ्या महायुद्धाने मानवी इतिहासात कधीही न पाहिलेली अतोनात हिंसा पाहिली. जगातील सर्वच राष्ट्रे यात भरडली गेली. काही युद्धग्रस्त होतेच तर काहींना त्याचे परिणाम भोगावे लागले. जर्मनी, पोलंड व रशिया व जपानमध्ये सर्वाधिक लोक बळी पडले. वर नमूद केल्याप्रमाणे मृतांची संख्या सहा कोटीवर असण्याची शक्यता आहे. ब्रिटन, फ्रान्स, जर्मनी व रशिया या देशांतील शहरेच्या शहरे हवाई हल्यांमध्ये संपूर्णपणे बेचिराख झाली. या देशांना पुढील अनेक दशके ती शहरे पुन्हा उभारण्यात घालवावी लागली. +चित्रपटात +दुसऱ्या महायुद्धाचा प्रभाव जगातील बहुतेक राष्ट्रांवर पडला. अनेक साहित्य कृती, नाटके, चित्रपट दुसऱ्या महायुद्धावर अथवा त्यांच्या परिणामांवर बनले. त्यातील चित्रपट मुख्य युद्धातील घटनांवर आधारित होते तर काही त्याच्या परिणाम किंवा युद्धकालातील जीवनावर आधारित होते. काही सत्य घटनांवर तर काही काल्पनिक घटनांवर अथवा मिश्रित बनवले गेले. त्यातील काही प्रसिद्ध चित्रपट खालील प्रमाणे. +ट्व्हेल ओ क्लॉक हाय (१९४९), ब्रिज ऑन द रिव्हर क्वाई (१९५७), पॅटन (१९७०), दास बुट (१९८१), सेव्हिंग प्रायव्हेट रायन (१९८८), पर्ल हार्बर(२००१), व्हेअर इगल्स डेअर, द डायरी ऑफ यंग गर्ल, स्टालिन्ग्राड +छळछावण्यामधील जीवनावर आधारीत चित्रपटांमध्ये अनेक ऑस्कर विजेते चित्रपट आहेत. त्यातील प्रमुख चित्रपट म्हणजे शिंडलर्स लिस्ट, ऍने फ्रांक, लाईफ इज ब्युटिफुल, द पियानिस्ट इत्यादी. +जगातील अनेक भाषांमध्ये दुसऱ्या महायुद्धाबद्दल कलाकृती निर्माण झाल्या आहेत. +यात शेकडो काल्पनिक चित्रपटही आहेत. यात ट्वेल्व ओ'क्लॉक हाय (१९४९), द ब्रिज ऑन द रिव्हर क्वाय (१९५७), द डर्टी डझन (१९६७), पॅटन (१९७०), डास बूट (जर्मन, १९८१), सेव्हिंग प्रायव्हेट रायन (१९९८), पर्ल हार्बर (२००१) इ. विशेष आहेत. +आजतगायत लिहिल्या गेलेल्या हजारो पुस्तकांतून या महायुद्धाचा उल्लेख आहे. यात जोसेफ हेलरचे कॅच-२२, अकियुकि नोसाकाचे ग्रेव्ह ऑफ द फायरफ्लाईझ, ॲन फ्रॅंकचे द डायरी ऑफ अ यंग गर्ल आणि कर्ट व्होनेगटचे स्लॉटरहाउस-५ यांचा समावेश आहे. +पूर्वघटना: +मुख्य रणभूमी: +साधारण घटनाक्रम: +१९३९: +१९४०: +१९४१: +१९४२: +१९४३: +१९४४: +१९४५: +नागरिकांवरील प्रभाव व अत्याचार: +पर्यवसान: +दोस्त राष्ट्रे +• युनायटेड किंग्डम +• सोवियेत संघ +• अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने +• चीन +• पोलंड +• फ्रांस +• नेदरलँड्स +• बेल्जियम +• कॅनडा +• नॉर्वे +• ग्रीस +• युगोस्लाव्हिया +• चेकोस्लोव्हेकिया +• भारत +• ऑस्ट्रेलिया +• न्यू झीलँड +• दक्षिण आफ्रिका +• इजिप्त +• फिलिपाईन्स +• ब्राझिल +• आणखी... +अक्ष राष्ट्रे +• जर्मनी +• जपान +• इटली +• विची फ्रांस +• हंगेरी +• बल्गेरिया +• रोमेनिया +• फिनलंड +• क्रोएशिया +• स्लोव्हेकिया +• थायलंड +• आणखी... +• दुसर्‍या महायुद्धाबद्दलचे वर्गीकृत लेख +• आधुनिक संस्कृतीतील दुसर्‍या महायुद्धाचे उल्लेख +• दुसर्‍या महायुद्धातील सैनिकी सन्मान +• दुसर्‍या महायुद्धादरम्यान उत्तर अमेरिकेवरील हल्ले +• दुसर्‍या महायुद्धातील सैनिकी पदव्या + + इंग्लिश विक्शनरीवर दुसरे महायुद्ध + विकिबुक्सवरील दुसर्‍या महायुद्धाबद्दलची पुस्तके + विकिक्वोट्सवरील दुसर्‍या महायुद्धाबद्दलचे उद्गार + विकिसोर्सवरील दुसर्‍या महायुद्धाबद्दलची मूळ लिखाणे + विकिकॉमन्सवरील दुसर्‍या महायुद्धाबद्दलची चित्रे व चित्रफिती + विकिन्यूजवरील दुसर्‍या महायुद्धाबद्दलच्या बातम्या diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14643.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14643.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9a84378ec76094ae849f6f909b7e62842c67a765 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14643.txt @@ -0,0 +1 @@ +दुसरी एलिझाबेथ किंव्हा राणी एलिझाबेथ II ह्या युनायटेड किंग्डम आणि इतर कॉमनवेल्थ देशांच्या राणी आणि सर्वात जास्त काळ जगणाऱ्या व प्रदीर्घ काळ राज्य करणाऱ्या ब्रिटिश सम्राज्ञी होत्या. ८ सप्टेंबर २०२२ रोजी बालमोरल कॅसल येथे वयाच्या ९६ व्या वर्षी त्यांचे निधन झाले. आदल्या दिवशी डॉक्टरांनी त्यांची प्रकृती झपाट्याने ढासळत असल्याचे सांगितले होते आणि त्यांना वैद्यकीय देखरेखीखाली ठेवले होते. अधिकृत रॉयल फॅमिली अकाउंटद्वारे ट्विटरवर एलिझाबेथ द्वितीय यांच्या मृत्यूची घोषणा करण्यात आली.[१] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14647.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14647.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..69d80e5fb9b00125f99bd0f2854eab9efd0b7db9 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14647.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +दुसलगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील परभणी जिल्ह्यातील गंगाखेड तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे.येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १४ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो.पावसाळ्यात दिवसा तापमान ३० अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.वार्षिक पर्जन्यमान ५६० मिमी असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून मध्य हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४० अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २४ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14650.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14650.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ad9fde67bdb7565dc63427a61896b9c3f4837143 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14650.txt @@ -0,0 +1,11 @@ +दुसित थानी ग्रुप तथा दुसित इंटरनॅशनल ही एक आंतरराष्ट्रीय आदरातिथ्य हॉटेल कंपनी आहे. हिचे मुख्य कार्यालय थायलंडची राजधानी बॅंगकॉक येथे आहे. इ.स. १९४८ मध्ये थन्पुईंग चाणूत पियाऔई यांनी ही हॉटेल कंपनी चालू केली. सध्या याचे नेतृत्व त्यांचा मुलगा चंनिन डोंनावणीक करतो आहे.[१] +२०१६ च्या सुमारास या कंपनीच्या २९ मालमत्ता दुसित थांनी हॉटेल्स आणि रेसोर्ट्स, दुसित प्रिन्सेस हॉटेल्स आणि रेसोर्ट्स, दुसित डी२ हॉटेल्स आणि रेसोर्ट्स, दुसित रेसिडेंट सर्विसड अपार्टमेंट्स आणि डेवरणा हॉटेल्स आणि रेसोर्ट्स या नावांनी थायलंड, संयुक्त अरब अमिराती, अमेरिका, चीन, मालदीव, फिलिपिन्स, भारत, इजिप्त, आणि केन्या देशांतून आहेत. +थन्पुइंग चाणूत पियाऔई हिने सन १९४८ मध्ये प्रिन्सेस नावाने बँकॉक येथे पहिले हॉटेल चालू केले. यात फक्त ३० खोल्या होत्या पण फरक इतकाच होता की आधुनिक पद्दतीचे व स्विमिंग पूल असणारे बँकॉक मधील हे पहिले हॉटेल होते. +या कंपनीने या हॉटेल बाबतच्या सर्व कल्पना, त्याचे नाव या बाबी राजा रामा VI यांचे कडून घेतलेल्या होत्या. ते विचार पच्छिमेकडील देश आणि थायलंड मधील आधुनिकतेतून साकारलेले होते.[२] सन १९१८ मध्ये त्यांनी लुंपिणी पार्क जवळ सुखसोईनी युक्त असे लहानसे शहर वसविले आणि त्याचे नाव दुसित थांनी ठेवले. त्याचा अर्थ टाऊन इन हेवन (स्वर्गातील शहर) असा होतो. थायी दंतकथेनुसार दुसित म्हणजे सात स्वर्गातील चौथा स्वर्ग. सन १९७० मध्ये दुसित ठाणी बँकॉक हे या कंपनीचे पहिले झेंडा धारी हॉटेल झाले. बँकॉक मधील ५१० खोल्यांचे ५ स्टार हॉटेल अत्युतम आणि गगनाला गवसणी घालणाऱ्या या हॉटेलच्या इमारतीने कंपनीची शान वाढविली आणि ती अनेक वर्षे राहिली. +सन १९८७ मध्ये दुसितने रिसॉर्ट मालमत्ता त्याब्यात घेऊन तिचे नूतनीकरण केले. ती यांची पहिली रिसॉर्ट मालमत्ता झाली. त्याबरोबरच दुसित थांनी पट्टाया आणि त्यानंतर दुसित थांनी लगुणा फुकेत हे फुकेत बीचवर रिसॉर्ट झाले.[३] +सन १९८९ मध्ये दुसित थांनी हुया हीन चालू केले. अलीकडे ते दुसित रिसॉर्ट आणि पोलो क्लब म्हणून ओळखले जाते. +सन १९९१ मध्ये राजधाणीचे उत्तरेस रायल प्रिन्सेस चियंग माई आणि दुसित आयलंड रिसॉर्ट चियंग राय चालू केले. सन १९९५ मध्ये हॉटेल निक्को मनीला ताब्यात घेतले आणि त्याचे दुसित हॉटेल निक्को मनिला असे नामकरण केले.[४] सन २००८ मध्ये त्याचे नूतनीकरण केले आणि त्याला दुसित थांनी मनीला संबोधिले.[५] +२००८ ते २०१४ या काळात मिडल ईस्ट,दुबई, यूनायटेड अरब एमिरेटस,भारत,चायना अबु धाबी येथे हॉटेल आणि रिसॉर्ट चालू केली.[६] पुढील काळात ऑस्ट्रेलियाचे क्वीन्सलंड येथे आंतरराष्ट्रीय आधुनिकता देणारे सर्व सुविधांनी युक्त असे हॉटेल बांधकाम सन २०१६ मध्ये चालू केले.[७] त्याचे बांधकाम पूर्ण होण्याचा कार्यकाल सन २०१९ पर्यन्त आहे. याचा खर्च साधारण ५५० मिल्लियन यूएस डॉलर्स आहे यात ५२० निवास ग्रह आहेत. यात आंतरराष्ट्रीय पद्दतीचे टेनिस स्टेडीयम, वाटर पार्क, प्राणी संग्रहालय,मच्छयालय, व्यवसाय केंद्र, बॉल रूम, स्पा, जिमखाना, आत आणि बाहेर रिक्रियेशन क्लब,विवाह समारंभ सुविधा, कृत्रिम बीच या सुखसोयी उपलब्ध होणार आहेत. +या कंपनीने शिक्षण क्षेत्रात ही पाय रोवला आहे. यांची बँकॉक येथे शाळा, महाविध्यालय आहेत. +दुसित इंटरनॅशनल हे प्रसिद्ध हॉटेल ग्रुपचे सभासद आहे. यांचे ५ हॉटेल ब्रण्ड्स आहेत त्यात +दुसित थांनी हॉटेल्स आणि रेसोर्ट्स, दुसित प्रिन्सेस हॉटेल्स आणि रेसोर्ट्स, दुसित D2 हॉटेल्स आणि रेसोर्ट्स,दुसित रेसिडेंट सर्विसड अपार्टमेंट्स आणि डेवरणा हॉटेल्स आणि रेसोर्ट्स. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14656.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14656.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..35c45f2f575feefaddf3018b610e4fa62734ca1a --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14656.txt @@ -0,0 +1 @@ +दुष्पराजय हा महाभारतातील हस्तिनापुराचा राजा धृतराष्ट्र व राणी गांधारी यांचा पुत्र व शंभर कौरव भावंडांपैकी एक भाऊ होता. महाभारत युद्धामध्ये हा मारला गेला. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14661.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14661.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e3193a8e2b6884373adc6c3d0f1529915e060c3f --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14661.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +दूध कोसी नदी नेपाळमधील नदी आहे. एव्हरेस्ट शिखर व परिसराचा दक्षिणेकडील पाण्याचा प्रवाह या नदीतून जातो. +कोसीची उपनदी असलेली ही नदी गोक्यो सरोवराजवळ उगम पावते व नामचे बझार, लुकला या शहरांजवळून वाहत सगरमाथा राष्ट्रीय उद्यानाच्या दक्षिणेकडून कोसी नदीस मिळते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14666.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14666.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e3193a8e2b6884373adc6c3d0f1529915e060c3f --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14666.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +दूध कोसी नदी नेपाळमधील नदी आहे. एव्हरेस्ट शिखर व परिसराचा दक्षिणेकडील पाण्याचा प्रवाह या नदीतून जातो. +कोसीची उपनदी असलेली ही नदी गोक्यो सरोवराजवळ उगम पावते व नामचे बझार, लुकला या शहरांजवळून वाहत सगरमाथा राष्ट्रीय उद्यानाच्या दक्षिणेकडून कोसी नदीस मिळते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14677.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14677.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c1feec143d7eb6c3ea52ab7ebfae56d3d12f3a6b --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14677.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +दूरचित्रवाणीचा शोध जॉन लोगी बेअर्ड या स्कॉटिश संशोधकाने लावला. +ध्वनी आणि चित्रे एकाच वेळी एका ठिकाणापासून दुसऱ्या ठिकाणी पाठवण्याच्या महात्वाकान्क्षेपोटी दूरचित्रवाणीचा जन्म झाला.प्रायोगिक स्वरूपात दुराचीत्रवाणीवरील प्रक्षेपण प्रथम १९२० मध्ये दुराचीत्रावानिवरील प्रक्षेपण प्रथम १९२० मध्ये अमेरिकेत झाले.१९३० च्या सुमारास न्युयार्कमध्ये यन.बी.सी. हे केंद्र तर लंडनमध्ये बी.बी.सी. हे केंद्र सुरू झाले.या केंद्रामधून नियमितपणे कार्यक्रम प्रक्षेपित होऊ लागले. +भारतात १५ सप्टेंबर,१९५९ रोजी प्रथम फिलिप्स इंडिया या कंपनीने सरकारला एक प्रक्षेपक बनवून दिला.युनेस्कोने केलेली मदत आणि सरकारने सामाजशिक्षणाचे डोळ्यासमोर ठेवलेले ध्येय यातून केंद्राचे काम सुरू झाले.सुरुवातीला शैक्षणिक आणि समाज शिक्षण या उद्दिष्टाना समोर ठेवून सुरू झालेल्या या केंद्राने १९६५ मध्ये मनोरंजनपर कार्यक्रम प्रक्षेपित केले.१९७२ मध्ये मुंबई व त्यानंतर श्रीनगर,अमृतसर,कलकत्ता,लखनौ या ठिकाणी केंद्राची उभारणी झाली.१ एप्रिल,१९७६,मध्ये भारत सरकारच्या अखत्यारीत असलेल्या आकाशवाणी आणि दूरचित्रवाणी या दोन्ही माध्यमांचे स्वतंत्र विभाग करण्यात आले.त्यावेळी दूरदर्शन हे नाव या माध्यमाला मिळाले.माहिती व प्रसारण मंत्रालयाच्या अखत्यारीत हे मध्यम स्वतंत्रपणे कार्य करू लागले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14681.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14681.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8f0675b57f42635d03e49ec280770a20256243ac --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14681.txt @@ -0,0 +1,6 @@ + +दूरदर्शन हे भारताचे एक टीव्ही चॅनल आहे.[१] दूरदर्शन मनोरंजनपर कार्यक्रम प्रसारित करते. दूरदर्शन भारताचे प्रथम टीव्ही चॅनल आहे. दूरदर्शन हे प्रसार भारती या भारत सरकारच्या संस्थेद्वारे चालवले जाते. +दूरदर्शन भारतातील पहिले चॅनल आहे. दूरदर्शन मोफत आहे.ऑल इंडिया रेडिओचा एक भाग म्हणून दूरदर्शनवर नियमित दैनिक प्रसारणांची सुरुवात १९६५ मध्ये करण्यात आली. १९७५ पर्यंत भारतातील फक्त ७ शहरांमध्ये टीव्ही सेवा होती आणि दूरदर्शन ही भारतातील टीव्ही सेवा देणारी एकमेव कंपनी होती. जी आज देशाच्या कानाकोपऱ्यापर्यंत पोहोचली १९८५ नंतर घरोघरी दूरचित्रवाणी संच दिसू लागले. आणि मालिकांविषयीच्या चर्चा रंगू लागल्या. चिमणराव आणि गुंड्याभाऊ, चाळ नावाची वाचाळ वस्ती, गोट्या, बंदिनी, एक शुन्य शुन्य, सर्जा राजा, प्रतिभा आणि प्रतिमा, ज्ञानदीप,आमची माती आमची माणसं या मालिका ज्ञान, माहिती आणि निखळ मनोरंजन देण्याचं काम करीत होत्या. व्यत्यय नावाची पाटीही चांगलाच भाव खाऊन जायची. हिंदीतल्या बुनियाद, हमलोग, ये जो है जिंदगी, रजनी, तमस, रामायण, महाभारत, द वर्ल्ड धिस वीक, दर्पण या मालिकांनी तर मनोरंजनाच्या विश्वात अफाट प्रेक्षक वर्ग मिळवला.अनंत भावे, प्रदीप भिडे, शम्मी नारंग, अविनाश कौर सरीन यांचे आत्मविश्वासाने परिपूर्ण असलेले वृत्तनिवेदन दर्शकांना भारावणारे असेच होते. +दूरदर्शन, भारतीय राष्ट्रीय दूरदर्शन हे जगातील सर्वात मोठे प्रादेशिक (नेटर्वक) जाळे आहे. डीडी -१ ही वाहिनी १०४२ प्रादेशिक ट्रान्समिटर्स पर्यंत याचे जाळे पसरले आहे. देशात ८५ टक्के लोकसंख्येपर्यंत डीडी-१ चे कार्यक्रम पोहेचतात. या व्यतिरिक्त ६५ अतिरिक्त ट्रान्समिटर्स जोडलेले आहेत. भारतीय राष्ट्रीय उपग्रह (इन्सॅट) वर अनेक ट्रान्सपाँडर्स जोडून प्रसारण क्षेत्र वाढविण्यात आले आहे. देशात ४९ शहरांमध्ये दूरदर्शनचे कार्यक्रम निर्मिती केंद्र कार्यरत आहेत. दूरदर्शवरून पहिले प्रसारण १५ सप्टेंबर १९५९ रोजी आकाशवाणी भवन नवी दिल्ली, या तात्पूरत्या उभारलेल्या स्टुडिओतून करण्यात आले.आज "प्रसार भारती" या संस्थेच्या अखत्यारीत असलेले दूरदर्शन त्यावेळी ऑल इंडिया रेडिओचाच एक भाग होते. १९७२ साली दूरदर्शनचे मुंबई केंद्र सुरू झाले. पहिली काही वर्ष महाराष्ट्रात मुंबई-पुण्यातच कार्यक्रम दिसत. त्याचा पसारा ख-या अर्थाने वाढला तो १९८२ साली देशात झालेल्या एशियाड क्रीडा स्पर्धांमुळे..!! तेव्हा दूरदर्शन खेड्यापाड्यात पोचले. सुरुवातीला या माध्यमाला अनेकांनी विरोध केला. लोकांना टीव्हीची नाही तर भाकरीची गरज आहे, असे म्हणणारे पुष्कळ होते. पण गमंतीची गोष्ट अशी की लोकांनीच हे म्हणणे खोटे पाडले. ज्या खेड्यांत वीज नव्हती तिथे ती आल्यावर अनेकांनी पहिल्यांदा दूरदर्शन संच विकत घेतले. +दूरदर्शनवरून बातमीपत्राची नियमित सेवा १९६५ पासून सुरू झाली. १९७२ मध्ये दूरदर्शन सेवा मुंबईत आली. १९७५ मध्ये चेन्नई, श्रीनगर, अमृतसर व लखनौ या शहरांमध्ये दूरदर्शनचे प्रसारण सुरू झाले. उपग्रहाद्वारे सामाजिक शिक्षण अथवा अत्याधुनिक तंत्रज्ञानातून सामाजिक शिक्षण देण्याचा पहिला प्रयोग भारतात केला. सॅटेलाईट इंस्ट्रक्शनल टेलेव्हिजन एक्सपरीमेंटची चाचणी १९७५-७६ या वर्षी घेण्यात आली. याद्वारेच जगात प्रथमच सामाजिक शिक्षणाचा प्रचार घरोघरी करण्यात आला. १९८२ मध्ये दिल्ली आणि अन्य ट्रान्समिटर्स दरम्यान उपग्रहांमार्फ़त प्रसारण सुरू करण्यात आले. या बरोबरच राष्ट्रीय प्रसारणास सुरुवात. रंगीत दूरदर्शनचे युगही याचवेळी सुरू झाले. +१९८२ मध्ये दूरदर्शन राष्ट्रीय प्रसारक महणून अस्तित्वात आ[२] ले. पूर्वी खाजगी टीव्ही वाहिन्या नव्हत्या त्यामुळे दूरदर्शन ही एकमेव वहिनी होती. दूरदर्शन वरील कार्यक्रम खूप लोकप्रिय झाले. जसेकी रामायण (१९८७) , महाभारत, शक्तिमान, श्रीमान श्रीमती इत्यादी. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14688.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14688.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5471cf9285b02a903697ff17c2c48e3bd193140d --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14688.txt @@ -0,0 +1,4 @@ + +दूरध्वनी अथवा दूरभाषा(इंग्रजी: telephone टेलिफोन) ही दोन एकमेकांपासून दूर असलेल्या ठिकाणांमध्ये संवादद्वारा संपर्क साधणारी यंत्रणा आहे. या यंत्रणेच्या सर्वात प्राथमिक स्वरूपाचा शोध अलेक्झांडर ग्रॅहॅम बेल याने इ.स. १८७६ मध्ये लावला. ४ एप्रिल 1845 रोजी पहिला टेलिफोन एका घरात बसवण्यात आला. + +त्यानंतर इ.स १८८२ मध्ये भारतातही टेलिफोनचे आगमन झाले. फोनची सुविधा ही रस्ते, वीज यासारखीच एक पायाभूत सुविधा आहे व उद्योगासाठी आवश्यक बाब आहे. \ No newline at end of file diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14699.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14699.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d72d409b8f7573166f38e21eefe691bcd5a76583 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14699.txt @@ -0,0 +1 @@ +दृक-प्रत्ययवाद ही चित्रकलेतील एक विचारधारा आहे. यास प्रभाववाद असेही म्हणतात. इंग्रजीमध्ये यास इम्प्रेशिनिझम असे म्हणतात. या विचारधारेची सुरुवात १९ व्या शतकात झाली. या विचारधारेत चित्रनिर्मितीसाठी आपल्या दैनंदिन जीवनातील विषय निवडतात. मात्र विषय हेच उद्दिष्ट न ठेवता त्या विषयातील/विषयाची सौंदर्यानुभूती जागृत करून ते मांडणे हा प्रयत्न असतो. [१] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14704.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14704.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9a36bc4a9dff3c544bda02663212007588dfa533 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14704.txt @@ -0,0 +1 @@ +हा महाभारतातील हस्तिनापुराचा राजा धृतराष्ट्र व राणी गांधारी यांचा पुत्र व शंभर कौरव भावंडांपैकी एक भाऊ होता. महाभारत युद्धामध्ये हा मारला गेला. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14710.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14710.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f123348591e0188625792b57a280e45c1c546396 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14710.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +दृश्यम 2 हा २०२२ मधील त्याच नावाच्या २०२१ मल्याळम चित्रपटावर आधारित २०२२ मधील भारतीय हिंदी -भाषेतील क्राइम थ्रिलर चित्रपट आहे, जो २०१५ मधील दृश्यम चित्रपटाचा सिक्वेल म्हणून काम करतो, जो २०१३ च्या मल्याळम चित्रपटातून रूपांतरित झाला होता. हा चित्रपट दृश्यमच्या घटनांनंतर सात वर्षांनी घडतो आणि त्यात अजय देवगण, अक्षय खन्ना, तब्बू, श्रिया सरन आणि इशिता दत्ता यांच्या भूमिका आहेत . [१] [२] यात मृणाल जाधव, रजत कपूर, सौरभ शुक्ला आणि कमलेश सावंत सहाय्यक भूमिकेत आहेत. +फेब्रुवारी २०२१ मध्ये मूळ चित्रपट प्रदर्शित झाल्यानंतर लवकरच, रीमेक विकसित झाला आणि त्याच वर्षात अंतिम झाला. खन्ना आणि शुक्ला यांच्यासोबत पूर्वीच्या सर्व कलाकारांना कायम ठेवण्यात आले होते. चित्रपटासाठी मुख्य छायाचित्रण फेब्रुवारी २०२२ मध्ये सुरू झाले आणि जून २०२२ मध्ये संपले. हे प्रामुख्याने गोव्यात चित्रित करण्यात आले असून चित्रीकरण मुंबई आणि हैदराबाद येथेही झाले आहे. चित्रपटाचा साउंडट्रॅक देवी श्री प्रसाद यांनी संगीतबद्ध केला आहे. +दृश्यम-२ १८ नोव्हेंबर २०२२ रोजी जगभरात थिएटरमध्ये प्रदर्शित झाला. [३] [४] कलाकारांच्या कामगिरी, लेखन, सिनेमॅटोग्राफी आणि संपादनासाठी विशेष स्तुतीसह टीकात्मक मूल्यांकनासह ते उघडले. चित्रपटाने 1 अब्ज (US$२२.२ दशलक्ष) .) कमाई केली जागतिक बाजारपेठेत ४ दिवसांच्या आत आणि प्रसिद्ध झाल्यापासून 6 दिवसांच्या आत भारतातील १०० कोटी क्लबमध्ये प्रवेश केला, हे एक मोठे आर्थिक यश म्हणून उदयास आले. ७ डिसेंबर २०२२ पर्यंत, त्याची कमाई २७८.६२ कोटी (US$६१.८५ दशलक्ष) झाली आहे जगभरात 2022 चा तिसरा सर्वाधिक कमाई करणारा हिंदी चित्रपट बनला आहे आणि देशांतर्गत सर्वाधिक कमाई करणाऱ्या हिंदी चित्रपटांपैकी एक आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14719.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14719.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..98f7b45859a4ab952fd561e611f750520c7a2d0b --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14719.txt @@ -0,0 +1 @@ +किम डे-जुंग (कोरियन: 김대중; ३ डिसेंबर १९२५ - १८ ऑगस्ट २००९) हा दक्षिण कोरियाचा ८वा राष्ट्राध्यक्ष होता. डे-जुंग त्याच्या हुकुमशाहीविरोधी धोरणांसाठी आशियाचा नेल्सन मंडेला म्हणून ओळखला जातो. उत्तर कोरियासोबतचे विवाद मिटवून दोन्ही देशांमध्ये बंधुत्व निर्माण करण्याचे त्याचे प्रयत्न उल्लेखनीय होते. ह्या प्रयत्नांसाठी त्याला २००० साली नोबेल शांतता पुरस्कार मिळाला. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14723.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14723.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1a56b77b216666fed2b84646faa43888be8b4c4b --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14723.txt @@ -0,0 +1,6 @@ +दे दना दन हा १९८७चा महेश कोठारे दिग्दर्शित चित्रपट आहे. या चित्रपटात लक्ष्मीकांत बेर्डे , महेश कोठारे यांनी प्रमुख भूमिका निभावल्या आहेत. एका विस्फोटातून वाचल्यानंतर लक्ष्याला (ल. बेर्डे)ला अद्भुत शक्ती प्राप्त होते , तो अतिवेगाने धाऊ शकतो , उंचावरून उडी घेऊ शकतो. पण फक्त लाल रंग त्याला दिस्तक्षणी त्याची सर्व शक्ती जोपर्यंत लाल रंग त्याच्या समोर आहे तोपर्यंत नाहीशी होते.तो आपल्या शक्तीन बजारंगाच नाव घेऊन वाईट लोकांशी कसा लढतो ते या चित्रपटात गमतीदार पद्धतीने दर्शविलेले आहे.[१] + +या चित्रपटाचे दिग्दर्शन महेश कोठारे यांनी केले होते. +ह्या चित्रपटात खालील गाणी आहेत. + +महेश कोठारे (महेश दनके) आणि लक्ष्या (लक्ष्या टांगमोडे) हे दोघे मावसभाऊ असतात . ते पोलिसात भरती होतात.त्याची नियुक्ती श्रीरंगपुरला होते. त्यांना महेश आणि लक्ष्याच्या घरासेजारी प्रेमाकिरण (आवडाक्का ) राहत असते. महेश त्याची ओळख करून देतो. पोलीस अधिकारीची मुलगी गौरी (निवेदिता जोशी) यांना महेश चित्रपटाचे तिकीट ब्लॉक ने घेतानी पकडतो. त्यांची तेथे ओळख होते. दगड्या रामोशी (दीपक शिर्के) हा एक डकू आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14727.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14727.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2465021ee07a3c53a22a4a6c2479a2e8a6a4147b --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14727.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +दे धक्का २ हा २०२२ मध्ये प्रदर्शित होणारा मराठी चित्रपट आहे. तो ५ ऑगस्ट २०२२ ला प्रदर्शित होणार आहे. महेश मांजरेकर व सुदेश मांजरेकर हे दिग्दर्शक आहेत. प्रमुख कलाकार मकरंद अनासपुरे, सिद्धार्थ जाधव, शिवाजी साटम हे आहेत.[१][२] +या सिक्वेलमध्ये, महाराष्ट्रातील बिझनेस टायकून श्री मकरंद जाधव आणि त्यांचे मजेदार विचित्र कुटुंब लंडनमध्ये आहे परंतु ते आर्थिक घोटाळ्यात अडकतात आणि पाकिस्तानी माफियांच्या हातात सापडतात. या परीक्षेतून सुटण्यासाठी ते पुन्हा एकदा रोड ट्रिप साहसाला सुरुवात करतात.[३] +दे धक्का २ आयएमडीबीवर diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14730.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14730.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1ff79317debe9aed9788b3067c16bda662ac6de1 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14730.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +दे मॉइन काउंटी, आयोवा ही अमेरिकेच्या आयोवा राज्यातील ९९ पैकी एक काउंटी आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र येथे आहे. +२०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या इतकी होती. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14739.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14739.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8b137891791fe96927ad78e64b0aad7bded08bdc --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14739.txt @@ -0,0 +1 @@ + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1475.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1475.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0cfa94f0a6708e60646a143d8496c869093a6c39 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1475.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +झवेरचंद मेघानी (१८९६ - १९४७) हे गुजराती लेखक आणि पत्रकार होते. गुजराती लोककलेच्या क्षेत्रात मेघानी यांचे स्थान सर्वोच्च आहे. ते केवळ एक यशस्वी कवीच नव्हते तर कादंबरीकार, कथा लेखक, नाटककार, निबंधकार, चरित्रकार आणि अनुवादकही होते. +गांधीवादी प्रभावासह उत्कृष्ट देशभक्ती आणि स्वातंत्र्य-भावना मेघानीजींच्या कार्यात सर्वत्र आढळते. या भावनेमुळे त्यांना इंग्रज सरकारने दिलेल्या दोन वर्षांच्या कारावासाची शिक्षा भोगावी लागली आणि त्यांचे 'सिंघुडा' नावाचे कामही जप्त करण्यात आले. त्यांची मातृभाषा गुजराती व्यतिरिक्त बंगाली आणि इंग्रजीवरही त्यांचा अधिकार होता. या भाषांतून त्यांनी अनेक यशस्वी भाषांतरे केली आहेत. काठियावाडभर फिरून त्यांनी 'सौराष्ट्र साप्ताहिक'च्या संपादनात मदत करायला सुरुवात केली आणि 'तंत्री मंडळ' चे सदस्य बनले. अशाप्रकारे त्यांनी पत्रकारितेच्या क्षेत्रात प्रवेश केला, जे नंतर उपजीविकेच्या दृष्टीने त्यांचे मुख्य कार्यक्षेत्र बनले. लोकसाहित्याचा शोध आणि शोध हे त्यांचे मुख्य ध्येय होते. संकटात सापडलेल्या आणि दुर्लक्षित लोकसाहित्याला त्यांनी संजीवनी आणि प्रतिष्ठा दिली. त्यांचे पुढील साहित्य महत्त्वाचे आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14759.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14759.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..81d721b0b5a449908298eb644e9f1bf136d24bff --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14759.txt @@ -0,0 +1,3 @@ + देऊरवाडा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील दिग्रस तालुक्यातील एक गाव आहे.दिग्रसपासून २ किलोमीटर अंतरावर हे गाव आहे,९सदस्यीय ग्रामपंचायत कार्यकारिणी असून सरपंच या पदावर सौ अभिलाषा नितीन इंगोले कार्यरत आहे,अरुणावती प्रकल्प होण्यापूर्वी पंचक्रोशीतील सर्वात मोठे गाव होते तसेच आंब्यासाठी प्रसिद्ध होते +येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. +ग्रामपंचायत देउरवाड़ा मार्फत नागरी सुविधा जसे उत्कृष्ट रस्ते,नाली,विद्युतपुरवठा पाणी तसेच शिक्षण विभाग जिल्हापरिषद यवतमाळ मार्फत ७ इयत्तेपर्यंत शिक्षण दिले जाते diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14763.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14763.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..74990f4dd8a2bdf3abc889311f825e05c27ab4af --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14763.txt @@ -0,0 +1,2 @@ + देऊरवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील दिग्रस तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1477.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1477.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..76775483bcd8d9f08b4719b08bb8028cf358ae8d --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1477.txt @@ -0,0 +1 @@ +झहिद फझल (१० नोव्हेंबर, १९७३:सियालकोट, पाकिस्तान - हयात) हा  पाकिस्तानच्या क्रिकेट संघाकडून १९९० ते १९९५ दरम्यान ९ कसोटी आणि १९ आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14780.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14780.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ea35e65441a4bc2fa26e66885b7a4e55e2345fb5 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14780.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +देऊळगावगाडा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील दौंड तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ४२० मिमी पर्यंत असते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14796.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14796.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..30afda022a4ad71b7851f32430178604c4e7d6b5 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14796.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +देखिला अक्षरांचा मेळावा हे विजय पाडळकर यांनी लिहिलेले पुस्तक असून इ.स. १९८४ साली वर्षभर 'मराठवाडा' दैनिकाच्या रविवार पुरवणीत 'अक्षरसंगत' या नावाने लिहिलेल्या सदरातील लेखांचे संकलन आहे. या पुस्तकाची पहिली आवृत्ती इ.स. १९८६ साली स्वयंप्रभा प्रकाशनाने प्रकाशित केली तर औरंगाबादच्या जनशक्ती वाचक चळवळ या प्रकाशन संस्थेने या पुस्तकाची दुसरी आवृत्ती १ ऑगस्ट, इ.स. २००९ रोजी प्रकाशित केली. पाडळकरांच्या या पुस्तकाला 'वाल्मिक पुरस्कार' मिळाला होता. + +उठून गेलेल्या जिवलगांसाठी \ No newline at end of file diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14802.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14802.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5470a43fbeb64eac7d15f0c3588f7add474dd17a --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14802.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +देगलूर विधानसभा मतदारसंघ - ९० हा महाराष्ट्र राज्य विधानसभेच्या २८८ मतदारसंघांपैकी एक आहे. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार केलेल्या मतदारसंघांच्या रचनेनुसार, देगलूर मतदारसंघात नांदेड जिल्ह्यातील १. देगलूर आणि २. बिलोली या दोन तालुक्यांचा समावेश होतो. देगलूर हा विधानसभा मतदारसंघ नांदेड लोकसभा मतदारसंघात मोडतो आणि हा मतदारसंघ अनुसूचित जाती - SC च्या उमेदवारांसाठी राखीव आहे.[१][२] +हा मतदारसंघ इ.स. २००९ साली अस्तित्वात आला. त्याआधी याचा बहुतांश भाग बिलोली मतदारसंघात मोडत असे. +भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे जितेश रावसाहेब अंतापुरकर हे देगलूर विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.[३] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14812.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14812.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..269593dd26e8485798d7940e253ee95cfcda30fa --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14812.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +देगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील वर्धा तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते. उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात. उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो. मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०५ सेंमी.पर्यंत असते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14815.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14815.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7b8d43581147a60553ac1e16c6d3f853db5cc1c9 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14815.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +देगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील वाशिम तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14838.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14838.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ae798d8d85e9c5020ca51514913523724383566a --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14838.txt @@ -0,0 +1 @@ +देना बँक ही एक भारतीय राष्ट्रीयीकृत बँक आहे. या बँकेची स्थापना २६ मे १९३८ रोजी, देवकरण नानजी बँक या नावाने झाली. १९६९ साली इतर खासगी बँकांबरोबर हिचेही राष्ट्रीयीकरण झाले. २०१५ च्या सुमारास या बँकेच्या १,१७३ शाखा होत्या diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14872.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14872.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..66651eece4a5793a9ff023b54756c4171ba86a54 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14872.txt @@ -0,0 +1,32 @@ +जनगणना स्थल निर्देशांक ५३८५४४ असलेले देलनवाडी हे गाव, गडचिरोली या जिल्ह्यातील ३६९.० हेक्टर क्षेत्राचे गाव असून २०११ च्या जनगणनेनुसार [१] ह्या गावात ३७९ कुटुंबे आहेत व एकूण लोकसंख्या १३७२ आहे.ह्याच्या सर्वात जवळचे शहर गडचिरोली हे ६५ किलोमीटर अंतरावर आहे. +गावात असणाऱ्या सुविधा - पूर्व-प्राथमिक शाळा-२. प्राथमिक शाळा-१. कनिष्ठ माध्यमिक शाळा-१. स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे - +५ किमीपेक्षा कमी अंतरावर : माध्यमिक शाळा मोहझरी येथे आहे. उच्च माध्यमिक शाळा मोहझरी येथे आहे. ५ ते १० किमी अंतरावर : काही नाही१० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर : पदवी महाविद्यालय आरमोरी येथे आहे. अभियांत्रिकी महाविद्यालय बोदलि येथे आहे. वैद्यकीय महाविद्यालय बोदलि येथे आहे. व्यावसायिक प्रशिक्षण शाळा गडचिरोली येथे आहे. अनौपचारिक प्रशिक्षण केन्द्र नागपूर येथे आहे. अपंगांसाठी खास शाळा नागपूर येथे आहे. +असलेल्या सुविधा- +प्राथमिक आरोग्य केन्द्र, -१प्रसूति व शिशुसंगोपन केन्द्र, -१क्षयरोग रुग्णालय, -१अ‍ॅलोपॅथिक रुग्णालय, -१दवाखाने, -१गुरांचे दवाखाने, -१कुटुंब कल्याण केन्द्र, -१ +नसलेल्या सुविधा - +कम्युनिटी हेल्थ सेंटर, प्राथमिक आरोग्य उपकेन्द्र, अन्य उपचार पद्धतीचे रुग्णालय, फिरते दवाखाने, +असलेल्या सुविधा- काही नाही +नसलेल्या सुविधा - +बाह्य रोगी विभाग, बाह्य व भरती असलेले रोगी विभाग, धर्मादाय बिगर-सरकारी रुग्णालय, एमबीबीएस पदवीधर डॉक्टर, इतर पदवीधर डॉक्टर, पदवी नसलेले डॉक्टर, पारंपरिक वैद्य व वैदू, औषधाची दुकाने, इतर बिगरसरकारी वैद्यकीय सुविधा, +असलेल्या सुविधा- +शुद्ध केलेल्या पाण्याचा नळातून पुरवठा, न झाकलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा, हँड पंपच्या पाण्याचा पुरवठा, बारमाही सुरू असलेल्या हँड पंपच्या पाण्याचा पुरवठा, बोअर वेलच्या पाण्याचा पुरवठा, बारमाही सुरू असलेल्या बोअरवेल पाण्याचा पुरवठा, नदी /कालवे यातील पाण्याचा पुरवठा, तलाव / तळी यातील पाण्याचा पुरवठा, +नसलेल्या सुविधा - +शुद्ध न केलेल्या पाण्याचा नळातून पुरवठा, झाकलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा, झऱ्यांच्या पाण्याचा पुरवठा, इतर पाण्याचा पुरवठा, +असलेल्या सुविधा- +सांडपाणी पाण्याच्या स्रोतात सोडले जाते.उघडी गटारे, +नसलेल्या सुविधा - +न्हाणीघरासह सार्वजनिक स्वच्छता गृह, न्हाणीघर नसलेले सार्वजनिक स्वच्छता गृह, ग्रामीण सॅनिटरी हार्डवेरचे दुकान, सामूहिक बायोगॅस किंवा कचऱ्याच्या उत्पादक पुनर्वापराची व्यवस्था, +गावात असणाऱ्या सुविधा - +पोस्ट ऑफिस, मोबाइल फोन सुविधा, सार्वजनिक बस सेवा, ऑटो व टमटम, कच्चे रस्ते, पाण्यासाठी नाल्या असणारे डांबरी रस्ते, बारमाही रस्ते, स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे - +उपपोस्ट ऑफिस, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. इंटरनेट कॅफे/सर्व्हिस सेंटर, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. खाजगी कूरियर, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. खाजगी बस सेवा, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. रेल्वे स्थानक, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. टॅक्सी, - ५ ते १० किमी अंतरावर. ट्रॅक्टर - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. सायकल रिक्षा (पायचाकी), - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. बैल व इतर जनावरांनी ओढलेल्या गाड्या, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. राष्ट्रीय महामार्गाला जोडलेले रस्ते, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. राज्य महामार्गाला जोडलेले रस्ते, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. जिल्ह्यातील मुख्य रस्त्याला जोडलेले रस्ते, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. जिल्ह्यातील दुय्यम रस्त्याना जोडलेले रस्ते, - ५ ते १० किमी अंतरावर. डांबरी रस्ते, - ५ किमीपेक्षा कमी अंतरावर. तळटीप- शिरगिणतीत असलेल्या पुढील सुविधांच्या उपलब्धततेची माहिती नाही - सायकल रिक्षा (यांत्रिक), समुद्र व नदीवरील बोट वाहतूक, बोट वाहतुकीयोग्य जलमार्ग, +गावात असणाऱ्या सुविधा - व्यापारी बँका, शेतकी कर्ज संस्था, स्वसहाय्य गट (SHG), रेशनचे दुकान, शेतमाल विक्री संस्था, +स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे - +ए टी एम, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. सहकारी बँका, - ५ ते १० किमी अंतरावर. मंडया / कायम बाजार, - ५ ते १० किमी अंतरावर. आठवड्याचा बाजार, - ५ ते १० किमी अंतरावर. शेतमाल विक्री संस्था, +गावात असणाऱ्या सुविधा - +शिशुविकास पौष्टिक आहार केन्द्र (ICDS), अंगणवाडी पौष्टिक आहार केन्द्र, अंगणवाडी पौष्टिक आहार केन्द्र, इतर पौष्टिक आहार केन्द्र, आशा, जन्म व मृत्यु नोंदणी केन्द्र, +स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे - +समुदाय भवन (दूरचित्रवाणी सह अथवा विरहित), - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. क्रीडांगण, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. खेळ / करमणूक क्लब, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. सिनेमा/ व्हिडियो थियेटर, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. सार्वजनिक ग्रंथालय, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. सार्वजनिक वाचनालय, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. वृत्तपत्र पुरवठा, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. विधानसभा मतदान केन्द्र, - ५ ते १० किमी अंतरावर. +घरगुती वापरासाठी वीजपुरवठा - आहे. +शेतीसाठी वीजपुरवठा - आहे. +व्यापारी वापरासाठी वीजपुरवठा - आहे. +सर्व प्रकारच्या वापरासाठी वीजपुरवठा - आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14895.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14895.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..edc785452cc2149355509dc5d08404302d0849c8 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14895.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +देव पावला हा एक भाषेतील असलेला चित्रपट आहे. + + + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14901.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14901.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b3302fee3478cb2e70651fc67738476c81366148 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14901.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +देवकतवाडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील परभणी जिल्ह्यातील गंगाखेड तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे.येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १४ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो.पावसाळ्यात दिवसा तापमान ३० अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.वार्षिक पर्जन्यमान ५६० मिमी असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून मध्य हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४० अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २४ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14906.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14906.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..39d6571eaf05c691cda8941955e2d56ea7dba675 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14906.txt @@ -0,0 +1 @@ +देवकातेवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सोलापूर जिल्ह्यातील सांगोला तालुक्यातील एक गाव आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14919.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14919.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..07f67b215bbe50c91e3913b411d19897d7c38dd9 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14919.txt @@ -0,0 +1 @@ +इश्वर नाहीत अशा पण इश्वर समकक्ष पूजनीय अथवा पवित्र परंतु प्रतीकांना देवक संबोधले जाते.[१] देवक स्तंभ हा ही त्यातील व्यापक स्तरावर पवित्र मानले जाणारे सहसा अधार्मिक सांस्कृतिक प्रतीक म्हणून वेगवेगळ्या संस्कृतीत वेगवेगळ्या वेळी उपयोजीले गेले आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14928.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14928.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f4637207949eb29d2cf5d110d9e0db6a5589a0ef --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14928.txt @@ -0,0 +1,9 @@ + +देवगड किल्ला हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील एक किल्ला आहे. +महाराष्ट्राच्या पश्चिम किनारपट्टीवर, रत्‍नागिरी जिल्ह्यात सिंधुदुर्ग जिल्ह्याच्या सीमेवर वसलेला देवगड किल्ला हा एक ऐतिहासिक किल्ला आहे. हा किल्ला देवगड खाडी आणि अरबी समुद्राच्या संगमावर असलेल्या एका टेकडीवर बांधण्यात आला आहे. त्याच्या तीन बाजूंनी समुद्र आहे आणि दक्षिणेकडे तो जमिनीशी जोडलेला आहे. +देवगड किल्ला हा केवळ एक ऐतिहासिक स्मारक नसून तो मराठा साम्राज्याच्या शौर्याचे आणि पराक्रमाचे प्रतीक आहे. +मुंबई व पुण्यावरून देवगड  येथे जायला रेल्वे व बस असे दोन्ही पर्याय उपलब्ध आहेत. देवगड मुंबईपासून ५०० किलोमीटर अंतरावर आहे. मुंबई-गोवा महामार्गावरील नांदगाव तिठ्यावरून उजवीकडे ४० किलोमीटर अंतरावर किल्ला आहे. कणकवली हे देवगड येथून जवळ असलेले रेल्वेस्थानक आहे. +देवगड किल्ल्यातील गणपती मंदिर, देवगड किल्ल्याची तटबंदी, देवगड किल्ल्यावरील पडके बांधकाम +नाही +नाही +नाही diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14937.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14937.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..74e1771bb2db9118b33d9774749bf071e78f8932 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14937.txt @@ -0,0 +1 @@ +देवगढ बारिया विधानसभा मतदारसंघ हा गुजरात विधानसभा निवडणुकीतील एक मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ दाहोद जिल्ह्यात आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1496.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1496.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..24882e32348ee2010db1329a1dfd84f4fbb47141 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1496.txt @@ -0,0 +1 @@ +चट्टग्राम विभागीय मैदान हे बांगलादेशच्या चट्टग्राम शहरातील क्रिकेटचे मैदान असून ते झोहुर अहमद चौधरी मैदान म्हणून ओळखले जाते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14974.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14974.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2cfea4e1ceeff2eb22582513cf2368ee5c820c8c --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_14974.txt @@ -0,0 +1,8 @@ + देवघर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील गुहागर तालुक्यातील एक गाव आहे. +पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते. +१.https://villageinfo.in/ +२.https://www.census2011.co.in/ +३.http://tourism.gov.in/ +४.https://www.incredibleindia.org/ +५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism +६.https://www.mapsofindia.com/ diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15014.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15014.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c7088d826cafcebac700adec8a04e1e5f69693bc --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15014.txt @@ -0,0 +1 @@ +देवडांगरी ही भारतात उगवणारी एक आयुर्वेदिक औषधी वनस्पती आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15056.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15056.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b4e1a97f8660dbd285636001a024f8d8d1c40d27 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15056.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +देवदास ही सरतचंद्र चट्टोपाध्याय यांची बंगाली कादंबरी आहे, जी १९१७ मध्ये प्रथम प्रकाशित झाली होती. या कादंबरीचे अनेक वेळा चित्रपटांमध्ये रूपांतर झाले आहे. +देवदास शब्द खालील संदर्भ घेऊ शकतात: diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15065.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15065.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8a0796a2d49336f53917e6600abd00eaf33c1511 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15065.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +देवदासी किंवा जोगिनी या दक्षिण आणि पश्चिम भारतातील काही भागांमध्ये देवाची पूजा आणि सेवा करण्यासाठी जीवन समर्पित केलेल्या मुली होत. देवदासी होणाऱ्या मुलींचे वय १८ ते ३६ वर्षांचे असते. हे समर्पण पॉटकिट्टू समारंभात होते जे लग्नाच्या विधींसारखेच असते. मुख्यत्वे, मंदिराची देखभाल व धार्मिक विधी पार पाडण्याबरोबर, या स्त्रियांनी शास्त्रीय भारतीय कलात्मक नृत्य जसे भरतनाट्यम व ओडिसी नृत्य ही शिकतात. त्यांना उच्च सामाजिक दर्जाचा मिळतो कारण नृत्य आणि संगीत हे मंदिरांच्या उपासनेचा एक आवश्यक भाग असतो. +परंपरेने देवदासीसचा समाजात उच्च दर्जा होता. श्रीमंत संरक्षकांशी विवाह केल्यानंतर त्या गृहिणी बनण्याऐवजी त्यांच्या कौशल्यांचा वापर करत होते. त्यांच्या मुलांना संगीत किंवा नृत्य कौशल्ये शिकविल्या जात होत्या. अनेकदा त्यांच्या संरक्षकांना अजून एक पत्नी असायची जी त्यांना गृहिणी म्हणून मदत करत असे. भारतरत्न एम. एस. सुब्बुलक्ष्मी, लता मंगेशकर, किशोरी आमोणकर, पद्मविभूषण बाळासरस्वती आणि पद्मभूषण डॉ. मुथुलक्ष्मी रेड्डी या समाजातील काही मान्यवर व्यक्ति आहेत. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15073.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15073.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6114bd9b9b531fcab3f69f0630a5eed05c15c6df --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15073.txt @@ -0,0 +1,8 @@ +देवधर करंडक स्पर्धा ही भारतातील प्रमुख क्रिकेट एकदिवसीय स्पर्धा आहे. ही स्पर्धा पाच विभागांदरम्यान साखळी पद्ध्तीने खेळवली जाते. ही स्पर्धा भारताचे महान क्रिकेट खेळाडू प्रा. दि.ब. देवधर यांच्या नावावर खेळवली जाते. +देवधर करंडक स्पर्धा १९७३-१९७४ हंगामात पहिल्यांदा खेळवण्यात आली. +इराणी करंडक · +चॅलेंजर करंडक · +दुलीप करंडक · +रणजी करंडक · +रणजी करंडक एकदिवसीय स्पर्धा · +देवधर करंडक diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15075.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15075.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c9fbb16d34a7489e4448de04c1e3bd8ed76cebe8 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15075.txt @@ -0,0 +1,9 @@ + +पश्चिम महाराष्ट्रातल्या सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील देवधर धरण एक धरण आहे. + +पहा : महाराष्ट्रातील जिल्हावार नद्या +पहा : महाराष्ट्रातील जिल्हावार धरणे +देवधर धरण हा लेख अपूर्ण आहे आणि पूर्ण करण्यास आपण हातभार लावू शकता. +हा लेख संपादित करण्यासाठी येथे टिचकी द्या. +'विकिपीडिया' मध्ये अपूर्ण लेख संपादित करण्यासाठी मदतीचा लेख येथे उपलब्ध आहे. + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15082.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15082.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5c6a9dcd6606c3c64e202ac10619137adca5c47c --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15082.txt @@ -0,0 +1 @@ +भारताच्या महाराष्ट्र राज्याच्या गडचिरोली जिल्ह्यातील एक स्थान. येथे गरम पाण्याचे कुंड आहे. या पाण्यास उकळ्या फुटत असतात. याचे वैशिष्ट्य असे आहे की, तेथे टाळ्या वाजविल्या तर पाण्याच्या उकळ्या वाढतात. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15105.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15105.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..48dffe6cf7616677708be93607d82cedf665191b --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15105.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +देवपूर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील सटाणा तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सियसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ९०० मि.मी.पर्यंत असते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15111.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15111.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..078a453a9fde4dc882457e6f01410fd4b7036bb2 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15111.txt @@ -0,0 +1,15 @@ +देवप्रिया हे मराठी भाषेत फार मोठ्या प्रमाणात वापरले गेलेले वृत्त आहे. हे नावही श्री. माधव ज्युलियन यांनी दिलेले आहे. +या अक्षरगणवृत्ताचे मात्रांच्या हिशोबात ७-७-७-५ असे उपभाग आहेत. 'विबुधप्रिया' या शंकराचार्य, मोरोपंत आदी कवींनी हाताळलेल्या छंदातही सप्तमात्रिक उपभाग असल्यामुळे त्या छंदाला जवळचे असे 'देवप्रिया' हे नाव या छंदाला माधवराव पटवर्धन यांनी दिले. जगन्नाथ प्रसाद 'भानु' यांच्या छन्द: प्रभाकर या हिंदी ग्रंथांत या वृत्ताचा उल्लेख 'सीता' या नावाने केला आहे. +याचा लघुगुरू आणि मात्रांचा क्रम असा आहे : +मूळ उर्दू बहरचे नाव - रमल मुतदारिकुल आखिर सालिम मुरक्कब मुसम्मन' असे असून बहर-ए-रमलचे हे उपवृत्त समजले जाते. +रमलच्या शेवटच्या खंडात गा-ल-गा-गा वजनाऐवजी गा-ल-गा हे वजन घेतल्यास देवप्रिया होते. +मराठी भाषेत या वृत्तात चपखल बसणाऱ्या शब्दांचा फार मोठा खजिना आहे. प्रत्येक वृत्त प्रत्येक भाषेत चालतेच असे नाही. +उदाहरणार्थ, उर्दूतील हलन्त लघु असणारी वृत्ते मराठीत वापरता येत नाहीत. कारण आपल्याकडे ती पद्धत नाही. आपण शेवटचे अक्षर हे गुरूच मानतो. आटापिटा करून वापरल्यास ती शोभत नाहीत. + +१) +२) +३) +१) शुक्रतारा मंदवारा चांदणे पाण्यातुनी +२) त्या फुलांच्या गंधकोशी सांग तू आहेस का +३) चांदणे शिंपित जाशी चालता तू चंचले +मनोगतावरील माहिती Archived 2005-05-23 at the Wayback Machine. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15135.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15135.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a8c80d197f7666a3968cc4809233e9e7ff4905bb --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15135.txt @@ -0,0 +1 @@ +देवयानी ही एक मराठी मालिका आहे जी स्टार प्रवाह वाहिनीवर प्रसारित केली जात होती. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15138.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15138.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ccd93f06ac395cd7c96f155baaf109f16c02e12b --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15138.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +हिंदू पुराणांनुसार देवयानी ही असुरांचा पुरोहित शुक्राचार्य व जयंती यांची कन्या होती. आयुवंशातील राजा ययाति याची ती पत्नी होती. महाभारतात हिने बृहस्पतीचा पुत्र कच याच्यावर केलेल्या असफल प्रेमाची व त्यातून पुढे हिला ययातीशी विवाह करणे भाग पडल्याची कथा वर्णिली आहे. ययातीपासून हिला यदु व तुर्वसु या नावांचे दोन पुत्र झाले. +पौराणिक साहित्यमते पुरंदर इंद्राची कन्या जयंती ही हिची माता होती. शुक्राचार्याची तपस्या भंग करण्यासाठी इंद्राने जयंतीला त्याच्याकडे पाठविले. त्यास प्रसन्न करून दहा वर्षेवृपर्यंत ती त्याच्याकडे राहिली. त्यावेळी हिचा जन्म झाला. +संजीवनी विद्येच्या प्राप्तीसाठी देवांचे गुरू बृहस्पतीचा पुत्र कच शुक्राचार्यांच्या आश्रमात राहिला. त्याच्या आकर्षक व्यक्तीमत्त्वावर मोहित होऊन देवयानीने त्याच्याशी लग्न करण्याची इच्छा व्यक्त केली. परंतु गुरूकन्येशी विवाह करणे अयोग्य असल्याचे सांगून कचाने हिचा विवाह प्रस्ताव झिडकारला. क्रुद्ध होऊन कचाची विद्या निष्फळ होण्याचा शाप हिने त्याला दिला. कचानेही कोणीहि ऋषिकुमार हिच्याशी विवाह करणार नाही असा प्रतिशाप दिला. त्यामुळे देवयानीला उत्तरकालात क्षत्रिय कुळातील ययाति राजाशी विवाह करणे भाग पडले. (महाभारत. आदीपर्व. ७३.१२) diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15159.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15159.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7576a8121b9f00e6624df74c868fbc5cc3b4a321 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15159.txt @@ -0,0 +1 @@ +देवराव माडगुजी होळी मराठी राजकारणी आहेत. हे गडचिरोली मतदारसंघातून भारतीय जनता पक्षाकडून महाराष्ट्राच्या तेराव्या आणि चौदाव्या विधानसभेवर निवडून गेले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15174.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15174.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a44c63e3e3b802137451659a97c00bff0e11bc2e --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15174.txt @@ -0,0 +1,25 @@ +१७° ०३′ ५४″ N, ७३° ३६′ ५७″ E + +देवरुख हे कोकणातल्या, रत्‍नागिरी जिल्ह्यामधील संगमेश्वर तालुक्यातील एक गाव आहे. देवी सोळजाई ही देवरुख या गावाचे ग्रामदैवत आहे. +देवरुख गावात मोठ्या प्रमाणावर वड व पिंपळ यांची झाडे आहेत. म्हणून या गावाला देववृक्ष असे म्हणत असत. त्याचा अपभ्रंश होऊन देवरुख असा झाला. +देवरुख हे कोकणातील एक छोटेसे गाव आहे. देवरुख हे पूर्वीपासून शेतीप्रधान गाव आहे. या गावामध्ये उन्हाळ्यात खूप उष्ण वातावरण असते व हिवाळ्यात उबदार वातावरण असते. येथे दरवर्षी मोठ्या प्रमाणात (४०० ते ५०० सेमी) पाऊस पडतो. तांदूळ,काजू,हापूस आंबा ही देवरूखमध्ये मोठ्या प्रमाणात घेतली जाणारी पिके आहेत. +देवरुख हे संगमेश्वर तालुक्याचे मुख्यालय आहे. संगमेश्वर तालुक्याचे मुख्यालय हे संगमेश्वर गावातच होते. पण १८७८ साली तिथे भीषण आग लागली आणि सर्व सरकारी इमारती जळाल्या. तेव्हा संगमेश्वर तालुक्याचे मुख्यालय देवरुख या गावात हलविले.संगमेश्वर तालुक्याचे पंचायत समिती कार्यालय हे देवरुखला आहे. +पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते. +येथे राष्ट्रीयीकृत बँक ऑफ इंडियाची शाखा आहे.[१] शेती, दुग्धव्यवसाय,विहीर खोदणे, शेळ्यामेंढ्यापालन, किराणा दुकान,इतर सेवा व्यवसाय इत्यादीसाठी बँक वित्त पुरवठा करते. +छत्रपती शिवाजी महाराज व छत्रपती संभाजी महाराज यांनी देवरुखला वेळोवेळी भेट दिली आहे.तसेच शिवाजी महाराजांनी बरेचदा श्री सोळजाई मातेच्या मंदिरालाही भेट दिली आहे.रायगड आणि विशाळगड हे देवरुखपासून सर्वात जवळचे किल्ले आहेत. +देवरुखमध्ये चौसोपी हे ठिकाणसुद्धा प्रसिद्ध आहे.छत्रपती संभाजी महाराजांच्या काळात या ठिकाणी घोड्यांचा तबेला होता.कवी कलश हे तेथील सर्व व्यवस्था पाहत. +देवरुख गावात पार्वतीबाई आठवलें Archived 2022-06-07 at the Wayback Machine.सारख्या समाजसेविका होऊन गेल्या.तसेच श्री.शंकर धोंडशेठ सार्दळ आणि त्यांची मुलगी विमल शंकर सार्दळ हे स्वातंत्र्यसैनिक होते. श्री. शंकर धोंडशेठ सार्दळ यांनी विनोबा भावे यांच्यासोबत भू-दान चळवळीमथ्ये मोठ्या प्रमाणात सहभाग घेतला.शंकर सार्दळ यांनी लिला विशंभर हे कानडी साहित्य मराठीमध्ये भाषांतरित केले. +बावनदी व सप्तलिंगी या दोन नद्यांमधून देवरुखला पाणीपुरवठा केला जातो. चांदोली अभयारण्याजवळील सह्याद्रीच्या पर्वतरांगातून बावनदीचा उगम झाला आहे, तसेच सप्तलिंंगी नदीचा उगम देखील सह्याद्रीच्या पर्वतरांगामधून झाला आहे. देवरुखला बावनदी या नदीचा पाणीपुरवठा होतो. देवरुखचे जलशुद्धकरण केंद्र परशराम वाडीत आहे. +श्रीमती इंदिराबाई हळबे उर्फ मावशीबाई हळबे यांनी १९५४ साली देवरुख मध्ये 'मातृमंदिर' या संस्थेची स्थापना केली. या संस्थेने देवरुख मध्ये आरोग्य सुविध उपलब्ध केल्या. +देवरुख शिक्षण प्रसारक मंडळाची स्थापना कै.श्री.काकासाहेब पंडित, कै.श्री.दादासाहेब मावळणकर (लोकसभेचे पहिले सभापती), कै.श्री.विनायकराव केतकर, कै.श्री.दादासाहेब पित्रे, कै.श्री.रावसाहेब कुलकर्णी, कै.श्री.दादासाहेब सरदेशपांडे आणि देवरुख गावातील इतर ग्रामस्थांनी मिळून सन १९२७ साली केली.कै.श्री तात्यासाहेब आठल्ये व कै. श्री. विश्वनाथराव सप्रे यांनी स्थानिक विद्यार्थ्यांसाठी कला व वाणिज्य शाखा देवरूख परिसरात सुरू करून शिक्षणाची दारे खुली केली.कै.श्री.अरुण आठल्ये यांनी स्वतःची हमी देऊन खूप मोठे कर्ज घेतले व संस्थेचा विस्तार केला.त्यांनी ही संस्था कर्जमुक्त केली.त्यांनी त्यांच्याजवळ असणारा बॉम्बे स्कूल अॉफ आर्ट्सच्या जुन्या शिक्षकांच्या चित्रांचा संग्रह संस्थेला दान केला.या संस्थेने १९२७ साली न्यू इंग्लिश स्कूल देवरूखची स्थापना केली.येथे पाचवी ते दहावीपर्यंत शिक्षण दिले जाते.संस्थेकडे गुरुवर्य काकासाहेब सप्रे विज्ञान महाविद्यालय आहे.या संस्थेकडे श्रीमती अरूंधती अरुण पाध्ये इंग्लिश मिडीअम स्कूल आहे.येथे बालवाडीपासून ते आठवीपर्यंत शिक्षण दिले जाते. +देवरूखपासून ५किमी अंतरावर राजेंद्र माने अभियांत्रिकी व तंत्रज्ञान महाविद्यालय आहे. +देवरुख नगरच्या सभोवताली २० किलोमीटर अंतरात दोन-तीन प्रसिद्ध पर्यटन स्थळे आहेत. +मार्लेश्वर हे तीर्थक्षेत्र आणि पर्यटन स्थळ देवरूखपासून १७ किमी अंतरावर आहे. मार्लेश्वर हे एक शंकराचे मंदिर असून ते सह्याद्री पर्वतात प्राचीन गुहेत आहे. मार्लेश्वर हे एक जागृत शिवलिंग आहे, असे सांगितले जाते. गुहेला लागूनच प्रसिद्ध बारमाही धबधबा आहे. +देवरुख गावाजवळच एका पर्वतात टिकलेश्वर हे प्रसिद्ध शिवमंदिर आहे. हे शिवमंदिर देवरुखपासून ५ किलोमीठर अंतरावर आहे.येथील टेकडीवरून आपल्याला तीन गावे दिसतात. +संगमेश्वर येथील प्रसिद्ध कर्णेश्वराचे मंदिर हे हेमाडपंथी शैलीचे आहे. हे मंदिर देवरुखपासून सुमारे १७ किमी अंतरावर आहे. +केदारलिंग मंदिर हे भेट देण्सायारखे ठिकाण आहे.देवरुखपासून १०किमी अंतरावर असलेल्या केतवली गावाचे हे ग्रामदैवत आहे. हे शिवमंदिर आहे. +सोळजाई ही देवरुखची ग्रामदेवता आहे. छत्रपती शिवाजी महाराजांनी रायगड किल्ला ते विशाळगड किल्ला असा प्रवास करत असताना या देवळाला वेळोवेळी भेट दिली आहे. भारतातील अनेक लोकांनी या देवळाला भेट दिली आहे. +देवरुख हे संगमेश्वर तालुक्यातील एक छोटेसे गाव आहे.हे संगमेश्वरपासून १७ किमी अंतरावर, आणि रत्‍नागिरीपासून ४९ किमी अंतरावर आहे. देवरूखपासून संगमेश्वर तसेच रत्‍नागिरीपर्यंत सतत बससेवा सुरू असते. देवरुख ते संगमेश्वर तसेच रत्‍नागिरीपर्यंत खाजगी वाहनांचीसुद्धा ये-जा असते. कोल्हापूरपासून देवरुख हे १०० किमी अंतरावर आहे. कोल्हापूर-देवरूख मार्गावर एस्‌टीची निरंतर सेवा सुरू असते.बेळगाव हे देवरुखपासून २१० किमी अंतरावर आहे. +देवरुख कोकण रेल्वेला जोडलेले नाही, पण देवरुखपासून रत्‍नागिरी आणि संगमेश्वर रेल्वे स्थानकपर्यंत अनेक बसेस नियमितपणे ये-जा करत असतात. देवरुख ते संगमेश्वर रेल्वे स्थानक अंतर १७ किमी आहे, तर देवरुख ते रत्‍नागिरी रेल्वे स्थानक अंतर ४८ किमी आहे. + +[[वर्ग:संगमेश्वर तालुक्यातील गावे] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15177.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15177.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..61f63a429762a44a678c78fc98b65bebf58ea283 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15177.txt @@ -0,0 +1,11 @@ + सनातन +हिंदू धर्मातील मान्यतेनुसार नारद मुनी हे ब्रह्मदेवाच्या सात मानसपुत्रांपैकी एक आहेत. त्यांनी तपःसामर्थ्याने ब्रह्मर्षी पद प्राप्त केलेले आहे. नारद मुनी हे भगवान विष्णू यांच्या परमप्रिय भक्तांपैकी एक मानले जातात. तसेच त्यांना देवर्षी असेही म्हणतात. +नारद जयंती वैशाख कृष्ण प्रतिपदेला (किंवा, काहींच्या मते द्वितीयेला) असते. +'नार' या संस्कृत शब्दाचा अर्थ पाणी असा होतो. पाणी देणारा तो नारद अशी या शब्दाची फोड आहे. ('नारं ददाति सः नारदः') त्यांना स्वर्गलोक, मृत्यूलोक व पाताळलोक ह्या तिन्ही लोकांत मुक्त संचार करता येतो. त्यांचे एका हाताता वीणा असते तर एका हातात चिपळ्या. ते तोंडाने सतत नारायण नारायण असे म्हणत असतात. ते मुळात भक्तीचा प्रचार व प्रसार करतात. कीर्तनकलेचे श्रेय नारदमुनींना देण्यात येते.[१] +नारदांच्या मस्तकावर अंबाड्यासारखा केशचूडा बांधलेला असतो व त्यावर फुलांची माळा लपेटलेली असते. कपाळावर त्रिपुंड लावलेला, गळ्यात जानवे व तुळशीच्या मण्यांची माळ, दंडावर केयूर व मनगट्या घातलेल्या, तसेच पायात खडावा असा त्यांचा साधारण वेश असतो. तसेच त्यांनी तलम चांगल्या प्रतीचे वस्त्र धारण केले असते. ते, एखादी परिस्थिती आपल्या हाती घेऊन त्याला योग्य वळण लावण्यात वाकबगार आहेत. ते संभाषणामध्ये सत्याची जाणीव करून देतात. .[१] +नारद हे कळलावे नारद म्हणून अधिक ओळखले जातात. देवांमध्ये किंवा देवपत्‍नींमध्ये भांडणे लावण्यात हे हुशार आहेत.[ संदर्भ हवा ]पण या कळी लावण्यामध्येसुद्धा जगाचे हित असते +नारदमुनी हे जगाला भक्तीचा सोपा मार्ग दाखवणारे, भक्तिरसाचा सुगंध देणारे, भक्तिमय गंगेमध्ये न्हाऊन जाणारे मुनी आहेत. भक्ती म्हणजे काय हे जगाला पटवून सांगणारे देवर्षी नारद धर्मशास्त्रांमध्ये पारंगत आहेत. रामायण-महाभारतातच नव्हे तर तिन्ही चारी युगामध्ये त्यांची मोठी ख्याती आहे. प्रत्येक ग्रंथामध्ये देवर्षी नारद मुनींचा मोठा वाटा असतोच. वीणा हाती घेऊन ते तिन्ही लोकांमध्ये व सप्तपाताळांमध्ये भ्रमण करत असतात. + + + + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15179.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15179.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f76b9101c8f99ce56a145b45f03dbf51ba25246e --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15179.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +देवळदरी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील सुरगाणा तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सियसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान २,००० मि.मी.पर्यंत असते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15190.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15190.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f1e95d1a317c29ddd30c84a8756660e9dde99ad7 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15190.txt @@ -0,0 +1,2 @@ + देवळा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील मारेगांव तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15191.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15191.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fa1d3366a2132c10f95a343f1e83f39ac63db00d --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15191.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +देवळा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील सुरगाणा तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सियसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान २,००० मि.मी.पर्यंत असते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15193.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15193.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4775f0167f8123bd047474b942b720e9e5015aab --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15193.txt @@ -0,0 +1,6 @@ + +देवळा तालुका हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्याचा एक तालुका आहे. +भावूर भावडे (देवळा) भिलवड चिंचावे दहिवड (देवळा) देवळा देवपूरपाडा डोंगरगाव (देवळा) फुलेमाळवाडी गिरनारे गुंजाळनगर हणमंतपाडा कांचणे कनकापूर कापशी (देवळा) खडकतळे खालप खामखेडे खरडे खुंटेवाडी कुंभार्डे (देवळा) लोहोनेर महालपाटणे महात्मा फुलेनगर माळवाडी (देवळा) माताणे मेशी निंबोळे फुलेनगर पिंपळगाव (देवळा) रामेश्वर (देवळा) रामनगर (देवळा) सांगवी (देवळा) सटवाईचीवाडी सावकीलोहोनेर शेरी श्रीरामपूर (देवळा) सुभाषनगर (देवळा) तिसगाव (देवळा) उमरणे वऱ्हाळे वासोळ विजयनगर (देवळा) विठेवाडी वडाळीवाखरी वाजगाव वाखरी (देवळा) वारशी वरवंडी झिरेपिंपळे +देवळा तालुका तालुक्याचे शहर हे जिल्याचे मुख्यालय नाशिक शहरापासुन जवळपास ७४ किमी. अंतरावर आहे तर मुंबईपासुनचे अंतर जवळपास २३८ किमी. आहे. देवळा तालुका तालुक्याच्या उत्तरेस बागलाण, पुर्वेस मालेगाव, दक्षिणेस चांदवड तर पछ्शिमेस कळवण तालुके आहेत. +देवळा तालुका राज्य मार्ग व स्थानिक जिल्हामार्गांनी जोडला गेला आहे. देवळा शहर कळवण-देवळा व देवळा-सौंदाणे रस्त्यांनी जोडले गेले आहे. दळण-वळणाकरीता राज्यमहामंडळाच्या बसेस सोबत खाजगी प्रवासी साधनांचा तसेच मालवाहतुक साधनांचा वापर केला जातो. +देवळा तालुका पासून 17 किलोमीटर अंतरावर असलेल्या धोडप किल्ला पर्यटनाचे मुख्य आकर्षण आहे diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15208.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15208.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2375cb1aea50f642c08250a72fdc80fa65e95c7a --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15208.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +देवळी विधानसभा मतदारसंघ - ४५ हा महाराष्ट्र राज्य विधानसभेच्या २८८ मतदारसंघांपैकी एक आहे. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार केलेल्या मतदारसंघांच्या रचनेनुसार, देवळी मतदारसंघात वर्धा जिल्ह्यातील देवळी तालुका, वर्धा तालुक्यातील अजनी, सेवाग्राम, वायगांव, वायफड ही महसूल मंडळे आणि हिंगणघाट तालुक्यातील कानगांव आणि अलीपूर ही महसूल मंडळे यांचा समावेश होतो. देवळी हा विधानसभा मतदारसंघ वर्धा लोकसभा मतदारसंघात मोडतो.[१] +भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे रणजित प्रतापराव कांबळे हे देवळी विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.[२] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15209.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15209.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6a346f80d621353bbd8de9f1d9f205fe995831c3 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15209.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +देवळी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील देवळी तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते. उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात. उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो. मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15218.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15218.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..68582dde6857e8faf6bfb6d031ccaff2e131b0c6 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15218.txt @@ -0,0 +1,8 @@ + देवळी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील मालवण तालुक्यातील एक गाव आहे. +पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती केली जाते. +१.https://villageinfo.in/ +२.https://www.census2011.co.in/ +३.http://tourism.gov.in/ +४.https://www.incredibleindia.org/ +५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism +६.https://www.mapsofindia.com/ diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15223.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15223.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5984547f9ebeee86874827b3b8a17dbd2743bfe6 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15223.txt @@ -0,0 +1,18 @@ +देवळीतर्फेकोहज हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील वाडा तालुक्यातील एक गाव आहे. +वाडा बस स्थानकापासून राष्ट्रीय महामार्ग क्रमांक ८४८ ने जाऊन पुढे गोर्हे मार्गाने गेल्यावर हे गाव लागते. वाडा बस स्थानकापासून हे गाव १७ किमी अंतरावर आहे. +पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते. +हे मध्यम आकाराचे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात १२३ कुटुंबे राहतात. एकूण ५४८ लोकसंख्येपैकी २६९ पुरुष तर २७९ महिला आहेत. गावाची साक्षरता ७१.०८ टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ७९.१८ आहे तर स्त्री साक्षरता ६३.०१ आहे. गावातील वय वर्ष शून्य ते सहा वर्षे लहान मुलांची संख्या ५७ आहे.ती एकूण लोकसंख्येच्या १०.४० टक्के आहे. मुख्यतः आदिवासी व कुणबी समाजातील लोक येथे राहतात. कुणबी समाजाचा शेती हा मुख्य व्यवसाय असून आदिवासी समाज शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर, कामगार म्हणून काम करतात. ते काही प्रमाणात कुक्कुटपालन, बकरीपालन सुद्धा करतात. +गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत.महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बस वाडा बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. रिक्षा सुद्धा वाड्यावरून उपलब्ध असतात. +कुर्ळे, गाळतरे, नाणे, शेळटे, मुंगुस्ते, भोपिवळी, वैतरणानगर, पिंपळास, खारिवळीतर्फेकोहोज, आपटी, गोर्हे ही जवळपासची गावे आहेत.मांडा-वावेघर ग्रामपंचायतीमध्ये भोपिवळी, देवळीतर्फेकोहज, मांडे,मुंगुस्ते, वावेघर ही गावे येतात. +१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html +२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html +३. +https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/ +४. +http://tourism.gov.in/ +५. +http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036 +६. +https://palghar.gov.in/ +७. +https://palghar.gov.in/tourism/ diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15226.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15226.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2375cb1aea50f642c08250a72fdc80fa65e95c7a --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15226.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +देवळी विधानसभा मतदारसंघ - ४५ हा महाराष्ट्र राज्य विधानसभेच्या २८८ मतदारसंघांपैकी एक आहे. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार केलेल्या मतदारसंघांच्या रचनेनुसार, देवळी मतदारसंघात वर्धा जिल्ह्यातील देवळी तालुका, वर्धा तालुक्यातील अजनी, सेवाग्राम, वायगांव, वायफड ही महसूल मंडळे आणि हिंगणघाट तालुक्यातील कानगांव आणि अलीपूर ही महसूल मंडळे यांचा समावेश होतो. देवळी हा विधानसभा मतदारसंघ वर्धा लोकसभा मतदारसंघात मोडतो.[१] +भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे रणजित प्रतापराव कांबळे हे देवळी विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.[२] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15240.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15240.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..73ea30bd2c11633096436a9fbbdb20fe1a4232f8 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15240.txt @@ -0,0 +1 @@ +देवळे हे रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील संगमेश्वर तालुक्यातील एक गाव आहे. स्वातंत्र्यपूर्व काळात देवळे महाल हे सुभ्याचे ठिकाण होते. देवळे गावात श्री भवानी खड्गेश्वराचे पुरातन देवस्थान आहे. प्रतिवर्षी महाशिवरात्रीला येथे मोठा उत्सव असतो.स्वामी रंगावधूत महाराजांचे हे मूळ गाव आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15259.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15259.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..487847cbb588b76fdb8b2c81112c18f36e8141e2 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15259.txt @@ -0,0 +1,32 @@ +जनगणना स्थल निर्देशांक ५३८८९६ असलेले देवसुर हे गाव, गडचिरोली या जिल्ह्यातील ३२९.०२ हेक्टर क्षेत्राचे गाव असून २०११ च्या जनगणनेनुसार [१] ह्या गावात २६ कुटुंबे आहेत व एकूण लोकसंख्या ९८ आहे.ह्याच्या सर्वात जवळचे शहर गडचिरोली हे ८९ किलोमीटर अंतरावर आहे. +गावात असणाऱ्या सुविधा - पूर्व-प्राथमिक शाळा-१. स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे - +५ किमीपेक्षा कमी अंतरावर : प्राथमिक शाळा, कनिष्ठ माध्यमिक शाळा, माध्यमिक शाळा ग्यारापत्ती येथे आहे. ५ ते १० किमी अंतरावर : उच्च माध्यमिक शाळा मुरुमगाव येथे आहे. १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर : पदवी महाविद्यालय धानोरा येथे आहे. पॉलिटेक्निक, अभियांत्रिकी महाविद्यालय, व्यावसायिक प्रशिक्षण शाळा गडचिरोली येथे आहे. वैद्यकीय महाविद्यालय , मॅनिजमेन्ट इन्स्टिट्युट नागपूर येथे आहे. अनौपचारिक प्रशिक्षण केन्द्र, अपंगांसाठी खास शाळा नागपूर येथे आहे. +असलेल्या सुविधा- +प्राथमिक आरोग्य उपकेन्द्र, -१ +नसलेल्या सुविधा - +कम्युनिटी हेल्थ सेंटर, प्राथमिक आरोग्य केन्द्र, प्रसूति व शिशुसंगोपन केन्द्र, क्षयरोग रुग्णालय, अ‍ॅलोपॅथिक रुग्णालय, अन्य उपचार पद्धतीचे रुग्णालय, दवाखाने, गुरांचे दवाखाने, फिरते दवाखाने, कुटुंब कल्याण केन्द्र, +असलेल्या सुविधा- काही नाही +नसलेल्या सुविधा - +बाह्य रोगी विभाग, बाह्य व भरती असलेले रोगी विभाग, धर्मादाय बिगर-सरकारी रुग्णालय, एमबीबीएस पदवीधर डॉक्टर, इतर पदवीधर डॉक्टर, पदवी नसलेले डॉक्टर, पारंपरिक वैद्य व वैदू, औषधाची दुकाने, इतर बिगरसरकारी वैद्यकीय सुविधा, +असलेल्या सुविधा- +झाकलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा, न झाकलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा, हँड पंपच्या पाण्याचा पुरवठा, बारमाही सुरू असलेल्या हँड पंपच्या पाण्याचा पुरवठा, +नसलेल्या सुविधा - +शुद्ध केलेल्या पाण्याचा नळातून पुरवठा, शुद्ध न केलेल्या पाण्याचा नळातून पुरवठा, बोअर वेलच्या पाण्याचा पुरवठा, बारमाही सुरू असलेल्या बोअरवेल पाण्याचा पुरवठा, झऱ्यांच्या पाण्याचा पुरवठा, नदी /कालवे यातील पाण्याचा पुरवठा, तलाव / तळी यातील पाण्याचा पुरवठा, इतर पाण्याचा पुरवठा, +असलेल्या सुविधा- +सांडपाणी शुद्धीकरणाच्या सयंत्रात सोडले जाते. +नसलेल्या सुविधा - +उघडी गटारे, न्हाणीघरासह सार्वजनिक स्वच्छता गृह, न्हाणीघर नसलेले सार्वजनिक स्वच्छता गृह, ग्रामीण सॅनिटरी हार्डवेरचे दुकान, सामूहिक बायोगॅस किंवा कचऱ्याच्या उत्पादक पुनर्वापराची व्यवस्था, +गावात असणाऱ्या सुविधा - +मोबाइल फोन सुविधा, सार्वजनिक बस सेवा, जिल्ह्यातील मुख्य रस्त्याला जोडलेले रस्ते, जिल्ह्यातील दुय्यम रस्त्याना जोडलेले रस्ते, डांबरी रस्ते, कच्चे रस्ते, पाण्यासाठी नाल्या असणारे डांबरी रस्ते, बारमाही रस्ते, स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे - +पोस्ट ऑफिस, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. उपपोस्ट ऑफिस, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. इंटरनेट कॅफे/सर्व्हिस सेंटर, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. खाजगी कूरियर, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. खाजगी बस सेवा, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. रेल्वे स्थानक, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. ऑटो व टमटम, - ५ किमीपेक्षा कमी अंतरावर. टॅक्सी, - ५ किमीपेक्षा कमी अंतरावर. ट्रॅक्टर - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. सायकल रिक्षा (पायचाकी), - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. बैल व इतर जनावरांनी ओढलेल्या गाड्या, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. राष्ट्रीय महामार्गाला जोडलेले रस्ते, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. राज्य महामार्गाला जोडलेले रस्ते, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. तळटीप- शिरगिणतीत असलेल्या पुढील सुविधांच्या उपलब्धततेची माहिती नाही - सायकल रिक्षा (यांत्रिक), समुद्र व नदीवरील बोट वाहतूक, बोट वाहतुकीयोग्य जलमार्ग, +गावात असणाऱ्या सुविधा - शेतमाल विक्री संस्था, +स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे - +ए टी एम, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. व्यापारी बँका, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. सहकारी बँका, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. शेतकी कर्ज संस्था, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. स्वसहाय्य गट (SHG), - ५ किमीपेक्षा कमी अंतरावर. रेशनचे दुकान, - ५ किमीपेक्षा कमी अंतरावर. मंडया / कायम बाजार, - ५ ते १० किमी अंतरावर. आठवड्याचा बाजार, - ५ ते १० किमी अंतरावर. शेतमाल विक्री संस्था, +गावात असणाऱ्या सुविधा - +शिशुविकास पौष्टिक आहार केन्द्र (ICDS), अंगणवाडी पौष्टिक आहार केन्द्र, अंगणवाडी पौष्टिक आहार केन्द्र, इतर पौष्टिक आहार केन्द्र, आशा, जन्म व मृत्यु नोंदणी केन्द्र, +स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे - +समुदाय भवन (दूरचित्रवाणी सह अथवा विरहित), - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. क्रीडांगण, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. खेळ / करमणूक क्लब, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. सिनेमा/ व्हिडियो थियेटर, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. सार्वजनिक ग्रंथालय, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. सार्वजनिक वाचनालय, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. वृत्तपत्र पुरवठा, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. विधानसभा मतदान केन्द्र, - ५ ते १० किमी अंतरावर. +घरगुती वापरासाठी वीजपुरवठा - आहे. +शेतीसाठी वीजपुरवठा - नाही. +व्यापारी वापरासाठी वीजपुरवठा - नाही. +सर्व प्रकारच्या वापरासाठी वीजपुरवठा - नाही. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15280.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15280.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4e1e30add6881d67640590b64c6b36392d734dbd --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15280.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +देवापूर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील देगलूर तालुक्यातील एक गाव आहे. +नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८० टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15284.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15284.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..eeefd67c312d18a1efe0b70c6181098d30f8f5aa --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15284.txt @@ -0,0 +1 @@ +देवापूर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील हिंगणा तालुक्यातील एक गाव आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15297.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15297.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c28cae0f98b410ac879fc4b27d8d0843c8c60141 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15297.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +देवास जूनियर (धाकटी पाती) ची स्थापना 1728 मध्ये जिवाजी राव पवार यांनी मराठ्यांनी मध्य भारत जिंकताना केली होती. मराठा संस्थानाकडून ही १५ तोफांची सलामी होती. १२ डिसेंबर १८१८ रोजी ते ब्रिटिश संरक्षित राज्य बनले. [१] +मूळ राज्याची स्थापना १७२८मध्ये मराठ्यांच्या पवार कुळातील जिवाजी राव यांनी केली होती, ज्यांनी मराठ्यांच्या विजयाचा एक भाग म्हणून पेशवा बाजीराव यांच्यासमवेत त्यांचा मोठा भाऊ (तुकोजी) सोबत माळव्यात प्रवेश केला होता. [२] +भाऊंनी प्रदेश आपापसांत वाटून घेतला; त्याच्या वंशजांनी कुटुंबातील कनिष्ठ आणि वरिष्ठ शाखा म्हणून राज्य केले. १८४१ नंतर, प्रत्येक शाखेने आपल्या भागावर स्वतंत्र राज्य म्हणून राज्य केले, जरी प्रत्येकाच्या मालकीच्या जमिनी एकमेकांशी घट्ट जोडल्या गेल्या; देवास, राजधानी शहरात, मुख्य रस्त्याच्या दोन्ही बाजू वेगळ्या प्रशासनाच्या अंतर्गत होत्या आणि पाणी पुरवठा आणि प्रकाशाची स्वतंत्र व्यवस्था होती. [३] +कनिष्ठ शाखेचे क्षेत्रफळ ४४० चौ. मैल (१,१०० चौ. किमी) आणि 1901 मध्ये त्यांची लोकसंख्या ५४९०४ होती. दोन्ही देवास राज्ये मध्य भारत एजन्सीच्या मालवा एजन्सीत होती. १९४७ मध्ये भारताच्या स्वातंत्र्यानंतर, देवासच्या महाराजांनी भारतात प्रवेश केला आणि त्यांची राज्ये मध्य भारतामध्ये विलीन झाली, जे 1950 मध्ये भारताचे एकच राज्य बनले. १९५६ मध्ये, मध्य भारत मध्य प्रदेश राज्यात विलीन झाला. + +देवास कनिष्ठ दरबार (न्यायालय) जहागीरदार, सरदार, इस्थमुरदार आणि मानकरी यांचा बनलेला होता. [४] [५]कर्नल महाराजा सर यशवंत राव पवार यांना दोन मुली होत्या, 'दुर्गाराजे' (पद्माराजे यांची मुलगी) ज्यांचा विवाह ग्वाल्हेरच्या सरदार फाळके कुटुंबात झाला आणि 'उदयाराजे' (मेनका राजे यांची मुलगी) ज्यांनी प्रयागपूरच्या राजाशी लग्न केले. +राजमाता श्रीमंत उदयाराजे देवास जूनियर राजघराण्याच्या सध्याच्या प्रमुख आहेत. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15344.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15344.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fc374d3f915b84b380a84903d6bfb82892c8d953 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15344.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +देवीनगरतांडा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील परभणी जिल्ह्यातील सोनपेठ तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे.येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २७ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो.पावसाळ्यात दिवसा तापमान ३० अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.वार्षिक पर्जन्यमान ५५० मिमी असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून मध्य हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३९ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15356.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15356.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..bbf4f826916e1711322e9c4e79b6b838801557b0 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15356.txt @@ -0,0 +1,11 @@ +देवेंद्र गंगाधर फडणवीस (जन्म: २२ जुलै इ.स. १९७०) हे भारतीय जनता पक्षातील नेते आहेत. ते महाराष्ट्र राज्याचे उपमुख्यमंत्री आहे. ते नागपूर नैर्ऋत्य विधानसभा मतदारसंघातून निवडून आलेले महाराष्ट्राचे आमदार आहेत. ३१ ऑक्टोबर २०१४ला वयाच्या ४४व्या वर्षी मुख्यमंत्रिपदाची शपथ घेणारे फडणवीस हे महाराष्ट्राचे दुसरे सर्वात तरुण मुख्यमंत्री[१] होते. त्यापूर्वी, वयाच्या ३८व्या वर्षी मुख्यमंत्रीपदाची शपथ घेणारे शरद पवार महाराष्ट्राचे सर्वात तरुण मुख्यमंत्री होते. २०१९ छुप्या पद्धतीने सरकार स्थापन करून सर्वात कमी काळासाठी महाराष्ट्र राज्याचे मुख्यमंत्री म्हणून देखील त्यांची नोंद आहे. +[ संदर्भ हवा ] +‘माझ्या बाबांना इंदिरा गांधींनी अटक केली त्यामुळे मी इंदिरा कॉन्व्हेंटमध्ये शिकणार नाही, असे आणीबाणीच्या काळात वयाच्या सहाव्या वर्षी देवेंद्रने आईला बजावून सांगितले. शेवटी त्या कॉन्व्हेंटमधून त्याला सरस्वती शाळेत टाकावे लागले.[ संदर्भ हवा ] संघ, जनसंघाच्या संस्कारांचे बाळकडू मिळालेला तोच मुलगा पुढे भाजपाचा प्रदेशाध्यक्ष झाला आणि नंतर महाराष्ट्राचा मुख्यमंत्री झाला. सोशल मीडियामध्ये गेले काही महिने गाजत असलेली ‘दिल्लीत नरेंद्र आणि राज्यात देवेंद्र’ ही घोषणा शेवटी प्रत्यक्षात अवतरली. +देवेंद्र गंगाधरराव फडणवीस यांच्या राजकीय कारकिर्दीची सुरुवात नव्वदच्या दशकात झाली व अत्यंत थोड्या कालावधीत जनमानसातील एक सन्मानित नेते म्हणून त्यांचे नेतृत्व उदयास आले.. त्यांनी नागपूर विद्यापीठातून कायद्यातील पदवीचे शिक्षण पूर्ण केले असून, व्यवसाय व्यवस्थापनातील पदव्युत्तर पदवी व कायदा, अर्थ, तंत्रज्ञान या क्षेत्रातील ज्ञानाचा उपयोग करून बर्लिन येथील डी.एस.ई.(??) बर्लिन येथून प्रकल्प व्यवस्थापन तंत्रातील डिप्लोमाचे शिक्षण पूर्ण केले.. +देवेंद्र फडणवीसांच्या मागे त्या वडलांची आणि काकूंची पुण्याई आहेच. पण देवेंद्र फडणवीस यांचे स्वतःचे कष्टही महत्त्वाचे आहेत. ते १७ वर्षाचे असताना त्यांच्या वडिलांचे निधन झाले. त्यानंतर वडिलांचे राजकीय वारसदार म्हणून पुढे येत त्यांनी वयाच्या अवघ्या २२ व्या वर्षी नागपूर महानगरपालिकेची निवडणूक जिंकत नगरसेवक म्हणून पालिकेत पाऊल टाकले. पाच वर्षात आपल्या कामाची चुणूक दाखवत आणि संघाचा पाठिंबा मिळवत वयाच्या २७ व्या वर्षी नागपूर महापालिकेचे महापौर होण्याचा मान मिळवला.[२] +त्यानंतर देवेंद्र यांनी मागे वळून न पाहाता, आपले राजकीय नेतृत्व सिद्ध केले. त्यांनी विधानसभेकडे आपला मोर्चा वळवला. नागपूर पश्चिम विधानसभा मतदारसंघातून दोनवेळा निवडून येण्याचा करिष्मा केला. मतदारसंघ पुनर्रचनेनंतर नागपूर दक्षिण-पश्चिम विधानसभा मतदारसंघातून त्यांनी २००९ साली तिसऱ्यांदा विजय संपादन केला. २००४ सालच्या निवडणुकीत देवेंद्र यांनी काँग्रेसचे दिग्गज नेते रणजित देशमुख यांचा पराभव करून विधानसभेतील आणि पक्षातील आपले वजन वाढवले. +फडणवीस यांनी त्यांचे प्रारंभिक शालेय शिक्षण तत्कालीन पंतप्रधान इंदिरा गांधी यांच्या नावावर असलेल्या इंदिरा कॉन्व्हेंटमध्ये केले. आणीबाणीच्या काळात फडणवीस यांच्या वडिलांना, जनसंघाचे सदस्य असताना, सरकारविरोधी आंदोलनात भाग घेतल्याबद्दल तुरुंगवास भोगावा लागला होता. फडणवीस यांनी नंतर इंदिरा कॉन्व्हेंटमध्ये त्यांचे शालेय शिक्षण सुरू ठेवण्यास नकार दिला कारण त्यांना पंतप्रधानांच्या नावाच्या शाळेत जायचे नव्हते कारण त्यांनी वडिलांना तुरुंगात टाकले होते. त्यानंतर त्यांची बदली नागपूरच्या सरस्वती विद्यालय शाळेत करण्यात आली, जिथे त्यांनी त्यांचे बहुतांश शालेय शिक्षण घेतले.[३] फडणवीस यांनी धरमपेठ कनिष्ठ महाविद्यालयात उच्च माध्यमिक शिक्षण घेतले. +फडणवीस यांच्याकडे नागपूर विद्यापीठाच्या शासकीय विधी महाविद्यालयातून कायद्याची पदवी, व्यवसाय व्यवस्थापनात पदव्युत्तर पदवी आणि DSE-जर्मन फाउंडेशन फॉर इंटरनॅशनल डेव्हलपमेंट, बर्लिन, जर्मनी येथून मेथड्स अँड टेक्निक्स ऑफ प्रोजेक्ट मॅनेजमेंटमध्ये डिप्लोमा आहे.[४] + +१ जानेवारी २०२०ला भाजपचे वरिष्ठ नेते आणि महाराष्ट्राचे माजी महसूल-मंत्री एकनाथ खडसे यांनी देवेंद्र फडणवीस आणि माजी जल-संपदा मंत्री गिरीश महाजन यांच्यावर आरोप केले की या दोघांनी जाणीवपूर्वक आपले २०१९ महाराष्ट्र विधानसभेचे तिकीट कापले. आपली उमेदवारी कापून आपले राजकारण संपवण्याचा कट रचला गेला असे खडसे वृत्त-वाहिन्यांवर दिलेल्या मुलाखतीत म्हणाले[५][६] +[ संदर्भ हवा ] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15360.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15360.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..bbf4f826916e1711322e9c4e79b6b838801557b0 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15360.txt @@ -0,0 +1,11 @@ +देवेंद्र गंगाधर फडणवीस (जन्म: २२ जुलै इ.स. १९७०) हे भारतीय जनता पक्षातील नेते आहेत. ते महाराष्ट्र राज्याचे उपमुख्यमंत्री आहे. ते नागपूर नैर्ऋत्य विधानसभा मतदारसंघातून निवडून आलेले महाराष्ट्राचे आमदार आहेत. ३१ ऑक्टोबर २०१४ला वयाच्या ४४व्या वर्षी मुख्यमंत्रिपदाची शपथ घेणारे फडणवीस हे महाराष्ट्राचे दुसरे सर्वात तरुण मुख्यमंत्री[१] होते. त्यापूर्वी, वयाच्या ३८व्या वर्षी मुख्यमंत्रीपदाची शपथ घेणारे शरद पवार महाराष्ट्राचे सर्वात तरुण मुख्यमंत्री होते. २०१९ छुप्या पद्धतीने सरकार स्थापन करून सर्वात कमी काळासाठी महाराष्ट्र राज्याचे मुख्यमंत्री म्हणून देखील त्यांची नोंद आहे. +[ संदर्भ हवा ] +‘माझ्या बाबांना इंदिरा गांधींनी अटक केली त्यामुळे मी इंदिरा कॉन्व्हेंटमध्ये शिकणार नाही, असे आणीबाणीच्या काळात वयाच्या सहाव्या वर्षी देवेंद्रने आईला बजावून सांगितले. शेवटी त्या कॉन्व्हेंटमधून त्याला सरस्वती शाळेत टाकावे लागले.[ संदर्भ हवा ] संघ, जनसंघाच्या संस्कारांचे बाळकडू मिळालेला तोच मुलगा पुढे भाजपाचा प्रदेशाध्यक्ष झाला आणि नंतर महाराष्ट्राचा मुख्यमंत्री झाला. सोशल मीडियामध्ये गेले काही महिने गाजत असलेली ‘दिल्लीत नरेंद्र आणि राज्यात देवेंद्र’ ही घोषणा शेवटी प्रत्यक्षात अवतरली. +देवेंद्र गंगाधरराव फडणवीस यांच्या राजकीय कारकिर्दीची सुरुवात नव्वदच्या दशकात झाली व अत्यंत थोड्या कालावधीत जनमानसातील एक सन्मानित नेते म्हणून त्यांचे नेतृत्व उदयास आले.. त्यांनी नागपूर विद्यापीठातून कायद्यातील पदवीचे शिक्षण पूर्ण केले असून, व्यवसाय व्यवस्थापनातील पदव्युत्तर पदवी व कायदा, अर्थ, तंत्रज्ञान या क्षेत्रातील ज्ञानाचा उपयोग करून बर्लिन येथील डी.एस.ई.(??) बर्लिन येथून प्रकल्प व्यवस्थापन तंत्रातील डिप्लोमाचे शिक्षण पूर्ण केले.. +देवेंद्र फडणवीसांच्या मागे त्या वडलांची आणि काकूंची पुण्याई आहेच. पण देवेंद्र फडणवीस यांचे स्वतःचे कष्टही महत्त्वाचे आहेत. ते १७ वर्षाचे असताना त्यांच्या वडिलांचे निधन झाले. त्यानंतर वडिलांचे राजकीय वारसदार म्हणून पुढे येत त्यांनी वयाच्या अवघ्या २२ व्या वर्षी नागपूर महानगरपालिकेची निवडणूक जिंकत नगरसेवक म्हणून पालिकेत पाऊल टाकले. पाच वर्षात आपल्या कामाची चुणूक दाखवत आणि संघाचा पाठिंबा मिळवत वयाच्या २७ व्या वर्षी नागपूर महापालिकेचे महापौर होण्याचा मान मिळवला.[२] +त्यानंतर देवेंद्र यांनी मागे वळून न पाहाता, आपले राजकीय नेतृत्व सिद्ध केले. त्यांनी विधानसभेकडे आपला मोर्चा वळवला. नागपूर पश्चिम विधानसभा मतदारसंघातून दोनवेळा निवडून येण्याचा करिष्मा केला. मतदारसंघ पुनर्रचनेनंतर नागपूर दक्षिण-पश्चिम विधानसभा मतदारसंघातून त्यांनी २००९ साली तिसऱ्यांदा विजय संपादन केला. २००४ सालच्या निवडणुकीत देवेंद्र यांनी काँग्रेसचे दिग्गज नेते रणजित देशमुख यांचा पराभव करून विधानसभेतील आणि पक्षातील आपले वजन वाढवले. +फडणवीस यांनी त्यांचे प्रारंभिक शालेय शिक्षण तत्कालीन पंतप्रधान इंदिरा गांधी यांच्या नावावर असलेल्या इंदिरा कॉन्व्हेंटमध्ये केले. आणीबाणीच्या काळात फडणवीस यांच्या वडिलांना, जनसंघाचे सदस्य असताना, सरकारविरोधी आंदोलनात भाग घेतल्याबद्दल तुरुंगवास भोगावा लागला होता. फडणवीस यांनी नंतर इंदिरा कॉन्व्हेंटमध्ये त्यांचे शालेय शिक्षण सुरू ठेवण्यास नकार दिला कारण त्यांना पंतप्रधानांच्या नावाच्या शाळेत जायचे नव्हते कारण त्यांनी वडिलांना तुरुंगात टाकले होते. त्यानंतर त्यांची बदली नागपूरच्या सरस्वती विद्यालय शाळेत करण्यात आली, जिथे त्यांनी त्यांचे बहुतांश शालेय शिक्षण घेतले.[३] फडणवीस यांनी धरमपेठ कनिष्ठ महाविद्यालयात उच्च माध्यमिक शिक्षण घेतले. +फडणवीस यांच्याकडे नागपूर विद्यापीठाच्या शासकीय विधी महाविद्यालयातून कायद्याची पदवी, व्यवसाय व्यवस्थापनात पदव्युत्तर पदवी आणि DSE-जर्मन फाउंडेशन फॉर इंटरनॅशनल डेव्हलपमेंट, बर्लिन, जर्मनी येथून मेथड्स अँड टेक्निक्स ऑफ प्रोजेक्ट मॅनेजमेंटमध्ये डिप्लोमा आहे.[४] + +१ जानेवारी २०२०ला भाजपचे वरिष्ठ नेते आणि महाराष्ट्राचे माजी महसूल-मंत्री एकनाथ खडसे यांनी देवेंद्र फडणवीस आणि माजी जल-संपदा मंत्री गिरीश महाजन यांच्यावर आरोप केले की या दोघांनी जाणीवपूर्वक आपले २०१९ महाराष्ट्र विधानसभेचे तिकीट कापले. आपली उमेदवारी कापून आपले राजकारण संपवण्याचा कट रचला गेला असे खडसे वृत्त-वाहिन्यांवर दिलेल्या मुलाखतीत म्हणाले[५][६] +[ संदर्भ हवा ] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15397.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15397.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..14a84b34ae721f8c5e102b299d94207c03903fa9 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15397.txt @@ -0,0 +1,24 @@ +पुरुषोत्तम लक्ष्मण देशपांडे तथा पु.ल. देशपांडे (८ नोव्हेंबर १९१९ - १२ जून २०००) हे एक लोकप्रिय मराठी विनोदी लेखक होते. ते एक प्रसिद्ध अभिनेते, पटकथालेखक, संगीतकार आणि गायकही होते. महाराष्ट्राचे लाडके व्यक्तिमत्त्व असे त्यांना म्हटले जाते. त्यांच्या आद्याक्षरांवरून ते नेहमी पु.ल. म्हणून ओळखले जातात. +पु. ल. देशपांडे हे शिक्षक, लेखक, नट, नकलाकार, गायक, नाटककार, कवी, पेटीवादक, संगीत दिग्दर्शक, वक्ते, होते. त्यांनी एकपात्री-बहुपात्री नाटक, चित्रपट, नभोवाणी, दूरचित्रवाणी अशा सर्व क्षेत्रांत काम केले.[१][२] +त्यांच्या पुस्तकांची इंग्रजी आणि कन्नडसारख्या बऱ्याच भाषांमध्ये भाषांतरे झालेली आहेत. [३] दूरदर्शन सुरू झाल्यावर भारताचे पहिले पंतप्रधान पंडित जवाहरलाल नेहरु यांची पहिली मुलाखत देशपांडे यांनी घेतली होती. [४][५] भारत सरकारने त्यांच्या सन्मानार्थ २००२ साली त्यांच्या नावाचे टपाल तिकीट प्रकाशित केले.[६] अनुक्रमे चौथे आणि तिसरे सर्वोच्च नागरी सन्मान असलेले पद्मश्री (१९६६) आणि पद्मभूषण(१९९०) देऊन भारत सरकारने त्यांचा गौरव केला. [७] +पु.ल.देशपांडे यांचा जन्म मुंबईतील गावदेवी या भागात गौड सारस्वत ब्राह्मण (जी.एस.बी.) कुटुंबामध्ये झाला. त्यांचे बालपण जोगेश्वरी येथील सारस्वत कॉलनीत गेले. त्यांनी पार्ले टिळक विद्यालयात शालेय शिक्षण घेतले आणि नंतर पुण्याच्या फर्ग्युसन महाविद्यालयात आणि सांगलीच्या विलिंग्डन महाविद्यालयात ते शिकले. १९४० च्या दशकात साहित्यक्षेत्रात पदार्पण करण्यापूर्वी ते काही काळ शाळेमध्ये शिक्षक होते. १९४६ साली ते सुनीताबाईंशी विवाहबद्ध झाले.[ संदर्भ हवा ] त्यांचे आजोबा वामन मंगेश दुभाषी हे एक कवी व साहित्याचे जाणकार होते. रवीन्द्रनाथ टागोर लिखित गीतांजली हा काव्यसंग्रह तयांनी 'अभंग गीतांजली' या नावाने मराठी मध्ये भाषांतरित केला होता. +मराठी साहित्य व संगीतातील योगदानाव्यतिरिक्त पु.लं.चे आकाशवाणी, दूरदर्शन, नाट्य व चित्रपट क्षेत्रातील कार्य लक्षणीय आहे. ते उत्तम संवादिनी वादक होते, तसेच त्यांनी काही चित्रपटांचे संगीत दिग्दर्शनही केले.[ संदर्भ हवा ] +पु.ल. देशपांडे यांचे १२ जून २००० रोजी पुणे येथे पार्किन्सन्स आजाराच्या गुंतागुंतीमुळे निधन झाले. ते तेव्हा ८० वर्षांचे होते. हा दिवस म्हणजे त्यांच्या लग्नाचा ५४ वा वाढदिवस होता. [८] [९] +देशपांडे यांचे वडील हे अडवाणी कागद कंपनीत दीडशे रुपये पगारावर फिरते विक्रेते होते. फिरतीवर असताना जेवणाखाण्याचा भत्ता मिळे. एकदा कोल्हापूरला असताना ते बहिणीकडे जेवले. त्यादिवशी त्यांनी भत्ता घेतला नाही अशी आठवण पु.ल. देशपांडे यांनी सांगितली.[ संदर्भ हवा ] +देशपांडे लहानपणापासूनच धष्टपुष्ट होते. वयाच्या दुसऱ्या वर्षी ते पाच वर्षांच्या मुलाएवढे दिसत होते. ते हुशार होते आणि सतत काहीना काही करत असत. त्यांना स्वस्थ बसण्यासाठी घरचे लोक पैसा देऊ करायचे, पण हे त्यांना जमले नाही. आजोबांनी लिहून दिलेले आणि पु.लं.नी पाठ केलेले दहा-पंधरा ओळींचे पहिले भाषण पु.लं.नी वयाच्या पाचव्या वर्षी त्यांच्या शाळेत हावभावासहित खणखणीत आवाजात म्हणून दाखवले. सात वर्षे अशी भाषणे केल्यानंतर वयाच्या बाराव्या वर्षापासून देशपांडे स्वतःची भाषणे स्वतःच लिहायला लागले आणि इतरांनाही भाषणे आणि संवाद लिहून देऊ लागले.[ संदर्भ हवा ] +पुलंना घरात खूप वाचन करायला आणि रेडिओवरील संगीत ऐकायला मिळाले. त्यांच्या घरी संगीताच्या बैठकाही होत असत. ते घरीच बाजाची पेटी शिकले. टिळक मंदिरात एकदा बालगंधर्व आले असताना पु.लं.नी त्यांना पेटी वाजवून दाखवली. बालगंधर्वांनी शाबासकी दिली आणि भावी कलाजीवनासाठी शुभेच्छा दिल्या. लोकांच्या वागण्यातील विसंगती आणि हास्यास्पद गोष्टी हेरून पु.ल. त्या लोकांच्या नकला करायचे, म्हणून घरी कुणी आले असताना पुरुषोत्तम जवळ नसलेलाच बरा असे आईला वाटे. देशपांड्यांची आई कारवारी, वडील कोल्हापूरचे आणि बहीण कोकणात दिलेली, त्यामुळे घरात भोजनात विविधता असे. यातूनच पु.ल. खाण्याचे शौकीन झाले.[ संदर्भ हवा ] +वडिलांच्या मृत्यूनंतर देशपांडे गाण्याच्या, पेटीच्या व अन्य शिकवण्या करू लागले. ते शाळेत असल्यापासूनच भावगीते गायचे आणि गीतांना चाली लावायचे. कॉलेजात असताना त्यांनी राजा बढे यांच्या माझिया माहेरा जा या कवितेला चाल लावली. आज ते गाणे मराठी भावसंगीतातील अनमोल ठेवा समजला जातो. ग.दि. माडगूळकरांनी लिहिलेल्या आणि भीमसेन जोशींनी गायलेल्या इंद्रायणी काठीला पु.लं.नी चाल लावली होती. हेही गाणे अजरामर झाले.[ संदर्भ हवा ] +कॉलेजमध्ये असताना पु.ल. गायकांना साथ करीत. पु.ल. पेटी वाजवत, त्यांचा भाऊ रमाकांत तबला आणि मधुकर गोळवलकर सारंगी वाजवीत. मिळालेले १५ रुपये तिघेही वाटून घेत. पार्ले टिळक विद्यालयातून माध्यमिक शिक्षण पूर्ण करून पु.ल.देशपांडे मुंबईतील इस्माईल युसुफ कॉलेजातून इंटर व सरकारी लॉ कॉलेजमधून एल्‌एल.बी. झाले, आणि कलेक्टर कचेरी व प्राप्तीकर विभागात काही काळ नोकरी करून पुण्याला आले. त्यापूर्वी ते पेट्रोल रेशनिंग ऑफिसमध्ये कारकून आणि ओरिएंटल हायस्कूलमध्ये शिक्षक होते. पुण्याला आल्यावर त्यांनी फर्ग्युसन कॉलेजमधून बी.ए.आणि नंतर एम.ए. केले.[ संदर्भ हवा ] +१९३७पासून नभोवाणीवर पु.ल.देशपांडे छोट्या मोठ्या नाटिकांत भाग घेऊ लागले. त्या वर्षी त्यांनी अनंत काणेकरांच्या 'पैजार' या श्रुतिकेत काम केले. १९४४ साली पु.लंनी लिहिलेले पहिले व्यक्तिचित्र - भय्या नागपूरकर - अभिरुची या नियतकालिकातून प्रसिद्ध झाले. याच दरम्यान त्यांनी सत्यकथामध्ये 'जिन आणि गंगाकुमारी ही लघुकथा लिहिली. १९५६ मध्ये[ संदर्भ हवा ] प्रकाशित झालेले 'बटाट्याची चाळ' हे त्यांचे विनोदी पुस्तक प्रसिद्ध आहे.[१०] +फर्ग्युसन महाविद्यालयामध्ये असताना देशपांडे यांनी चिंतामण कोल्हटकरांच्या 'ललितकलाकुंज'व 'नाट्यनिकेतन' या नाट्यसंस्थांच्या नाटकांतून भूमिका करायला सुरुवात केली.[ संदर्भ हवा ] +१९४८साली पु.ल.देशपांडे यांनी तुका म्हणे आता हे नाटक आणि बिचारे सौभद्र हे प्रहसन लिहिले.[ संदर्भ हवा ] +१९४७ ते १९५४ या काळात त्यांनी चित्रपटांमध्ये आणि चित्रपटांसाठी काम केले. वंदे मातरम्‌, दूधभात‘ आणि गुळाचा गणपती या चित्रपटांत त्यांनी अष्टपैलू कामगिरी केली. गुळाचा गणपती या चित्रपटांत कथा, पटकथा, काव्य, संगीत, भूमिका आणि दिग्दर्शन सर्वच पुलंचे (सबकुछ पु.ल!) होते.[ संदर्भ हवा ] +भाग्यरेखा या मराठी चित्रपटात पुलंची भूमिका होती. +१९४७सालच्या मो.ग. रांगणेकरांच्या कुबेर चित्रपटाला देशपांडे यांनी संगीत दिले आणि चित्रपटातील गाणी देखील गायले. वंदे मातरम्‌मध्ये देशपांडे व त्यांच्या पत्‍नी सुनीताबाई यांच्या प्रमुख भूमिका होत्या. यात पु.ल. देशपांडे गायक-नट होते. पु.ल.देशपांडे यांचा देवबाप्पा प्रसिद्ध झाला व त्यातील ’’नाच रे मोरा’’ हे गाणे अनेक दशके प्रसिद्धीत राहिले. पुढचे पाऊल या चित्रपटात त्यांनी कृष्णा महाराची भूमिका केली.[ संदर्भ हवा ] +पु. ल. देशपांडे यांनी 'अंमलदार','गुळाचा गणपति','घरधनी','चोखामेळा', दूधभात', 'देव पावला', 'देवबाप्पा', 'नवराबायको', 'नवे बिऱ्हाड', 'मानाचे पान' आणि 'मोठी माणसे' या अकरा चित्रपटांचे संगीत दिग्दर्शन केले. याशिवाय ज्योत्स्ना भोळे, माणिक वर्मा व आशा भोसले यांच्याकडून पुलंनी गाऊन घेतलेल्या भावगीतांची संख्या विशीच्या घरात जाईल. +'गुळाचा गणपती'मधील 'इंद्रायणी काठीं' ह्या भीमसेन जोशींनी लोकप्रिय केलेल्या गाण्याचे संगीत पु.ल. देशपांडे यांचे होते. +१९३७पासून पुलंचा नभोवाणीशी संबंध आलाच होता. १९५५मध्ये पु.ल.देशपांडे ’आकाशवाणी‘त (ऑल इंडिया रेडिओत) नोकरीला लागले. आकाशवाणीसाठी त्यांनी अनेक श्रुतिका लिहिल्या आणि भाषणे दिली. ५६-५७मध्ये ते आकाशवाणीवर प्रमुख नाट्यनिर्माता झाले. बदलीवर दिल्लीला गेले असताना त्यांनी व सुनीताबाईंनी ’गडकरी दर्शन‘ नावाचा कार्यक्रम सादर केला. या कार्यक्रमातूनच ’बटाट्याची चाळ’चा जन्म झाला. बटाट्याच्या चाळीला अभूतपूर्व लोकप्रियता लाभली.[ संदर्भ हवा ] +१९५८मध्ये पुलंना आकाशवाणीने युनेस्कोच्या शिष्यवृत्तीवर मीडिया ऑफ मास कम्युनिकेशन या अभ्यासक्रमासाठी लंडनला बीबीसीकडे पाठवले. १९५९मध्ये पु.ल. देशपांडे भारतातील पहिले दूरचित्रवाणी कार्यक्रम निर्माते झाले. दिल्ली दूरदर्शनवर सुरू झाले त्यावेळचा पहिला कार्यक्रम पुलंनी निर्मिला होता. दूरदर्शनवरील बिरजू महाराजांच्या नृत्याचा कार्यक्रम होता. संथ गतीत सुरू झालेल्या नृत्याची लय वाढत वाढत चौपट झाली. अश्या वेळी त्या द्रुतगतीतही तबला वाजवून पुलंनी आपले तबला प्रावीण्य दाखवून दिले.[ संदर्भ हवा ] +गांधीजी (२ ऑक्टोबर १९७०)[ संदर्भ हवा ] + + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15414.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15414.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..830226752dfdff540970ceae7de24d33f19016de --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_15414.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +देशमुखवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सोलापूर जिल्ह्यातील माळशिरस तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथे मध्यम आणि चांगले हवामान असते. हे कोरड्या हवामान श्रेणीत येते. उन्हाळा, पावसाळा आणि हिवाळा हे ऋतू असतात. मार्च ते मे हे महिने उन्हाळ्याच्या काळात येतात आणि या काळात कमाल तापमान ३० ते ४० अंश सेल्सियस पर्यंत असते. एप्रिल आणि मे महिन्याचा कालावधी सर्वात उष्ण असतो. येथे पाऊस अल्प आणि अनिश्चित प्रमाणात पडतो. जूनच्या दुसऱ्या पंधरवड्यापासून ते सप्टेंबर अखेरपर्यंत मान्सूनचा कालावधी असतो. सरासरी ५४५ मि.मी. पाऊस पडतो.येथे हिवाळा नोव्हेंबरमध्ये सुरू होतो आणि फेब्रुवारी महिन्यात तापमान कधीकधी १० अंश सेल्सियसपेक्षा कमी होते. हिवाळ्याच्या हंगामातील किमान तापमान जानेवारीत सुमारे ९ अंश सेल्सियस असते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1561.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1561.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d4959cfb8b9f99c83dbdb828435e856e2e829c0a --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1561.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +झाकीर हसन (जन्म १ फेब्रुवारी १९९८) हा बांगलादेशी क्रिकेट खेळाडू आहे, जो सिलहट विभागाकडून खेळतो. फेब्रुवारी २०१८ मध्ये त्याने बांगलादेश क्रिकेट संघासाठी आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले. +१४ डिसेंबर २०२२ रोजी, भारताच्या बांगलादेश दौऱ्यादरम्यान, त्याने भारताविरुद्ध कसोटी पदार्पण केले आणि १७ डिसेंबर रोजी त्याने पहिल्या कसोटीच्या दुसऱ्या डावात फलंदाजी करताना आपल्या कारकिर्दीतील पहिले कसोटी शतक झळकावले. कसोटी पदार्पणात शतक झळकावणारा तो बांगलादेशचा चौथा खेळाडू ठरला. +साचा:Stub-बांगलादेशचे क्रिकेट खेळाडू diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1569.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1569.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..90b1110c4690dfda0484521edc0e146d73f5ae45 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1569.txt @@ -0,0 +1 @@ +झाखर टोर्टं हा एक प्रकारचा केक आहे. एकोणिसाव्या शतकात ऑस्ट्रियात फ्रांझ झाखर या स्वयंपाक्याने झाखर टोर्टं पहिल्यांदा बनवला. झाखर टोर्टं मध्य युरोपात लोकप्रिय आहे. हा केक घट्ट चॉकलेट केकवर जरदाळूच्या जॅमचा बारीक थर आणि त्यावर गडद चॉकलेटचे आइसिंग घालून केला जातो. हा केक सहसा व्हिप्ड क्रीमसह खाल्ला जातो. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_158.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_158.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d10ff5fb51234b134de3a9a8829e11ab1e9b9987 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_158.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +चौथा जॉर्ज (जॉर्ज ऑगस्टस फ्रेडरिक; इंग्लिश: George IV of the United Kingdom; १२ ऑगस्ट, इ.स. १७६२ - २६ जून, इ.स. १८३०) हा युनायटेड किंग्डमचा राजा होता. वडील तिसरा जॉर्ज ह्याच्या मृत्यूनंतर सत्तेवर आलेला चौथा जॉर्ज उधळ्या स्वभावाचा होता. त्याने लंडनमध्ये अनेक नवीन इमारती बांधल्या तसेच बकिंगहॅम राजवाडा व इतर शाही वास्तूंची पुनर्बांधणी केली. +केवळ १० वर्षे राज्य केल्यानंतर चौथा जॉर्ज वयाच्या ६७व्या वर्षी मृत्यू पावला. + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1582.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1582.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2c47002d918567823b39cd966cb983d57a700209 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1582.txt @@ -0,0 +1,18 @@ +झाडखैरे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील वाडा तालुक्यातील एक गाव आहे. +वाडा बस स्थानकापासून शहापूर मार्गाने गेल्यावर राजा वडापाव नंतर हे गाव लागते. वाडा बस स्थानकापासून हे गाव १६ किमी अंतरावर आहे. +पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते. +हे मध्यम आकाराचे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात ९० कुटुंबे राहतात. एकूण ४०८ लोकसंख्येपैकी १९३ पुरुष तर २१५ महिला आहेत. गावाची साक्षरता ६४.८१ टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ७६.५४ आहे तर स्त्री साक्षरता ५४.१९ आहे. गावातील वय वर्ष शून्य ते सहा वर्षे लहान मुलांची संख्या ६७ आहे.ती एकूण लोकसंख्येच्या १६.४२ टक्के आहे. मुख्यतः आदिवासी व कुणबी समाजातील लोक येथे राहतात. कुणबी समाजाचा शेती हा मुख्य व्यवसाय असून आदिवासी समाज शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर, कामगार म्हणून काम करतात. ते काही प्रमाणात कुक्कुटपालन, बकरीपालन सुद्धा करतात. +गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत.महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बस वाडा बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. रिक्षा सुद्धा वाड्यावरून उपलब्ध असतात. +चिखले, गोळेघर, बावळी, तिळगाव, देवगाव, म्हासवळ, बेरशेती, वारनोळ, जाळे, खैरेआंबिवळी, तोरणाई ही जवळपासची गावे आहेत.खैरेआंबिवळी ग्रामपंचायतीमध्ये बेरशेती, जाळे, खैरेआंबिवळी, वारनोळ, आणि झाडखैरे ही गावे येतात. +१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html +२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html +३. +https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/ +४. +http://tourism.gov.in/ +५. +http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036 +६. +https://palghar.gov.in/ +७. +https://palghar.gov.in/tourism/ diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1607.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1607.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f461995c2cc75e5325dcc4d1699c19a352533ee5 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1607.txt @@ -0,0 +1,2 @@ + झाप हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील सुधागड तालुक्यातील एक गाव आहे. +पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1620.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1620.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..af0c50f4f1889a6724f172f380a22f74fc55dbef --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1620.txt @@ -0,0 +1 @@ +रतलाम लोकसभा मतदारसंघ (आधिचे झाबुआ लोकसभा मतदारसंघ) हे भारताच्या मध्य प्रदेश राज्यातील २९ लोकसभेचे मतदारसंघापैकी एक आहे. २००८ मध्ये याचे नाव रतलाम लोकसभा मतदारसंघ करण्यात आले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1630.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1630.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a07feaabaf663c1f2a9ddb512c6f0ac3045dc340 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1630.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +{{{लोकसंख्या_गणना_वर्ष}}} + +झांबिया हा आफ्रिका खंडाच्या दक्षिण भागातील एक भूपरिवेष्ठित देश आहे. झांबियाच्या उत्तरेला कॉंगोचे लोकशाही प्रजासत्ताक, वायव्येला टांझानिया, पूर्वेला मलावी, नैर्ऋत्येला मोझांबिक दक्षिणेला झिंबाब्वे, बोत्स्वाना व नामिबिया तर पश्चिमेला ॲंगोला हे देश आहेत. लुसाका ही झांबियाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. कित्वे व न्दोला ही येथील इतर प्रमुख शहरे आहेत. +आफ्रिकेमधील इतर देशांप्रमाणे झांबिया अनेक दशके युरोपीय राष्ट्रांची वसाहत होता. १८८८ साली सेसिल ऱ्होड्सने येथे खाणकाम करण्याचे हक्क विकत घेतले. १९११ साली ब्रिटिश सरकारने हा भूभाग ताब्यात घेऊन येथे उत्तर ऱ्होडेशिया ह्या प्रांताची निर्मिती केली. पुढील ५० वर्षे ब्रिटनच्या अधिपत्याखाली राहिल्यानंतर २४ ऑक्टोबर १९६४ साली झांबियाला स्वातंत्र्य मिळाले. केनेथ कोंडा हा स्वतंत्र झांबियाचा पहिला राष्ट्राध्यक्ष होता. +२०१० सालच्या जागतिक बँकेच्या एका अहवालानुसार झांबिया जगातील सर्वात जलद गतीने आर्थिक सुधारणा करणाऱ्या देशांपैकी एक आहे. येथील अर्थव्यवस्था मोठ्या प्रमाणावर तांब्याच्या खाणकामावर अवलंबून आहे. युनेस्कोचे जागतिक वारसा स्थान असलेला व्हिक्टोरिया धबधबा झांबिया व झिंबाब्वेच्या सीमेवर आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1638.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1638.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..49165a421d55c0e50ff1b1053e73d556d1abcb73 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1638.txt @@ -0,0 +1 @@ +रशियन सम्राटाला ‘झार’ असे म्हणतात. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_164.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_164.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ba9f59a3e3ab0eaf3b40e6934320933ec3c6087d --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_164.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +ऑक्टोबर ४, इ.स. २००६ +दुवा: [---] (इंग्लिश मजकूर) diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1662.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1662.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d4b65b78cab11b81b3022aec23eb9e9344142a36 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1662.txt @@ -0,0 +1,8 @@ + झाराप हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील कुडाळ तालुक्यातील एक गाव आहे. +पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती केली जाते. +१.https://villageinfo.in/ +२.https://www.census2011.co.in/ +३.http://tourism.gov.in/ +४.https://www.incredibleindia.org/ +५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism +६.https://www.mapsofindia.com/ diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1663.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1663.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9aef8b5c4d4e08cb8c13c1998f695d208622b75b --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1663.txt @@ -0,0 +1 @@ +झारप हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील कामठी तालुक्यातील एक गाव आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1699.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1699.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..434c6b7219fc1b085824a022fa62a0049573582d --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1699.txt @@ -0,0 +1 @@ +झालावाड हा राजस्थान राज्यातील लोकसभा मतदारसंघ आहे diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1723.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1723.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7bbcd1c34ff603308ec55b4d4241a71d5f619ba1 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1723.txt @@ -0,0 +1 @@ +झाहिद महमूद (२० मार्च, १९८८:पाकिस्तान - हयात) हा  पाकिस्तानच्या क्रिकेट संघाकडून २०२१ पासून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा क्रिकेट खेळाडू आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1727.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1727.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f50e266c06d7b23620017671dd29a74462bbf6bb --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1727.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +झिंक म्हणजे जस्त हे एक रासायनिक मूलद्रव्य असून  त्याची रासायनिक संज्ञा (Zn) आहे. +त्याचा अणुक्रमांक ३0 आहे. तो एक धातु आहे. या धातूचा प्राचीन काळापासून मानव वापर करीत आलेला आहे. जस्त विलेपन या प्रकियेमध्ये या धातूचा वापर केला जातो. +जस्ताचे रासायनिक गुणधर्म मॅग्नेशियम या मूलद्रव्याशी मिळतेजुळते आहेत. तो संक्रमण धातू गटाचा एक सदस्य आहे. पितळ हे तांबे  आणि जस्त यांचे एक मिश्रधातू आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1781.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1781.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a66cd77b554ccd0f1bc1cb0a1fcd62276fb28439 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1781.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +झिम्बाब्वे राष्ट्रीय क्रिकेट संघाने ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबर १९९९ मध्ये दक्षिण आफ्रिकेचा दौरा केला आणि दक्षिण आफ्रिका राष्ट्रीय क्रिकेट संघाविरुद्ध एक कसोटी सामना खेळला. त्यांनी दक्षिण आफ्रिका आणि इंग्लंड विरुद्ध सहा एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय (वनडे) सामने खेळण्यासाठी जानेवारी आणि फेब्रुवारीमध्ये २००० स्टँडर्ड बँक त्रिकोणीय स्पर्धेतही भाग घेतला. झिम्बाब्वेने दक्षिण आफ्रिकेचा दौरा करण्याची ही पहिलीच वेळ होती, जरी झिम्बाब्वे आणि ऱ्होडेशिया या दोन्ही पक्षांनी दक्षिण आफ्रिकेच्या देशांतर्गत क्रिकेटचा भाग म्हणून दक्षिण आफ्रिकेत खेळले होते.[१][a] +झिम्बाब्वेने दक्षिण आफ्रिकेला जाण्यापूर्वी लगेचच त्यांनी ऑस्ट्रेलियाविरुद्ध कसोटी आणि एकदिवसीय मालिका खेळली होती ज्यांनी पहिल्यांदा झिम्बाब्वेचा दौरा केला होता. दक्षिण आफ्रिकेतील एकमेव कसोटी सामन्यानंतर दक्षिण आफ्रिकेने झिम्बाब्वेला प्रवास केला आणि हरारे येथे परतीचा कसोटी सामना खेळला. +दक्षिण आफ्रिकेने कसोटी सामना निश्‍चितपणे जिंकला आणि झिम्बाब्वेने वनडे स्पर्धेत शेवटचे स्थान पटकावले. एकदिवसीय स्पर्धेच्या शेवटी इंग्लंडने झिम्बाब्वे विरुद्ध चार एकदिवसीय सामने खेळण्यासाठी झिम्बाब्वेला प्रयाण केले. +चुका उधृत करा: "lower-alpha" नावाच्या गटाकरिता खूणपताका उपलब्ध आहेत, पण संबंधीत खूण मिळाली नाही. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1782.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1782.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9531da57e81ea2fc3de4b23d58824a774442834b --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1782.txt @@ -0,0 +1 @@ +झिम्बाब्वे राष्ट्रीय क्रिकेट संघाने १६ फेब्रुवारी ते १३ मार्च २००५ दरम्यान तीन सामन्यांची एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय मालिका आणि दोन कसोटी सामने खेळण्यासाठी दक्षिण आफ्रिकेचा दौरा केला. दक्षिण आफ्रिकेने पाचही सामने लक्षणीय फरकाने जिंकले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1797.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1797.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5cf62cb37fbd2e9c4d11519aa2f8c97c425d3f3c --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1797.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +झिम्बाब्वे राष्ट्रीय क्रिकेट संघाने जानेवारी आणि फेब्रुवारी १९९६ मध्ये न्यू झीलंडचा दौरा केला आणि न्यू झीलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघाविरुद्ध दोन सामन्यांची कसोटी मालिका खेळली आणि त्यानंतर तीन मर्यादित षटकांची आंतरराष्ट्रीय सामने (मषआ) खेळली. दोन्ही कसोटी सामने अनिर्णित राहिले. न्यू झीलंडचे नेतृत्व ली जर्मोन आणि झिम्बाब्वेचे नेतृत्व अँडी फ्लॉवरने केले. न्यू झीलंडने वनडे मालिका २-१ ने जिंकली.[१] +न्यू झीलंडने मालिका २-१ ने जिंकली. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1798.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1798.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3ccae8fdd9c35a02f69b1748e73918b6fb76a9f5 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1798.txt @@ -0,0 +1 @@ +झिम्बाब्वे राष्ट्रीय क्रिकेट संघाने फेब्रुवारी आणि मार्च १९९८ मध्ये न्यू झीलंडचा दौरा केला आणि न्यू झीलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघाविरुद्ध दोन सामन्यांची कसोटी मालिका खेळली आणि त्यानंतर पाच मर्यादित षटकांची आंतरराष्ट्रीय सामने खेळले. न्यू झीलंडने दोन्ही कसोटी सामने जिंकून मालिका २-० ने जिंकली. न्यू झीलंडचे नेतृत्व स्टीफन फ्लेमिंग आणि झिम्बाब्वेचे नेतृत्व अँडी फ्लॉवरने केले. न्यू झीलंडने वनडे मालिका ४-१ ने जिंकली. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1802.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1802.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a4173740914e545054383eecdef3d48713c68281 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1802.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +झिम्बाब्वे राष्ट्रीय क्रिकेट संघाने ऑक्टोबर ते नोव्हेंबर १९९६ या कालावधीत पाकिस्तानचा दौरा केला आणि पाकिस्तान राष्ट्रीय क्रिकेट संघाविरुद्ध दोन सामन्यांची कसोटी मालिका खेळली. पाकिस्तानने कसोटी मालिका १-० ने जिंकली. झिम्बाब्वेचे कर्णधार अॅलिस्टर कॅम्पबेल आणि पाकिस्तानचे नेतृत्व वसीम अक्रमने केले. याशिवाय, संघांनी तीन सामन्यांची एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय (वनडे) मालिका खेळली जी पाकिस्तानने ३-० ने जिंकली.[५] +चुका उधृत करा: "lower-alpha" नावाच्या गटाकरिता खूणपताका उपलब्ध आहेत, पण संबंधीत खूण मिळाली नाही. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1820.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1820.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c70a257b4f1443cecb2af092c19228113a513e8c --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1820.txt @@ -0,0 +1,12 @@ +झिम्बाब्वेचा क्रिकेट संघ १५ फेब्रुवारी ते १९ मार्च २००२ दरम्यान भारताच्या दौऱ्यावर आला होता. +२-कसोटी सामन्यांची मालिका भारताने २-० तर ५-एकदिवसीय सामन्याची मालिका ३-२ अशी जिंकली. + + + + + + + + + +साचा:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २००१-०२ diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1825.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1825.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6efe7d6bb7281a3b38dfef13e992164c7fb16f98 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1825.txt @@ -0,0 +1 @@ +झिम्बाब्वे राष्ट्रीय क्रिकेट संघाने २२ फेब्रुवारी २०१३ ते २४ मार्च २०१३ या कालावधीत वेस्ट इंडीजचा दौरा केला. संघांनी तीन एकदिवसीय सामने, दोन टी-२० आणि दोन कसोटी सामने खेळले.[१] दुसऱ्या कसोटीदरम्यान, ख्रिस गेलने कसोटी क्रिकेटमधील त्याचा ८९ वा षटकार ठोकला, ज्याने ब्रायन लाराच्या वेस्ट इंडीजच्या क्रिकेटपटूच्या ८८ षटकारांच्या विक्रमाला मागे टाकले.[२] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1836.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1836.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..536ce6a61c37aaf2dfadfc10d99d6c37a3ed254d --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1836.txt @@ -0,0 +1,6 @@ +झिम्बाब्वे क्रिकेट संघाने सप्टेंबर २०२१ मध्ये तीन आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामने खेळण्यासाठी स्कॉटलंडचा दौरा केला. आयर्लंडविरुद्धची मालिका झाल्यानंतर झिम्बाब्वेचा संघ स्कॉटलंडमध्ये दाखल झाला. दोन्ही देशांमधील ट्वेंटी२० मालिका ही पहिलीच द्विपक्षीय मालिका होती. याआधी दोन्ही संघ २०१६ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषकात एकमेकांशी ट्वेंटी२० प्रकारात खेळले होते. +स्कॉटलंडने पहिला सामना जिंकत मालिकेत आघाडी घेतली. हा स्कॉटलंडचा झिम्बाब्वेवर मिळवलेला पहिला ट्वेंटी२० विजय होता. झिम्बाब्वेने उर्वरीत दोन सामने जिंकत मालिकेत २-१ ने विजय संपादन केला. + + + +साचा:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट संघाचे स्कॉटलंड दौरे diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1850.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1850.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9af265004f7d35776a3ea220551b2cd317e84934 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1850.txt @@ -0,0 +1 @@ +झिम्बाब्वे महिला फुटबॉल संघ आंतरराष्ट्रीय स्तरावर महिला फुटबॉलच्या खेळात झिम्बाब्वेचे प्रतिनिधित्व करतो. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1856.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1856.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4794cfabe53d230303aeb936238f42f4bcc064cd --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1856.txt @@ -0,0 +1 @@ +माहिती: diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1863.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1863.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c5b555932fe9c732c54dbd264c0c5ed38d73e544 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1863.txt @@ -0,0 +1,6 @@ +सोनाली कुलकर्णी + + +झिम्मा हा आगामी भारतीय मराठी भाषेतील नाटक शैलीतील चित्रपट आहे जो हेमंत ढोमे यांनी झिम्मा केले  दिर्दर्शीत केला आहे. चित्रपटाचे लेखन इरावती कर्णिक यांनी केले आहे.[१] सुहास जोशी, सोनाली कुलकर्णी, सिद्धार्थ चांदेकर, क्षिती जोग आणि सुचित्रा बांदेकर हे या चित्रपटाचे कलाकार आहेत. हा चित्रपट  एप्रिल २०२१ रोजी नाट्यरित्या रिलीज होणार होता पण कोविड -१९ मध्ये साथीच्या साथीने हा चित्रपट पुढे ढकलला गेला.[२] +हा चित्रपट वेगवेगळ्या वयोगटातील सुमारे सात महिलांचा आहे, जे दिवसेंदिवस सांसारिक जीवनातून सुटण्यासाठी लंडनच्या सहलीवर जातात. त्यांच्यासमवेत एक सहल मार्गदर्शक (सिद्धार्थ चांदेकर). त्यांच्या सहलीवरील अनुभव आणि ते स्वतःला कसे शोधतात हा चित्रपटाचा विषय आहे. +झिम्मा आयएमडीबीवर diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1864.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1864.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..bcb6eeb1ddafe2a4bd92c487f20de032b1d94644 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1864.txt @@ -0,0 +1,3 @@ + + +झिम्मा २ हा भारतीय मराठी भाषेतील नाटक चित्रपट आहे जो हेमंत ढोमे यांनी चलचित्र मंडळीसाठी दिग्दर्शित केला आहे. रिंकू राजगुरू आणि शिवानी सुर्वे अभिनीत २०२१ च्या झिम्मा चित्रपटाचा सिक्वेल याला सुहास जोशी, निर्मिती सावंत, सिद्धार्थ चांदेकर, क्षिती जोग, सुचित्रा बांदेकर आणि सायली संजीव यांच्या एकत्रित कलाकारांनी पाठिंबा दिला आहे. शेवटच्या चित्रपटाची कथा पुढे चालू ठेवणारा चित्रपट, मैत्रीचा शोध घेणाऱ्या आणि इंदूचा (सुहास जोशी) ७५वा वाढदिवस साजरा करणाऱ्या महिलांच्या गटाचे पुनर्मिलन आहे.[१] हे २४ नोव्हेंबर २०२३ रोजी थिएटरमध्ये प्रदर्शित झाला.[२] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1879.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1879.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8b137891791fe96927ad78e64b0aad7bded08bdc --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1879.txt @@ -0,0 +1 @@ + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_191.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_191.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..601826308965835a54acc900ceea2e66df00858a --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_191.txt @@ -0,0 +1 @@ +जॉर्ज आल्फ्रेड एडवर्ड पेन (११ जून, १९०८:लंडन, इंग्लंड - ३० मार्च, १९७८:वॉरविकशायर, इंग्लंड) हा  इंग्लंडकडून १९३५ मध्ये ४ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1926.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1926.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2c001a08b4e329479d66faf082d8ee23ca6b1ea1 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1926.txt @@ -0,0 +1,2 @@ + +झी टीव्ही ही भारतातून प्रसारित होणारी हिंदी भाषेतील दूरचित्रवाहिनी आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1954.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1954.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..989738c4125807964b21c06d287ee1da27029e51 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1954.txt @@ -0,0 +1 @@ +झी मराठी उत्सव नात्यांचा पुरस्कार हा महाराष्ट्राच्या झी मराठी मालिका-जगतामधील एक वार्षिक पुरस्कार सोहळा आहे. झी मराठीद्वारे आयोजित केले जात असलेले झी पुरस्कार दरवर्षी मालिकांमधील कला गुणवत्तेसाठी बहाल केले जातात. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1968.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1968.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d30a883a163c38416b280f44cea97763d5c64763 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1968.txt @@ -0,0 +1 @@ +झी मराठी पुरस्कार २००७ (इंग्लिश: Zee Marathi Awards 2007) वामन हरी पेठे ज्वेलर्स यांनी सादर केलेल्या या सोहळ्यात २००७ च्या सर्वोत्कृष्ट मालिकांना गौरविण्यात आले. हा सोहळा २८ ऑक्टोबर २००७ रोजी संपन्न झाला. पुष्कर श्रोत्री आणि प्रसाद ओक यांनी या कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन केले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1982.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1982.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..49145a2ffb9d4bd8a86cde5a4de92d2b4a7a0783 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1982.txt @@ -0,0 +1 @@ +झी मराठी सर्वोत्कृष्ट आजोबा पुरस्कार दरवर्षी झी मराठी वाहिनी तर्फे मराठी मालिकांमधील सर्वोत्तम आजोबाला दिला जातो. हा झी मराठी उत्सव नात्यांचा पुरस्कारांमधील एक पुरस्कार आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1987.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1987.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..bec77a71349b8b2840cd49db0b98f747238327bd --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1987.txt @@ -0,0 +1 @@ +झी मराठी सर्वोत्कृष्ट खलनायिका पुरस्कार दरवर्षी झी मराठी वाहिनी तर्फे मराठी मालिकांमधील सर्वोत्तम खलनायिकेला दिला जातो. हा झी मराठी उत्सव नात्यांचा पुरस्कारांमधील एक पुरस्कार आहे. आजवर नीलम शिर्के या अभिनेत्रीने हा पुरस्कार सर्वाधिक वेळा (४) जिंकला आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1998.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1998.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..feacf022e3d1da6789d265a0f1d0a885534b86b1 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_1998.txt @@ -0,0 +1 @@ +झी मराठी सर्वोत्कृष्ट परीक्षक पुरुष पुरस्कार दरवर्षी झी मराठी वाहिनी तर्फे मराठी मालिकांमधील सर्वोत्तम पुरुष परीक्षकाला दिला जातो. हा झी मराठी उत्सव नात्यांचा पुरस्कारांमधील एक पुरस्कार आहे. आजवर अवधूत गुप्ते (सा रे ग म प) यांनी हा पुरस्कार सर्वाधिक वेळा (३) जिंकला आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0b9023050fc1383a5275505f56cea190979d4d5e --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2.txt @@ -0,0 +1 @@ +जॉनाथन मायकेल पॉल स्पेक्टर (१ मार्च, १९८६ - ) हा अमेरिकेकडून आंतरराष्ट्रीय फुटबॉल खेळणारा खेळाडू आहे. \ No newline at end of file diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2006.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2006.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4069ae797485820a45b59d86c95e747e028c94fa --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2006.txt @@ -0,0 +1 @@ +झी मराठी सर्वोत्कृष्ट विनोदी कार्यक्रम पुरस्कार दरवर्षी झी मराठी वाहिनी तर्फे मराठी मालिकांमधील सर्वोत्तम विनोदी कार्यक्रमाला दिला जातो. हा झी मराठी उत्सव नात्यांचा पुरस्कारांमधील एक पुरस्कार आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2023.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2023.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8b471dc9760ea7efe7dd4b0c807c421487b76f21 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2023.txt @@ -0,0 +1 @@ +झी मराठी सर्वोत्कृष्ट सूत्रसंचालक पुरुष पुरस्कार दरवर्षी झी मराठी वाहिनी तर्फे मराठी मालिकांमधील सर्वोत्तम सूत्रसंचालक पुरुषाला दिला जातो. हा झी मराठी उत्सव नात्यांचा पुरस्कारांमधील एक पुरस्कार आहे. आजवर आदेश बांदेकर (होम मिनिस्टर) यांनी हा पुरस्कार सर्वाधिक वेळा (८) जिंकला आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_204.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_204.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..06ea870c335a7594996bbd85091020257ec85d80 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_204.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +गेओर्ग फॉन हेर्टलिंग (जर्मन: Georg von Hertling; ऑगस्ट ३१, इ.स. १८४३ - जानेवारी ४, इ.स. १९१९) हा बवेरियन, जर्मन राजकारणी होता. इ.स. १९१२ - इ.स. १९१७ या कालखंडात तो बायर्नाचा पंतप्रधान होता, तर इ.स. १९१७ ते इ.स. १९१८ सालांदरम्यान प्रशियाचा पंतप्रधान व जर्मन साम्राज्याचा चान्सेलर होता. + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2042.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2042.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..54ec36571afc6e8606668b708b5c2aa8af582913 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2042.txt @@ -0,0 +1 @@ +झीनत अमान (हिंदी : ज़ीनत अमान, उर्दू : زینت امان) (जन्म १९ नोव्हेंबर १९५१) ही हिंदी चित्रपटांमधील भारतीय अभिनेत्री आहे. १९७० मध्ये मिस एशिया पॅसिफिक ही स्पर्धा तिने जिंकली होती. १९७० च्या व १९८० च्या दशकात हिंदी चित्रपटांमधून अभिनय करताना हिंदी सिनेमांमध्ये पाश्चात्त्य दृष्टिकोन आणून तत्कालीन आघाडीच्या नायिकांना प्रभावित करण्याचे श्रेय झीनतला दिले जाते. संपूर्ण कारकिर्दीदरम्यान झीनत अमानला "प्रणय प्रतीक" मानले गेले. [१][२] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2056.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2056.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..bc8e7ff78c3ff7982d5aa62f1d92839e092cb140 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2056.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +झीशान अशरफ (फेब्रुवारी २८, १९७७ - हयात) हा पाकिस्तानी पुरुष हॉकी संघाकडून खेळणारा खेळाडू आहे. इ.स. २००१ साली पाकिस्तानाकडून आंतरराष्ट्रीय पदार्पण केलेला अशरफ बचाव फळीत फूल बॅक खेळाडूच्या भूमिकेतून खेळतो. +बैजिंगातील २००८ उन्हाळी ऑलिंपिक स्पर्धांमध्ये व भारतातील २०१० हॉकी विश्वचषक स्पर्धेत त्याने पाकिस्तानी पुरुष हॉकी संघाचे नेतृत्व केले. २०१० हॉकी विश्वचषक स्पर्धेत सहभागी झालेल्या १२ संघांमध्ये तळाच्या क्रमांकावर घसरल्यावर सुमार कामगिरीची जबाबदारी स्वीकारत अशरफाने स्वतःची व अख्ख्या संघाची आंतरराष्ट्रीय हॉकीतून निवृत्ती जाहीर केली. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2096.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2096.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..042b7a07ac8e69e2c64fbc23f87e62e0e1fd021c --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2096.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +छोटी झाडे म्हणजे झुडुपे. +कमी पाणी लागते बाष्पीभवन कमी होते diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2097.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2097.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..042b7a07ac8e69e2c64fbc23f87e62e0e1fd021c --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2097.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +छोटी झाडे म्हणजे झुडुपे. +कमी पाणी लागते बाष्पीभवन कमी होते diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2106.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2106.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..864176a770ce6b87d92d4cc9e7da2442b33747d3 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2106.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +झुनझुनू भारताच्या राजस्थान राज्यातील एक शहर आहे. +हे शहर झुनझुनू जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2110.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2110.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..de3b83d9b52997e5f7e8c2e911a048a8ca7397fa --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2110.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +हा लेख राजस्थानमधील झुनझुनू जिल्ह्याविषयी आहे. झुनझुनू शहराच्या माहितीसाठी पहा - झुनझुनू. +झुनझुनू हा भारताच्या राजस्थान राज्यातील जिल्हा आहे. +याचे प्रशासकीय केंद्र झुनझुनू येथे आहे. +पिलानी diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2154.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2154.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c32dab2628ddd4da330c5b1eacfa224ea8eba296 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2154.txt @@ -0,0 +1 @@ +झुल्लर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील मौदा तालुक्यातील एक गाव आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2159.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2159.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3417f37ebbfac9734fe76e7c1622b4ccb0db806a --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2159.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +झूटोपिया (इंग्लिश: Zootopia) हा एक इ.स. २०१६ सालचा अमेरिकन ॲनिमेशन चित्रपट आहे. हा चित्रपट वॉल्ट डिस्ने अ‍ॅनिमेशन स्टुडिओ या कंपनीने तयार केला. +याला काही भागांमध्ये झूट्रोपोलिस किंवा झूमेनिया असे नाव दिले होते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2167.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2167.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8b137891791fe96927ad78e64b0aad7bded08bdc --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2167.txt @@ -0,0 +1 @@ + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2191.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2191.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..419cf03dc0f4987ead2848681a52052ed284fbf0 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2191.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +२८ सप्टेंबर, इ.स. २००९ +दुवा: Cricinfo (इंग्लिश मजकूर) + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2207.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2207.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0f44e52ec6944a79cae2d74cb2670138ed4f5681 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2207.txt @@ -0,0 +1 @@ +झेको बर्गीस (:बर्म्युडा - हयात) हा  बर्म्युडाच्या क्रिकेट संघाकडून २०१९ पासून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी करतो. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2220.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2220.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..02b9d785912a379c8b5ece86c549d6b0ad2490bb --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2220.txt @@ -0,0 +1 @@ +झिया मोहिउद्दीन डागर (१४ मार्च १९२९ - २८ सप्टेंबर १९९०), जे झेड. एम. डागर म्हणून प्रसिद्ध होते, ते उत्तर भारतीय (हिंदुस्तानी) शास्त्रीय संगीतकार होते. हे डागर कुटुंबातील ध्रुपद संगीतकारांच्या १९व्या पिढीतील एक होते. सांगीतिक मैफिली मध्ये रुद्र वीणेच्या पुनरुज्जीवनासाठी ते मोठ्या प्रमाणात जबाबदार होता. गायक असलेला आपला धाकटा भाऊ झिया फरीउद्दीन डागर यांच्यासमवेत त्यांनी अनेक मैफिली आणि रंगमंच कार्यक्रम सादर केले. त्याला "बडे उस्ताद" आणि लहान भाऊ यांना "छोटे उस्ताद" म्हणून ओळखले जायचे.[१] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2235.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2235.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3a40ffe710a857401f7d168e65a152c13f0ab044 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2235.txt @@ -0,0 +1 @@ +झेन्को सुझुकी जपानचा पंतप्रधान होता. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2237.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2237.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7d8423fad949ca77f825f824b5cfe52025cc2330 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2237.txt @@ -0,0 +1 @@ +झेप्टोमीटर हे एसआय पद्धतीतील लांबीचे एकक आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2242.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2242.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1ced99c21913cb2286b151f3c5cba4e3f50dfa88 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2242.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +झेरॉक्स कॉर्पोरेशन अमेरिकेच्या नॉरवॉक शहरात मुख्यालय असलेली बहुराष्ट्रीय कंपनी आहे. ही कंपनी दस्तावेजांशी निगडीत तंत्रज्ञान तसेच सेवा पुरवते. +या कंपनीच्या कॅलिफोर्नियामधील पॅलो आल्टो शहरातील पॅलो आल्टो रिसर्च सेंटर (झेरॉक्स पार्क) या केन्द्राने संगणक व विजाणुशास्त्रातील अनेक महत्त्वाचे शोध लावले तसेच उपकरणे तयार केली. यात माउस, जी.यु.आय.[मराठी शब्द सुचवा] तसेच इथरनेटचा समावेश आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2265.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2265.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..35ae56c7aa6fe2df0ce4d536eb3ebd98708590dc --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2265.txt @@ -0,0 +1 @@ +चेस्लॉ मिलॉझ (जून ३०, इ.स. १९११ - ऑगस्ट १४, इ.स. २००४) हा पोलिश साहित्यिक होता. हा मूळचा लिथुएनियाचा होता. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2271.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2271.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ddbfc36cbb55459922a38ae17685dd4597acc98c --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2271.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +झैर हा १९७१ ते १९९७ दरम्यान अस्तित्वात असलेला आफ्रिकेतील एक देश होता. +याला आता काँगोचे लोकशाही प्रजासत्ताक या नावाने ओळखले जाते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2330.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2330.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a0ee7d0928e32af24ed9cf28e3885edfc2e216d7 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2330.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +झोला हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील परभणी जिल्ह्यातील गंगाखेड तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे.येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १४ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो.पावसाळ्यात दिवसा तापमान ३० अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.वार्षिक पर्जन्यमान ५६० मिमी असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून मध्य हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४० अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २४ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2354.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2354.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b527c6920ec3aadc4683dea46f0e6a8b8b197024 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2354.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +[[{{{दिनांक}}}]], [[इ.स. {{{वर्ष}}}]] +दुवा: [{{{source}}}] (इंग्लिश मजकूर) +'झाय रिचर्डसन (२० सप्टेंबर, १९९६:पश्चिम ऑस्ट्रेलिया, ऑस्ट्रेलिया - ) हा  ऑस्ट्रेलियाकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. +त्याने इंग्लंडविरूद्ध १९ जानेवारी २०१८ रोजी एकदिवसीय ट्वेंटी२० तर १९ फेब्रुवारी २०१७ रोजी श्रीलंकेविरूद्ध ट्वेंटी२० पदार्पण केले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2358.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2358.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..232c5bce12ededd0a9b529c0838f32c435c49ef2 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2358.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +झ्लातान ल्युबियांकिच (१५ डिसेंबर, इ.स. १९८३ - ) हा  स्लोव्हेनियाकडून आंतरराष्ट्रीय फुटबॉल खेळणारा खेळाडू आहे. +हा फॉरवर्ड स्थानावरून खेळतो. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2364.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2364.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c8b2d09335d3cf3ce3e390a9bb53221c0b786a84 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2364.txt @@ -0,0 +1 @@ +लिन झ्हु (चिनी: 朱琳; २८ जानेवारी, १९९४:वुशी, चीन - ) ही चिनी व्यावसायिक टेनिस खेळाडू आहे. ही उजव्या हाताने फोरहँड आणि दोन्ही हाताने बॅकहॅंड फटका मारते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2373.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2373.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..adec75bc21298b42ab0a42374287ba95bf3c5c4a --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2373.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +टॅंजियर (अरबी:طنجة‎ टॅंजाह;बर्बर: ⵟⴰⵏⵊⴰ टांजा) हे मोरोक्कोच्या उत्तर भागातील एक शहर आहे. हे शहर जिब्राल्टरच्या सामुद्रधुनीवर आफ्रिकेच्या किनाऱ्यावर टॅंजिरच्या आखाताकाठी असल्याने याला असाधारण भौगोलिक महत्त्व आहे. +येथे गेली २,५०० वर्षे सतत वस्ती असल्याची नोंद आहे. सध्याची येथील लोकसंख्या २०१२ च्या अंदाजानुसार ८,५०,००० आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2388.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2388.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..753237492f9de6e7e2b7a077fd2804c85dcc42b6 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2388.txt @@ -0,0 +1,6 @@ + + +टंकाई हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील एक किल्ला आहे. +पुरातन शिव मंदिर +पाण्याची टाके + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2421.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2421.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..06ebce0e3e9829d422d0fb12f41a0f81cf426359 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2421.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +टण्णू हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील इंदापूर तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ४६० मिमी पर्यंत असते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2425.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2425.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a268a661e5e9b71e8e20f40dc5f2b1c2f21d9844 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2425.txt @@ -0,0 +1,6 @@ +टपालसेवा किंवा पोस्ट ही पोस्टकार्ड, पत्रे आणि पार्सल भौतिकरित्या वाहतूक करणारी एक प्रणाली आहे. टपाल सेवा खाजगी किंवा सार्वजनिक असू शकते, जरी अनेक सरकार खाजगी प्रणालींवर निर्बंध घालतात. १९ व्या शतकाच्या मध्यापासून, राष्ट्रीय टपाल प्रणाली सामान्यतः सरकारी मक्तेदारी म्हणून स्थापित केली गेली आहे, ज्यामध्ये लेखाच्या प्रीपेड शुल्कासह. पेमेंटचा पुरावा सहसा चिकट टपाल तिकिटाच्या स्वरूपात असतो, परंतु टपाल मीटरचा वापर मोठ्या प्रमाणात मेलिंगसाठी देखील केला जातो. ईमेलच्या आगमनाने, "स्नेल मेल" हे प्रतिशब्द तयार झाले. +पोस्टल अधिकाऱ्यांची अनेकदा पत्रे वाहतूक करण्याशिवाय कार्ये असतात. काही देशांमध्ये, एक पोस्टल, टेलिग्राफ आणि टेलिफोन सेवा टेलिफोन आणि टेलिग्राफ प्रणाली व्यतिरिक्त टपाल प्रणालीवर देखरेख करते. काही देशांच्या पोस्टल सिस्टम बचत खाती आणि पासपोर्टसाठी अर्ज हाताळण्यास परवानगी देतात. +१८७४ मध्ये स्थापन झालेल्या युनिव्हर्सल पोस्टल युनियन मध्ये १९२ सदस्य देशांचा समावेश आहे आणि संयुक्त राष्ट्रांची एक विशेष एजन्सी म्हणून आंतरराष्ट्रीय मेल एक्सचेंजसाठी नियम सेट करते. +मौर्य साम्राज्य (३२२-१८५ BCE) अंतर्गत आर्थिक वाढ आणि राजकीय स्थैर्याने प्राचीन भारतातील नागरी पायाभूत सुविधांच्या निरंतर विकासाला चालना दिली. मौर्य लोकांनी सुरुवातीच्या काळात भारतीय मेल सेवा तसेच सार्वजनिक विहिरी, विश्रामगृहे आणि लोकांसाठी इतर सुविधा विकसित केल्या. डगना नावाचे सामान्य रथ काहीवेळा प्राचीन भारतात मेल रथ म्हणून वापरले जात होते. धावपटू आणि इतर वाहकांद्वारे माहिती वितरीत करण्यासाठी राजे आणि स्थानिक राज्यकर्त्यांद्वारे कुरिअरचा लष्करी वापर केला जात असे. पोस्टमास्टर, गुप्तचर सेवेचे प्रमुख, कुरिअर प्रणालीची देखभाल सुनिश्चित करण्यासाठी जबाबदार होते. कुरिअर्सचा वापर वैयक्तिक पत्रे वितरीत करण्यासाठी देखील केला जात असे. +दक्षिण भारतात, म्हैसूर राज्याच्या वोडेयार राजघराण्याने (१३९९-१९४७) हेरगिरीच्या उद्देशाने मेल सेवेचा वापर केला आणि त्याद्वारे मोठ्या अंतरावर घडलेल्या प्रकरणांशी संबंधित ज्ञान प्राप्त केले. +१८ व्या शतकाच्या अखेरीस भारतात टपाल व्यवस्था कार्यरत होती. नंतर या प्रणालीचे संपूर्ण आधुनिकीकरण झाले जेव्हा ब्रिटिश राजाने भारताच्या बहुतेक भागावर आपले नियंत्रण स्थापित केले. १८३७ च्या पोस्ट ऑफिस ऍक्ट XVII नुसार भारताच्या गव्हर्नर-जनरल इन कौन्सिलला ईस्ट इंडिया कंपनीच्या प्रदेशात भाड्याने देण्यासाठी पोस्टाने पत्रे पोहोचवण्याचा अनन्य अधिकार होता. काही अधिकाऱ्यांना हे मेल विनाशुल्क उपलब्ध होते, जे वर्षानुवर्षे एक वादग्रस्त विशेषाधिकार बनले. या आधारावर १ ऑक्टोबर १८३७ रोजी भारतीय पोस्ट ऑफिसची स्थापना करण्यात आली. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2426.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2426.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..be2c8fb403f3874dce81516fe85406548a9b9733 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2426.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +जेंव्हा एखादा मतदार, कोणत्याही सबळ कारणाने, प्रत्यक्षपणे मतदान करण्यास मतदान केंद्रावर पोहोचू शकत नाही, अशा वेळी टपालाने मतदान करण्याची मुभा दिल्या जाते. मतपत्रिका ह्या निवडणुकीच्या दिवसाआधी पोहोचणे अपेक्षित असल्यामुळे, यास कधी-कधी अप्रत्यक्ष मतदान असेही संबोधण्यात येते. +यासाठी संबंधीत मतदाराकडे कोरी मतपत्रिका ही निवडणुकीच्या पुरेसे दिवसाआधी पोचणे अपेक्षित असते, ज्याद्वारे त्यास आपले मत नोंदवून, ती टपालाने संबंधित अधिकाऱ्याकडे पाठविणे शक्य होईल. +सर्वप्रथम याची सुरुवात पश्चिम ऑस्ट्रेलियात इ.स. १८७७ मध्ये झाली. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_244.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_244.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a595646475c482839620cf687695143f0b5bd892 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_244.txt @@ -0,0 +1 @@ +जॉर्ज रिची डिकिन्सन (११ मार्च, १९०३:ड्युनेडिन, न्यू झीलंड - १७ मार्च, १९७८:न्यू झीलंड) हा  न्यूझीलंडकडून १९३० ते १९३२ दरम्यान ३ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2465.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2465.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b28b04f643122b019e912540f228c8ed20be9eeb --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2465.txt @@ -0,0 +1,3 @@ + + + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2473.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2473.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..84dd1f47e5490f23636c5c3046a7f8b61381a977 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2473.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +टस्कालूसा काउंटी ही अमेरिकेच्या अलाबामा राज्यातील ६७ पैकी एक काउंटी आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र टस्कालूसा येथे आहे. +२०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या २,२७,०३६ इतकी होती.[१] +ही काउंटी टस्कालूसा महानगरक्षेत्राचा भाग आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2476.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2476.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4fd3113101c86476d0fd69bbcca9fce65c9da356 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2476.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +टॉंटन हे इंग्लंडच्या सॉमरसेट काउंटीमधील मोठे शहर आहे. अंदाजे १,००० वर्षे जुन्या असलेल्या या शहराची लोकसंख्या २०११मध्ये ६९.५७० होती. टॉंटन हे मुख्यत्वे औद्योगिक शहर असून हे रेल्वे आणि महामार्गाने इंग्लंडमधील इतर भागांशी जोडले गेलेले आहे. +येथील टॉंटन क्रिकेट मैदानावर आंतरराष्ट्रीय सामने खेळले जातात. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2483.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2483.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d8c1aad427f2706d27d2e849180464c93edbf57f --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2483.txt @@ -0,0 +1 @@ +टांगा तथा घोडागाडी ही घोड्याचा वापर करून ओढली जाणारी गाडी आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2505.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2505.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0c1da472353a4990f27ce9e28ded4037d253e62b --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2505.txt @@ -0,0 +1,4 @@ + +टाइम ही एक अमेरिकन वृत्तपत्रिका आणि न्यू यॉर्क शहरात प्रकाशित आणि स्थित असलेले एक बातम्यांचे संकेतस्थळ आहे. जवळजवळ एक शतक ते साप्ताहिक म्हणून प्रकाशित केले गेले, परंतु मार्च २०२० पासून ते प्रत्येक दुसऱ्या आठवड्यात प्रकाशित होते. हे मासिक प्रथम 3 मार्च 1923 रोजी न्यू यॉर्क शहरात प्रकाशित झाले होते आणि अनेक वर्षे ते त्याचे प्रभावशाली सह-संस्थापक हेन्री लुस यांनी चालवले होते. +युरोपियन आवृत्ती (टाइम युरोप, पूर्वी टाइम अटलांटिक म्हणून ओळखली जाणारी) लंडनमधून प्रकाशित होते आणि त्यात मध्य पूर्व, आफ्रिका आणि 2003 पासून लॅटिन अमेरिका येथील घडामोडींचा समावेश असतो. आशियाई आवृत्ती (टाइम एशिया) होते हाँगकाँगमधून प्रकाशित होते. ऑस्ट्रेलिया, न्यू झीलंड आणि पॅसिफिक बेटांचा समावेश करणारी दक्षिण पॅसिफिक आवृत्ती सिडनी येथून निघते. +2018 पासून हे मासिक Time USA, LLC द्वारे प्रकाशित केले जाते, ज्याची मालकीचे मार्क बेनिऑफ यांच्याकडे आहे. त्यांनी ते मेरेडिथ कॉर्पोरेशनकडून विकत घेतले होते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2515.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2515.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..97c74a4808ffba57e91b466a864c752aabeb8f61 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2515.txt @@ -0,0 +1,2 @@ + +टाइमपास हा २०१४ साली प्रदर्शित झालेला एक मराठी चित्रपट आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2519.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2519.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..43cbde418610ce908ff15f52d7b2ce8c36c3f68b --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2519.txt @@ -0,0 +1,42 @@ + +द टाइम्स ऑफ इंडिया (इंग्लिश: The Times of India) हे भारतामधील एक आघाडीचे इंग्रजी वृत्तपत्र आहे. २००८ सालामधील एका सर्वेक्षणानुसार रोजचा ३१.४ लाख खप असलेले टाइम्स ऑफ इंडिया हे जगातील सर्वात लोकप्रिय इंग्लिश तर सर्व भाषीय वृत्तपत्रांमध्ये तिसऱ्या क्रमांकाचे वृत्तपत्र आहे. टाइम्स वृत्तसमूहाच्या मालकीचा असलेला टाइम्स १८३८ सालापासून अस्तित्वात आहे. +इतिहास +टाइम्स ऑफ इंडिया वृत्तपत्राची सुरुवात ३नोव्हेंबर,इ.स.१८३८ रोजी द बॉम्बे टाइम्स अँड जनरल ऑफ कॉमर्स या नावाने झाली. +आवृत्त्या +सध्याच्या घडीला टाइम्स ऑफ इंडिया भारतामधील खालील १४ प्रमुख शहरांमधून छापला जातो. +१ मुंबई +२ अहमदाबाद +३ बंगळुरु +४ भोपाळ +५ चंदीगढ +६ चेन्नई +७ दिल्ली +८ गोवा +९ हैदराबाद +१० जयपूर +११ कोची +१२ कोलकाता +१३ लखनऊ +१४ पुणे +ह्याखेरीज टाइम्स ऑफ इंडियाचे ॲप आयफोन,आयपॅड,अँड्रॉईड,ब्लॅकबेरी,विंडोज फोन इत्यादी प्रमुख मोबाईल फोन प्रणालींवर उपलब्ध आहे. +आफ्टरनून  +• एशियन एज  +• बॉम्बे समाचार  +• द टाइम्स ऑफ इंडिया  +• बॉम्बे टाइम्स  +• इंडियन एक्सप्रेस  +• डीएनए  +• लोकमत  +• लोकसत्ता  +• महाराष्ट्र टाइम्स  +• मिड-डे  +• मिरर बझ  +• मुंबई मिरर  +• नवा काळ  +• तरुण भारत  +• नवभारत टाइम्स  +• सामना  +• सकाळ  +• द इकॉनॉमिक टाइम्स  +• हिंदुस्तान टाइम्स  +• प्रहार  diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_253.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_253.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..16fb93f561c44ff379cd2d2d12163a5fddbbb3e1 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_253.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +जॉर्ज लान्सेलॉट डस्टी टॅपस्कॉट (नोव्हेंबर ७, इ.स. १८८९:बार्कली वेस्ट, केप प्रोव्हिन्स, दक्षिण आफ्रिका - डिसेंबर १३, इ.स. १९४०:किंबर्ली, दक्षिण आफ्रिका) हा  दक्षिण आफ्रिकाकडून १९१३मध्ये एक कसोटी सामना खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता. +जॉर्जचा भाऊ लायोनेल टॅपस्कॉट हासुद्धा दक्षिण आफ्रिकेचा कसोटी खेळाडू होता. + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2530.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2530.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..72a2637e7baf23ded02503c95e8ad7d20935c6ba --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2530.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिकेतील भागांची यादी + +टाईम अँड अगेन हे स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिकेतील पहिल्या पर्वाचा, चौथा भाग आहे व संपूर्ण मालिकेतील चौथा भाग आहे. +पाहुणे_कलकार = पी-नार मकुलच्या पात्रात निकोल्स सुरोवी diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2534.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2534.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..43cbde418610ce908ff15f52d7b2ce8c36c3f68b --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2534.txt @@ -0,0 +1,42 @@ + +द टाइम्स ऑफ इंडिया (इंग्लिश: The Times of India) हे भारतामधील एक आघाडीचे इंग्रजी वृत्तपत्र आहे. २००८ सालामधील एका सर्वेक्षणानुसार रोजचा ३१.४ लाख खप असलेले टाइम्स ऑफ इंडिया हे जगातील सर्वात लोकप्रिय इंग्लिश तर सर्व भाषीय वृत्तपत्रांमध्ये तिसऱ्या क्रमांकाचे वृत्तपत्र आहे. टाइम्स वृत्तसमूहाच्या मालकीचा असलेला टाइम्स १८३८ सालापासून अस्तित्वात आहे. +इतिहास +टाइम्स ऑफ इंडिया वृत्तपत्राची सुरुवात ३नोव्हेंबर,इ.स.१८३८ रोजी द बॉम्बे टाइम्स अँड जनरल ऑफ कॉमर्स या नावाने झाली. +आवृत्त्या +सध्याच्या घडीला टाइम्स ऑफ इंडिया भारतामधील खालील १४ प्रमुख शहरांमधून छापला जातो. +१ मुंबई +२ अहमदाबाद +३ बंगळुरु +४ भोपाळ +५ चंदीगढ +६ चेन्नई +७ दिल्ली +८ गोवा +९ हैदराबाद +१० जयपूर +११ कोची +१२ कोलकाता +१३ लखनऊ +१४ पुणे +ह्याखेरीज टाइम्स ऑफ इंडियाचे ॲप आयफोन,आयपॅड,अँड्रॉईड,ब्लॅकबेरी,विंडोज फोन इत्यादी प्रमुख मोबाईल फोन प्रणालींवर उपलब्ध आहे. +आफ्टरनून  +• एशियन एज  +• बॉम्बे समाचार  +• द टाइम्स ऑफ इंडिया  +• बॉम्बे टाइम्स  +• इंडियन एक्सप्रेस  +• डीएनए  +• लोकमत  +• लोकसत्ता  +• महाराष्ट्र टाइम्स  +• मिड-डे  +• मिरर बझ  +• मुंबई मिरर  +• नवा काळ  +• तरुण भारत  +• नवभारत टाइम्स  +• सामना  +• सकाळ  +• द इकॉनॉमिक टाइम्स  +• हिंदुस्तान टाइम्स  +• प्रहार  diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2605.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2605.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c51fa49ea8480fc6045772b40d9f3925c0b41316 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2605.txt @@ -0,0 +1,2 @@ + टाकळी बुद्रुक हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील दारव्हा तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2607.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2607.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e45430b009ad9f784c83895813b2e4d86ff415ba --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2607.txt @@ -0,0 +1 @@ +टाकळी बुद्रुक हे महाराष्ट्राच्या जळगाव जिल्ह्यातील पाचोरा तालुक्यातले एक खेडे आहे. या गावातून गडद नदी(?) वाहते. गावाची लोकसंख्या २००० च्या आतच आहे. गावात शेळके, पाटील, महाजन आणि सोनावणे या आडनावाची माणसे प्रामुख्याने आहेत. सयाजी शेळके हा मोगलांचा एक इनामदार होता. त्याच्या नावावरून या खेड्याला ’सयाजीची टाकळी’असेही म्हणत. या गावात प्रवेश करण्यासाठी सात वाटा आहेत. गावातील लोक मुख्यत्वे शेतकरी आहेत. फारच थोडे व्यापारी आहेत. गावात महादेवाचे एक जुने मंदिर आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_261.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_261.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c223752b051f3745ae86bb189d16d04c555025e1 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_261.txt @@ -0,0 +1 @@ +जॉर्ज हेरिक वर्कर (ऑगस्ट २३, १९८९ - हयात) हा न्यू झीलंडचा पुरुष क्रिकेट खेळाडू आहे. तो डाव्या हाताने फलंदाजी करतो. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2610.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2610.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e45430b009ad9f784c83895813b2e4d86ff415ba --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2610.txt @@ -0,0 +1 @@ +टाकळी बुद्रुक हे महाराष्ट्राच्या जळगाव जिल्ह्यातील पाचोरा तालुक्यातले एक खेडे आहे. या गावातून गडद नदी(?) वाहते. गावाची लोकसंख्या २००० च्या आतच आहे. गावात शेळके, पाटील, महाजन आणि सोनावणे या आडनावाची माणसे प्रामुख्याने आहेत. सयाजी शेळके हा मोगलांचा एक इनामदार होता. त्याच्या नावावरून या खेड्याला ’सयाजीची टाकळी’असेही म्हणत. या गावात प्रवेश करण्यासाठी सात वाटा आहेत. गावातील लोक मुख्यत्वे शेतकरी आहेत. फारच थोडे व्यापारी आहेत. गावात महादेवाचे एक जुने मंदिर आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2613.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2613.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d9ca48bf73463c8a5cd13d22668385d94bf7e793 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2613.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +टाकळीकुंभकर्ण हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील परभणी जिल्ह्यातील परभणी तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे.येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १५ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो.पावसाळ्यात दिवसा तापमान ३१ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.वार्षिक पर्जन्यमान ५५५ मिमी असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून मध्य हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४१ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2616.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2616.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6f34863f0b8a9a216954c6aa10dfb6457214561c --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2616.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +टाकळीटेंभुर्णी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सोलापूर जिल्ह्यातील माढा तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथे मध्यम आणि चांगले हवामान असते. हे कोरड्या हवामान श्रेणीत येते. उन्हाळा, पावसाळा आणि हिवाळा हे ऋतू असतात. मार्च ते मे हे महिने उन्हाळ्याच्या काळात येतात आणि या काळात कमाल तापमान ३० ते ४० अंश सेल्सियस पर्यंत असते. एप्रिल आणि मे महिन्याचा कालावधी सर्वात उष्ण असतो. येथे पाऊस अल्प आणि अनिश्चित प्रमाणात पडतो. जूनच्या दुसऱ्या पंधरवड्यापासून ते सप्टेंबर अखेरपर्यंत मान्सूनचा कालावधी असतो. सरासरी ५४५ मि.मी. पाऊस पडतो. येथे हिवाळा नोव्हेंबरमध्ये सुरू होतो आणि फेब्रुवारी महिन्यात तापमान कधीकधी १० अंश सेल्सियसपेक्षा कमी होते. हिवाळ्याच्या हंगामातील किमान तापमान जानेवारीत सुमारे ९ अंश सेल्सियस असते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2617.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2617.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..128399f9d2b909ac34f78a96f7062fd10cbf60d9 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2617.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +टाकळीथडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील बिलोली तालुक्यातील एक गाव आहे. +नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९७० मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2637.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2637.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1cc0aba988d657a89407326ccbac54b69b2e2f45 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2637.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +टाकाळी खुर्द हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वाशिम जिल्ह्यातील कारंजा तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.दिवसा उष्ण आणि रात्री थंड असे वर्षभर तापमान असते. पावसाळ्यात येथे मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_264.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_264.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1d4c655c1b8b7845eca1d39be000dad57b04cf5b --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_264.txt @@ -0,0 +1 @@ +जॉर्ज विल्यम फोर्ब्स (मार्च १२, इ.स. १८६९ - मे १७, इ.स. १९४७) हा इ.स. १९३० ते इ.स. १९३५ या काळात न्यू झीलंडचा पंतप्रधान होता. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2650.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2650.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7fa839690a3cedaf1e64f240a7de0a8e7c1b26ee --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2650.txt @@ -0,0 +1,109 @@ +रवींद्रनाथ टागोर (बंगाली: রবীন্দ্রনাথ ঠাকুর उच्चार: रोबीन्द्रनाथ ठाकूर) (मे ७, १८६१ - ऑगस्ट ७, १९४१), ज्यांना गुरुदेव असे ही संबोधले जाते, हे एक ब्राह्मोपंथीय, चित्रकार, नाटककार, कादंबरीकार, बंगाली कवी, संगीतकार आणि समाजसुधारक होते.[२][३] १९ व्या शतकाच्या उत्तरार्धात व २० व्या शतकाच्या प्रारंभी यांच्या कार्यामुळे बंगाली साहित्य व संगीतात आमूलाग्र बदल घडून आला. +अतिशय लोकप्रिय कविता असलेल्या गीतांजलीचे ते कवी होते, ज्याचे वर्णन "अगदी संवेदनशील, ताजे आणि सुंदर" कविता असे केले जाते. ते १९१३ मध्ये नोबेल पारितोषिक जिंकणारे जगातील पहिले गैर-युरोपियन आणि साहित्यातील पहिले गीतकार बनले.[४] टागोरांच्या काव्यात्मक गाण्यांकडे आध्यात्मिक आणि पारंपारिक म्हणून पाहिले गेले; तथापि, त्यांचे "सुंदर गद्य आणि जादुई कविता" बंगालबाहेर फारसे ज्ञात नाहीत.[५] +बंगाली साहित्यावर रवीन्द्रनाथांचा एवढा प्रभाव लक्षात आहे की, बंगाली साहित्याची रवींद्रपूर्व व रवींद्रोत्तर अशी विभागणी करण्यात येते. त्यांना कधीकधी "बंगालचा बार्ड" म्हणून संबोधले जाते.[६] तसेच ते अत्यंत प्रतिष्ठित रॉयल एशियाटिक सोसायटीचे सदस्य होते. +कोलकात्याच्या पिराली ब्राह्मण कुटुंबात जन्म झालेल्या रवीन्द्रनाथांनी वयाच्या ८व्या वर्षी पहिली कविता लिहिली.[७] वयाच्या १६व्या वर्षी त्यांनी भानुसिंह या टोपणनावाने बऱ्याचशा कविता लिहिल्या. १८७७ पर्यंत त्यांनी त्यांच्या खऱ्या नावाने लघुकथा आणि नाटके प्रकाशित केली. एक मानवतावादी, सार्वभौमवादी, आंतरराष्ट्रीयवादी म्हणून त्यांनी ब्रिटिश राजवटीचा विरोध केला.[८][९] +शांतिनिकेतनाची उभारणी, विस्तृत व उच्च दर्जाच्या साहित्याची निर्मिती व रवीन्द्रसंगीताचे सृजन हे रवीन्द्रनाथांचे प्रमुख जीवनकार्य होते. पारंपरिक शिक्षण केवळ पोपटपंची शिकवते या विचारातून शांतिनिकेतनाचा क्रांतिकारक प्रयोग त्यांनी राबवला. +रवीन्द्रनाथांनी रचलेली जन गण मन व आमार शोनार बांग्ला ह्या रचना अनुक्रमे भारत व बांग्लादेश यांची राष्ट्रगीते म्हणून स्वीकारण्यात आल्या आहेत. दोन राष्ट्रगीतांचे जनकत्व असलेले रवीन्द्रनाथ हे पृथ्वीवरील एकमेव कवी आहेत. श्रीलंकेचे राष्ट्रगीतही त्यांच्या साहित्यातून प्रेरणा घेऊन तयार झाले.[१०] +कोलकात्याच्या जोराशंका ठा़कूर बाडी येथे रवींद्रनाथ टागोर (टोपणनाव रवि) यांचा जन्म झाला. वडील देवेन्द्रनाथ टागोर (१८१७-१९०५) व आई शारदा देवी (१८३० - १८७५) यांच्या १४ अपत्यांमध्ये रवींद्रनाथ हे १३वे होत.ε[›][११] ११व्या वर्षी मुंज झाल्यावर रवींद्रनाथांनी वडिलांसोबत १४ फेब्रुवारी १८७३ रोजी भारतभ्रमणार्थ कलकत्ता सोडले. या भ्रमंतीत त्यांनी विविध ठिकाणे पाहिली. वडिलांची शांतिनिकेतन येथील मालमत्ता (येथे आता आजचे विश्वभारती विद्यापीठ आहे), अमृतसर व हिमालयातील थंड हवेचे ठिकाण डलहौसी इत्यादी. येथे रवींद्रनाथांनी विविध व्यक्तींची आत्मचरित्रे वाचली, इतिहास, खगोलशास्त्र, विज्ञान , कालिदासाचे काव्य व संस्कृत आदींचे अध्ययन केले.[१२][१३] +१८७७ साली प्रकाशित झालेल्या रचनांमुळे रवींद्रनाथ प्रथम लोकांसमोर आले. यात मैथिली कवीच्या विद्यापतीप्रवर्तित शैलीत रचलेल्या काही दीर्घ कविता होत्या. विनोदाने रवींद्रनाथांनी प्रथम ह्या भानुसिंह नामक वैष्णव कवीने १७व्या शतकात रचलेल्या व नंतर गहाळ झालेल्या रचना आहेत, असा आविर्भाव केला व नंतर त्यांचे कवित्व मान्य केले.[१४] याच काळात त्यांनी संध्या-संगीत(१८८२), बंगाली भाषेतील पहिली लघुकथा "भिकारिणी" व सुप्रसिद्ध कविता "निर्झरेर स्वप्नभंग" आदी रचना लिहिल्या.[१५][१६] +बॅरिस्टर होण्यासाठी त्यांनी लंडनच्या युनिव्हर्सिटी कॉलेज येथे प्रवेश घेतला परंतु १८८० मध्ये कोणत्याही पदवीशिवाय ते बंगालला परतले. ९-नोव्हेंबर-१८८३ रोजी त्यांनी मृणालिनी-देवी(जन्मनाव भावतारिणी १८७३-१९००) यांच्याशी विवाह केला. या विवाहापासून त्यांना पाच अपत्ये (पैकी दोघांचा बालमृत्यू) झाली.[१७] १८९० साली रवींद्रनाथांनी सध्याच्या बांग्लादेशातील सियाल्दा येथील टागोर घराण्याची मालमत्ता सांभाळण्यास सुरुवात केली. त्यांची पत्‍नी व मुले १८९८ साली येथे त्यांच्या सोबत आली. या काळात ते जमीनदार बाबू या नावाने ओळखले जात होते.[१८] हा काळ रवींद्रनाथांचा "साधना काळ" म्हणून ओळखला जातो. त्यांनी नंतर गल्पगुच्छ (मराठी अर्थ: कथा-गुच्छ) नावाचा ८४ कथा असलेले तीन खंडी पुस्तक प्रकाशित केले.[१५] आवेग व विरोधाभासयुक्त असे ग्रामीण बंगालचे सुरेख चित्र यात रवींद्रनाथांनी रेखाटले आहे.[१५][१९] +१९०१ साली रवीन्द्रनाथ सियाल्दा सोडून शांतिनिकेतन येथे राहण्यास आले. एका आश्रमाची स्थापना करणे हा त्यांचा उद्देश होता . या आश्रमात त्यांनी एका प्रार्थना-गृहाची, प्रयोग-शील शाळेची, बागबगिचा व ग्रंथालयाची स्थापना केली.[२०] रवीन्द्रनाथांच्या पत्‍नीचा व दोन मुलांचा मृत्यू येथेच झाला. वडिलांचे देहावसान १९-जाने-१९०५ला घडले व वारसदार म्हणून रवींद्रनाथांन नियमित मासिक उत्त्पन्न मिळू लागले. याशिवाय त्यांना त्रिपुराच्या महाराजांकडून आर्थिक साहाय्य, कौंटुबिक दागदागिने व पुरी,ओडिशा येथील बंगला विकून काही प्राप्ती झाली.[२१] या काळात त्यांचे साहित्य बंगाली व विदेशी वाचकांचे आधिकाधिक लक्ष खेचू लागले होते. नैवेद्य (१९०१) व खेया (१९०६) या रचना या काळात प्रकाशित झाल्या. याशिवाय कवितांचा free verse या नावाने अनुवाद करणेही सुरू होते. १४-नोव्हे.-१९१३ रोजी स्वीडिश अकादमीचा नोबेल पुरस्कार प्राप्त झाल्याची बातमी रवीन्द्रनाथांना समजली. गीतांजली या रचनेबद्दल त्यांना हा पुरस्कार देण्यात आला होता. गीतांजलीचे भाषांतर स्वतः रवीन्द्रनाथांनीच केले होते.[२२] १९१५ साली त्यांना ब्रिटिश सरकारने "सर" ही पदवी दिली. १९१९ च्या जालियनवाला बाग हत्याकांडानंतर त्यांनी ती सरकारला परत केली. +१९२१ साली रवीन्द्रनाथ व कृषी-अर्थतज्ज्ञ लिओनार्ड के एल्महिर्स्ट् यांनी शांतिनिकेतन जवळील सुरूल येथे एका ग्रामीण पुनर्निर्माण संस्थेची स्थापना केली. याच संस्थेचे रवीन्द्रनाथांनी पुढे "श्री-निकेतन" असे नामकरण केले. श्री-निकेतनच्या माध्यमातून महात्मा गांधींच्या प्रतिकात्मक स्वराज्य चळवळीला पर्याय देण्याचा त्यांनी प्रयत्न केला होता.[२३] ज्ञानसंवर्धनातून अज्ञानी व असहाय्य ग्रामीण भागाची सुटका होईल या उदेशाने त्यांनी विविध देशातील विद्वान, दाते व अधिकाऱ्यांस या उपक्रमात सहभागी करून घेतले.[२४][२५] १९३० सालापासून त्यांनी भारतातील पराकोटीच्या जातीयतेविरुद्ध प्रचार सुरू केला. नाट्य-कविता यांद्वारे जागृती निर्माण करण्याचा प्रयत्न केला. केरळच्या गुरुवायुर मंदिरात दलितांना प्रवेश देण्यासाठी त्यांनी आवाहन केले.[२६] +जीवनाच्या शेवटच्या दशकात रवींद्रनाथ पूर्णपणे जनसन्मुख होते. त्यांची लोकप्रियता विशेषतः बंगालमध्ये शिखरावर होती. १५-जानेवारी-१९३४ रोजी बिहारमध्ये झालेल्या भूकंपाची, महात्मा गांधींनी "दलित अत्याचाराचा परमेश्वराने घेतला सूड" अशी संभावना केली. या वक्तव्याचा रवींद्रनाथांनी निषेध केला.[२७] बंगालच्या आर्थिक व सामाजिक अवनतीबाबत व कोलकत्यातील भयावह दारिद्‌ऱ्यबद्दल त्यांनी चिंता व्यक्त केली. या दारिद्र्यावर केलेल्या मुक्तछंदातील १०० ओळींच्या कवितेचा प्रभाव सत्यजित रे यांच्या अपुर संसार ( अपूचे जग) या चित्रपटावरही पडलेला दिसतो.[२८][२९] पुनश्च (१९३२), शेष सप्तक (१९३५), पत्रपुत (१९३६) आदी गद्यपद्यांचा(prose-prose) समावेश असलेले स्वतःच्या लिखाणाचे १५ खंड संपादित केले. याशिवाय 'चित्रांगदा', श्यामा (१९३९), चंडालिका (१९३८) सारख्या नृत्य-नाटिकांवर विविध प्रयोग केले.[३०] याशिवाय दुई बोन (दोन बहिणी) (१९३३), मलंच (१९३४), and चार अध्याय (१९३४)आदी कादंबऱ्या लिहिल्या. अखेरच्या काळात विज्ञानात रवींद्रनाथांनी विशेष रस घेतला. यातूनच त्यांच्या विश्वपरिचय या निबंधसंग्रहाची निर्मिती झाली. जीवशास्त्र, भौतिकी व खगोलशास्त्राचा त्यांनी केलेल्या अभ्यासाचा प्रभाव त्यांच्या कवितेवरही जाणवतो. त्यांच्या कवितेतून झळकणारा निसर्गवाद(naturalism) हा त्यांना वैज्ञानिक नियमांप्रती त्यांना असलेला आदर अधिरेखित करतो. विज्ञानाची प्रगती त्यांनी आपल्या विविध रचनांमधून मांडली आहे जसे से (तो) (१९३७),तीन संगी (१९४०), गल्पस्वल्प (१९४१).[३१] +रवींद्रनाथांच्या आयुष्यातील शेवटची चार वर्षे प्रदीर्घ व्याधी व आजारपणांनी व्यापली. १९३७ साली शुद्ध हरपून ते बराच काळ कोमात होते. पुन्हा १९४० सालचा कोमा जीवघेणा ठरला. या शेवटच्या काळात लिहिलेल्या काव्यरचना रवींद्रनाथांच्या काव्यरचनांत सर्वश्रेष्ठ मानण्यात येतात. त्यांचे मृत्युविषयक चिंतन या रचनांतून प्रकटते.[३२][३३] ७-ऑगस्ट-१९४१ रोजी रवींद्रनाथांचा कोलकात्याच्या त्यांच्या वडिलोपार्जित जोरशंका ठाकूर बाडी येथे मृत्यु झाला.[३४] +रवींद्रनाथकालीन भारतामध्ये सामाजिक, राजकीय व सांस्कृतिक चळवळींचे प्रमुख केन्द्रांपैकी एक असलेल्या महाराष्ट्राचा प्रभाव रवींद्रनाथांवरही पडला होता. संत तुकारामांच्या साहित्याचा त्यांनी अभ्यास केला होता. संत तुकारामांचे काही अभंग त्यांनी बंगाली भाषेत अनुवादित केले आहेत.रवींद्रनाथ अनुवादित तुकारामांचे अभंग. कारवार येथील सृष्टिसौन्दर्यामुळे रवींद्रनाथांना आपल्या पहिल्या नाटकाची प्रेरणा मिळाली [३५] छत्रपती शिवाजी महाराजांचे जीवनही त्यांच्या साठी प्रेरणास्थान होते. छत्रपती शिवाजी महाराजांवर त्यांनी एक खंडकाव्य ही त्यांनी रचले आहे. रवींद्रनाथांचा नेता व क्रांतिकारक या रूपांत भारतीय स्वातंत्र्य संग्रामात थेट सहभाग नव्हता म्हणून व त्यांच्या संस्कृतीपिपासू वृत्तीमुळे त्यांच्यावर महाराष्टात टीका झाली होती. रवीन्द्रनाथांच्या व्यक्तिमत्त्वाने काही महाराष्ट्रीयही प्रभावित झाले होते. रविंद्रनाथ ्मूळ बंगालीतून वाचण्याच्या इच्छेने पु.ल.देशपांडे हे बंगाली भाषा शिकले. मराठी व कानडी भाषेत लेखन केलेले व कानडी भाषेतील आधुनिक साहित्यातील सर्वश्रेष्ठ कवी व जन्माने महाराष्ट्रीय असलेल्या द.रा. बेन्द्रे यांच्या साहित्यावरही रवीद्रनाथांचा प्रभाव आहे. +गीतांजलीचे इंग्रजी भाषांतर रवींद्रनाथांनीच केले होते. याशिवाय तिचे जगातील अनेक भाषांत अनुवाद झाले. मराठीतले पहिला गद्य अनुवाद हरि नारायण फडके यांनी केला होता. अमरावतीचे डॉक्टर राम म्हैसाळकर (जन्म : २९ मे, १९२९) यांनी रवींद्रनाथांच्या गीतंजलीसकट एकूण चार पुस्तकांचा ‘रवींद्र गीतांजली...’ नावाचा गद्यानुवाद केला आहे. ह्या अनुवादल मसापचे उत्कृष्ट भावानुवादाचे स.ह. मोडक पारितोषिक मिळाले होते. +याव्यतिरिक्त सौ. ज्योती कुलकर्णी यांनी ‘गीतांजली रविंद्रनाथांच्या - माझ्या मराठीत’ नावाचे पद्यमय भाषांतर केले आहे. (२००८) +संगीत,साहित्य, तत्त्वज्ञान, चित्रकला ,नृत्य,शिक्षण अशा बहुविध क्षेत्रात रवींद्रनाथांनी संचार केला. संख्या व दर्जा या दोन्ही कसोट्यांवर रवींद्रनाथांची निर्मिती खरी उतरते. +रवींद्रनाथाच्या बहुमुखी निर्मितीत कविता जरी प्रमुख असली तरी त्यांनी कादंबऱ्या, निबंध, लघुकथा, प्रवासवर्णने, नाटके अशा बहुविध साहित्याची निर्मिती केली. यमकप्रचुरता, आशावाद व गेयता ही त्यांच्या कृतींची प्रमुख वैशिष्ट्ये. कवितेनंतर रवींद्रनाथांची लघुकथा ही प्रमुख रचना मानली जाते. रवींद्रनाथ हे बंगाली भाषेतील आद्य लघुकथाकार समजले जातात. सामान्य माणसांचे जीवन हे त्यांच्या कथांचे बीज आहे. +१५-१६ व्या शतकातील वैष्णव रचनांचा रवींद्रनाथांवर प्रभाव होता. भारतीय परंपरेतील 'ऋषी' संकल्पनेचाही रवींद्रनाथांच्या व्यक्तिमत्त्वावर प्रभाव दिसून येतो. गावोगावी गीत गात फिरणाऱ्या फकिरांसारख्या 'बाऊल' कलाकारांची ग्रामीण बंगालमध्ये परंपरा आहे. बाऊल स्वतःस कोणत्याही एका धर्माचे मानत नाहीत. त्यांच्या गीतांत हिंदू, मुस्लिम अशा दोन्ही धर्माची शिकवण दिसून येते. रवींद्रनाथांनी या परंपरेस बुद्धिजीवी वर्तुळात पूर्वी नसलेली प्रतिष्ठा दिली. त्यांच्या बाऊल परंपरेच्या अभ्यासाने त्यांच्या स्वतःच्या काव्यकृतीस नवा आयाम मिळाला.[३६][३७] 'मनेर मानुष' (मनातील माणूस) आणि 'जीवन देवता' ही दोन रूपके टागोरांच्या कवितेत बऱ्याचदा दिसतात.[३८][३९] +गीतांजलीतील (গীতাঞ্জলি) चौथ्या कवितेचे (titleः प्रार्थना) मराठी भाषांतर +प्रार्थना +विपत्तीमध्ये तू माझे रक्षण कर +ही माझी प्रार्थना नाही; +विपत्तीमध्ये मी भयभीत होऊ नये +एवढीच माझी इच्छा| + +दुःखतापाने व्यथित झालेल्या माझ्या मनाचे +तू सांत्वन करावेस अशी माझी अपेक्षा नाही. +दुःखावर जय मिळवता यावा +एवढीच माझी इच्छा| + +जगात माझे नुकसान झाले +केवळ फसवणूक वाट्याला आली; +तर माझे मन खंबीर व्हावे +एवढीच माझी इच्छा| + +माझे तारण तू करावेस वा मला तारावेस ही माझी प्रार्थना नाही. +तरून जाण्याचे सामर्थ्य माझ्यात असावे +एवढीच माझी इच्छा| + +माझे ओझे हलके करून +तू माझे सांत्वन केले नाहीस तरी माझी तक्रार नाही +ते ओझे वाहायची शक्ती मात्र माझ्यात असावी +एवढीच माझी इच्छा| + +सुखाच्या दिवसांत नतमस्तक होऊन +मी तुझा चेहरा ओळखावा +दुःखांच्या रात्री जेव्हा, सारे जग फसवणूक करील, +तेव्हा तुझ्याविषयी माझ्या मनात शंका मात्र निर्माण होऊ नये, एवढीच माझी इच्छा| +रवींद्रनाथांनी 'चतुरंग', 'शेषेर कबिता' (शेवटच्या कविता), 'चार अध्याय', 'नौका डुबी', 'घरे बाईरे' या सारख्या ४ लघुकांदबऱ्या व ८ मोठ्या कादंबऱ्या लिहिल्या. 'चतुरंग' ही सचिश नावाच्या परस्परविरोधी संकल्पनांत अडकलेल्या पात्राची कहाणी आहे. धार्मिक गूढतेतून आयुष्याचा अर्थ शोधणाऱ्या कथानायकाचा अंती होणारा भ्रमनिरास टागोरांनी या कादंबरीतून मांडला आहे. +गोरा कांदबरीतील मुख्य पात्र पारंपरिक हिंदू सनातनी मताचे समर्थक आहे. ह्या गौरवर्णीय पात्र व इतर पात्रातील संवादातून ही कांदबरी उलगडत जाते. सनातनी गोराच्या विचारामुळे त्याचे सनातनी वडील प्रभावित होत नाहीत. धर्मांधता ही श्रद्धेमुळे नव्हे तर व्यक्तीच्या उग्र प्रकृतीने बनते असे टागोर या कादंबरीतून सांगतात. +'शेषेर कबिता' (शेवटच्या कविता) ही कवितेने नटलेली कादंबरी. यात 'रवींद्रनाथ ठाकूर' हे स्वतःचेच नाव सांगणाऱ्या 'प्रसिद्ध कवी'वर टागोर त्रयस्थपणे टीका करतात. +'चार अध्याय' ही रवींद्रनाथांची शेवटची कांदंबरी. 'राष्ट्रभक्ती' म्हणजे काय?, राष्ट्र कसे बनते?, केवळ घोषणाबाजी, कठोर शिस्त यातून खरे स्वातंत्र्य शक्य आहे काय? अशा प्रश्नांचा धांडोळा ही कादंबरी घेते. +रवींद्रनाथ टागोर यांनी सांगितलेल्या बालपणापासूनच्या आठवणी त्यांव्या ’जीवनस्मृती’ या पुस्तकात आहेत. पुस्तकाचा मराठी अनुवाद नीलिमा भावे यांनी केला आहे. +रवींद्रनाथांनी रचलेल्या व चाल दिलेल्या जवळपास २२३० गीतांना एकत्रितपणे रवींद्रसंगीत (बंगाली :রবীন্দ্র সংগীত}} असे संबोधले जाते. गगनेर खाले रबि चन्द्र दीपक ज्बले हे रवींद्रनाथांनी रचलेले पहिले व हे नूतन देखा दिक आरो बारो हे शेवटचे गीत मानण्यात येते. भारत व बांग्लादेश यांची राष्ट्रगीते असलेल्या जन गण मन व आमार शोनार बांग्ला ह्या रचना मूलतः रवींद्रसंगीताचा हिस्सा आहेत. +सांगीतिकदृष्ट्या अभिजात भारतीय संगीत, बंगाली लोकसंगीत व अभिजात पाश्चात्त्य संगीत ह्या रवींद्रसंगीताच्या प्रेरणा मानल्या जातात. अभिजात भारतीय संगीतातील ठुमरी शैलीचा रवींद्रसंगीतावर मुख्य प्रभाव आहे. +ही गीते रवींद्रनाथांच्या स्वतःचे तत्त्वचिंतन दाखवत असली तरी त्यांवर वैष्णव व उपनिषदीय तत्त्वज्ञानाचीही झलकही दिसते. रवींद्रसंगीतातील गीते ही विविध रागांमध्ये बांधण्यात आली असून रागाचा व गीताचा भाव यात सुसंगती असते.[४०] अनेक गीतांमध्ये विविध रागांना एकत्र बांधून नवसृजन केलेले दिसते. अभिजात भारतीय संगीतातून प्रेरणा घेतलेल्या रवींद्रसंगीत हे नंतर अनेक अभिजात भारतीय संगीताच्या गायकवादकांचे प्रेरणास्रोत ठरले. रवींद्रसंगीताने प्रभावित गायक-वादकात विलायत खान (सतार), अमजद अली खान (सरोद]) आदींचा समावेश आहे. +वयाच्या ६० च्या वर्षी रवींद्रनाथांनी चित्रे काढण्यास सुरुवात केली. द. फ्रान्स मधील कलाकारांच्या प्रेरणेवरून त्यांच्या चित्रांची पॅरिस मधील पहिल्या प्रदर्शनासह युरोपभर अनेक प्रदर्शने झाली.[४१] आयुष्याच्या या काळात रवींद्रनाथांना रंगांधळेपणाचा त्रास सुरू झाला होता. सौन्दर्यदृष्टी व रंगछटांमध्ये रवींद्रनाथांच्या चित्रशैलीची स्वतःची वैशिष्ट्ये आहेत. रवींद्रनाथांनी रचनेत वेगवेगळ्या शैलींचे अनुसरण केले. यात उत्तर आयर्लॅडमधील मलनगान कारागिरीपासून कॅनडाच्या हैदा कोरीवकाम प्रकारापर्यंतच्या चित्र व शिल्पकलेतील शैली येतात.[४२] आपल्या कृतींची हस्तलिखितेही अनेकदा रवींद्रनाथांनी कलाकारीने सजवली आहेत. +वयाच्या विसाव्या रवींद्रनाथांनी 'वाल्मिकी प्रतिभा' नावाचे पहिले नृत्य-नाट्य लिहिले. यात भजनांच्या स्वरूपात असलेले पारंपरिक बंगाली कीर्तन व युरोपीय गीत-शैलींचा संमिश्र वापर केला आहे. ऐहिक सुखोपभोगांपासून पारमार्थिकाकडे हा विषय डाकघर नावाच्या नाटकात रवींद्रनाथांनी हाताळला आहे. 'अभिनयापेक्षा भावनांवर भर' असे रवींद्रनाथ स्वतःच्या नाटकांचे वर्णन करतात. 'चंडालिका', 'विसर्जन', चित्रांगदा', 'राजा', 'मायार खेला' ही रवींद्रनाथांची इतर नाटके. +नाटकांसोबत टागोरांच्या 'नृत्य-नाटिका' विशेष प्रसिद्ध आहेत. मणिपुरी शैलीच्या अभिजात नृत्य शैलींचा टागोरांनी वापर केला आहे. +'गल्पगुच्छ'(कथागुच्छ) नावाचा रवींद्रनाथांचा ८४ लघुकथांचा ३ खंडी संग्रह प्रसिद्ध आहे. आजूबाजूचा परिसर,आधुनिक कल्पना व बौद्धिक कूटप्रश्नांचा वेध घेण्याचा प्रयत्न टागोर यांतून करतात. 'काबुलीवाला' या सुप्रसिद्ध प्रथमपुरुषी कथेत दूरदेशी असलेल्या आपल्या मुलीची आठवण कशी येत राहते हे अफगाण फळवाल्याच्या तोंडून टागोर सांगतात. +इस्रायलमधील सार पब्लिशिंग हाऊस या प्रकाशनसंस्थेने रविंद्रनाथांच्या कथांचा हिब्रू भाषेतील अनुवाद 'एप' या नावाने इ.स. २००६ साली प्रकाशित केलेला आहे. +चरखा-पंथी असे संबोधून त्यांनी तत्कालीन स्वदेशी चळवळीची खिल्ली उडवली होती. ब्रिटिश साम्राज्यवादापेक्षाही 'सामाजिक अनारोग्य' त्यांना मोठा शत्रू वाटत असे. स्वयंसहायता व सर्वसामान्यांचा बौद्धिक उद्धार आदींवर त्यांचा जास्त भर होता. आंधळ्या क्रांतीपेक्षा सावकाश होणाऱ्या शैक्षणिक उत्क्रांतीवर त्यांचा जास्त विश्वास होता. या मतांमुळे रवींद्रनाथांना शारीरिक हल्ल्यांना सामोरे जावे लागले. १९१९ च्या जालियनवाला बाग हत्यांकाडाचा निषेध म्हणून त्यांनी ब्रिटिश सरकारची सर्वोच्च पदवी परत केली. टागोरांनी रचलेली 'एकला चलो रे' व 'चित्त जेथा भयशून्य' ह्या दोन कविता भारतीय स्वातंत्र्य संग्रामात प्रेरणा गीते म्हणून वापरण्यात आल्या. महात्मा गांधींशी मतभेद असतानाही स्वतंत्र मतदारसंघाविषयी असलेला गांधी-आंबेडकर वाद मिटवण्यात त्यांनी पुढाकार घेतला. +रवींद्रनाथांचा प्रभाव दाखवणारे अनेक समारंभ जगभरात होत असतात. बंगालमध्ये त्यांच्या जोराशंका ठाकूर बाडी गावी रवींद्रनाथांच्या पुण्यतिथीस मोठा उत्सव होतो. अमेरिकेतील इलिनॉय येथे त्यांच्या स्मृतिप्रीत्यर्थ वार्षिकोत्सव होतो.[४३][४४] रवींद्रनाथांमुळे प्रभावित व्यक्तींत अमर्त्य सेन, ॲंन्द्रे गिडेल (फ्रान्स), यसुनारी कावाबाता (जपान) आदी नोबेल विजेते, याशिवाय सलमान रश्दी, पाब्ले नेरुदा यांचा समावेश आहे. +रवींद्रनाथांचे साहित्य जगभरातील अनेक भाषांमध्ये अनुवादित झाले आहे. +प्रसिद्ध चित्रपट दिग्दर्शक सत्यजित रे , विख्यात भारतीय चित्रकार नंदलाल बोस यांच्या जडणघडणीवर रवींद्रनाथांचा प्रभाव आहे. +गोरा (१९१०) +घरे बाईरे (१९१६) +चतुरंग (१९१६) +चार अध्याय (१९३४) +चोखेर बाली (१९०२) +गोरा (१९१०) +जोगाजोग (१९३०) +मुक्तधारा (१९१६) +राज ऋषि (१९१६) +राजा आर रानी (१९१६) +शेषेर कबिता (१९२९) +काबुलीवाला +दृष्टिदान +क्षुधित पाषाण +चंडालिका (१९३८) +चित्रांगदा (१९३६) +मालिनी (१८९५) +श्यामा (१९३८) +बिसर्जना (१८९०) +बैकुण्ठेर खाता (१८९७) +राजा ओ रानी (१८८९) +गीतांजली (१९१०) +जन्मदिने (१९४१) +नैबेद्य (१९०१) +पत्रपूत (१९३६) +पूरबी (१९२५) +पुनश्च (१९३२) +शेष सप्तक (१९३५) +श्यामली (१९३६) +सोनार तारी (१८९३) +रवींद्रनाथांच्या अनेक कादंबऱ्या आणि लघुकथांवर बंगाली आणि हिंदी चित्रपट निघाले आहेत. उदा० परिणीता, काबुलीवाला वगैरे वगैर. +आमी चिनी चिनी गो तोमारे ओ गो बिदेशिनी | Archived 2014-07-23 at the Wayback Machine. +साचा:Rabindranath Tagore +Bhattacharjere, Dr. Shashwata +Rabindra Nattya Dharar Prothem parjay, Jtatiya sahittaya prokasoni, Dhaka.Bangladesh +साचा:Wikisourceauthor +साचा:Wikiquote +साचा:Rabindranath Tagore +साचा:Bengal Renaissance +साचा:Ghadar Conspiracy +साचा:Nobel Prize in Literature Laureates 1901-1925 +साचा:Featured article +साचा:Persondata diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2653.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2653.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b65489e89a0188292e69b07251c83bc7efb13bd5 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2653.txt @@ -0,0 +1 @@ +टाटा ४०७ हे मालवाहतुकीसाठी तसेच प्रवासी वाहतुकीसाठी, शहरी आणि ग्रामीण भागात अत्यंत उपयुक्त असे लहान व्यावसायिक वाहन आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_267.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_267.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c641c9afc40302bd86a6cdaaf0c32a371acd3233 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_267.txt @@ -0,0 +1,5 @@ + + +जे.के. रेलिंग यांच्या अनेक भागात प्रसिद्ध झालेल्या हॅरी पॉटर या कथानकात खूप पात्रे आहेत. त्या सर्व पात्रांची ही यादी आहे, त्यांतली काही पात्रे जे.के.रोलिंगच्या वेबसाइटवरील "विझार्ड ऑफ द मंथ" मध्ये आली आहेत आणि काही जे.के. रोलिंगच्या आयटीव्ही(ITV)वर दाखवलेल्या कथानकात आली आहेत. +ह्या यादीतील सर्व पात्रे त्यांच्या आडनावांप्रमाणे अकारविल्हे दिली आहेत, ज्या पात्राचे आडनाव कथानकात आलेले नाही, ते पात्र त्याच्या पहिल्या नावानुसार अनुक्रमित केले आहे. हॅरी पॉटरचे ८ चित्रपट आहेत व पुस्तकांचे ७ सीरिज आहेत. + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2672.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2672.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..daaead17131f76e2d9ca5be087e9bcc17f71bf37 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2672.txt @@ -0,0 +1 @@ +टाटा इस्टेट भारताच्या टाटा मोटर्स कंपनीद्वारा उत्पादित चारचाकी वाहन आहे. हे वाहन स्टेशनवॅगन या प्रकारात मोडते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2681.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2681.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5d2e58f941a058291d34c4c7438ed2844b94cdd4 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2681.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +टाटा कंझ्युमर प्रॉडक्ट्स ही एक जलद गतीने चालणारी ग्राहकोपयोगी वस्तू कंपनी आहे, जिचे मुख्यालय कोलकाता, पश्चिम बंगाल येथे आहे. टाटा समूहाची ही उपकंपनी आहे. +हा जगातील दुसऱ्या क्रमांकाचा चहा उत्पादक व वितरक तसेच कॉफीचा प्रमुख उत्पादक आहे.[१] +पूर्वी टाटा ग्लोबल बेव्हरेजेस लिमिटेड (TGBL) म्हणून ओळखले जाणारे, Tata Consumer Products Limited हे टाटा समूहाचा एक भाग आहे. टाटा केमिकल्स लिमिटेडचा ग्राहक उत्पादने व्यवसाय फेब्रुवारी २०२० मध्ये टाटा ग्लोबल बेव्हरेजेस लि.मध्ये विलीन झाला तेव्हा टाटा ग्राहक उत्पादने तयार झाली. ते आता अन्न आणि पेय उद्योगात काम करतात आणि त्यांच्या कमाईपैकी ~ 56% भारतातून येतात आणि उर्वरित त्यांच्या आंतरराष्ट्रीय व्यवसायातून येतात. विलीनीकरणामुळे TCPLला टाटा सॉल्ट, टाटा टी, टेटली, एट ओ क्लॉक आणि टाटा सॅम्पन आणि टाटा स्टारबक्स सारख्या उच्च वाढीच्या संभाव्य ब्रँड्सचा समावेश असलेल्या वैविध्यपूर्ण पोर्टफोलिओचे नेतृत्व करण्यात मदत झाली आहे. ते या विलीनीकरणाद्वारे वितरण, विपणन, नवकल्पना आणि पुरवठा शृंखला तसेच भारतीय ब्रँडेड डाळींच्या बाजारपेठेतील एक चांगला भाग काबीज करू पाहत आहेत. +कंपनी टाटा टी, टेटली आणि गुड अर्थ टी या प्रमुख ब्रँड अंतर्गत चहाचे मार्केटिंग करते. टाटा टी हा भारतातील सर्वात जास्त विकला जाणारा चहाचा ब्रँड आहे, टेटली हा कॅनडामध्ये सर्वात जास्त विकला जाणारा चहाचा ब्रँड आहे आणि युनायटेड किंग्डम आणि युनायटेड स्टेट्समध्ये दुसरा सर्वात जास्त विकला जाणारा ब्रँड आहे. +2012 मध्ये, Tata Consumer Products Limited ने भारतीय कॅफे मार्केटमध्ये Starbucks Coffee कंपनीसोबत 50:50च्या संयुक्त उपक्रमात प्रवेश केला. "स्टारबक्स कॉफी—ए टाटा अलायन्स" म्हणून ब्रँड केलेल्या कॉफी शॉप्सना टाटा कॉफ़ी, टाटा कंझ्युमर प्रॉडक्ट्स लिमिटेडची उपकंपनी कडून कॉफी बीन्स मिळतात. 2020 पर्यंत, कंपनीचा महसूल ₹5807.99 कोटी (US$810 दशलक्ष) होता, तर त्याचे निव्वळ उत्पन्न ₹575.35 कोटी (US$81 दशलक्ष) होते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2682.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2682.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5d2e58f941a058291d34c4c7438ed2844b94cdd4 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2682.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +टाटा कंझ्युमर प्रॉडक्ट्स ही एक जलद गतीने चालणारी ग्राहकोपयोगी वस्तू कंपनी आहे, जिचे मुख्यालय कोलकाता, पश्चिम बंगाल येथे आहे. टाटा समूहाची ही उपकंपनी आहे. +हा जगातील दुसऱ्या क्रमांकाचा चहा उत्पादक व वितरक तसेच कॉफीचा प्रमुख उत्पादक आहे.[१] +पूर्वी टाटा ग्लोबल बेव्हरेजेस लिमिटेड (TGBL) म्हणून ओळखले जाणारे, Tata Consumer Products Limited हे टाटा समूहाचा एक भाग आहे. टाटा केमिकल्स लिमिटेडचा ग्राहक उत्पादने व्यवसाय फेब्रुवारी २०२० मध्ये टाटा ग्लोबल बेव्हरेजेस लि.मध्ये विलीन झाला तेव्हा टाटा ग्राहक उत्पादने तयार झाली. ते आता अन्न आणि पेय उद्योगात काम करतात आणि त्यांच्या कमाईपैकी ~ 56% भारतातून येतात आणि उर्वरित त्यांच्या आंतरराष्ट्रीय व्यवसायातून येतात. विलीनीकरणामुळे TCPLला टाटा सॉल्ट, टाटा टी, टेटली, एट ओ क्लॉक आणि टाटा सॅम्पन आणि टाटा स्टारबक्स सारख्या उच्च वाढीच्या संभाव्य ब्रँड्सचा समावेश असलेल्या वैविध्यपूर्ण पोर्टफोलिओचे नेतृत्व करण्यात मदत झाली आहे. ते या विलीनीकरणाद्वारे वितरण, विपणन, नवकल्पना आणि पुरवठा शृंखला तसेच भारतीय ब्रँडेड डाळींच्या बाजारपेठेतील एक चांगला भाग काबीज करू पाहत आहेत. +कंपनी टाटा टी, टेटली आणि गुड अर्थ टी या प्रमुख ब्रँड अंतर्गत चहाचे मार्केटिंग करते. टाटा टी हा भारतातील सर्वात जास्त विकला जाणारा चहाचा ब्रँड आहे, टेटली हा कॅनडामध्ये सर्वात जास्त विकला जाणारा चहाचा ब्रँड आहे आणि युनायटेड किंग्डम आणि युनायटेड स्टेट्समध्ये दुसरा सर्वात जास्त विकला जाणारा ब्रँड आहे. +2012 मध्ये, Tata Consumer Products Limited ने भारतीय कॅफे मार्केटमध्ये Starbucks Coffee कंपनीसोबत 50:50च्या संयुक्त उपक्रमात प्रवेश केला. "स्टारबक्स कॉफी—ए टाटा अलायन्स" म्हणून ब्रँड केलेल्या कॉफी शॉप्सना टाटा कॉफ़ी, टाटा कंझ्युमर प्रॉडक्ट्स लिमिटेडची उपकंपनी कडून कॉफी बीन्स मिळतात. 2020 पर्यंत, कंपनीचा महसूल ₹5807.99 कोटी (US$810 दशलक्ष) होता, तर त्याचे निव्वळ उत्पन्न ₹575.35 कोटी (US$81 दशलक्ष) होते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2686.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2686.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..86536d980f0066f5045c127df023c3848e1c2985 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2686.txt @@ -0,0 +1 @@ +टाटा केमिकल्स ही ही एक टाटा समुहातील कंपनी आहे. या कंपनीची स्थापना इ.स.१९३९ साली झाली. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2702.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2702.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..bde98c19f574def5d7f6f84a92f5259408050264 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2702.txt @@ -0,0 +1 @@ +टाटा बीपी सोलर ही एक टाटा उद्योगसमूहातील सौर ऊर्जा उत्पादन निर्मिती क्षेत्रातील कंपनी आहे. या कंपनीची स्थापना इ.स. १९८९ साली झाली. ही कंपनी क्रिस्टलाइन सिलिकॉन सोलर मॉड्युल्सचे भारतातील एक प्रमुख उत्पादक आहे. ३१ ऑगस्ट २०१२ रोजी या कंपनीचे नाव बदलून ते 'टाटा पाॅवर सोलर' झाले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2722.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2722.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a403bce6e89e90c8c1c557e8f1949ea23ca5ddb1 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2722.txt @@ -0,0 +1 @@ +टाटा सुमो ही टाटा मोटर्स या कंपनीचे बहुउपयोगी वाहन आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2725.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2725.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..47d61eb687064c744f2e182415394871cff9097e --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2725.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +भारतातील डीटीएच उपग्रह दूरदर्शन सेवा पुरविणारी एक कंपनी. तंत्रज्ञान: MPEG-2 digital compression technology, उपग्रह: INSAT 4A at 83.0°E. +सहा मराठी वाहिन्या प्रक्षेपित. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2732.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2732.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b5e21a1d96fc841eb7299497e459ff2e049fb135 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2732.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +टाटानगर जंक्शन हे झारखंड राज्याच्या जमशेदपूर शहरामधील प्रमुख रेल्वे स्थानक आहे. राज्यामधील सर्वात वर्दळीच्या स्थानकांपैकी एक असलेले टाटानगर हावडाखालोखाल दक्षिण पूर्व रेल्वे क्षेत्रामधील दुसऱ्या क्रमांकाचे स्थानक आहे. टाटानगर हे नाव प्रसिद्ध भारतीय उद्योगपती जमशेदजी टाटा ह्यांच्या आदरार्थ देण्यात आले आहे. +कोलकात्याहून महाराष्ट्राकडे धावणाऱ्या सर्व गाड्या येथे थांबतात. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2741.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2741.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..011b727f5efa43f920bef093d177e243110741cb --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2741.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +टेबल बे (आफ्रिकान्स:टाफेलबाई) हा आफ्रिकेच्या नैऋत्य टोकाशी असलेला अटलांटिक महासागरावरील आखात आहे. या आखाताच्या किनाऱ्यावर केप टाउन शहर वसलेले आहे. येथून जवळ टेबल माउंटन हा पर्वत आहे. अनेक शतके हा आखात केप टाउनशी समुद्रीमार्गे व्यापार करण्यास वापरला जात आहे. +बार्तोलोम्यू दियास हा टेबल बे येथे पोचणारा पहिला युरोपीय खलाशी होता. या आखातातील रॉबेन आयलंड या बेटावर दक्षिण आफ्रिकेच्या वर्णद्वेशी सरकारने नेल्सन मंडेलांना वीस पेक्षा जास्त वर्षे कैदेत ठेवले होते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2753.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2753.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..da74d866c1b8e74b7bfd91dca37c342316690969 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2753.txt @@ -0,0 +1 @@ +ग्रीक पुराणांनुसार टायटन (ग्रीक: Τιτάν टैटन्; बहुवचन: Τiτᾶνες टैटॅनेस्) व टायटनेस (किंवा टायटॅनिड्स; ग्रीक: Τιτανίς टैटॅनिस्; बहुवचन: Τιτανίδες टैटॅनिड्स) हे दुसऱ्या पिढीतील देव होते व ते आद्य ग्रीक देवांचे वंशज व ऑलिंपियन देवांचे पूर्वज होते. आद्य बारा टायटन्सचा जन्म गाया (पृथ्वी) व युरेनस (आकाश) यांच्यापासून झाला. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2785.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2785.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a0a5980f934bde46de4aa7e94a38846c5de0d40e --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2785.txt @@ -0,0 +1,3 @@ + + +टाय्‍रा बांक्स ही एक रतिअभिनेत्री आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2786.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2786.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7cd8ba25d097dd006bfef1f2288e08b609f2a77d --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2786.txt @@ -0,0 +1 @@ +टायरॅनॉसॉरस ही डायनोसॉरची एक जमात आहे. दोन पायांवर चालणारे हे प्राणी जगातील सर्वात बलाढ्य व हिंस्त्रक समजले जातात. टायरॅनॉसॉरसची लांबी ४५ फूट, उंची अंदाजे १३ फूट व वजन ६.८ टन होते असे मानण्यात येते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2788.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2788.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ca0c604f4e51bd4f220e28191378686c44ccbc39 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2788.txt @@ -0,0 +1 @@ +टायरेल फाबियान जॉन्सन (जानेवारी १०, इ.स. १९१७:तुनापुना, त्रिनिदाद - एप्रिल ५, इ.स. १९८५:कूव्हा, त्रिनिदाद) हा  वेस्ट इंडीजकडून १९३९मध्ये एक कसोटी सामना खेळलेला क्रिकेट खेळलेला खेळाडू होता. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2794.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2794.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..30d0f89c812ce34927684f0445f6919d30ff4ff4 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2794.txt @@ -0,0 +1,2 @@ + +टायलीन बक (मार्च ७, इ.स. १९७२:साक्रामेंटो, कॅलिफोर्निया, अमेरिका - ) ही एक रतिअभिनेत्री आणि व्यावसायिक कुस्तीगीर आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2837.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2837.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b5f498571d064cc2004dee5bce610c107dea1018 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2837.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +टिंग्या हा २००८ सालचा मंगेश हाडवळे दिग्दर्शित मराठी चित्रपट आहे. + + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2852.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2852.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..92d44cd66b6d836b1f95a3aa7aa4432024679b38 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2852.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +टिकुरिला क्रिकेट मैदान हे फिनलंडच्या हेलसिंकी शहरातील एक मैदान आहे. +१२ जुलै २०२२ रोजी ग्रीस आणि इटली या दोन संघांमध्ये या मैदानावरचा पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळवला गेला. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2857.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2857.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..bd926e8cd39fde75ae832e69c0707bfc01d517a0 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2857.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +तैग्रिस सध्याच्या तुर्कस्तान, सीरियाची सीमा आणि इराकमधून वाहणारी आणि प्राचीन मेसोपोटेमिया प्रदेशाच्या पूर्वेकडून वाहणारी एक प्रमुख नदी आहे. +तैग्रिसची लांबी १,९०० कि.मी. (१,१८० मैल) आहे. हिचा उगम पूर्व तुर्कस्तानमधील टॉरस पर्वतात होतो व साधारण आग्नेयेकडे वहात ही नदी युफ्रेतिस नदीला मिळते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2893.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2893.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ac385960c42078e2d0c8a8d986aa78938ba30d2e --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2893.txt @@ -0,0 +1,11 @@ +टिनटिनच्या साहसकथा (फ्रेंच:Les Aventures de Tintin) ही एक फ्रेंच चित्रकथामाला आहे. बेल्जियन कलाकार एर्जे किंवा जॉर्जस रेमी यांची ही कलाकृती आहे. ही माला ५० भाषांत अनुवादित झालेली आहे. भारतासह जगभर ही मालिका प्रसिद्ध आहे. +पात्रांची नावे इंग्रजी आवृत्तीप्रमाणे आहेत. +कथेचा नायक. बेल्जियन पत्रकार. +स्नोई -फ्रेंच आवृत्तीत नाव मिलु(Milou). टिनटिनचा पाळीव कुत्रा. व्हाईट फॉक्स टेरियर जातीचा कुत्रा. +कॅप्टन आर्चिबाल्ड हॅडॉक, बोटीचा कप्तान. टिनटिनचा जिवलग मित्र. कथेप्रमाणे हा बेल्जियन, स्कॉटिश किंवा फ्रेंच असू शकतो. क्रॅब विथ दी गोल्डन क्लॉज या पुस्तकात प्रथमदर्शन. +याचे नाव (आर्चिबाल्ड) शेवटच्या गोष्टीत उघडकीस आणले आहे. +नेहमी आपल्याच तंद्रीत असलेला व थोडासा बहिरा असा एक भौतिकशास्त्रज्ञ. रेड रॅखम्स ट्रेजर मध्ये प्रथमदर्शन. +टिनटिनमध्ये अनेक काल्पनिक स्थळे व देश दाखवण्यात आले आहेत. +युरोपातील देश. बोर्डुरियाचा शेजारी देश. +युरोपातील देश. सिल्डाव्हियाचा शेजारी देश. +दक्षिण अमेरिकेतील देश. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2895.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2895.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c9aa79cd83980f3013029fd2d7f25eb7d0d98dd9 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2895.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +टीना तांबे ह्या जयपूर-अत्रौली घराणे शैलीच्या कथक नृत्यांगना तथा कोरिओग्राफर आहेत.[१] तांबे या गुरू उमा डोगरा यांच्या प्रमुख शिष्यांपैकी एक आहेत. त्या वयाच्या सहाव्या वर्षापासून कथक नृत्य करत आहेत. त्या कथक नृत्याचे शिक्षण देतात. तसेच कथक नृत्यांचे दिग्दर्शनसुद्धा करतात. त्यांनी देशातल्या अनेक प्रमुख नृत्य महोत्सवात आणि अंतरराष्ट्रीय पातळीवर नृत्याविष्कार केले आहे. तांबे यांना इ.स. २००९ मध्ये नालंदा डांस एंड रिसर्च अकादमी, मुंबई द्वारा नालंदा नृत्य निपुण उपाधिने सन्मानित करण्यात आले होते.[२][३][४][५][६][७][८][९][१०][११] +टिना तांबे यांचा जन्म इंदूर (मध्य प्रदेश) येथे झाला. त्यांच्या आईचे नाव कुमुदिनी आणि वडिलांचे नाव अशोक देवळे आहे. तांबे यांनी कथक नृत्याची प्रारंभिक शिक्षा पुरु दधीचच्या शिष्या रंजना ठाकूर यांच्याशी घेतली आणि सुचित्रा हरमळकर यांचा निदर्शनात एम ए (नृत्य) पदवी मिळवली. नंतर संस्कृती विभाग (भारत सरकार)ची शिष्यवृत्ती मिळवून त्यांनी कथकची प्रगत शिक्षा गुरू उमा डोगरा यांच्याशी मुंबई येथे घेतली. 'मीरा (कृष्णभक्त) के काव्य में नृत्य तत्त्व - कथक के संदर्भ में' विषया वर त्यांचा संशोधना साठी त्यांना विक्रम विद्यापीठ, उज्जैन कडून डॉक्टरेटची उपाधी देण्यात आली. टीना यांनी देवी अहिल्या विद्यापीठ, इंदूर मधून विज्ञान मध्ये पदवी आणि आंतरिक साजसज्जाचा डिप्लोमा देखील  केला आहे.    diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2943.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2943.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0ac1c134be84129dc674d42ffefdc05238d2df57 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2943.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +टिमोथियस बर्नार्डस मरिया टिम डि लीड (२५ जानेवारी, १९६८:लीडशेनडाम, झुइड-हॉलंड, नेदरलँड्स - ) हा  नेदरलँड्सकडून २९ एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट सामने खेळलेला खेळाडू आहे. +याचा मुलगा बास डि लीड सुद्धा नेदरलँड्सकडून क्रिकेट खेळतो. + + + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2953.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2953.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2409177f1c0dbc9cd2e32df6af24cc11d5e30c9d --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2953.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +टिमोथी डॉनल्ड बॉवर (१० सप्टेंबर, १९६८:डेव्हनपोर्ट, ऑस्ट्रेलिया - हयात) हा ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू आहे. +डॅरेन याने टास्मानियाकडून एकूण १५ प्रथम-श्रेणी आणि २ लिस्ट-अ सामने खेळलेला आहे. तो १९८८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषकात ऑस्ट्र्रेलियातर्फे खेळला. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2960.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2960.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f7ae519a165b4b09ee5e69962c148e623e18cf98 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2960.txt @@ -0,0 +1,6 @@ +१३ नोव्हेंबर, इ.स. २०१६ +दुवा: [] (इंग्लिश मजकूर) +टिमोथी जेम्स मर्टाघ (२ ऑगस्ट, इ.स. १९८१:लॅंबेथ, लंडन, इंग्लंड - ) हा  आयर्लंडकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. + + + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2989.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2989.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3a28189da333248a3944095d7341a6f503808c0b --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_2989.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +टिमरे ॲलन (२२ जानेवारी, १९८७:जमैका - हयात) हा  अमेरिकाच्या क्रिकेट संघाकडून खेळणारा खेळाडू आहे.[१] + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_303.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_303.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..19a209933b88a163b8fdc61476ebc3bc9b49289f --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_303.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +जॉर्ज हॅमिल्टन-गॉर्डन, अ‍ॅबर्डीनचा चौथा अर्ल (इंग्लिश: George Hamilton-Gordon, 4th Earl of Aberdeen) (२८ जून, इ.स. १७८४ - १४ डिसेंबर, इ.स. १८६०) हा एक स्कॉटिश राजकारणी व डिसेंबर १८५२ ते जानेवारी १८५५ दरम्यान युनायटेड किंग्डमचा पंतप्रधान होता. + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3043.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3043.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..21a25d9d157292a1ac1545bfdc4111c578722bda --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3043.txt @@ -0,0 +1,39 @@ +बाळ गंगाधर टिळक (जन्मनाव: केशव गंगाधर टिळक; जुलै २३, १८५६ - ऑगस्ट १, १९२०)[१][२] हे एक भारतीय स्वातंत्र्यसेनानी, शिक्षक, संपादक आणि लेखक होते. ते लाल-बाल-पाल या त्रिकुटापैकी एक होते.[३] +टिळक हे भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीचे पहिले नेते होते. ब्रिटिश अधिकाऱ्यांनी त्यांना "भारतीय असंतोषाचे जनक" म्हटले. त्यांना "लोकमान्य" ही पदवी देखील बहाल करण्यात आली, ज्याचा अर्थ "लोकांनी त्यांचा (नेता म्हणून) स्वीकार केला" असा होतो.महात्मा गांधींनी त्यांना "आधुनिक भारताचा निर्माता" म्हटले.[४] +टिळक हे स्वराज्याचे पहिले आणि प्रबळ पुरस्कर्ते होते. तसेच ते भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीतील एक मजबूत जहालवादी नेते होते. "स्वराज्य हा माझा जन्मसिद्ध हक्क आहे आणि तो मी मिळवणारच!" या त्यांच्या घोषणेसाठी ते ओळखले जातात. टिळकांचे बिपिन चंद्र पाल, लाला लजपत राय, अरबिंदो घोष, व्ही.ओ. चिदंबरम पिल्लई आणि मुहम्मद अली जिना यांच्यासह अनेक भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस नेत्यांशी घनिष्ट संबंध होते. +केशव गंगाधर टिळक यांचा जन्म २३ जुलै १८५६ रोजी रत्‍नागिरी येथे एका मराठी हिंदू चित्पावन ब्राह्मण कुटुंबात झाला, जे सध्याच्या महाराष्ट्रातील रत्‍नागिरी जिल्ह्याचे मुख्यालय आहे (तत्कालीन बॉम्बे प्रेसिडेन्सी ).[५][६] त्यांचे वडिलोपार्जित गाव चिखली होते. त्यांचे वडील गंगाधर टिळक हे शाळेत शिक्षक होते आणि टिळक सोळा वर्षांचे असताना त्यांचे निधन झाले. १८७१ मध्ये, वडिलांच्या मृत्यूच्या काही महिने आधी, सोळा वर्षांचे असताना, टिळकांचा तापीबाई यांच्याशी विवाह झाला. लग्नानंतर त्यांचे नाव बदलून सत्यभामाबाई ठेवण्यात आले. +१८७७ मध्ये त्यांनी पुण्याच्या डेक्कन कॉलेजमधून गणित विषयात प्रथम श्रेणीत कला शाखेची पदवी घेतली. एल.एल.बी. कोर्समध्ये शिक्षण घेण्यासाठी त्यांनी एम.ए.चा अभ्यासक्रम अर्धवट सोडला आणि १८७९ मध्ये त्यांनी सरकारी लॉ कॉलेजमधून एलएलबी पदवी प्राप्त केली. [७] पदवी घेतल्यानंतर टिळकांनी पुण्यातील एका खाजगी शाळेत गणित शिकवायला सुरुवात केली. पुढे नवीन शाळेतील सहकाऱ्यांशी वैचारिक मतभेद झाल्याने त्यांनी माघार घेतली आणि पत्रकार बनले. टिळकांनी सार्वजनिक कार्यात सक्रिय सहभाग घेतला. ते म्हणायचे: "धर्म आणि व्यावहारिक जीवन वेगळे नाही. केवळ स्वतःसाठी काम न करता देशाला आपले कुटुंब बनवणे हाच खरा आत्मा आहे. पुढची पायरी म्हणजे मानवतेची सेवा करणे आणि त्याही पुढची पायरी म्हणजे देवाची सेवा करणे." [८] +विष्णुशास्त्री चिपळूणकर यांच्या प्रेरणेने, १८८० मध्ये गोपाळ गणेश आगरकर, महादेव बल्लाळ नामजोशी आणि विष्णुशास्त्री चिपळूणकर या त्यांच्या काही महाविद्यालयीन मित्रांसह त्यांनी प्राथमिक माध्यमिक शिक्षणासाठी न्यू इंग्लिश स्कूलची सह-स्थापना केली. भारतातील तरुणांसाठी शिक्षणाचा दर्जा सुधारणे हे त्यांचे ध्येय होते. शाळेच्या यशामुळे त्यांनी १८८४ मध्ये डेक्कन एज्युकेशन सोसायटीची स्थापना करून एक नवीन शिक्षण प्रणाली तयार केली ज्याने भारतीय संस्कृतीवर जोर देऊन तरुण भारतीयांना राष्ट्रवादी विचार शिकवले. [९] याच सोसायटीने १८८५ मध्ये माध्यमिकोत्तर व पदवी शिक्षणासाठी फर्ग्युसन कॉलेजची स्थापना केली. टिळक हे फर्ग्युसन कॉलेजमध्ये गणिताचे प्राध्यापक होते. +१८९० मध्ये उघडपणे राजकीय कार्य करण्यासाठी टिळकांनी डेक्कन एज्युकेशन सोसायटी सोडली. [१०] त्यांनी धार्मिक आणि सांस्कृतिक पुनरुज्जीवनावर भर देऊन स्वातंत्र्याच्या दिशेने एक व्यापक चळवळ सुरू केली.[११] +लोकमान्य टिळकांनी त्यांच्या प्रदीर्घ राजकीय कारकीर्दीत ब्रिटिश राजवटीपासून भारतीय स्वतंत्रता व स्वायत्ततेसाठी लढा दिला. महात्मा गांधी यांच्या आधी ते सर्वात प्रसिद्ध भारतीय राजकीय नेते होते. त्यांचे समकालीन सहकारी गोपाळ कृष्ण गोखले यांच्या विपरीत टिळक हे प्रखर राष्ट्रवादी परंतु सामाजिक परंपरावादी मानले जात होते. त्यांना अनेक प्रसंगी तुरुंगवास भोगावा लागला. मंडाले येथे ते दीर्घकाळ तुरुंगात होते. त्यांच्या राजकीय जीवनाच्या एका टप्प्यावर ब्रिटिश लेखक सर व्हॅलेंटाईन चिरोल यांनी त्यांना "भारतीय अशांततेचे जनक" म्हटले होते. [१२] +टिळक १८९० मध्ये भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसमध्ये सामील झाले. [१३] त्यांनी विशेषतः स्वराज्याच्या लढ्यासाठी काँग्रेसच्या मवाळ वृत्तीला विरोध केला. तो त्यावेळच्या सर्वात प्रतिष्ठित जहालवादींपैकी एक होते. [१४] खरेतर १९०५-१९०७ च्या स्वदेशी चळवळीमुळे भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसमध्ये मवाळवादी आणि जहालवादी अशी विभागणी झाली होती. [१०] +१८९६ च्या उत्तरार्धात बुबोनिक प्लेगचा प्रसार मुंबई ते पुण्यापर्यंत झाला. जानेवारी १८९७ पर्यंत या रोगाने महामारीचे रूप धारण केले. आपत्कालीन परिस्थितीला तोंड देण्यासाठी ब्रिटिश भारतीय सैन्य आणले गेले आणि प्लेगला आळा घालण्यासाठी कठोर उपाय योजले गेले, ज्यात खाजगी घरांमध्ये सक्तीने प्रवेश, घरातील रहिवाशांची तपासणी, रुग्णालये आणि अलग ठेवण्याच्या शिबिरांमध्ये स्थलांतरित करणे, वैयक्तिक वस्तू काढून टाकणे आणि नष्ट करणे समाविष्ट आहे. मालमत्ता, आणि रुग्णांना शहरात प्रवेश करण्यापासून किंवा सोडण्यापासून प्रतिबंधित करणे. मे महिन्याच्या अखेरीस साथीचे रोग नियंत्रणात आले. साथीच्या रोगाला आळा घालण्यासाठी वापरण्यात आलेल्या उपाययोजनांमुळे भारतीय जनतेमध्ये मोठ्या प्रमाणावर नाराजी पसरली. टिळकांनी हिंदू धर्मग्रंथ, भगवद्गीता उद्धृत करून केसरी (केसरी मराठीत लिहिला होता, आणि "मराठा" इंग्रजीत लिहिला गेला होता) मध्ये प्रक्षोभक लेख प्रकाशित करून हा मुद्दा उचलला, की कोणाला दोष देता येणार नाही. बक्षीसाचा कोणताही विचार न करता अत्याचारी व्यक्तीला मारले. यानंतर, २२ जून १८९७ रोजी, कमिशनर रँड आणि आणखी एक ब्रिटिश अधिकारी, लेफ्टनंट आयर्स्ट यांना चापेकर बंधू आणि त्यांच्या इतर साथीदारांनी गोळ्या घालून ठार केले. +इ.स. १८९७ साली महाराष्ट्रात गाठीच्या प्लेगची (Bubonic Plague) साथ आली. उंदीर नष्ट करण्यासाठी ब्रिटिश सरकारने पुण्यात फवारणी मोहीम सुरू केली तेव्हा पुणेकरांनी विरोध केला. हा विरोध मोडून काढण्यासाठी पुण्याचा ब्रिटिश रेसिडेंट वॉल्टर चार्ल्स रँड याने लष्कराची मदत घेतली. व त्यांचे जवान पुण्यात आरोग्य विभागाच्या मदतीला आले, घरात घुसून जबरदस्तीने फवारणी करवून घेऊ लागले. आणि साथीचा फैलाव झाल्याचे कारण सांगून लोकांचे सामान, कपडे-लत्ते सर्रास जाळून टाकू लागले, यामुळे पुण्यात एकच हाहाकार उडाला. रँडसाहेब मुद्दाम आमची घरे जाळीत आहे, अशी भूमिका त्यांनी घेतली. टिळकांनी केसरीमधून या भूमिकेला उचलून धरले. सरकारचे डोके ठिकाणावर आहे काय? हा टिळकांनी अग्रलेख याच संदर्भातील आहे. टिळक लिहितात :"रँडसाहेबांच्या फवारणीचा मोर्चा आता आमच्या घरात माजघरात पोहोचला आहे. रँडसाहेबांचे लाडके सोल्जर पायातल्या खेटरांसकट फवारणीचे धोटे घेऊन आमच्या घरात घुसतात. घरातले सामान रस्त्यावर फेकून देतात, जाळून टाकतात, हे कमी म्हणून की काय आमच्या देवघरात घुसून उंदरांबरोबर आमच्या विघ्नहर्त्या गणेशावरही फवारणी करण्यापर्यंत यांची मजल गेली आहे."[१५] +इ.स. १८९६ साली महाराष्ट्रात मोठा दुष्काळ पडला. टिळकांनी शेतकऱ्यांना संघटित होण्याचे आवाहन केले तसेच त्यांच्या हक्कांबद्दल जागरूक केले. आपल्या केसरी या वर्तमानपत्राद्वारे त्यांनी सरकारला त्यांच्या कर्तव्याची जाणीव करून दिली. ब्रिटिश सरकार ’दुष्काळ विमा निधी’ अतंर्गत लोकांकडून पैसा गोळा करत असे. त्याचा वापर लोकांसाठी करण्यात यावा असे त्यांनी सरकारला ठणकावून सांगितले. तसेच सरकारच्या 'Famine Relief Code' नुसार दुष्काळ पडला असतांना शेतकऱ्यांना कर भरण्याची आवश्यकता नव्हती. तरी काही भागात सक्तीने करवसुली करण्यात येत असे. याविरुद्ध लोकांना जागरूक करण्याचे काम त्यांनी केसरीद्वारे केले. त्यांच्या स्वयंसेवकांनी महाराष्ट्रभर गावागावात फिरून लोकांना 'Famine Relief Code' बद्दल माहिती देणारी पत्रके वाटली. याबरोबरच धनिकांनी व दुकानदारांनी अन्न व पैसा दान करावे असे आवाहन केले व यातून अनेक ठिकाणी सार्वजनिक खानावळी चालवल्या गेल्या.[ संदर्भ हवा ] +तत्कालीन भारतीय नेतृत्वात भारतास स्वातंत्र्य मिळण्यासाठी इंग्रजांशी व्यवहार कसा असावा याबद्दल दोन स्पष्ट मतप्रवाह होते. इंग्रजांशी जुळवून घेउन भारतास स्वातंत्र्य देण्यास त्यांची मनधरणी करणे हा मतप्रवाह मवाळवाद समजला जातो तर इंग्रजांनी भारतास स्वातंत्र्य दिलेच पाहिजे व त्यासाठी त्यांच्याशी असलेले मतभेद उघड करून वेळ आल्यास कारवाया, आंदोलने करणे हा मतप्रवाह जहालवाद समजला जातो. टिळक जहालवादी होते.[ संदर्भ हवा ] +लाला लजपतराय, बाळ गंगाधर टिळक आणि बिपिनचंद्र पाल यांची राजकीय मते एकमेकांशी जुळणारी होती. यामुळे या त्रिकुटाला लाल-बाल-पाल असे नामकरण मिळाले.[ संदर्भ हवा ] +८ जून १९१४ या दिवशी मंडालेच्या कारागृहातून टिळक सुटले आणि त्यांनी पूर्ववत आपले काम चालू केले. काँग्रेसमध्ये दुफळी माजून गंभीर मतभेद निर्माण झाले होते. त्यांना एकसंघ करण्यासाठी टिळकांनी फार प्रयत्‍न केले; परंतु त्यांना यश आले नाही. शेवटी त्यांनीच एक स्वतंत्र शक्तिमान संघटना निर्माण करण्याचे ठरवले. यालाच ‘होमरूल लीग’ असे म्हणतात. ‘स्वराज्यप्राप्ती’ हेच या लीगचे ध्येय होते. मंडालेच्या तुरुंगात असताना त्यांनी गीतारहस्य हा ग्रंथ लिहिला.[१५] +टिळकांच्या बाबतीमध्ये राम गणेश गडकरी असे म्हणाले होते की, बाळ गंगाधर टिळक हे मंडालेला गेल्यापासून या पुणे शहरात दुरून येणारा माणूस पाहून चटकन हातातली विडी विझवावी, या लायकीचे कोणी राहिलेले नाहीत. +विष्णूशास्त्री चिपळूणकर हे एका सरकारी शाळेत शिक्षक होते. निबंधमालाकार विष्णूशास्त्री चिपळूणकर यांनी सरकारी नोकरी सोडून शाळा काढण्याचे ठरविले होते तेव्हा टिळक व आगरकर दोघेही त्यांना भेटले. १ जानेवारी १८८० रोजी न्यू इंग्लिश स्कूलची स्थापना झाली. टिळकांनी विनावेतन शिक्षकी पेशा पत्करला. विष्णूशास्त्री १८८२ मध्ये मरण पावले तथापि १८८४ मध्ये वेडरबर्न, वर्ड्‌स्वर्थ, मंडलिक, तेलंग, दांडेकर, य.मो. केळकर, भांडारकर वगैरे प्रभृतींच्या मदतीने टिळक–आगरकरांनी डेक्कन एज्युकेशन सोसायटीची स्थापना केली आणि या संस्थेतर्फे १८८५ मध्ये फर्ग्युसन महाविद्यालयाची स्थापना करण्यात आली. येथे टिळक गणित व संस्कृत विषय शिकवीत. [१५] + पुढे वैचारिक मतभेदांमुळे टिळक येथून बाहेर पडले , नंतर त्यांच्या व गोपाल कृष्ण गोखल्यांच्या मार्गदर्शनाखाली शिक्षण प्रसारक मंडळी ची स्थापना झाली . पुढे टिळकांच्या विनंतीस अनुसरून पुण्याच्या मध्याजवळ सदाशिव पेठेत महाविद्यालयास सरदार जगन्नाथ महाराज पंडित ह्यांनी आपली जागा भाडेकरारावर दिली. हे नवीन महाविद्यालय जामखंडी चे संस्थानिक सर परशुरामभाऊ पटवर्धन ह्यांच्या पुण्यस्मृतीस स्मरून दिलेल्या २ लक्ष रुपयांच्या देणगीने बांधण्यात आले . त्याचे नामकरण सर परशुरामभाऊ पटवर्धन महाविद्यालय असे करण्यात आले. +राजकीय जनजागृतीसाठी इ.स. १८९३ साली टिळकांनी घरगुती गणेशोत्सव हा सार्वजनिक रित्या सुरू केला आणि महात्मा फुलेंनी सुरू केलेल्या शिवाजी जयंतीला व्यापक स्वरूपात साजरी करणं केले.[१६] शिवजयंती आणि गणेशोत्सव या सार्वजनिक सणांद्वारे ब्रिटिशांविरुद्ध लोकांना उभे राहण्यासाठी जागृत करणे हे टिळकांचे उद्दिष्ट होते.[१७] +चिपळूणकर, टिळक व आगरकर यांनी १८८१ मध्ये आर्यभूषण छापखाना काढला. टिळकांनी इतर सहकाऱ्यांच्या मदतीने इ.स. १८८१ साली केसरी व मराठा ही वृत्तपत्रे सुरू केली. यापैकी केसरी हे मराठीतून प्रसिद्ध होत होते तर मराठा हे इंग्रजीमधून. प्रारंभी आगरकर केसरीचे व टिळक मराठाचे संपादक होते. अलिप्त भारतीय समाजाला भोवताली घडणाऱ्या घटनांचा निरपेक्ष अहवाल देणे हा केसरीचा मुख्य उद्देश होता. जनतेला स्वातंत्र्य चळवळीसाठी उद्युक्त करणे व सामाजिक परिवर्तनांसाठी जनजागृती करणे या विचारांनी केसरी सुरू झाले. केसरीमधून त्या काळातील राजकीय आणि सामाजिक विषयांवर भाष्य तसेच समकालीन मराठी साहित्याची परीक्षणे प्रकाशित होत असत. मराठा वृत्तपत्र हे मुख्यत: शिक्षित भारतीय समाजासाठी होते. त्यामध्ये देश-विदेशातील घटना व त्यांवरील भाष्य छापून येत असे. दोन्ही वर्तमानपत्रे भारतीयांमध्ये खूप लवकर लोकप्रिय झाली. इ.स. १८८२च्या अखेरीस केसरी हे भारतातील सर्वाधिक खप असलेले प्रादेशिक वर्तमानपत्र बनले.[ संदर्भ हवा ] +सुरुवातीला आगरकरांकडे ' केसरी 'चे संपादकपद तर टिळकांकडे ' मराठा ' या इंग्रजी नियतकालिकाची संपादकीय जबाबदारी होती. तरीही टिळकांचे अग्रलेख या काळातही 'केसरी'त प्रसिद्ध होत होतेच. पुढे दोघांत तात्त्विक मतभेद झाले आणि टिळकांनी कर्जासह ' केसरी 'चे संपादकपद स्वतःकडे घेतले. तेव्हापासून त्यांच्या मृत्यूपर्यंत टिळकांचे अग्रलेख हाच ' केसरी 'चा आत्मा होता. १८८१ ते १९२० या चाळीस वर्षांच्या काळात टिळकांनी ५१३ अग्रलेख लिहिले. ' सरकारचे डोके ठिकाणावर आहे काय ', ' उजाडले पण सूर्य कुठे आहे ,' ' टिळक सुटले पुढे काय ', ' प्रिन्सिपॉल , शिशुपाल की पशुपाल ', ' टोणग्याचे आचळ ', 'हे आमचे गुरूच नव्हेत ’, ' बादशहाब्राह्मण झाले ' हे त्यांचे काही प्रसिद्ध अग्रलेख आहेत.[१८] +टिळक फक्त चांगले संपादकच नव्हते तर संस्कृत, गणित, खगोलशास्त्र यांच्यामधील मान्यताप्राप्त अभ्यासकपण होते. त्यांची दोन पुस्तके ’ओरायन’(Orion) आणि ’आर्क्टिक होम ऑफ वेदाज’ (Arctic home of vedas) ही त्यांच्या अत्यंत क्लिष्ट विषय अभिनव व नावीन्यपूर्ण प्रकारे हाताळण्याच्या क्षमतेची उत्तम उदाहरणे आहेत. आर्क्टिक हे आर्यांचे मूळ वसतीस्थान आहे असा निष्कर्ष यामध्ये त्यांनी मांडला आहे. त्यांचे तिसरे पुस्तक ’गीतारहस्य’ यात त्यांनी भगवद्‌गीतेतील कर्मयोगाची समीक्षा मांडली आहे. त्यांचे इतर लिखाण :- +टिळकांच्या काळात, महिला आणि जातीच्या प्रश्नावर काँग्रेसमध्ये दोन गट होते - सुधारणावादी आणि पुराणमतवादी. जातीय भेदभाव दूर करणे, बालविवाहावर बंदी घालणे, विधवा विवाहाचे समर्थन करणे आणि महिला शिक्षण हे सुधारणावादी विचारधारेचे चार मुख्य आधार होते. न्यायमूर्ती महादेव गोविंद रानडे, डब्ल्यू.सी. बॅनर्जी, विष्णू हरी पंडित आणि नंतर गोपाळ गणेश आगरकर तसेच गोपाळ कृष्ण गोखले आदी या पक्षात होते. दुसरीकडे, विष्णूशास्त्री चिपळूणकर आणि टिळक हे रूढीवादी विचारांचे नेतृत्व करीत होते.[१९][२०] +टिळकांनी घराबाहेरील स्त्री शिक्षणाला टिया काळी विरोध केला. टिळकांचे मत होते की परकीय सत्ता घालवून स्वराज्य आणल्यावर सामाजिक बदल या त्या अनुरूप निर्णय घेता येतील . स्त्रियांना घरीच शिक्षण घेऊन शिक्षित व्हावे , मात्र बाहेर जाऊन तूर्तास शिक्षण घेऊ नये हे टिळकांचे मत होते. रानडे, गोखले, आगरकर प्रभृति ह्या विपरीत स्त्रियांनी बाहेर जाऊन शिक्षण घ्यावे हे मत ठेवणाऱ्या होत्या. विष्णूशास्त्री चिपळूणकर आणि टिळक यांच्या नेतृत्वात काँग्रेसच्या कट्टरपंथी गटाने १८८१ ते १९२० च्या दरम्यान कशाप्रकारे मुलींसाठी शाळा सुरू करण्याला आणि प्रत्येक समुदायाला शिक्षण देण्याच्या प्रयत्नांना विरोध केला. या गटाच्या विरोधामुळे महाराष्ट्रातील ११ पैकी ९ नगरपालिकांमध्ये प्रत्येकाला शिक्षण देण्याच्या प्रस्तावाला पराभवाला सामोरे जावे लागले. या गटाने राष्ट्रवादी शिक्षणाचा पुरस्कार केला, ज्यामध्ये धर्मशास्त्रांचे अध्यापन व त्याच्या कौशल्यांचा अभ्यास करण्यावर भर देण्यात आला.[१९]. ह्या प्रकरणात आगरकर, आपटे आदि मंडळींनी पुढाकाराने स्त्री शिक्षणास असलेला विरोध मावळला वकालांतराने पुण्यात फर्ग्युसन महाविद्यालयात स्त्रियांना प्रवेश मिळण्यास सुरुवात झाली. +त्यावेळी मुलींचे लग्न अगदी लहान वयात होते, त्यामुळे त्यांना असह्य छळ व यातना सहन करावा लागला. एका प्रसिद्ध प्रकरणात, मुलगी फूलमणीचे ११व्या वर्षीच लग्न केले होते, तिच्या ३५ वर्षीय पतीने तिच्याशी जबरदस्तीने संभोग (लैंगिक अत्याचार) केल्यामुळे तिचा मृत्यू झाला. ब्रिटिश भारतात अशा अनेक घटना घडल्या होत्या ज्यामध्ये अल्पवयीन मुलींशी लैंगिक संबंध ठेवल्याने त्या अपंग झाल्या. विवाह आणि संमतीने लैंगिक संबंध यासाठीचे वय वाढविण्याची मागणी भारतातील समाजसुधारकांकडून करण्यात येत होती. म्हणूनच ब्रिटिश सरकारने १८९१ साली एक कायदा "एज ऑफ कॉन्सेन्ट ॲक्ट १८९१" तयार केला आहे ज्यानुसार १२ वर्षापेक्षा कमी वयाच्या विवाहित किंवा अविवाहित मुलीशी लैंगिक संबंध ठेवणे बलात्काराच्या प्रकारात येईल. काँग्रेसचे सुधारवादी लोकांचे या विधेयकाला समर्थन होते, परंतु टिळकांनी या प्रकरणात ब्रिटिश सरकारच्या हस्तक्षेपाला विरोध केला. ते म्हणाले - 'हा सरकारचा कायदा योग्य आणि उपयुक्त असू शकेल, परंतु तरीही सरकारने आमच्या सामाजिक परंपरा आणि जीवनशैलीत हस्तक्षेप करावा अशी आमची इच्छा नाही.'[१९] +टिळकांनी जातीव्यवस्थेचे (द प्रॉस्पेक्ट्स ऑफ हिंदू कास्ट, मराठा, 10 जुलै 1881) समर्थन केले. टिळकांचा वर्ण व्यवस्थेवर ठाम विश्वास होता. त्यांचा असा विश्वास होता की ब्राह्मण जात सर्वात शुद्ध आहे आणि जातीव्यवस्थेला टिकवून ठेवणे देश व समाजाच्या हिताचे आहे. त्यांचे म्हणणे होते की जातींचे निर्मूलन होणे म्हणजे राष्ट्रीयत्वाचा ऱ्हास होणे होय. त्यांच्या मते, जात हा हिंदू समाजाचा आधार आहे आणि जातीचा नाश म्हणजे हिंदू समाजाचा नाश.[१९] +जेव्हा जोतीराव फुले यांनी अनिवार्य शिक्षणाचे अभियान सुरू केले तेव्हा टिळकांनी त्याला विरोध केला. टिळकांचे असे म्हणणे होते की, प्रत्येक बालकाला इतिहास, भूगोल, गणित शिकवण्यास काही अर्थ नाही, कारण त्यांचा उपयोग त्यांच्या आयुष्यात होत नाही. कुणबी जातीच्या मुलांना इतिहास, भूगोल किंवा गणिताचे शिक्षण दिल्यास त्यांचे नुकसान होईल कारण ते त्यांचे वांशिक कौशल्य विसरतील. ते पुढे म्हणाले की, कुणबी जातीच्या मुलांनी आपला पारंपरिक शेती व्यवसाय करावा आणि शिक्षणापासून दूर रहावे. टिळक हे विचार मांडत असताना, त्याच वेळी ब्रिटिश सरकार शाळा उघडत होती, आणि त्यात सर्व जातींच्या मुलांना शिक्षण घेण्याचा अधिकार देत होती. टिळकांनी यास ब्रिटिश सरकारची गंभीर चूक म्हटली. सार्वजनिक शाळेत महार आणि मांग जातीच्या मुलांना प्रवेश देण्याबद्दल टिळकांनी ब्रिटिश सरकारला इशारा दिला की, महार-मांग मुले ब्राह्मण मुलांबरोबर बसल्याने हिंदू धर्म सुरक्षित राहणार नाही.[१९] +डेक्कन कॉलेजमध्ये असतांना टिळकांची गोपाळ गणेश आगरकर यांच्याशी मैत्री झाली. आगरकरांकडे केसरीच्या संपादकपदाची धुरा टिळकांनी दिली होती. पण नंतर दोघांत बिनसले. टिळकांचे संस्थेतील एकंदर धोरणासंबंधी मतभेद झाले. आपल्या चाळीस पानी राजीनाम्यात टिळकांनी ‘निर्वाहापुरते वेतन’ या तत्त्वाऐवजी ‘सांपत्तिक स्थितीनुसार वेतन’ तसेच ‘राष्ट्रीय शिक्षण संस्थे’च्या उद्दिष्टाविरुद्ध ‘सरकारच्या मदतीवर चालणारी संस्था’ हे धोरण संस्थेच्या मूळ धोरणाला धक्के देणारे आहे, असे आग्रहाने सांगितले. या प्रश्नावर त्यांचा आगरकरांशी वाद झाला. याशिवाय दुसरा वाद "आधी काय? राजकीय की सामाजिक स्वातंत्र्य?" या विषयावर झाला होता. जातिभेद नष्ट झाले पाहिजेत, असे ते निकराने मांडीत. परकीय सरकारने लोकमताची पर्वा न करता सुधारणेसाठी योग्य ते कायदे करावेत, असे आगरकरांचे मत होते. टिळकांचे म्हणणे असे होते की, आमच्या सुधारणा आम्हीच करू, परकीय सत्तेची ढवळाढवळ आमच्या सामाजिक वा धार्मिक बाबतीत होऊ नये. मात्र लोकमत अनुकूल असेल आणि धर्मवचनांच्या बाबतींत तडजोड होत असेल, तर असा कायदा करण्यास आमची काही हरकत नाही.[१५] +डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचा असा विश्वास होता की टिळकांमुळे काँग्रेसने समाज सुधारणेचे काम थांबवले. यामुळे भारतातील सामाजिक परिवर्तनाचा मार्ग बंद झाला आणि राजकीय सुधारणाही थांबल्या. ज्या काळात महादेव गोविंद रानडे आणि गोपाळ कृष्ण गोखले ते ज्योतिबा फुले सामाजिक सुधारणेसाठी कार्यरत होते, त्या काळात टिळक पारंपरिक नेत्यांचे नेतृत्व करीत होते. आणि या संदर्भात डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी टिळकांबद्दल सातत्याने टीकात्मक लेखन केलेले आहे.[१९] +टिळक त्यावेळी काँग्रेस पक्षात कार्यरत होते. काँग्रेसमध्येच एक संस्था होती - सोशल कॉन्फरन्स ज्याने समाज सुधारणेसाठी काम केले. १९९५ मध्ये जेव्हा काँग्रेसचे अधिवेशन चालू होते, तेव्हा काही लोक म्हणाले की जर काँग्रेसच्या अंतर्गत सोशल कॉन्फरन्सने समाज सुधारणेचे काम केले तर आम्ही काँग्रेसचा पंडाल जाळून टाकू. अशा लोकांचे वैचारिक नेतृत्व टिळक करीत होते. शेवटी निर्णय घेण्यात आला की काँग्रेसचा समाजसुधारणाच्या कोणत्याही कार्यक्रमाशी संबंध राहणार नाही, मग ते कितीही महत्त्वाचे असले तरीही. काँग्रेस केवळ एक राजकीय व्यासपीठ बनले, त्यांनी समाज सुधारणेचे कार्यक्रम थांबविले. याचे वर्णन डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी आपल्या "गांधींनी आणि काँग्रेसने अस्पृश्यांसाठी काय केले?" पुस्तकात तपशीलवार केले आहे. "रानडे, गांधी आणि जिन्ना" या आपल्या दुसऱ्या पुस्तकात आंबेडकर लिहितात - "विचारवंतांचा एक गट कट्टरपंथी आणि अराजकीय आहे आणि दुसरा गट पुरोगामी आणि राजकीय आहे." पहिल्या गटाचे नेतृत्व आधी चिपळूणकर आणि नंतर टिळक यांनी केले. या दोघांमुळे रानडे यांना विविध प्रकारचे त्रास झाले. यामुळे केवळ सामाजिक सुधारणांच्या कामांचेच नुकसान झाले नाही तर राजकीय सुधारणांनाही सर्वाधिक फटका बसल्याचे अनुभवावरून दिसून येते.'[१९] +टिळक आणि रानडे यांची तुलना करताना बाबासाहेब आंबेडकर हेही लिहितात की निःसंशयपणे टिळक तुरुंगात राहिले, परंतु रानडे यांची लढाई अधिक कठीण होती. ज्या व्यक्तीने राजकीय लढा दिला त्याला समाज डोक्यावर घेतो, तर समाज सुधारणेसाठी संघर्ष करणारी व्यक्ती बऱ्याचदा एकटी असते आणि तिला सर्व प्रकारच्या अपमानांना सामोरे जावे लागते.[१९] +टिळकांचे स्पष्ट मत होते की शेतकरी आणि कारागीर जातींनी राजकारणात प्रवेश करू नये. १९१८ मध्ये या जातींनी राजकीय प्रतिनिधित्त्व मागितले असता टिळकांनी सोलापुरातील एका सभेत असे म्हटले होते की 'तेली-तामोली-कुणबी विधानसभेत जाऊन काय करणार?' बाबासाहेबांच्या मते, टिळकांच्या मते या जातींतील लोकांचे कार्य कायद्यांचे अनुसरण करणे आहे आणि त्यांना कायदे करण्याचा अधिकार असू नये.[१९] +कौटुंबिक स्तरावर १९०२-०३ साली पुण्यात प्लेगने थैमान घातले होते. एकाच आठवड्यात टिळकांचा चुलतभाऊ आणि भाचा प्लेगला बळी पडला. त्याच आठवड्यात लोकमान्यांचा महाविद्यालयात शिकणारा ज्येष्ठ पुत्र विश्वनाथही प्लेगला बळी पडला. पत्‍नीचा देहान्त ...साली झाला. त्यांच्या राजकीय धकाधकीच्या जीवनात पत्‍नीच्या पश्चात त्यांच्या लहान मुलांची जबाबदारी ...नी सांभाळली. पण त्यांची दोन्ही धाकटी मुले टिळकबंधू म्हणून ओळखली जात, आणि ती आगरकरांच्या विचारांशी जवळीक ठेवणारी होती.[ संदर्भ हवा ] +चित्रपट निर्माते विनय धुमाळे यांनी टिळकांवर चित्रपट बनवण्यासाठी १९९८मध्ये केंद्र सरकारकडून अडीच कोटी रुपयांचे, तर राज्य सरकारकडून पन्नास लाख रुपयांचे अनुदान घेतले होते. मात्र तेव्हापासून आजपर्यंत हा चित्रपट बनलेला नाही. त्याबद्दल पुण्यातील विष्णू रामचंद्र कमळापूरकर यांनी माहिती अधिकाराचा वापर करून पाठपुरावा केला होता. अनुदान घेतल्यानंतर तब्बल सोळा वर्षे हा चित्रपट अपेक्षेनुसार बनविण्यात धुमाळे यांना अपयश आल्याचा निष्कर्ष राज्याच्या सांस्कृतिक विभागाने काढला असून, या अनुदानाची व्याजासकट वसुली करण्याची प्रक्रिया सुरू झाली. +विनय धुमाळे यांनी शासकीय अर्थसाहाय्यातून निर्माण केलेला 'लोकमान्य' चित्रपट (डीव्हीडी स्वरूपातील) हा अतिशय सुमार दर्जाचा असून राष्ट्रपुरुषांवर चित्रपट बनविण्याचा उद्देश या चित्रपटातून सफल झालेला नाही, असे स्पष्ट मत राज्य सरकारच्या चित्रपट परीक्षण समितीने नोंदविले आहे. या समितीमध्ये संजीव कोलते, भक्ती मायाळू, प्रकाश जाधव, बाळासाहेब गोरे, विजय कोंडके, मधु कांबीकर, ललिता ताम्हाणे, महेश लिमये व सदस्य सचिव म्हणून मंगेश मोहिते यांचा समावेश होता. या चित्रपटाच्या सर्वच अंगांची समितीने चिरफाड केली आहे. हा चित्रपट नसून अडीच तासांचा माहितीपट असल्याचे समितीने नमूद केले असून सरकारचा या बाबतचा हेतू सफल झालेला नसल्याचेही त्यामध्ये स्पष्टपणे नमूद करण्यात आले आहे. +महाराष्ट्रात लोकमान्य टिळकांचे बरेच पुतळे आहेत, त्या पुतळ्यापैकी काहींना विशेष इतिहास आहे. टिळकांचे पुतळे असलेल्या काही शहरांची आणि तेथील लोकमान्य टिळकांच्या काही पुतळ्यांची यादी पुढे दिली आहे :- +पुण्याच्या महात्मा फुले मंडईत पांढऱ्या शुभ्र मेघडंबरीत असणाऱ्या लोकमान्य टिळकांच्या पुतळ्याचे २२ जुलै १९२४ रोजी अनावरण झाले. लोकमान्यांच्या निधनानंतर लगेचच म्हणजे १७ ऑगस्ट १९२० रोजीच्या पुणे नगरपालिकेच्या सभेत या पुतळ्याचा ठराव मांडण्यात आला व त्यासाठी पंधरा हजार रुपयांची तरतूदही करण्यात आली. त्यानंतर वर्षभराने झालेल्या सभेत शिल्पकार विनायक व्यंकट वाघ यांना आगाऊ सहा हजार रुपये देण्यात यावेत, असे ठरले. नगरपालिकेच्या अकाउंटंटने मात्र या खर्चासाठी प्रांतिक सरकारची म्हणजे मुंबई सरकारची परवानगी घ्यावी असे सुचविले. ९ जून १९२२ रोजी नगरपालिकेचे लोकनियुक्त अध्यक्ष न.चिं. केळकर अध्यक्षस्थानी असलेल्या पालिकेच्या सभेत अकाउंटंटचा आक्षेप चर्चेला आला असता, ‘या खर्चासाठी अन्य कोणाचीही परवानगी घेण्याची गरज नाही,’ असे मत व्यक्त झाले. +१९२२-२३ मध्ये सरकारी हिशेब तपासनिसाने पुतळा आणि शिल्पकाराचा खर्च करण्यास मनाई केली. जिल्हाधिकाऱ्यांनीतर ६ हजार रुपये वसूल करण्यासाठी भारतमंत्री (Secretary of State for India) यांच्या वतीने जिल्हा कोर्टात दावा दाखल केला. स्वातंत्र्यपूर्व कालखंडात अशा प्रकारचा दावा झालेला हा पहिलाच पुतळा असावा. टिळक हयात असताना सरकार त्यांच्यावर खटले भरतच होते, आता पुतळ्यावर खटला सुरू झाला. सरकार आणि कोर्ट या दोघांचेही दडपण पुणे नगरपालिकेच्या अध्यक्षांवर आले. शिल्पकार वाघांना या कशाचीच गंधवार्ता नव्हती. +कोर्टाने पुतळा उभारण्याच्या खर्चाला बंदी घातली होती. अखेर केसरी मराठा ट्रस्टने खर्चाची बाजू उचलण्याची तयारी दाखवली. न्यायालयात विरुद्ध निकाल गेल्यास हे पैसे ट्रस्ट परत मागणार नाही, असे सांगितल्याने २२ जुलै १९२४ रोजी पंडित मोतीलाल नेहरू यांच्या हस्ते पुतळा बसविण्यात आला. मात्र न्यायालयाने सरकारविरुद्ध निर्णय दिला आणि पुणे नगरपालिकेची भूमिकाच योग्य ठरली. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3048.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3048.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1a648a849699fd78a0dc7fa833ae1403d1228ddb --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3048.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +३१ ऑगस्ट, इ.स. २०२३ +दुवा: [] (इंग्लिश मजकूर) +नांबुरी ठाकुर तिलक वर्मा (८ नोव्हेंबर, २००२:हैदराबाद, तेलंगणा, भारत - ) हा  भारतकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3051.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3051.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5a26986d99f139afedd2faac82985f49928197a7 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3051.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +टिळक स्मारक मंदिर ही लोकमान्य टिळकांच्या स्मरणार्थ पुणे शहरात बांधलेली वास्तू आहे. पुण्यातील टिळक रस्त्यावर ही वास्तू उभी आहे. टिळक स्मारक मंदिर म्हणजे पुण्यातील राजकीय, धार्मिक, शैक्षणिक आणि सामाजिक चळवळीचे माहेरघराच आहे. +टिळक स्मारक मंदिराच्या प्रकल्पात खालील गोष्टींचा समावेश आहे: +लोकमान्य टिळकांच्या स्मरणार्थ हे स्मारक उभारण्यात आले. स्मारकाचे बांधकाम १९७२-१९७६ सालांदरम्यान पुरे झाले. बांधकामास सुमारे ४५ लाख रुपये खर्च आला. गोपाळराव देऊसकरांनी घडवलेला टिळकांचा पुतळा आणि रंगवलेली भित्तिचित्रे हे या स्मारकाचे वैशिष्ट्य आहे. टिळक महाविद्यालय , वैदिक संशोधन मंडळ, काँग्रेस स्वराज्य पक्ष, लोकशाही स्वराज्य पक्ष(स्त्री शाखा), आशा अनेक संस्थांना मंदिराने जागा वापरण्यास दिली. वसंतव्याख्यानमालेचे वासंतिक ज्ञानसत्र सन १९३३ ते १९५६ या कालावधीत मंदिराच्या आवारात भरत असे. याच काळात महात्मा गांधी, मनमोहन मालवीय, भाई परमानंद, सुभाषचंद्र बोस, स्वातंत्र्यवीर सावरकर, आशा विख्यात व्यक्तींनी मंदिरास भेटी दिल्या आहेत.जुन्या टिळक स्मारक मंदिराची जागा लोकमान्य टिळकांचे मानसपुत्र सरदार जगन्नाथ महाराज पंडितांनी लोकमान्यांच्या स्मरणार्थ त्यांचे ध्येय धोरणाला अनुसरून कृत्य करण्यासाठी बक्षीस पत्रकाने दिली. १ ऑगस्ट१९३७ रोजी मंदिरासमोरील ८९६०चौ. फूट जागा जगन्नाथ महाराज पंडित यांच्या कडून विकत घेतली. सन १९५८ मध्ये लोकमान्यांचे नातू आणि केसरीचे संपादक विश्वस्त श्री. जयंतराव टिळक हे मंदिराचे अध्यक्ष झाले. सन १९७५ मध्ये चित्रकार गोपाळ देऊस्कर यांनी लोकमान्यांचा पूर्णाकृती पुतळा भिंतीवर उभारला आहे. या नूतन वस्तूसाठी अंदाजे ३० लक्ष रुपये एवढा खर्च झाला. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3097.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3097.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f601a259dbaaaf0333c5f1b9c1a78c43adb7956e --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3097.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +टोन्से अनंथ पै (संक्षिप्त: टी.ए. पै), (१७ जानेवारी १९२२ - २९ मे १९८१) एक भारतीय बँकर आणि राजकारणी होते, जे सिंडिकेट बँकेच्या यशासाठी त्याचे सरव्यवस्थापक आणि नंतर अध्यक्ष म्हणून जबाबदार होते. ते टीए पै व्यवस्थापन संस्थेचे संस्थापक देखील आहेत. [१] +१९७२ मध्ये त्यांची राज्यसभेवर निवड झाली आणि त्यांची केंद्रीय रेल्वे मंत्री म्हणून नियुक्ती झाली. १९७३ मध्ये त्यांना नव्याने तयार करण्यात आलेल्या अवजड उद्योग मंत्रालयाची जबाबदारी देण्यात आली आणि त्यानंतर पोलाद आणि खाण मंत्रालयाचा अतिरिक्त कार्यभार देण्यात आला. पै यांनी १९७४ मध्ये उद्योग आणि नागरी पुरवठा मंत्रालयाची जबाबदारी स्वीकारली. +१९७७ मध्ये त्यांनी भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे उमेदवार म्हणून उडुपी लोकसभा मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व केले. १९७९ मध्ये जेव्हा डी. देवराज उर्स यांनी भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसपासून फारकत घेतली आणि इंडियन नॅशनल काँग्रेस (यू) ची स्थापना केली, तेव्हा पै त्यांच्याशी सामील झाले आणि नवीन पक्षात गेले. [२] [३] १९८० च्या भारतीय सार्वत्रिक निवडणुकीत त्यांनी भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस (यू) चे उमेदवार म्हणून उडुपी (लोकसभा मतदारसंघ) मधून पुन्हा निवडणूक लढवली आणि ऑस्कर फर्नांडिस यांच्याकडून ते निवडणूक हरले. [४] [५] +१९७२ मध्ये भारत सरकारने त्यांना पद्मभूषण पुरस्काराने सन्मानित केले होते. [६] १९७३ मध्ये कर्नाटक विद्यापीठाने त्यांना डी.लिट ही पदवी प्रदान करण्यात आली. १९७५ मध्येआंध्र विद्यापीठाने त्यांना डी.लिटची पदवी दिली. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3107.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3107.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8e01f6db09368557825f3d9de48368c69a015960 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3107.txt @@ -0,0 +1 @@ +टी.ए.सी.व्ही. काबो व्हर्दे एरलाइन्स (पोर्तुगीज: Transportes Aéreos de Cabo Verde) ही पश्चिम आफ्रिकेमधील केप व्हर्दे ह्या देशाची राष्ट्रीय विमान वाहतूक कंपनी आहे. प्राइया येथे मुख्यालय असलेल्या टी.ए.सी.व्ही.चा प्रमुख वाहतूकतळ साल ह्या बेटावरील आमिल्कार काब्राल आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर आहे. युरोपियन संघाने आफ्रिका खंडामधील बव्हंशी विमान कंपन्यांवर बंदी घातली असल्यामुळे आफ्रिकेतून युरोपाला सेवा पुरवणारी टी.ए.सी.व्ही. ही मोजक्या आफ्रिकन कंपन्यांपैकी एक आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3112.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3112.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..640197f93cbb28fdbd96fdf0d4a225d26a717402 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3112.txt @@ -0,0 +1 @@ +टी.एफ. ग्रीन विमानतळ तथा प्रॉव्हिडन्स आंतरराष्ट्रीय विमानतळ (आहसंवि: PVD, आप्रविको: KPVD, एफ.ए.ए. स्थळसूचक: PVD)हा अमेरिकेच्या ऱ्होड आयलंड राज्यातील प्रॉव्हिडन्स शहरातील विमातळ आहे. १९३१मध्ये सुरू झालेला हा विमातळ थियोडोर फ्रांसिस ग्रीन मेमोरियल स्टेट एरपोर्ट या नावानेही ओळखला जातो. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3115.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3115.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7a57f8dd45a3249f0ee1bb505710b98fd5212be7 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3115.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +टोन्से माधव अनंथ पै (३० एप्रिल १८९८ - २९ मे १९७९) हे एक भारतीय चिकित्सक, शिक्षणतज्ञ, बँकर आणि परोपकारी होते, जे भारतातील मणिपाल येथील विद्यापीठ शहर उभारण्यासाठी सर्वात प्रसिद्ध होते. +भारत सरकारने १९७२ मध्ये पै यांना पद्मश्री पुरस्काराने सन्मानित केले होते. [१] 1973 मध्ये कर्नाटक विद्यापीठ, धारवाडने आणि १९७५ मध्ये आंध्र विद्यापीठ, विशाखापट्टणम यांनी त्यांना डी.लिट ही पदवी प्रदान करण्यात आली. . +भारत सरकारने ९ ऑक्टोबर १९९९ रोजी पै यांच्या स्मरणार्थ एक पोस्ट स्टॅम्प काढले. रिप्लेच्या बिलीव्ह इट ऑर नॉट द्वारे त्यांच्या आयुष्यात सर्वाधिक शैक्षणिक संस्था स्थापन करणाऱ्या व्यक्ती म्हणूनही पै यांना ओळखले जाते. [२] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3133.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3133.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9e799d07055db9dd43bba2375a90d91b4c7f0fad --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3133.txt @@ -0,0 +1 @@ +टी.टी.व्ही. दिनकरन (जन्म 13 डिसेंबर 1963) हे एक भारतीय राजकारणी आणि अम्मा मक्कल मुन्नेत्र कझगमचे सरचिटणीस आहेत. पूर्वी ते अखिल भारतीय अण्णा द्रविड मुन्नेत्र कझगम पक्षाचे कोषाध्यक्ष होते आणि राज्यसभा आणि लोकसभेचे सदस्य म्हणून काम केले होते. ऑगस्ट 2017 रोजी त्यांची AIADMK मधून हकालपट्टी करण्यात आली. त्यांनी डॉ. राधाकृष्णन नगर (2017-2021) येथील 15 व्या तामिळनाडू विधानसभेचे माजी सदस्य म्हणूनही काम केले.आहेत. डिसेंबर 2017 मध्ये त्यांनी आरके नगर पोटनिवडणूक जिंकली. 15 मार्च 2018 रोजी दिनकरन यांनी अम्मा मक्कल मुनेत्र कझगम नावाचा राजकीय पक्ष सुरू केला. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3156.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3156.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ef81bbcd3f4ee821673ab7afd2b5e6c3565b3ec6 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3156.txt @@ -0,0 +1,16 @@ +भारतातील टॉप मॅनेजमेन्ट कन्सॉर्शियम (टी एम सी) नावाची संस्था १९९०पासून दरवर्षी उद्योग, व्यापार, नोकरी-व्यवसाय, लोकप्रशासन आदी क्षेत्रांत केलेल्या सर्वोत्कृष्ट कामगिरीसाठी पुरस्कार (टीएम्‌सी ॲवॉर्ड फॉर एक्सलन्स) देत आली आहे. +आत्तापर्यंत असा पुरस्कार मिळालेल्या व्यक्ती (कंसात क्षेत्र):- +१. श्रीराम लागू(अभिनय)-जीवनगौरव पुरस्कार +२. अंजली भागवत (नेमबाजी) +३. शोभना रानडे (स्त्रियांच्या उत्कर्षासाठी केलेली समाजसेवा) +४. एस. शिवराम (विज्ञान) +५. महेश झगडे (लोक प्रशासन) +६. आर.के. शेवगावकर (शिक्षण) +७. मयुर व्होरा (उद्योग) +८. मुकुंद अभ्यंकर (बँकिंग) +९. उमेशचंद्र सारंगी (शेतकी) +१०. अनिल अवचट (व्यसनमुक्ती) +११. अरुण जौरा () +१२. वर्धमान जैन () +१३. विनीता देशमुख (पत्रकारिता) +पहा : पुरस्कार diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3170.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3170.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8284dadefc9a80df4fd25c40f55900153dcd6b4b --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3170.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +टीजीव्ही (फ्रेंच: Train à Grande Vitesse, अर्थ: दृतगती रेल्वे) ही फ्रान्स देशामधील दृतगती रेल्वे सेवा आहे. एस.एन.सी.एफ. ही फ्रान्सची राष्ट्रीय रेल्वे कंपनी टीजीव्ही रेल्वेगाड्या चालवते. +१९७० च्या दशकात आल्स्टॉम ह्या फ्रेंच कंपनीने टीजीव्ही प्रकल्पाचा विकास केला व २७ सप्टेंबर १९८१ रोजी पहिला टीजीव्ही रेल्वे पॅरिस व ल्योन शहरांदरम्यान धावली. उद्घाटनाच्या वेळी टीजीव्ही ही जगातील केवळ चौथी दृतगती रेल्वे होती. सध्या टीजीव्ही ही जगातील सर्वात वेगवान पारंपारिक (मॅग्लेव्हचा अपवाद वगळता) रेल्वे आहे. ३ एप्रिल २००७ रोजी टीजीव्हीने ५७४.८ किमी/तास (३५७.२ मैल/तास) इतक्या वेगाचा विक्रम नोंदवला.[१] आजवर टीजीव्हीने वेगाचे अनेक नवे विक्रम प्रस्थापित केले आहेत. +सुरुवातीला मिळालेल्या प्रचंड यश व लोकप्रियतेमुळे फ्रान्समध्ये विसाव्या शतकाच्या अखेरीस अनेक टीजीव्ही मार्ग चालू करण्यात आले. सध्या फ्रान्समध्ये १,८९७ किमी लांबीचे टीजीव्हीसाठी बनवण्यात आलेले विशेष लोहमार्ग अस्तित्वात असून ९ मार्गांवर टीजीव्ही सेवा कार्यरत आहे. अनेक टीजीव्ही मार्ग फ्रान्सला युरोपातील इतर देशांसोबत जोडतात, ज्यांमध्ये चॅनल टनेलमधून धावणाऱ्या व इंग्लंडला फ्रान्स व बेल्जियमसोबत जोडणाऱ्या युरोस्टार ह्या सेवेचा समावेश आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3203.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3203.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..22513155dc028b953cbcd2060d7b3a9e539d80f0 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3203.txt @@ -0,0 +1 @@ +टिम व्हान देर गुग्टेन (२५ फेब्रुवारी, १९९१:सिडनी, ऑस्ट्रेलिया - हयात) ही  नेदरलँड्सच्या क्रिकेट संघाकडून २०१२ पासून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा क्रिकेट खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि जलद-मध्यमगती गोलंदाजी रतो. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3220.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3220.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f1fa31f6cc8dd543c599c4784ce3b2186e48e3b5 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3220.txt @@ -0,0 +1 @@ +टीव्हीएन (tvN) सीजे इएनएम च्या मालकीचे दक्षिण कोरियन केबल दूरचित्रवाहिनी आहे. हे 9 ऑक्टोबर 2006 रोजी लाँच करण्यात आले.[१] वाहिनीने दूरदर्शन मालिका आणि विविध कार्यक्रमांवर लक्ष केंद्रित केले.[२][३][४][५] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3225.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3225.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..bb113710c243990527b85b32bf938d9b532047b8 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3225.txt @@ -0,0 +1,12 @@ +२००३-०४ टीव्हीएस चषक ही भारत, न्यू झीलंड आणि ऑस्ट्रेलिया ह्या संघांदरम्यान झालेली एकदिवसीय त्रिकोणी मालिका आहे. सदर मालिका भारतात २३ ऑक्टोबर ते १८ नोव्हेंबर २००३, दरम्यान तिहेरी साखळी पद्धतीने खेळवली गेली आणि गुणतक्त्यातील पहिल्या दोन संघांदरम्यान अंतिम लढत झाली. + + + + + + + + + + +साचा:आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट, २००३-०४ diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3281.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3281.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..adec75bc21298b42ab0a42374287ba95bf3c5c4a --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3281.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +टॅंजियर (अरबी:طنجة‎ टॅंजाह;बर्बर: ⵟⴰⵏⵊⴰ टांजा) हे मोरोक्कोच्या उत्तर भागातील एक शहर आहे. हे शहर जिब्राल्टरच्या सामुद्रधुनीवर आफ्रिकेच्या किनाऱ्यावर टॅंजिरच्या आखाताकाठी असल्याने याला असाधारण भौगोलिक महत्त्व आहे. +येथे गेली २,५०० वर्षे सतत वस्ती असल्याची नोंद आहे. सध्याची येथील लोकसंख्या २०१२ च्या अंदाजानुसार ८,५०,००० आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3298.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3298.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..adec75bc21298b42ab0a42374287ba95bf3c5c4a --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3298.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +टॅंजियर (अरबी:طنجة‎ टॅंजाह;बर्बर: ⵟⴰⵏⵊⴰ टांजा) हे मोरोक्कोच्या उत्तर भागातील एक शहर आहे. हे शहर जिब्राल्टरच्या सामुद्रधुनीवर आफ्रिकेच्या किनाऱ्यावर टॅंजिरच्या आखाताकाठी असल्याने याला असाधारण भौगोलिक महत्त्व आहे. +येथे गेली २,५०० वर्षे सतत वस्ती असल्याची नोंद आहे. सध्याची येथील लोकसंख्या २०१२ च्या अंदाजानुसार ८,५०,००० आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_330.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_330.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3110346f717d6ab4143552daeca6895963bdc9bb --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_330.txt @@ -0,0 +1 @@ +जॉर्जियन ही जॉर्जिया देशाची राष्ट्रभाषा आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3305.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3305.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c5cc08c9650bc758942ce732f165e00ee039766d --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3305.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +टॅनर रिची (जन्म ८ ऑक्टोबर १९९२) हा एक अमेरिकन रिअल इस्टेट एजंट आहे, जो मनोरंजन सेलिब्रेटी, सोशल मीडिया प्रभावक, डॉक्टर, सीईओ आणि बरेच काही यासह विविध उच्च प्रोफाइल क्लायंटचे प्रतिनिधित्व करतो. तो कॅलिफोर्निया आणि ओरेगॉन या दोन्ही ठिकाणी परवानाकृत आहे, त्याचा बहुतांश व्यवसाय लॉस एंजेलिसमध्ये आहे.[१] +रिअल इस्टेट व्यतिरिक्त, टॅनर गायक/गीतकार/संगीत निर्माता आणि प्रमाणित ऑडिओ अभियंता म्हणून त्याच्या कामासाठी ओळखला जातो. ४३० हून अधिक टेलिव्हिजन भागांवरील गाण्यांसह, त्याच्या काही उल्लेखनीय प्लेसमेंट्समध्ये यामध्ये रियल हाउसवाइव्हज ऑफ मियामी, रिअल हाउसवाइव्हज ऑफ अटलांटा, द स्टीव्ह हार्वे शो, से येस टू द ड्रेस, फॉक्स स्पोर्ट्स लाइव्ह, ई! न्यूझ लाइव्ह, डान्स मॉम्स आणि बरेच काही. याशिवाय, त्याने नवीन कलाकारांपासून ते पाच वेळा ग्रॅमी पुरस्कार विजेत्यापर्यंतची नोंद केली आहे.[२] +त्याच्या बालपण आणि किशोरवयीन काळात, टॅनरने अनेक ऑनस्क्रीन/ऑनस्टेज भूमिका केल्या. वयाच्या ९ व्या वर्षी, लेस मिसरेबल्सच्या ब्रॉडवे इंटरनॅशनल टूरमध्ये तो गॅव्ह्रोचे खेळला. त्याच्या निर्मितीसह ६ महिन्यांत, त्याने संपूर्ण युनायटेड स्टेट्समध्ये अनेक प्रतिष्ठित थिएटरमध्ये, शांघाय, चीनमधील शांघाय ग्रँड थिएटरमध्ये आणि सोल, कोरियामध्ये सादर केले. +२००५  मध्ये, टॅनरने तिच्या डब्लू शो, लिव्हिंग विथ फ्रानमध्ये फ्रॅन ड्रेसरसोबत स्क्रीन शेअर केली. २००६ मध्ये, त्याला निप/टकसाठी तरुण अभिनेता म्हणून पाहुणे म्हणून टेलिव्हिजन मालिकेतील सर्वोत्कृष्ट कामगिरीसाठी (कॉमेडी किंवा ड्रामा) यंग आर्टिस्ट पुरस्कारासाठी नामांकन मिळाले. इतर उल्लेखनीय भूमिकांमध्ये हॉलमार्क टीव्ही चित्रपट लव्हज अनएन्डिंग लेगसी (२००७) मधील सायमन स्टीव्हन्स, द क्लीव्हलँड शो मधील आवाज वैशिष्ट्य आणि नंब3र्स, थ्रेशोल्ड आणि गिलमोर गर्ल्स मधील सह-कलाकारांच्या भूमिकांचा समावेश आहे.[३] +टॅनर रिची आयएमडीबीवर diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3322.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3322.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..62b92e409a7d557de7a41b4849b27f2c60e651ed --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3322.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +टॅंपा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ (आहसंवि: RSW, आप्रविको: KRSW, एफ.ए.ए. स्थळसूचक: RSW) अमेरिकेच्या फ्लोरिडा राज्यातील टॅंपा शहराचा विमानतळ आहे. +या विमानतळावर सिल्व्हर एरवेझचे मुख्य ठाणे आणि साउथवेस्ट एरलाइन्सचा मोठा तळ आहे. येथून अमेरिकेतील प्रमुख शहरांना तसेच कॅरिबियन, मध्य अमेरिका आणि युरोपमधील शहरांना विमानसेवा उपलब्ध आहे. येथून साउथवेस्ट एरलाइन्स, अमेरिकन एरलाइन्स आणि डेल्टा एरलाइन्स मोठ्या प्रमाणात प्रवाशांची ने-आण करतात. टॅंपा विमानतळावरून फेडेक्स एक्सप्रेस आणि प्राइम एर मालवाहतूक करतात. याला आधी ड्रू फील्ड म्युनिसिपल विमानतळ असे नाव होते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_333.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_333.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9cf287a44ad35df2152230d978347c2c65304236 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_333.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +जॉर्जियन सोव्हिएत साम्यवादी गणराज्य (रशियन: Грузинская Советская Социалистическая Республика; जॉर्जियन: საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა) हे भूतपूर्व सोव्हिएत संघाच्या १५ गणराज्यांपैकी एक गणराज्य होते. +१९१७ सालच्या रशियन क्रांतीनंतर रशियन साम्राज्याचा अस्त झाला व जॉर्जियाने जॉर्जियाचे लोकशाही प्रजासत्ताक नावाच्या स्वतंत्र देशाची घोषणा केली. परंतु १९२० साली रशियाने केलेल्या यशस्वी आक्रमणानंतर हे राष्ट्र पुन्हा रशियाच्या अधिपत्याखाली आले व सोव्हिएत संघाचे गणराज्य बनवण्यात आले. २५ डिसेंबर १९९१ रोजी सोव्हिएत संघाचे विघटन झाले व सोव्हिएत जॉर्जियाचे पुन्हा स्वतंत्र जॉर्जिया देशामध्ये रूपांतर झाले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3359.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3359.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7e926aa3ea3f29d06152fa737e1630a2f98802a7 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3359.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +न्यू झीलँडचे दक्षिण बेट या देशातील दोन प्रमुख बेटांपैकी आहे. १,५०,४३७ किमी२ क्षेत्रफळाचे हे बेट आकारानुसार जगातील १२व्या क्रमांकाचे आहे. जून २०१५ च्या अंदाजानुसार येथील लोकसंख्या १०,७६,३०० इतकी होती. ही लोकसंख्या न्यू झीलँडच्या एकूण लोकसंख्येच्या २३% होती. +माओरी भाषेत टे वैपूनामू असे नाव असलेल्या या बेटाच्या आणि उत्तर बेटाच्या मध्ये कूकची सामुद्रधुनी आहे. दक्षिण बेटावर क्राइस्टचर्च, ड्युनेडिन, नेल्सन ही मोठी शहरे आहेत. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3397.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3397.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0cda08eadd8fdad82781969b20bd1e0db20ed854 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3397.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +टेंभी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील किनवट तालुक्यातील एक गाव आहे. +नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९९५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८० टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_340.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_340.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..12c53b508ce447786770ff2e32d082853a38e848 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_340.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +{{{लोकसंख्या_गणना_वर्ष}}} + +जॉर्जिया हा पश्चिम आशिया व पूर्व युरोपमधील एक देश आहे. कॉकासस भौगोलिक प्रदेशामध्ये वसलेल्या जॉर्जियाच्या उत्तरेला रशिया, दक्षिणेला तुर्कस्तान आणि आर्मेनिया, पूर्वेला व आग्नेय दिशेला अझरबैजान हे देश तर पश्चिमेला काळा समुद्र आहेत. त्बिलिसी ही जॉर्जियाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. +इ.स.च्या चौथ्या शतकात दोन राजतंत्रांमधून स्थापन झालेले जॉर्जिया ११-१२व्या शतकादरम्यान आर्थिक व राजकीय दृष्ट्या एक बलाढ्य राष्ट्र होते. १९व्या शतकाच्या सुरुवातीस रशियाने जॉर्जियावर कब्जा करून हा भूभाग आपल्या साम्राज्यामध्ये जोडला. इ.स. १९१७ मधील रशियन क्रांतीनंतर जॉर्जियाला स्वातंत्र्य मिळाले परंतु लगेचच १९२१ साली सोव्हिएत संघाच्या लाल सैन्याने जॉर्जियावर लष्करी आक्रमण केले. पुढील ७० वर्षे जॉर्जिया सोव्हिएतच्या १५ गणराज्यांपैकी एक होते. १९९१ मधील सोव्हिएत संघाच्या विघटनानंतर जॉर्जिया पुन्हा स्वतंत्र देश बनला. झ्वियाद गामसाखुर्दिया हा स्वतंत्र जॉर्जियाचा पहिला राष्ट्राध्यक्ष होता. स्वातंत्र्यानंतर अनेक वर्षे जॉर्जियामध्ये सामाजिक अस्थिरतेचे वातावरण होते. २००३ साली येथे घडलेल्या क्रांतीनंतर येथे लोकशाही सरकार आहे. तेव्हापासून जॉर्जियाने झपाट्याने प्रगती केली आहे. परंतु २००८ पासून चालू असलेल्या रशियासोबतच्या सततच्या तणावामुळे जॉर्जियाच्या अर्थव्यवस्थेला धक्का बसला आहे. +जॉर्जिया युरोपाच्या परिषदेचा सदस्य आहे. जॉर्जिया देशातील दोन प्रांत - दक्षिण ओसेशिया व अबखाझिया हे स्वतंत्र देश असल्याचा दावा करतात. पण रशिया, निकाराग्वा, व्हेनेझुएला, नौरू व व्हानुआतू ह्यांव्यतिरिक्त इतर संयुक्त राष्ट्रांच्या सदस्य देशांनी त्यांचे स्वातंत्र्य मान्य केलेले नाही. +जॉर्जिया देश दक्षिण कॉकेशस भागात अत्यंत डोंगराळ प्रदेशामध्ये वसला आहे. उत्तरेस कॉकासस पर्वतरांग जोर्जियाला रशियापासून अलग करते. +अझरबैजान१  · आइसलँड  · आर्मेनिया२  · आयर्लंड  · आल्बेनिया  · इटली  · एस्टोनिया  · आंदोरा४  · ऑस्ट्रिया  · कझाकस्तान१  · क्रो‌एशिया  · ग्रीस  · चेक प्रजासत्ताक  · जर्मनी  · जॉर्जिया१  · डेन्मार्क  · तुर्कस्तान१  · नेदरलँड्स  · नॉर्वे३  · पोर्तुगाल  · पोलंड  · फ्रान्स  · फिनलंड  · बल्गेरिया  · बेल्जियम  · बेलारूस  · बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिना  · माल्टा  · मोनॅको४  · मोल्दोव्हा  · मॅसिडोनिया  · माँटेनिग्रो · युक्रेन  · युनायटेड किंग्डम  · रशिया१  · रोमेनिया  · लक्झेंबर्ग  · लात्व्हिया  · लिश्टनस्टाइन४  · लिथुएनिया  · व्हॅटिकन सिटी  · स्पेन  · सर्बिया  · स्वित्झर्लंड  · स्वीडन  · सान मारिनो  · सायप्रस२  · स्लोव्हाकिया  · स्लोव्हेनिया  · हंगेरी diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_345.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_345.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ff2a2568879870ded6ff235e9e0a2d346a0b0c77 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_345.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +जॉर्जिया एलेन प्लिमर (८ फेब्रुवारी, २००४:वेलिंग्टन, न्यू झीलंड - ) ही  न्यूझीलंडकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेली खेळाडू आहे. ही उजव्या हाताने फलंदाजी आणि मध्यमगती करते. +प्लिमर २०२२ राष्ट्रकुल खेळांत न्यू झीलंडकडून खेळली. +साचा:न्यू झीलँड संघ - २०२२ राष्ट्रकुल खेळ diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3454.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3454.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3dbaf291da455d123834324306a617ba655e4a87 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3454.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +टेक्कली विधानसभा मतदारसंघ - ३ हा आंध्र प्रदेश राज्य विधानसभेच्या १७५ मतदारसंघांपैकी एक आहे. परिसीमन आदेश, १९५१ नुसार, हा मतदार १९५१ साली स्थापन झाला. टेक्कली हा विधानसभा मतदारसंघ श्रीकाकुलम लोकसभा मतदारसंघात मोडतो. आंध्र प्रदेशचे माजी मुख्यमंत्री एन.टी. रामाराव याच मतदारसंघाचे आमदार होते. +तेलुगू देशम पक्ष पक्षाचे किंजरापु अचन्नैडू हे टेक्कली विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3468.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3468.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7e14545b12da6b2e83f13d157570b1eede31b600 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3468.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +टेक्सास भाऊसाहेब गायकवाड (जन्म १९४८) हे प्रसिद्ध नाटककार, दिग्दर्शक, लेखक, कलावंत आहेत. आम्ही देशाचे मारेकरी[१] हे त्यांचे गाजलेले नाटक. हिंदी व मराठी रंगभूमीवर त्यांनी आपला ठसा उमटवला आहे. सुख की दौलत[२] हा हिंदी चित्रपट त्यांनी दिग्दर्शित केला आहे. २०१४ च्या लोकसभा निवडणुकीमध्ये बहुजन समाज पार्टी या राष्ट्रीय पक्षाचे उमेदवार म्हणून त्यांनी निवडणूक लढवली होती[३]. +टेक्सास गायकवाड यांनी कार्यकर्ता कलावंत म्हणून दलित रंगभूमी आणि प्रबुद्ध रंगभूमीस भरीव योगदान दिलेले आहे[४]. प्रबोधनात्मक नाट्य निर्मिती करून त्यांनी समाजात समता, स्वातंत्र्य व भ्रातृभाव ही संविधानिक मूल्य रुजवण्याचा प्रयत्न केला.. + +आखरी जाम (उर्दू), काळोखाच्या गर्भात, घाशीराम कोतवाल (हिंदी), थॅंक्यू मि. ग्लाड (हिंदी), नटसम्राट (मराठी), फेअरवेल टू बॅबिलोन (सहदिग्दर्शन, इंग्लिश- द आफ्रिकन थिएटर ग्रुप सोबत केलेले), मनुकलंक (खैरलांजी हत्याकांडावर आधारित नाट्य.) + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3472.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3472.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c0206e31ff28793a86952ee99352ebd2f909f312 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3472.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +टेक्सास सिटी अमेरिकेच्या टेक्सास राज्यातील शहर आहे. गॅल्व्हेस्टन काउंटीमधील हे शहर गॅल्व्हेस्टन आखातावरील खोलबुडीचे बंदर असून येथे खनिजतेल शुद्धीकरण आणि कर्बोदक उत्पादनांचे अनेक कारखाने आहेत. +२०१० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ४५,०९९ इतकी होती. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3493.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3493.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b236c8c60575e7cbd47f2ce69e76c5bbff8a59a3 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3493.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +टेट्राग्रामॅटन ( /ˌtɛtrəˈɡræmətɒn/ ; साचा:Etymology ), किंवा टेट्राग्राम हे चार अक्षरांचे हिब्रू उपनाम आहे यहूदी म्हणून लिप्यंतरित), यहुदी आणि ख्रिश्चन धर्मातील देवाचे नाव. उजवीकडून डावीकडे (हिब्रूमध्ये) लिहिलेली आणि वाचली जाणारी चार अक्षरे म्हणजे योध, हे, वाव आणि हे . [१] हे नाव एखाद्या क्रियापदावरून घेतले जाऊ शकते ज्याचा अर्थ "असणे", "अस्तित्वात असणे", "बनणे कारणीभूत होणे" किंवा "होणे" असा होतो. [२] [३] नावाची रचना आणि व्युत्पत्ती याबद्दल एकमत नसले तरी, यहोवा हे रूप आता जवळजवळ सर्वत्र स्वीकारले गेले आहे. [४] आणि हिब्रू बायबलमध्ये "आय अ‍ॅम दॅट आय अ‍ॅम" आणि yhwh ही चार मुळाक्षरे (टेट्राग्रामॅटन) ईश्वराची नावे म्हणून वापरलेली आहेत; तर ख्रिश्चन धर्मात याहवेह व जेहोवा ही YHVHची नादरूपे म्हणून वापरलेली आढळतात. +टोराहची पुस्तके आणि एस्थर, उपदेशक आणि ( लहान स्वरूपाच्या संभाव्य उदाहरणासह) वगळता उर्वरित हिब्रू बायबलसाचा:Script श्लोक ८:६ ) गाण्याच्या गाण्यात हे हिब्रू नाव आहे. पाळणारे ज्यू आणि जे तालमूदिक ज्यू परंपरांचे पालन करतात ते उच्चार करत नाहीत ते यहोवा किंवा यहोवा सारखे प्रस्तावित लिप्यंतरण फॉर्म मोठ्याने वाचत नाहीत; त्याऐवजी ते त्यास वेगळ्या शब्दाने बदलतात, मग ते इस्रायलच्या देवाला संबोधित करताना किंवा संदर्भित करताना. हिब्रूमध्ये सामान्य पर्याय म्हणजे अॅडोनाई ("माय लॉर्ड") किंवा एलोहिम (शब्दशः "देव" परंतु प्रार्थनेत "देव" असा अर्थ होतो तेव्हा एकवचनी मानला जातो), किंवा रोजच्या बोलण्यात हाशेम ("नाव"). +संदर्भ diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_35.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_35.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b962c2f9b6e7c707128bf3aed559ab15bf73b73b --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_35.txt @@ -0,0 +1 @@ +जॉफ्री ग्रॅहॅम जॉफ आर्नोल्ड (३ सप्टेंबर, १९४४:सरे, इंग्लंड - हयात) हा  इंग्लंडकडून १९६७ ते १९७५ दरम्यान ३४ कसोटी आणि १४ आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_350.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_350.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..12c53b508ce447786770ff2e32d082853a38e848 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_350.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +{{{लोकसंख्या_गणना_वर्ष}}} + +जॉर्जिया हा पश्चिम आशिया व पूर्व युरोपमधील एक देश आहे. कॉकासस भौगोलिक प्रदेशामध्ये वसलेल्या जॉर्जियाच्या उत्तरेला रशिया, दक्षिणेला तुर्कस्तान आणि आर्मेनिया, पूर्वेला व आग्नेय दिशेला अझरबैजान हे देश तर पश्चिमेला काळा समुद्र आहेत. त्बिलिसी ही जॉर्जियाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. +इ.स.च्या चौथ्या शतकात दोन राजतंत्रांमधून स्थापन झालेले जॉर्जिया ११-१२व्या शतकादरम्यान आर्थिक व राजकीय दृष्ट्या एक बलाढ्य राष्ट्र होते. १९व्या शतकाच्या सुरुवातीस रशियाने जॉर्जियावर कब्जा करून हा भूभाग आपल्या साम्राज्यामध्ये जोडला. इ.स. १९१७ मधील रशियन क्रांतीनंतर जॉर्जियाला स्वातंत्र्य मिळाले परंतु लगेचच १९२१ साली सोव्हिएत संघाच्या लाल सैन्याने जॉर्जियावर लष्करी आक्रमण केले. पुढील ७० वर्षे जॉर्जिया सोव्हिएतच्या १५ गणराज्यांपैकी एक होते. १९९१ मधील सोव्हिएत संघाच्या विघटनानंतर जॉर्जिया पुन्हा स्वतंत्र देश बनला. झ्वियाद गामसाखुर्दिया हा स्वतंत्र जॉर्जियाचा पहिला राष्ट्राध्यक्ष होता. स्वातंत्र्यानंतर अनेक वर्षे जॉर्जियामध्ये सामाजिक अस्थिरतेचे वातावरण होते. २००३ साली येथे घडलेल्या क्रांतीनंतर येथे लोकशाही सरकार आहे. तेव्हापासून जॉर्जियाने झपाट्याने प्रगती केली आहे. परंतु २००८ पासून चालू असलेल्या रशियासोबतच्या सततच्या तणावामुळे जॉर्जियाच्या अर्थव्यवस्थेला धक्का बसला आहे. +जॉर्जिया युरोपाच्या परिषदेचा सदस्य आहे. जॉर्जिया देशातील दोन प्रांत - दक्षिण ओसेशिया व अबखाझिया हे स्वतंत्र देश असल्याचा दावा करतात. पण रशिया, निकाराग्वा, व्हेनेझुएला, नौरू व व्हानुआतू ह्यांव्यतिरिक्त इतर संयुक्त राष्ट्रांच्या सदस्य देशांनी त्यांचे स्वातंत्र्य मान्य केलेले नाही. +जॉर्जिया देश दक्षिण कॉकेशस भागात अत्यंत डोंगराळ प्रदेशामध्ये वसला आहे. उत्तरेस कॉकासस पर्वतरांग जोर्जियाला रशियापासून अलग करते. +अझरबैजान१  · आइसलँड  · आर्मेनिया२  · आयर्लंड  · आल्बेनिया  · इटली  · एस्टोनिया  · आंदोरा४  · ऑस्ट्रिया  · कझाकस्तान१  · क्रो‌एशिया  · ग्रीस  · चेक प्रजासत्ताक  · जर्मनी  · जॉर्जिया१  · डेन्मार्क  · तुर्कस्तान१  · नेदरलँड्स  · नॉर्वे३  · पोर्तुगाल  · पोलंड  · फ्रान्स  · फिनलंड  · बल्गेरिया  · बेल्जियम  · बेलारूस  · बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिना  · माल्टा  · मोनॅको४  · मोल्दोव्हा  · मॅसिडोनिया  · माँटेनिग्रो · युक्रेन  · युनायटेड किंग्डम  · रशिया१  · रोमेनिया  · लक्झेंबर्ग  · लात्व्हिया  · लिश्टनस्टाइन४  · लिथुएनिया  · व्हॅटिकन सिटी  · स्पेन  · सर्बिया  · स्वित्झर्लंड  · स्वीडन  · सान मारिनो  · सायप्रस२  · स्लोव्हाकिया  · स्लोव्हेनिया  · हंगेरी diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3501.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3501.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..763070b8401ea26d7b163ae9a6a646c5c273f088 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3501.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +रॉबर्ट एडवर्ड टेड टर्नर तिसरा (नोव्हेंबर १९, इ.स. १९३८:सिनसिनाटी, ओहायो, अमेरिका - ) हा अमेरिकन उद्योगपती आणि दानशूर आहे. टर्नरने सीएनएन तसेच डब्ल्यूटीबीएस या दूरचित्रवाणी वृत्तवाहिन्यांची स्थापना केली. याशिवाय अटलांटा ब्रेव्ह्ज हा बेसबॉल संघ तसेच टे़ड्स मॉन्टाना ग्रिल ही रेस्टॉरंट साखळी याच्या मालकीची आहे. +टर्नरने संयुक्त राष्ट्रांना एक अब्ज अमेरिकन डॉलर दान केले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3525.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3525.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..15a8c15582bf1b5e6a8f1278b16d3d3e71e21479 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3525.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +थियोडोर रूझवेल्ट (इंग्लिश:Theodore Roosevelt) (ऑक्टोबर २७, इ.स. १८५८:न्यू यॉर्क - जानेवारी ६, इ.स. १९१९:ऑइस्टर बे, न्यू यॉर्क) हे अमेरिकेचे २६ वे राष्ट्राध्यक्ष होते. +थियोडोर रूझवेल्ट हे मूळचे जमीनदार होते. संशोधक आणि लेखक म्हणूनही त्यांनी काम केले. त्यांना शिकारीचा छंद होता. राजकारणी आणि मुत्सद्दी म्हणून त्यांची कारकीर्द उल्लेखनीय आहे. थियोडोर रूझवेल्ट हे न्यू यॉर्कचे राज्यपाल म्हणून काम करत असतानाच अमेरिकेच्या उपाध्यक्षपदासाठी रिपब्लिकन पक्षाचे उमेदवार म्हणून निवडून आले. विल्यम मॅक्कीन्लेंच्या हत्येनंतर ते अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष बनले. +इ.स. १८९८ साली स्पेनबरोबर अमेरिकेच्या झालेल्या युद्धात थियोडोर रूझवेल्ट यांनी रफ रायडर्स नावाची पलटण तयार केली होती. रशिया-जपान युद्ध थांबवण्यात थियोडोर रूझवेल्ट यांनी केलेली कामगिरी विशेष महत्त्वाची मानली जाते. या कामगिरीच्या सन्मानार्थ इ.स. १९०५ सालचा शांततेसाठीचा नोबेल पुरस्कार त्यांना देण्यात आला. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3547.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3547.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2da5a9150730c96ccb5f15f214ea3d1dbe0096c7 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3547.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +टेमगाव हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील मुरबाड तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3567.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3567.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d23f5e2121431e2c597fd44dfd5bb33304db627e --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3567.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +टेरिन सुनील फ्रे (३० जून, १९९१:बर्म्युडा - ) हा  बर्म्युडाकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी व मध्यमगती गोलंदाजी करतो. + + + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_360.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_360.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e5bd0300cafb4e145f558ff28d7d2851451345df --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_360.txt @@ -0,0 +1 @@ +जॉर्जियाचा ध्वज १४ जानेवारी २००४ या दिवशी स्वीकारला गेला. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3610.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3610.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1a04f236ae6837f5b34311071332d4797fc6a485 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3610.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +टेलर काउंटी, वेस्ट व्हर्जिनिया ही अमेरिकेच्या वेस्ट व्हर्जिनिया राज्यातील ५५ पैकी एक काउंटी आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र येथे आहे. +२०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या इतकी होती. +टेलर काउंटी, वेस्ट व्हर्जिनियाची रचना रोजी झाली. या काउंटीला यांचे नाव दिलेले आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3634.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3634.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a4b593d3fb028c1685862fccf210f91674c55349 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3634.txt @@ -0,0 +1 @@ +टाटा मोटर्स ही भारतातील सर्वांत मोठी व्यावसायिक वाहने बनवणारी टाटा समूहाची कंपनी असून विविध प्रकारचे ट्रक हे या कंपनीचे वैशिष्ट्य आहे. मागील १५ ते २० वर्षात टाटा मोटर्सने लहान व मध्यम गाड्यांमध्ये लक्षणीय झेप घेतली आहे. या कंपनीने जगातील सर्वांत स्वस्त गाडी बनवण्याचा ध्यास घेतला असून. टाटा नॅनो १ लाख रुपयात सर्व सामान्यांसाठी चारचाकी गाडी असे सादरीकरण केले आहे. यामुळे प्रथमच भारतीय वाहननिर्मितीची आंतराष्ट्रीय स्तरावर कौतुकास्पद दखल घेतली गेली. तसेच प्रसिद्ध लॅंड रोव्हर व जॅग्वार ह्या ब्रिटिश वाहन कंपन्या या कंपनीने विकत घेतल्या. त्यामुळे टाटा मोटर्स या कंपनीचा व भारताचा आंतराष्ट्रीय वाहन निर्मितीत भारताचा दबदबा वाढला. या कंपनीचा पुणे येथे मोठा कारखाना आहे. किंबहुना पुणे शहराची औद्योगिक शहर म्हणून ओळख होण्यास या कंपनीचा मोठा वाटा आहे. तसेच जमशेदपूर येथेही कारखाना आहे. नॅनोसाठी पश्चिम बंगालमध्ये सिंगूर येथे टाटा मोटर्स या कंपनीने घेतलेल्या जागेवर २००७-०८ मध्ये बरेच आंदोलन झाले व टाटा मोटर्स कंपनी यामुळे माध्यमांमध्ये चर्चेत होती. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_364.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_364.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fc83665acccf5b8c1e7a58a688d1f66d503e4a1b --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_364.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +जॉर्जियोस रॅलिस (ग्रीक:Γεώργιος Ράλλης)(डिसेंबर २६, इ.स. १९१८ - मार्च १५, इ.स. २००६) हा ग्रीसचा भूतपूर्व पंतप्रधान होता. +रॅलिस १९८०-८१ दरम्यान पंतप्रधान होता. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3645.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3645.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e3abaa292dc8d5bcd78389207aa030887e05467e --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3645.txt @@ -0,0 +1 @@ +कसोटी सामना हा क्रिकेटमधील खेळाचा सर्वात जुना प्रकार आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3658.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3658.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..066b4616e4e1305cbce31f8fa88c027483e19826 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3658.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +तौक्ते चक्रीवादळ हे २०२१ मधील मोठे उष्ण सागरातील चक्रीवादळ आहे. यामुळे भारतातील कर्नाटक, महाराष्ट्र, गोवा आणि गुजरात राज्याला धोका आहे. या चक्रीवादळामुळे केरळ किनारपट्टी व लक्षद्वीप मध्ये मुसळधार पाऊस व पूर झाला.[१] + +१४ मे रोजी केरळच्या किनाऱ्यापासून अरबी समुद्रात नैराश्याचे वातावरण निर्माण झाले. नंतर मे १५ मध्ये तीव्र चक्रीवादळाच्या वादळामध्ये ती तीव्र झाली.[२] +१६ मे २०२१ रोजी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी चक्रीवादळाविषयी चर्चेच्या तयारीबद्दल आढावा घेण्यासाठी एक उच्चस्तरीय बैठक आयोजित केली. नवी दिल्लीतील विविध वरिष्ठ अधिकाऱ्याशी  व्हिडिओ कॉन्फरन्सिंगद्वारे चर्चा केली गेली. केरळमधील सर्व किनारपट्टीवरील मासेमारीवर राज्याच्या आपत्ती व्यवस्थापन प्राधिकरणाने १३ ते १७ मे दरम्यान बंदी घातली होती. टॉक्टाईच्या निर्मितीमुळे आणि किनारपट्टीच्या पाण्याच्या आडवाटेमुळे उद्भवणाऱ्या खडबडीत समुद्राची अपेक्षा १६ मे रोजी एका तीव्र चक्रीवादळाच्या वादळात आणखी तीव्र झाली.[३] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3659.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3659.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..066b4616e4e1305cbce31f8fa88c027483e19826 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3659.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +तौक्ते चक्रीवादळ हे २०२१ मधील मोठे उष्ण सागरातील चक्रीवादळ आहे. यामुळे भारतातील कर्नाटक, महाराष्ट्र, गोवा आणि गुजरात राज्याला धोका आहे. या चक्रीवादळामुळे केरळ किनारपट्टी व लक्षद्वीप मध्ये मुसळधार पाऊस व पूर झाला.[१] + +१४ मे रोजी केरळच्या किनाऱ्यापासून अरबी समुद्रात नैराश्याचे वातावरण निर्माण झाले. नंतर मे १५ मध्ये तीव्र चक्रीवादळाच्या वादळामध्ये ती तीव्र झाली.[२] +१६ मे २०२१ रोजी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी चक्रीवादळाविषयी चर्चेच्या तयारीबद्दल आढावा घेण्यासाठी एक उच्चस्तरीय बैठक आयोजित केली. नवी दिल्लीतील विविध वरिष्ठ अधिकाऱ्याशी  व्हिडिओ कॉन्फरन्सिंगद्वारे चर्चा केली गेली. केरळमधील सर्व किनारपट्टीवरील मासेमारीवर राज्याच्या आपत्ती व्यवस्थापन प्राधिकरणाने १३ ते १७ मे दरम्यान बंदी घातली होती. टॉक्टाईच्या निर्मितीमुळे आणि किनारपट्टीच्या पाण्याच्या आडवाटेमुळे उद्भवणाऱ्या खडबडीत समुद्राची अपेक्षा १६ मे रोजी एका तीव्र चक्रीवादळाच्या वादळात आणखी तीव्र झाली.[३] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3668.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3668.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9e912deed81059b21bface76bc95c6366d0cee90 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3668.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +२० नोव्हेंबर, इ.स. २०१६ +दुवा: [] (इंग्लिश मजकूर) +टॉड डंकन ॲस्टल हा  न्यूझीलंडकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3676.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3676.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..315e65bf3c47c2277490c5119af92b14ddcdb293 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3676.txt @@ -0,0 +1,23 @@ +टॉप शेफ ब्राझीलचा पहिला सीझन बुधवार, ३ एप्रिल २०१९ रोजी रात्री १०:३० वाजता रेकॉर्ड टिव्ही वर प्रीमियर झाला.[१] +स्रोत: [२] +कडू +कारमेम +सोटेरो +टोनी +दादीस +शीला +सोटेरो +शीला +सोटेरो +दादीस +मार्कस +थियागो +भाग २ +भाग 3 +भाग 4 +भाग 5 +भाग 6 +भाग 7 +भाग 8 +भाग 11 +सर्व क्रमांक पॉइंट्समध्ये आहेत. ते कांतर इबोपे मीडियाने प्रदान केलेले आहेत. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3701.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3701.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..54240af757ee6f24286a5d33b8c933b07efb1871 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3701.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +थॉमस विल्यम टॉम ग्रेव्हनी (जून १६, इ.स. १९२७:रायडिंग मिल, नॉर्थम्बरलॅंड, इंग्लड - ) हा  इंग्लंडकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळलेला खेळाडू होता. +ग्रेव्हनी २००४/५ साली मेरिलीबॉन क्रिकेट क्लबचा अध्यक्ष होता. + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_374.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_374.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4e4c4613179cea7fb170dabb3776e0fc41709b35 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_374.txt @@ -0,0 +1,26 @@ +जॉर्जेस चार्पाक हे शास्त्रज्ञ आहेत. +आ · हान्स आल्फव्हेन · झोर्स इव्हानोविच आल्फेरोव्ह · आल्बर्ट अब्राहम मिकेलसन · अल्बर्ट आइनस्टाइन · +ॲ · एडवर्ड ॲपलटन +ए · लियो एसाकी +ऑ  · फ्रँक ऑपनहाइमर +ओ  · डग्लस डी. ओशेरॉफ · गेऑर्ग झिमॉन ओम +क  · प्यॉत्र लियोनिदोविच कपित्सा · प्योत्र कापित्सा · आल्फ्रेड कास्लर · गुस्टाफ किर्शहोफ · जॅक किल्बी · पॉलिकार्प कुश · लिओन कूपर · विल्यम डी. कूलिज · हाइके कॅमरलिंघ-ऑन्स · वोल्फगांग केटर्ले · हेन्री वे केन्डॉल · जॉन डग्लस कॉकक्रॉफ्ट · आर्थर कॉम्प्टन · कार्ल रुडॉल्फ कोनिग · गुस्ताव कोरियोलिस · एरिक अ‍ॅलिन कोर्नेल · मासातोशी कोशिबा · क्लॉड कोहेन-तनूद्जी · पिएर क्युरी · जेम्स वॉट्सन क्रोनिन · हर्बर्ट क्रोमर · अर्न्स्ट क्लाड्नी · क्लाउस फोन क्लित्झिंग +ग  · जोसियाह विलार्ड गिब्स · गॉर्डन गूल्ड · डेनिस गॅबॉर · डेनिस गॅबोर · मारिया गेप्पर्ट-मायर · मरे गेल-मान · पीटर ग्रुनबर्ग · डेव्हिड ग्रोस · शेल्डन ली ग्लाशो · डोनाल्ड ए. ग्लेसर · रॉय जे. ग्लॉबर · चार्ल्स एदुआर्द ग्वियॉमे · ऑट्टो फोन गेरिक +च  · जॉर्जेस चार्पाक · जेम्स चॅडविक · पावेल अलेक्सेयेविच चेरेंकोव्ह +ज  · व्हिताली जिन्झबर्ग · रिकार्दो जियाकोनी · आयव्हार जियेव्हर · जेम्स प्रेस्कॉट जूल · जे.जे. थॉमसन · पिएर-गिल्स दि जेन्स · जे. हान्स डी. जेन्सन · जे. हान्स डी. जेन्सेन · जेम्स क्लार्क मॅक्सवेल · जेम्स वॅट · जॉन फोन न्यूमन · रॉडनी जोरी · आयरिन जोलिये-क्युरी · ब्रायन डेव्हिड जोसेफसन · कार्ल जान्स्की +झ  · लिओ झिलार्ड · फ्रिट्स झेर्निके +ट  · चार्ल्स हार्ड टाउन्स · इगॉर टॅम · इगोर टॅम · जोसेफ हूटॉन टेलर, जुनियर · रिचर्ड ई. टेलर +ड  · जॉन डाल्टन · पॉल डिरॅक · रेमंड डेव्हिस जुनियर · क्लिंटन डेव्हिसन · हान्स जॉर्ज डेहमेल्ट · क्रिस्चियन डॉपलर +त  · सॅम्युएल चाओ चुंग तिंग · सिन-इतिरो तोमोनागा · सिन-इतिरो-तोमोनागा · डॅनियेल सी. त्सुइ +थ  · जॉर्ज पेजेट थॉमसन +न  · लुई युजीन फेलिक्स नेइल · आयझॅक न्यूटन +प  · मार्टिन लुईस पर्ल · एडवर्ड मिल्स पर्सेल · आर्नो अ‍ॅलन पेन्झियास · ज्याँ बॅप्टिस्ट पेरिन · वोल्फगांग पॉल · वोल्फगांग पॉली · सेसिल फ्रँक पॉवेल · एच. डेव्हिड पोलित्झर · अलेक्सांद्र मिखाइलोविच प्रोखोरोव्ह · जुलियस प्लकर · माक्स प्लांक +फ  · आल्बर्ट फर्ट · विल्यम आल्फ्रेड फाउलर · व्हाल लॉग्सडन फिच · विल्यम डॅनियेल फिलिप्स · डॅनियल फॅरनहाइट · इल्या फ्रँक · जेम्स फ्रांक · अलेक्झांडर अलेक्झांड्रोविच फ्रीडमन · जेरोम आय.फ्रीडमन · जॉन अँब्रोझ फ्लेमिंग +ब  · चार्ल्स ग्लोव्हर बार्कला · जॉन बार्डीन · निकोलाय बासोव्ह · ए.ई. बेकरेल · आंत्वान हेन्री बेकरेल · योहान्स जॉर्ज बेड्नोर्झ · हान्स बेथ · मॅक्स बॉर्न · वॉल्थर बोथ · लुडविग बोल्ट्झमन · आगे नील्स बोह्र · पर्सी विल्यम्स ब्रिजमन · वॉल्टर हाउझर ब्रॅटैन · बर्ट्राम ब्रॉकहाउस · लुई दि ब्रॉग्ली · कार्ल फर्डिनांड ब्रॉन · निकोलास ब्लूमबर्गेन · पॅट्रिक मेनार्ड स्टुअर्ट ब्लॅकेट · फेलिक्स ब्लॉक +म  · रॉबर्ट अँड्रुझ मिलिकन · जॉन सी. माथर · फ्रान्झ मेल्डे · नेव्हिल फ्रांसिस मॉट · बेन मॉटलसन · रुडॉल्फ मॉसबाउअर · कार्ल अलेक्झांडर म्युलर +य  · हिदेकी युकावा · योईचिरो नाम्बू +र  · मार्टिन राइल · फ्रेडरिक राईन्स · इसिदोर आयझॅक राबी · नॉर्मन फॉस्टर राम्से, जुनियर · ओवेन विलान्स रिचर्डसन · रॉबर्ट कोलमन रिचर्डसन · बर्टन रिश्टर · चार्ल्स थॉमसन रीस विल्सन · कार्ल डेव्हिड टॉल्मे रुंग · कार्लो रुब्बिया · अर्न्स्ट रुस्का · जेम्स रेनवॉटर · विल्हेम राँटजेन +ल  · लेव्ह लँडाउ · गॅब्रियेल लिपमन · जॉर्ज क्रिस्तॉफ लिश्टेनबर्ग · डेव्हिड ली · त्सुंग-दाओ ली · विलिस लॅम्ब · अँथोनी जेम्स लेगेट · लियॉन एम. लेडरमान · फिलिप लेनार्ड · लुइस फेदेरिको लेलवा · अर्नेस्ट लॉरेन्स +व  · स्टीवन वाईनबर्ग · युजीन विग्नर · विल्हेल्म वियेन · फ्रँक विल्चेक · केनेथ गेडीज विल्सन · रॉबर्ट वूड्रो विल्सन · कार्ल वीमन · मार्टिनस जे.जी. व्हेल्टमन · योहान्स डिडरिक व्हान डेर वाल्स · जॉन हॅसब्रूक व्हान व्लेक · विलेम जेकब व्हान स्टॉकम · अलेस्सांद्रो व्होल्टा +श  · विल्यम शॉकली · वॉल्टर शॉट्की · आर्थर लियोनार्ड शॉलो · जॉन रॉबर्ट श्रीफर · एर्विन श्र्यॉडिंगर · मेल्व्हिन श्वार्त्झ · जुलियन श्विंगर +स  · सायमन व्हान डेर मीर · अर्नेस्ट थॉमस  · सिंटन वाल्टन · कै सीगबानमान सीगबान · थॉमस योहान सीबेक · एमिलियो जिनो सेग्रे · ऑट्टो स्टर्न · जॅक स्टाइनबर्गर · होर्स्ट लुडविग श्ट्यॉर्मर · जॉन स्ट्रट · जॉर्ज एफ. स्मूट diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3754.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3754.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ca127f20274cf14314cda01f5b76bf6d5d15d5b8 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3754.txt @@ -0,0 +1,3 @@ + +टॉमास बेर्डिक (चेक: Tomáš Berdych, सप्टेंबर १७, इ.स. १९८५) हा एक चेक टेनिस खेळाडू आहे. तो चेक प्रजासत्ताकामधील सर्वोत्तम टेनिस खेळाडू असून सध्या ए.टी.पी.च्या जागतिक क्रमवारीत सातव्या क्रमांकावर आहे. त्याने आजवर १ एटीपी मास्टर्स स्पर्धा जिंकली असून एकदा ग्रॅंड स्लॅम स्पर्धांचे उपविजेतेपद मिळवले आहे. + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3768.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3768.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..139597f9cb07c5d48bed18984ec4747f4b4f3438 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3768.txt @@ -0,0 +1,2 @@ + + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_377.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_377.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c553cbbfd3041b9c6fc18757a920a88b04e7dbfb --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_377.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +जॉर्जेस प्रॉस्पर रेमी (२२ मे, इ.स. १९०७ - ३ मार्च, इ.स. १९८३) तथा एर्जे हे बेल्जियमचे रेखाचित्रकार होते. +हे टिनटिन' चित्रकथामालिकेचे जनक होते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3776.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3776.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e5e3ea91703cec6d68207a9d7ba7e10d64ef9c00 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3776.txt @@ -0,0 +1,13 @@ +वॉल्ट डिझनी पिक्चर्स + + +टॉय स्टोरी(१९९५) हा पिक्सार अ‍ॅनिमेशन स्टुडिओद्वारे निर्मित आणि वॉल्ट डिझनी पिक्चर्सने प्रदर्शित केलेला अमेरिकन संगणक-अ‍ॅनिमेटेड विनोदी चित्रपट आहे. टॉय स्टोरी मालिकेतील पहिला चित्रपट आहे. +हा जगातील पहिला संपूर्ण संगणक-अ‍ॅनिमेटेड फीचर चित्रपट होता. तसेच पिक्सारचा पहिला फीचर चित्रपट होता. या चित्रपटाचे दिग्दर्शन जॉन लॅसेटर यांनी केले. (त्यांच्या फिचर चित्रपट दिग्दर्शनातील पदार्पण होते.) जॉस व्हेडन, अँड्र्यू स्टॅन्टन, जोएल कोहेन आणि अलेक सोकोलो यांनी पटकथा लिहली. तर कथा लॅसेटर, स्टॅन्टन, पीट डॉक्‍टर आणि जो रॅन्फ्ट यांची होती. या चित्रपटात रॅन्डी न्यूमन यांचे संगीत आहे. बोनी अरनॉल्ड आणि राल्फ गुगेनहेम यांनी निर्मिती केली आणि स्टीव्ह जॉब्स आणि एडविन कॅटमुल यांनी कार्यकारी-निर्मिती केली. +या चित्रपटात टॉम हँक्स, टिम ॲलन, डॉन रिक्ल्स, वॉलेस शॉन, जॉन रॅटझेनबर्गर, जिम वॉर्नी, ॲनी पॉट्स, आर. ली एर्मी, जॉन मॉरिस, लॉरी मेटकाल्फ आणि एरिक वॉन डिटेन यांचे आवाज आहेत. +चित्रपटाचे कथानकात माणसे नसताना खेळणी जिवंत होतात. वुडी नावाचा जुन्या पद्धतीची पुल-स्ट्रिंग काउबॉय बाहुला आणि आधुनिक अंतराळवीर अ‍ॅक्शन फिगर, बझ लाइटइयर यांच्यावर कथा केंद्रित आहे. अँडी डेव्हिस या त्यांच्या मालक असलेल्या मुलाच्या प्रेमासाठी दोघांमध्ये स्पर्धा असते. अँडीपासून वेगळे झाल्यानंतर पुन्हा एकत्र येण्यासाठी एकत्र काम करतात. +या चित्रपटानी जगभरात ३६१ दशलक्ष अमेरिकन डॉलर इतकी कमाई केली आहे. हा चित्रपट इतका गाजला की त्यानंतर त्याचे आणखी दोन भाग टॉय स्टोरी २ (१९९९) व टॉय स्टोरी ३ (२०१०) मधे प्रदर्शित झाले. ह्या दोन्ही चित्रपटांना देखील प्रचंड यश मिळाले. +चित्रपटाला अनेकांनी आतापर्यंत बनवलेल्या सर्वोत्कृष्ट अ‍ॅनिमेटेड चित्रपटांपैकी एक मानले आहे. चित्रपटाला तीन ऑस्कर पुरस्कारची नामांकने (सर्वोत्कृष्ट मूळ पटकथा (या पुरस्कारासाठी नामांकन मिळालेला पहिला अ‍ॅनिमेटेड चित्रपट), "यू हॅव गॉट अ फ्रेंड इन मी" साठी सर्वोत्कृष्ट मूळ गाणे आणि सर्वोत्कृष्ट मूळ पार्श्वसंगीत) मिळाली. तसेच ऑस्करचा स्पेशल अचिव्हमेंट पुरस्कार प्राप्त झाला.[१] 2005 मध्ये, युनायटेड स्टेट्स लायब्ररी ऑफ काँग्रेसने "सांस्कृतिक, ऐतिहासिक, किंवा सौंदर्यदृष्ट्या महत्त्वपूर्ण" म्हणून राष्ट्रीय चित्रपट नोंदणीमध्ये जतन करण्यासाठी चित्रपटाची निवड केली.[२] टॉय स्टोरीच्या यशामुळे टॉय स्टोरी 2 पासून सुरू होणारी मल्टीमीडिया फ्रँचायझी आणि तीन सिक्वेलची मालिका सुरू झाली. +चित्रपटाने ३७.३ कोटी डॉलर्ससची कमाई केली.[३] टॉय स्टोरी हा 1995चा सर्वाधिक कमाई करणारा देशांतर्गत चित्रपट बनला. चित्रपटाने बॅटमॅन फॉरएव्हर, अपोलो 13 (टॉम हँक्स देखील अभिनीत), पोकाहॉन्टास, कॅस्पर, वॉटरवर्ल्ड आणि गोल्डनआय यांना मागे टाकले.[४] प्रदर्शनाच्या वेळी, द लायन किंग (1994) आणि अलादीन (1992) नंतर हा तिसरा-सर्वाधिक कमाई करणारा अ‍ॅनिमेटेड चित्रपट होता.[५] टॉय स्टोरी हा आतापर्यंतच्या सर्वाधिक कमाई करणाऱ्या देशांतर्गत चित्रपटांच्या यादीत ९६ व्या क्रमांकावर आहे. +रिलीजच्या वेळी, अमेरिकेतला 17 व्या-सर्वाधिक कमाई करणारा चित्रपट ठरला तर जगभरात 21वा-सर्वाधिक कमाई करणारा चित्रपट म्हणून स्थान मिळाले. +1995 मध्ये, टॉय स्टोरीला टाईमच्याच्या "1995च्या सर्वोत्कृष्ट 10 चित्रपटांच्या" यादीत आठवा क्रमांक मिळाला.[६] 2011 मध्ये, TIME ने "25 ऑल-टाइम सर्वोत्कृष्ट अ‍ॅनिमेटेड फिल्म्स" पैकी एक म्हणून नाव दिले.[७] एम्पायर मॅगझिनच्या "सर्वकाळातील 500 सर्वोत्कृष्ट चित्रपटां"च्या यादीत 99 व्या क्रमांकावर आणि "सर्वोच्च रँक असलेला अ‍ॅनिमेटेड चित्रपट" म्हणूनही तो आहे.[८] +2003 मध्ये, ऑनलाइन फिल्म क्रिटिक्स सोसायटीने या चित्रपटाला आतापर्यंतचा सर्वोत्कृष्ट अ‍ॅनिमेटेड चित्रपट म्हणून स्थान दिले.[९] 2007 मध्ये, व्हिज्युअल इफेक्ट्स सोसायटीने "सर्वकाळातील टॉप 50 सर्वात प्रभावशाली व्हिज्युअल इफेक्ट्स फिल्म्स"च्या यादीत या चित्रपटाला 22 स्थान दिले. AFIच्या "सर्वकालिक 100 सर्वोत्कृष्ट अमेरिकन चित्रपट"च्या यादीत हा चित्रपट 99 व्या क्रमांकावर आहे.[१०] त्या यादीतील फक्त दोन अ‍ॅनिमेटेड चित्रपटांपैकी हा एक होता, दुसरा स्नो व्हाइट आणि सेव्हन ड्वार्फ्स (1937) होता. AFIच्या 10 टॉप 10 मधील अ‍ॅनिमेशन प्रकारातील ते सहाव्या क्रमांकावर होते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3812.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3812.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d86b252ba6bfd72d8c1e2ff660e2bae6290d778b --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3812.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +{{{लोकसंख्या_गणना_वर्ष}}} + +टोंगा हा ओशनिया खंडाच्या पॉलिनेशिया भागातील एक छोटा द्वीपसमूह-देश आहे. टोंगा दक्षिण प्रशांत महासागरामधील १७६ लहान बेटांवर वसला आहे. यांपैकी ५२ बेटांवर वस्ती नाही. ही बेटे अंदाजे ७,००,००० किमी२ भागात पसरलेली आहेत.[१] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3829.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3829.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..050b737b56e6cd20e4a482921d12a15c8e5d1355 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3829.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +टोकावडे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील मुरबाड तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3871.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3871.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..50207d6e6f289610685bb83d798ed4c486323ab2 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3871.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +टोनी तान केंग याम (सोपी चिनी लिपी: 陈庆炎 ; पारंपरिक चिनी लिपी: 陳慶炎 ; फीनयीन: Chén Qìngyán ; सिंगापुरी रोमनीकरण: Tony Tan Keng Yam ;) (७ फेब्रुवारी, इ.स. १९४०; सिंगापूर - हयात) हा सिंगापुरी राजकारणी, बँकर व गणिती असून सिंगापुराचा विद्यमान ७वा राष्ट्राध्यक्ष आहे. १ सप्टेंबर, इ.स. २०११ रोजी त्याने अध्यक्षपदाची सूत्रे हाती घेतली. त्याआधी १ जुलै, इ.स. २०११ पर्यंत तो गव्हर्मेंट ऑफ सिंगापूर इन्व्हेस्टमेंट कॉर्पोरेशन (जीआयसी) या संस्थेचा कार्यकारी संचालक व उप-पदाधिकारी होता, तर सिंगापूर प्रेस होल्डिंग्ज लिमिटेड (एसपीएच) या संस्थेचा पदाधिकारी होता. इ.स. १९९५ ते इ.स. २००५ या कालखंडात तो सिंगापुराचा उपपंतप्रधान होता. +ऑगस्ट, इ.स. २०११ मध्ये झालेल्या सिंगापुराच्या अध्यक्षीय निवडणुकींमध्ये तान उभा राहिला होता[१] व ०.३५% एवढ्या निसटत्या फरकाने जिंकला. १ सप्टेंबर, इ.स. रोजी त्याने सिंगापुराचा ७वा अध्यक्ष म्हणून शपथ घेतली[२]. + + यूसोफ बिन ईशाक · बेंजामिन हेन्री शियर्स · सी.व्ही. देवन नायर · वी किम वी · ओंग थंग छ्याँग · सेल्लप्पन रामनाथन · टोनी तान केंग याम diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_389.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_389.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..678c36994b771956546e17a2082aa18102a8a705 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_389.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +जॉर्डन स्टीव्हन डर्मॉट बकिंगहॅम हा एक ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू आहे, जो उजव्या हाताचा वेगवान मध्यम गोलंदाज आहे. तो देशांतर्गत क्रिकेटमध्ये दक्षिण ऑस्ट्रेलिया क्रिकेट संघाकडून खेळतो.[१] +त्याने २०२१-२२ शेफील्ड शिल्ड हंगामात २३ मार्च २०२२ रोजी न्यू साउथ वेल्स विरुद्ध दक्षिण ऑस्ट्रेलियासाठी प्रथम श्रेणी पदार्पण केले.[२] डिसेंबर २०२२ मध्ये, बकिंगहॅमची २०२२ च्या दक्षिण आफ्रिकेच्या ऑस्ट्रेलिया दौऱ्याचा भाग म्हणून दक्षिण आफ्रिकेविरुद्ध क्रिकेट ऑस्ट्रेलिया इलेव्हन कडून खेळण्यासाठी निवड झाली.[३] +एप्रिल २०२३ मध्ये, बकिंगहॅमने न्यू झीलंड विरुद्धच्या त्यांच्या प्रथम श्रेणी मालिकेसाठी ऑस्ट्रेलिया अ क्रिकेट संघात पहिला कॉल अप मिळवला.[१] ९ एप्रिल २०२३ रोजी, दुसऱ्या अनौपचारिक कसोटीत, त्याने प्रथम-श्रेणी क्रिकेटमध्ये प्रथमच पाच बळी घेतले.[३] डिसेंबर २०२३ मध्ये, पाकिस्तान विरुद्धच्या दौऱ्याच्या सामन्यात मायकेल नेसरच्या जागी त्याला पाचारण करण्यात आले, पहिल्या डावात ५/८० धावा झाल्या.[४] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3901.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3901.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e9637f5b9829848b10892fbe440ea0886ecd41b7 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3901.txt @@ -0,0 +1 @@ +येथील योग्य ती माहिती योग्य त्या लेखांत घालावी. -- अभय नातू (चर्चा) ११:०९, २५ मे २०२० (IST) diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3924.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3924.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c88434ae8eb88a07dbff5b786f660ede8609c260 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3924.txt @@ -0,0 +1 @@ +टोमास मासारिक (७ मार्च, इ.स. १८५० - १४ सप्टेंबर, इ.स. १९३७) हा चेकोस्लोव्हेकियाचा राष्ट्राध्यक्ष आणि समाजशास्त्रज्ञ होता. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3941.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3941.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..af6d444b7ecf2f85390c43b9655ca38fcb01ff05 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3941.txt @@ -0,0 +1,13 @@ +गुणक: 43°42′N 79°24′W / 43.700°N 79.400°W / 43.700; -79.400 + +टोरॉंटो (इंग्लिश: Toronto) ही कॅनडा देशाच्या ऑन्टारियो प्रांताची राजधानी व कॅनडामधील सगळ्यात मोठे शहर आहे. टोरॉंटो शहर कॅनडाच्या आग्नेय भागात ऑन्टारियो सरोवराच्या उत्तर काठावर वसले आहे. त्याचे क्षेत्रफळ ६३० चौरस किमी (२४० चौ. मैल) इतके आहे. २०११ साली टोरॉंटो शहराची लोकसंख्या सुमारे २६.१५ लाख तर महानगर क्षेत्राची लोकसंख्या ५५.८३ लाख होती. ह्या दोन्ही बाबतीत टोरॉंटो कॅनडामधील सर्वाधिक लोकसंख्येचे शहर आहे. +टोरॉंटो कॅनडाचे आर्थिक, सांस्कृतिक व शैक्षणिक केंद्र आहे. आग्नेय कॅनडामधील अत्यंत घनदाट लोकवस्तीच्या गोल्डन हॉर्स शू नावाने प्रसिद्ध असलेल्या भूभागाचे टोरॉंटो मुख्य शहर आहे. २०१४ मधील एका सर्वेक्षणानुसार टोरॉंटो निवासासाठी जगातील सर्वोत्तम शहरांपैकी एक होते. सी.एन. टॉवर ही १९७६ ते २००७ दरम्यान जगातील सर्वात उंच असलेली इमारत येथेच आहे. +युरोपीय शोधक उत्तर अमेरिकेमध्ये दाखल होण्यापूर्वी ह्या भूभागावर इरुक्वाय, मिसिसागा इत्यादी स्थानिक जमातींचे वर्चस्व होते. इ.स. १७८७ साली ब्रिटिश साम्राज्याने हा भूभाग मिसिसागा लोकांकडून विकत घेतला. इ.स. १७९३ साली राज्यपाल जॉन सिम्को ह्याने यॉर्क नावाच्या गावाची स्थापना केली व त्याला अप्पर कॅनडा प्रांताची राजधानी बनवले. इ.स. १८१२ सालच्या अमेरिका व ब्रिटन ह्यांदरम्यान झालेल्या युद्धामधील यॉर्कच्या लढाईमध्ये अमेरिकेने यॉर्कवर विजय मिळवला. अमेरिकन सैन्याने यॉर्कमध्ये मोठ्या प्रमाणावर लुटालूट केली व अनेक इमारती जाळून टाकल्या. ६ मार्च १८३४ रोजी यॉर्कला शहराचा दर्जा प्राप्त झाला व त्याचे नाव बदलून टोरॉंटो ठेवले गेले. येथे गुलामगिरीवर बंदी असल्यामुळे टोरॉंटोमध्ये अनेक आफ्रिकन अमेरिकन लोक स्थानांतरित होऊ लागले. १९व्या शतकाच्या उत्तरार्धात टोरॉंटोची झपाट्याने वाढ झाली व जगभरामधून येथे लोक स्थलांतर करू लागले. १८४९ ते १८५२ व १८५६ ते १८५८ दरम्यान अल्प काळांकरिता टोरॉंटो कॅनडाची राजधानी होती. +विसाव्या शतकाच्या सुरुवातीस टोरॉंटो मॉंत्रियालखालोखाल कॅनडामधील दुसऱ्या क्रमांकाचे शहर होते. १९३४ साली टोरॉंटो शेअर बाजार कॅनडामधील सर्वात मोठा बनला. दुसऱ्या महायुद्धानंतर युरोपातून टोरॉंटोमध्ये मोठ्या प्रमाणावर स्थलांतर झाले. १९८० साली टोरॉंटो कॅनडामधील सर्वाधिक लोकसंख्येचे शहर बनले. ६ मार्च २००९ रोजी टोरॉंटोने १७५वा वर्धापनदिन साजरा केला. +टोरॉंटोमधील हवामान आर्द्र खंडीय स्वरूपाचे असून येथील उन्हाळे सौम्य तर हिवाळे प्रदीर्घ व थंड असतात. +टोरॉंटो हे एक जागतिक व्यापार व वाणिज्य केंद्र आहे. टोरॉंटो रोखे बाजार हा बाजारमूल्याच्या दृष्टीने जगातील आठव्या क्रमांकाचा मोठा आहे. कॅनडामधील बहुतेक सर्व मोठ्या कंपन्यांची मुख्यालये टोरॉंटो येथेच आहेत. सध्या टोरॉंटो महानगरामध्ये फारश्या कंपन्या नसल्या तरी अनेक वितरण व मालवाहतूक सुविधा टोरॉंटोमध्ये आहेत. १९५९ साली उघडलेल्या सेंट लॉरेन्स सागरी मार्गाद्वारे टोरॉंटोमार्गे ग्रेट लेक्समधून अटलांटिक महासागरापर्यंत जलवाहतूक होत असल्यामुळे तयार मालाची वाहतूक हा देखील टोरॉंटोमधील एक मोठा उद्योग आहे. २०११ साली टोरॉंटो कॅनडामधील सर्वात महागडे शहर होते. २०१० साली टोरॉंटो महानगरपालिकेवर ४.४ अब्ज डॉलर्सचे कर्ज होते. +टोरॉंटोमधील शहरी वाहतुकीसाठी रेल्वे व रस्ते मार्गांचा वापर केला जातो. जलद परिवहनासाठी टोरॉंटो रॅपिड ट्रांझिट ही प्रणाली उपलब्ध आहे. चार मार्ग व ६९ स्थानके असणारी ही सुविधा मॉंट्रियाल मेट्रो खालोखाल कॅनडामधील सर्वात वर्दळीची परिवहन सेवा आहे. परंतु आर्थिक चणचणीमुळे नवे मार्ग बांधण्याची कामे संथ गतीने चालू आहेत. लांब पल्ल्याच्या रेल्वेगाड्यांसाठी युनियन स्टेशन हे टोरॉंटोमधील प्रमुख रेल्वे स्थानक आहे. टोरॉंटो पिअर्सन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ हा कॅनडामधील सर्वात मोठा विमानतळ टोरॉंटो शहरामध्ये असून एर कॅनडा ह्या कॅनडामधील सर्वात मोठ्या विमान वाहतूक कंपनीचा प्रमुख वाहतूकतळ येथेच आहे. +फुटबॉल, बेसबॉल, आईस हॉकी, बास्केटबॉल इत्यादी टोरॉंटोमधील लोकप्रिय खेळ आहेत. येथील अनेक संघ अमेरिकेमधील व्यावसायिक लीगमध्ये खेळतात. +टोरॉंटो शहराचे जगातील खालील शहरांसोबत सांस्कृतिक व वाणिज्य संबंध आहेत.[२] +सहकारी शहरे: +मैत्री शहरे: diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3950.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3950.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d9812cddce5b2d242247d85c69c0fa47305d6d47 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3950.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +टोरॉंटो पीयर्सन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ (Toronto Pearson International Airport) (आहसंवि: YYZ, आप्रविको: CYYZ) हा कॅनडा देशामधील सर्वात मोठा व टोरॉंटो शहराचा प्रमुख विमानतळ आहे. हा विमानतळ टोरॉंटो शहराच्या वायव्येस २२ किमी अंतरावर मिसिसागा ह्या भागात स्थित आहे. १९३७ साली बांधण्यात आलेल्या ह्या विमानतळाला कॅनडाचा १४वा पंतप्रधान लेस्टर बी. पियरसन ह्याचे नाव देण्यात आले. कॅनडाची राष्ट्रीय विमान वाहतूक कंपनी एर कॅनडाचा प्रमुख वाहतूकतळ येथेच आहे. +२०१६ साली ४.४३ कोटी प्रवाशांची वाहतूक करणारा पीयर्सन विमानतळ जगातील ३५व्या क्रमांकाच्या वर्दळीचा विमानतळ होता. आंतरराष्ट्रीय प्रवाशांच्या संख्येबाबतीत पीयर्सन विमानतळ उत्तर अमेरिकेमध्ये न्यू यॉर्कच्या जॉन एफ. केनेडी आंतरराष्ट्रीय विमानतळाखालोखाल दुसऱ्या क्रमांकाचा विमानतळ आहे. येथून जगातील बहुतेक सर्व प्रमुख शहरांना थेट विमानसेवा पुरवली जाते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3971.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3971.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d9812cddce5b2d242247d85c69c0fa47305d6d47 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3971.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +टोरॉंटो पीयर्सन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ (Toronto Pearson International Airport) (आहसंवि: YYZ, आप्रविको: CYYZ) हा कॅनडा देशामधील सर्वात मोठा व टोरॉंटो शहराचा प्रमुख विमानतळ आहे. हा विमानतळ टोरॉंटो शहराच्या वायव्येस २२ किमी अंतरावर मिसिसागा ह्या भागात स्थित आहे. १९३७ साली बांधण्यात आलेल्या ह्या विमानतळाला कॅनडाचा १४वा पंतप्रधान लेस्टर बी. पियरसन ह्याचे नाव देण्यात आले. कॅनडाची राष्ट्रीय विमान वाहतूक कंपनी एर कॅनडाचा प्रमुख वाहतूकतळ येथेच आहे. +२०१६ साली ४.४३ कोटी प्रवाशांची वाहतूक करणारा पीयर्सन विमानतळ जगातील ३५व्या क्रमांकाच्या वर्दळीचा विमानतळ होता. आंतरराष्ट्रीय प्रवाशांच्या संख्येबाबतीत पीयर्सन विमानतळ उत्तर अमेरिकेमध्ये न्यू यॉर्कच्या जॉन एफ. केनेडी आंतरराष्ट्रीय विमानतळाखालोखाल दुसऱ्या क्रमांकाचा विमानतळ आहे. येथून जगातील बहुतेक सर्व प्रमुख शहरांना थेट विमानसेवा पुरवली जाते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3985.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3985.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6eb4a85e9d2793e9ee386ea4e7b03f1f87419dfc --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3985.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +गुणक: 41°39′56″N 83°34′31″W / 41.66556°N 83.57528°W / 41.66556; -83.57528 + +टॉलिडो (इंग्लिश: Toledo) हे अमेरिका देशाच्या ओहायो राज्यामधील चौथ्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. ईरी सरोवराच्या किनाऱ्यावर वसलेल्या टॉलिडो शहराची लोकसंख्या २०१० साली २.८७ लाख इतकी होती. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3994.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3994.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..31406ff5513c4c0638a4a1fa8574954894dfcfff --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_3994.txt @@ -0,0 +1 @@ +तोशिहिदे मस्कावा हे जपानी भौतिकशास्त्रज्ञ असून त्यांना माकोटो कोबायाशी व योईचिरो नाम्बू यांच्यासमवेत अणूअंतरंगातील मूलभूत कणांसंबंधित संशोधनाबद्दल इ.स. २००८चे भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक मिळाले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4001.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4001.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d39d834bbbc80aece33b36dc8720056e30b65d11 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4001.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +ट्युडोर घराणे (इंग्लिश: Tudor dynasty) हे मूलतः वेल्श असलेले युरोपीय राजघराणे होते. या राजघराण्याने इ.स. १४८५ ते इ.स. १६०३ सालांदरम्यान इंग्लंडाचे राज्य व आयर्लंडाचे राज्य यांच्यावर सत्ता गाजवली. +ट्युडोर राजघराण्यातील खालील सहा राज्यकर्त्यांनी इंग्लंडावर राज्य केले: diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4010.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4010.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..311db4ce19701a9a04e09298594c790fb72a36af --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4010.txt @@ -0,0 +1,6 @@ +{{{लोकसंख्या_गणना_वर्ष}}} + +ट्युनिसिया हा उत्तर आफ्रिकेतील भूमध्य समुद्राच्या किनाऱ्यावरील एक देश आहे. माघरेब भागात वसलेल्या व उत्तर आफ्रिकेमध्ये आकाराने सर्वात लहान असलेल्या ट्युनिसियाच्या पश्चिमेला अल्जीरिया, आग्नेयेला लिबिया व उत्तर आणि पूर्वेला भूमध्य समुद्र आहे. ट्युनिसियाचा ४०% भाग सहारा वाळवंटाने व्यापला आहे. ट्युनिस ही ट्युनिसियाची राजधानी व सर्वांत मोठे शहर आहे. +प्रागैतिहसिक काळात ह्या भागावर रोमनांची सत्ता होती. रोमन साम्राज्याने इ.स. पूर्व १४९ साली जवळजवळ सर्व भूभाग आपल्या अधिपत्याखाली आणला होता. सातव्या शतकादरम्यान माघरेबवर अरब मुस्लिम लोकांनी कब्जा मिळवला. येथील कैरूवान हे उत्तर आफ्रिकेमधील पहिले इस्लामिक शहर होते. १५३४ साली ओस्मानी साम्राज्याने सर्वप्रथम ट्युनिसियावर अधिपत्य मिळवले. पुढील ३००हून अधिक वर्षे ओस्मानी साम्राज्याचा भाग राहिल्यानंतर १८८१ साली फ्रान्सने ट्युनिसियावर आक्रमण करून येथे आपले मांडलिक राज्य स्थापन केले. +१९५६ साली ट्युनिसियाला स्वातंत्र्य मिळाले. हबीब बुरग्विबा हा ट्युनिशियाचा पहिला राष्ट्राध्यक्ष होता. २०११ साली ट्युनिसियन जनतेने केलेल्या क्रांतीदरम्यान भ्रष्ट व लाचखोर राष्ट्राध्यक्ष झिने एल अबिदिन बेन अली ह्याची सत्ता उलथवून टाकली गेली व ट्युनिसियामध्ये लोकशाहीवादी सरकार स्थापन झाले. +ट्युनिसएअर एक्सप्रेस ही कंपनी ट्युनिसियामध्ये विमान वाहतूक पुरवते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4029.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4029.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..64fe7d85a9fadf938f819050643e74163c945ee4 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4029.txt @@ -0,0 +1 @@ +ट्यूलिप जोशी (११ सप्टेंबर, इ.स. १९७९:मुंबई, महाराष्ट्र, भारत - ) एक भारतीय चित्रपट अभिनेत्री आणि मॉडेल आहे. हिने हिंदी, कन्नड, मल्लाळम आणि तेलुगू चित्रपटांत काम केलेले आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4033.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4033.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..10dd8518b95736ebb32675a2f5a7e5837d45c1dc --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4033.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +ट्रफाल्गर स्क्वेअर (इंग्लिश: Trafalgar Square) हा लंडन शहरामधील एक चौक व लोकप्रिय पर्यटक आकर्षण आहे. मध्य लंडन भागातील सिटी ऑफ वेस्टमिन्स्टर ह्या बरोमधील चेरिंग क्रॉस ह्या ऐतिहासिक भागात बांधला गेलेला ट्रफाल्गर स्क्वेअर हे लंडनमधील सर्वात प्रसिद्ध खुणांपैकी एक मानले जाते. +इ.स. १८०५ सालच्या नेपोलियोनिक युद्धांमधील ट्रफाल्गरच्या लढाईचे स्मारक म्हणून हा भाग बांधला गेला आहे. सध्या अनेक शासकीय तसेच पब्लिक सभा, मेळावे, उत्सव इत्यादींसाठी ट्रफाल्गर स्क्वेअरचा वापर होतो. +गुणक: 51°30′29″N 0°7′41″W / 51.50806°N 0.12806°W / 51.50806; -0.12806 diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4056.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4056.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..20fadb8ae1dd513b32210201718ecd331722b876 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4056.txt @@ -0,0 +1,11 @@ +क्रेडिट इन्फर्मेशन ब्युरो इंडिया लिमिटेड (लघुरूप -सीआयबीआयएल) ही पतमानांकन करणारी संस्था आहे. हिची स्थापना रिझर्व्ह बँकेच्या सिद्दिकी समितीच्या शिफारशीनुसार २००० साली करण्यात आली. +भारतीय नागरिकांच्या तसेच कंपन्यांच्या पत निर्धारणासंबंधी माहिती गोळा करणे तसेच पतमानांकन करणे हे सिबिलचे काम आहे. +साधारणतः २४०० बँका, आर्थिक संस्था तसेच बँक नसलेल्या अन्य आर्थिक संस्था सिबिलच्या सदस्य आहेत. या सर्व सदस्यांकडून आलेली सुमारे ५५ कोटी लोकांची पतविषयक माहिती सिबिलकडे जमा आहे. +२०१६ साली ट्रान्स युनियन या कंपनीने सिबिल मधील ८२ टक्के भाग भांडवल खरेदी केले. आता सिबिलचे नाव ट्रान्स युनियन सिबिल असे आहे +२००७ साली सिबिलने बँका आणि आर्थिक संस्थांना उपयुक्त अशा पहिल्या भारतीय पतमानांकनाचे - 'सिबिल स्कोअर'चे - प्रतिरूप बनवले. २०११ पासून वैयक्तिक ग्राहकांनासुद्धा हा सिबिल स्कोअर देण्याची सोय करण्यात आली. आजकाल कर्ज देण्यापूर्वी सर्व बँका ग्राहकाचा सिबिल स्कोअर बघून कर्ज देण्याबद्दल निर्णय घेतात. +सिबिल स्कोअरसाठी बँकांकडून जमा झालेली माहिती वापरली जाते. दर तिमाहीच्या शेवटी सदस्य असणाऱ्या सर्व बँका सिबिलला आपण मंजूर केलेली कर्जे, परतफेडीची माहिती, तिमाहीत बुडीत गेलेली कर्जे, ग्राहकाचे के वाय सी तपशील (म्हणजे नाव, गाव, पत्ता, पॅन क्रमांक इत्यादी ) सिबिलकडे सोपवतात. सर्व बँकाकडून आलेला हा माहितीसाठा सिबिल जमा करून घेते. +बँकेकडे कुणी ग्राहक कर्ज मागण्यासाठी आला की बँका सिबिलकडे त्या ग्राहकाची माहिती मागतात. इतर सर्व सदस्य बँकाकडून आलेल्या माहितीचा धांडोळा घेऊन सिबिल त्या ग्राहकाची आर्थिक कुंडली बनवते. या ग्राहकाने कुठल्या बँकेकडून कर्ज घेतले, किती घेतले, परतफेड कशी केली, बुडीत झाले का? इत्यादी अनेक गोष्टी, ग्राहकाचा सिबिल स्कोअर मोजताना ध्यानात घेतल्या जातात. +सिबिलने २०१० पासून खालील दोन सेवा खास औद्योगिक ग्राहकांसाठी देणे सुरू केले आहे. +१) सिबिल डिटेक्ट - अति जोखीम असणाऱ्या उद्योगांसाठी माहितीचा साठा +२) सिबिल मॉर्गेज चेक - मालमत्ता तारणाची माहिती असणारा भारतातील पहिला केंद्रीय माहितीसाठा + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4057.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4057.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7d35339b3cf9f015639445d7f1e618067d288e3c --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4057.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +ट्रान्स वर्ल्ड एरलाइन्स (TWA) ही एक प्रमुख युनायटेड स्टेट्स एरलाइन होती जी १९३० ते २००१ पर्यंत कार्यरत होती. फोर्ड ट्रायमोटर्ससह सेंट लुईस, कॅन्सस सिटी आणि इतर स्टॉप मार्गे न्यू यॉर्क शहर ते लॉस एंजेलस हा मार्ग चालविण्यासाठी ट्रान्सकॉन्टिनेंटल आणि वेस्टर्न एर म्हणून त्याची स्थापना करण्यात आली. अमेरिकन, युनायटेड आणि ईस्टर्नसह, १९३० च्या स्पोइल्स कॉन्फरन्सने स्थापन केलेल्या युनायटेड स्टेट्समधील "बिग फोर" देशांतर्गत विमान कंपन्यांपैकी एक होती. +हॉवर्ड ह्यूजेसने १९३९ मध्ये TWA चे नियंत्रण मिळवले आणि दुसऱ्या महायुद्धानंतर युरोप, मध्य पूर्व आणि आशियामध्ये सेवा देण्यासाठी एअरलाइनच्या विस्ताराचे नेतृत्व केले, ज्यामुळे TWA ही Pan Am नंतर युनायटेड स्टेट्सची दुसरी अनधिकृत ध्वजवाहक बनली. ह्युजेसने १९६० च्या दशकात नियंत्रण सोडले आणि कंपनीच्या व्यवसायात विविधता आणण्याच्या प्रयत्नात TWA च्या नवीन व्यवस्थापनाने हिल्टन इंटरनॅशनल आणि सेंच्युरी २१ चे अधिग्रहण केले. +१९७८ च्या एअरलाइन डीरेग्युलेशन कायद्यामुळे युनायटेड स्टेट्समध्ये एअरलाइन अपयश, स्टार्ट-अप आणि टेकओव्हरची लाट आली, TWA १९८४ मध्ये तिच्या होल्डिंग कंपनीमधून काढून टाकण्यात आले. कार्ल इकाहनने TWA चे नियंत्रण मिळवले आणि १९८८ मध्ये लीव्हरेज्ड बायआउटमध्ये कंपनी खाजगी घेतली. TWA कर्जात बुडाले, लंडनचे मार्ग विकले, १९९२ आणि १९९५ मध्ये अध्याय ११ पुनर्रचना केली आणि १९९६ मध्ये TWA फ्लाइट ८०० च्या स्फोटामुळे आणखी तणावग्रस्त झाला. +TWA चे मुख्यालय एके काळी कॅन्सस सिटी, मिसूरी येथे होते आणि कॅन्सस सिटी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ त्याचे मुख्य देशांतर्गत आणि आंतरराष्ट्रीय केंद्र बनवण्याची योजना आखली होती, परंतु १९७० च्या दशकात ही योजना सोडून दिली. एरलाइनने नंतर सेंट लुईस लॅम्बर्ट आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर त्याचे सर्वात मोठे केंद्र विकसित केले. न्यू यॉर्क शहरातील जॉन एफ. केनेडी आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरील टीडब्ल्यूए फ्लाइट सेंटर हे त्याचे मुख्य ट्रान्साटलांटिक केंद्र होते, एक आर्किटेक्चरल आयकॉन इरो सारिनेन यांनी डिझाइन केले होते आणि ते १९६२ मध्ये पूर्ण झाले होते. +जानेवारी २००१ मध्ये, TWA ने तिसऱ्या आणि अंतिम दिवाळखोरीसाठी अर्ज केला आणि अमेरिकन एरलाइन्सने ती विकत घेतली. ११ सप्टेंबर २००१ च्या हल्ल्याच्या पार्श्वभूमीवर अमेरिकेने अनेक माजी TWA कर्मचाऱ्यांना कामावरून काढून टाकले. TWA १ जुलै २००३ पर्यंत अमेरिकन एरलाइन्स अंतर्गत एलएलसी म्हणून अस्तित्वात राहिले. अमेरिकन एरलाइन्सने त्या वर्षाच्या शेवटी सेंट लुईस हबचा आकार कमी केला. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4082.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4082.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3f7c3525807d8552a846238b288733a36496d080 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4082.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +पडवळ (शास्त्रीय नाव: Trichosanthes anguina, ट्रायकोसॅंथेस ॲंग्विना ; +कुळ Cucurbitaceae ( कुकुरबिटेसी ) +इंग्रजी: Snake Gourd, स्नेक गोअर्ड वा गुअर्ड ;) ही एक उष्ण कटिबंधीय प्रदेशांत आढळणारी वेलवर्गीय वनस्पती आहे. ह्याला लक्षणीय अशा लांबलचक आकाराची फळे लगडतात. ही फळे भाजी म्हणून व त्याच्या औषधी गुणधर्मासाठी वापरली जातात. पडवळामुळे चाई (डोक्यावर जागो जागी टक्कल पडणे) व अन्य आजार बरे होतात. ऑस्ट्रेलियन आदिवासींमध्ये प्रचलित असणाऱ्या डिजेरिडू या वाद्याच्या निर्मितीसाठीही पडवळांचा वापर होतो. +पडवळाची फळे सुमारे १५० सें.मी. लांबीपर्यंत वाढतात. त्यांच्या आत पांढुरक्या हिरव्या रंगाचा, मऊ, रसदार गर असतो. दक्षिण आशियातल्या व आग्नेय आशियातल्या देशांमध्ये पडवळाच्या फळांचा वापर पाककृतींसाठी केला जातो. महाराष्ट्रातल्या घरांघरांत पडवळाची भाजी-कढी, बियांची चटणी वगैरे पदार्थ बनतात, diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4087.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4087.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..91146479c9b724c15044d8c409d07c2579d6f283 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4087.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +माँटगोमरी काउंटी ही अमेरिकेच्या न्यू यॉर्क राज्यातील ६२ पैकी एक काउंटी आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र फाँडा येथे आहे.[१] +२०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ४९,५३२ इतकी होती.[२] +माँटगोमरी काउंटीची रचना १७७२मध्ये ट्रायॉन काउंटी नावाने झाली. १७८४मध्ये या काउंटीला अमेरिकेच्या स्वांतंत्र्ययुद्धातील क्वेबेकच्या लढाईत मृत्यू पावलेल्या सेनापती रिचर्ड माँटगोमरीचे नाव दिले गेले. +मोहॉक नदी या काउंटीतून जाते diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4096.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4096.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..126f96db7de22055a9882a730d6de43c85226db0 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4096.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +ट्रिनिटी काउंटी' ही अमेरिकेच्या कॅलिफोर्निया राज्यातील ५८ पैकी एक काउंटी आहे. याचे प्रशासकीय केंद्र वीवरव्हिल येथे आहे.[१] +२०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या १६,११२ इतकी होती.[२] ट्रिनिटी काउंटीची रचना १८५०मध्ये झाली. ट्रिनिटी नदी या काउंटीतून वाहते. या नदीवर ट्रिनिटी धरण हे मोठे धरण बांधलेले आहे. ट्रिनिटी काउंटीमध्ये नगरपालिका असलेले एकही शहर नाही. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4114.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4114.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2b014f25df02714eea6648d72ca9ac4d3a9d0aa7 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4114.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +पॅट्रिशिया फ्रांसेस ट्रिश मॅककेल्वी (५ जानेवारी, १९४२:न्यू झीलंड - हयात) ही  न्यूझीलंड आणि आंतरराष्ट्रीय XIच्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९६६ ते १९८२ दरम्यान १५ महिला कसोटी आणि २१ महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू आहे. +मॅककेल्वी १९७३ महिला क्रिकेट विश्वचषकात आंतरराष्ट्रीय XI संघाकडून खेळली तर तिने १९७८ आणि १९८२च्या महिला क्रिकेट विश्वचषकांमध्ये न्यू झीलंड महिला संघाचे नेतृत्व केले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4133.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4133.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..731aa2daeba80f0936232613daa9331d34098756 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4133.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +ट्रॅव्हर्स काउंटी}} ही अमेरिकेच्या मिनेसोटा राज्यातील ८७ पैकी एक काउंटी आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र व्हीटन येथे आहे.[१] +२०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ३,३६० इतकी असून ही काउंटी मिनेसोटातील सगळ्यात कमी लोकसंख्या असलेली काउंटी आहे.[२] +ट्रॅव्हर्स काउंटी मिनेसोटा आणि नॉर्थ डकोटा तसेच साउथ डकोटा राज्यांच्या सीमेवर आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4141.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4141.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ab9e095ea1b407071dd6bde6c51897a8365d349a --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4141.txt @@ -0,0 +1 @@ +ट्रे मँडर्स (३० जानेवारी, १९९५:बर्म्युडा - हयात) हा  बर्म्युडाच्या क्रिकेट संघाकडून २०१९ पासून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4147.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4147.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d6ba25e518004d818e4dbe259e11d1e966a5dbf7 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4147.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +२९ मार्च, इ.स. २०१५ +दुवा: Cricinfo (इंग्लिश मजकूर) + +ट्रेंट अलेक्झांडर बोल्ट (२२ जुलै, इ.स. १९८९ - ) हा  न्यूझीलंडकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4150.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4150.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2a05ae7abbaa120f59e30c9600a983ba3c0a424a --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4150.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +ट्रेंट ब्रिज नॉटिंगहॅम शहरामधील ट्रेंट नदी पलिकडील क्रिकेट मैदान आहे, जे बहुतेक वेळा कसोटी, आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय आणि वेस्ट ब्रिजफोर्ड, नॉटिंगहॅमशायर, इंग्लंड स्थित काउंटी क्रिकेटसाठी वापरले जाते. ट्रेंट ब्रिज हे नॉटिंगहॅमशायर काउंटी क्रिकेट क्लबचे मुख्यालय देखील आहे. तसेच आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट आणि नॉटिंघमशायरच्या होम गेम्ससह ह्या मैदानावर ट्वेंटी२० चषकाचे दोन अंतिम सामने आयोजित झाले आहेत. +२००९ मध्ये आयसीसी विश्वचषक ट्वेंटी२० साठी मैदान वापरण्यात आले, त्यावेळी दक्षिण आफ्रिका व पाकिस्तान यांच्यात झालेल्या उपांत्य फेरीचे आयोजन येथे केले गेले. मैदानाचे नाव ट्रेंट नदीवर जवळच असलेल्या मुख्य पुलावरून घेतले गेले आहे. हे मैदान मिडो लेन आणि सिटी ग्राउंड जवळ आहे, जो अनुक्रमे नॉट्स काउंटी आणि नॉटिंगहॅम फॉरेस्टचे फुटबॉल मैदान आहे. +ट्रेंट ब्रिजचा वापर क्रिकेटसाठी पहिल्यांदा १८३० मध्ये केला गेला. पहिला नोंदणीकृत क्रिकेट सामना १८३८ मध्ये ट्रेंट ब्रिज इनच्या मागील मैदानी क्षेत्रात खेळवला गेला. [१] ट्रेंट ब्रिजवर १८९९ मध्ये इंग्लंड विरुद्ध ऑस्ट्रेलियाचा प्रथम कसोटी सामना आयोजित केला गेला. +ट्रेंट ब्रिज इनच्या मालकिणीचे पती विलियम क्लार्क [१] यांनी १८४१ मध्ये यांनी ह्या मैदानाची स्थापना केली होती आणि तो स्वतः ऑल इंग्लंड क्रिकेट संघाचा कर्णधारही होता. १९९० मध्ये त्यांच्या स्मरणार्थ रशक्लिफ सूटचा समावेश असलेल्या विल्यम क्लार्क स्टॅंडचे उद्घाटन करण्यात आले. वेस्ट ब्रिजफोर्डमधील वेस्ट पार्क स्पोर्ट ग्राउंड हे सर फर्लिअन कॅन यांचे एक खाजगी मैदान होते, जे एक फर्निचर मिलियनेअर होते, जे बऱ्याचदा यजमान राष्ट्रीय संघांचा पाहुणचार करित. + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4158.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4158.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..aa98d5f4c6e7f20ef16fb4519134f6dcfaa3adb4 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4158.txt @@ -0,0 +1,54 @@ +गुणक: 40°13′25.5″N 74°45′50.4″W / 40.223750°N 74.764000°W / 40.223750; -74.764000 + +ट्रेंटन ही अमेरिका देशातील न्यू जर्सी राज्याची राजधानी आहे. हे शहर न्यू जर्सीच्या मध्य भागात डेलावेर नदीच्या किनाऱ्यावर वसले असून ते न्यू यॉर्क शहराच्या ६९ मैल नैऋत्येस व फिलाडेल्फियाच्या ३३ मैल ईशान्येस स्थित आहे. +२०१० साली ट्रेंटन शहराची लोकसंख्या सुमारे ८५,००० होती. + अटलांटा + अ‍ॅनापोलिस + आल्बनी + इंडियानापोलिस + ऑगस्टा + ऑलिंपिया + ऑस्टिन + ओक्लाहोमा सिटी + काँकोर्ड + कार्सन सिटी + कोलंबस + कोलंबिया + चार्ल्स्टन + जुनू + जॅक्सन + जेफरसन सिटी + टॅलाहासी + टोपेका + ट्रेंटन + डेन्व्हर + डोव्हर + दे मॉईन + नॅशव्हिल + पियेर + प्रॉव्हिडन्स + फीनिक्स + फ्रँकफोर्ट + बिस्मार्क + बॅटन रूज + बॉइझी + बॉस्टन + माँटगोमेरी + माँतपेलिए + मॅडिसन + रिचमंड + रॅले + लान्सिंग + लिंकन + लिटल रॉक + शायान + सांता फे + साक्रामेंटो + सेंट पॉल + सेलम + सॉल्ट लेक सिटी + स्प्रिंगफील्ड + हार्टफर्ड + हॅरिसबर्ग + हेलेना + होनोलुलु diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4204.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4204.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7dfc71f38d9ed33748bffddce13eb87ca98efa72 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4204.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +ट्रेव्हर लायोनेल पेनी (१२ जून, १९६८:सॅलीसबरी, ऱ्होडेशिया - हयात) हा झिम्बाबेचा क्रिकेट खेळाडू आहे. +ट्रेव्हर याने मॅशोनालँड, वॉरविकशायर आणि बोलॅंडकडून एकूण १५८ प्रथम-श्रेणी, २९१ लिस्ट-अ आणि १५ ट्वेंटी२० सामने खेळलेला आहे. तो १९८८ १९ वर्षांखालील क्रिकेट विश्वचषकात आयसीसी असोसिएट संघातर्फे खेळला. +ट्रेव्हर यांनी काही काळ किंग्ज पंजाब, डेक्कन चार्जर्स आणि कोलकाता नाईट रायडर्स ह्या इंडियन प्रिमीयर लीगच्या संघांचे प्रशिक्षक म्हणून काम केले आहे. २०२१ आयपीएलच्या मोसमाआधी राजस्थान रॉयल्स संघाने ट्रेव्हर यांना प्रशिक्षकपदी नेमले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4215.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4215.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e860f2a324d76f8595211fed64feef487af224ef --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4215.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +ट्रॉपिक एर ही बेलीझमधील विमानवाहतूक कंपनी आहे. बेलीझ सिटी आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर मुख्य ठाणे असलेली ही कंपनी बेलीझ, मेक्सिको, होन्डुरास आणि ग्वातेमालामधील १८ शहरांना विमानसेवा पुरविते. ट्रॉपिक एर बेलीझ सिटीतून पर्यटकांच्या सहलीही आयोजित करते. +या कंपनीच्या ताफ्यात १५ छोटी विमाने आहेत. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_422.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_422.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fb0938dfe82f20e0a38b5c2a74b821a9f9549696 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_422.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +जॉश रेजिनाल्ड हेझलवूड (जानेवारी ८, इ.स. १९९१:टॅमवर्थ, न्यू साउथ वेल्स, ऑस्ट्रेलिया - ) हा  ऑस्ट्रेलियाकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. +साचा:ऑस्ट्रेलिया संघ २०२३ क्रिकेट विश्वचषक diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4221.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4221.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..564200d8baf0231ae0cbb2a01808cdc4d7e2a524 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4221.txt @@ -0,0 +1 @@ +ट्रॉय टेलर (जन्म २८ फेब्रुवारी १९८४ केमन आयलंडमध्ये) हा एक क्रिकेट खेळाडू आहे.[१] उजव्या हाताचा फलंदाज आणि उजव्या हाताचा मध्यम-वेगवान गोलंदाज,[२] तो २००५ पासून केमन आयलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघाकडून खेळला आहे, त्याने यापूर्वी अंडर-१९ स्तरावर त्यांचे प्रतिनिधित्व केले आहे.[३] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4245.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4245.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fce3c55ac9dd76759719eeec4d18a946cca0144d --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4245.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +ट्वेंटीएथ सेंच्युरी स्टुडिओज, इंक. (अनेकदा ट्वेंटीएथ सेंच्युरी या नावाने ओळखला जातो) हा एक अमेरिकन चित्रपट स्टुडिओ आहे. ही कंपनी सध्या द वॉल्ट डिस्ने स्टुडिओच्या मालकीची आहे, जी वॉल्ट डिस्ने कंपनीच्या डिस्ने एंटरटेनमेंट विभागाची एक उपकंपनी आहे. [२] कंपनीचे मुख्यालय लॉस एंजेलिसच्या सेंच्युरी सिटी परिसरात फॉक्स स्टुडिओ लॉट येथे आहे. [३] वॉल्ट डिस्ने स्टुडिओज मोशन पिक्चर्स कडून ट्वेंटीएथ सेंच्युरी स्टुडिओद्वारे निर्मीत चित्रपटांचे वितरण आणि जाहिरातीचे काम केले जाते. [४] +८० वर्षांहून अधिक काळापर्यंत ही कंपनी प्रमुख अमेरिकन फिल्म स्टुडिओपैकी एक होती. १९३५ मध्ये फॉक्स फिल्म आणि ट्वेंटीएथ सेंच्युरी पिक्चर्स यांच्या विलीनीकरणाद्वारे ट्वेंटीएथ सेंच्युरी-फॉक्स फिल्म कॉर्पोरेशन [a] म्हणून त्याची स्थापना झाली आणि ही कंपनी हॉलीवूडच्या सुवर्णयुगातील आठ प्रमुख कंपन्यांपैकी मूळ " बिग फाइव्ह " पैकी एक होती. १९८५ मध्ये, स्टुडिओने रुपर्ट मर्डॉकच्या न्यूज कॉर्पोरेशनने अधिग्रहित केल्यानंतर (ट्वेंटीएथ सेंच्युरी फॉक्स फिल्म कॉर्पोरेशन ) नावातील हायफन काढून टाकला [b], ज्याचे नाव २०१३ मध्ये ट्वेन्टी फर्स्ट सेंचुरी फॉक्स असे बदलले गेले. डिझ्नीने ट्वेन्टी फर्स्ट सेंचुरी फॉक्सची बहुतेक मालमत्ता २० मार्च २०१९ रोजी खरेदी केली, ज्यात ट्वेंटीएथ सेंच्युरी फॉक्स देखील समाविष्ट होते. [५] फॉक्स कॉर्पोरेशनमध्ये गोंधळ टाळण्यासाठी स्टुडिओने त्याचे सध्याचे नाव १७ जानेवारी २०२० रोजी व्यापार नाव म्हणून स्वीकारले आणि त्यानंतर ४ डिसेंबर रोजी ट्वेंटीएथ सेंच्युरी आणि सर्चलाइट पिक्चर्सच्या निर्मितीच्या कॉपीराइटसाठी वापरण्यास सुरुवात केली. [६] +ट्वेंटीएथ सेंच्युरी स्टुडिओमधील सर्वात प्रसिद्ध आणि व्यावसायिकदृष्ट्या यशस्वी चित्रपट आणि चित्रपट मालिकांमध्ये पहिले सहा स्टार वॉर्स चित्रपट, अवतार, अनास्तासिया, आइस एज, एक्स-मेन, डाय हार्ड, एलियन, प्लॅनेट ऑफ द एप्स, प्रिडेटर यांसारखे चित्रपट आणि द सिम्पसन्स आणि फॅमिली गाय सारखे असंख्य दूरदर्शन कार्यक्रम समाविष्ट आहेत. [७] याव्यतिरिक्त, फिल्म स्टुडिओच्या संग्रहणात टायटॅनिक सारख्या अनेक वैयक्तिक चित्रपटांचा समावेश आहे, ज्याने सर्वोत्कृष्ट चित्रासाठी अकादमी पुरस्कार जिंकला आणि एका दशकाहून अधिक काळातील सर्वाधिक कमाई करणारा चित्रपट होता. [८] +चुका उधृत करा: "lower-alpha" नावाच्या गटाकरिता खूणपताका उपलब्ध आहेत, पण संबंधीत खूण मिळाली नाही. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_426.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_426.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a59efe1b2476d5fd89c6c8936d69f52156f0ef09 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_426.txt @@ -0,0 +1 @@ +जॉशुआ जॉश जेम्स बोहॅनन (९ एप्रिल, १९९७:मॅंचेस्टर, इंग्लंड - हयात) हा  इंग्लंडचा क्रिकेट खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि उजव्या हाताने मधमगती गोलंदाजी करणारा अष्टपैलू खेळाडू आहे. इंग्लंडच्या राष्ट्रीय क्रिकेट स्पर्धांमध्ये तो २०१७ पासून लॅंकेशायरतर्फे खेळतो. २ diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4280.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4280.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9997b7d295e9c319a7f6faf7b391e786294354b6 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4280.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +ठाकुरवाडी रेल्वे केबिन महाराष्ट्रातील एक रेल्वे केबिन आहे. +हे स्थानक बोर घाटातील तीनपैकी एकेरी मार्गिकेवर असून मुंबईकडे जाणाऱ्या सगळ्या गाड्या ब्रेक तपासणीसाठी येथे थांबतात. +येथे प्रवाशांसाठी कोणतीही सुविधा नाही. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4296.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4296.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9f60139774261bef15150ffb314e3e54678a62e4 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4296.txt @@ -0,0 +1 @@ +ठाणा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील उमरेड तालुक्यातील एक गाव आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4297.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4297.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c2c654523728c1e602bf0715174cd1b622a86098 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4297.txt @@ -0,0 +1 @@ +ठाणा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील कुही तालुक्यातील एक गाव आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_432.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_432.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e68f155682339856cb323d9b2c48e4881f6c9a03 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_432.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +जॉझिया जॉन गुडविन (२० सप्टेंबर, १८७०:बाथिएस्टन, इंग्लंड - २ जून, १८९८:उदगमंडलम, भारत) हे एक लघुलेखक आणि संपादक होते. हे स्वामी विवेकानंदांचे लिपिक आणि शिष्य होते, विवेकानंदांचेचे विश्वप्रसिद्ध भाषण उतरवून काढण्याचे श्रेय गुडविन यांना जाते. गुडविन यांनी आपल्या अनेक भाषांमध्ये लिहिलेल्या पत्रासह, स्वामीजींचे भाषण देखील लिहिले. +इंग्लंडमध्ये जन्मलेल्या गुडविन यांनी १८९३मध्ये ऑस्ट्रेलियाला व नंतर अमेरिकेला स्थलांतर केले. +विवेकानंद अमेरिकेत असताना त्यांच्या बोलण्याच्या वेगाला साथ देउन ते लिहून काढणारा लिपिक त्यांना मिळत नव्हता तेव्हा त्यांच्या अनुयायांनी त्यांना गुडविन यांचे नाव सुचवले. गुडविन दर मिनिटाला २०० शब्द ९९ टक्के अचूकतेने लिहून काढीत असत. त्यावेळी गुडविन कोर्टात काम करीत व त्यांच्या सेवेचा दर महाग होता. एक आठवडा विवेकानंदांची भाषणे व स्वगते लिहून काढताना गुडविन त्यांच्यापासून प्रभावित झाले व त्यांचे शिष्य झाले. त्यानंतर त्यांनी आपली सेवा विनामूल्य दिली.[१] +जानेवारी १८९७मध्ये ते विवेकानंदांबरोबर कोलकात्याला आले. ब्रह्मवाणी या नियतकालिकाच्या प्रकाशनात त्यांनी योगदान दिले. +मद्रास (आताचे चेन्नई)चे उष्णता हवामान न सोसल्या ते उदगमंडलम येथे गेले. तेथेच वयाच्या २७व्या वर्षी त्यांचे निधन झाले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4325.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4325.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4791def4ecee8cb276a322758eee56a1f6cf75f8 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4325.txt @@ -0,0 +1,8 @@ + ठाणेन्हवे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील खालापूर तालुक्यातील एक गाव आहे. +पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. +१.https://villageinfo.in/ +२.https://www.census2011.co.in/ +३.http://tourism.gov.in/ +४.https://www.incredibleindia.org/ +५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism +६.https://www.mapsofindia.com/ diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4349.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4349.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c7e30a24dbe5ad8b32380992c9ebed8fb0a0b5b9 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4349.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +थिळे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील शहापूर तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4361.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4361.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..38edb8bdce7103a33a980b49776979d206b9d4de --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4361.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +ठुणे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील ठाणे जिल्ह्यातील शहापूर तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथील हवामान उन्हाळ्यात फारच उष्ण व दमट असते. हिवाळ्यात शीतल व कोरडे असते. पावसाळ्यात भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो व हवामान समशीतोष्ण व दमट असते.पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडत असल्याने मुख्य खरीप पीक म्हणून भाताची लागवड केली जाते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4364.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4364.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4a4d184dff96ae5993a1793424885bf802c85b8e --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4364.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +ठुवणी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नंदुरबार जिल्ह्यातील अक्राणी तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथील हवामान सामान्यतः गरम आणि कोरडे आहे. येथे उन्हाळा, पावसाळा,आणि हिवाळा असे तीन वेगवेगळे ऋतू आहेत. उन्हाळा मार्चपासून चालू होऊन जूनमध्यापर्यंत असतो.उन्हाळा गरम आणि कोरडा असतो.मे महिन्यात तापमान फार असते.तापमान ४४ अंश सेल्सियसपर्यंत जाते.जूनच्या मध्यास किंवा अखेरीस पावसाळा सुरू होतो.पावसाळी हंगामात हवामान सामान्यतः आर्द्र आणि गरम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ७५० मि.मी.पर्यंत असते.हिवाळी मोसम नोव्हेंबरपासून साधारण फेब्रुवारीपर्यंत असतो.हिवाळा सौम्य थंड आणि कोरडा असतो. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4416.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4416.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3740ca2126c52e24adf91359d13df3d3620feda9 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4416.txt @@ -0,0 +1,145 @@ +डकवर्थ-लुईस-स्टर्न पद्धत (DLS) ही एक गणितीय सूत्र आहे जी हवामान किंवा इतर परिस्थितीमुळे व्यत्यय आलेल्या मर्यादित षटकांच्या क्रिकेट सामन्यात दुसऱ्या डावात फलंदाजी करणाऱ्या संघासाठी विजयी लक्ष्य (जिंकण्यासाठी आवश्यक धावांची संख्या) मोजण्यासाठी डिझाइन केलेली आहे. फ्रँक डकवर्थ आणि टोनी लुईस या दोन इंग्लिश संख्याशास्त्रज्ञांनी ही पद्धत तयार केली होती, आणि पूर्वी डकवर्थ-लुईस पद्धत (D/L) म्हणून ओळखली जात होती.[१] ही पद्धत १९९७ मध्ये सादर केली गेले आणि १९९९ मध्ये आयसीसीने अधिकृतपणे स्वीकारली. डकवर्थ आणि लुईस यांच्या निवृत्तीनंतर, प्रोफेसर स्टीव्हन स्टर्न या पद्धतीचे संरक्षक बनले आणि नोव्हेंबर २०१४ मध्ये तिचे सध्याच्या शीर्षकामध्ये नामकरण करण्यात आले.[२][३] +कोणत्याही व्यत्ययाशिवाय क्रिकेट सामन्यांमध्ये धावसंख्येचे लक्ष्य हे प्रथम फलंदाजी करणाऱ्या संघाने केलेल्या धावसंख्येपेक्षा एकने जास्त असते. जेव्हा षटके गमावली जातात, तेव्हा दुसऱ्यांदा फलंदाजी करणाऱ्या संघासाठी समायोजित लक्ष्य निर्धारित करणे हे कमी झालेल्या षटकांच्या प्रमाणात धावांचे लक्ष्य कमी करणे तितके सोपे नसते, कारण उदाहरणार्थ दहा विकेट्स आणि पूर्ण ५० षटके खेळण्यास मिळाली असता त्यापेक्षा दहा गडी बाकी असताना आणि २५ षटके फलंदाजी करणारा संघ अधिक आक्रमकपणे खेळून परिणामी उच्च धावगती मिळवू शकतो. DLS पद्धत ही दुसऱ्या संघाच्या डावासाठी सांख्यिकीयदृष्ट्या योग्य लक्ष्य निर्धारित करण्याचा प्रयत्न आहे, जे मूळ लक्ष्याप्रमाणेच अवघड आहे. मूलभूत तत्त्व असे आहे की मर्यादित षटकांच्या सामन्यातील प्रत्येक संघाकडे धावा काढण्यासाठी दोन संसाधने उपलब्ध असतात (खेळण्यासाठी षटके आणि विकेट्स शिल्लक) आणि लक्ष्य या दोन संसाधनांच्या संयोजनातील बदलाच्या प्रमाणात समायोजित केले जाते. +पावसामुळे प्रभावित क्रिकेट सामन्यांचे निराकरण करण्यासाठी यापूर्वी विविध पद्धती वापरल्या गेल्या होत्या, ज्यात सर्वात सामान्य म्हणजे सरासरी धावगती पद्धत आणि नंतर, सर्वाधिक उत्पादक षटकांची पद्धत. +ह्या पद्धती, जरी सोप्या होत्या, तरीही त्यात अंगभूत त्रुटी होत्या आणि त्या सहज गैरफायदा उचलता येण्याजोग्या होत्या: +१९९२ विश्वचषकातील इंग्लंड आणि दक्षिण आफ्रिका, जिथे सर्वाधिक उत्पादक षटकांची पद्धत वापरली गेली, यांच्यातील उपांत्य फेरीच्या निकालाच्या परिणामी, डकवर्थ लुईस पद्धत दोन ब्रिटिश सांख्यिकीशास्त्रज्ञ फ्रँक डकवर्थ आणि टोनी लुईस यांनी तयार केली होती. +पावसामुळे खेळ १२ मिनिटांसाठी थांबला तेव्हा दक्षिण आफ्रिकेला १३ चेंडूत २२ धावांची गरज होती, पण जेव्हा खेळ पुन्हा सुरू झाला तेव्हा सुधारित लक्ष्यासाठी दक्षिण आफ्रिकेला एका चेंडूत २१ धावांची गरज होती, दोन षटकांच्या कपातीच्या तुलनेत केवळ एक धाव कमी होती. एका चेंडूवर जास्तीत जास्त धावसंख्या साधारणपणे सहा धावांची असते, त्यामुळे हे अक्षरशः अशक्य असे लक्ष्य होते.[४] +डकवर्थ म्हणाले, "मला रेडिओवर क्रिस्टोफर मार्टिन-जेनकिन्स यांनी म्हटलेले आठवते, 'नक्कीच कोणीतरी, कुठेतरी काहीतरी चांगला उपाय करू शकतो' आणि मला लवकरच समजले की ही एक गणितीय समस्या आहे ज्यासाठी गणिती उपाय आवश्यक आहे."[५][६] +डकवर्थ लुईस पद्धत ही त्रुटी टाळते: या सामन्यात, २३६ च्या सुधारित ड/लु लक्ष्यामुळे दक्षिण आफ्रिकेला अंतिम चेंडूवर विजयासाठी पाच किंवा सामना बरोबरीत सोडावण्यासाठी चार धावांची गरज असती.[७] +१ जानेवारी १९९७ रोजी, झिम्बाब्वे विरुद्ध इंग्लंड एकदिवसीय मालिकेतील दुसऱ्या सामन्यात आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये ड/लु पद्धत प्रथम वापरली गेली, जी झिम्बाब्वेने सात धावांनी जिंकली.[८] पावसामुळे कमी झालेल्या एकदिवसीय सामन्यांमध्ये निर्धारित धावसंख्या मोजण्याची मानक पद्धत म्हणून १९९९ मध्ये आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समितीद्वारे ड/लु पद्धत औपचारिकपणे स्वीकारली गेली. +डकवर्थ लुईस पद्धतीचा पाया 'संसाधने' आहेत. शक्य तितक्या धावा करण्यासाठी प्रत्येक संघाकडे दोन 'संसाधने' आहेत: त्यांना किती षटके मिळणार आहेत; आणि त्यांच्या हातात असलेल्या विकेट्सची संख्या. कोणत्याही डावात कोणत्याही टप्प्यावर, संघाची अधिक धावा करण्याची क्षमता त्याच्याकडे असलेल्या या दोन संसाधनांच्या संयोजनावर अवलंबून असते. ऐतिहासिकदृष्ट्या पाहता, संसाधनांची उपलब्धता आणि संघाची अंतिम धावसंख्या यांचा परस्परांत जवळचा संबंध असतो, ज्याचा उपयोग डकवर्थ लुईस पद्धतीमध्ये पूर्णपणे केला जातो.[९] +डकवर्थ लुईस पद्धत षटके (किंवा, अधिक अचूकपणे, चेंडू) आणि शिल्लक राहिलेल्या विकेट्सचे संयुक्तरित्या उर्वरित संसाधानाच्या टक्केवारीत (५० षटके आणि १० विकेट्स = १००% सह) रूपांतर करते आणि हे सर्व प्रकाशित टेबलमध्ये किंवा संगणकामध्ये संग्रहित केले जातात. जेव्हा सामना एक किंवा अधिक वेळा लहान केला जातो, तेव्हा एक किंवा दोन्ही संघांच्या संसाधनांचे नुकसान प्रतिबिंबित करण्यासाठी, दुसऱ्या क्रमांकावर फलंदाजी करणाऱ्या संघासाठी ('संघ २') लक्ष्य धावसंख्या ही संसाधन टक्केवारी वापरून प्रथम फलंदाजी करणाऱ्या संघाने ('संघ १') मिळवलेल्या एकूण धावसंख्येच्या वर किंवा खाली समायोजित केली जाऊ शकते. +आंतरराष्ट्रीय आणि प्रथम-श्रेणी सामन्यांमध्ये ('व्यावसायिक संस्करण') सामान्यतः वापरल्या जाणाऱ्या डकवर्थ-लुईस पद्धतीच्या आवृत्तीमध्ये, संघ २ चे लक्ष्य ठरविण्याकरीता फक्त दोन संघांची संसाधने विचारात घेतली जातात, म्हणजेच. +सामान्यतः, लक्ष्य धावसंख्या ही पूर्णांक नसेल, तर संघ २ चे विजयाचे लक्ष्य हे पुढील पूर्णांकाएवढे असते आणि बरोबरीची धावसंख्या ही संख्या आधीच्या पूर्णांकाएवढी निश्चित केली जाते. जर संघ२ ने लक्ष्य असलेली धावसंख्या गाठली किंवा पार केला, तर तो संघ सामना जिंकतो. जर संघ२ लक्ष्य असलेली धावसंख्या पार करू शकला नाही परंतु सामान धावा करू शकला तर सामना बरोबरीत सुटतो. जर संघ २ समान धावसंख्येपर्यंत पोहोचू शकला नाही तर त्यांचा प्रभाव होतो. +उदाहरणार्थ, पावसामुळे उशीर झाल्यास संघ२ कडे फक्त ९०% संसाधने उपलब्ध आहेत आणि संघ१ ने १००% संसाधनांसह २५४ धावा केल्या, तर २५४ × ९०% / १००% = २२८.६, म्हणून संघ२ चे लक्ष्य २२९ असेल आणि बरोबरी करण्यासाठी २२८ धावांची गरज असेल. व्यवसायिक सामन्यांमध्ये वापरात येणारी वास्तविक संसाधन मूल्ये सार्वजनिकरित्या उपलब्ध नाहीत,[१०] म्हणून हे सॉफ्टवेर असलेले केलेले संगणक वापरणे आवश्यक आहे. +जर हा ५० षटकांचा सामना असेल आणि संघ १ ने आपला डाव विना अडथळा पूर्ण केला, तर त्यांच्याकडे १००% संसाधने उपलब्ध होती, त्यामुळे सोपे सूत्र अशाप्रकारे असेल: +मूळ ड/लु मॉडेल असे गृहीत धरून चालू झाले की, खालील घातांकीय क्षय संबंध घेऊन, आवश्यक धावा ( + + + +Z + + +{\displaystyle Z} + +) ह्या उर्वरित षटकांमध्ये ( + + + +u + + +{\displaystyle u} + +) आणि गमावलेल्या गड्यांसाठी ( + + + +w + + +{\displaystyle w} + +) केल्या जाऊ शकतात:[११] +जेथे स्थिरांक + + + + +Z + +0 + + + + +{\displaystyle Z_{0}} + + हा (एकदिवसीय नियमांतर्गत) अमर्यादित षटकांमध्ये, असिम्प्टोटिक एकूण सरासरी धावसंख्या आहे आणि + + + +b + + +{\displaystyle b} + + हा घातांकीय क्षय स्थिरांक आहे. +दोन्ही (फक्त) + + + +w + + +{\displaystyle w} + +सहबदलतात. 'शेकडो एकदिवसीय आंतरराष्ट्रीय सामन्यांची' धावसंख्या आणि 'विस्तृत संशोधन आणि प्रयोग' मधील स्कोअरवरून ह्या दोन्ही संज्ञांची मूल्ये ० ते ९ मधून ह्या दोन संज्ञासाठी अंदाजित आहे, जे 'व्यावसायिक गोपनीयतेमुळे' उघड केले गेले नाही.[११] + + + + +u + + +{\displaystyle u} + + आणि + + + +w + + +{\displaystyle w} + + च्या विशिष्ट संयोगासाठी + + + +Z + + +{\displaystyle Z} + + चे मूल्य शोधणे (विशिष्ट + + + +w + + +{\displaystyle w} + + साठी + + + +u + + +{\displaystyle u} + + आणि या स्थिरांकांची मूल्ये टाकून) आणि डावाच्या सुरुवातीला प्राप्त होणाऱ्या धावसंख्येने भागणे. म्हणजेच +हे सूत्र + + + +u + + +{\displaystyle u} + + षटके शिल्लक असताना आणि + + + +w + + +{\displaystyle w} + + इतके गडी बाद झालेले असताना डावातील एकत्रित धावसंख्येचे प्रमाण देते.[११] हे प्रमाण आलेखामध्ये, उजवीकडे दाखवल्याप्रमाणे, किंवा एका टेबलमध्ये खालीलप्रमाणे दाखवले जाऊ शकतात. +ही मानक आवृत्ती बनली. जेव्हा ते सादर केले गेले तेव्हा, संसाधन टक्केवारीच्या एकाच सारणीसह ड/लु लागू करणे आवश्यक होते, कारण संगणक उपस्थित असतील याची खात्री देता येत नाही. म्हणून, सरासरी संसाधने देत हे एकल सूत्र वापरले गेले. ही पद्धत वास्तविक धावसंख्येकडे दुर्लक्ष करून सरासरी कार्यप्रदर्शन सरासरीच्या प्रमाणात असते या गृहितकावर अवलंबून असते. ९५ टक्के सामन्यांमध्ये हे पुरेसे चांगले होते, परंतु अत्यंत उच्च स्कोअर असलेल्या ५ टक्के सामन्यांमध्ये, साधी पद्धत खंडित होऊ लागली. +[१२] समस्येवर मात करण्यासाठी, एका अतिरिक्त पॅरामीटरसह अद्ययावत केलेले सूत्र प्रस्तावित केले होते ज्याचे मूल्य संघ१ च्या डावावर अवलंबून असते. [१३] ही व्यावसायिक आवृत्ती बनली. +द डकवर्थ लुईस मेथड हे द डिव्हाईन कॉमेडी आणि थॉमस वॉल्श यांच्या पगवॉश यांनी रेकॉर्ड केलेल्या अल्बमचे नाव आहे, ज्यात क्रिकेट विषय असलेली गाणी आहेत.[१४][१५] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4425.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4425.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d88e3da3a8751d3cde7a7b2ecfbdc4af9dc9bcc1 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4425.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +गुणक: 14°41′34″N 17°26′48″W / 14.69278°N 17.44667°W / 14.69278; -17.44667 + +डकार ही सेनेगाल देशाची राजधानी व सगळ्यात मोठे शहर आहे. +पॅरिस-डकार शर्यत ही मोटारगाड्यांची क्षमता अजमावणारी शर्यत या शहरात संपत असे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4433.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4433.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2333963942ba1f1234a775bde39c28a3050e57f9 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4433.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +डग्लस अर्नेस्ट व्हरनॉन डग पॅजेट (२० जुलै, १९३४:यॉर्कशायर, इंग्लंड - हयात) हा  इंग्लंडकडून १९६० मध्ये  दक्षिण आफ्रिकाविरुद्ध २ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. +हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि मध्यमगती गोलंदाजी करीत असे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4440.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4440.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9977e983ba916b274e44596c844eb28aab6e5238 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4440.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +९ फेब्रुवारी, इ.स. २०११ +दुवा: Cricket Archive (इंग्लिश मजकूर) + +साचा:चेन्नई सुपर किंग्स संघ २०१० २०-२० चॅंपियन्स लीग diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4442.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4442.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c4db8d0f65bbc013ce1b6e3ff449f5231ba09295 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4442.txt @@ -0,0 +1 @@ +डग्लस व्हिवियन पार्सन डग राइट (२१ ऑगस्ट, १९१४:केंट, इंग्लंड - १३ नोव्हेंबर, १९९८:केंट, इंग्लंड) हा  इंग्लंडकडून १९३८ ते १९५१ दरम्यान ३४ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4446.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4446.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4bf5d23e8d33e72eb53ecd6daabd4f9d7b0782ff --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4446.txt @@ -0,0 +1 @@ +डग वॉरन (जन्म १७ जुलै २००१) हा ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू आहे जो व्हिक्टोरियाकडून डावखुरा ऑर्थोडॉक्स फिरकी गोलंदाज म्हणून खेळतो. तो डावखुरा फलंदाज आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4469.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4469.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1c65c564aaefc6fc7f94e53768b274d2f034c52a --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4469.txt @@ -0,0 +1,4 @@ + +डग्लस काउंटी, नेव्हाडा ही अमेरिकेच्या नेव्हाडा राज्यातील नेव्हाडामधील काउंट्या१६ पैकी एक काउंटी आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र येथे आहे. +२०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या इतकी होती. +डग्लस काउंटी, नेव्हाडा काउंटीची रचना रोजी झाली. या काउंटीला चे नाव दिलेले आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4482.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4482.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0f14db02d0e7ec142ba30ee15baaf38f23b49b06 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4482.txt @@ -0,0 +1 @@ +डग्लस डी.सी. ३ हे अमेरिकन बनावटीचे दोन इंजिनांचे पंख्याद्वारे चालणारे मालवाहक विमान आहे. या विमानाच्या रचनेचा प्रभाव जगभरातील विमानांवर दिसून येतो. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4551.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4551.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7c12cd4b513683d5ebb1fc449b1bec13a6865ef9 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4551.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +डन्झो ही एक भारतीय ऑनलाइन कंपनी आहे जी बेंगळुरू, दिल्ली, गुरुग्राम, पुणे, चेन्नई, जयपूर, मुंबई आणि हैदराबाद येथे सेवा पुरवते.[३][४][५][६][७][८] तसेच ही कंपनी गुरुग्राममध्ये बाइक टॅक्सी सेवा देखील चालवते. त्याचे मुख्यालय बेंगळुरू, भारत येथे आहे.[९][१०][११][१२] २०१७ मध्ये या कंपनीला गूगल द्वारे वित्तपुरवठा मिळाला होता.[१३][१४][१५][१६] २०१४ मध्ये सहसंस्थापक अंकुर अग्रवाल, दलवीर सूरी आणि मुकुंद झा यांच्यासमवेत कबीर विश्वास यांनी याची स्थापना केली.[१७][१८] +मुंबई विद्यापीठाचे माजी विद्यार्थी कबीर विश्वास यांनी जुलै २०१४ मध्ये डन्झोची स्थापना केली होती.[१९][२०] डून्जोपूर्वी, कबीरने हॉपप्रॉप नावाची कंपनी स्थापन केली, जी २०१४ मध्ये हायक कंपनीने विकत घेतली.[१४] डन्झो एक छोटा व्हॉट्सॲप ग्रुप म्हणून सुरू झाला आणि त्याचे हायपरलोकल, अ‍ॅप-आधारित सेवेमध्ये रूपांतर झाले.[१८][२१][२२][२३][२४][२५] +गूंज इंडियाचे एमडी राजन आनंदन आणि संदीपान चट्टोपाडे यांच्यासह अन्य गुंतवणूकदारांसमवेत डन्झोने मार्च २०१६ मध्ये ब्लूम वेंचर्स, ॲस्पाडा वेंचर्सकडून ६५० हजार अमेरिकन डॉलर्सची रक्कम पहिल्या टप्प्यातील उभारली.[१९] +डिसेंबर २०१७ मध्ये, डन्झोने गूगल कडून नव्याने फेरीत १२ दशलक्ष डॉलर्स प्राप्त केले, विद्यमान गुंतवणूकदार, ब्ल्यू वेंचर्स आणि ॲस्पाडा या फेरीत सहभागी झाले होते.[१५][२६] भारतातील स्टार्टअपमध्ये गूगलची ही पहिली थेट गुंतवणूक होती.[२७] +२९ ऑगस्ट २०१९ रोजी डन्झोने विद्यमान गुंतवणूकदार अल्टेरिया कॅपिटलला डिबेंचर्स आणि सीरिज सी १ प्राधान्य समभाग जारी करून ३४.५६ कोटी निधी जमा केला.[२८] +मे २०२० पर्यंत डन्झोने पेप्सिको कंपनीशी भागिदारी केली. पेप्सिको एफएमसीजी क्षेत्रात एक प्रमुख नावाजलेला ब्रँड आहे. या भागीदारी मध्ये ले आणि कुरकुरे ग्राहकांना दारात वितरीत करण्यासाठीची तरतूद होती. ही सेवा बंगळुरू मध्ये सुरू झाले. कोविड- १९ या साथीच्या रोगामुळे असलेल्या लॉकडाउन मध्ये सेवा थेट-ग्राहकाला देण्याच्या पुढाकाराचाठी मदत झाली.[२९] +त्याच महिन्यात, किराणा आणि औषध वितरण, बाईक पूल, पिकअप-एंड-ड्रॉपसह अन्य सेवांमध्ये प्रदान करण्यासाठी डिजिटल पेमेंट अ‍ॅप गूगल-पे ने भागीदारी केली.[३०] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4565.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4565.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..78fc5a8f680f1aca39d29f29c97da99bc9050804 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4565.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +डबल्यु. आर. १॒॒०२ के.ए., किंवा पियोनी तारा, हा एक वोल्फ-रायेट तारा आहे. हा तारा मिल्की वे ह्या आकाशगंगेतील सर्वात तेजस्वी ताऱ्यांपैकी एक आहे. त्याहून अधिक तेजस्वी एक तारा, डबल्यु. आर. २५ हा सर्वात तेजस्वी ताऱ्यांच्या श्रेणीत आघाडीवर असण्याची शक्यता आहे. एता कारिनी, हा १९ व्या शतकात तेजस्वी ताऱ्यांमध्ये दुसऱ्या स्थानावरील तारा पियोनी ताऱ्याहून थोडा जास्त तेजस्वी आहे, पण तो एक दुहेरी तारा आहे. अलीकडील काळात पिस्तोल नावाचा ताऱ्याचा सुद्धा शोध लागला आहे, जो पियोनी ताऱ्याशी जास्त प्रमाणात समान आहे. +[१] +पियोनी तारा हा गॅलॅक्टिक सेंटरजवळ असल्यामुळे, तो जास्त अंतरावर, व त्या दोघांपैकी जास्त अस्पष्ट आहे, व देखणीमधील तरंगलांबीमध्ये पूर्ण अस्पष्ट आहे. त्यामुळे, त्याला पाहण्यासाठी मोठ्या तरंगलांबीच्या अवर लाल प्रकाशाची गरज असते, जो धुळेच्या आतून प्रवेश करतो. स्पिटझर स्पेस टेलिस्कोपने पियोनी ताऱ्याला ३.६ मायक्रोमिटर, ८ मायक्रोमिटर व २४ मायक्रोमिटर, ह्या तरंग लांबीवर २० एप्रील २००५ साली पाहिलं. जर्मनीतील पाॅट्सडॅम महाविद्यालयातील एल. ओस्कीनोवा, डब्ल्यु. आर. हमन्न, आणि ए. बार्निस्क, ह्या लोकांनी केले. +पियोनी तारा ह्या पहिले, टू मायक्राॅन आॅल स्काय सर्वेने, जवळील अवर लाल पट्ट्यांमधील, १.२ मायक्रोमिटर, १.५८ मायक्रोमिटर, २.२ मायक्रोमिटर तरंगलांबीमध्ये पाहण्यात आला होता. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4571.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4571.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c24ad73fc0ce0797097906ef5e7fd08379feea28 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4571.txt @@ -0,0 +1,31 @@ +जनगणना स्थल निर्देशांक ५३८९६३ असलेले डब्बा हे गाव, गडचिरोली या जिल्ह्यातील २२२.० हेक्टर क्षेत्राचे गाव असून २०११ च्या जनगणनेनुसार [१] ह्या गावात ७ कुटुंबे आहेत व एकूण लोकसंख्या २० आहे.ह्याच्या सर्वात जवळचे शहर गडचिरोली हे ४५ किलोमीटर अंतरावर आहे. +गावात असणाऱ्या सुविधा - काही नाहीस्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे - +५ किमीपेक्षा कमी अंतरावर : पूर्व-प्राथमिक शाळा दराची येथे आहे. प्राथमिक शाळा दराची येथे आहे. ५ ते १० किमी अंतरावर : कनिष्ठ माध्यमिक शाळा सालेभट्टी येथे आहे. माध्यमिक शाळा धानोरा येथे आहे. उच्च माध्यमिक शाळा धानोरा येथे आहे. पदवी महाविद्यालय धानोरा येथे आहे. मॅनेजमेन्ट इन्स्टिट्युट धानोरा येथे आहे. अनौपचारिक प्रशिक्षण केन्द्र धानोरा येथे आहे. अपंगांसाठी खास शाळा धानोरा येथे आहे. १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर : अभियांत्रिकी महाविद्यालय गडचिरोली येथे आहे. वैद्यकीय महाविद्यालय नागपूर येथे आहे. पॉलिटेक्निक गडचिरोली येथे आहे. व्यावसायिक प्रशिक्षण शाळा गडचिरोली येथे आहे. +असलेल्या सुविधा- काही नाही +नसलेल्या सुविधा - +कम्युनिटी हेल्थ सेंटर, प्राथमिक आरोग्य केन्द्र, प्राथमिक आरोग्य उपकेन्द्र, प्रसूति व शिशुसंगोपन केन्द्र, क्षयरोग रुग्णालय, अ‍ॅलोपॅथिक रुग्णालय, अन्य उपचार पद्धतीचे रुग्णालय, दवाखाने, गुरांचे दवाखाने, फिरते दवाखाने, कुटुंब कल्याण केन्द्र, +असलेल्या सुविधा- काही नाही +नसलेल्या सुविधा - +बाह्य रोगी विभाग, बाह्य व भरती असलेले रोगी विभाग, धर्मादाय बिगर-सरकारी रुग्णालय, एमबीबीएस पदवीधर डॉक्टर, इतर पदवीधर डॉक्टर, पदवी नसलेले डॉक्टर, पारंपरिक वैद्य व वैदू, औषधाची दुकाने, इतर बिगरसरकारी वैद्यकीय सुविधा, +असलेल्या सुविधा- +झाकलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा, न झाकलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा, हँड पंपच्या पाण्याचा पुरवठा, बारमाही सुरू असलेल्या हँड पंपच्या पाण्याचा पुरवठा, +नसलेल्या सुविधा - +शुद्ध केलेल्या पाण्याचा नळातून पुरवठा, शुद्ध न केलेल्या पाण्याचा नळातून पुरवठा, बोअर वेलच्या पाण्याचा पुरवठा, बारमाही सुरू असलेल्या बोअरवेल पाण्याचा पुरवठा, झऱ्यांच्या पाण्याचा पुरवठा, नदी /कालवे यातील पाण्याचा पुरवठा, तलाव / तळी यातील पाण्याचा पुरवठा, इतर पाण्याचा पुरवठा, +असलेल्या सुविधा- +सांडपाणी शुद्धीकरणाच्या सयंत्रात सोडले जाते. +नसलेल्या सुविधा - +उघडी गटारे, न्हाणीघरासह सार्वजनिक स्वच्छता गृह, न्हाणीघर नसलेले सार्वजनिक स्वच्छता गृह, ग्रामीण सॅनिटरी हार्डवेरचे दुकान, सामूहिक बायोगॅस किंवा कचऱ्याच्या उत्पादक पुनर्वापराची व्यवस्था, +गावात असणाऱ्या सुविधा - +कच्चे रस्ते, पाण्यासाठी नाल्या असणारे डांबरी रस्ते, बारमाही रस्ते, स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे - +पोस्ट ऑफिस, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. उपपोस्ट ऑफिस, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. मोबाइल फोन सुविधा, - ५ किमीपेक्षा कमी अंतरावर. इंटरनेट कॅफे / सर्व्हिस सेंटर, - ५ ते १० किमी अंतरावर. खाजगी कूरियर, - ५ ते १० किमी अंतरावर. सार्वजनिक बस सेवा, - ५ ते १० किमी अंतरावर. खाजगी बस सेवा, - ५ ते १० किमी अंतरावर. रेल्वे स्थानक, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. ऑटो व टमटम, - ५ ते १० किमी अंतरावर. टॅक्सी, - ५ ते १० किमी अंतरावर. ट्रॅक्टर - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. सायकल रिक्षा (पायचाकी), - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. बैल व इतर जनावरांनी ओढलेल्या गाड्या, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. राष्ट्रीय महामार्गाला जोडलेले रस्ते, - ५ ते १० किमी अंतरावर. राज्य महामार्गाला जोडलेले रस्ते, - ५ ते १० किमी अंतरावर. जिल्ह्यातील मुख्य रस्त्याला जोडलेले रस्ते, - ५ ते १० किमी अंतरावर. जिल्ह्यातील दुय्यम रस्त्याना जोडलेले रस्ते, - ५ ते १० किमी अंतरावर. डांबरी रस्ते, - ५ किमीपेक्षा कमी अंतरावर. तळटीप- शिरगिणतीत असलेल्या पुढील सुविधांच्या उपलब्धततेची माहिती नाही - सायकल रिक्षा (यांत्रिक), समुद्र व नदीवरील बोट वाहतूक, बोट वाहतुकीयोग्य जलमार्ग, +गावात असणाऱ्या सुविधा - +स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे - +ए टी एम, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. व्यापारी बँका, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. सहकारी बँका, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. शेतकी कर्ज संस्था, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. स्वसहाय्य गट (SHG), - ५ किमीपेक्षा कमी अंतरावर. रेशनचे दुकान, - ५ ते १० किमी अंतरावर. मंडया / कायम बाजार, - ५ ते १० किमी अंतरावर. आठवड्याचा बाजार, - ५ ते १० किमी अंतरावर. +गावात असणाऱ्या सुविधा - +इतर पौष्टिक आहार केन्द्र, +स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे - +शिशुविकास पौष्टिक आहार केन्द्र (ICDS), - ५ किमीपेक्षा कमी अंतरावर. अंगणवाडी पौष्टिक आहार केन्द्र, - ५ किमीपेक्षा कमी अंतरावर. अंगणवाडी पौष्टिक आहार केन्द्र, - ५ किमीपेक्षा कमी अंतरावर. आशा, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. समुदाय भवन (दूरचित्रवाणी सह अथवा विरहित), - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. क्रीडांगण, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. खेळ / करमणूक क्लब, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. सिनेमा/ व्हिडियो थियेटर, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. सार्वजनिक ग्रंथालय, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. सार्वजनिक वाचनालय, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. वृत्तपत्र पुरवठा, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. विधानसभा मतदान केन्द्र, - ५ ते १० किमी अंतरावर. जन्म व मृत्यु नोंदणी केन्द्र, - ५ ते १० किमी अंतरावर. +घरगुती वापरासाठी वीजपुरवठा - आहे. +शेतीसाठी वीजपुरवठा - नाही. +व्यापारी वापरासाठी वीजपुरवठा - नाही. +सर्व प्रकारच्या वापरासाठी वीजपुरवठा - नाही. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4573.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4573.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..29c987ed5e042dcd80305d794475444da1096ee1 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4573.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +डब्बा एक्सप्रेस (किंवा डबा एक्सप्रेस) हा एक भारतीय खेळ आहे. त्याला महराष्ट्रातील काही भागात "डबा ऐसपैस" किंवा फक्त "ऐसपैस" असेही म्हणतात. हा खेळ लपाछपी प्रमाणे खेळला जातो. यामध्ये एका खेळाडूला लपलेल्या इतर खेळाडूंना शोधायचे असते. इतर खेळाडूंना शोधणाऱ्या खेळाडूवर राज्य आहे असे म्हणतात. यामध्ये मोकळ्या जागी किंवा मैदनात मध्यभागी एक रिंगण आखले जाते. राज्य नसलेल्यांपैकी एक खेळाडू एखादा डबा रिंगणापासून लांब फेकतो. राज्य असलेला खेळाडू डबा घेऊन येऊन रिंगणात परत ठेवेपर्यंत इतर खेळाडू लपतात. राज्य असेल त्याने इतर खेळाडूंना शोधून आऊट करायचे. लपलेल्या खेळाडूंपैकी कोणी पळत येऊन डबा रिंगणातून उडवला, तर परत राज्य त्याच खेळाडूवर येते. जर लपलेले सगळे खेळाडू आऊट झाले, तर पहिल्या आऊट झालेल्या खेळाडूवर राज्य येते. +या खेळाच्या नियमांमध्ये प्रदेशानुसार थोडाफार बदल आढळून येतो. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4574.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4574.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7426dad9c98eb259718fec56eb883cecf4a5e968 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4574.txt @@ -0,0 +1,19 @@ +डबेवाले हे मुंबई शहरातील नोकरदारांचे जेवणाचे डबे घरापासून कामाच्या जागेपर्यंत नेण्याचे काम करतात. डबे पोहचवण्याचे काम ऐकण्यास सोपे वाटत असले तरी मुंबईसारख्या अवाढव्य शहरात ज्या अचूकतेने हे काम केले जाते त्या कारणाने मुंबईचे डबेवाले संशोधकांच्या अभ्यासाचा विषय झाले आहेत. +मुंबई शहर हे विस्ताराने अवाढव्य असल्याने कामाच्या जागी वेळेवर पोहचण्यासाठी नोकरदार मंडळींना घरांतून लौकर निघावे लागते. जर डबेवाल्यांची यंत्रणा अस्तित्वात नसती तर बहुसंख्य मंडळींना सकाळचा नाष्ता व दुपारच्याजेवणाचा डबा सकाळीच घेऊन निघावे लागले असते. डबेवाल्यांच्या यंत्रणेमुळे बहुसंख्य गृहिणी गरम जेवण भरलेला डबा कार्यालयात पाठवू शकतात. १८९०ला हा व्यवसाय मुंबईत सुरू झाला. १८९०ला संपूर्ण भारतावर इंग्रजांचे राज्य होते. व भारताचा इंग्लंडशी व्यापार चालायचा तो मुंबईच्या बंदरातुन चालायचा या व्यापारा मुळे काही कंपनींची कार्यालये दक्षिण मुंबईत होती.या कार्यालयात काम करणाऱ्यांना पहीले डबे पोचवण्याचे काम सर्व प्रथम चालु झाले. व्यवस्थापन कौशल्याने डबेवाले काम करत गेले. जसं जसं डबेवाले काम करत गेले तसं तसं व्यवस्थापनाचे उच्चांक आपोआप घडत गेले. गिनिजबुकात डबेवाल्यांची नोंद झाली.सिक्स सिग्मा मिळाला ISO प्रमाणपत्र मिळाले. दिवसाला २ लाख डबे घरातुन कार्यालयात व जेवून रिकामी झालेले २ लाख डबे पुन्हा घरी पोचवायचे म्हणजेच दिवसाला ४ लाख डब्यांची देवाण घेवाण डबेवाले करतात. चर्चगेट ते विरार व छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस ते कल्याण व नवी मुंबई या दरम्यान ५ हजार डबेवाले काम करत आहेत. +मुंबई, उद्योगनगरीचे रूप घेऊ लागली होती. १८८०ला मुंबईतील फोर्ट ( किल्ला) हा इंग्रजांना व्यापारासाठी कमी पडू लागला होतो. मग सदरचा किल्ला पाडुन बॅलार्ड पियर, फाऊंटन, ते थेट आत्ताच्या गेट वे पर्यंत  सलग ईमारतींची नवीन बांधनी केली गेली. +भारतावर इंग्रजांची सत्ता असल्यामुळे भारताचा युरोपशी व्यापार चालायचा तो मुंबईच्या बंदरातूनच चालत होता. त्या वेळी जवळ जवळ ९०% व्यापार हा मुंबई बंदरातुन चालत होता. त्या मुळे अनेक कंपन्यांची कार्यालये फोर्ट विभागात होती. +नवीन ईमारतींची बांधणी झाल्या मुळे त्यात पुन्हा नवीन कार्यालयांची भर पडली व त्या मुळे फोर्ट, फांऊंटन, बॅलार्ड पियर, बॅलार्ड इस्टेट येथील कार्यालयात काम करणाऱ्या कामगारांची, अधिकाऱ्यांची संख्या वाढली. +त्या काळात मुंबईत पारशी समाज मोठ्या प्रमाणात होता व तो समाज उच्च शिक्षित होता. उच्च शिक्षित असल्यामुळे त्यांना त्या कार्यालयात अधिकारीपदाच्या नोकऱ्या मिळाल्या. +साधारणता १८९० च्या काळात एका कार्यालयात एक पारशी अधिकारी काम करत असे आणी दुपारचे जेवण करायला घरी जात असे तो अधिकारी घरी जाऊन जेवून यायचा तेव्हा साधारणता त्याला दिड तास लागायचा ( त्या वेळी फास्ट फुडचा जमाना नव्हता त्या मुळे हाॅटेल नव्हती. व वाहनांची कोणतीच सोय नव्हती त्या काळी फक्त टांगागाडी मुंबईत चालायची तिला व्हिक्टोरीया म्हणटल जायच ) मग त्या अधिकाऱ्याला एका माणसांन विनंती केली साहेब आपण दुपारी घरी जाता जेवून पुन्हा कामावर येतां साधारणता आपला दिडतास वाया जातो त्या येवजी मी आपला जेवणाचा डबा घरून घेऊन येतो आपण आपल्या कार्यलयातच जेवा आपल्या कार्यालयात आपण जेवलात तर साधारणता अर्धा तासात आपले जेवण होईल व आपला एक तास वाचेल आपण एक तास जास्त काम करू शकता. +साहेबाला ही कल्पना आवडली व त्या व्यक्तीला आपला घरून डबा आणायला त्याने सांगितले व अशा प्रकारे मुंबईत जेवणाचे डबे पोचवण्याच्या व्यवसायाला सुरुवात झाली. +आज चर्चगेट ते विरार, सी.एस.टी. ते कल्याण, व नवि मुंबई या दरम्यान पाच हजार डबेवाले दोन लाख डबे पोचवण्याचे काम करत आहेत +महादू हावजी बच्चे यांनी सन १८९० साली ३५ डबेवाल्यांसह ही सेवा सुरू केली. त्यानंतर डबेवाला धर्मशाळेची स्थापना भीमाशंकर या ठिकाणी १९३८ साली करण्यांयात आली. +मुंबई शहरात सध्या सुमारे ५००० डबेवाले आहेत. त्यांपैकी ८५ टक्के डबेवाले निरक्षर व १५ टक्के डबेवालेच साक्षर आहेत. हे डबेवाले सुमारे २,००,००० डब्यांची ने-आण करतात असा अंदाज आहे.[१] +त्यांच्या कामात शिस्त आहे. कुठल्याही घरून डबा घेण्यासाठी फक्त ५ सेकंदांचा वेळ देण्यात येतो. नेहमीच उशिरा डबा देण्याची सवय असल्यास तो डबा बंद करण्यात येतो. यावर असलेल्या रंग संकेतामुळे(कलर कोड) डब्याची अदलाबदल कधीच होत नाही. या डबेवाल्यांनी गेल्या १२० वर्षात कधीच संप केलेला नाही. सर्व डबे पोहेचते झाल्याशिवाय कोणताही डबेवाला जेवत नाही. +या डबेवाल्यांच्या आयुष्याच्या पार्श्वभूमीवर ’मुंबईचा डबेवाला’ नावाचा एक मराठी व्यावसायिक चित्रपटही बनवण्यात आला होता. त्यात भरत जाधव यांची प्रमुख भूमिका होती. +एकाच भागातील डबे प्रथम एकत्र करून त्यांची गंतव्य स्थानाप्रमाणे छटाई (Sorting) होते. एकाच ठिकाणी जाणारे डबे जलद पोहोचणाऱ्या उपनगरीय रेल्वेगाड्यांवर (Fast Local Trains) चढवण्यात येतात. डब्यांवर पोहोचवायचा पत्ता ठिपक्यांच्या स्वरूपात गोंदलेला असतो. सुरुवातीच्या काळात अनेक डबेवाले निरक्षर असल्याने ठिपक्यांच्या स्वरूपातील पत्ता त्यांना सोईचा होता. प्रत्येक स्टेशनवर त्या त्या ठिकाणचे डबे उतरवले जातात व वितरणासाठी स्थानिक डबेवाल्यांकडे देण्यात येतात. हे स्थानिक डबेवाले त्यांचे योग्य त्या ठिकाणी तातडीने वितरण करतात. +कर्मचाऱ्यांची जेवणे झाल्यावर रिकामे डबे गोळा करून ते पुन्हा परत पाठवण्यात येतात. डबे घरांघरांतून गोळा करणे व रिकामे डबे परत नेणे ही सर्व कामे अतिशय काटेकोर, वक्तशीरपणे व कमी मोबदला घेऊन करण्यात येतात. डब्यांचे वितरण करतांना हे डबेवाले कोणतेही प्रत्यक्ष इंधन खर्च करीत नाहीत, की आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करीत नाही. त्यांची भांडवली गुंतवणूक अत्यल्प आहे. आपसात वाद अजिबात नाहीत. सुमारे २५० ते ३०० रु. या दराने ते महिनाभर सेवा पुरवितात. महिन्याला साधारणतः ७००० रु. इतकी कमाई प्रत्येक डबेवाल्यास होते. +डबेवाल्यांच्या या वाहतूक प्रणालीत डबा चुकीच्या ठिकाणी जाण्याची शक्यता (Error rate) १.६ कोटी डब्यांमधे १ इतकी नगण्य असते. इतक्या अचूकतेमुळे प्रसिद्ध फोर्ब्स मॅगझिनने डबेवाल्यांच्या या प्रणालीस सिक्स सिग्मा वर्गात स्थान दिले आहे. या वर्गात मोटोरोला, जनरल इलेक्ट्रिक अशा मातब्बर कंपन्यांचा समावेश आहे. +स्टॅनफोर्ड युनिव्हर्सिटी, जॉर्ज वॉशिंग्टन युनिव्हर्सिटी यांच्यानुसार डबेवाले फारतर सायकलींचा वापर करतात. त्यांचा इंधनाचा वापर शून्य टक्के, आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर शून्य टक्के, गुंतवणूक शून्य टक्के, वादविवाद शून्य टक्के, परिणाम शंभर टक्के आणि ग्राहकांचे समाधान शंभर टक्के, असे या डबेवाल्यांचे गणित मांडले आहे.[२] +3. https://mumbaimirror.indiatimes.com/mumbai/other/dabbawalas-taken-for-a-ride-by-their-association-leaders/articleshow/73972755.cms +4.https://www.outlookindia.com/newsscroll/now-mumbai-dabbawalas-fight-fakes-in-fraternity/1637411 diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4575.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4575.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..bf1797a97c4aa5039f1cc0728d980be36edc3607 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4575.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +डब्बू रत्नानी (२५ डिसेंबर:मुंबई, महाराष्ट्र) हा एक भारतीय फॅशन छायाचित्रकार आहे जो पहिल्यांदा १९९९ मध्ये प्रकाशित झालेल्या वार्षिक फोटो कॅलेंडरसाठी ओळखला जातो[१][२]. +रत्नानी भारतीय चित्रपटसृष्टीतील एक पोर्ट्रेट आणि सेलिब्रेटी फोटोग्राफर आहेत[३]. २००६ मध्ये ते मिस इंडिया स्पर्धेसाठी निर्णायक मंडळामध्ये होते. ते एमटीव्ही इंडियावर प्रसारित झालेल्या इंडियाज नेक्स्ट टॉप मॉडेल कार्यक्रमाचे मार्गदर्शक होते[४]. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4578.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4578.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d18795a3dee8f445cabb696b0d11a3a722b8d368 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4578.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +डब्लिन विमानतळ (आयरिश: Aerfort Bhaile Átha Cliath) (आहसंवि: DUB, आप्रविको: EIDW) हा आयर्लंड देशाच्या डब्लिन शहरामधील प्रमुख विमानतळ आहे. डब्लिन शहराच्या १० किमी उत्तरेस स्थित असलेला हा विमानतळ देशातील सर्वात वर्दळीचा विमानतळ आहे. +१९३९ साली बांधण्यात आलेल्या डब्लिन विमानतळामध्ये १९५० च्या दशकात मोठ्या सुधारणा केल्या गेल्या. आजच्या घडीला ह्या विमानतळावर २ धावपट्ट्या व २ प्रवासी टर्मिनल्स आहेत. एर लिंगस ह्या आयर्लंडच्या राष्ट्रीय विमान वाहतूक कंपनीचे मुख्यालय येथेच आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4581.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4581.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8b137891791fe96927ad78e64b0aad7bded08bdc --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4581.txt @@ -0,0 +1 @@ + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4583.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4583.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a1175a57ba0e07a39c69c859018bbf3fe6ce403f --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4583.txt @@ -0,0 +1 @@ +वाका हे ऑस्ट्रेलियाच्या पर्थ शहरातील क्रिकेटचे मैदान आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4634.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4634.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..75e84cd94e0950ecb1080dda74b93dbeecfee67e --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4634.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +डर्क अहलबॉर्न एक उद्योजक, गुंतवणूकदार आणि अमेरिकन व्यापारी आहे. तो बर्लिनचा आहे आणि सध्या कॅलिफोर्नियामध्ये काम करतो. त्याच्याकडे यूएसचे नागरिकत्व आहे आणि ते हैपेरलूप ट्रान्स्पोर्टशन टेकनॉलॉजिस चे संस्थापक आणि अध्यक्ष आणि जंपस्टार्टर, आयएनसी  चे सीईओ आहेत.[१] +करिअरची सुरुवात +१९९३ मध्ये, बर्लिन, जर्मनी येथे गुंतवणूक तज्ञ म्हणून त्यांची कारकीर्द सुरू झाली. ते १९ वर्षांचे असताना त्यांनी बँकेतील नोकरी सोडली. १९९० च्या दशकात, इटलीला गेल्यानंतर, अहलबॉर्नने पर्यायी ऊर्जा आणि इंटीरियर डिझाइन क्षेत्रात अनेक कंपन्यांची स्थापना केली.[२] हलबोर्न युरोप सोडले आणि गीर्वाण इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजीमध्ये सामील झाले, एक ना-नफा इनक्यूबेटर आणि को-वर्किंग स्पेस. दक्षिण कॅलिफोर्नियामध्ये स्थित ही संस्था नासाच्या एम्स संशोधन केंद्राला मदत करण्यासाठी तयार करण्यात आली आहे. त्याच्या किचनवेअर कंपनीत काम करत असताना, त्याने सह-कार्यकारी संकल्पना इतरत्र लागू करण्याच्या पद्धतींबद्दल विचार करायला सुरुवात केली.[३] +जंपस्टार्टर, आयएनसी +एल सेगुंडो, कॅलिफोर्निया येथे क्राउडसोर्सिंग प्लॅटफॉर्म जंपस्टार्टफंड विकसित करणारी कंपनी २०१३ मध्ये त्यांनी जंपस्टार्टरची सह-स्थापना केली आणि सीईओ बनले.[४] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4645.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4645.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..63b840d168fbbc11ab152c3c510aa98841f30337 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4645.txt @@ -0,0 +1 @@ +डर्बी हे युनायटेड किंग्डमच्या इंग्लंड देशामधील एक प्रमुख शहर आहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या २,४८,७०० होती. या शहराची स्थापना रोमन काळात झाली. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4656.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4656.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..25aa6537018e86216ee5eeb5a305fbd4e5d329c2 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4656.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +डर्मॉट पॅट्रिक मुलरोनी (जन्म ३१ ऑक्टोबर १९६३) एक अमेरिकन अभिनेता आहे. रोमँटिक कॉमेडी, वेस्टर्न आणि नाट्य चित्रपटांमधील भूमिकांसाठी तो ओळखला जातो. +मुलरोनी लाँग गॉन (१९८७), यंग गन्स (१९८८), स्टेइंग टुगेदर (१९८९), व्हेअर द डे टेक्स यू (१९९२), पॉइंट ऑफ नो रिटर्न (१९९३), द लास्ट आउटलॉ (१९९३), एंजल्स इन द आउटफिल्ड (१९९४), माय बेस्ट फ्रेंड्स वेडिंग (१९९७), अबाउट श्मिट (२००२), द वेडिंग डेट (२००५), झोडीयाक (२००७), ऑगस्ट: ओसेज काउंटी (२०१३), यांसारख्या विविध चित्रपटांमधील कामासाठी ओळखले जाते. +२००३ मध्ये, मुलरोनीने फ्रेंड्स या टीव्ही मालिकेत गॅविन मिशेलची भूमिका केली. तो नवव्या सीझनच्या तीन भागांमध्ये दिसला. +मुलरोनीने १९९० मध्ये अभिनेत्री कॅथरीन केनरशी लग्न केले.[१] त्यांना क्लाईड कीनर मुलरोनी (जन्म २१ जून १९९९) नावाचा मुलगा आहे जो एक गायक आहे. मे २००५ मध्ये हे जोडपे विभक्त झाले आणि मुलरोनीने ११ जून २००७ रोजी घटस्फोटासाठी अर्ज दाखल केला. १९ डिसेंबर २००७ रोजी त्यांचा घटस्फोट अंतिम ठरला.[२] नंतर २००८ मध्ये त्याने इटालियन प्रिमा अपोलिनारेशी लग्न केले. त्यांना दोन मुली आहेत आणि कुटुंब लॉस एंजेलिसमध्ये राहते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4677.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4677.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..62cbf460df25c9466b19e135fdaa3fa03a4b2f39 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4677.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +डहाणू महाराष्ट्र राज्यातील पालघर जिल्ह्यातील गाव आहे. +या गावाला सुंदर व शांत असा समुद्रकिनारा लाभलेला आहे. येथून जवळच डहाणूचा किल्ला आहे. डहाणूवरूनच आपण नरपडचा समुद्रकिनारा तसेच येथून २७ कि.मी. अंतरावर असलेल्या उंच डोंगरावरील श्री महालक्ष्मीचे जागृत स्थानही पाहू शकतो. तसेच डहाणू आगर येथील केवडावंतीचे मंदिर व हनुमान मंदिर ही मंदिरे प्रसिद्ध आहेत. +मूळ डहाणू परिसर हा आदिवासी वस्ती असलेला परिसर असल्यामुळे इथल्या परिसरात आदिवासी पारंपरिक सण आणि उत्सव तसेच जग प्रसिद्ध वारली चित्रकला पाहावयास मिळते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_469.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_469.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2cdb7ecf7b147275b2484e1aa6f460ab87f213f9 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_469.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +जोंधळखिंडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील खानापूर (विटा) तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4695.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4695.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b96fe9ac05f153f670a952dfce1dbc5e08ab800b --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4695.txt @@ -0,0 +1,24 @@ +डॉ. यशवंत मनोहर (जन्म : २६ मार्च १९४३]] - हयात) हे एक मराठी कवी, लेखक आणि साहित्य समीक्षक आहेत. +डॉ. यशवंत मनोहर यांचे बालपण नागपूर जिल्ह्यातील येरला या छोट्याशा खेड्यात गेले. +मोलमजुरी करून जमेल तसे पोटाच्या आगीला समजावणाऱ्या गरीब आईवडलांचे ते पुत्र होते. त्यांनी खूप हाल‍अपेष्टात राहून आपले शिक्षण केले. औरंगाबादला शिकताना त्यांना खूपदा उपाशीही राहावे लागले. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी स्थापन केलेल्या औरंगाबाद येथील मिलिंद महाविद्यालयातून १९६५ साली ते प्रथम श्रेणीत बी.ए. ऑनर्स उत्तीर्ण झाले. मराठवाडा विद्यापीठातूनच एम.ए.ला ते प्रथम श्रेणीत तिसरे आले. १९८४ साली ते नागपूर विद्यापीठातून पीएच.डी. झाले. +नागपूर विद्यापीठाच्या स्नातकोत्तर मराठी विभागातून २००३ साली ते प्राध्यापक म्हणून निवृत्त झाले. +यशवंत मनोहर यांच्या कविता इंग्रजी, हिंदी, उर्दू, गुजराती, बंगाली, कन्नड आदी भाषांमध्ये अनुवादित झाल्या आहेत. +==परिचय +मराठी साहित्यविश्वात यशवंत मनोहरांच्या उत्थान गुंफा काव्य संग्रहाची विशेष दखल घेतली गेली. पु.ल देशपांडे म्हणतात एकाच गावात आनंदाची श्रावणझड व्हावी आणि त्याच गावच्या गावकुसाबाहेरच्या लोकांकरता तो चिरंतन ग्रीष्म असावा ह्या विसंगतीचे शोषितांच्या दुःखाचे अस्वस्थ करणार वर्णन उत्थानगुंफातील, कालचा पाऊस आमच्या गावात आलाच नाही; सदरहू पीक आम्ही आसवांवर काढले आहे" या ओळीतून येते.[१]कलेसाठी कला, मनोरंजनासाठी कला आणि समाज परिवर्तनासाठी कला असे कलेचे भेद केले जातात या संदर्भाने यशवंत मनोहर शोषितांचा भावना मांडताना त्यांच्या कवितेतून म्हणतात +मला आनंदच देत नाही कुठली कला, +सृष्टीच्या नाना लीला +मी असूच कसा शांत समतोल +छळतात सारी शास्त्रे-पुराणे-वेदान्त +गळा आवळणारे नाना धर्म पंथ' + +प्रज्ञा दया पवार यांच्या मतानुसार,"वाङ्मयीन व्यवस्थेला आणि हितसंबंधी कलावादी दृष्टिकोनाला फुले-आंबेडकरवादाने प्रेरित झालेले साहित्यिक विरोध का करतात, हे मला आनंदच देत नाही कुठली कला, या कवि यशवंत मनोहरांच्या कवितेतून स्पष्ट कवितिक विधानातून स्पष्ट होते.[२] + +‘‘मी सुरूंगांवरून चालून पाहिले +ज्वालामुखीवर मी फुलून पाहिले +मी पुनःपुन्हा जहर खाऊन पाहिले +मला नाकारणारे जगणे मी जगून पाहिले +मी जळत्या सूर्याला उराशी कवटाळून पाहिले +मी सुखांना खूपदा दुखवून पाहिले +खूप जखमांनी घरटी बांधली माझ्यावर +खूपदा मी जगण्याशिवाय जगून पाहिले +(खूपदा: जीवनायन) diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4723.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4723.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a2ae2459a1b58aefcd9f5ced7b8385f14e237df2 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4723.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +१६ ऑगस्ट, इ.स. २०१६ +दुवा: [] (इंग्लिश मजकूर) +डांझा पचिनो ह्यात (१७ मार्च, इ.स. १९८३:सेंट कॅथेरीन, जमैका - ) हा  वेस्ट इंडीजकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4760.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4760.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e3d8e8c295c96192db0bee4760b9bf5e29632ed4 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4760.txt @@ -0,0 +1 @@ +† खेळलेले सामने (गोल). diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4767.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4767.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ae270b520c0267f04f10f04b1f4ac3a5dd11448a --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4767.txt @@ -0,0 +1 @@ +डान्स महाराष्ट्र डान्स हा झी मराठी आणि झी युवावर प्रसारित झालेला नृत्याचा कार्यक्रम आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4776.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4776.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ee9a62b7f548c4056ef51bc94efc544d7adea82e --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4776.txt @@ -0,0 +1,8 @@ + डाफळेवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील गुहागर तालुक्यातील एक गाव आहे. +पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते. +१.https://villageinfo.in/ +२.https://www.census2011.co.in/ +३.http://tourism.gov.in/ +४.https://www.incredibleindia.org/ +५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism +६.https://www.mapsofindia.com/ diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4782.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4782.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7b4151c432a0cb9c5b5ae48a7e254b6ee57391fd --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4782.txt @@ -0,0 +1 @@ +डाय हार्ड हॉलिवुड मधील चित्रपट शृंखला आहे. यातील प्रमुख भूमिका ब्रुस विलिस यांनी चित्रपटांचा नायक न्युयोर्क पोलीस विभागातील अंत्यंत धाडशी अधिकारी जॉन मक्लेन याची भूमिका पार पाडली आहे. या शृखंलेचे आजवर चार भाग प्रदर्शित झाले असून १९८८ मध्ये पहिला भाग प्रदर्शित झाला होता. याचे नाव नुसतेच डाय हार्ड असे होते. या चित्रपटाच्या आपार यशामुळे पुढील भाग प्रदर्शित झाले. परंतु पहिल्या भागएवढे यश कुठल्याच भागाच्या वाट्याला आले नाही चौथा भाग सन २००७ मध्ये प्रदर्शित झाला. याचे भाग पुढील प्रमाणे diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4788.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4788.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9e274aa1ed4809dab15db4c3763fa21d8a50d2fa --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4788.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +डियन स्टॉवेल (१२ सप्टेंबर, १९८४:बर्म्युडा - हयात) हा  बर्म्युडाच्या क्रिकेट संघाकडून खेळणारा खेळाडू आहे.[१] + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4792.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4792.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e1545cc0080fef2d67b2cd797e11a830d3886570 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4792.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +वेल्सची राजकुमारी डायना (जुलै १,१९६१ - ऑगस्ट ३१,१९९७) (लग्नापूर्वीची डायना स्पेन्सर) ही वेल्सचा राजकुमार चार्ल्सची पहिली पत्नी होती. +डायना फ्रान्सिस स्पेन्सर यांचा जन्म 1 जुलै 1961 रोजी पार्क हाऊस, सँडरिंगहॅम, नॉरफोक येथे झाला. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4799.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4799.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0edc335a4e8fe3c930db9c2d42add7b4c0a384bb --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4799.txt @@ -0,0 +1 @@ +डायना पिली डेव्हिड (२ मार्च, १९८५:चिराळा, आंध्र प्रदेश, भारत - ) ही  भारत कडून २००४-१० दरम्यान १५ एकदिवसीय आणि १३ टी२० सामने खेळलेली खेळाडू आहे[१] ही उजव्या हाताने ऑफ-ब्रेक गोलंदाजी आणि फलंदाजी करते.[२] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4824.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4824.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..de9da26d4e12a4d6c98b9107e691b7f7c949e472 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4824.txt @@ -0,0 +1,48 @@ +अतिसार (Diarrhea) म्हणजे वारंवार मलप्रवृत्ती होणे, मल पातळ होण्याचे प्रमाण वाढणे किंवा ही दोन्ही लक्षणे. अतिसार हा दूषित व अस्वच्छ आहार सेवनामुळे आणि अशुद्ध पाण्यामुळे होणारा आजार आहे. पोटात ढवळणं, उलट्या , जुलाब ही या आजाराची लक्षणे आहेत. उलट्या, जुलाब यामुळे शरीरातील पाण्याचे प्रमाण कमी होऊन अशक्तपणा येतो. +अतिसार म्हणजे अन्ननलिकेची पोट साफ करण्यासाठीची अति हालचाल. वैद्यकीय व्याख्या याहून थोडी वेगळी आहे. प्रगत देशामधील व्यक्ती दररोज सरासरी तीनवेळा शौचास जाते. वैद्यकीय व्याख्येनुसार तीनशे ग्रॅम हून अधिक शौच म्हणजे अतिसार. यातील 60-65 टक्के पाणी असते. या व्याख्येनुसार अतिसार म्हणजे शौचास अधिक वेळा जावे लागणे किंवा शौच स्वतःच्या नियंत्रणाशिवाय अधिक वेळा जाणे. +अतिसार डॉकटरांच्या म्हणण्यानुसार तीव्र अतिसार एक आठवड्यांचा आणि दीर्घ म्हणजे 2-3 आठवड्यांचा. विषाणुजन्य आणि जिवाणूजन्य संसर्ग हे अतिसाराचे प्रमुख कारण आहे. +वर्णन- बहुतेक रुग्णामध्ये अतिसार हा मर्यादित उपद्रव आहे. पण जागतिक पातळीवर संसर्गजन्य अतिसाराचा गंभीर परिणाम होतो. दरवर्षी पन्नास लक्ष व्यक्ती अतिसारामुळे मरण पावतात. तिस-या जगात मरण पावणा-यामध्ये पाच वर्षाखालील मुले अधिक असतात. +दीर्घ मुदतीच्या अतिसाराचे आरोग्यावर गंभीर परिणाम होतात. आर्थिक आणि सामाजिक परिणाम होतात ते वेगळेच. आतड्यांचे रोग, अन्ननलिका दाह, आणि इतर लवकर बरे न होणाऱ्या आजारामध्ये अतिसारामुळे पोषणासंबंधी विकृति दिसू लागतात, मुलांची वाढ थांबते, प्रतिकार शक्ती कमी होते. अतिसाराचा सामाजिक परिणाम पाहिला म्हणजे कामाचे शेकडो तास वाया जातात. +कारणे आणि लक्षणे +अतिसारामुळे मोठ्या आतड्यामधून जेवढे पाणी शोषून घेतले जाते त्याहून अधिक बाहेर पडते. दररोज जेवढ्या पाण्याची आवश्यकता आहे त्याहून अधिक पाणी मोठ्या आतड्यात शोषून घेतले जाते. ज्या वेळी मोठ्या आतड्यातील पाणी शोषून घेण्याची यंत्रणा कोलमडून पडते त्यावेळी अतिसार होतो. +अतिसार बहुधा संसर्ग किंवा अशा आजाराचा परिणाम आहे जेथे द्रवाची निर्मिती किंवा शोषण यामध्ये बिघाड होतो. मोठ्या आतड्यातील काहीं द्रव्ये उदाहरणार्थ मेद आणि पित्त आम्ले जल शोषणामध्ये अडथळा आणतात. अशा वेळी अतिसार होतो. मोठ्या आतड्यातून एखादा पदार्थ जेंव्हा नेहमीपेक्षा वेगाने जातो त्यावेळी सुद्धा अतिसाराची लक्षणे दिसतात. +अतिसार संबंधी लक्षणे सामान्यपणे अन्न मार्गाच्या इजेशी जोडलेली आहेत. उदाहरणार्थ ताप, मळमळ, उलट्या, आणि पोटात दुखणे –वेदना. एका दिवसात वीस वेळा शौचास जावे लागणे अतिसाराच्या तीव्रतेवर अवलंबून आहे. काहीं रुग्णामध्ये शौचावाटे रक्त किंवा पू जातो. शौचावाटे जाणा-या रक्तामुळे शौचाचा रंग काळा होतो. शौच फ्लशच्या पाण्यावर तरंगणे म्हणजे शौचामध्ये न पचलेले अन्नद्रव्य शिल्लक आहे. अपचनामुळे बहुधा असे होते. +सर्वात नेहमीचे अतिसाराचे कारण म्हणजे जंतुसंसर्ग, (याला प्रवाशांचा अतिसार म्हणतात) अन्न विषबाधा, आणि औषधे. औषधामूळे होणारा अतिसार सामान्यपणे दुर्लक्षित राहतो. प्रतिजैविके आणि आम्लता विरोधी औषधामुळे ब-याच वेळा अतिसार होतो. अनेक कर्बोदक विरहित अन्नद्रव्यामध्ये ना पचणारा भाग असतो. अशामुळे अतिसार होतो. +दीर्घ मुदतीचा अतिसार आणि लघु मुदतीचा अतिसार याचे कारण (औषधे किंवा संसर्ग) एकच आहे. फक्त त्यांची लक्षणे अधिक दिवस राहतात. झालेला संसर्ग दीर्घ काळ टिकून राहतो. परजीवीमुळे झालेला संसर्ग (जिआर्डिया- आदिजीव संघातील प्राणी, आणि एडस) दीर्घकाळ राहतो. +दीर्घकालीन अतिसाराची काहीं कारणे – +• एडस +• मोठ्या आतड्याचा कर्करोग अन्न् नलिकेमधील अर्बुद +• संप्रेरकामधील असामान्य बदल- उदाहरणार्थ थायरॉइड , मधुमेह इत्यादी +• अन्न अधिहर्षता +• अन्ननलिका दाह आजार (आतड्यातील व्रण- अल्सर; क्रोहान चा आजार) +• दुधशर्करा सहन ना होण्याचा विकार. +• अन्नशोषण विकृति ( सिलियाक आणि व्हिपल्स चा आजार ) +• इतर – मद्यपान , आतड्याचा दाह, किरण चिकित्सा, शस्त्रक्रिया +अतिसारामधील गुंतागुंत – +अतिसारामुळे होणारा परिणाम एकंदरीत शरीरातील शुष्कता – डीहायड्रेशन, कुपोषण आणि वजनातील घट. शरीर शुष्कतेची लक्षणे ध्यानात येणे अवघड असते. अधिक तहान लागणे, तोंड कोरडे पडणे, अशक्तपणा, डोके हलके झाल्यासारखे वाटणे, उभे राहिल्यानंतर चक्कर येणे, मूत्राचा रंग काळपट होणे, मूत्रविसर्जन कमी होणे या गोष्टी शुष्कतेचे दर्शक आहेत. शरीरामधील शुष्कता वाढल्यामुळे शरीरामध्ये रासायनिक असंतुलन निर्माण होते. असे असुंतलन जीवघेणे होण्याची शक्यता असते. अतिसारामुळे झालेल्या शुष्कतेमुळे वृक्काचे काम थांबणे, मेंदूच्या कार्यात अडथळा, संधिशोथ, आणि त्वचा विकार उद्भवतात. +निदान ‌– अतिसारच्या बहुतेक रुग्णामध्ये जोपर्यंत अतिसार तीव्र होत नाही तोपर्यंत निदान करण्याची आणि उपचाराची फारशी आवश्यकता नसते. पण अतिसार झालेल्या रुग्णास 102 पर्यंत ताप, शुष्कतेची लक्षणे , शौचामधून रक्त, पोटदुखी, आणि प्रतिजैविके घेतल्याची माहिती असल्यास त्वरित वैद्यकीय उपचाराची गरज आहे. +निदान पद्धतीमध्ये परजीवी शोधण्यासाठी आणि वृद्धि मिश्रणामध्ये जंतुसंसर्गाची शौच तपासणी करावी लागते. ब-याच रुग्णामध्ये ही चाचणी नकारात्मक येते. अतिसाराचे नेमके कारण कळत नाही. अतिसार झाल्याची लक्षणे सुरू झाल्यावर त्वरित या तपासण्या केल्या तरच नेमके कशामुळे अतिसार झाला आहे याचे निदान करता येते. दोन महिन्याहून अधिक काळ प्रतिजैविके घेणा-या रुग्णामध्ये प्रतिजैविक संबंधी विषारी द्रव्ये आणि बृहहदांत्रशोथ – कोलायटिस असल्यास खात्री करून घ्यावी लागते. शौचामधून रक्त पडत असल्याचे निदान सूक्ष्मदर्शक तपासणीमधून करता येते. शौचामधून रक्त पडणे आतड्याचा तीव्र दाह होत असल्याचे लक्षण आहे. आतड्याची दुर्बीणीतून तपासणी केल्यास आतड्याचा दाह किती तीव्र आहे हे ठरवता येते. रक्त तपासण्यामध्ये पोटॅशियम, मॅग्नेशियम आणि रक्तपेशींचे प्रमाण मोजणे आवश्यक असते. +दीर्घकालीन अतिसार याहून अगदी वेगळा असतो. बहुतेक रुग्ण एवढ्या दिवसात आपली तपासणी करवून घेतात. दीर्घकालीन अतिसाराचे प्रमुख कारण परजीवी आतड्यामध्ये असणे . काळजीपूर्वक घेतलेल्या रुग्णाच्या माहितीमध्ये आधी घेतलेली औषधे, आहारातील बदल, कौटुंबिक इतिहास, आणि इतर लक्षणांचा समावेश होतो. 4.5 किलो घटलेले वजन, शौचावाटे रक्त पडणे आणि रात्री शौचासाठी झोपल्यानंतर उठावे लागणे हे काळजी करण्यासारखी स्थिति दर्शवतात. +डॉक्टरांनी लिहून दिलेली औषधे, आणि केमिस्टकडे मिळणारी औषधामध्ये असलेले लॅक्टोज आणि सॉरबिटॉल सारख्या घटकांना काही व्यक्ती संवेदनशील असतात. अशा संवेदनशील व्यक्तींना अशा घटकामुळे अतिसार होऊ शकतो. अधिहर्षता किंवा त्वचेमध्ये होणारा बदल हे आणखी एक कारण. कधी कधी ताण असल्यास अतिसार होण्याची शक्यता असते. परीक्षेच्या काळात किंवा पळण्याच्या शर्यती आधी ताणामुळे शौचास सारखे जावे लागणे हे ताणाचे लक्षण आहे. +शौच, रक्त आणि मूत्र तपासणी दीर्घकालीन अतिसाराच्या नेमक्या निदानासाठी करणे आवश्यक आहे. दुर्बीणीतून आतड्याची तपासणी आणि क्ष किरण चिकित्सा वारंवार केल्यानंतर योग्य ते निदान करता येते. +उपचार - +अतिसाराच्या उपचारामध्ये नेमके अतिसाराचे कारण शोधून काढण्याकडे भर असतो. प्राथमिक उपचारामध्ये शुष्कता थांबविणे आणि शरीरातील पाण्याचे प्रमाण पूर्ववत करण्यावर भर असतो. कोणत्या पद्धतीने शरीरातील गेलेल्या द्रवाची भरपाई करायची हे किती द्रव शरीरातून बाहेर गेला यावर अवलंबून असते. द्रवाची भरपाई तोडाने जलसंजीवनी , फळांचा रस, देऊन करता येते. तोंडाने किंवा शिरेमधून सलाइन द्वारे द्रवाचे शरीरातील प्रमाण पूर्ववत करता येते. शक्यतो जलसंजीवनीचा वेळीच वापर केल्यास शिरेमधून द्रव द्यावे लागत नाहीत. +शरीर शुष्कतेचे कोणतेही लक्षण दिसले म्हणजे वैद्यकीय सल्ला घेणे आवश्यक आहे. जलसंजीवनी घेण्याची झाल्यास तयार मिश्रणे किंवा घरी बनवलेली जलसंजीवनी त्वरित घेण्यास प्रारंभ करावा. जागतिक आरोग्य संघटनेने सुचविलेले मिश्रण बनवून थोडे थोडे सतत घेत रहावे. जागतिक आरोग्य संघटनेचा फॉर्म्युला खालीलप्रमाणे- +• घरगुती मीठ तीन चतुर्थांश चमचा +• खाण्याचा सोडा एक चमचा +• एका संत्र्याचा रस +• पाणी एक लिटर +दीर्घकालीन अतिसारामध्ये सुद्धा आवश्यकतेनुसार अन्न घेणे चालू ठेवावे. किती आणि कोणते अन्न घ्यावे यासाठी वैद्यकीय सल्ला घ्यावा. +आतड्यांची हालचाल थांबावी यासाठी लोपरामाइड, डायफेनोक्झायलेट दीर्घकालीन अतिसारावर उपयोगी आहेत. त्यांचा वापर शरीराचे तापमान वाढले असेल किंवा शौचामधून रक्त पडत असेल तर मर्यादित आहे. वैद्यकीय सल्ल्याशिवाय त्यांचा वापर करू नये. +अतिसाराच्या लक्षणानुरूप आणि कारणाप्रमाणे उपचार उपलब्ध आहेत. अतिसारावर उपचार म्हणून इसबगोल घेतात. इसबगोल बियामधून बाहेर पडणा-या श्लेष्मामध्ये आतड्यातील पाणी शोषण्याचा गुणधर्म आहे. त्यामुळे शौच पातळ झाले असल्यास त्याची घनता वाढते. पित्त क्षार (बाइल सॉल्ट) तक्रारीमुळे अतिसार झाला असल्यास कोलिस्टेरामिन देण्यात येते. कमी मेद /तेले असलेले अन्न किंवा पचण्यास सुलभ तेले असलेले अन्न काहीं रुग्णाना श्रेयस्कर ठरते. काहीं आजारात नवी अतिसार प्रतिबंधक औषधामुळे आतड्यामधील अन्नामधील पाणी जाणे थांबवते. काहीं रुग्णाना लॅक्टोजसारख्या घटकामुळे अतिसार होतो. अशी लॅक्टोज असलेली औषधे वैद्यकीय सल्ल्यानुसार घ्यावीत. +पर्यायी उपचार – +अतिसार कशामुळे झाला आहे हे शोधून त्यावर उपचार करण्याने शरीरातील महत्त्वाचे क्षार आणि पाणी शरीरातून बाहेर जाणे थांबते. पाण्याचे शरीरातून होणारे उत्सर्जन दीर्घकाळ चालू राहणे घातक आहे. पण त्याच वेळी शरीरात अनावश्यक असलेला घातक पदार्थ बाहेर जाणे हा घातक पदार्थ बाहेर टाकण्याचा आवश्यक मार्ग असू शकतो. +अतिसार बरा करण्याचा परिणामकारक मार्ग म्हणजे आतड्यातील जिवाणूची पूर्ववत वाढ करण्यास मदत करणे. आतड्यात लॅक्टोबॅसिलस असिडोफिलस, लॅ. बायफिडस, आणि सॅकॅरोमायसिस बोउलार्डी हे तीन यीस्ट कुलातील जिवाणू आतड्याच्या सामान्य कार्यासाठी आवश्यक आहेत. प्रतिजैवेके संबंधी अतिसारामध्ये या तीन जिवाणूंची संख्या कमी झालेली असते. या जिवाणूंचा जैवौपचार पद्धतीत अतिसार नियंत्रणासाठी वापर होतो. +शरीरातील निघून गेलेल्या घटकांची भरपाई करणे अतिसारामध्ये तेवढेच आवश्यक आहे. झिंक पुरेशा प्रमाणात दिल्याने शरीराची प्रतिकार यंत्रणा परत कार्यान्वित होते. शरीरातील झिंक (जस्त) कमी झाले असल्यास अतिसार दीर्घकालीन अतिसारामध्ये बदलतो. कुमारवयीन रुग्णामध्ये झिंक दिल्याने त्यांची वाढ पूर्ववत होते. भरपूर द्रवपदार्थ, दिल्याने शुष्कता येत नाही. ब्रॅट आहार दिल्याने आतड्यांची स्थिति पूर्ववत होते. ब्रॅट हे बनाना, राइस,ॲसपल आणि टोस्ट चे लघुरूप आहे. या चार पदार्थाच्या आहारावर अवलंबून असलेल्या रुग्णामध्ये विरधळणारे आणि न विरघळणारे तंतू, आतड्याचा दाह न होता आहारातून मिळतात. टोस्ट थोडा काळा किंवा अधिक ब्राउन भाजला तर जिवाणू विषे चारकोल मध्ये शोषली जाऊन शरीरातून बाहेर जातात. +लहान मुलामध्ये आणि बालकामध्ये होमिओपॅथीच्या औषधाने अतिसारावर चांगला परिणाम होतो. +पूर्वानुमान- +अतिसाराचे कारण पूर्वानुमानाशी संबंधित आहे. सुधारित देशामध्ये अतिसाराच्या , संसर्गजन्य अतिसाराच्या कारणाने आजारी पडणे हे सामान्य व्यक्तीस असह्य होते. औद्योगिक आणि विकसनशील देशामध्ये अतिसाराचे गंभीर परिणाम होतात. वेळीच उपचार केले नाहीत तर मृत्यू ओढवतो. +दीर्घकालीन आजारामध्ये अतिसाराचे कारण शोधण्यासाठी ब-याच चाचण्या कराव्या लागतात. नेमके कारण 90% रुग्णामध्ये सापडते. इतर रुग्णामध्ये नेमके कारण सापडले नाही तर आतड्यांची हालचाल नियंत्रित करणे आणि स्थूल मानाने औषध देणे एवढेच शक्य आहे. +प्रतिबंध : शुद्ध आहर, स्वच्छता , अन्न हाताळण्याच्या निरोगी सवयी यामुळे अतिसार पसरत नाही. प्रवासी अतिसार पेप्टो बिस्मॉल किंवा प्रतिजैविकामुळे आटोक्यात येतो. शुष्कता येऊ ना देणे आणि शुष्कतेच्या लक्षणावर शीघ्र उपचार करणे हे अत्यावश्यक आहे. +शरीरातील पाण्याचे प्रमाण कमी होऊ नये म्हणून प्रयत्न करणे गरजेचे असते. ओ. आर. एस. युक्त पाणी घेणे गरजेचे आहे. एक लिटर पाण्यात एक मूठ साखर आणि चिमुटभर मीठ घातल्यास ओ. आर. एस. तयार होते. अंतराने मीठ आणि साखरेचे पाणी घेतल्यास फायदा होतो. यामुळे शरीरातील पाण्याची कमी भरून निघते , तसेच अशक्तपणा ही काही प्रमाणात कमी होतो. ओ. आर. एस. या उपचार पद्धतीमुळे अनेक बालकांचे प्राण आजपर्यंत वाचले आहेत. ओ. आर. एस. मधील मिश्रणामुळे मोठ्या आतड्यात पाणी धरून ठेवले जाते. +गरज पडल्यास डॉक्टरांच्या सल्याने योग्य ती प्रतिजैविके घेणे इष्ट आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4848.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4848.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e3d8e8c295c96192db0bee4760b9bf5e29632ed4 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4848.txt @@ -0,0 +1 @@ +† खेळलेले सामने (गोल). diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4853.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4853.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..095822b7a8a7fceab5c64cad24c46d12db5123b4 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4853.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +डार्डेनेल्झ (तुर्की: Çanakkale Boğazı, ग्रीक: Δαρδανέλλια) ही युरोप व आशिया ह्यांची सीमा ठरवणारी एक सामुद्रधुनी आहे. ही सामुद्रधुनी मार्माराच्या समुद्राला एजियन समुद्रासोबत जोडते. डार्डेनेल्झ व बोस्फोरस ह्या तुर्कस्तानमधील सामुद्रधुन्या जलवाहतूकीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या सर्वात अरुंद जलमार्ग आहेत. ह्या दोन सामुद्रधुन्यांमार्फत काळ्या समुद्रापासून एजियन समुद्रापर्यंत (पर्यायाने भूमध्य समुद्रापर्यंत जलवाहतूक शक्य होते. +डार्डेनेल्झची लांबी ६१ किमी असून कमाल रूंदी ६ किमी तर किमान रूंदी १.२ किमी इतकी आहे तर सरासरी खोली १८० फूट आहे. डार्डेनेल्झच्या दोन्ही किनाऱ्यांवर चानाक्काले शहर वसले आहे. + +गुणक: 40°12′N 26°24′E / 40.2°N 26.4°E / 40.2; 26.4 diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4875.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4875.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b2d45eda48694fe025cde241df628365c9661d22 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4875.txt @@ -0,0 +1 @@ +डाल्टन कोनिंगहॅम (१० मे, १८९७:डर्बन, दक्षिण आफ्रिका - ७ जुलै, १९७९:डर्बन, दक्षिण आफ्रिका) हा  दक्षिण आफ्रिकाकडून १९२३ मध्ये १ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4877.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4877.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e1e012bb9ecf8f89c003075af41581c824bbb507 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4877.txt @@ -0,0 +1,2 @@ + +डॅल्मॅशिया (लॅटिन: Dalmatia) हा रोमन साम्राज्याचा एक प्रांत होता. आजचे अल्बानिया, क्रोएशिया, सर्बिया, कोसोवो, बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिना व मोंटेनेग्रो हे देश या प्रदेशात समाविष्ट होते. डॅल्मॅशियाला याआधी इलिरिया (ग्रीक) किंवा इलिरिकम (लॅटिन) या नावांनी ओळखले जात असे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_488.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_488.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..865e8b20f317c0ff129db1a592de00e47986513f --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_488.txt @@ -0,0 +1 @@ +होएल आंतोनियो अग्विलार चिकास स्पॅनिश: Joel Antonio Aguilar Chicas; २ जुलै १९७५ (1975-07-02)) हा एल साल्व्हाडोर देशाचा एक फुटबॉल पंच आहे. तो २००१ सालापासून फिफा नियुक्त आंतरराष्ट्रीय पंच म्हणून काम पाहत आहे. त्याने आजवर २०१० व २०१४ फिफा विश्वचषक स्पर्धा, २०१३ कॉन्फेडरेशन्स चषक व इतर अनेक आंतरराष्ट्रीय स्पर्धांमधील सामन्यांमध्ये प्रमुख पंचाचे काम केले आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4896.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4896.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..530e848b8242af9fdc36964dc8f1678f97e8d9ec --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4896.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +डावजे हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील मुळशी तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. हिवाळ्यात शीतल वातावरण असते. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १६२० मिमी पर्यंत असते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4917.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4917.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9f780f93a8fdc897e04239f72915c47bbc4e0748 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4917.txt @@ -0,0 +1 @@ +डॉ.राम पंडित हे एक मराठी गझलकार आहेत. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4946.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4946.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4fb415121df1cecd43897ab21c72af28f468369a --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4946.txt @@ -0,0 +1,9 @@ +डिऑक्सिरायबो न्यूक्लेइक आम्ल (इंग्लिश: Deoxyribo nucleic acid, डिऑक्सिरायबो न्यूक्लेइक अ‍ॅसिड) हे मानवी शरीरातील प्रत्येक पेशीमध्ये असलेया केंद्रबिंदूमध्ये असलेले एक प्रकारचे आम्ल होय. या प्रकारच्या आम्लांना न्यूक्लेइक[मराठी शब्द सुचवा] आम्ल असे म्हणतात. डिऑक्सिरायबो न्यूक्लेइक आम्लाच्या म्हणजेच डीएनए मध्ये जीवित प्राण्याबद्दलची माहिती साठवून ठेवलेली असते. ही माहिती एका पिढीतून दुसऱ्या पिढीकडे जाणाऱ्या गुणदोषांना कारणीभूत असते. ही माहिती केंद्रबिंदूत २३ जोड्या असलेल्या गुणसूत्रांद्वारे साठवली जाते. गुणसूत्रांच्या प्रत्येक जोडीत एक गुणसूत्र पित्याकडून व एक मातेकडून येतो. मानवी शरीर रचनेमध्ये मानवी रूप, रंग, बुद्धिमत्ता, कौशल्य, डोळ्याचा रंग, आकार, रूप, कातडीचा रंग हे सर्व महत्त्वाचे घटक असतात. हे घटक गुणसूत्रे ठरवतात. गुणसूत्रतंत्राधारे डीएनए चाचणीतून व्यक्तीच्या मातापित्यांची ओळख निश्चित करता येते. न्यायसहायक शास्त्रात (फोरेन्सिक) याचा उपयोग होतो.प्रत्येक व्यक्क्तीच्या सेल न्युक्लिअस मध्ये डी एन ए असते.. सन १८६९ मध्ये स्वीडिश फिजिशिअन फ्रायड्रिच माईस्चर याने एका वापरलेल्या सर्जिकल बॅंडेजमधील पू व रक्त यामधून एक सूक्ष्म पदार्थ वेगळा केला. सेलच्या (पेशीच्या) न्युक्लिअसमध्ये त्याचे अस्तित्व असल्याने त्याला 'न्युक्लेईन' असे नाव दिले गेले. हेच न्यूक्लेइन पुढे डीएनए म्हणून ओळखले जाऊ लागले. +डीएनए मध्ये कोडिंग आणि नॉनकोडिंग असे क्रम असतात. नॉन कोडिंग डीएनए बेसेसचा क्रम प्रत्येक व्यक्तीचा वेगळा असतो. व्यक्तीचे वेगळेपण या क्रमावर अवलंबून असते. त्यामुळे व्यक्तीची ओळख नॉन कोडिंग बेसेसच्या क्रमावरून होते. आई, वडील, मुलगा, मुलगी यांचे डीएनए ठसे समप्रमाणात आढळतात. सावत्र मुलाचे ठसे मात्र वेगळे असतात. आयडेन्टिकल जुळ्यांमध्ये डीएनए ठसे एकसारखेच असतात. +डीएनए टेस्ट करताना व्यक्तीच्या रक्त, केस, वीर्य, इत्यादी नमुन्यातून डीएनए वेगळी केले जातात. त्यासाठी रसायनांचा वापर केला जातो. त्यानंतर पॉलिमरेज चेन रिअ‍ॅक्शनच्या सहाय्याने घेतलेल्या डीएनए नमुन्यातील मात्रा वाढवण्यात येते. व त्याचे तुकडे केले जातात. या प्रक्रियेला फ्रॅगमेंटेशन असे म्हणतात. नंतर इलेक्ट्रोफोरेसीनने हे तुकडे वेगळे करून त्यांचे सदर्न ब्लॉटिंग पद्धतीने नायलॉन मेंब्रेनवर स्थलांतरण करण्यात येते. त्या ठशांमध्ये स्पष्टपणा यावा यासाठी रेडिओअ‍ॅक्टिव्ह रसायनाने लेबलिंग करण्यात येते. मेंब्रेनवर एक्स रे फिल्म ठेवण्यात येते. आणि मग रेडिओ अ‍ॅक्टिव्ह किरणांनी ती डेव्हलप केली जाते. मग हे ठसे पट्ट्याच्या रूपात दिसू लागतात. अशा प्रकारे डीएनए ठसे मिळवले जातात.आणि मग ते ठसे इतर ठशांबरोबर जुळतात की नाही ते पाहिले जाते व निष्कर्ष काढले जातात. +एखाद्या व्यक्तीची डीएनए चाचणी करण्यासाठी कायदेशीर परवानगी घेणे मात्र अत्यावश्यक आहे. भारतात हैदराबाद, बंगलोर इत्यादी ठिकाणी अत्याधुनिक डीएनए चाचणी केंद्रे आहेत. +सर्वसामान्यपणे शास्त्रीय पद्धतीने गुन्ह्याचा तपास करण्यासाठी डीएनए चाचणी केली जात असली तरी इतरही ठिकाणी ती चाचणी उपयुक्त ठरते.उदाहरणार्थ -- +१) अनुवंशिक रोग, विकार, विकृती यांची माहिती नवजात बालकाच्या जन्माआधी डीएनए चाचणीने मिळावता येते. व त्यावर वेळीच योग्य उपचार करता येतात. +२) डीएनए चाचणीचा वापर करून बी-बियाणे, तसेच विक्रीसाठी ठेवले मांस, मशरूमसारखे पदार्थ यांचा दर्जा तपासता येतो. +३) डीएनए चाचणीवरून स्थलांतरित व्यक्तीचे, प्राण्याचे वा वनस्पतीचे मूळ स्थान ओळखता येते. +४) डीएनए चाचणीमुळे व्यक्तीचे मातृत्त्व vaa पितृत्त्व सिद्ध करता येते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4950.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4950.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4fb415121df1cecd43897ab21c72af28f468369a --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4950.txt @@ -0,0 +1,9 @@ +डिऑक्सिरायबो न्यूक्लेइक आम्ल (इंग्लिश: Deoxyribo nucleic acid, डिऑक्सिरायबो न्यूक्लेइक अ‍ॅसिड) हे मानवी शरीरातील प्रत्येक पेशीमध्ये असलेया केंद्रबिंदूमध्ये असलेले एक प्रकारचे आम्ल होय. या प्रकारच्या आम्लांना न्यूक्लेइक[मराठी शब्द सुचवा] आम्ल असे म्हणतात. डिऑक्सिरायबो न्यूक्लेइक आम्लाच्या म्हणजेच डीएनए मध्ये जीवित प्राण्याबद्दलची माहिती साठवून ठेवलेली असते. ही माहिती एका पिढीतून दुसऱ्या पिढीकडे जाणाऱ्या गुणदोषांना कारणीभूत असते. ही माहिती केंद्रबिंदूत २३ जोड्या असलेल्या गुणसूत्रांद्वारे साठवली जाते. गुणसूत्रांच्या प्रत्येक जोडीत एक गुणसूत्र पित्याकडून व एक मातेकडून येतो. मानवी शरीर रचनेमध्ये मानवी रूप, रंग, बुद्धिमत्ता, कौशल्य, डोळ्याचा रंग, आकार, रूप, कातडीचा रंग हे सर्व महत्त्वाचे घटक असतात. हे घटक गुणसूत्रे ठरवतात. गुणसूत्रतंत्राधारे डीएनए चाचणीतून व्यक्तीच्या मातापित्यांची ओळख निश्चित करता येते. न्यायसहायक शास्त्रात (फोरेन्सिक) याचा उपयोग होतो.प्रत्येक व्यक्क्तीच्या सेल न्युक्लिअस मध्ये डी एन ए असते.. सन १८६९ मध्ये स्वीडिश फिजिशिअन फ्रायड्रिच माईस्चर याने एका वापरलेल्या सर्जिकल बॅंडेजमधील पू व रक्त यामधून एक सूक्ष्म पदार्थ वेगळा केला. सेलच्या (पेशीच्या) न्युक्लिअसमध्ये त्याचे अस्तित्व असल्याने त्याला 'न्युक्लेईन' असे नाव दिले गेले. हेच न्यूक्लेइन पुढे डीएनए म्हणून ओळखले जाऊ लागले. +डीएनए मध्ये कोडिंग आणि नॉनकोडिंग असे क्रम असतात. नॉन कोडिंग डीएनए बेसेसचा क्रम प्रत्येक व्यक्तीचा वेगळा असतो. व्यक्तीचे वेगळेपण या क्रमावर अवलंबून असते. त्यामुळे व्यक्तीची ओळख नॉन कोडिंग बेसेसच्या क्रमावरून होते. आई, वडील, मुलगा, मुलगी यांचे डीएनए ठसे समप्रमाणात आढळतात. सावत्र मुलाचे ठसे मात्र वेगळे असतात. आयडेन्टिकल जुळ्यांमध्ये डीएनए ठसे एकसारखेच असतात. +डीएनए टेस्ट करताना व्यक्तीच्या रक्त, केस, वीर्य, इत्यादी नमुन्यातून डीएनए वेगळी केले जातात. त्यासाठी रसायनांचा वापर केला जातो. त्यानंतर पॉलिमरेज चेन रिअ‍ॅक्शनच्या सहाय्याने घेतलेल्या डीएनए नमुन्यातील मात्रा वाढवण्यात येते. व त्याचे तुकडे केले जातात. या प्रक्रियेला फ्रॅगमेंटेशन असे म्हणतात. नंतर इलेक्ट्रोफोरेसीनने हे तुकडे वेगळे करून त्यांचे सदर्न ब्लॉटिंग पद्धतीने नायलॉन मेंब्रेनवर स्थलांतरण करण्यात येते. त्या ठशांमध्ये स्पष्टपणा यावा यासाठी रेडिओअ‍ॅक्टिव्ह रसायनाने लेबलिंग करण्यात येते. मेंब्रेनवर एक्स रे फिल्म ठेवण्यात येते. आणि मग रेडिओ अ‍ॅक्टिव्ह किरणांनी ती डेव्हलप केली जाते. मग हे ठसे पट्ट्याच्या रूपात दिसू लागतात. अशा प्रकारे डीएनए ठसे मिळवले जातात.आणि मग ते ठसे इतर ठशांबरोबर जुळतात की नाही ते पाहिले जाते व निष्कर्ष काढले जातात. +एखाद्या व्यक्तीची डीएनए चाचणी करण्यासाठी कायदेशीर परवानगी घेणे मात्र अत्यावश्यक आहे. भारतात हैदराबाद, बंगलोर इत्यादी ठिकाणी अत्याधुनिक डीएनए चाचणी केंद्रे आहेत. +सर्वसामान्यपणे शास्त्रीय पद्धतीने गुन्ह्याचा तपास करण्यासाठी डीएनए चाचणी केली जात असली तरी इतरही ठिकाणी ती चाचणी उपयुक्त ठरते.उदाहरणार्थ -- +१) अनुवंशिक रोग, विकार, विकृती यांची माहिती नवजात बालकाच्या जन्माआधी डीएनए चाचणीने मिळावता येते. व त्यावर वेळीच योग्य उपचार करता येतात. +२) डीएनए चाचणीचा वापर करून बी-बियाणे, तसेच विक्रीसाठी ठेवले मांस, मशरूमसारखे पदार्थ यांचा दर्जा तपासता येतो. +३) डीएनए चाचणीवरून स्थलांतरित व्यक्तीचे, प्राण्याचे वा वनस्पतीचे मूळ स्थान ओळखता येते. +४) डीएनए चाचणीमुळे व्यक्तीचे मातृत्त्व vaa पितृत्त्व सिद्ध करता येते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4990.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4990.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a5cdc78787a63f2ce1b500f729b6c9b56808bc84 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_4990.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +१९ ऑगस्ट, इ.स. २००७ +दुवा: cricketarchive.com (इंग्लिश मजकूर) diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6fd8892ecfa644e079e57a8e0617d183210c7bc1 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +गुणक: 40°19′22″N 78°55′15″W / 40.32278°N 78.92083°W / 40.32278; -78.92083 + +जॉन्सटाऊन (इंग्लिश: Johnstown) हे अमेरिकेच्या पेन्सिल्व्हानिया राज्यामधील एक छोटे शहर आहे. हे शहर पेन्सिल्व्हानियाच्या पश्चिम भागात पिट्सबर्गपासून ६७ मैल अंतरावर वसले आहे. २०१० साली जॉन्सटाऊनची लोकसंख्या सुमरे २० हजार होती. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5000.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5000.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..325b15a94934c167e559cb5d90e39478b69bb70e --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5000.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +डिकॅटर काउंटी, टेनेसी ही अमेरिकेच्या टेनेसी राज्यातील ९५ पैकी एक काउंटी आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र येथे आहे. +२०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या इतकी होती. +डिकॅटर काउंटी, टेनेसीची रचना रोजी झाली. या काउंटीला यांचे नाव दिलेले आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5019.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5019.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fe859619502d7309e89cb58dbb4e829bba682099 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5019.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +एप्रिल २३, इ.स. २००७ +दुवा: [---] (इंग्लिश मजकूर) diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5022.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5022.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0db07ddb47380f883015b2a00d12f90a6d549803 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5022.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +डिग्रस हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील परभणी जिल्ह्यातील पालम तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे.येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १४ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो.पावसाळ्यात दिवसा तापमान ३० अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.वार्षिक पर्जन्यमान ५६० मिमी असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून मध्य हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४० अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २४ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5023.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5023.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7bbb4fd9a807cc4aa4123992373b666f5d737b93 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5023.txt @@ -0,0 +1,14 @@ +डिग्रस हे महाराष्ट्रतील बीड जिल्ह्यातील गाव आहे.[१] हे गाव महाराष्ट्रातील कासार समाजाचे तीर्थक्षेत्र आहे कारण तिथे कासारांची कुलदेवता कालिंका देवीचे मंदिर आहे.[२] कालिंका देवी यात्रेदरम्यान, देवी कालिंका आणि तिच्या चार भगिनी देवतांचे आशीर्वाद घेण्यासाठी लोक लांबून येतात.[३] तसेच डिग्रसला कासार समाजाचे माहेरघर म्हणून संबोधले जाते. +१९° ०६′ ०१.३″ N, ७६° २१′ १३.८″ E +[[वर्ग: महाराष्ट्र राज्यातील शहरे व गावे]] +डिग्रस हे गाव कालिंका देवी मंदिरासाठी ओळखले जाते. देवी कालिंका ही भारतातील महाराष्ट्र राज्यात प्रामुख्याने 'कासार' समाजाची देवता आहे.[४] +डिग्रस हे गाव गोदावरी नदीच्या काठी बीड जिल्ह्याच्या ईशान्य दिशेला परभणी जिल्ह्याला लागून आहे. + +डिग्रसमध्ये कालिंका देवी, हनुमान मंदिर, श्री स्वामी समर्थ केंद्र, जानकाई माता, विठ्ठल रुक्मिणी मंदिर, खंडोबा, काकनाई इत्यादी. मंदिरे आहेत.कालिंका देवी ही कासार समाजाची देवता असल्याने अनेक भाविक दरवर्षी कालिंका देवीच्या मंदिराला भेट देतात, विशेषतः कासार समुदायातून. +जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळा, डिग्रस हे गावातील एकमेव शैक्षणिक संस्था आहे जी की बीड जिल्हा परिषद द्वारे कार्यरत आहे. +डिग्रस बीड जिल्ह्यातील लोकसंख्येच्या दृष्टीने लहान गावांपैकी एक आहे. २०१८ नुसार गावात १२०३ लोक राहतात.[५] +भाषा +मराठी ही अधिकृत आणि सर्वाधिक बोलली जाणारी भाषा आहे.[६] +जवळचे विमानतळ - लातूर विमानतळ (१०० किमी)[७] +जवळचे रेल्वेस्थानक- परळ वैजनाथ रेल्वे स्थानक (४५ किमी)[८] +जवळचे राज्य परिवहन स्थानक- माजलगाव बस स्थानक (२७ किमी) diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_503.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_503.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5c55e54a6097ad9217f67b96b351ebcb882b904c --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_503.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +जोग नदी ही महाराष्ट्रातील रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील सावित्री नदी आणि जगबुडी नदी यांच्या मध्ये असणारी एक पश्चिम वाहिनी नदी आहे. या नदीवर दापोली हे कोकणातील शहर वसले आहे. +जोग नदी हा लेख अपूर्ण आहे आणि पूर्ण करण्यास आपण हातभार लावू शकता. +हा लेख संपादित करण्यासाठी येथे टिचकी द्या. +'विकिपीडिया' मध्ये अपूर्ण लेख संपादित करण्यासाठी मदतीचा लेख येथे उपलब्ध आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5030.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5030.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2bbb4a2d8d8007448ab57fb6fe838c13f6eb57b1 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5030.txt @@ -0,0 +1,2 @@ + +संगणनात, डिजिटल ऑब्जेक्ट आइडेंटिफायर किंवा 'डीओआय' मानकीकरण आंतरराष्ट्रीय संस्था (आयएसओ) द्वारे मानकीकृत सातत्यपूर्ण अभिज्ञापक अथवा विशिष्ट गोष्टी ओळखण्यासाठी वापरले जाते.[१] हॅंडल सिस्टमचे अंमलबजावणी,[२][३]डीओआय प्रामुख्याने शैक्षणिक, व्यावसायिक आणि ओळखण्यासाठी ओळखले जातात जर्नल लेख, संशोधन अहवाल आणि डेटा संच आणि अधिकृत प्रकाशनासारख्या सरकारी माहिती, जरी ते व्यावसायिक व्हिडिओंसारख्या इतर प्रकारच्या माहिती संसाधनांची ओळख घेण्यासाठी वापरली गेली असली तरीही.[४] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5084.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5084.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f2cf1f2eb412a7d6556bea0ca8de50336c658af7 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5084.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिकेतील भागांची यादी + +डिमन हे स्टार ट्रेक:व्हॉयेजर मालिकेतील चौथ्या पर्वाचा, चोवीसवा भाग आहे व संपूर्ण मालिकेतील ९२वा भाग आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_510.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_510.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fb0b17bb6915cc050b501bb211c610dc255299e9 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_510.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +जोगमोडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील पेठ तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सियसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान २,००० मि.मी.पर्यंत असते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5101.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5101.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..37aca40f14d4de139a078aa338876ea81acb863f --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5101.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +डायना दीया (जन्म १ ऑगस्ट १९९३ , दिल्ली) ही एक भारतीय अभिनेत्री आहे जिला कसम तेरे प्यार की मालिकेत तिच्या भूमिकेसाठी ओळखले जाते.[१] तिने सह अभिनेता रणदीप हुड्डा सह जन्नत २ या चित्रपटात भूमिका साकारली आहे.[२] +दीयाने एर होस्टेस म्हणून करिअरची सुरुवात केली, त्यानंतर काही वर्षांनी तिने मॉडेलिंग केली. तिने दिल्ली विद्यापीठातून पदवी पूर्ण केली.२०१२ मध्ये ती कुणाल देशमुख दिग्दर्शित जन्नत २ या चित्रपटात काम केले.२००३ मध्ये तिने मार्केट  नावाच्या बोलिव्होड चित्रपटात काम केले.दीया , बालाजी टेलिफिल्म कसम तेरे प्यार की या मालिकेत वर्ष २०१८  मध्ये दिसली होती. २०२० मध्ये तिने लव्हस्कोप हा चित्रपट केला. +डियाना दीया आयएमडीबीवर diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5122.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5122.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..08b9223949f75b70f103c2ebcf074fd3fdf443cd --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5122.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +मारिलियर शॉट, मेरिलियर शॉट, पॅडल स्कूप किंवा रॅम्प शॉट हा क्रिकेट मधील फलंदाजाने चेंडू टोलविण्याचा प्रकार आहे. + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5128.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5128.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c368d63f53adbeda17b8328cb0666137a8412d26 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5128.txt @@ -0,0 +1 @@ +दिलोफोसॉरस ही थेरपीड डायनासॉरची एक प्रजाती आहे जी सुमारे ९ कोटी ३० लाख वर्षांपूर्वी जुरासिक काळाच्या सुरुवातीच्या दरम्यान उत्तर अमेरिकेमध्ये वास्तव्य करत होती. १९४० मध्ये उत्तर ॲरिझोनामध्ये हाडांचे तीन सापळे आढळून आले आणि १९४२ मध्ये अजून दोन उत्तम स्तिथीत सापडले. सर्वात संपूर्ण नमुना १९५४ मध्ये शमुवेल पी. वेलल्स यांनी एम. वेहररिल नावाचे ग्रॅम मेगालोसॉरस या नव्या प्रजातींचा एक भाग बनला. १९६४ साली वेल्समध्ये ह्या प्रजातीचा एक मोठा सापळा आढळला. त्याच्या कवटीवर कपाळावर आच्छादलेल्या गोष्टी लक्षात घेऊन त्यांनी १९७० मध्ये दिलोफोसॉरस वेहररिल म्हणून नवीन प्रजाती घोषित केली. या वंशजातीचे नाव म्हणजे "दोन कपाळांचे सरडे" असा होतो आणि हे नाव जॉन वेहररिल यांच्या सन्मानार्थ ठेवण्यात आले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5145.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5145.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..979c1a53aa426ebe86e04328b988ae11aaab9b9a --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5145.txt @@ -0,0 +1,6 @@ + +डिसेंबर १ हा ग्रेगरी दिनदर्शिकेनुसार वर्षातील ३३५ वा किंवा लीप वर्षात ३३६ वा दिवस असतो. + + + +नोव्हेंबर २९ - नोव्हेंबर ३० - डिसेंबर १ - डिसेंबर २ - डिसेंबर ३ - (डिसेंबर महिना) diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5153.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5153.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..bbfa2390d633cd1050c10067f6e4375eed188484 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5153.txt @@ -0,0 +1,9 @@ + +डिसेंबर १७ हा ग्रेगरी दिनदर्शिकेनुसार वर्षातील ३५१ वा किंवा लीप वर्षात ३५२ वा दिवस असतो. + + + + + + +डिसेंबर १५ - डिसेंबर १६ - डिसेंबर १७ - डिसेंबर १८ - डिसेंबर १९ - डिसेंबर महिना diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5196.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5196.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..666873e353da9ae52c0d6f9886eafe6c39cee291 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5196.txt @@ -0,0 +1 @@ +(Dy) (अणुक्रमांक ६६) रासायनिक पदार्थ. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5199.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5199.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6f56c3cf7fe41b5453cf007535766c0d33cf820c --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5199.txt @@ -0,0 +1,4 @@ + +विजाणू प्रतिमा संवेदकामध्ये छायाचित्रे आणि चलचित्रे टिपून घेणाऱ्या कॅमेऱ्याला डि़जिटल कॅमेरा असे म्हणतात. आजकाल पीडीए, मोबाईल फोन यांसारख्या अनेक यंत्रांमध्ये डि़जिटल कॅमेरे बसविलेले असतात. +डिजिटल कॅमेऱ्यांमध्ये बऱ्याच कंपन्यांनी आपापले कॅमेरे लौंच केले आहेत. +त्यात डी.एस.एल.आर. आणि compact असे दोन मुख्य प्रकार आहेत. डीएसएलआरची लेन्स आपण आपल्या कामानुसार बदलू शकतो diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5204.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5204.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..59f1584602b2c11a759955834968403efc58ba60 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5204.txt @@ -0,0 +1 @@ +दोड्डालहल्ली केम्पेगौडा शिवकुमार (जन्म १५ मे १९६२), हे भारतीय राजकारणी आहेत. सध्या ते कर्नाटक प्रदेश काँग्रेस कमिटीचे अध्यक्ष म्हणूनही काम करत आहेत. एच. डी. कुमारस्वामी यांच्या मंत्रिमंडळात ते पाटबंधारे राज्यमंत्री होते.[१] यापूर्वी त्यांनी सिद्धरामय्या सरकारच्या अंतर्गत कर्नाटक सरकारमध्ये ऊर्जा मंत्री म्हणून काम केले होते.[२] ते कनकापुरा मतदारसंघाचे आमदार आहेत.[३] २०२३ च्या कर्नाटक विधानसभेच्या निवडणुकीसाठी त्यांनी सिद्धरामय्या यांच्यासमवेत प्रचार केला, जिथे त्यांच्या पक्षाने विजय मिळवला. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5218.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5218.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e7c14a3a77b7f0b97d6b6481de12d4c0e5b79e80 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5218.txt @@ -0,0 +1,6 @@ +{{{लोकसंख्या_गणना_वर्ष}}} + +कॉंगोचे लोकशाही प्रजासत्ताक (किंवा डी.आर. कॉंगो) हा मध्य आफ्रिकेतील एक देश आहे. डी.आर. कॉंगो हा क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने आफ्रिकेतील तिसरा व जगातील १२व्या क्रमांकाचा देश आहे. +१९६० सालापर्यंत डी.आर. कॉंगो ही बेल्जियम देशाची ऐतिहासिक वसाहत होती. ऑक्टोबर १९७१ ते मे १९९७ दरम्यान हा देश झैरे ह्या नावाने ओळखला जात असे. १९९६ ते २००३ दरम्यान डी.आर. कॉंगो ह्या देशात २ युद्धे झाली. ह्या युद्धांमध्ये तब्बल ५४ लाख बळी गेले. ह्या युद्धांमुळे हा देश जवळजवळ पूर्णपणे उध्वस्त झाला आहे. +डी.आर. कॉंगो हा जगातील सर्वांत मागासलेल्या व गरीब देशांपैकी एक आहे. आजही रोगराई, दुष्काळ इत्यादी कारणांमुळे येथे दरमहा ४५,००० लोक मृत्यूमुखी पडतात. +याला पूर्वी झैर असे नाव होते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5221.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5221.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..679a1b7310c379c93388a26591d70cc3a4bd74ad --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5221.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्था (डीआरडीओ) या नावाने प्रसिद्ध असलेल्या या संस्थेची स्थापना १९५८ साली झाली. +पंतप्रधानांच्या शास्त्रीय सल्लागाराच्या मार्गदर्शनाखाली ही संस्था राष्ट्रीय सुरक्षेसाठी लागणाऱ्या अत्याधुनिक शस्त्रास्त्र, उपकरणांचा विकास करणे, संशोधन करणे, इतर संस्थांच्या सहकार्याने आणि राष्ट्रीय संशोधन संस्थांच्या साहाय्याने नवीन चाचणी घेणे, संशोधन कार्यक्रम राबवणे इ. कार्य करणे. +एरोनॉटिक्स, रॉकेट आणि क्षेपणास्त्र, इलेक्ट्रॉनिक्स इन्स्ट्रुमेन्टेशन, व्हेइकल, अभियांत्रिकी, नावेल सिस्सिटम, आर्मामेन्ट टेक्नॉलॉजी, एक्स्पोलॉजी रिसर्च, रोबोटिक्स यांसारख्या अनेक शाखांचा समावेश होतो. संरक्षण समस्येचे संख्यात्मक विश्लेषण करणे, स्फोटक वस्तूंची सुरक्षित हाताळणी करण्यासंदर्भात सल्ला व मार्गदर्शन देण्याचे कार्य ही संस्था करते. संस्थेमध्ये ५२ प्रगत प्रयोगशाळा आहेत, ५००० च्यावर शास्त्रज्ञ व २५००० शास्त्रीय व संबधीत मनुष्यबळ आहे. +लढाऊ विमान, रॉकेट, आखूड पल्ल्याच्या बंदुकी, रिमोट व्हेईकल, क्षेपणास्त्रे, रडार अशी अनेक अत्याधुनिक उपकरणे संस्थेने विकसित केली आहेत. + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5222.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5222.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..679a1b7310c379c93388a26591d70cc3a4bd74ad --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5222.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्था (डीआरडीओ) या नावाने प्रसिद्ध असलेल्या या संस्थेची स्थापना १९५८ साली झाली. +पंतप्रधानांच्या शास्त्रीय सल्लागाराच्या मार्गदर्शनाखाली ही संस्था राष्ट्रीय सुरक्षेसाठी लागणाऱ्या अत्याधुनिक शस्त्रास्त्र, उपकरणांचा विकास करणे, संशोधन करणे, इतर संस्थांच्या सहकार्याने आणि राष्ट्रीय संशोधन संस्थांच्या साहाय्याने नवीन चाचणी घेणे, संशोधन कार्यक्रम राबवणे इ. कार्य करणे. +एरोनॉटिक्स, रॉकेट आणि क्षेपणास्त्र, इलेक्ट्रॉनिक्स इन्स्ट्रुमेन्टेशन, व्हेइकल, अभियांत्रिकी, नावेल सिस्सिटम, आर्मामेन्ट टेक्नॉलॉजी, एक्स्पोलॉजी रिसर्च, रोबोटिक्स यांसारख्या अनेक शाखांचा समावेश होतो. संरक्षण समस्येचे संख्यात्मक विश्लेषण करणे, स्फोटक वस्तूंची सुरक्षित हाताळणी करण्यासंदर्भात सल्ला व मार्गदर्शन देण्याचे कार्य ही संस्था करते. संस्थेमध्ये ५२ प्रगत प्रयोगशाळा आहेत, ५००० च्यावर शास्त्रज्ञ व २५००० शास्त्रीय व संबधीत मनुष्यबळ आहे. +लढाऊ विमान, रॉकेट, आखूड पल्ल्याच्या बंदुकी, रिमोट व्हेईकल, क्षेपणास्त्रे, रडार अशी अनेक अत्याधुनिक उपकरणे संस्थेने विकसित केली आहेत. + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5229.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5229.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4fb415121df1cecd43897ab21c72af28f468369a --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5229.txt @@ -0,0 +1,9 @@ +डिऑक्सिरायबो न्यूक्लेइक आम्ल (इंग्लिश: Deoxyribo nucleic acid, डिऑक्सिरायबो न्यूक्लेइक अ‍ॅसिड) हे मानवी शरीरातील प्रत्येक पेशीमध्ये असलेया केंद्रबिंदूमध्ये असलेले एक प्रकारचे आम्ल होय. या प्रकारच्या आम्लांना न्यूक्लेइक[मराठी शब्द सुचवा] आम्ल असे म्हणतात. डिऑक्सिरायबो न्यूक्लेइक आम्लाच्या म्हणजेच डीएनए मध्ये जीवित प्राण्याबद्दलची माहिती साठवून ठेवलेली असते. ही माहिती एका पिढीतून दुसऱ्या पिढीकडे जाणाऱ्या गुणदोषांना कारणीभूत असते. ही माहिती केंद्रबिंदूत २३ जोड्या असलेल्या गुणसूत्रांद्वारे साठवली जाते. गुणसूत्रांच्या प्रत्येक जोडीत एक गुणसूत्र पित्याकडून व एक मातेकडून येतो. मानवी शरीर रचनेमध्ये मानवी रूप, रंग, बुद्धिमत्ता, कौशल्य, डोळ्याचा रंग, आकार, रूप, कातडीचा रंग हे सर्व महत्त्वाचे घटक असतात. हे घटक गुणसूत्रे ठरवतात. गुणसूत्रतंत्राधारे डीएनए चाचणीतून व्यक्तीच्या मातापित्यांची ओळख निश्चित करता येते. न्यायसहायक शास्त्रात (फोरेन्सिक) याचा उपयोग होतो.प्रत्येक व्यक्क्तीच्या सेल न्युक्लिअस मध्ये डी एन ए असते.. सन १८६९ मध्ये स्वीडिश फिजिशिअन फ्रायड्रिच माईस्चर याने एका वापरलेल्या सर्जिकल बॅंडेजमधील पू व रक्त यामधून एक सूक्ष्म पदार्थ वेगळा केला. सेलच्या (पेशीच्या) न्युक्लिअसमध्ये त्याचे अस्तित्व असल्याने त्याला 'न्युक्लेईन' असे नाव दिले गेले. हेच न्यूक्लेइन पुढे डीएनए म्हणून ओळखले जाऊ लागले. +डीएनए मध्ये कोडिंग आणि नॉनकोडिंग असे क्रम असतात. नॉन कोडिंग डीएनए बेसेसचा क्रम प्रत्येक व्यक्तीचा वेगळा असतो. व्यक्तीचे वेगळेपण या क्रमावर अवलंबून असते. त्यामुळे व्यक्तीची ओळख नॉन कोडिंग बेसेसच्या क्रमावरून होते. आई, वडील, मुलगा, मुलगी यांचे डीएनए ठसे समप्रमाणात आढळतात. सावत्र मुलाचे ठसे मात्र वेगळे असतात. आयडेन्टिकल जुळ्यांमध्ये डीएनए ठसे एकसारखेच असतात. +डीएनए टेस्ट करताना व्यक्तीच्या रक्त, केस, वीर्य, इत्यादी नमुन्यातून डीएनए वेगळी केले जातात. त्यासाठी रसायनांचा वापर केला जातो. त्यानंतर पॉलिमरेज चेन रिअ‍ॅक्शनच्या सहाय्याने घेतलेल्या डीएनए नमुन्यातील मात्रा वाढवण्यात येते. व त्याचे तुकडे केले जातात. या प्रक्रियेला फ्रॅगमेंटेशन असे म्हणतात. नंतर इलेक्ट्रोफोरेसीनने हे तुकडे वेगळे करून त्यांचे सदर्न ब्लॉटिंग पद्धतीने नायलॉन मेंब्रेनवर स्थलांतरण करण्यात येते. त्या ठशांमध्ये स्पष्टपणा यावा यासाठी रेडिओअ‍ॅक्टिव्ह रसायनाने लेबलिंग करण्यात येते. मेंब्रेनवर एक्स रे फिल्म ठेवण्यात येते. आणि मग रेडिओ अ‍ॅक्टिव्ह किरणांनी ती डेव्हलप केली जाते. मग हे ठसे पट्ट्याच्या रूपात दिसू लागतात. अशा प्रकारे डीएनए ठसे मिळवले जातात.आणि मग ते ठसे इतर ठशांबरोबर जुळतात की नाही ते पाहिले जाते व निष्कर्ष काढले जातात. +एखाद्या व्यक्तीची डीएनए चाचणी करण्यासाठी कायदेशीर परवानगी घेणे मात्र अत्यावश्यक आहे. भारतात हैदराबाद, बंगलोर इत्यादी ठिकाणी अत्याधुनिक डीएनए चाचणी केंद्रे आहेत. +सर्वसामान्यपणे शास्त्रीय पद्धतीने गुन्ह्याचा तपास करण्यासाठी डीएनए चाचणी केली जात असली तरी इतरही ठिकाणी ती चाचणी उपयुक्त ठरते.उदाहरणार्थ -- +१) अनुवंशिक रोग, विकार, विकृती यांची माहिती नवजात बालकाच्या जन्माआधी डीएनए चाचणीने मिळावता येते. व त्यावर वेळीच योग्य उपचार करता येतात. +२) डीएनए चाचणीचा वापर करून बी-बियाणे, तसेच विक्रीसाठी ठेवले मांस, मशरूमसारखे पदार्थ यांचा दर्जा तपासता येतो. +३) डीएनए चाचणीवरून स्थलांतरित व्यक्तीचे, प्राण्याचे वा वनस्पतीचे मूळ स्थान ओळखता येते. +४) डीएनए चाचणीमुळे व्यक्तीचे मातृत्त्व vaa पितृत्त्व सिद्ध करता येते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5230.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5230.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c89d3b83e8c74b236ae640142603dd4fe9fbaa50 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5230.txt @@ -0,0 +1,23 @@ +डीएनए (वृत्तपत्र) हे भारताच्या मुंबई शहरातून प्रसिद्ध होणारे वृत्तपत्र आहे. + +आफ्टरनून  +• एशियन एज  +• बॉम्बे समाचार  +• द टाइम्स ऑफ इंडिया  +• बॉम्बे टाइम्स  +• इंडियन एक्सप्रेस  +• डीएनए  +• लोकमत  +• लोकसत्ता  +• महाराष्ट्र टाइम्स  +• मिड-डे  +• मिरर बझ  +• मुंबई मिरर  +• नवा काळ  +• तरुण भारत  +• नवभारत टाइम्स  +• सामना  +• सकाळ  +• द इकॉनॉमिक टाइम्स  +• हिंदुस्तान टाइम्स  +• प्रहार  diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5235.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5235.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..72ccfe2726145e02ba62cb974a5f1268876c7631 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5235.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +डी.एम.डी.के. तथा देसिय मुर्पोक्कु द्रविड कळगम (तमिळ: தேசிய முற்போக்கு திராவிடக் கழகம், राष्ट्रीय द्रविड पुरोगामी संघटना) हा भारताच्या तमिळनाडू राज्यातील एक राजकीय पक्ष आहे. याची स्थापना चित्रपट अभिनेता विजयकांत याने केली होती. +या पक्षाचे चिन्ह डमरू आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5237.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5237.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1b36cfce7e5217fa5bb91fbb01978ad0ff3349e6 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5237.txt @@ -0,0 +1 @@ +डी.एल.एफ. लिमिटेड (दिली लॅन्ड ॲन्ड फायनॅन्स) ही भारत देशामधील सर्वात मोठी रिअल इस्टेट कंपनी आहे. नवी दिल्ली येथे मुख्यालय असलेली डी.एल.एफ. बांधकाम क्षेत्रात अग्रेसर असून तिने दिल्ली परिसरामध्ये अनेक मोठी गृहसंकुले व कार्यालये बांधली आहेत. उत्तरी भारतामधील अनेक शहरांमध्ये आलिशान शॉपिंग मॉल्स व इतर सुविधा निर्माण करण्यात डी.एल.एफ. अग्रेसर आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5270.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5270.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9dea527ac3fb6ced21e31cd799f5201db9a06a81 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5270.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +डग्लस डीसी-६ हे अमेरिकन बनावटीचे, दोन इंजिनांचे प्रवासी जेट विमान आहे. +हे विमान मॅकडोनेल डग्लस डीसी-६ नावानेही ओळखले जाते. याची सैनिकी आवृत्ती अमेरिकेच्या वायुसेनेत सी-११८ लिफ्टमास्टर आणि अमेरिकी आरमारात आर६डी या नावाने ओळखली जाते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5273.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5273.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cdd329cb650ef328e92f5f14098b6577be7fe9a8 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5273.txt @@ -0,0 +1 @@ +डग्लस डीसी-७ हे अमेरिकन बनावटीचे, चार इंजिनांचे पंख्यांवर चालणारे प्रवासी विमान आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5294.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5294.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e810dc501f9c0d330821a787a571a0e642f8375b --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5294.txt @@ -0,0 +1,8 @@ +व्लाम्से वर्वोएर्स्मातस्चप्पी डी लाईन[१] (इंग्रजी: Flemish transport company De Lijn), सहसा डी लाईन म्हणून ओळखले जाते( डच उच्चार: [də lɛi̯n], "द लाइन"), ही बेल्जियममधील फ्लेमिश सरकारद्वारे चालवली जाणारी एक कंपनी आहे. ही कंपनी सार्वजनिक वाहतूकीसाठी सुमारे २२४० बसेस आणि ३९९ ट्राम वापरते. एंटवर्प आणि गेन्टच्या सार्वजनिक वाहतूक कंपन्यांनी एनएमव्हीबी (नॅशनल कंपनी ऑफ नेबरहुड रेल्वे)च्या फ्लेमिश भागाशी संमिश्रण केल्यानंतर १९९१ मध्ये डी लाईनची स्थापना झाली. +समाजवादी राजकारणी स्टीव्ह स्टीवर्ट याने नोंदणीकृत ६५+ वयाच्या फ्लांडर्सच्या रहिवास्यांना फ्लांडर्स भागात फुकट फिरण्याचे धोरण लागू केले होते. त्यानंतर हे धोरण बदलून ६५+ वयाच्या रहिवाशांना स्वस्त वर्षाचे पास खरेदी करण्याची परवानगी देण्यात आली. ते पास संपूर्ण डी लाईन मध्ये वैध आहेत. सुमारे ५२ युरोमध्ये, ज्येष्ठ नागरिक आता त्यांच्या इच्छेनुसार मुक्तपणे प्रवास करू शकतात. २५ वर्षांखालील लोकांसाठी इतर प्रोत्साहने अस्तित्वात आहेत. एनएमबीएस (बेल्जियमचा राष्ट्रीय रेल्वे ऑपरेटर) सह, प्रचंड गर्दीची वाहतूक कमी करण्यासाठी डी लाईनकडे एक अविभाज्य भाग म्हणून पाहिले जाते. +२०१६ मध्ये, अंदाजे ६५ लाख लोकसंख्या असलेल्या परिसरात ५१८१ लाख प्रवाशांची वाहतूक झाली होती. [२] +डी लाईन चालवत असलेले मार्ग +भाडे सर्व प्रकारांसाठी सारखेच आहे. +डी लाईन लिंककार्ट नावाचे एक स्मार्टकार्ड आणि लाईनविंकल नावाची दुकानांची साखळी आहे. +डी लाईन फ्लेमिश ट्राम आणि बस म्युझियमला देखील समर्थन देते, जे अँटवर्पमध्ये आहे आणि अँटवर्प ट्रामवेच्या ट्रॅकशी जोडलेले आहे. +  diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5305.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5305.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4fb415121df1cecd43897ab21c72af28f468369a --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5305.txt @@ -0,0 +1,9 @@ +डिऑक्सिरायबो न्यूक्लेइक आम्ल (इंग्लिश: Deoxyribo nucleic acid, डिऑक्सिरायबो न्यूक्लेइक अ‍ॅसिड) हे मानवी शरीरातील प्रत्येक पेशीमध्ये असलेया केंद्रबिंदूमध्ये असलेले एक प्रकारचे आम्ल होय. या प्रकारच्या आम्लांना न्यूक्लेइक[मराठी शब्द सुचवा] आम्ल असे म्हणतात. डिऑक्सिरायबो न्यूक्लेइक आम्लाच्या म्हणजेच डीएनए मध्ये जीवित प्राण्याबद्दलची माहिती साठवून ठेवलेली असते. ही माहिती एका पिढीतून दुसऱ्या पिढीकडे जाणाऱ्या गुणदोषांना कारणीभूत असते. ही माहिती केंद्रबिंदूत २३ जोड्या असलेल्या गुणसूत्रांद्वारे साठवली जाते. गुणसूत्रांच्या प्रत्येक जोडीत एक गुणसूत्र पित्याकडून व एक मातेकडून येतो. मानवी शरीर रचनेमध्ये मानवी रूप, रंग, बुद्धिमत्ता, कौशल्य, डोळ्याचा रंग, आकार, रूप, कातडीचा रंग हे सर्व महत्त्वाचे घटक असतात. हे घटक गुणसूत्रे ठरवतात. गुणसूत्रतंत्राधारे डीएनए चाचणीतून व्यक्तीच्या मातापित्यांची ओळख निश्चित करता येते. न्यायसहायक शास्त्रात (फोरेन्सिक) याचा उपयोग होतो.प्रत्येक व्यक्क्तीच्या सेल न्युक्लिअस मध्ये डी एन ए असते.. सन १८६९ मध्ये स्वीडिश फिजिशिअन फ्रायड्रिच माईस्चर याने एका वापरलेल्या सर्जिकल बॅंडेजमधील पू व रक्त यामधून एक सूक्ष्म पदार्थ वेगळा केला. सेलच्या (पेशीच्या) न्युक्लिअसमध्ये त्याचे अस्तित्व असल्याने त्याला 'न्युक्लेईन' असे नाव दिले गेले. हेच न्यूक्लेइन पुढे डीएनए म्हणून ओळखले जाऊ लागले. +डीएनए मध्ये कोडिंग आणि नॉनकोडिंग असे क्रम असतात. नॉन कोडिंग डीएनए बेसेसचा क्रम प्रत्येक व्यक्तीचा वेगळा असतो. व्यक्तीचे वेगळेपण या क्रमावर अवलंबून असते. त्यामुळे व्यक्तीची ओळख नॉन कोडिंग बेसेसच्या क्रमावरून होते. आई, वडील, मुलगा, मुलगी यांचे डीएनए ठसे समप्रमाणात आढळतात. सावत्र मुलाचे ठसे मात्र वेगळे असतात. आयडेन्टिकल जुळ्यांमध्ये डीएनए ठसे एकसारखेच असतात. +डीएनए टेस्ट करताना व्यक्तीच्या रक्त, केस, वीर्य, इत्यादी नमुन्यातून डीएनए वेगळी केले जातात. त्यासाठी रसायनांचा वापर केला जातो. त्यानंतर पॉलिमरेज चेन रिअ‍ॅक्शनच्या सहाय्याने घेतलेल्या डीएनए नमुन्यातील मात्रा वाढवण्यात येते. व त्याचे तुकडे केले जातात. या प्रक्रियेला फ्रॅगमेंटेशन असे म्हणतात. नंतर इलेक्ट्रोफोरेसीनने हे तुकडे वेगळे करून त्यांचे सदर्न ब्लॉटिंग पद्धतीने नायलॉन मेंब्रेनवर स्थलांतरण करण्यात येते. त्या ठशांमध्ये स्पष्टपणा यावा यासाठी रेडिओअ‍ॅक्टिव्ह रसायनाने लेबलिंग करण्यात येते. मेंब्रेनवर एक्स रे फिल्म ठेवण्यात येते. आणि मग रेडिओ अ‍ॅक्टिव्ह किरणांनी ती डेव्हलप केली जाते. मग हे ठसे पट्ट्याच्या रूपात दिसू लागतात. अशा प्रकारे डीएनए ठसे मिळवले जातात.आणि मग ते ठसे इतर ठशांबरोबर जुळतात की नाही ते पाहिले जाते व निष्कर्ष काढले जातात. +एखाद्या व्यक्तीची डीएनए चाचणी करण्यासाठी कायदेशीर परवानगी घेणे मात्र अत्यावश्यक आहे. भारतात हैदराबाद, बंगलोर इत्यादी ठिकाणी अत्याधुनिक डीएनए चाचणी केंद्रे आहेत. +सर्वसामान्यपणे शास्त्रीय पद्धतीने गुन्ह्याचा तपास करण्यासाठी डीएनए चाचणी केली जात असली तरी इतरही ठिकाणी ती चाचणी उपयुक्त ठरते.उदाहरणार्थ -- +१) अनुवंशिक रोग, विकार, विकृती यांची माहिती नवजात बालकाच्या जन्माआधी डीएनए चाचणीने मिळावता येते. व त्यावर वेळीच योग्य उपचार करता येतात. +२) डीएनए चाचणीचा वापर करून बी-बियाणे, तसेच विक्रीसाठी ठेवले मांस, मशरूमसारखे पदार्थ यांचा दर्जा तपासता येतो. +३) डीएनए चाचणीवरून स्थलांतरित व्यक्तीचे, प्राण्याचे वा वनस्पतीचे मूळ स्थान ओळखता येते. +४) डीएनए चाचणीमुळे व्यक्तीचे मातृत्त्व vaa पितृत्त्व सिद्ध करता येते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5321.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5321.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..13a479d9d3339148c17ed1b6286b155138c36bce --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5321.txt @@ -0,0 +1 @@ +डीटर क्लाइन (३१ ऑक्टोबर, १९८८:दक्षिण आफ्रिका - हयात) हा  जर्मनीच्या क्रिकेट संघाकडून २०२० पासून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. हा डाव्या हाताने जलद-मध्यमगती गोलंदाजी आणि उजव्या हाताने फलंदाजी करतो. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5372.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5372.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..86b17c70e8053b1d3f51ba08a2b06381835c6462 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5372.txt @@ -0,0 +1 @@ +ही एक विविध माध्यमांतील संज्ञा आहे. एखादी गोष्ट 'दृढमूल' झाली आहे असे सांगण्यासाठी डीपरुटेड या संज्ञेचा वापर केला जातो.उदा.. कुटुंबनियोजन ही संकल्पना सर्व लोकांमध्ये डीपरुटेड झाली आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5383.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5383.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7e2123cb09ae3192f7479378e258d1aa884043ca --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5383.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +डीयरबॉर्न अमेरिकेच्या मिशिगन राज्यातील एक शहर आहे. २०२० च्या जनगणनेनुसार येथीललोकसंख्या १,०९,९७६ इतकी होती. +हे फोर्ड मोटर कंपनीच्या संस्थापक हेन्री फोर्डचे जन्मगाव आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5418.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5418.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d702c5073c93890c1bda7055e72a6b4a81b950f3 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5418.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +डुडुळगाव हे महाराष्ट्रातील पुणे जिल्ह्यातले पिंपरी-चिंचवड हद्दीतील मोशी-आळंदी रस्त्यावरील आणि इंद्रायणी नदी काठी वसलेले एक गाव आहे. +गावाचे ग्रामदैवत श्री. अडबंगनाथ महाराज आहे. +गावास नवनाथांचा इतिहास आहे. +-डुडुळगाव(मुख्यगाव) या ठिकणी ग्रामदैवत श्री. अडबंगनाथ महाराजांचे प्रसिद्ध मंदिर आहे. +-वहिले नगर या ठिकाणी तुळजाभवानी देवीच प्रसिद्ध मंदिर आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5441.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5441.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..832b7b516b9ec29d6bdf0e3d908497a48223b1a4 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5441.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +डूलिटल झडप (इंग्लिश:Doolittle Raid) ही दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान अमेरिकेने जपानविरुद्ध आखलेली मोहीम होती. +युद्धाच्या ऐनमध्यावर एप्रिल १८, इ.स. १९४२ रोजी अमेरिकेने आपल्या विमानवाहू नौकांवरून विमाने उडवून जपानच्या मुख्य चार बेटांपैकी एक असलेल्या होन्शू बेटावर बॉम्बफेक केली. या अनपेक्षित आणि अघटित अशा हल्ल्याने जपानचे आर्थिक किंवा लश्करी नुकसान झाले नसले तरी अमेरिकेच्या लश्कराचे व जनतेचे मनोधैर्य उंचावले व जपानी जनतेला आपण कायमचे सुरक्षित नसल्याची जाणीव झाली. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5455.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5455.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8705cada816c17f563ec823d51865026e2fd1fa3 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5455.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +डूली काउंटी, जॉर्जिया ही अमेरिकेच्या जॉर्जिया राज्यातील १५९ पैकी एक काउंटी आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र येथे आहे. +२०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या इतकी होती. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5463.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5463.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fb8f110ec455ae2005c92501c1e8ce478e76b4c5 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5463.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +डॅन ब्राऊन ( जून २२, इ.स. १९६४ - हयात) हा प्रसिद्ध अमेरिकन लेखक आहे. त्यांनी अमेरिकेतील ‘ॲमहर्स्ट कॉलेज ॲन्ड एक्झिटर ॲकॅडमी’मधून पदवी संपादन केली आणि त्याचे कॉलेजात ते इंग्रजीचे प्राध्यापक झाले. डॅन ब्राऊन यांचे इ.स. २००३ साली "द दा विंची कोड" हे वादातीत पुस्तक प्रकाशित झाले. डॅन ब्राऊन यांच्या सध्याच्या कादंबऱ्यांमध्ये रॉबर्ट लॅंगडन हे मध्यवर्ती पात्र असते. कादंबरीचे कथानक कोडी, षड्यंत्रे, चिन्हे, गुपिते याच्यावर आधारित असते. या कहाण्यांमध्ये कोड्याचा / गुपितांचा उलगडा साधारणतः २४ तासाच्या आत होतो. त्यांच्या कादंबऱ्यांचे ५२ विविध भाषांत अनुवाद झाले आहे. त्यांनी लिहिलेल्या कादंबऱ्यांच्या २० कोटी पेक्षा जास्ती प्रती विकल्या गेल्या आहेत. मराठीतील बहुतेक अनुवादित पुस्तके पुण्याच्या मेहता पब्लिशिंग हाऊसने प्रसिद्ध केली आहेत. +‘टाईम मॅगेझीन’ने जगातील शंभर प्रभावी व्यक्तींपैकी एक असा डॅन ब्राऊन यांचा उल्लेख केला आहे.[१]. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5472.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5472.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cef136f76ee3de437d03cd942cb11ec473f744ed --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5472.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +१८ मे, इ.स. २०१० +दुवा: Cricinfo (इंग्लिश मजकूर) + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5493.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5493.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7b1df497fdc11365dc8c654be2a8c03f2233e5a9 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5493.txt @@ -0,0 +1 @@ +डॅनिअल डेनेट (जन्म : २८ मार्च १९४२; - मृत्यू : १९ एप्रिल २०२४) हे एक अमेरिकी तत्त्वज्ञ आणि बोधवैज्ञानिक होते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5499.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5499.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e3d8e8c295c96192db0bee4760b9bf5e29632ed4 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5499.txt @@ -0,0 +1 @@ +† खेळलेले सामने (गोल). diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_55.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_55.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8b137891791fe96927ad78e64b0aad7bded08bdc --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_55.txt @@ -0,0 +1 @@ + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5520.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5520.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7d68cdb026d5a93d128a338c5d13affa0b3d28a3 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5520.txt @@ -0,0 +1 @@ +डॅनियल एगर  (Danish: [danjəl ˈɑɡ̊ʌ]; हा  डिसेंमबर १९८४) मधे जन्मलेला डेन्मार्कचा  व्यावसाइक फुटबॉल खेळाडू  आहे.        diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5543.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5543.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3d7b89ea24be8931649bed6ebe1b582c3ec39749 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5543.txt @@ -0,0 +1,26 @@ +डॅनियेल सी. त्सुइ हे शास्त्रज्ञ आहेत. +आ · हान्स आल्फव्हेन · झोर्स इव्हानोविच आल्फेरोव्ह · आल्बर्ट अब्राहम मिकेलसन · अल्बर्ट आइनस्टाइन · +ॲ · एडवर्ड ॲपलटन +ए · लियो एसाकी +ऑ  · फ्रँक ऑपनहाइमर +ओ  · डग्लस डी. ओशेरॉफ · गेऑर्ग झिमॉन ओम +क  · प्यॉत्र लियोनिदोविच कपित्सा · प्योत्र कापित्सा · आल्फ्रेड कास्लर · गुस्टाफ किर्शहोफ · जॅक किल्बी · पॉलिकार्प कुश · लिओन कूपर · विल्यम डी. कूलिज · हाइके कॅमरलिंघ-ऑन्स · वोल्फगांग केटर्ले · हेन्री वे केन्डॉल · जॉन डग्लस कॉकक्रॉफ्ट · आर्थर कॉम्प्टन · कार्ल रुडॉल्फ कोनिग · गुस्ताव कोरियोलिस · एरिक अ‍ॅलिन कोर्नेल · मासातोशी कोशिबा · क्लॉड कोहेन-तनूद्जी · पिएर क्युरी · जेम्स वॉट्सन क्रोनिन · हर्बर्ट क्रोमर · अर्न्स्ट क्लाड्नी · क्लाउस फोन क्लित्झिंग +ग  · जोसियाह विलार्ड गिब्स · गॉर्डन गूल्ड · डेनिस गॅबॉर · डेनिस गॅबोर · मारिया गेप्पर्ट-मायर · मरे गेल-मान · पीटर ग्रुनबर्ग · डेव्हिड ग्रोस · शेल्डन ली ग्लाशो · डोनाल्ड ए. ग्लेसर · रॉय जे. ग्लॉबर · चार्ल्स एदुआर्द ग्वियॉमे · ऑट्टो फोन गेरिक +च  · जॉर्जेस चार्पाक · जेम्स चॅडविक · पावेल अलेक्सेयेविच चेरेंकोव्ह +ज  · व्हिताली जिन्झबर्ग · रिकार्दो जियाकोनी · आयव्हार जियेव्हर · जेम्स प्रेस्कॉट जूल · जे.जे. थॉमसन · पिएर-गिल्स दि जेन्स · जे. हान्स डी. जेन्सन · जे. हान्स डी. जेन्सेन · जेम्स क्लार्क मॅक्सवेल · जेम्स वॅट · जॉन फोन न्यूमन · रॉडनी जोरी · आयरिन जोलिये-क्युरी · ब्रायन डेव्हिड जोसेफसन · कार्ल जान्स्की +झ  · लिओ झिलार्ड · फ्रिट्स झेर्निके +ट  · चार्ल्स हार्ड टाउन्स · इगॉर टॅम · इगोर टॅम · जोसेफ हूटॉन टेलर, जुनियर · रिचर्ड ई. टेलर +ड  · जॉन डाल्टन · पॉल डिरॅक · रेमंड डेव्हिस जुनियर · क्लिंटन डेव्हिसन · हान्स जॉर्ज डेहमेल्ट · क्रिस्चियन डॉपलर +त  · सॅम्युएल चाओ चुंग तिंग · सिन-इतिरो तोमोनागा · सिन-इतिरो-तोमोनागा · डॅनियेल सी. त्सुइ +थ  · जॉर्ज पेजेट थॉमसन +न  · लुई युजीन फेलिक्स नेइल · आयझॅक न्यूटन +प  · मार्टिन लुईस पर्ल · एडवर्ड मिल्स पर्सेल · आर्नो अ‍ॅलन पेन्झियास · ज्याँ बॅप्टिस्ट पेरिन · वोल्फगांग पॉल · वोल्फगांग पॉली · सेसिल फ्रँक पॉवेल · एच. डेव्हिड पोलित्झर · अलेक्सांद्र मिखाइलोविच प्रोखोरोव्ह · जुलियस प्लकर · माक्स प्लांक +फ  · आल्बर्ट फर्ट · विल्यम आल्फ्रेड फाउलर · व्हाल लॉग्सडन फिच · विल्यम डॅनियेल फिलिप्स · डॅनियल फॅरनहाइट · इल्या फ्रँक · जेम्स फ्रांक · अलेक्झांडर अलेक्झांड्रोविच फ्रीडमन · जेरोम आय.फ्रीडमन · जॉन अँब्रोझ फ्लेमिंग +ब  · चार्ल्स ग्लोव्हर बार्कला · जॉन बार्डीन · निकोलाय बासोव्ह · ए.ई. बेकरेल · आंत्वान हेन्री बेकरेल · योहान्स जॉर्ज बेड्नोर्झ · हान्स बेथ · मॅक्स बॉर्न · वॉल्थर बोथ · लुडविग बोल्ट्झमन · आगे नील्स बोह्र · पर्सी विल्यम्स ब्रिजमन · वॉल्टर हाउझर ब्रॅटैन · बर्ट्राम ब्रॉकहाउस · लुई दि ब्रॉग्ली · कार्ल फर्डिनांड ब्रॉन · निकोलास ब्लूमबर्गेन · पॅट्रिक मेनार्ड स्टुअर्ट ब्लॅकेट · फेलिक्स ब्लॉक +म  · रॉबर्ट अँड्रुझ मिलिकन · जॉन सी. माथर · फ्रान्झ मेल्डे · नेव्हिल फ्रांसिस मॉट · बेन मॉटलसन · रुडॉल्फ मॉसबाउअर · कार्ल अलेक्झांडर म्युलर +य  · हिदेकी युकावा · योईचिरो नाम्बू +र  · मार्टिन राइल · फ्रेडरिक राईन्स · इसिदोर आयझॅक राबी · नॉर्मन फॉस्टर राम्से, जुनियर · ओवेन विलान्स रिचर्डसन · रॉबर्ट कोलमन रिचर्डसन · बर्टन रिश्टर · चार्ल्स थॉमसन रीस विल्सन · कार्ल डेव्हिड टॉल्मे रुंग · कार्लो रुब्बिया · अर्न्स्ट रुस्का · जेम्स रेनवॉटर · विल्हेम राँटजेन +ल  · लेव्ह लँडाउ · गॅब्रियेल लिपमन · जॉर्ज क्रिस्तॉफ लिश्टेनबर्ग · डेव्हिड ली · त्सुंग-दाओ ली · विलिस लॅम्ब · अँथोनी जेम्स लेगेट · लियॉन एम. लेडरमान · फिलिप लेनार्ड · लुइस फेदेरिको लेलवा · अर्नेस्ट लॉरेन्स +व  · स्टीवन वाईनबर्ग · युजीन विग्नर · विल्हेल्म वियेन · फ्रँक विल्चेक · केनेथ गेडीज विल्सन · रॉबर्ट वूड्रो विल्सन · कार्ल वीमन · मार्टिनस जे.जी. व्हेल्टमन · योहान्स डिडरिक व्हान डेर वाल्स · जॉन हॅसब्रूक व्हान व्लेक · विलेम जेकब व्हान स्टॉकम · अलेस्सांद्रो व्होल्टा +श  · विल्यम शॉकली · वॉल्टर शॉट्की · आर्थर लियोनार्ड शॉलो · जॉन रॉबर्ट श्रीफर · एर्विन श्र्यॉडिंगर · मेल्व्हिन श्वार्त्झ · जुलियन श्विंगर +स  · सायमन व्हान डेर मीर · अर्नेस्ट थॉमस  · सिंटन वाल्टन · कै सीगबानमान सीगबान · थॉमस योहान सीबेक · एमिलियो जिनो सेग्रे · ऑट्टो स्टर्न · जॅक स्टाइनबर्गर · होर्स्ट लुडविग श्ट्यॉर्मर · जॉन स्ट्रट · जॉर्ज एफ. स्मूट diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_557.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_557.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4de8f3210dfb2cc9ee6426934fdf7f1d2a290239 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_557.txt @@ -0,0 +1 @@ +जोझमेर व्होल्मी जोझी अल्टीडोर (६ नोव्हेंबर, इ.स. १९८९:लिविंग्स्टन, न्यू जर्सी, अमेरिका - ) हा  अमेरिकाकडून आंतरराष्ट्रीय फुटबॉल खेळणारा खेळाडू आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5577.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5577.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..805573d2783718ab84b30bbfce85ee9231497556 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5577.txt @@ -0,0 +1 @@ +दानिलो एल्व्हिस तुर्सियोस फुनेझ (मे ८, इ.स. १९७८:सोनाग्वेरा, होन्डुरास - ) हा  होन्डुरासकडून आंतरराष्ट्रीय फुटबॉल खेळलेला खेळाडू आहे. हा मधल्या फळीत किंवा बचावफळीतून खेळत असे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5582.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5582.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..57de1327fd6b1f59d6091f123cb42ac25af3d886 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5582.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +डॅनिश भाषा परिषद ( डॅनिश: Dansk Sprognævn) डॅनिश भाषेची अधिकृत नियामक संस्था आहे जी डॅनिश मंत्रालयाच्या सांस्कृतिक मंत्रालयाचा एक भाग आहे आणि या परिषदेचे मुख्यालय बोगेन्स येथे आहे . या परिषदेची स्थापना १९५५ मध्ये झाली. या समितीचे तीन मुख्य उद्दीष्टे आहेत: [१] +समितीचे कार्यरत सदस्य लेखी व प्रसारित माध्यमांचे अनुसरण करतात, नवीन शब्दाचा मागोवा ठेवण्यासाठी पुस्तके वाचतात आणि त्यांचा उपयोग नोंदवितात. उल्लेखनीय मानले जाणारे मुद्रण आणि भाषणात पुरेसे दिसणारे नवीन शब्द रेत्सक्रिव्हनिंगसोर्दबोगेन मध्ये जोडले जातात, जे सर्व सरकारी संस्था आणि शाळा कायद्यानुसार पाळण्यास बांधील आहेत. [२] समितीला दरवर्षी डॅनिश भाषेबद्दल फोनद्वारे किंवा मेलद्वारे सुमारे १४,००० चौकश्या प्राप्त होतात, त्यातील निम्म्या खाजगी कंपन्यांकडून असतात, परंतु अनेक चौकश्या खासगी नागरिकांकडून देखील येतात. +परस्पर जवळपास सुबोध असलेल्या तीन मुख्य भूप्रदशातील स्कॅन्डिनेव्हियन भाषा आपापल्यापेक्षा आवश्यकतेपेक्षा जास्त अपसृत होऊ नये म्हणून डेन्स्क डॅनिश भाषा परिषद इतर स्कॅन्डिनेव्हियन देशांमध्ये, स्वीडिश आणि नॉर्वेजियन भाषा परिषदेमधील समकक्षांसह दररोज सहकार्य करते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5599.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5599.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d2656293804f44e78c2b455597532a9f70d4d5a5 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5599.txt @@ -0,0 +1 @@ +डॅफ्ने रॉबिन्सन (१६ फेब्रुवारी, १९३२:ड्युनेडिन, न्यू झीलंड - ७ फेब्रुवारी, २००८:ड्युनेडिन, न्यू झीलंड) ही  न्यूझीलंडच्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९६१ मध्ये १ महिला कसोटी सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5620.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5620.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d0611c92d102b2ac0b7dd7392250089870398e2f --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5620.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +डॅरिल जोसेफ मिचेल (२० मे, १९९१:हॅमिल्टन, न्यू झीलंड - ) हा  न्यूझीलंडकडून क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि मध्यमगती गोलंदाजी करतो. + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5622.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5622.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f22ea4337431ed97fd46ae5f93916517aea2b41e --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5622.txt @@ -0,0 +1 @@ +डॅरिल हार्पर (ऑक्टोबर २३, इ.स. १९५१:ऍडलेड, साउथ ऑस्ट्रेलिया - ) हा क्रिकेटच्या खेळातील अत्त्युच्च दर्जाच्या पंचांपैकी एक आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5659.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5659.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..76b06b2cff91f9fd141c2da82fc2233ae859af0a --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5659.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +डॅलस/फोर्ट वर्थ आंतरराष्ट्रीय विमानतळ (आहसंवि: DFW, आप्रविको: KDFW) अमेरिकेच्या डॅलस आणि फोर्ट वर्थ या शहरांदरम्यान आहे. +, दे मॉइन, डीट्रॉइट, एडमंटन, एल पासो, फेटव्हिल (आ), फोर्ट लॉडरडेल, फोर्ट मायर्स, फ्रांकफुर्ट, फ्रेस्नो, ग्रॅंड केमन, ग्वादालाहारा, ग्वातेमाला सिटी, हार्टफर्ड, हाँग काँग, होनोलुलू, जॉर्ज बुश-आंतरखंडीय, हंट्सव्हिल, इंडियानापोलिस, जॅक्सनव्हिल, काहुलुइ, कॅन्सस सिटी, लास व्हेगस, लेऑन-देल बाहियो, लायबेरिया (को), लिमा, लिटल रॉक, लंडन-हीथ्रो, लॉस एंजेलस, लुईव्हिल, लबक, माद्रिद, मानागुआ, मॅकॲलन, मेम्फिस, मेक्सिको सिटी, मायामी, मिलवॉकी, मिनीयापोलिस-सेंट पॉल, मॉंटेरे, मॉंत्रिआल-त्रदू, मॉंटेगो बे, नॅशव्हिल, नासाऊ, न्यू ऑर्लिअन्स, न्यू यॉर्क-जेएफके, न्यू यॉर्क-लाग्वार्डिया, न्यूअर्क, नॉरफोक, ओक्लाहोमा सिटी, ओमाहा, ऑन्टारियो, ऑरेंज काउंटी, ओरलॅंडो, पाम स्प्रिंग्ज, पॅरिस-चार्ल्स दि गॉल, पनामा शहर, फिलाडेल्फिया, फीनिक्स, पिट्सबर्ग, पोर्टलॅंड (ओ), पोर्तो व्हायार्ता, क्वितो (१८ डिसेंबर, २०१५ पासून),[१] रॅले-ड्युरॅम, रीनो-टाहो, रिचमंड, साक्रामेंटो, सेंट लुइस, सॉल्ट लेक सिटी +, सान ॲंटोनियो, सान डियेगो, सान फ्रांसिस्को, सान होजे (कॅ), सान होजे दे कोस्ता रिका, सान होजे देल काबो, सान हुआन, सान साल्वादोर, सांतियागो, साओ पाउलो-ग्वारुलोस, सिॲटल-टॅकोमा, सोल-इंचॉन, शांघाय-पुडोंग, टॅम्पा, तोक्यो-नरिता, टोरोंटो-पियरसन, तुसॉन, तल्सा, व्हॅनकूवर, वॉशिंग्टन-डलेस, वॉशिंग्टन-राष्ट्रीय, वेस्ट पाम बीचमोसमी: ॲंकोरेज, ईगल-व्हेल, गनिसन-क्रेस्टेड ब्यूट, हेडन-स्टीमबोट स्प्रिंग्ज, जॅक्सन होल, इहतापा-झिहुआतनेहो, मॉंट्रोझ, पेन्साकोला, पुंता काना (१९ डिसेंबर, २०१५ पासून),[२] प्रोव्हिन्सियालेस || align="center" | A, C, D +, डीट्रॉइट, फोर्ट लॉडरडेल, कॅन्सस सिटी, लास व्हेगस, लॉस एंजेलस, मिनीयापोलिस-सेंट पॉल, न्यू ऑर्लिअन्स, न्यू यॉर्क-लाग्वार्डिया, ओकलंड, ओरलॅंडो, फिलाडेल्फिया आंतरराष्ट्रीय विमानतळ, फीनिक्स, सान डियेगो, सान होजे देल काबो, टॅम्पामोसमी: बॉस्टन, फोर्ट मायर्स, मर्टल बीच, पोर्टलॅंड (ओ) || align="center" | E +, जॉर्ज बुश-आंतरखंडीय, न्यूअर्क, सान फ्रांसिस्को, वॉशिंग्टन-डलेस || align="center" | E +, जॉर्ज बुश-आंतरखंडीय, लॉस एंजेलस, न्यूअर्क, सान फ्रान्सिस्को, वॉशिंग्टन-डलेस || align="center" | E +^1 ऑक्टोबर १७पासून यूएस एरवेझची सेवा अमेरिकन एरलाइन्स नावाने चालू राहील. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5662.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5662.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..57da7361202dee7d3493c6de3b961c224dc0f56f --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5662.txt @@ -0,0 +1,14 @@ +गुणक: 32°46′58″N 96°48′14″W / 32.78278°N 96.80389°W / 32.78278; -96.80389 + +डॅलस हे अमेरिकेच्या टेक्सास राज्यातील तिसऱ्या क्रमांकाचे व अमेरिकेमधील नवव्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. सुमारे ११.९८ लाख लोकसंख्या असलेले हे शहर ६४.७७ लाख वस्तीच्या व अमेरिकेमधील चौथ्या क्रमांकाच्या डॅलस-फोर्ट वर्थ महानगरामधील प्रमुख शहर आहे.[१][२][३] ३७४ अब्ज डॉलर इतकी उलाढाल असलेली डॅलसची अर्थव्यवस्था अमेरिकेमध्ये सहाव्या क्रमांकावर आहे.[४] +टेक्सासच्या ईशान्य भागात इ.स. १८४१ साली स्थापन झालेले डॅलस शहर खनिज तेल व कापसाचे मोठे व्यापार व वाहतूक केंद्र म्हणून वर आले. सध्या बँकिंग, दूरध्वनी, उर्जा, आरोग्यसेवा, इन्फॉर्मेशन टेक्नॉलॉजी इत्यादी वैविध्यपूर्ण उद्योगांचे महत्त्वाचे केंद्र असलेले डॅलस एक जागतिक शहर आहे. +डॅलस शहर टेक्सासच्या ईशान्य भागात ९९७ वर्ग किमी एवढ्या क्षेत्रफळाच्या भागावर वसले आहे. +अमेरिकेच्या दक्षिण भागातील इतर स्थानांप्रमाणे येथील हवामान देखील उष्ण व रुक्ष आहे. +२०१० सालच्या जनगणनेनुसार डॅलसची लोकसंख्या ११,९७,८१६ इतकी होती. टेक्सासमधील इतर शहरांप्रमाणे येथे देखील मेक्सिकन संस्कृतीचा प्रभाव जाणवतो. येथील ३५.६ टक्के लोक लॅटिन अमेरिकन वंशाचे आहेत. डॅलस महानगरामध्ये अनिवासी भारतीय लोक देखील मोठ्या प्रमाणावर स्थायिक झाले आहेत. +डॅलस हे टेक्सास व अमेरिकेतील एक मोठे आर्थिक केंद्र आहे. येथील अर्थव्यवस्था बहुरंगी असून सेवा क्षेत्रावर अधिक भर आहे. शून्य आयकर, व्यापारासाठी पोषक वातावरण इत्यादी टेक्सास राज्याच्या धोरणांमुळे तसेच स्वस्त मजूर वर्ग मुबलक प्रमाणावर उपलब्ध असल्यामुळे डॅलस क्षेत्राची अर्थव्यवस्था झपाट्याने वाढली आहे. अमेरिकेच्या उद्योगाचा चेहरा अवजड उत्पादनापासून सेवेकडे बदलत चालला असल्यामुळे देशाच्या पूर्व व उत्तर भागातील अनेक शहरांचे महत्त्व कमी होत आहे व दक्षिण भागातील इतर शहरांप्रमाणे डॅलसला देखील ह्याचा लाभ झाला आहे. +अमेरिकेमधील सर्वात मोठ्या ५०० कंपन्यांपैकी १२ कंपन्यांची मुख्यालये डॅलस शहरात तर २० कंपन्यांची मुख्यालये डॅलस महानगर क्षेत्रात आहेत. एटी अँड टी, टेक्सास इंस्ट्रूमेंट्स, साउथवेस्ट एअरलाईन्स, एक्झॉनमोबिल इत्यादी बलाढ्य कंपन्यांची प्रमुख कार्यालये डॅलस परिसरात आहेत. +अमेरिकेतील १४ अब्जाधीश डॅलसमध्ये राहतात. ह्या बाबतीत डॅलसचा जगात सहावा क्रमांक लागतो. +अमेरिकेमधील इंटरस्टेट महामार्ग २०, इंटरस्टेट महामार्ग ३०, इंटरस्टेट महामार्ग ३५ व इंटरस्टेट महामार्ग ४५ हे चार प्रमुख व लांब पल्ल्याचे महामार्ग डॅलसमध्ये मिळतात. ह्यांव्यतिरिक्त डॅलसला इतर उपनगरांसोबत जोडणारे इतर २० द्रुतगती महामार्ग (फ्रीवे) डॅलसमध्ये आहेत. +डॅलस व फोर्ट वर्थ ह्यांच्या मध्यात असलेला डॅलस/फोर्ट वर्थ आंतरराष्ट्रीय विमानतळ हा टेक्सासमधील सर्वात मोठा जगातील सहाव्या क्रमांकाचा वर्दळीचा विमानतळ आहे. अमेरिकन एअरलाईन्स व साउथवेस्ट एअरलाईन्स ह्या अमेरिकेमधील प्रमुख विमान कंपन्यांची मुख्य कार्यालये व वाहतूक केंद्रे येथेच आहेत. +खालील चार व्यावसायिक संघ डॅलस महानगरामध्ये स्थित आहेत. अमेरिकेमधील चारही मोठ्या खेळांमधील व्यावसायिक संघ असलेले डॅलस हे १२ पैकी एक शहर आहे. +खालील सात शहरे डॅलसची जुळी शहरे आहेत. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5682.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5682.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e1e012bb9ecf8f89c003075af41581c824bbb507 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5682.txt @@ -0,0 +1,2 @@ + +डॅल्मॅशिया (लॅटिन: Dalmatia) हा रोमन साम्राज्याचा एक प्रांत होता. आजचे अल्बानिया, क्रोएशिया, सर्बिया, कोसोवो, बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिना व मोंटेनेग्रो हे देश या प्रदेशात समाविष्ट होते. डॅल्मॅशियाला याआधी इलिरिया (ग्रीक) किंवा इलिरिकम (लॅटिन) या नावांनी ओळखले जात असे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_569.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_569.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..03aa5c49220252274100c1c4fd1004e9a32977a1 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_569.txt @@ -0,0 +1 @@ +शेजारी शेजारी चिकटून असलेल्या दोन शहरांना जोडशहरे म्हणतात. त्यांचा कारभार पहाणाऱ्या स्थानिक स्वराज्य संस्था एक असतीलच असे नाही. भारतात अशी अनेक जोडशहरे आहेत. त्यांतील काही ही :- diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5690.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5690.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..98f7b45859a4ab952fd561e611f750520c7a2d0b --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5690.txt @@ -0,0 +1 @@ +किम डे-जुंग (कोरियन: 김대중; ३ डिसेंबर १९२५ - १८ ऑगस्ट २००९) हा दक्षिण कोरियाचा ८वा राष्ट्राध्यक्ष होता. डे-जुंग त्याच्या हुकुमशाहीविरोधी धोरणांसाठी आशियाचा नेल्सन मंडेला म्हणून ओळखला जातो. उत्तर कोरियासोबतचे विवाद मिटवून दोन्ही देशांमध्ये बंधुत्व निर्माण करण्याचे त्याचे प्रयत्न उल्लेखनीय होते. ह्या प्रयत्नांसाठी त्याला २००० साली नोबेल शांतता पुरस्कार मिळाला. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5694.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5694.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7262c2d4e5d76c3688a34a041ca7e9bd0906fc30 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5694.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +निगाता स्टेडियम (जपानी: 新潟スタジアム) हे जपान देशाच्या निगाता शहरामधील एक बहुपयोगी फुटबॉल स्टेडियम आहे. ४२,३०० आसनक्षमता असलेले हे स्टेडियम २००१ साली खुले करण्यात आले. २००२ फिफा विश्वचषकासाठी जपानमधील १० यजमान मैदानांपैकी हे एक होते. + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5730.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5730.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..63508813c2e4c0e4caa87d95ee6415fdfad7ebad --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5730.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +डेक्कन जिमखाना भारताच्या पुणे शहरातील एक भाग आहे. शहराच्या मध्यवर्ती भागात पेठांच्या पश्चिमेस असलेला हा भाग उच्चभ्रू समजला जातो. या भागातून कर्वे रोड, जंगली महाराज मार्ग, फर्ग्युसन रोड असे महत्त्वाचे मार्ग सुरू होतात. येथील पीएमपीएमएलचे बसस्थानकातून शहराच्या इतर भागांत सार्वजनिक वाहतूक उपलब्ध आहे. +या भागास डेक्कन जिमखाना या क्रीडासंस्थेचे नाव आले आहे. याशिवाय येथे पीवायसी हिंदू जिमखाना तसेच इतर अनेक क्रीडासंस्था आहेत. या भागात अनेक उपाहारगृहे आहेत. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5757.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5757.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cab0ccbeb85c827acda12ee40166438357eed643 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5757.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +डेटन (इंग्लिश: Dayton, लोकसंख्या: १,४२०) हे अमेरिकेच्या इंडियाना राज्यातील एक छोटे गाव आहे. + +गुणक: 40°22′28″N 86°46′10″W / 40.37444°N 86.76944°W / 40.37444; -86.76944 diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_576.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_576.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a20542337bcff0562a9bc9313d128e3aaf6d9c61 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_576.txt @@ -0,0 +1 @@ +मराठीत ’जोडीदार’ या नावाचे किंवा शीर्षकात ’जोडीदार’ हा शब्द असलेले पुस्तक लिहिणारे अनेक लेखक आहेत. त्यांपैकी काही हे :- diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5767.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5767.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..70472ad64d484e1b65c75eb78403774476ed095f --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5767.txt @@ -0,0 +1 @@ +डेटन हे अमेरिका देशाच्या न्यू यॉर्क राज्यामधील एक लहान गाव आहे. इ.स. २००० साली येथील लोकसंख्या १,९४५ इतकी होती. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5769.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5769.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..081fcc0db7936bda3f7f80ad3e9b7d1dced390f5 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5769.txt @@ -0,0 +1 @@ +डेटन हे अमेरिकेच्या पेनसिल्व्हानिया राज्यामधील एक छोटे गाव आहे. २०१० साली डेटनची लोकसंख्या ५५३ इतकी होती. डेटन गाव पिट्सबर्गच्या ६० मैल ईशान्येस वसले आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5779.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5779.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5c4e250c93dff8d59557201614f77b70e9ba5197 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5779.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +डेटन (इंग्लिश: Dayton; लोकसंख्या: ८८७) हे अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने देशाच्या आयोवा राज्यातील एक छोटे गाव आहे. + +गुणक: 42°15′46″N 94°4′9″W / 42.26278°N 94.06917°W / 42.26278; -94.06917 diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5797.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5797.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1fe8cd24f925efa381ddf18c50523b2d10b88062 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5797.txt @@ -0,0 +1 @@ +डेटन हे अमेरिकेच्या व्हर्जिनिया राज्यातील छोटे शहर आहे. रॉकिंगहॅम काउंटीमधील या शहराची लोकसंख्या २०१० च्या जनगणनेनुसार १,५३० होती. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_580.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_580.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4502ca5c8614d5907f385f86d3da27d54b9e3e0e --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_580.txt @@ -0,0 +1,17 @@ +ज्योतिबा मंदिर हे महाराष्ट्र राज्यातील कोल्हापूर जिल्ह्यातील मंदिर आहे.[१] ज्योतिबा या देवतेला ज्योतिर्लिंग, केदारलिंग, रवळनाथ, सौदागर अशा विविध नावांनीही उल्लेखतात. +कोल्हापूरच्या वायव्येस १४.४८ किलोमीटर अंतरावर ज्योतिबाचा डोंगर आहे. या डोंगरावर ज्योतिबाचे मंदिर आहे. ज्योतिबाला केदारेश्वर-केदारलिंग असेही म्हणतात. सपाट प्रदेशात एक हजार फूट उंचीवर, शंखाकृती, हत्तीच्या ‘सोंडे’सारख्या पसरलेल्या ज्योतिबाच्या डोंगराला वाडी रत्‍नागिरी म्हणतात. हा डोंगर पन्हाळय़ापासून कृष्णेकडे गेलेल्या सह्याद्रीच्या फाटय़ाचाच भाग आहे. या डोंगरावरील पठारी भागात ज्योतिबा मंदिर व गाव आहे. +ज्योतिबा किंवा केदार या दैवताचा उल्लेख यादवपूर्व काळातही आढळतो. महानुभावाच्या पोथ्यांमध्ये पैठण व जळगाव येथील केदारेश्वर मंदिरांचा उल्लेख आहे. खोलेश्वराच्या शिलालेखातही केदारेश्वराचा उल्लेख आहे. अग्नी, तेज व ज्ञानाचे प्रतीक असलेला ज्योतिबा भक्तांना आपलासा वाटतो. ग्रामीण लोकगीतांतून व ओव्यांतून ज्योतिबाला मानाचे स्थान प्राप्त झालेले आहे. +‘देवामंदी देव ज्योतिबा लई मोठा +चैत्याच्या मईन्यात त्याच्या फुलल्या चारी वाटा’ +ज्योतिबा डोंगरावर तीन प्रमुख देवळे आहेत. ती ज्योतिबाचा अवतार असलेल्या केदारलिंग, केदारेश्वर व रामलिंगाची आहेत.ज्योतिबा हे दैवत शिव व सूर्याचे रूप मानण्यात येते. +ज्योतिबासंदर्भात एक कथा आहे. प्राचीन काळात कोल्हापूर परिसरात दैत्यांनी हाहाकार माजवला होता. येथील जनता त्यांच्या छळाला कंटाळून गेली होती. कोल्हापूरच्या अंबाबाईलाही या दैत्यांनी त्रास द्यायला सुरुवात केली. या राक्षसांच्या छळापासून लोकांची मुक्तता करण्याकरिता अंबाबाईने तपश्चर्या करून केदारेश्वराला या दैत्याचा संहार करण्याची विनंती केली. केदारेश्वराने राक्षसांशी युद्ध करून प्रमुख राक्षस रत्नासुराचा वध या डोंगरावर केला म्हणून या डोंगराचे नाव वाडी रत्‍नागिरी पडले. रत्नासुराच्या वधानंतर अंबाबाईने अशी प्रार्थना केली, की ‘पुन्हा असे संकट येऊ नये म्हणून तुझी दृष्टी सदोदित माझ्यावर असू दे’ म्हणून अंबाबाईच्या रक्षणाकरिता ज्योतिबाचे मंदिर कोल्हापूरच्या दिशेला दक्षिणाभिमुख आहे. +देवळांकडे जाताना प्रथम मराठाशैलीतील भव्य दगडी प्रवेशद्वार लागते. या प्रवेशद्वारातून प्रवेश केल्यानंतर पायऱ्या उतरताच तीन देवळांचा समूह दृष्टीस पडतो. या तीन देवळांच्या मध्यभागी केदारलिंगाचे मुख्य देवालय आहे. या मूळ देवालयाचे बांधकाम जोतिबा भक्त किवळ गावच्या नावजी साळुंखे पाटलांनी (संत नावजीनाथ) केलेले आहे असे म्हणतात. १७३० मध्ये राणोजीराव शिंदे यांनी या जागी हल्लीचे देवालय बांधले. हे देऊळ ५७ फूट लांब, ३७ फूट रुंद असून त्याच्या शिखराची उंची ७७ फूट आहे. या देवळाशेजारी केदारेश्वराचे देवालय आहे. या देवालयाचे बांधकाम १८०८ मध्ये दौलतराव शिंदे यांनी केलेले आहे. या देवळाची लांबी ४८ फूट असून रुंदी २२ फूट आहे. शिखर ८९ फूट उंच आहे. केदारेश्वर देवळासमोर दोन पाषाणाचे नंदी आहेत. येथे असलेल्या रामलिंग मंदिराचे बांधकाम १७८० मध्ये मालजी निकम पन्हाळकर यांनी केलेले आहे. या मंदिराची लांबी १३ फूट, रुंदी १३ फूट असून शिखर ४० फूट उंच आहे. या देवळाजवळ चोपडाई देवीचे मंदिर असून या मंदिराचे बांधकाम १७५० मध्ये प्रीतिराव चव्हाण हिम्मतबहादूर यांनी केलेले आहे. या देवळांपासून थोडय़ा अंतरावर यमाईदेवीचे मंदिर आहे. या मंदिराचे बांधकाम १७५० मध्ये राणोजीराव शिंदे यांनी केले. या मंदिरासमोर पाण्याची दोन तीर्थ असून जवळच सहा कुंड व दोन विहिरी आहेत. कोल्हापूर परिसरातील मंदिराच्या शिखरांप्रमाणेच येथील मंदिरांच्या शिखरांची रचना आहे. यादवकालीन वास्तुशैलीत थोडा फरक करून मराठा कारागिरांनी या शिखरांचे बांधकाम केले. या शिखरांवर तळापासून वपर्यंत ‘रथपट्ट’ पद्धतीची साधी नक्षी आहे. येथील मंदिर हेमाडपंती पद्धतीची असून तत्कालीन मराठा वास्तुशैलीचा प्रभाव येथे आढळतो. या मंदिराच्या बांधकामाकरिता याच डोंगरात सापडणाऱ्या काळय़ा बेसॉल्ट दगडांचा वापर करण्यात आलेला आहे. या देवालयाच्या प्रांगणात पारंपरिक दगडी दीपमाळ आहेत. +ज्योतिबाची मूर्ती काळ्या घोटीव पाषाणात घडविलेल्या या चर्तुर्भुज मूर्तीच्या हातात खड्ग, पानपात्र, डमरू व त्रिशूळ आहे. शेजारीच ज्योतिबाचे उपवाहन शेष आहे. ज्योतिबाचा शरीररक्षक काळभैरव बाहेरच्या बाजूस असून तेथे मूळ ज्योत तेवत असते. ज्योतिबाचे दर्शन घेण्याअगोदर काळभैरव व ज्योतीचे दर्शन घेण्याची प्रथा आहे. ज्योतिबाची भार्या यमाई हिची मूर्ती दगडाची असून या मूर्तीला शेंदूर लेपलेला असतो. येथील वाडी रत्‍नागिरी गावात पुजारी व दुकानदारांची घरे आहेत. + +मूळ माया यमाई देवीच्या पदस्पर्शाने जोतिबा परिसर पावन झाला असून पूर्वी दक्षिण मोहिमेत केदारनाथ व औंदासुर राक्षसाची समोरासमोर भेट झाली . त्यांचे निकराचे युद्ध झाले, परंतु औंदासुराचा वध यमाई देवीच्या हस्ते असल्याने केदारनाथाने तिला यमाई अशी साद घातली तेव्हा तिचे नाव यमाई असे रूढ झाले, अशी आख्यायिका आहे. श्री यमाई देवीने औंदासुराचा वध करून केदारनाथांचा दक्षिणेकडील मार्ग निष्कलंक केला. हे सर्व सातारा जिल्ह्यातील औंध या गावी घडले. औंधच्या कंठगिरी या डोंगरावर मूळ माया यमाईदेवी औंधासुराचा निःपात करण्यासाठी या ठिकाणी प्रगट झाली म्हणून या कंठगिरीचे नाव मूळगिरी झाले. केदारनाथांची दक्षिण मोहीम पार पडल्यानंतर ते परत हिमालयाकडे जाण्यास निघाले. त्यावेळी महालक्ष्मीने विनवणी करून वाडी रत्‍नागिरी डोंगरावर गादी स्थापन करून त्यांचा राज्याभिषेक केला. या सोहळ्यास महालक्ष्मी यमाई देवीस बोलविण्यास विसरल्या. याची जाणीव चोपडाई देवीने केदारनाथांना करून दिली . तेव्हा केदारनाथांनी यमाई देवीचा रुसवा काढला. काही वर्ष उलटल्यानंतर यमाई देवीस वाईट वाटले. त्या केदारनाथांना म्हणाल्या, तुम्ही आता औंधकडे येऊ नका, मीच वाडी रत्‍नागिरी येथे चाफे वनात प्रकट होईन. त्याप्रमाणे यमाईदेवी चैत्र महिन्यात वसंत ऋतूत या डोंगरावरील उत्तरेकडील चंपक वनात प्रकट झाल्या. पुढे केदारनाथ चैत्र शुद्ध पौर्णिमेच्या यात्रेत नित्याप्रमाणे लवाजम्यासह यमाईदेवीस भेटण्यास गेले. कृत युगात जमदग्नीच्या हातून रेणुका देवीचा वाढ झाला. त्यावेळी जमदग्नीने पूर्ण ब्र्हम सनातन ज्योतिस्वरुपाकडे रेणुका व आपले मीलन घडवण्याची इच्छा वरतून मागितली होती. ते नाथांना आठवून आपल्या स्वरूपातील जमदग्नीस वेगळा करून त्या जमदग्नीचा व पूर्वजन्मीची रेणुका म्हणजे श्री यमाई देवी या दोघांचा विवाह नाथांनी लावला. याप्रकारे जमदग्नी व यमाईचे पुनर्मीलन घडवून आणले. चैत्र यात्रेदिवशी सासनकाठी व पालखी सोहळा मिरवणूक सर्व लवाजम्यासह यमाई देवीच्या भेटीस जाते. +यमाई देवीचे मुळस्थान सातारा जिल्ह्यातील औंध येथे आहे. जोतिबाच्या आग्रहाखातर चैत्र महिन्यात देवीचे वास्तव्य जोतिबा डोंगरावर असते. चैत्र यात्रेच्या मुख्य दिवशी यमाई म्हणजेच कृतयुगातील रेणुका आणि कट्याररुपी ऋषी जमदग्नी यांचा विवाहसोहळा दरवर्षी थाटात पार पाडला जातो. चैत्र यात्रेदिवशी सासनकाठी व पालखी सोहळा सर्व लवाजमा यमाईदेवीच्या भेटीस जातो. देवीस मीठ-पीठ वाहण्याची पुर्वापार परंपरा आहे. नवीन लग्न झालेले दांपत्य मंदिरासमोर दगडांच्या व खापरांच्या उतरंडी लावतात. ही उतरंड म्हणजे चौदा चौक कड्या व सात समुद्ररूपी विश्‍वाचे प्रतीक. "आम्ही नवजीवनाची सुरुवात तुझ्या दारातून करतो, तेव्हा आमचा संसार सुखी कर' असे साकडे घालून भाविक देवीस मीठ-पीठ अर्पण करतात. यमाईदेवीच्या मंदिरावरील मूळ भिंतीवर काही आकर्षक शिल्पे आहेत. ही शिल्पे माणसाने, माणसाशी माणसासारखे वागावे ही शिकवण देतात. बहीण भावाचे, अर्धपशूचे, कृष्ण व दुधाचे माठ घेऊन जाणाऱ्या गवळणी, रामायणातील वनवासाचा एक प्रसंग अशी शिल्पे आहेत. + +ज्योतिबाच्या जन्मदिवशी रविवारी व श्रावणशुद्ध षष्ठीला येथे भाविकांची मोठी गर्दी होते. रत्नासुरावर मिळविलेल्या विजयाप्रीत्यर्थ चैत्री पौर्णिमेस येथे भव्य जत्रा भरते. कर्नाटक, मध्य प्रदेश, महाराष्ट्र व देशाच्या इतर भागांतूनही लाखो भाविक येथे गोळा होतात. ज्योतिबाचा डोंगर माणसांनी अक्षरशः फुलून जातो. येथे धान्य, कापड, तांब्या-पितळेची भांडी, पूजासाहित्य व मेवामिठाई इत्यादी साहित्याची दुकाने थाटली जातात. चैत्री पौर्णिमेच्या दिवशी ज्योतिबाच्या मूर्तीची प्रदक्षिणा देवळाभोवती घातली जाते. नंतर ज्योतिबाच्या चांदीच्या मूर्तीची मिरवणूक पालखीतून वाजत गाजत यमाईदेवीच्या मंदिराकडे निघते. या मिरवणुकीत अनेक सासणकाठय़ा नाचवत नेल्या जातात. ज्योतिबाच्या यात्रेत पन्नासहून अधिक छोटया मोठ्या सासन काठ्या असतात. +पहिला सासनकाठीचा मान सातारा तालुक्यातील तीर्थक्षेत्र निनाम(पाडळी) गावाचा आहे. गडद गुलाबी आणि पांढऱ्या रंगाचे उच्य रेश्मी वस्त्र, धवळ रंगाचे गंगवान ,सूती तोरण्या, आणि बसण्यावर सुर्वण पादुका, असा साज असतो. या सासनकाठीला १८ देवसेवक आहेत, +तीर्थक्षेत्र निनाम (पाडळी )गावाचे गावाचे भक्त १२० कीलो मीटर हून जास्त अंतर म्हणजे ते वाडी रत्‍नागिरी येथे ४ दिवसांमध्ये सासनकाठी पायी उचलुन नेतात.परतीचा प्रवास मिळून हा प्रवास ८ दिवसांचा असतो. सासनकाठीचा प्रवास सुरू असतांना सासन काठीचे वजन ३०० किलोहून जास्त असते.(सासनकाठी आणि श्रीफळाची तोरणे,धन,हारतुरे इत्यादी) सासणकाठी म्हणजे ४५ ते ५० फूट उंचीच्या वेळूला पांढरी व तांबडी पागोटी एकाआड एक तिरपी गुंडाळलेली असतात. काठीच्या टोकाला गंगावनाचे काळे किंवा पांढरे झुपके बांधतात. या बांबूच्या तळापासून चार ते पाच फूट उंचीवर आडवी फळी घट्ट बांधलेली असते. ही फळी खांद्यावर घेऊन भक्तगण काठी नाचवतात. या काठीचा तोल जाऊ नये म्हणून काठीला बांधलेले दोर ताणून लोक उभे असतात. या फळीवर घोडय़ाची व देवाची प्रतिमा ठेवलेली असते. यातील काही काठय़ा पूर्वापार मानाच्या असतात. ढोलताशाच्या तालावर भक्तगण देहभान विसरून काठय़ा नाचवत असतात. निळसर गुलाबी गुलालाच्या धुराळय़ात या रंगबिरंगी काठय़ांची शोभा अवर्णनीय असते. या वेळी भाविक चांगभलेचा गजर करीत असतात. इतर काही महत्त्वाच्या मानाच्या शासनकाठ्या मध्ये मौजे विहे(पाटण),नावजीबाब किवळ,हिम्मत बहादूर चव्हाण, वाळवा तालुक्यातील करंजवडे गावातून येणारी ग्वाल्हेरच्या शिंदे सरकारांची सासनकाठी , कोल्हापूर छत्रपती या काठ्यांचा समावेश होतो.मानाच्या अठरा व एकूण शहाण्णव सासनकाठ्या उत्सवात सहभागी होतात.पूर्वी ज्योतिबा देवस्थानास शिंदे सरकारांकडून अनुदान मिळत असे. सध्या इनामी गावांच्या उत्पन्नातून देवस्थानचा खर्च भागविण्यात येतो. + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5848.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5848.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c86fffb1703b9458ffc7081c74c4a1ba7d1e0dae --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5848.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +डेनपासार तथा कोट डेनपासार हे इंडोनेशियाच्या बाली प्रांताची राजधानी व सगळ्यात मोठे शहर आहे. बाली बेटावरील हे शहर मोठे पर्यटनस्थळ आहे. २०१० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ७,८८,४४५ आहे तर महानगराची लोकसंख्या २० लाखांपेक्षा अधिक आहे. +डेनपासारचे नाव बाली भाषेतील डेन (उत्तर) आणि पासार (बाजार) या दोन नावांची जोड आहे.[१] +डेनपासार बाडुंग राज्याची राजधानी होते. इ.स. १९०६मध्ये नेदरलॅंड्सनी केलेल्या हल्ल्यात बाडुंग राज्याचा नाश झाला व डेनपासार डच आधिपत्यात आले. त्यावेळी डचांनी केलेल्या जाळपोळीत राजमहालासह शहराचा मोठा भाग नष्ट झाला.[२] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5900.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5900.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..be634f36e9b5dc19da83502283765047b74019cd --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5900.txt @@ -0,0 +1 @@ +डेनिस व्हिक्टर डायर (२ मे, १९१४:डर्बन, दक्षिण आफ्रिका - १६ जून, १९९०:डर्बन, दक्षिण आफ्रिका) हा  दक्षिण आफ्रिकाकडून १९४७ मध्ये ३ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5908.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5908.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b77b57d8e7c2444ea7eb2aa83333ebeccbd22b43 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5908.txt @@ -0,0 +1 @@ +डेनिस ऑड्री ॲनेट्स (३० जानेवारी, १९६४:सिडनी, ऑस्ट्रेलिया - हयात) ही  ऑस्ट्रेलियाच्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९८५ ते १९९३ दरम्यान १० महिला कसोटी आणि ४३ महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीत सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5923.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5923.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..899669e099372fc9155ac9cc33253cf8f37da5b6 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5923.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +डेन्टन काउंटी, टेक्सास ही अमेरिकेच्या टेक्सास राज्यातील २५४ पैकी एक काउंटी आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र येथे आहे. +२०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या इतकी होती. +डेन्टन काउंटी, टेक्सासची रचना रोजी झाली. या काउंटीला यांचे नाव दिलेले आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5943.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5943.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..78640808c48ca68dbcbebc8aeda935555ea4c94a --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5943.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +फ्रेडरिक दहावा (फ्रेडरिक आंद्रे हेन्रिक क्रिस्चियन; २६ मे, १९६८ - ) हा डेन्मार्कचा राजा आहे. १४ जानेवारी २०२४ रोजी राणी मार्ग्रेथ दुसरीने पदत्याग केल्यानंतर हा सिंहासनावर आला. मार्गरेथने आपले वडील फ्रेडरिक नववा यांच्या मृत्यूनंतर ५२ वर्षे डेन्मार्कचे सिंहासनावर राज्य केले होते.[१][२] +फ्रेडरिक हा राणी मार्ग्रेथ आणि प्रिन्स हेन्रिक यांचा मोठा मुलगा आहे. त्यांनी आरहूस विद्यापीठातून राज्यशास्त्रात पदव्युत्तर पदवी मिळवली. विद्यापीठानंतर, त्यांनी संयुक्त राष्ट्र आणि पॅरिसमध्ये राजनैतिक पदांवर काम केले. डॅनिश सशस्त्र दलाच्या तिन्ही शाखांमध्ये त्यांनी प्रशिक्षण घेतले आहे. + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5944.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5944.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..78640808c48ca68dbcbebc8aeda935555ea4c94a --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5944.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +फ्रेडरिक दहावा (फ्रेडरिक आंद्रे हेन्रिक क्रिस्चियन; २६ मे, १९६८ - ) हा डेन्मार्कचा राजा आहे. १४ जानेवारी २०२४ रोजी राणी मार्ग्रेथ दुसरीने पदत्याग केल्यानंतर हा सिंहासनावर आला. मार्गरेथने आपले वडील फ्रेडरिक नववा यांच्या मृत्यूनंतर ५२ वर्षे डेन्मार्कचे सिंहासनावर राज्य केले होते.[१][२] +फ्रेडरिक हा राणी मार्ग्रेथ आणि प्रिन्स हेन्रिक यांचा मोठा मुलगा आहे. त्यांनी आरहूस विद्यापीठातून राज्यशास्त्रात पदव्युत्तर पदवी मिळवली. विद्यापीठानंतर, त्यांनी संयुक्त राष्ट्र आणि पॅरिसमध्ये राजनैतिक पदांवर काम केले. डॅनिश सशस्त्र दलाच्या तिन्ही शाखांमध्ये त्यांनी प्रशिक्षण घेतले आहे. + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5955.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5955.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6280ea1b37015a605d4c5770bffcfd0e747c147b --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5955.txt @@ -0,0 +1,61 @@ +गुणक: 39°44′21″N 104°59′5″W / 39.73917°N 104.98472°W / 39.73917; -104.98472 + +डेन्व्हर (इंग्लिश: Denver) ही अमेरिकेच्या कॉलोराडो राज्याची राजधानी व सगळ्यात मोठे शहर आहे. डेन्व्हर शहर रॉकी पर्वतरांगेच्या पायथ्याशी साउथ प्लॅट नदीच्या किनारी वसले आहे. डेन्व्हरची समुद्रसपाटीपासूनची उंची बरोबर १.६ किमी किंवा १ मैल असल्यामुळे डेन्व्हरला माइल हाय सिटी ह्या टोपणनावाने ओळखले जाते. २०१० साली ६ लाख लोकसंख्या असलेले डेन्व्हर अमेरिकेमधील २६व्या क्रमांकाचे मोठे शहर, तर २५.५ लाख वस्ती असलेले डेन्व्हर महानगर क्षेत्रांपैकी २१व्या क्रमांकाचे आहे. +डेन्व्हर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ हा या शहरातील विमानतळ आहे. +डेन्व्हरचे महापौर येथील मुख्याधिकारी असतात. या पदाची मुदत चार वर्षांची असते. +डेन्व्हर शहर आणि काउंटी हे एकाच प्रशासनाखाली असून ही काउंटी डेन्व्हर-ऑरोरा-लेकवूड महानगराचा भाग आहे. +इंटरस्टेट २५ आणि इंटरस्टेट ७० हे डेन्व्हर महानगरातून जाणारे प्रमुख महामार्ग आहेत. हे अनुक्रमाने उत्तर-दक्षिण आणि पूर्व-पश्चिम धावतात. याशिवाय इतर इंटरस्टेट महामार्ग, राष्ट्रीय महामार्ग आणि राज्य महामार्गांचे जाळे डेन्व्हरभर पसरलेले आहे. +डेन्व्हर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ (KDEN) येथील मुख्य विमानतळ आहे. हा शहराच्या मध्यवर्ती भागापासून ३० किमी ईशान्य-पूर्वेस आहे. १३७ किमी२ इतक्या प्रदेशावर पसरलेला हा विमानतळ जगातील १८व्या तर अमेरिकेतील सहाव्या क्रमांकाचा सर्वाधिक वर्दळीचा विमानतळ आहे.[१] विस्ताराच्या दृष्टीने हा अमेरिकेतील सगळ्यात मोठा विमानतळ आहे.[२][३] येथे युनायटेड एरलाइन्स आणि साउथवेस्ट एरलाइन्सचे मोठे वाहतूकतळ आहेत. येथे फ्रंटियर एरलाइन्सचे मुख्यालय आणि वाहतूकतळ आहे. +महानगराच्या दक्षिण भागातील सेंटेनियल विमानतळाचा (KAPA) वापर लांब पल्ल्याची खाजगी विमाने करतात तर रॉकी माउंटन मेट्रोपोलिटन विमानतळ (KBJC) आणि फ्रंट रेंज विमानतळांचा वापर छोटी खाजगी विमाने करतात. +बकली वायुसेना तळ हा अमेरिकेच्या वायुसेनेच्या वापरातील विमानतळ आहे. +स्टेपलटन विमानतळ आणि लाउरी वायुसेना तळ हे पूर्वीचे विमानतळ आता बंद असून दोन्ही ठिकाणी वस्ती करण्यात आलेली आहे. + अटलांटा + अ‍ॅनापोलिस + आल्बनी + इंडियानापोलिस + ऑगस्टा + ऑलिंपिया + ऑस्टिन + ओक्लाहोमा सिटी + काँकोर्ड + कार्सन सिटी + कोलंबस + कोलंबिया + चार्ल्स्टन + जुनू + जॅक्सन + जेफरसन सिटी + टॅलाहासी + टोपेका + ट्रेंटन + डेन्व्हर + डोव्हर + दे मॉईन + नॅशव्हिल + पियेर + प्रॉव्हिडन्स + फीनिक्स + फ्रँकफोर्ट + बिस्मार्क + बॅटन रूज + बॉइझी + बॉस्टन + माँटगोमेरी + माँतपेलिए + मॅडिसन + रिचमंड + रॅले + लान्सिंग + लिंकन + लिटल रॉक + शायान + सांता फे + साक्रामेंटो + सेंट पॉल + सेलम + सॉल्ट लेक सिटी + स्प्रिंगफील्ड + हार्टफर्ड + हॅरिसबर्ग + हेलेना + होनोलुलु diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5956.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5956.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..526b941b58794ee47c3401eccdbc0336a4a557d5 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5956.txt @@ -0,0 +1,13 @@ +डेन्व्हर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ (आहसंवि: DEN, आप्रविको: KDEN, एफ.ए.ए. स्थळसूचक: DEN) अमेरिकेच्या डेन्व्हर शहरात आहे. हा अमेरिकेतील सर्वाधिक वर्दळीच्या २० विमानतळांपैकी एक आहे. ५३ चौरसमैल क्षेत्रफळ असलेला हा विमानतळ अमेरिकेतील सगळ्यात मोठा तर किंग फह्द आंतरराष्ट्रीय विमानतळ आणि माँत्रियाल-मिराबेल आंतरराष्ट्रीय विमानतळामागोमाग जगातील तिसऱ्या क्रमांकाचा सगळ्यात मोठा विमानतळ आहे.[१] येथील १६R/३४L ही धावपट्टी अमेरिकेतील सगळ्यात जास्त लांबीची धावपट्टी आहे. +डेन्व्हर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ येथे फ्रंटियर एरलाइन्स आणि ग्रेट लेक्स एरलाइन्स या विमानकंपन्यांचे मुख्य तळ आहेत तर हा युनायटेड एरलाइन्सचा चौथ्या क्रमांकाचा तळ आहे. ही विमानतळ साउथवेस्ट एरलाइन्सच्या वाहतूककेन्द्रबिंदूपैकी एक असून येथून साउथवेस्ट एरलाइन्स ४०पेक्षा जास्त शहरांना सेवा पुरवते. +सप्टेंबर १९८९मध्ये अमेरिकेच्या केन्द्रीय सरकारने डेन्व्हरसाठी नवीन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ बांधण्यासाठी ६ कोटी अमेरिकन डॉलर मंजूर केले. यासाठी तत्कालीन महापौर फेडरिको पेन्याने मोठे प्रयत्न केले होते. याची जाण म्हणून विमानतळाकडे जाणाऱ्या रस्त्याला पेन्या बुलेव्हार्ड असे नाव देण्यात आले आहे. या विमानतळाची उद्घाटन तारीख तेव्हाच ऑक्टोबर २९, इ.स. १९९३ ही ठरवण्यात आली. +डेन्व्हर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ फ्रंटियर एरलाइन्स आणि ग्रेट लेक्स एरलाइन्सचा सगळ्यात मोठा तर युनायटेड एरलाइन्सचा चौथ्या आणि साउथवेस्ट एरलाइन्सचा पाचव्या क्रमांकाचा मोठा तळ आहे. +या विमानतळावरून होणाऱ्या उड्डाणांत युनायटेड एरलाइन्स, साउथवेस्ट एरलाइन्स आणि फ्रंटियर एरलाइन्सचा अनुक्रमे ३७%, २४% आणि २३% वाटा आहे.[२] +, सॅन डियेगो, सान फ्रांसिस्को, सान होजे देल काबो, सियॅटल-टॅकोमा, साउथ बेंड (ऑक्टोबर ११, २०१३ पासून),[६] स्पोकेन, वॉशिंग्टन-नॅशनलमोसमी: अँकरेज, बेलिंगहॅम, बोझमन, कोझुमेल, फेरबँक्स, फोर्ट मायर्स, हॅरिसबर्ग, जॅक्सन होल, लायबेरिया, न्यू ऑर्लिअन्स, न्यूपोर्ट न्यूझ, पाम स्प्रिंग्ज, पुंता काना, सान होजे (कोस्टा रिका), टॅम्पा || align="center" | A +, सॅन डियेगो, सांता बार्बरा, सू फॉल्स, विचिटा (नोव्हेंबर १६, २०१२ पर्यंत)[९]मोसमी: ग्रेट फॉल्स, इहतापा-झिहुआतानेहो || align="center" | A +, सान अँटोनियो, सॅन डियेगो, सान फ्रांसिस्को, सान होजे, सियॅटल-टॅकोमा, स्पोकेन, टॅम्पा, तुसॉन, तल्सा, वॉशिंग्टन-डलेस || align="center" | A, C +, सान अँटोनियो, सॅन डियेगो, सान फ्रांसिस्को, सान होजे, सान होजे देल काबो, सियॅटल-टॅकोमा, सू फॉल्स, स्पोकेन, टॅम्पा, तोक्यो-नरिता (मार्च ३१, २०१३ पासन),[१०] तल्सा, व्हॅनकूवर, वॉशिंग्टन-डलेस, वॉशिंग्टन-नॅशनल, विचिटामोसमी: बोझमन, कॅलगारी, ईगल-व्हेल, फेरबँक्स, फोर्ट लॉडरडेल, जॅक्सन होल, लिहुए, मेक्सिको सिटी, माँट्रोझ, तुसॉन || align="center" | B +, सू फॉल्स, विचिटा || align="center" | B +, सान अँटोनियो, स्पोकेन, सेंट लुईस, टोरोंटो-पीयरसन || align="center" | B +, सान अँटोनियो, सॅन डियेगो, सान होजे, सांता बार्बरा, सास्काटून, सियॅटल-टॅकोमा, सू फॉल्स, स्पोकेन, स्प्रिंगफील्ड (मिसूरी), टोरोंटो-पीयरसन, तुसॉन, तल्सा, व्हॅनकूवर, विचिटा, विनिपेगमोसमी: ग्रँड रॅपिड्स || align="center" | B + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5958.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5958.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..bccb1b60c3150314caeb4e5f62a7e3dde5f008ab --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_5958.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +डेन्व्हर एर कनेक्शन ही अमेरिकेतील कॉलोराडो राज्याच्या सेंटेनियल शहरात मुख्यालय असलेली विमानवाहतूक कंपनी आहे. की लाइम एर या कंपनीची उपकंपनी असलेली ही कंपनी प्रवासीवाहतूक तसेच विमाने भाड्याने पुरवते. +डेन्व्हर एर कनेक्शन कॉलोराडो, ॲरिझोना, नेब्रास्का, मिनेसोटा आणि इतर पाच राज्यांतील शहरांना विमानसेवा पुरविते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6002.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6002.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..43bd71f220b2f23b4797fc216a9a89489b5b699a --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6002.txt @@ -0,0 +1 @@ +डेब्रा ॲन स्टॉक (१७ जुलै, १९६२:ऑक्सफोर्ड, इंग्लंड - हयात) ही  इंग्लंडच्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९९२ ते १९९६ दरम्यान ७ महिला कसोटी आणि १५ महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_601.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_601.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b150b86bcc503e8c8f5ab5202ee45a0f7280c2ab --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_601.txt @@ -0,0 +1,6 @@ +जोधपूर (राजस्थानी: जोधाणा, हिंदी भाषा: जोधपुर) भारताच्या राजस्थान राज्यातील एक शहर आहे. हे शहर जोधपुर जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे तसेच पर्यटन शहर म्हणून प्रसिद्ध आहे व ब्लू सिटी म्हणून ख्याती आहे. तसेच या शहराला अतिशय जुना इतिहास असून अनेक पाउल खुणा या शहरात आढळतात. सध्याच्या काळात भारतीय वायूसेनेचा एक मुख्य विमानतळ म्हणून महत्त्वाचे ठिकाण आहे. +जुन्या शहराने मेहरानगड किल्ला फिरविला असून त्याला अनेक दरवाजे भिंतीत बांधलेले आहेत. जुन्या शहरातील घरे सामान्यतः निळ्या रंगात रंगविलेली असतात उन्हापासून बचाव करण्यासाठी किंवा सुशोभित करण्यासाठी, शहराला "ब्लू सिटी" टोपणनाव दिले जाते. तथापि, गेल्या अनेक दशकांत शहर भिंतीच्या बाहेर मोठ्या प्रमाणात विस्तारलेले आहे. जोधपूर हे राजस्थान राज्याच्या भौगोलिक केंद्राजवळ आहे, जे पर्यटकांच्या भेटीस येणा-या प्रदेशात सोयीचे ठिकाण बनवते. +जवळपास वर्षभर कोरड्या मोसमात जोधपूरचे हवामान गरम आणि अर्ध-शुष्क असते, परंतु जूनच्या शेवटी ते सप्टेंबर दरम्यान थोड्या थोड्या प्रमाणात पावसाळी हजेरी असते. +हे शहर आपल्या अन्नासाठी प्रसिद्ध आहे आणि त्याची लोकप्रियता याचा अंदाज लावता येतो की "जोधपूर स्वीट्स" नावाची गोड दुकाने भारतातील अनेक शहरांमध्ये मिळतात. +जोधपूरला आपल्या अन्नाद्वारे एक वेगळी सांस्कृतिक ओळख आहे आणि ते मिर्ची बाडा आणि मावा कचोरी, खासकरून मादी कपडे, मारवाडी भाषा, पाहुणचार यासाठी प्रसिद्ध आहे. जोधपुरी साफा आपल्या वेगळ्या शैलीसाठी प्रसिद्ध आहे. मारवाडी भाषेची जोधपूर बोली देखील वेगळी आहे, त्यात बहुतेक क्रियापद आणि संज्ञाच्या शेवटी 'सा' (अंतर्निहित आदर) समाविष्ट आहे. +हे शहर आपल्या मोहक ठिकाणांसाठी प्रसिद्ध आहे आणि बऱ्याचदा विविध चित्रपट, जाहिराती, संगीत व्हिडिओ आणि दूरदर्शन कार्यक्रमांमध्ये वैशिष्ट्यीकृत असते. शहरातील ऐतिहासिक इमारती आणि लँडस्केप असंख्य चित्रपटांमध्ये दाखवले गेले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6020.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6020.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5fe737c8ff252b9eb95602c910327ed9ed0a889f --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6020.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +२०१६ डेमॉक्रॅटिक पक्ष प्राथमिक निवडणूक ही अमेरिकेच्या डेमॉक्रॅटिक पक्षांतर्गत निवडणूक होती. ह्या निवडणुकीद्वारे अमेरिकेतील ५० राज्ये व वॉशिंग्टन डी.सी. मधील या निवडणूकांतून २०१६ च्या राष्ट्राध्यक्षीय निवडणूकीतील डेमॉक्रॅटिक पक्षाचा उमेदवार ठरविण्यात आला. हिलरी क्लिंटनने निवडणुकीत बहुमत मिळवून पक्षाचे नामांकन पटकावले. २०१६ डेमॉक्रॅटिक पक्ष अधिवेशनामध्ये तिच्या नावावर अधिकृतपणे शिक्कामोर्तब केले गेले. +२ फेब्रुवारी ते १४ जून, २०१६ दरम्यान होणाऱ्या या निवडणूकांमध्ये ६ प्रमुख उमेदवार होते. आयोवामध्ये पहिल्या निवडणूकीत मतदान सुरू होपर्यंत यातील ३ उमेदवार उरले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6028.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6028.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..87b11086a7532745ceaaa83751fe154cf374a93e --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6028.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +डेम्पो हा भारताच्या पणजी शहरामधील एक व्यावसायिक फुटबॉल क्लब आहे. १९६८ साली स्थापन झालेला डेम्पो भारतामधील सर्वाधिक लोकप्रिय क्लबांपैकी एक आहे. +डेम्पोने आजवर राष्ट्रीय फुटबॉल लीग, फेडरेशन चषक, रोव्हर्स चषक, ड्युरॅंड चषक इत्यादी भारतामधील प्रमुख स्पर्धा जिंकल्या आहेत. सध्या डेम्पो भारतामधील आय−लीग ह्या सर्वोच्च पातळीवरील लीगमध्ये खेळतो. +साचा:आय−लीग diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6031.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6031.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fe99cf32c0495c8666812187d33d36a7ef536c32 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6031.txt @@ -0,0 +1,5 @@ + +डेअरडेव्हिल हे मार्वल कॉमिक्सच्या पुस्तकांमध्ये दिसणारे एक पात्र आहे. लेखक-संपादक स्टॅन ली आणि कलाकार बिल एव्हरेट यांनी तयार केलेले आणि जॅक किर्बीच्या अनिर्दिष्ट प्रमाणात इनपुटसह बनलेले हे पात्र प्रथम डेअरडेव्हिल #१ (१९६४) मध्ये दिसले. [१] लेखक-कलाकार फ्रँक मिलरच्या १९८० च्या दशकाच्या काळातील कामाने हे पात्र मार्वल युनिव्हर्सचा लोकप्रिय आणि प्रभावशाली भाग बनले. डेअरडेव्हिलला सामान्यतः "हॉर्नहेड", [२] "द मॅन विदाऊट फिअर", [३] आणि "द डेव्हिल ऑफ हेल्स किचन" या नावाने ओळखतात. [४] +डेअरडेव्हिल हे मॅथ्यू मायकेल "मॅट" मर्डॉक या अंध वकीलाचे उपनाव आहे. त्याची उत्पत्ती बालपणातील रासायनिक अपघातातून झाली ज्यामुळे त्याला विशेष क्षमता प्राप्त झाली. न्यू यॉर्क शहरातील हेल्स किचनच्या शेजारच्या गुन्हेगारी कामगार वर्गात वाढताना, मॅट मर्डॉक एका रेडिओएक्टिव्ह पदार्थामुळे आंधळा झाला. तो यापुढे पाहू शकत नसताना, किरणोत्सर्गी पदार्थाच्या संपर्कात आल्याने त्याच्या उरलेल्या संवेदना सामान्य मानवी क्षमतेच्या पलीकडे वाढतात आणि त्याला "रडार सेन्स" देते. एक बॉक्सर असलले त्याचे वडील जॅक मर्डॉक हे अविवाहित आहेत. ते आपल्या मुलावर बिनशर्त प्रेम करतात आणि त्याला स्वतःसाठी चांगले जीवन घडवण्यास शिकवण्याचा प्रयत्न करतात. पुढे जॅकला गुंडांनी मारल्यानंतर मॅट अनाथ होतो. स्वतःचे रक्षण करण्यासाठी मॅटने स्टिक नावाच्या एका रहस्यमय अंध अनोळखी व्यक्तीच्या आश्रयाखाली शारीरिक क्षमता आणि अतिमानवी संवेदना सुधारण्यासाठी प्रशिक्षण घेण्यास सुरू करतो. शेवटी तो एक अत्यंत कुशल आणि तज्ञ मार्शल आर्टिस्ट बनतो. +काही वर्षांनंतर, लॉ स्कूलमधून उच्च ग्रेडसह पदवी प्राप्त केल्यानंतर, मॅट हेल्स किचनमध्ये गुन्हेगारांना शोधतो आणि लढाऊ कामांना सुरुवात करतो. मॅट स्थानिक गुंडांना लक्ष्य करतो ज्यांनी त्याच्या वडिलांची हत्या करतो. शेवटी सैतानच्या रूपात तयार केलेला पोशाख करून मॅट न्यू यॉर्क शहरातील गुन्हेगारी अंडरवर्ल्ड विरुद्ध मुखवटा घातलेला सतर्क डेअरडेव्हिल म्हणून दुहेरी जीवन स्वीकारतो. त्याचे कट्टर-शत्रू बुल्सी आणि किंगपिनसह अनेक सुपर-खलनायकांशी तो संघर्ष करतो. [५] कोलंबिया लॉ स्कूलमधून पदवी घेतल्यानंतर तो एक कुशल आणि प्रतिष्ठित वकील बनतो‌. पुढे तो त्याचा सर्वात चांगला मित्र आणि रूममेट फ्रँकलिन "फॉगी" नेल्सन सोबत भागीदारी करून नेल्सन अँड मर्डॉक ही कायदा कंपनी स्थापन करतो. माईक मर्डॉक नावाचा एक सारखा दिसणारा जुळा भाऊ असल्याचे भासवल्यानंतर, ज्याची ओळख सार्वजनिक केली जाते तेव्हा मॅट डेअरडेव्हिल असल्याचा दावा करेल, आणि कधीकधी तोतयागिरी करून, त्याचे अस्तित्व सिद्ध करण्यापूर्वी, वास्तविकता-विकृत उत्परिवर्ती व्यक्तीशी झालेल्या चकमकीनंतर माइकला अस्तित्वात आणले जाते. इतिहासात मॅटच्या बरोबरीने जादूच्या जादूसह. +डेअरडेव्हिल तेव्हापासून अनेक अ‍ॅनिमेटेड मालिका, व्हिडिओ गेम आणि व्यापारी मालासह विविध माध्यमांमध्ये दिसला आहे. हे पात्र प्रथम रेक्स स्मिथने १९८९ मधील टेलिव्हिजन चित्रपट द ट्रायल ऑफ द इनक्रेडिबल हल्कमध्ये आणि नंतर बेन ऍफ्लेकने २००३ च्या डेअरडेव्हिल चित्रपटात साकारले होते. चार्ली कॉक्सने मार्व्हल सिनेमॅटिक युनिव्हर्स (MCU) मीडिया फ्रँचायझीमध्ये हे पात्र साकारले आहे, जे आतापर्यंत मार्वल टेलिव्हिजन मालिका डेअरडेव्हिल (२०१५-१८), द डिफेंडर्स ( २०१७), मार्व्हल स्टुडिओज चित्रपट स्पायडर-मॅन: नो वे होम या मालिकेत दिसते. (२०२१) आणि डिस्ने+ टेलिव्हिजन मालिका She-Hulk: अॅटर्नी अॅट लॉ (२०२२), [६] आगामी मालिका इको (२०२३), आणि डेअरडेव्हिल: बॉर्न अगेन (२०२४) मध्ये दिसणार आहे. [७] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6079.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6079.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ac08d2f3e1c347034f4b105be4ed4943df1eddf5 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6079.txt @@ -0,0 +1,3 @@ + + +डेलचे विविध अर्थ असू शकतात: diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6102.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6102.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..713c6ba3e31977a5c54a7eb74c08aea221cb94c6 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6102.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +डेलावेर काउंटी, आयोवा ही अमेरिकेच्या आयोवा राज्यातील ९९ पैकी एक काउंटी आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र येथे आहे. +२०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या इतकी होती. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6124.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6124.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..77f5946538c5a469d0cd1a3b919e32c1e9609e75 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6124.txt @@ -0,0 +1,15 @@ +डेल्टा एर लाइन्स (Delta Air Lines) ही अमेरिकेतील एक आघाडीची विमान वाहतूक कंपनी आहे. ही कंपनी जगभर विमानसेवा पुरवते. डेल्टा एर लाइन्सचे मुख्यालय जॉर्जिया मधील अटलांटा येथे आहे.[१] स्थानिक आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावरून या कंपनीची सहा खंडामधून मोठया प्रमाणावर विमानवाहतूक सेवा कार्यान्वित आहे. ८०,००० पेक्षा जास्त कामगार वर्ग आणि दैनंदिन ५००० उड्डाणे करत असलेली ही सर्वांत मोठी विमानप्रवासी कंपनी आहे.[२] या कंपनीच्या विमानांचे विश्रांतिस्थळ हर्टजफिल्ड येथील जॅक्सन अटलांटा आंतरराष्ट्रीय विमानतळ हे असून जगामधील प्रवासी वाहतुकीसाठी सर्वांत व्यस्त ( वार्षिक ९१ अब्ज पेक्षा जास्त प्रवासी ) व या कंपनीच्या विमानांचे तांत्रिक दुरूस्ती केंद्र म्हणून ओळखले जाते.[३] ही विमानकंपनी सर्वांत जुनी विमानकंपनी असून स्थापना केल्यापासून ६ व्या क्रमांकावर आहे. २०११ मध्ये विमांनाच्या ताफ्याच्या [४] व २०१२ मध्ये प्रवाशांच्या [५] तुलनेत जगामधील सर्वांत मोठी कंपनी आहे. +डेल्टा एर लाइन्स कंपनीने ३० मे, १९२४ रोजी जॉर्जिया मधील मेकॉन येथे पिकांवर फवारणी करण्यासाठी पहिले विमान वापरले. +१९२५ मध्ये ही कंपनी लुईसिना मन्रेा येथे स्थलांतरित झाली. कंपनीचे मूळ संस्थापक , कॉलेट वुलमन यांनी १३ सप्टेंबर, १९२८ रोजी ही कंपनी विकत घेतली आणि त्याचे ‘डेल्टा एर सर्विस’ असे नामकरण केले. १९२९ च्या सुमारास प्रवासी वाहतूक करण्यास सुरुवात केली. दक्षिणपूर्वेकडील राज्यामधून एका प्रवाशाच्या वाहतुकीने पहिला मार्ग सुरू झाला.[६] +त्यानंतर या कंपनीने अनेक विमानवाहतूक कंपन्या ताब्यात घेण्यास सुरुवात केली. १९६० मध्ये जेट विमानांचा वापर केला आणि १९७० मध्ये युरोपपर्यंत आणि १९८० मध्ये पॅसिफिकपर्यंत मजल मारत आंतराराष्ट्रीय स्पर्धेमध्ये आपली घोडदौड कायम ठेवली. +८० वर्षांपासून अस्तित्वात असलेली सध्याची डेल्टा एर लाइन्स ही कंपनी अनेक विमान वाहतूक कंपन्यांच्या एकत्रीकरणामुळे बनलेली आहे. अलीकडेच २९ ऑक्टोबर, २००८ मध्ये नॉर्थवेस्ट एरलाइन्स बरोबर झालेल्या एकत्रीकरणामुळे जगातील सर्वांत मोठी विमान वाहतूक कंपनी म्हणून या कंपनीचा लौकिक आहे. सुरुवातीच्या काळात एकत्रीकरण झाले तरी नॉर्थवेस्टच्या नावाने विमान वाहतूक कंपनीचे व्यवहार चालत होते. परंतु ३१ जानेवारी, २०१० मध्ये आरक्षण पद्धती आणि वेबसाईट इत्यादींचे एकत्रीकरण झाल्यानंतर नॉर्थवेस्ट व्यवहारामधून अधिकृतरीत्या सेवानिवृत्त झाली आणि डेल्टा एर लाइन्स या नावांने विमानवाहतूक सुरू राहिली.[७][८] + +१९४१ पासून अटलांटा शहराच्या उत्तरेकडे व्यापारी संकुलामध्ये हर्टजफिल्ड – जॅक्सन अटलांटा आंतरराष्ट्रीय विमानतळाजवळ या कंपनीचे मुख्यालय आहे. [९][१०] +डेल्टाची सात अंतर्देशीय आणि तीन आंतरराष्ट्रीय ठाणी आहेत.[११] +या मुख्य आणि भागीदारी कंपनीमध्ये अंदाजित ८०,००० कामगार आहेत.[२] +१२,००० इतकी वैमानिकांची संख्या असलेली ही एकमेव कंपनी आहे. युनायटेड स्टेटसमधील वैमानिक संख्या, विमानांचे उड्डाण या व्यतिरिक्त इतर सर्वच बाबतीत डेल्टा सर्वांत मोठी विमान कपंनी आहे. नॉर्थवेस्ट विमान वाहतूक कंपनीसोबत एकत्रीकरण झाल्यानंतर तेथील कामगारांचे विलीनीकरण झाल्यामुळे कामगारांच्या बढती, वेतन, ज्येष्ठता इत्यादींविषयी बरेच प्रश्न उभे राहिले होते. त्यांना सामावून घेणे, नव्याने वेतन ठरविणे, कामाचे व्यवस्थापन इत्यादींबाबतीत नियम ठरविणे आवश्यक होते. त्यानुसार कामगार वर्गाचे संघटन करून त्याबाबत निर्णय घेण्याचे काम चालू आहे. +६ खंडामध्ये ४९३२ उड्डांणाद्वारे आणि २५३३ रोजच्या फेऱ्यांद्वारे डेल्टा एर लाइन्सची विमाने प्रवाशांना विमान सेवा देत आहेत.[२] +जानेवारी २०१३ पर्यंत डेल्टा कडून एरबस, बोइंग आणि मॅकडोनेल डग्लस यांचेकडून बनविण्यात आलेल्या ७०० पेक्षा जास्त विमानांचे उड्डाण केले होते. इतर यू.एस.विमानवाहतूक कंपनीच्या मानाने बोइंग ७५७, बोइंग ७६७, आणि एरबस ए३३० विमानांची वाहतूक जास्त होते. जगामध्ये मॅकडोनेल डग्लस एमडी – ८८ आणि मॅकडोनेल डग्लस एमडी-९० या विमानांची वाहतूक जास्त होते. +आंतरराष्ट्रीय दर्जाच्या व्यापारी वर्गासाठी बोइंग ७७७ – २०० एल आर सारख्या विमानांमध्ये डेल्टाकडून बिझनेस एलाईट कक्ष तयार केलेले आहे. हा विशेष वर्ग असल्यामुळे यामध्ये जेवण, नाश्ता, मदय आणि इतर सुविधा पुरविलेल्या आहेत. +याव्यतिरिक्त प्रथम वर्ग व्यापारी वर्ग, इकॉनॉमी कम्फर्ट क्लास आणि इकॉनॉमी क्लास या विमानकंपनीकडून पुरविलेल्या आहेत. +वाय फाय, पॅनासोनिक इएफएक्स ऑडिओ व्हिडिओ सारख्या अत्याधुनिक सोशल नेटवर्किंग सुविधा मागणीनुसार वरील सर्व क्लासमध्ये पुरविल्या जातात. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6149.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6149.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8b137891791fe96927ad78e64b0aad7bded08bdc --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6149.txt @@ -0,0 +1 @@ + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6164.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6164.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..369492eeacdab2feb82b2006aedee3f0392088b0 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6164.txt @@ -0,0 +1 @@ +ऑस्कार डेव्हिड सुआझो वेलास्केझ (५ नोव्हेंबर, इ.स. १९७९:सान पेद्रो सुला, हॉन्डुरास - ) हा  होन्डुरासकडून आंतरराष्ट्रीय फुटबॉल खेळलेला खेळाडू आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6174.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6174.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fb802c58dfb0679217f24dd0266d95bcf27a5167 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6174.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +जुलै २६, इ.स. २००६ +दुवा: [---] (इंग्लिश मजकूर) diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6192.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6192.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fefc5d45d7a7c96356e0ad665afd14acf2b8b623 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6192.txt @@ -0,0 +1 @@ +डेव्ही सेल्के (१० जानेवारी, इ.स. १९९५ - ) हा जर्मनीचा फुटबॉल खेळाडू आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6211.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6211.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9f5442c4697ac47aa19b6dfd160aa204f1b81a59 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6211.txt @@ -0,0 +1 @@ +डेव्हिड रॉबर्ट ओ'सुलिव्हान (१६ नोव्हेंबर, इ.स. १९४४:पामरस्टन नॉर्थ, न्यू झीलँड - ) हा  न्यूझीलंडकडून १९७३ ते १९७६ दरम्यान ११ कसोटी आणि तीन एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6253.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6253.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a6a30e8de1138f95561567ce182a237fd442691c --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6253.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +डेव्हिड ज्यूड जॉन्सन. +सप्टेंबर २८, इ.स. २००६ +दुवा: [१] (इंग्लिश मजकूर) diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6262.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6262.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b2312613303b48c7468a0c0e2daccd18872c8ef4 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6262.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +ड्वाइट डेव्हिड आयसेनहॉवर (इंग्लिश: Dwight David Eisenhower) (ऑक्टोबर १४, इ.स. १८९०; डेनिसन, टेक्सास, अमेरिका - मार्च २८, इ.स. १९६९; वॉशिंग्टन डी.सी., अमेरिका) हे अमेरिकेचे ३४वे राष्ट्राध्यक्ष होते. २० जानेवारी, इ.स. १९५३ ते २० जानेवारी, इ.स. १९६१ या कालखंडात त्यांनी अध्यक्षपदाची धुरा वाहिली. ते दुसऱ्या जागतिक महायुद्धात दोस्त राष्ट्रांच्या युरोपातील सैन्यांचे सरसेनापती होते. दोस्त सैन्यांच्या ऑपरेशन टॉर्च या इ.स. १९४२-४३ सालांतील उत्तर आफ्रिकेतील युद्धमोहिमेचे आणि पश्चिम आघाडीवरून फ्रान्स व जर्मनी यांवरील इ.स. १९४४-४५ च्या यशस्वी आक्रमणाचे नियोजन व नेतृत्व त्यांनी केले. इ.स. १९५१ साली ते नाटो सैन्याचे सरसेनापती म्हणून नेमले गेले. इ.स. १९५३ सालापर्यंत त्यांनी ते सरसेनापतित्व सांभाळले. +आयसेनहॉवर यांनी साम्यवादी प्रसाराविरुद्ध मध्यपूर्वेकडच्या देशांना आणि विशेषतः लेबेनॉनला केलेली सैनिकी आणि आर्थिक मदत आयसेनहॉवर डॉक्ट्रीनन या नावाने ओळखली जाते. त्यांनी कोरियात शांतता प्रस्थापित करणे, रशिया व इतर राष्ट्रांशी निःशस्त्रीकरणाच्या वाटाघाटी करणे, सिअ‍ॅटो करार यांसारख्या कामांतून जागतिक शांतता प्रस्थापित करण्याचा प्रयत्‍न केला. आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील कामगिरीबरोबरच त्यांनी अमेरिकेतही कर कमी करणे, कृष्णवर्णीयांच्या समस्या सोडवणे व बेकारी कमी करणे आदींसाठी प्रयत्‍न केले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6264.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6264.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9ed979b0fbbaee3112fb6954f400e7de25108278 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6264.txt @@ -0,0 +1 @@ +डेव्हिड डेव्ह थॉमस (जुलै २, इ.स. १९३२:अटलांटिक सिटी, न्यू जर्सी - जानेवारी ८, इ.स. २००२:फोर्ट लॉडरडेल, फ्लोरिडा) हा अमेरिकन रेस्टॉरंट मालक व दानशूर होता. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6269.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6269.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..32322c61081c8e3abea4510f7d11ab6a5c8afa57 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6269.txt @@ -0,0 +1,3 @@ + +दाव्हिद नालबंदियान (स्पॅनिश: David Nalbandian; १ जानेवारी, इ.स. १९८२:कोर्दोबा, आर्जेन्टिना - ) हा एक आर्जेन्टाईन टेनिसपटू आहे. नालबंदियानने आजवर एटीपी क्रमवारीमध्ये तिसऱ्या क्रमांकापर्यंत मजल मारली आहे. तो २००२ साली विंबल्डन स्पर्धेच्या अंतिम फेरीत पोचला होता. + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6285.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6285.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c2ce35242a419b555931bfd7e690f353c3ffb6b1 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6285.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +डेव्हिड बेकहॅम (इंग्लिश: David Beckham; २ मे १९७५) हा एक निवृत्त इंग्लिश फुटबॉलपटू आहे. १९९६ ते २००९ दरम्यान इंग्लंड राष्ट्रीय संघाचा भाग राहिलेला बेकहॅम जगातील सर्वात लोकप्रिय व प्रसिद्ध फुटबॉल खेळाडूंपैकी एक आहे. बेकहॅमने १९९२ साली वयाच्या १७व्या वर्षी मॅंचेस्टर युनायटेड ह्या क्लबासोबत आपल्या व्यावसायिक कारकिर्दीची सुरुवात केली. त्याच्या काळात मॅंचेस्टर युनायटेडने सहा वेळा प्रीमियर लीग, दोन वेळा एफ.ए. चषक तर १९९९ साली युएफा चॅंपियन्स लीग स्पर्धा जिंकली. २००३ ते २००७ दरम्यान ला लीगामधील रेआल माद्रिदसाठी चार वर्षे खेळल्यानंतर बेकहॅमने २००७ साली अमेरिकेच्या मेजर लीग सॉकरमध्ये खेळणाऱ्या लॉस एंजेल्समधील लॉस एंजेल्स गॅलेक्सी ह्या क्लबासोबत करार केला. २०१३ साली पॅरिसमधील पॅरिस सें-जर्मेन एफ.सी. सोबत एक वर्षे खेळल्यानंतर १८ मे २०१३ रोजी बेकहॅमने निवृत्ती जाहीर केली. +बेकहॅमने १ सप्टेंबर १९९६ रोजी आंतरराष्ट्रीय फुटबॉलमध्ये पदार्पण केले. तो सहा वर्षे इंग्लंड संघाचा कर्णधार होता. त्याने १९९८, २००२ व २००६ ह्या तीन फिफा विश्वचषक तसेच २००० व २००४ ह्या दोन युएफा युरोपियन फुटबॉल अजिंक्यपद स्पर्धांमध्ये सहभाग घेतला. +प्रसिद्ध ब्रिटिश मॉडेल व गायिका व्हिक्टोरिया बेकहॅम ही डेव्हिड बेकहॅमची पत्नी आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6298.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6298.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c4eca8a6ae4359316698d7e67894f6a8b88a2d5a --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6298.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +डेव्हिड आयोनोविच ब्रॉन्स्टीन (रशियन:Дави́д Ио́нович Бронште́йн; १९ फेब्रुवारी, १९२४ - ५ डिसेंबर, २००६) हा रशियाचा बुद्धिबळ खेळाडू होता. हा १९५१ च्या जागतिक स्पर्धेत विजयी होता थोडक्यात हुकला. याला १९४० ते १९७० दरम्यानच्या श्रेष्ठ बुद्धिबळ खेळाडूंपैकी एक मानले जाते. +ब्रॉन्स्टीनने लिहिलेले झुरिक आंतरराष्ट्रीय बुद्धिबळ स्पर्धा १९५३ हे बुद्धबळावरील पुस्तकांपैकी सर्वोत्तम पुस्तकांपैकी एक गणले जाते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6301.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6301.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c4eca8a6ae4359316698d7e67894f6a8b88a2d5a --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6301.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +डेव्हिड आयोनोविच ब्रॉन्स्टीन (रशियन:Дави́д Ио́нович Бронште́йн; १९ फेब्रुवारी, १९२४ - ५ डिसेंबर, २००६) हा रशियाचा बुद्धिबळ खेळाडू होता. हा १९५१ च्या जागतिक स्पर्धेत विजयी होता थोडक्यात हुकला. याला १९४० ते १९७० दरम्यानच्या श्रेष्ठ बुद्धिबळ खेळाडूंपैकी एक मानले जाते. +ब्रॉन्स्टीनने लिहिलेले झुरिक आंतरराष्ट्रीय बुद्धिबळ स्पर्धा १९५३ हे बुद्धबळावरील पुस्तकांपैकी सर्वोत्तम पुस्तकांपैकी एक गणले जाते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6302.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6302.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ff04c13d7c8f5d1f62b2f4b286feceb2889d7977 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6302.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +डेव्हिड मॅंडेसी डिऑप (जुलै ९, १९२७:बोर्दो, फ्रांस - १९६०:डकार, सेनेगल)[१] हे फ्रेंच भाषेचे सेनेगाली कवी होते. त्यांना मुख्यतः त्यांच्या मूळ आफ्रिकन लोकांच्या साहित्यिक चळवळीतील योगदानासाठी ओळखले जाते. त्यांच्या कवितांतून पाश्चात्य वसाहतवादाविषयीची चीड आणि आफ्रिकेच्या स्वातंत्र्याबद्दलचा आशावाद दिसून येतो.[२][३] +डेव्हिड डिऑप यांचा जन्म फ़्रान्समध्ये बोर्दो येथे झाला. त्यांचे वडील सेनेगाली, व आई कॅमेरूनिअन होती. त्यांचे प्राथमिक शिक्षण सेनेगालात झाले. डेव्हिड डिऑप यांच्या काव्यरचनेची सुरुवात शालेय वयातच झाली. त्यांच्या कवितांचा समावेश लेओपोल्ड सेंघोर यांनी संपादलेल्या व फ्रेंच भाषेमधील आफ्रिकन साहित्यातला महत्त्वाचा टप्पा म्हणून पुढील काळात गणल्या गेलेल्या कवितासंग्रहामध्ये करण्यात आला.[४]. +डिऑप यांचा मृत्यू १९६० साली डकार येथे एका विमान अपघातात झाला. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6322.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6322.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cd3a93ad9824bf37b3d03a29aa64ca64d6e6366b --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6322.txt @@ -0,0 +1 @@ +डेव्हिड रिचर्ड्स हे ऑस्ट्रेलियन आणि १९८० ते १९९३ पर्यंत ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट बोर्डाचे माजी सीईओ आहेत आणि १९९३ ते २००१ पर्यंत आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचे सीईओ, माल्कम स्पीड यांनी सीईओ म्हणून कार्यभार स्वीकारला..[१] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6346.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6346.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0a1a03d54f2ed3e42259d88d9efbb9ce27a00c96 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6346.txt @@ -0,0 +1 @@ +डेव्हिड लॉईड (१८ मार्च, १९४७:लॅंकेशायर, इंग्लंड - हयात) हा  इंग्लंडकडून १९७३ ते १९८० दरम्यान ९ कसोटी आणि ८ आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. हा डाव्या हाताने फलंदाजी आणि मंदगती गोलंदाजी करीत असे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6364.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6364.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e3d8e8c295c96192db0bee4760b9bf5e29632ed4 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6364.txt @@ -0,0 +1 @@ +† खेळलेले सामने (गोल). diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6379.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6379.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..61fea26458b595831d32d4d3acb75d5d82200119 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6379.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +डेव्हिड स्टॅन्ली स्टील (सप्टेंबर २९, इ.स. १९४१ - ) ही  इंग्लंडकडून आठ कसोटी आणि एक एकदिवसीय क्रिकेट सामने खेळलेला खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि डाव्या हाताने मंदगती गोलंदाजी करीत असे. + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6387.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6387.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e127e458a15f21ca4cf919ae3a0c65765654d81a --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6387.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +डेव्हिड मार्क स्मिथ (जानेवारी ९, इ.स. १९५६:बॅलहॅम, लंडन, इंग्लंड - ) हा  इंग्लंडकडून प्रत्येकी दोन कसोटी आणि एकदिवसीय सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू आहे. + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6395.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6395.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e83661f5817e65314d6fc355db519709266158ee --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6395.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +डेव्हिड हॅकेट सूटर (१७ सप्टेंबर, १९३९ - ) हे अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायालयाची निवृत्त न्यायाधीश आहेत. +सूटर यांची नेमणूक जॉर्ज एच.डब्ल्यू. बुश यांनी केली होती. सूटर हे विल्यम रेह्नक्विस्ट आणि जॉन रॉबर्ट्स यांच्या सरन्यायाधीशकालात सर्वोच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश होते. सूटर २०१९मध्ये आपल्या तहहयात पदावरून निवृत्त झाले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_640.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_640.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..937f211d400e2136642c9a1994dc5a77d0691614 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_640.txt @@ -0,0 +1 @@ +जोन डिनीस ली (४ फेब्रुवारी, १९५२:यॉर्कशायर, इंग्लंड - हयात) ही  इंग्लंडच्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९८६ मध्ये १ महिला कसोटी सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6424.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6424.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0ed03462aa137125a2d191fcfa9489b3bafac067 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6424.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +डेव्हिसन काउंटी, साउथ डकोटा ही अमेरिकेच्या साउथ डकोटा राज्यातील ६६ पैकी एक काउंटी आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र येथे आहे. +२०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या इतकी होती. +डेव्हिसन काउंटी, साउथ डकोटाची रचना रोजी झाली. या काउंटीला यांचे नाव दिलेले आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6430.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6430.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ca4d37b562d04d03be741c9ae80c9f443a832355 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6430.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +डेव्हिड लॉइड जॉर्ज, ड्वायफोरचा पहिला अर्ल लॉइड-जॉर्ज (इंग्लिश: David Lloyd George, 1st Earl Lloyd-George of Dwyfor; १७ जानेवारी, इ.स. १८६३ - २६ मार्च, इ.स. १९४५) हा एक ब्रिटिश राजकारणी व १९०८ ते १९१६ दरम्यान युनायटेड किंग्डमचा पंतप्रधान होता. +पहिल्या महायुद्धाच्या काळात ब्रिटनमधील लष्करी व राजकीय आणीबाणीची परिस्थिती हाताळण्यात एच.एच. आस्क्विथला मोठ्या प्रमाणावर अपयश आले. त्यामुळे त्याला हटवून लॉइड जॉर्जला पंतप्रधानपदी आणण्यात आले. +वेल्सचा रहिवासी असलेला तसेच पेशाने वकील असणारा लॉइड जॉर्ज हा आजवरचा एकमेव ब्रिटिश पंतप्रधान आहे. वेल्श ही त्याची मातृभाषा तर इंग्लिश ही दुय्यम भाषा होती. आपल्या उत्साही वृत्तीसाठी प्रसिद्ध असलेल्या तसेच ब्रिटनमध्ये अनेक सामाजिक बदल घडवून आणलेल्या लॉइड जॉर्जचे नाव ब्रिटिश इतिहासात मानाने घेतले जाते. + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6436.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6436.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0043c59818e1fe41d5703f239484f1dd8907bedb --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6436.txt @@ -0,0 +1 @@ +डेव्हन फिलिप कॉन्वे (८ जुलै, १९९१:जोहान्सबर्ग, दक्षिण आफ्रिका - हयात) हा  न्यूझीलंडच्या क्रिकेट संघाकडून २०२० पासून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा क्रिकेट खेळाडू आहे. कॉन्वे डाव्या हाताने फलंदाजी तर उजव्या हाताने मध्यमगती गोलंदाजी करतो diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6438.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6438.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..17b667693951a485eef770fca6cc1d21e9d25412 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6438.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +७ फेब्रुवारी, इ.स. २०११ +दुवा: CricketArchive (इंग्लिश मजकूर) + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6442.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6442.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7ff30748755e584718b0f941047868058d6d3673 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6442.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +डेशूट्स काउंटी, ओरेगन ही अमेरिकेच्या ओरेगन राज्यातील ३६ पैकी एक काउंटी आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र येथे आहे. +२०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या इतकी होती. +डेशूट्स काउंटी, ओरेगनची रचना रोजी झाली. या काउंटीला यांचे नाव दिलेले आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6447.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6447.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a14db41dca950d24e8bc0d95a1620385c0eae81c --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6447.txt @@ -0,0 +1 @@ +डेसिडीअरिअस इरॅस्मस (जन्म - इ.स. १४६९, मृत्यु - इ.स. १५३६) हा हॅालंड मधील एक महान धर्मसुधारक होता. युरोपातील धार्मिक व सामाजिक चळवळीत त्याचे योगदान महत्त्वाचे आहे. इरॅस्मस हा धर्मशास्त्राचा गाढा अभ्यासक व मानवतावादी विचारवंत होता. त्याने 'मूर्खांची स्तुती' (In Praise of Folly) हा ग्रंथ लिहिला. त्याने तत्कालीन धर्मव्यवस्थेवर उपरोधक टीका केली. त्याच्या टीकेमुळे धर्मसंस्थेला अधिक हानी पोहोचली. तसेच त्याच्या लिखाणातून लोकजागृती घडून आली. त्याच्या प्रयत्नांमुळे युरोपातील धर्म सुधारणा चळवळीला स्फूर्ती मिळाली. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6449.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6449.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0179313908fc6c163416557d79158ce7ec8b5b7d --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6449.txt @@ -0,0 +1,9 @@ +डेसिबेल (dB) हे आवाजाची पातळी मोजण्याचे एक एकक आहे. ही पातळी ज्या ठिकाणी आवाज निर्माण होतो त्या ठिकाणी मोजली जाते. तेथून जसजसे दूर जाऊ तसतशी डेसिबेलची मात्रा कमीकमी होत जाते. हे लॉगरिथमिक स्केल असल्याने dBचे माप १०ने वाढले तर आवाजाची तीव्रता शंभरपट होते. शून्य dB म्हणजे ऐकू येणारा सर्वात हळू आवाज. त्याच्या दहापट मोठ्या आवाजाची मात्रा १० dB. २० dB आवाज म्हणजे सर्वात हळू आवाजाच्या १००पट मोठा आवाज; ३० dB म्हणजे हजारपट मोठा आवाज, वगैरे. + आवाज - ११० dB +८० डेसिबेलपर्यंतचा आवाज सहन करता येतो. त्यापुढील आवाज सातत्याने ऐकला तर त्याचा आरोग्यावर दुष्परिणाम होतो. कानात कापूस घालणे किंवा असे उपाय करून काही प्रमाणात होणारा त्रास कमी करता येऊ शकतो. मात्र हा निश्चित स्वरूपातील उपाय नाही. ९० डेसिबेलचा आवाज सतत ८ तास ऐकला तर कानाला इजा होते. १४० डेसिबेलचा आवाज ऐकला तर कानाचा पडदा तत्काळ फाटू शकतो. +मोठय़ा आवाजामुळे उद्भवणाऱ्या समस्यांचे दोन प्रकारात वर्गीकरण करतात. पहिला प्रकार म्हणजे श्रवणशक्तीवर होणारा परिणाम किंवा ऐकण्याच्या समस्या. दुसरा भाग म्हणजे मानसिक किंवा इतर शारीरिक परिणाम. +ऐकण्याच्या समस्यांचा विचार केला तर तात्पुरते कमी ऐकू येणे किंवा अगदी कायमचा बहिरेपणाही येणे. कानावर झालेला परिणाम आवाज ऐकताना जणवत नाही पण त्यानंतर काही वेळाने ऐकू कमी येत असल्याचे किंवा दडे बसल्याचे जाणवते. हा परिणाम दोन-तीन दिवस राहू शकतो. त्यानंतर हळूहळू त्याचा परिणाम कमी होतो आणि ऐकू येऊ शकते. मात्र काहीवेळा मोठय़ा आवाजामुळे कानाचा पडदा, नसा यांवर गंभीर आघात होतात आणि परिणामी कायमचा बहिरेपणाही येऊ शकतो. +कानात सतत वाजणाऱ्या आवाजाचा (रिंगिंग इअर) त्रास तात्पुरता किंवा कायम स्वरूपाचा होऊ शकतो. ऐकण्याबाबतच्या समस्यांव्यतिरिक्त मोठ्या आवाजाचे शरीरावर इतरही अनेक दुष्परिणाम होतात. रक्तदाब वाढतो, डोके दुखते, घाबरल्यासारखे होते किंवा छातीत धडधडते. मोठा आवाज कानाच्या माध्यमातून मेंदू आणि शरीरापर्यंत पोहोचल्यावर हा शरीराकडून मिळणारा प्रतिसाद असतो. +डेसिबेल हे एकक आवाजाखेरीज अन्य कोणत्याही दोन शक्तींची तुलना करण्यासाठीही वापरतात. त्या दोन शक्तींपैकी पहिलीची मात्रा ही प्रमाण मात्रा म्हणून गृहीत धरलेली असते (Reference Value). + +मापनाची एकके diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6450.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6450.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c7b34bd44a858b609b199291ec231e302dea6707 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6450.txt @@ -0,0 +1 @@ +डेसिमीटर अंतरमापनाचे एकक आहे. एक डेसिमीटर = १/१० मीटर. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6452.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6452.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d1b90620139ae34a4cbb58b13e385297dc6663ec --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6452.txt @@ -0,0 +1 @@ +डेस्कटॉपएक्स हे स्टारडॉक या कंपनीचे एक संगणक अनुकूलन सॉफ्टवेर आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6481.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6481.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2dc2b83b310d3e0f9c051df7768805d044b2985c --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6481.txt @@ -0,0 +1,208 @@ +भीमराव रामजी आंबेडकर तथा डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर (१४ एप्रिल, १८९१ – ६ डिसेंबर, १९५६), हे भारतीय न्यायशास्त्रज्ञ, अर्थशास्त्रज्ञ, राजकारणी, तत्त्वज्ञ आणि समाजसुधारक होते. त्यांनी दलित बौद्ध चळवळीला प्रेरणा दिली आणि अस्पृश्य (दलित) लोकांविरुद्ध होणारा सामाजिक भेदभाव नष्ट करण्यासाठी चळवळ उभारली, तसेच महिलांच्या आणि कामगारांच्या हक्कांचे समर्थन केले. ते ब्रिटिश भारताचे मजूरमंत्री, स्वतंत्र भारताचे पहिले कायदेमंत्री, भारतीय संविधानाचे शिल्पकार, भारतीय बौद्ध धर्माचे पुनरुज्जीवक होते. देशाच्या विविध क्षेत्रांत दिलेल्या योगदानामुळे त्यांना 'आधुनिक भारताचे शिल्पकार' किंवा 'आधुनिक भारताचे निर्माते' असेही म्हणतात.[१] +आंबेडकर यांनी कोलंबिया विद्यापीठ आणि लंडन स्कूल ऑफ इकॉनॉमिक्स या शिक्षण संस्थांमधून अर्थशास्त्र विषयात पीएच.डी. पदव्या मिळविल्या; तसेच त्यांनी कायदा, अर्थशास्त्र आणि राज्यशास्त्र या विषयांवर संशोधन केले. त्यांच्या सुरुवातीच्या कारकिर्दीत, ते एक अर्थशास्त्रज्ञ, प्राध्यापक आणि वकील होते. त्यानंतर त्यांनी सामाजिक व राजकीय क्षेत्रांत काम केले. ते भारताच्या स्वातंत्र्यासाठी प्रचारामध्ये व चर्चांमध्ये सामील झाले, वृत्तपत्रे प्रकाशित केली, दलितांसाठी राजकीय हक्कांचा व सामाजिक स्वातंत्र्याचा पुरस्कार केला, तसेच आधुनिक भारताच्या निर्मितीत मोलाचे योगदान दिले. +इ.स. १९५६ मध्ये त्यांनी आपल्या अनुयायांसह बौद्ध धर्म स्वीकारला. धर्मांतरानंतर काही महिन्यांनीच त्यांचे निधन झाले. इ.स. १९९० मध्ये, त्यांना मरणोत्तर भारतरत्‍न हा भारताचा सर्वोच्च नागरी सन्मान प्रदान करण्यात केला. त्यांचा जन्मदिवस दरवर्षी आंबेडकर जयंती म्हणून भारतासह जगभरात साजरा केला जातो.[२] इ.स. २०१२ मध्ये, "द ग्रेटेस्ट इंडियन" नावाच्या सर्वेक्षणात आंबेडकरांची 'सर्वश्रेष्ठ भारतीय' म्हणून निवड करण्यात आली आहे. आंबेडकरांच्या स्मरणार्थ अनेक स्मारके आणि चित्रणे लोकसंस्कृतीत उभारली गेली आहेत. +बाबासाहेब आंबेडकरांच्या वडिलांचे नाव रामजी तर आजोबांचे नाव मालोजीराव सकपाळ होते. मालोजी इंग्लिश राजसत्तेच्या सैन्यात शिपाई म्हणून भरती झाले होते. सैन्यातील नोकरीमुळे मालोजीराव सैनिकी शाळेत शिक्षण घेऊ शकले. त्यांनी रामानंद पंथाची दीक्षा घेतली होती.[३] मालोजींना तीन मुलगे व एक मुलगी अशी चार अपत्ये होती. दोन मुलांनंतरच्या मिराबाई या मुलीचा जन्म झाला होता. तर इ.स. १८४८ च्या सुमारास जन्मलेले रामजी हे मालोजींचे चौथे अपत्य होते.[३] मालोजींचा पहिला मुलगा घरदार त्यागून संन्यासी झाला. दुसरा मुलगा इंग्रजी सैन्यातच नोकरीस लागला. तिसरा मुलगा असलेल्या रामजींनी सैनिकी शाळेत शिक्षण घेतले व पुढे ते नॉर्मलची परीक्षाही उत्तीर्ण झाले.[३] शिक्षण सुरू असताना रामजी इ.स. १८६६ च्या सुमारात वयाच्या १८व्या वर्षी इंग्रजी सैन्याच्या १०६ सॅपर्स ॲन्ड मायनर्स तुकडीत शिपाई म्हणून भरती झाले. रामजी १९ वर्षांचे असताना त्यांचा विवाह १३ वर्षीय भीमाबाईंशी झाला. रामजी हे इंग्लिश बोलू शकत. ते नॉर्मल स्कूल (मॅट्रिक) उत्तीर्ण होते.[४] पुढे रामजींनी ब्रिटिश भारतीय सैन्यामध्ये सुभेदार आणि सैनिकी शिक्षक म्हणून काम केले.[५] रामजी व भीमाबाई या दांपत्याला सन १८९१ पर्यंत चौदा अपत्ये झाली होती. त्यापैकी गंगा, रमा, मंजुळा व तुळसा या चार मुली जगल्या. मुलांपैकी बाळाराम, आनंदराव व भीमराव (भिवा) ही तीन मुले हयात होती. भीमराव हा सर्वात लहान व चौदावे अपत्य होता.[६] +रामजी ज्या पलटणीत होते ती पलटण इ.स. १८८८ मध्ये मध्य प्रदेशातील महू येथे लष्करी तळावर आली होती. येथे सुभेदार रामजींना नॉर्मल स्कूलचे मुख्याध्यापक पद मिळाले होते.[६] या काळात १४ एप्रिल १८९१ रोजी महू (आताचे डॉ. आंबेडकर नगर) या लष्करी छावणी असलेल्या गावी रामजी व भीमाबाईंच्या पोटी बाबासाहेब आंबेडकरांचा जन्म झाला.[६] रामजींनी मराठी व इंग्रजी भाषेचे यथाविधी शिक्षणही घेतले होते. भीमराव हे रामजी सकपाळ व आई भीमाबाई यांचे १४वे व अंतिम अपत्य होते. बाळाचे नाव भिवा असे ठेवण्यात आले, त्यांची भीम, भीमा व भीमराव ही नावेही प्रचलित झाली. आंबेडकरांचे कुटुंब हे त्याकाळी अस्पृश्य गणल्या गेलेल्या महार जातीचे आणि महाराष्ट्रातील रत्‍नागिरी जिल्ह्याच्या मंडणगड तालुक्यातील आंबडवे या गावचे होते. ('आंबडवे' या गावचा 'अंबावडे' असा चुकीचा उल्लेख अनेक ठिकाणी केला गेलेला आहे.)[७][८][९] अस्पृश्य असल्यामुळे त्यांच्यासोबत नेहमी सामाजिक-आर्थिक भेदभाव केला गेला.[१०] इ.स. १८९४ मध्ये सुभेदार रामजी सकपाळ इंग्रजी सैन्यातील मुख्याध्यापक पदाच्या नोकरीवरून निवृत्त झाले आणि महाराष्ट्रातल्या रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील आपल्या मूळ गावाजवळील दापोली या गावातील कॅम्प दापोली वस्तीत परिवारासह राहू लागले. भीमराव वयाने लहान असल्यामुळे कॅम्प दापोली येथील शाळेत त्यास प्रवेश मिळाला नाही व भीमरावास घरीच अक्षर ओळख करून द्यावी लागली. इ.स. १८९६ मध्ये रामजींनी आपल्या कुटुंबासह दापोली सोडले व ते साताऱ्याला जाऊन तेथे राहिले. यावेळी भीमरावाचे वय पाच वर्षाचे झाले होते. रामजींनी इ.स. १८९६ च्या नोव्हेंबर महिन्यात सातारा येथील कॅम्प स्कूल या मराठी शाळेमध्ये भीमरावाचे नाव दाखल केले.[६] या वर्षीच त्यांनी कबीर पंथाची दीक्षा घेतली. त्यांच्या या स्थानांतरानंतर थोड्या कालावधीत इ.स. १८९६ मधे मस्तकशूल या आजाराने आंबेडकरांच्या आई भीमाबाईंचे निधन झाले, त्यावेळी आंबेडकर ५ वर्षाचे होते.[११] त्यानंतर भीमासह व अन्य मुलांचे संगोपन त्यांच्या आत्या मीराबाईंनी कठीण परिस्थितीत केले. +साताऱ्यात आल्यावर थोड्याच दिवसानंतर भाड्याने घेतलेल्या एका बंगल्यात आंबेडकर कुटुंब राहू लागले. त्यावेळी भीमरावाचे वय पाच वर्षाचे झाले होते. हे वय त्यास शाळेत प्रवेश देण्यास योग्य होते. रामजींनी इ.स. १८९६च्या नोव्हेंबर महिन्यात सातारा येथील कॅम्प स्कूलमध्ये भीमरावाचे नाव दाखल केले. इ.स. १८९८ साली रामजींनी जीजाबाई नावाच्या विधवेसोबत दुसरे लग्न केले. साताऱ्यातील कॅम्प स्कूलमधील मराठी शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर साताऱ्यातीलच सातारा हायस्कूल या इंग्रजी सरकारी हायस्कूलमध्ये भीमरावाचे नाव दाखल केले.[१२] कोकणासह महाराष्ट्रातील लोक पूर्वी आपले आडनाव आपल्या गावाच्या नावावरून ठेवत असत व त्यात शेवटी कर शब्द जोडण्याचा प्रघात आहे. त्यामुळेच बाबासाहेबांचे आडनाव "सकपाळ" असतांना त्यांचे वडील रामजी यांनी ७ नोव्हेंबर १९०० रोजी साताऱ्यातील गव्हर्नमेंट हायस्कूल (आताचे प्रतापसिंह हायस्कूल)मध्ये "आंबडवेकर" असे आडनाव नोंदवले.[१३]) साताऱ्याच्या या शाळेत भीमरावांना शिकवण्यासाठी कृष्णा केशव आंबेडकर नावाचे शिक्षक होते. शाळेच्या दप्तरात नोंदवलेले भीमरावांचे आंबडवेकर हे आडनाव उच्चारताना त्यांना ते आडनिडे वाटत असे म्हणून माझे आंबेडकर हे नाव तू धारण कर, त्यांनी असे भीमरावांना सुचविले. त्यावर भीमरावांनी होकार दिल्यावर तशी नोंद शाळेत झाली. तेव्हापासून त्यांचे आडनाव आंबडवेकरचे 'आंबेडकर' असे झाले.[१४] नोव्हेंबर १९०४ मध्ये भीमरावांनी इंग्रजी चौथीची परीक्षा उत्तीर्ण केली व यावर्षीच रामजी सकपाळ मुंबईला सहपरिवार गेले.[१५] +डिसेंबर १९०४ मध्ये रामजी सकपाळ सहपरिवार मुंबईला आले व तेथील लोअर परळ भागातील डबक चाळ (बदक चाळ) नावाच्या एका इमारतीच्या एका खोलीत राहू लागले.[१५] मुंबईमधे आल्यावर भीमराव हे एल्फिन्स्टन रस्त्यावरील सरकारी शाळेत जाऊ लागले, एल्फिन्स्टन हायस्कूलमधे जाणारे ते पहिले अस्पृश्य विद्यार्थी होते.[१६] कबीर पंथीय असलेल्या रामजींनी मुलांना हिंदू साहित्याची ओळख करून दिली. इतर जातीतील लोकांच्या विरोधामुळे रामजींनी मुलांना सरकारी शाळेत शिकवण्यासाठी आपल्या लष्करातील पदाचा वापर केला. शाळेत प्रवेश मिळाला तरी भीमरावांना इतर विद्यार्थ्यांपासून वेगळे बसावे लागे आणि शिक्षकांचे साहाय्य मिळत नसे. त्यांना वर्गात बसण्याची परवानगी नव्हती.[१७] जेव्हा त्यांना तहान लागत असे, तेव्हा शाळेतील पाणी पिण्याच्या भांड्याला किंवा पेल्याला स्पर्श करण्याची त्यांना परवानगी नव्हती. तेव्हा एखादा उच्च जातीतील व्यक्ती उंचीवरून त्यांच्या ओंजळीवर पाणी ओतत असे. आंबेडकरांसाठी हे काम बहुधा शिपाई करीत. शिपाई उपलब्ध नसेल तर त्यांना दिवसभर पाण्याविनाच रहावे लागत असे; नंतर त्यांनी आपल्या लेखनात या घटनेचे "शिपाई नाही, तर पाणी नाही" असे वर्णन केले आहे.[१७] शाळेत असतानाच इ.स. १९०६ मध्ये १४-१५ वर्षीय भीमरावांचे लग्न दापोलीच्या भिकू वलंगकर यांची ९-१० वर्षीय कन्या रामीबाई उर्फ रमाबाई यांच्याशी झाले.[१८] एल्फिन्स्टन हायस्कूलमध्ये शिकत असताना भीमरावांना वर्गातील स्पृश्य जातींच्या मुलांपासून दूर बसावे लागे. हायस्कूलमधील अनेक शिक्षक त्यांच्याशी तिरस्काराने वागत असत.[१९] आंबेडकर हे आपल्या विद्यार्थी जीवनात दररोज १८ तास अभ्यास करत असत.[२०] इ.स. १९०७ साली भीमराव एल्फिन्स्टन हायस्कूलमध्ये मॅट्रिकची परीक्षा यशस्वीरीत्या उत्तीर्ण झाले.[२१] ही परीक्षा उत्तीर्ण झाल्यावर भीमराव आंबेडकरांच्या ज्ञातिबांधवांनी कृष्णाजी अर्जुन केळुसकर गुरुजी यांच्या अध्यक्षेखाली सभा भरवून भिवा रामजी आंबेडकरांचे कौतुक केले. एखाद्या अस्पृश्य मुलाने असे यश मिळविणे एवढे दुर्मिळ होते की, त्यांचे अभिनंदन करण्यासाठी तेव्हा एक जाहीर सभा भरवण्यात आली होती. यावेळी केळुसकर गुरुजींनी स्वतः लिहिलेल्या मराठी बुद्धचरित्राची एक प्रत भीमरावांना भेट म्हणून दिली. हे पुस्तक वाचल्यानंतर त्यांना पहिल्यांदाच बुद्धांच्या शिकवणुकींची माहिती मिळाली व ते बुद्धाप्रती आकर्षित झाले.[२२][२३] आर्थिक अडचणीमुळे रामजी सकपाळ भीमरावांना महाविद्यालयीन शिक्षण देऊ शकतील, अशी परिस्थिती नव्हती. त्यामुळे केळुसकर गुरुजींनी मुंबईमध्ये महाराज सयाजीराव गायकवाड यांचेशी भीमरावांची भेट घालून दिली. भीमरावांची हुशारी पाहून महाविद्यालयात शिक्षण घेण्यासाठी महाराजांनी त्यांना दरमहा रु.२५ची शिष्यवृत्ती देण्याचे मंजूर केले. त्यानंतर ३ जानेवारी, इ.स. १९०८ रोजी भीमरावांनी एल्फिन्स्टन महाविद्यालयात प्रवेश घेतला.[२४] पुढे चार वर्षांनी इ.स. १९१२ मध्ये त्यांनी मुंबई विद्यापीठाची राज्यशास्त्र आणि अर्थशास्त्र विषय घेऊन बी.ए.ची पदवी संपादन केली आणि बडोदा संस्थानात नोकरीसाठी रूजू झाले. याच वर्षी १२ जानेवारी १९१२ रोजी त्यांना पहिला मुलगा यशवंत झाला. त्याच सुमारात २ फेब्रुवारी, इ.स. १९१३ रोजी मुंबईमध्ये त्यांचे वडील रामजींचे आजाराने निधन झाले. पुढे चार महिन्यांनी बडोदा नरेशांकडून प्रति महिने साडे अकरा पाऊंड शिष्यवृत्ती घेऊन अमेरिकेतील कोलंबिया विद्यापीठात उच्च शिक्षण घेण्यासाठी त्यांनी प्रयाण केले.[२५] +आंबेडकर हे परदेशातून अर्थशास्त्रामध्ये डॉक्टरेट (पीएच.डी.) पदवी मिळवणारे पहिले भारतीय होते. तसेच ते दक्षिण आशियातून दोनदा डॉक्टरेट (पीएच.डी. व डी.एससी.) पदव्या मिळवणारे पहिले दक्षिण आशियाई होते.[२६] त्यांनी नोव्हेंबर, १८९६ ते नोव्हेंबर १९२३ अशा २७ वर्षांत मुंबई विद्यापीठ, कोलंबिया विद्यापीठ, लंडन स्कूल ऑफ इकॉनॉमिक्स आणि ग्रेज इन या शिक्षण संस्थांमधून उच्च शिक्षण घेतले. आंबेडकरांनी या दरम्यान बी.ए., दोनदा एम.ए., पी.एचडी., एम.एस्सी., बार-ॲट-लॉ आणि डी.एस्सी. या पदव्या मिळवल्या. १९५० च्या दशकात त्यांना एलएल.डी. आणि डी.लिट. या दोन सन्माननीय पदव्या सुद्धा प्रदान करण्यात आल्या.[२७][२८] आंबेडकर हे त्यांच्या हयातीतील भारतातील सर्वात प्रतिभाशाली व सर्वाधिक उच्च विद्याविभूषित व्यक्ती होते.[२९] +केळुसकर गुरुजींनी मुंबईमध्ये बडोद्याचे महाराज सयाजीराव गायकवाड यांचेशी भीमरावांची भेट घालून दिली. यानंतर निर्णयसागर छापखान्याचे मालक दामोदर सावळाराम यंदे यांनीही प्रयत्न केल्यावर महाराजांनी त्यांना जानेवारी १९०८पासून दरमहा रु. २५ची शिष्यवृत्ती देऊ केली. त्यानंतर ३ जानेवारी इ.स. १९०८ रोजी रामजींनी भीमरावांचे नाव मुंबईतील एल्फिन्स्टन महाविद्यालयात प्रीव्हियसच्या वर्गात दाखल केले.[२४] भीमराव हे आंबेडकर घराण्यातील सर्वप्रथम महाविद्यालयीन विद्यार्थी झाले. या काळात रामजी डबकचाळ सोडून इंप्रूव्हमेंट ट्रस्टच्या (पोयबावाडी-परळ) चाळीत राहायला गेले. येथे भीमराव नियमित अभ्यास करत असे.[२४] महाविद्यालयात भीमरावांना इंग्लिश व फारसी विषयांत शेकडा ७५ पेक्षा जास्त गुण मिळत असे. तेथे इंग्लिशचे प्राध्यापक मुलर व फारसीचे प्राध्यापक के.बी. इराणी हे आंबेडकरांचे शिक्षक होते. आंबेडकर राज्यशास्त्र आणि अर्थशास्त्र हे मुख्य विषय घेऊन जानेवारी १९१३मध्ये बी.ए. परीक्षा उत्तीर्ण झाले. ते मुंबई विद्यापीठाची बी.ए.ची पदवी संपादन करणारे अस्पृश्य वर्गातील पहिले विद्यार्थी होते.[३०] महाराज सयाजीराव गायकवाड यांच्या आर्थिक सहकार्यातून मुक्त व्हावे, असा विचार करून आंबेडकरांनी बडोदा संस्थानात नोकरी मिळवली व २३ जानेवारी १९१३ रोजी नोकरीवर रूजू झाले. पण नवव्या दिवशीच मुंबईत वडील आजारी असल्याची तार त्यांना मिळाली व दोन दिवसांनी ते मुंबईत आले. भीमरावांची वडिलांशी भेट झाल्यावर ३ फेब्रुवारी १९१३ रोजी रामजींचे निधन झाले.[३१] यानंतर ते बडोद्यातील नोकरीवर पुन्हा वेळेवर हजर होऊ शकले नाहीत. दरम्यान त्यांना पुढचे पदव्युत्तर शिक्षण घेण्याची व त्याकरिता अमेरिकेला जाण्याची संधी मिळाली.[३२] +बी.ए. उत्तीर्ण झाल्यावर आंबेडकरांसमोर नोकरी करून व घरची आर्थिक स्थिती सुधारणे, किंवा तर पदव्युत्तर शिक्षण घेणे आणि आपली शैक्षणिक पात्रता आणखी वाढवणे, असे पर्याय होते.[३१] महाराज सयाजीराव गायकवाड बडोदा संस्थानाच्या वतीने काही विद्यार्थ्यांना उच्चशिक्षणासाठी अमेरिकेला पाठवण्याच्या विचारात होते. त्याचवेळी आंबेडकर महाराजांना भेटले व बडोदा येथे आपल्याला बरोबर होत असलेला सामाजिक अन्याय महाराजांना सांगितला; त्यावर महाराजांनी काही प्रतिक्रिया दिली नाही परंतु त्यांनी आंबेडकरांना उच्च शिक्षण घेण्यासाठी शिष्यवृत्ती देऊन अमेरिकेत पाठविणे पसंत केल्याचे सांगितले.[३२] ४ एप्रिल, १९१३ रोजी बडोदा संस्थानच्या विद्याधिकाऱ्यांनी परदेशात अभ्यास करण्यासाठी चार विद्यार्थी निवडले, यात आंबेडकर एक होते. या प्रत्येकास दरमहा साडे अकरा पाऊंड शिष्यवृत्ती मंजूर केली. त्यासाठी त्यांना एक करारपत्र लिहून द्यावे लागले. या करारपत्रावर साक्षीदार म्हणून त्रिभुवन जे. व्यास आणि अंताजी गोपाळ जोशी यांनी १८ एप्रिल, १९१३ रोजी सह्या केल्या.[३२] या करारानुसार शिष्यवृत्तीची मुदत १५ जून १९१३ ते १४ जून १९१६ पर्यंत एकूण तीन वर्षांची होती. त्यानंतर आंबेडकर अमेरिकेला जाण्यासाठी मुंबईच्या बंदरातून एस.एस. अंकोना बोटीने प्रवास करून २१ जुलै, १९१३ रोजी दुपारी १२ वाजता अमेरिकेतील न्यू यॉर्क येथे पोचले. या शहरातील कोलंबिया विद्यापीठामध्ये राज्यशास्त्र शाखेत त्यांनी जुलै १९१३ ते जून १९१६ या तीन वर्षांसाठी प्रवेश मिळवला.[३३] त्यांनी अर्थशास्त्र हा प्रमुख विषय आणि जोडीला समाजशास्त्र, इतिहास, राज्यशास्त्र, मानववंशशास्त्र आणि तत्त्वज्ञान हे विषय निवडले. त्यांनी अर्थशास्त्र व समाजशास्त्र या विषयांचा अभ्यास करून विद्यापीठातील अर्थशास्त्राचे प्राध्यापक एडविन आर. के. सेलिग्मन यांचे आवडते विद्यार्थी झाले.[३४] +दरम्यानच्या काळात कोलंबिया विद्यापीठाच्या ग्रंथालयात लाला लजपतराय यांनी भीमरावांशी ओळख करून घेतली.[३५] भीमराव आंबेडकर या ग्रंथालयात सर्वांच्या आधी हजर असत आणि सर्वात शेवटी बाहेर पडत असत, याची माहिती लजपतराय यांना झाली होती. त्या अनुषंगानेही त्यांची ओळख झाली. एकदा लजपतराय व आंबेडकर यांचा अर्थशास्त्र व समाजशास्त्र संबंधित विषयांवर संवाद सुरू असताना प्राध्यापक एडविन सेलिग्मन तेथे आले व तेही संवादात सहभागी झाले.[३५] प्रा. सेलिग्मन हे आंबेडकरांचे राज्यशास्त्र आणि समाजशास्त्राचे सखोल ज्ञान जानून होते. लजपतराय यांनी आंबेडकरांच्या ज्ञानाची स्तुती केली. त्याचवेळी सेलिग्मन यांनी आंबेडकरांबद्दल "भीमराव आंबेडकर हे केवळ भारतीय विद्यार्थ्यांमध्येच नव्हे तर अमेरिकन विद्यार्थ्यांमध्येही सर्वात बुद्धिमान विद्यार्थी आहेत." असे म्हणले.[३५] +एम.ए.च्या पदवीसाठी भीमरावांनी एन्शंट इंडियन कॉमर्स (प्राचीन भारतीय व्यापार) या विषयावर प्रबंध लिहून तो १५ मे, १९१५ रोजी कोलंबिया विद्यापीठाला सादर केला. २ जून, १९१५ रोजी या प्रबंधाच्या आधारावर त्यांना विद्यापीठाने एम.ए.ची पदवी प्रदान केली. हा प्रबंध नंतर अ‍ॅडमिशन अँड फायनान्स ऑफ इस्ट इंडिया कंपनी नावाचे प्रकाशित करण्यात आला.[३६] +त्यानंतर आंबेडकरांनी पीएच.डी. पदवीसाठी द नॅशनल डिव्हिडंड ऑफ इंडिया: अ हिस्टॉरीकल अँड ॲनलाटिकल स्टडी (भारताचा राष्ट्रीय लाभांश: इतिहासात्मक आणि विश्लेषणात्मक अध्ययन) नावाचा प्रबंध लिहिणे सुरू केले.[३७] १९१७ मध्ये विद्यापीठाने त्यांचा प्रबंध स्वीकारून त्यांना पीएच.डी. (डॉक्टर ऑफ फिलॉसफी)ची पदवी देण्याचे मान्य केले मात्र यासोबत एक अटही घातली की ज्यावेळी हा प्रबंध छापून त्याच्या काही प्रती विद्यापीठात सादर केल्या जातील तेव्हाच आंबेडकरांना पीएच.डी. पदवी रीतसर दिली जाईल.[३८] मात्र प्रबंध स्वीकारल्यामुळे १९१७ मध्येच विद्यापीठाने आंबेडकरांनाना त्यांच्या नावापुढे 'डॉक्टर' (डॉ.) हा शब्द लावण्याची अनुमती दिली.[३९] आंबेडकरांनी आपल्या पीएच.डी. प्रबंधामध्ये, ब्रिटिश साम्राज्यशाहीचे भारत सरकार हजारो मैल दूर असलेल्या ब्रिटिश संसदेमधील सेक्रेटरी ऑफ स्टेट (भारतमंत्री) यांच्यामार्फत कसा कारभार करत होते आणि त्यामुळे चाललेली सरकारी उधळपट्टी आणि बेजबाबदारपणा भारतीय जनतेस कसा पिळून काढत होता यावर प्रकाश टाकला तसेच अंदाजपत्रक प्रथम कधी आले, प्रांतिक अर्थव्यवस्था केव्हापासून सुरू झाली, अर्थव्यवस्थेचा विस्तार कसा झाला याचे अभ्यासपूर्ण विवेचन केले. जगात निरनिराळ्या देशातील नागरिकांना ज्या अनेक प्रकारच्या करांचे ओझे वहावे लागते त्याचा उल्लेख करून ब्रिटिश साम्राज्यशाही केंद्र सरकारचे कर, स्थानिक स्वराज्यसंस्थांचे कर तसेच प्रांतिक सरकारचे कर याची छाननी त्यावेळच्या अर्थव्यवस्थेच्या दृष्टिकोनातून केली. त्यानंतर आठ वर्षांनी (इ.स. १९२५ मध्ये) आंबेडकरांचा पीएच.डी.चा प्रबंध ब्रिटिश भारतातील प्रांतीय अर्थव्यवस्थेची उत्क्रांती या नावाने लंडनच्या पी.एस. किंग अँड कंपनीने ग्रंथरूपात प्रकाशित केला. आंबेडकरांनी प्रबंधाच्या प्रती कोलंबिया विद्यापीठात सादर केल्या, त्यानंतर ८ जून १९२७ रोजी आंबेडकरांना पीएच.डी. ही डॉक्टरेट पदवी रीतसर प्रदान करण्यात आली.[३९] आंबेडकरांचे पीएच.डी. पदवीसाठीचे मार्गदर्शक प्रा. सेलिग्मन यांनी ग्रंथाची प्रस्तावना लिहिली होती. कोलंबिया विद्यापीठातील वास्तव्यानंतरही अनेक वर्षं सेलिग्मन यांच्याशी आंबेडकरांनी घनिष्ठ संबंध जोपासला होता.[४०] डॉ. आंबेडकरांनी आपला हा ग्रंथ महाराज सयाजीराव गायकवाड यांना कृतज्ञतापूर्वक अर्पण केला.[३९][४१] +९ मे १९१६ रोजी कोलंबिया विद्यापीठामध्ये समाजशास्त्राचे प्राध्यापक डॉ. ए.ए. गोल्डनवायझर यांच्या मार्गदर्शनाखाली आयोजित झालेल्या मानववंशशास्त्र विषयाच्या चर्चासत्रात कास्ट्स इन इंडिया : देअर मेकनिझम, जेनेसिस अँड डेव्हलपमेंट (भारतातील जाती : त्यांची रचना, उत्पत्ती आणि वृद्धी) नावाचा आपला एक नवीन शोधलेख वाचला.[३९] शास्त्रीय विवेचन केलेला हा शोधलेख मे १९१७ इंडियन अँटीक्वेरी नावाच्या मासिकात प्रकाशित झाला. नंतर हाच शोधलेख पुस्तकाच्या रूपात प्रकाशित झाला. हे आंबेडकरांचे प्रकाशित झालेले पहिले पुस्तक होते.[३९] +कोलंबिया विद्यापिठामध्ये आंबेडकरांना जॉन ड्युई यांचेही मार्गदर्शन मिळाले. आंबेडकरांच्या समता आणि सामाजिक न्यायाच्या कल्पनांनी डेव्ही सुद्धा प्रभावित झाले होते. आंबेडकरांनी या विद्यापीठात प्रथमच स्वातंत्र्य, समता आणि बंधुता तत्त्वांचा अनुभव घेतला होता. "कोलंबिया विद्यापीठातील जॉन डेव्ही, जेम्स शॉटवेल, एडविन सेलिगमन आणि जेम्स हार्वे रॉबिन्सन हे महान प्राध्यापक मला लाभले आणि येथेच आयुष्यातील अनेक चांगले मित्र येथे मिळाले", असे आंबेडकरांनी एका मुलाखतीत म्हटले होते. आंबेडकरांनी ३ वर्षांसाठी मिळालेल्या शिष्यवृत्तीचा वापर करून अमेरिकेतील अभ्यासक्रम केवळ ३ वर्षांच्या आधी पूर्ण केला होता. लंडनला जाऊन अर्थशास्त्रामध्ये संशोधन करून अन्य पदव्या मिळवाव्यात ह्या विचाराने त्यांनी फेब्रुवारी १९१६ मध्ये महाराज सयाजीराव गायकवाड यांना दोन-तीन वर्ष शिष्यवृत्तीची मुदतवाढ मिळविण्यासाठी विनंतीपत्र पाठवले. मात्र ती विनंती अमान्य करण्यात आली. त्यानंतर आंबेडकर प्राध्यापक सेलिग्मन यांच्या शिफारसपत्रासह गायकवाडांना दुसरे विनंती पत्र पाठवले, मात्र यावेळी त्यांना केवळ एका वर्षाकरिता शिष्यवृत्तीची मुदत वाढवून देण्यात आली, मग मे १९१६ मध्ये ते लंडनला गेले.[४०][४२][४३] +आंबेडकरांनी अमेरिकेच्या कोलंबिया विद्यापीठातील आपल्या अभ्यासक्रम संपल्यावर पुढील शिक्षण लंडन मध्ये करण्याचे ठरवले. इ.स. १९१६ च्या जून महिन्यात ते लिव्हरपूल बंदरात उतरले व पुढचा प्रवास रेल्वेने करत लंडनला पोहोचले.[४३] कोलंबिया विद्यापीठाचे प्राध्यापक सीगर यांनी लंडन विद्यापीठाचे अर्थशास्त्राचे प्राध्यापक एडविन कॅनन यांना आंबेडकरांसाठी परिचयपत्र दिले होते. "डॉ. भीमराव आंबेडकरांची अर्थशास्त्रातील प्रगती एखाद्या अर्थशास्त्राच्या प्राध्यापकापेक्षाही जास्त आहे" असे त्या परिचयपत्रात सीगर यांनी लिहिले होते.[४३] तसेच प्रा. सेलिग्मन यांनीही अर्थशास्त्रज्ञ सिडने वेब यांच्या नावे परिचयपत्र आंबेडकरांजवळ दिले होते, ज्यात आंबेडकरांना अर्थशास्त्राच्या विविध ग्रंथांचा अभ्यास करता यावा म्हणून लंडन येथील विविध ग्रंथालयात प्रवेश मिळवून द्यावा असे सांगितले होते. त्यानुसार वेब यांनी लंडनमधील इंडिया हाऊसच्या ग्रंथालयात आंबेडकरांना अभ्यास करता येईल अशी सोय उपलब्ध करून दिली.[४४] अर्थशास्त्रामध्ये पदव्या घेण्याच्या हेतूने इ.स. १९१६ च्या ऑक्टोबर महिन्यात आंबेडकरांनी लंडन स्कूल ऑफ इकॉनॉमिक्स अँड पॉलिटिकल सायन्समध्ये प्रवेश घेतला. कोलंबिया विद्यापीठात एम.ए. व पीएच.डी. या पदव्यांसाठी आंबेडकरांनी अर्थशास्त्राचा अभ्यास केला होता, त्यामुळे बी.एस्सी.ची परीक्षा न देता थेट एम.एस्सी. साठी प्रवेश मिळावा, अशी प्रा. कॅनन यांच्या शिफारशीसह असलेली विनंती लंडन विद्यापीठाने मान्य केली.[४५] हा अभ्यास सुरू असतानाच समांतर बॅरिस्टर होण्यासाठी ११ नोव्हेंबर १९१६ रोजी लंडनमधील ग्रेज इन मध्ये प्रवेश घेतला.[४६] एम.एस्सी. पदवी मिळवण्याकरिता प्रॉव्हिन्शियल डीसेंट्रलायझेशन ऑफ इम्पिरियल फायनान्स (भारतीय शाही अर्थव्यवस्थेचे प्रांतीय विकेंद्रीकरण) विषयावर प्रबंध लिहिणे सुरू केले.[४७] परंतु त्यांच्या एक वर्ष शिष्यवृत्तीची कालमर्यादा संपल्यामुळे अभ्यास अर्धवट सोडून त्यांना भारतात परतावे लागले. लंडन सोडण्यापूर्वी आंबेडकरांनी पुढील चार वर्षांच्या कालमर्यादेत म्हणजे ऑक्टोबर १९१७ ते सप्टेंबर १९२१ पर्यंत कोणत्याही वेळी लंडन येऊन आपला अपूर्ण राहिलेला अभ्यास करण्यासाठी पुन्हा प्रवेश घ्यावा, अशी लंडन विद्यापीठाकडून परवानगी मिळवली होती.[४८] +जुलै इ.स. १९१७ मध्ये आंबेडकर मुंबईला परत आले. बडोदा संस्थानच्या करारान्वये त्यांनी बडोद्यात दरमहा एकशे पन्नास रुपयांची नोकरी घेतली. आंबेडकरांना महाराजांचे मिलिटरी सेक्रेटरी म्हणून नेमण्यात आले. येथे आंबडकर अस्पृश्य असल्याने आपल्या कार्यालयात अन्य सहकारी व कर्मचारी त्यांचा सतत अपमान करीत असत.[४९] आंबेडकरांनी गायकवाडांना याबाबतचे निवेदन दिले होते परंतु यावर कार्यवाही झाली नाही.[४९] अस्पृश्य असल्यामुळे बडोद्यात राहण्यासाठी आंबेडकरांना जागा मिळाली नाही त्यामुळे नोकरी सोडण्याचा निर्णय त्यांनी घेतला व १९१७ च्या नोव्हेंबर महिन्यात मुंबईला परतले.[५०] त्यांना दोन पारशी विद्यार्थांना त्यांच्या घरी जाऊन शिकविण्याची दरमहा ₹१०० मिळणारी शिकवणी त्यांनी घेतली.[५१] जोडीला त्यांनी व्यापाऱ्यांना आणि व्यापारी संस्थांना सल्ले देणारी स्टॉक्स अँड शेअर्स ॲडव्हायझर्स नावाची कंपनी सुरू केली. मात्र ही कंपनी महार व्यक्तीची आहे असे समजल्यावर लोकांचे सल्ले घेण्यास येणे बंद झाले व आंबेडकरांना आपली कंपनी बंद करावी लागली.[५१] दावर्स कॉलेज ऑफ कॉमर्स या व्यापारविषय शिक्षण सल्ले देणाऱ्या महाविद्यालयामध्ये अर्थशास्त्र, बँकेचे व्यवहार आणि व्यापारी कायदे हे विषय शिकवण्यासाठी प्राध्यापक म्हणून आंबेडकरांना दरमहा पन्नास रुपये वेतनावर नियुक्त करण्यात आले.[५२] दरमहा दीडशे रुपयांची ही आवक घरखर्च व शिक्षण पूर्ण करण्यासाठी साठवणूकीसाठी तोकडी होती. ते अर्थशास्त्रीय प्रश्नांवर लेख लिहून वर्तमानपत्रांकडे प्रसिद्धीसाठी पाठवत यातून त्यांना थोडी आर्थिक मदत होई. याखेरीज आंबेडकरांनी कास्ट्स इन इंडिया व स्मॉल होल्डिंग इन इंडिया अँड देअर रेमिडीज हे आपले दोन प्रबंध पुस्तकस्वरूपाने प्रसिद्ध केले. यातूनही त्यांना पैसा जमा करण्याइतपत अर्थ प्राप्ती झाली नाही. या दरम्यान ते मुंबईतील विविध ग्रंथालयात जात आणि लंडनच्या अभ्यासास उपयुक्त अशा ग्रंथांचे वाचन करत व टिपणे काढत.[५३] पुढे सिडनहॅम कॉलेज ऑफ कॉमर्स या मुंबईतील सरकारी महाविद्यालयात राजकीय अर्थशास्त्र विषयाच्या प्राध्यापकाची जागा दोन वर्षांकरीता रिकामी झालेल्या जागेवर शासनाने १० नोव्हेंबर १९१८ रोजी डॉ. आंबेडकरांची नेमणूक केली. त्यांना या नोकरीचा पगार दरमहा ४५० रुपये मिळत असे.[५४] याचदरम्यान इ.स. १९१८ मध्ये त्यांचे मोठे भाऊ आनंदराव यांचे निधन झाले आणि संपूर्ण कुटुंबाची घरखर्चाची जबाबदारी एकट्या भीमरावांवर आली. आंबेडकरांच्या अर्थशास्त्रावरील व्याख्यानांनी त्यांचे विद्यार्थी प्रभावित होत असत. ते विद्यार्थीप्रिय प्राध्यापक बनले. त्यांचे लेक्चर्स ऐकण्यासाठी अन्य महाविद्यालयांचेही विद्यार्थी वर्गात येऊन बसत असत.[५५] आंबेडकर सिडनहॅम महाविद्यालयाच्या ग्रंथालयातील प्रामुख्याने अर्थशास्त्रावरील ग्रंथ वाचत असत व टिपणे काढत असत. आंबेडकर घरखर्चासाठी शंभर रुपये देउन बाकीचे पैसे पुढील शिक्षणासाठी जमा करून ठेवत असत. ११ मार्च १९२० रोजी त्यांची प्राध्यापकाची नोकरी संपली.[५५] सामाजिक कार्याच्या माध्यमातून आंबेडकरांचा कोल्हापूर संस्थानचे राजर्षी शाहू महाराज यांच्याशी परिचय झाला होता. त्यामुळे जेव्हा आंबेडकर पुढील शिक्षणासाठी लंडनला जाण्याच्या तयारीला लागले तेव्हा त्यांना शाहू महाराजांनी दीड हजार रुपये सहकार्य म्हणून दिले.[५६] ५ जुलै १९२० रोजी 'सिटी ऑफ एक्टिटर' या बोटीने आंबेडकर लंडनकडे रवाना झाले.[५७] +३० सप्टेंबर १९२० रोजी आंबेडकरांनी लंडन स्कूल इकॉनॉमिक्स अँड पॉलिटिकल सायन्स आणि ग्रेज-इन मध्ये पुन्हा प्रवेश घेतला.[५७] ते सकाळी सहा वाजता ग्रंथालयात जात, ग्रंथालयात सर्वप्रथम त्यांचाच प्रवेश होई.[५८] दिवसभर पुरेल इतके साहित्य घेउन ते एकाबैठकी अखंड अखंड अभ्यास करीत. दुपारच्या वेळी खाण्यासाठीच ते जागेवरून थोडा वेळ आपल्या जागेवरून उठत असत. ग्रंथालय सायंकाळी बंद होत असताना ते सर्वात शेवटी बाहेर पडत असत.[५८] राहण्याच्या ठिकाणीही ते जेवणानंतर रात्री मध्यरात्रीपर्यंत अभ्यास करत असत. खाणे, आराम करणे, झोप घेणे किंवा मनोरंजनासाठी वेळे देणे; हे सर्व त्यांच्या दृष्टीने महत्त्वाचे नसून सतत अभ्यास करणे, हे त्यांचे ध्येय होते.[५९] वर्षभरात आंबेडकरांनी त्यांचा शोधप्रबंध प्रॉव्हिन्शियल डीसेंट्रलायझेशन ऑफ इम्पिरियल फायनान्स इन ब्रिटिश इंडिया (ब्रिटिश भारतातील साम्राज्यीय अर्थव्यवस्थेचे प्रांतीय विकेंद्रीकरण) तयार केला आणि जून १९२१ मध्ये एम.एस्सी.च्या पदवीसाठी लंडन विद्यापीठात सादर केला. विद्यापीठाने प्रंबंध स्वीकारून २० जून १९२१ रोजी त्यांना अर्थशास्त्रातील एम.एस्सी. ही पदवी प्रदान केली.[६०] २८ जून १९२२ रोजी ग्रेज-इन संस्थेने त्यांना बॅरिस्टर-ॲट-लॉ (बार-ॲट-लॉ) ही कायद्याची उच्चतम पदवी प्रदान केली.[६१] त्यानंतर 'द प्रोब्लम ऑफ रुपी' (रुपयाचा प्रश्न) हा अर्थशास्त्रीय प्रबंध तयार करून 'डॉक्टर ऑफ सायन्स' (डी.एस्सी.)च्या पदवीसाठी ऑक्टोबर १९२२ मध्ये लंडन विद्यापीठात सादर केला. त्यांनतर, अर्थशास्त्रावर संशोधनात्मक लेखन करून जर्मनीच्या बॉन विद्यापीठाचीही डॉक्टरेट पदवी मिळवावी हा विचार करून ते जर्मनीला गेले आणि बॉन विद्यापीठामध्ये प्रवेश घेतला. ते जर्मन भाषाही शिकलेले होते.[६१] तेथे तीन महिने राहून त्यांनी प्रबंधलेखनाची तयारी केली. त्याचवेळी शिक्षक एडविन कॅनन यांनी डी.एस्सी. पदवी संदर्भात लंडनला येण्यासंबंधीचे पत्र त्यांना पाठवल्यामुळे ते लगेच लंडनला परतले.[६१] प्रबंधात आंबेडकरांनी भारतातील ब्रिटिश साम्राज्याच्या धोरणांवर टीका केलेली असल्यामुळे मार्च १९२३ मध्ये परीक्षकांनी स्वतःच्या प्रबंधाचे त्यांच्या धोरणानुसार पुनर्लेखन करण्याचे सांगितले. यासाठी तीन-चार महिन्यांचा कालावधी लागणार होता. यादरम्यान त्यांच्याजवळील पैसे संपत चालले होते म्हणून त्यांनी भारतात जाऊन तेथे प्रबंध पूर्ण करण्याचे ठरवले. त्यांनी बॉन विद्यापीठाचा प्रबंध सोडून दिला. आंबेडकर लंडनहून बोटीने भारताकडे निघाले व ३ एप्रिल १९२३ रोजी ते मुंबईला पोहोचले. ऑगस्ट १९२३ मध्ये आंबेडकरांनी आपले निष्कर्ष न बदलता लिखाणाची पद्धत बदलून प्रबंध लंडन विद्यापीठाला पुन्हा एकदा पाठवला. विद्यापीठाने तो प्रबंध मान्य करत नोव्हेंबर १९२३ मध्ये त्यांना डी.एस्सी.ची पदवी प्रदान केली.[६२] लंडनच्या पी.एस. किंग अँड कंपनी प्रकाशन संस्थेने द प्रोब्लेम ऑफ रुपी हा प्रबंध इ.स. १९२३ च्या डिसेंबर मध्ये ग्रंथरूपाने प्रसिद्ध केला. या ग्रंथाला त्यांचे मार्गदर्शक अर्थशास्त्रज्ञ डॉ. कॅनन यांनी प्रस्तावना लिहिली होती. हा प्रबंध आंबेडकरांनी आपल्या आई-वडिलांस अर्पण केला होता.[६३] या संशोधनांमुळे तसेच ग्रंथलेखनामुळे अर्थशास्त्र व राज्यशास्त्र ज्ञानशाखांतील तज्ज्ञ व्यक्ती तसेच निष्णात कायदेपंडित म्हणून आंबेडकर ओळखले जाऊ लागले.[६४] इंग्लंडमध्ये शिकत असताना ज्या अभ्यासक्रमाला ८ वर्षे लागतात तो आंबेडकरांनी २ वर्षे ३ महिन्यांत यशस्वी तऱ्हेने पूर्ण केला होता. यासाठी त्यांना दररोज २४ तासांपैकी २१ तास अभ्यास करावा लागला.[६५] +अमेरीकेतील कोलंबिया विद्यापीठामध्ये १९१६ साली डॉ. ए.ए. गोल्डनविझर यांनी मानववंशशास्त्र विषयक परिसंवादात भाग घेण्यासाठी भीमराव आंबेडकरांना बोलविले. त्यांनी भारतातील जाती, त्यांचा उगम, विकास आणि वास्तविकता या विषयावर व्याख्यान दिले. तेव्हा आंबेडकर हे केवळ २५ वर्षांचे होते.[६६] आंबेडकरांनी या आपल्या शोध पुस्तिकेत जातिसंस्था विषयक खालील सिद्धांत मांडले. +वर्ग आणि जात तसे मानायचे झाले, तर निकटवर्ती होत. कालांतराने ते अलग होतात. बंदिस्त केलेली, गोठवलेला वर्ग म्हणजे ‘जात’.[६६][६७] +जातिसंस्था मनूने निर्माण केली हे डॉ. आंबेडकरांना मान्य नव्हते. आंबेडकरांच्या मतानुसार, 'मनूने जातीचा कायदा सांगितला नाही. तो ते करू शकता नव्हता. मनूपूर्वी कित्येक वर्षे जातिसंस्था अस्तित्वात होत्या. स्मृतिकार मनूने अस्तित्वात असलेल्या कायद्यांची संहिता बनवून, त्याला तात्त्विक आणि धार्मिक अधिष्ठान प्राप्त करून दिले.'[६८] +४ जानेवारी १९२८ रोजी द टाइम्स ऑफ इंडियाच्या इंदूर संस्थानात अनुसूचित जातींना मिळणाऱ्या वाईट वागणुकीबद्दलच्या वृत्तांताची तुलना आंबेडकरांनी १८ व्या शतकातील पेशवाईतील रिजनाच्या स्थितीशी केली.[६९][७०] + +आंबेडकरांनी जात या संकल्पनेची चिकित्सा करून तिचा शोध घेण्याचा प्रयत्न केला. जात ही श्रमविभागणी वरही अवलंबून नाही आणि नैसर्गिक कल वा योग्यतेवरही अवलंबून नाही. व्यक्तीची कामे जात आधीच तयार करते. कूळ कुवतीच्या आधारे नव्हे तर, जन्मानुसार किंवा आई-वडिलांच्या सामाजिक स्थानानुसार ठरते.[७१] +आंबेडकर १९२२ मध्ये ग्रेज इन येथून बॅरिस्टर-ॲट-लॉ ही पदवी घेउन ३ एप्रिल, १९२३ रोजी मुंबईत परतले. समाजकार्य करावे व अर्थाजनासाठी वकिली करावी असा निर्णय त्यांनी घेतला व परळच्या दामोदर हॉलमध्ये पहिल्या मजल्यावर एक खोली कार्यालयासाठी मिळवली. जून महिन्यात त्यांनी वकिलीच्या प्रॅक्टिससाठी मुंबई उच्चन्यायालयात आपले नाव नोंदवण्यासाठी अर्ज दाखल केला व ५ जुलै, १९२३ रोजी उच्च न्यायालयाने त्यांचे नाव नोंदवून घेतले. वकिली सुरू झाल्यावर आंबेडकर अस्पृश्य समाजाचे असल्याने स्पृश्य समाजाच्या वकिलांनी त्यांना सहकार्य करण्याचे टाळले. अशा स्थितीत बाळकृष्ण गणेश मोडक नावाच्या एका स्पृश्य वकीलाने आंबेडकरांना वकिली करत राहण्यासाठी सहकार्य केले.[७२] +आंबेडकरांना पहिली केस म्हणून नाशिक जिल्ह्यातल्या आडगावच्या महार जातीच्या जाधव बंधूंची केस मिळाली. ही केस वर्षभर चालली व यशस्वीही झाली. केसची फी म्हणून आंबेडकरांना सहाशे रुपये मिळाले.[७२] वकिलीतून घरखर्च भागत नसल्यामुळे त्यांनी बॉटलीबॉईज अकौंटसी इन्स्टिट्युटमध्ये मर्कंटाइल लॉचे प्राध्यापक म्हणून नोकरी केली. याचे त्यांना महिन्याला दोनशे रुपये वेतन मिळे. ही प्राध्यापक पदाची नोकरी त्यांनी १० जून, १९२५ ते ३१ मार्च, १९२८ पर्यंत केली.[७३] +आंबेडकरांनी अनेक महत्त्वपूर्ण खटल्यात सहभाग घेतला होता. ब्राह्मणेत्तर सत्यशोधक चळवळीशी संबंधित नेते केशव गणेश बागडे, केशवराव मारुतीराव जेधे, रांमचंद्र नारायण लाड आणि दिनकरराव शंकरराव जवळकर या चौघांवर "देशाचे दुश्मन" हे पुस्तक लिहिण्याच्या कारणांवरून खटला भरण्यात येऊन खालच्या न्यायालयाने त्यांना दोषी मानले होते. आंबेडकरांनी त्यांची अपील लढवून ऑक्टोबर १९२६ मध्ये त्या चौघांनाही वरच्या न्यायालयातून निर्दोष मुक्तता मिळवून दिली. फिर्यादीच्या बाजूने पुण्यातील वकील एल.बी. भोपटकर होते.[७४] +इंडिया अँड चायना या पुस्तकाचे लेखक फिलीफ स्प्रॅट यांनाही आंबेडकरांच्या वकिलीनिशी २८ नोव्हेंबर, १९२७ रोजी न्यायालयाद्वारे दोषमुक्त करण्यात आले. बॅरिस्टर आंबेडकरांची यशस्वी वकिलांमध्ये गणना होऊ लागली.[७५] +शहापूर तालुक्यातील किन्हवली येथील व्यापारी चंदुलाला सरूपचंद शहा यांच्याविरुद्ध १९३० च्या इंडियन पिनल कोडच्या कायद्याखाली बेकायदा शस्त्रे आणि स्फोटके बाळगल्याच्या आरोपाखाली गुन्हा दाखल झाला होता. हे प्रकरण ठाणे जिल्हा सत्र न्यायालयात सुरू असताना शहा यांचे वकील प्रभाकर रेगे यांनी या गुन्ह्यातून तुम्हाला सोडवणे आपणास शक्य नसल्याचे सांगितला व दादरच्या हिंदू कॉलनीमध्ये राहणाऱ्या डॉ. आंबेडकरांना भेटण्याचे सांगितले. पुढची तारीख कोणती आहे हे विचारून डॉ. आंबेडकरांनी त्यांचे वकीलपत्र स्वीकारले. त्यांनी ठाणे येथे सत्र न्यायालयात शस्त्र कायद्याप्रकरणी न्यायाधीशांसमोर दोनच मिनिटे युक्तिवाद केला. या युक्तिवादानंतर न्यायाधीशांकडून चंदुलाल शेठ यांना आरोपातून निर्दोष सोडवण्यात आले. यासाठी आंबेडकरांनी फक्त ठाणे-दादर रेल्वेचे तिकीट हेच मानधन घतेले होते.[७६] सन १९३० ते १९३८ या कालावधीत शहापूर येथील कनिष्ठ स्तर न्यायालयात वकील म्हणून अनेक खटले आंबेडकर यांनी चालवले. वाशिंद येथील नाना मलबारी यांच्या घरी डॉ. आंबेडकर आले असताना ते ज्या लाकडी खुर्चीवर बसले होते ती खुर्ची त्यांनी आजपर्यंत जपून ठेवली आहे. आता ती खुर्ची कासने येथील विहारात मलबारी यांनी दान केलेली आहे.[७६] +२०२३ मध्ये, बाबासाहेब आंबेडकरांच्या वकिली कारकीर्दीस १०० वर्षे पूर्ण झाल्याबद्दल, संविधान दिनी २६ नोव्हेंबर २०२३ रोजी भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयाच्या संकेतस्थळावर आंबेडकरांविषयी एक विशेष विभाग जोडण्यात आला. ज्यामध्ये त्यांच्या जीवनाचे तपशील, त्यांनी युक्तिवाद केलेले खटले, त्यांच्या महत्त्वाच्या भाषणांच्या लिंक्स (त्याच्या CAD भाषणाच्या ऑडिओसह), फोटो इत्यादी बाबी आहेत. +भारतातील वर्गलढ्याला आणि जातीअंताच्या लढ्याला आकार आणि दिशा देण्याचे काम आंबेडकरांनी केले. जागतिक पातळीवर शोषण मुक्ती आणि समतेसाठीच्या लढ्यांमध्येही आंबेडकर प्रेरणादायी ठरले आहेत.[७७] जगाच्या इतिहासात असे योगदान करणाऱ्या अत्युच्च पातळीवरच्या निवडक व्यक्तींमध्ये आंबेडकरांचे स्थान आहे, असे डॉ. गेल ऑमवेट सांगतात.[७७] सामाजिक सुधारणा क्षेत्राच्या संदर्भात विशेषतः वर्ग, जात, धर्म, लिंग ह्यांचा भेदभाव न करता सर्व नागरिकांना समान अधिकार यासाठी आंबेडकरांनी काम केले. त्यांनी वेगवेगळ्या जातीतल्या लोकांमधली दरी मिटण्यासाठी तीन महत्त्वाच्या मार्गांचा उल्लेख केला होता - लग्न, खानपान आणि सांस्कृतिक मिलाप.[७८] आंबेडकरांना बालपणापासून अस्पृश्येचा सामना करावा लागला.[७९] इ.स. १९३५-३६ या कालावधी दरम्यान लिहिलेल्या वेटिंग फॉर अ व्हिझा या आपल्या आत्मकथेत आंबेडकरांनी अस्पृश्यतेसंबंधी त्यांना आलेल्या कटु अनुभवांच्या आठवणींच्या नोंदी केलेल्या आहेत.[१७][८०] हे आत्मचरित्रपर पुस्तक कोलंबिया विद्यापीठात 'पाठ्यपुस्तक' म्हणून वापरले जाते.[१७][८१] +राजकीय स्वातंत्र्य आधी की सामाजिक सुधारणा हा टिळक व आगरकर यांच्यातील वाद डॉ. आंबेडकरांच्याही मनात चालत होता. स्वातंत्र्योत्तर भारतात तत्कालीन अस्पृश्यांच्या स्वातंत्र्याला काहीच किंमत नसेल, तर त्यातून अधिक गुंतागुंतीच्या समस्या निर्माण होतील. तसे होऊ नये यासाठी आंबेडकरांनी सामाजिक सुधारणा व अस्पृश्यता निर्मूलन ही कार्ये करण्याला अधिक प्राथमिकता दिली. आंबेडकर भारतातील ब्रिटिश सत्तेचे सुद्धा विरोधक होते. +इंग्रज सरकारकडून भारतातील अस्पृश्य समाजाला राजकीय व सामाजिक स्वरूपाचे हक्क इ.स. १९१९ पर्यंत मिळालेले नव्हते. पण ज्यावेळी साउथबरो अध्यक्ष असलेली मताधिकार समिती जेव्हा मुंबई प्रांतात आली, तेव्हा सिडनहॅम महाविद्यालयात प्राध्यापक असताना आंबेडकरांनी २७ जानेवारी, १९१९ रोजी अस्पृश्यांचा प्रतिनिधी म्हणून गव्हर्नमेंट ऑफ इंडिया ॲक्ट १९१९ बाबत साऊथबरो मताधिकार समितीसमोर साक्ष दिली व समितीला आपल्या मागण्यांचे पन्नास पृष्ठांचे छापील निवेदनही सादर केले. त्यात त्यांनी अस्पृश्यांना मतदानाचा हक्क पाहिजे, त्यांना निवडणुकीस उभे राहता पाले पाहिजे, त्यांच्या मतदारांना स्वतंत्र मतदारसंघ पाहिजेत, अस्पृश्यांचे अस्पृश्य प्रतिनीधी अस्पृश्य मतदारांनीच निवडले पाहिजेत आणि अस्पृश्यांच्या मतदारसंघात अस्पृश्यांना लोकसंख्येच्या प्रमाणात जागा दिल्या पाहिजेच, यासारख्या मागण्या केल्या होत्या.[८२] त्यांच्या प्रभावाखाली अस्पृश्यवर्गीय समाजसेवक व पुढारी सभा घेऊन आपल्या मागण्यांचा पाठपुरावा करणारे ठराव पास करून इंग्रज सरकारकडे पाठवू लागले. समाजप्रबोधनाची ही चळवळ नेटाने सुरू ठेवण्यासाठी चळवळीला मदत करणारे एखादे वृत्तपत्र सुरू करावे असे आंबेडकरांना वाटू लागले.[८३] +आंबेडकरांचे समाजकार्य सुरू असताना मुंबईत कोल्हापुरचे राजे शाहू महाराज हे आपण होऊन आंबेडकरांना त्यांच्या घरी येऊन भेटले.[८४] त्यांनी आंबेडकरांना वृत्तपत्र काढण्यासाठी अडीच हजार रुपयांची मदत केली.[८४] आंबेडकरांनी इ.स. १९२० साली मुंबईत मूकनायक नावाचे पाक्षिक सुरू केले व पांडुरंग नंदराम भटकर यांना पाक्षिकाचे संपादक नेमले. मूकनायक पाक्षिकाचा पहिला अंक ३१ जानेवारी, १९२० रोजी प्रकाशित करण्यात आला. पहिल्या अंकातील मनोगत नावाचा अग्रलेख आंबेडकरांनी लिहिला होता. त्यांनी आपल्या लेखांतून बहिष्कृत अस्पृश्य समाजावर होत असलेल्या अन्यायाला वाचा फोडली व हा अन्याय कमी करण्यासाठी सरकारला काही उपाययोजना सुचवल्या. अस्पृश्यांचा उद्धार होण्यासाठी त्यांनी सत्ता मिळवणे गरजेचे आहे असे आंबेडकरांना वाटत होते.[८५] आंबेडकर ५ जुलै, १९२० मध्ये आपले अपूर्ण राहिलेले शिक्षण पूर्ण करण्यासाठी इंग्लंडमध्ये गेले असता तेथे त्यांनी भारतमंत्री एडविन माँटेग्यू यांची भेट घेतली आणि अस्पृश्यांच्या हितांविषयी चर्चा केली.[८६] +आंबेडकरांच्या आदेशानुसार त्यांचे अनुयायी व अस्पृश्य लोक ठिकठिकाणी सभा घेऊन व आंदोलन करून आपल्या राजकीय हक्कांच्या मागण्या इंग्रज सरकारकडे करु लागले. त्यांचाच भाग म्हणून १९२० मध्ये कोल्हापूर जवळील माणगाव आणि नागपूर येथे अस्पृश्यांच्या दोन परिषदा पार पडल्या. कोल्हापूर संस्थानातील माणगाव या गावात २१ मार्च व २२ मार्च १९२० रोजी दक्षिण महाराष्ट्र दलित परिषदेचे पहिले अधिवेशन झाले. या अधिवेशनाचे अध्यक्ष आंबेडकर होते तर शाहू महाराजांची विशेष उपस्थिती होती. आंबेडकरांनी आपल्या अध्यक्षीय भाषणात अस्पृश्यांच्या उद्धारासाठी त्यांच्या सामाजिक हक्कांचे व राजकीय हक्कांचे समर्थन केले. अस्पृश्यांच्या उद्धाराचे व समाजसुधारणेचे कार्य करीत असलेल्या राजर्षी शाहू महाराजांचाही गौरव आंबेडकरांनी केला. तर शाहू महाराजांनी आपल्या भाषणात आंबेडकरांविषयी वक्तव्य केले की डॉ. आंबेडकर आपल्या अस्पृश्य समाजाचा उद्धार करतील आणि आपल्या देशाचाही उद्धार करतील. ते फक्त अस्पृश्यांचेच नव्हे तर देशाचेही थोर राष्ट्रीय नेते होतील. त्यांच्या नेतृत्वाखाली अस्पृश्य समाजाने अवश्य आपला उद्धार करून घ्यावा. तसे घडले तर सर्वांचेच कल्याण होईल.[८७][८८] +३० मे ते १ जून, इ.स. १९२० दरम्यान नागपूर येथे शाहू महाराज यांच्या अध्यक्षतेखाली अखिल भारतीय बहिष्कृत समाज परिषद झाली. आंबेडकर आपल्या अनुयायांसह या परिषदेत सहभागी झाले. आंबेडकरांनी या परिषदेमध्ये समाजसेवक विठ्ठल रामजी शिंदे यांचा निषेध करणारा ठराव पास करून घेतला. अस्पृश्यांना इंग्रज सरकारकडून राजकीय व सामाजिक हक्क कशा स्वरूपात मिळावेत, याविषयी आंबेडकर व शिंदे यांच्यात मतभेद होते. इंग्रज सरकारने अस्पृश्यांना स्पृश्यांच्या माध्यमातून राजकीय व सामाजिक हक्क द्यावेत, असे शिंदेंचे मत होते तर त्याच्या उलट इंग्रज सरकारने अस्पृश्यांना अगदी थेट राजकीय व सामाजिक हक्क द्यावेत, असे आंबेडकरांचे मत होते. अस्पृश्यांचे राजकीय व सामाजिक हक्क स्पृश्यांच्या किंवा अन्य कोणाच्याही मर्जीवर अवलंबून असू नयेत, असा आंबेडकरांचा दृष्टीकोन होता.[८९] +इ.स. १९२६ च्या मे महिन्यात सातारा जिल्ह्यातील कोरेगाव तालुक्यातील रहिमतपुर येथे आंबेडकरांच्या अध्यक्षतेखाली सातारा जिल्हा महार परिषदेचे अधिवेशन झाले. त्यांनी आपल्या भाषणात महार वतनाविषयी सविस्तर माहिती सांगितली. तसेच अस्पृश्य समाजाला ब्राह्मणी विचारसरणीच्या लोकांपासून सावध राहण्यास सांगितले.[९०] +आंबेडकरांनी अस्पृश्य व मागासवर्गीय समाजाच्या उत्थानासाठी ९ मार्च १९२४ रोजी दामोदर हॉलमध्ये सहकाऱ्यांची बैठक घेऊन 'बहिष्कृत हितकारिणी सभा' नावाची संस्था स्थापना करण्याचा निर्णय घेतला. त्यानुसार त्यांनी २० जुलै १९२४ रोजी 'बहिष्कृत हितकारिणी सभा' संस्था स्थापना केली व स्वतः त्या संस्थेचे अध्यक्ष झाले. संस्थेचे ध्येय व कार्य सूचित करण्यासाठी "शिका, संघटित व्हा व संघर्ष करा" हे क्रियावाचक व आज्ञावाचक शब्द स्वीकारण्यात आले.[९१] भारतीय समाजातील सामाजिक व राजकीयदृष्ट्या तळागाळात असलेल्यांना इतरांच्या बरोबरीस आणणे, हे या सभेचे ध्येय होते. अस्पृश्यांना नसलेल्या नागरी, धार्मिक वा राजकीय हक्कांबद्दल त्यांच्यामध्ये जागृती निर्माण करणे हा उद्देश होता. आंबेडकरांनी सायमन कमिशनकडे एक पत्र सादर केले व त्यात त्यांनी मागासवर्गीयांसाठी नामनिर्देशन तत्त्वावर जागा आरक्षित ठेवण्यासंबंधी मागणी केली. तसेच भूदल, नौदल व पोलीस खात्यात मागासवर्गीयांची भरती करण्यासंबंधीचीही मागणी केली. सभेमार्फत अस्पृश्यांच्या कल्याणासाठी शाळा, वसतिगृहे व ग्रंथालये सुरू करण्यात आली.[९२][९३] या संस्थेमधील पदाधिकाऱ्यांत अस्पृश्य व स्पृश्य समाजांच्या व्यक्ती होत्या. स्पृश्य समाजाचे जे लोक जातीयतेचे व अस्पृश्यतेचे अच्चाटन करु इच्छितात त्यांचे सहकार्य अवश्य घ्यावे, असा आंबेडकरांचा विचार होता. बहिष्कृत हितकारणी सभेने अस्पृश्यांमध्ये शिक्षण प्रसार करणे, वाचनालये सुरू करणे, विद्यार्थी वसतीगृहे काढले इत्यादी कर्तव्ये स्वीकारली. या संस्थेमार्फत सोलापूर (१९२५ मध्ये), जळगाव, पनवेल, अहमदाबाद, ठाणे अशा अनेक ठिकाणी वसतीगृहे सुरू करण्यात आली.[९४][९५] १० व ११ एप्रिल १९२५ रोजी बहिष्कृत हितकाकारणी सभेच्या सहकार्याने बेळगाव जिल्ह्यातील निपाणी या गावी मुंबई इलाखा प्रांतीय बहिष्कृत परिषद या संस्थेने आंबेडकर यांच्या अध्यक्षतेखाली तिसरे अधिवेशन आयोजित केले. आंबेडकरांनी सामाजिक सुधारणांसाठी तयार व्हा असा संदेश देणारे भाषण केले. त्यावर प्रभावित होऊन अस्पृश्यांनी बेळगाव येथे मुलांचे वसतीगृह सुरू केले. पुढे इ.स. १९२९ मध्ये हे वसतीगृह धारवाडला हलवण्यात आले.[९६] आंबेडकरांनी बहिष्कृत हितकाकारणी सभेतर्फे मुंबई राज्य सरकारकडे मागणी केली होती, की मुंबई राज्य सरकारकतर्फे मुंबई राज्य कायदेमंडळावर (विधिमंडळावर) सदस्य म्हणून अस्पृश्य समाजाचे दोन प्रतिनिधी नेमण्यात यावेत. त्यांची ही मागणी मान्य करून १९२६ च्या डिसेंबर मध्ये मुंबई कायदेमंडळावर आंबेडकर व पुरुषोत्तम सोलंकी यांना नेमण्यात आले.[७५] +१ जानेवारी १८१८ रोजी भीमा कोरेगाव येथे ब्रिटिश आणि पेशव्यांमध्ये लढाई झाली होती. या लढाईत ब्रिटिशांकडून बहुतांश दलित समाजाचे महार सैनिक लढले होते. १ जानेवारी १९२७ रोजी पुणे जिल्ह्यातील भीमा कोरेगाव येथील विजयस्तंभाला आंबेडकरांनी आपल्या सहकाऱ्यांसमवेत मानवंदना देऊन त्यावर्षी स्मृतिदिन साजरा केला. त्यावेळी त्यांनी महार बटालियनच्या शौर्याचे कौतुक केले. आंबेडकरांच्या भेटीनंतर त्यांच्या अनुयायांनी मोठ्या प्रमाणात या विजयस्तंभाला भेट देण्यास सुरुवात केली. महार लोक आपल्यावर होत असलेल्या अन्यायाचा विरोध म्हणून पेशव्यांच्या ब्राह्मणी प्रशासनाविरुद्ध ब्रिटिश सैन्याचा भाग म्हणून लढले.[९७] त्यांच्या व त्या दिवसाच्या स्मृतिप्रीत्यर्थ व महार बटालियनच्या शौर्याचे प्रतिक म्हणून ब्रिटिशांनी भीमा नदीच्या तीरावर कोरेगाव येथे एक विजयस्तंभ उभारला आहे. आंबेडकरांनी कोरेगावला दलित स्वाभिमानाचे प्रतीक बनवले.[९८] +२५ डिसेंबर १९२७ रोजी महाड येथे दिलेल्या भाषणात आंबेडकर अस्पृश्यांना उद्देशून म्हणाले की तूम्ही शूर वीरांची संतान आहात, ही गोष्ट काल्पनिक नव्हे. भीमा कोरेगावला जाऊन बघा तुमच्या पूर्वजांची नावे तेथील विजयस्तंभावर कोरलेली आहेत. तो पुरावा आहे की तुम्ही भेड बकरींची संतान नसून सिंहाचे छावे आहात.[९७][९८][९९][१००] +डॉ. आंबेडकर मुंबई प्रांतिक विधानपरिषदेचे सदस्य असताना इ.स. १९२७च्या सुमारास त्यांनी पिण्याच्या पाण्यासाठी व हिंदू देवळांमध्ये प्रवेशासाठी चळवळी व मोर्चे काढण्यास सुरुवात केली.[१०१] संपूर्ण देशात बहुसंख्य ठिकाणी अस्पृश्यांना सार्वजनिक पाणवठ्यावर पाणी भरण्याचा किंवा पिण्याचा अधिकार नव्हता. ४ ऑगस्ट इ.स. १९२३ रोजी ब्राह्मणेतर पक्षाचे नेते व मुंबई कायदेमंडळाचे सभासद असलेले समाजसुधारक रावबहादुर सीताराम केशव बोले यांनी मुंबई प्रांताच्या विधिमंडळात "सार्वजनिक निधीतून बांधलेली किंवा शासकिय नियमांनुसार बनविलेल्या संस्थांनी प्रशासित केली सार्वजनिक शाळा, न्यायालये, कार्यालये आणि दवाखाने व सर्व सार्वजनिक पाण्याची ठिकाणे, विहिरी व धर्मशाळाचा वापर करण्यास परिषदेने अस्पृश्य वर्गांना परवानगी असावी." असा ठराव मंजूर करून घेतला.[१०२][१०३] रावबहादुर बोले यांनी ५ ऑगस्ट १९२३ रोजी मुंबई विधिमंडळात "ज्या नगरपालिका आणि जिल्हामंडळे पहिल्या ठरावाची अंमलबजावणी करणार नाहीत, त्यांना सरकारतर्फे दिले जाणारे वार्षिक अनुदान बंद करण्यात यावे." असा दुसरा ठराव मांडला[१०२] या ठरावानुसार महाडच्या नगरपालिकेने आपल्या ताब्यातील चवदार तळे अस्पृश्यांना खुले केल्याचे जाहीर केले. परंतु सनातनी स्पृश्यांनी अस्पृश्यांना तळ्यातून पाणी भरू दिले नाही.[१०२] अस्पृश्यांना त्यांचा हक्क मिळवून देण्यासाठी आंबेडकरांनी १९ मार्च व २० मार्च १९२७ रोजी येथे स्वतःच्या अध्यक्षतेखाली कुलाबा जिल्हा बहिष्कृत परिषद, अधिवेशन पहिले अशा नावाखाली परिषद भरवली आणि २० मार्च १९२७ रोजी महाड येथे आंदोलन सुरू करण्याचे निश्चित केले. या कुलाबा परिषदेस सुरेंद्र चिटणीस, संभाजी गायकवाड, अनंत चित्रे, रामचंद्र मोरे, गंगाधरपंत सहस्त्रबुद्धे आणि बापूराव जोशी हे दलितेतर सवर्ण व ब्राह्मण नेते सुद्धा उपस्थित होते. या परिषदेत अस्पृश्यतेचा धिक्कार करून पुढील ठराव पास झाले. आंबेडकरांनी आपल्या अध्यक्षीय भाषणातून माणुसकीचे व सन्मानाचे जीवन जगण्याचा संदेश दिला.[१०३][१०४] +२० मार्च १९२७ रोजी आंबेडकर यांच्या नेतृत्वाखाली परिषदेतील सर्वांनी चवदार तळ्याकडे कूच केली. आंबेडकरांनी सर्वप्रथम चवदार तळ्यातील पाणी आपल्या हातांच्या ओंजळीत घेतले व तो पाणी प्राशन केले. त्यानंतर सर्व आंदोलनकर्त्यांनी आंबेडकरांचे अनुसरण करत तळ्यातील पाणी प्राशन केले. ही घटना महाडमधील रूढीवादी स्पृश्य हिंदुंना सहन झाली नाही. त्यांनी दलितांसाठींच्या भोजनामध्ये माती मिसळली व नंतर झुंडीने येत दलितांवर लाठया-काठ्यांनी हल्ले केले. आंबेडकरांनी आंदोलनकारी अस्पृश्यांना प्रतिहल्ला करु नका असे अवाहन केले. अस्पृश्यांना जबर मारहाण करण्यात आली, खूप लोक जखमी झाले होते. अस्पृश्यांनी तळे बाटवले असे म्हणून चवदार चळ्यात गोमूत्र टाकून तळ्याचे ब्राह्मणांकडून शुद्धीकरण केले. सरकारच्या प्रतिनिधींनी हल्लेखोर स्पृश्यांना अटक करून त्यांच्यावर खटला चालू केला.[१०५] या आंदोलनाद्वारे आंबेडकरांनी आपला कायदेशीर, नागरी व मानवी हक्क अमलात अस्पृश्यांबरोबर सामुदायिक रीतीने चवदार तळ्याचे पाणी पिण्याचे आंदोलन यशस्वी केले. यामध्ये त्यांना संभाजी गायकवाड, विश्राम सवादकर, रामचंद्र मोरे, शिवराम जाधव, केशवराव व गोविंद आड्रेकर इत्यादी अस्पृश्य कार्यकत्यांचे तसेच अनंतराव विनायक चित्रे, सुरेंद्रनाथ टिपणीस, गंगाधर नीलकंठ सहस्त्रबुद्धे, कमलाकांत चित्रे इत्यादी स्पृश्य समाजसेवकांचेही महत्त्वाचे सहकार्य मिळाले होते. स्पृश्यास्पृश्य भेद संपवून सामाजिक समता प्रस्तावित करणे, हे आंबेडकरांच्या सामाजिक क्रांतीच्या आंदोलनाचे प्रमुख ध्येय होते.[१०६] +३ मे १९२७ रोजी मुंबईजवळ बदलापूर येथे शिवजयंती उत्सव आंबेडकरांच्या अध्यक्षतेखाली साजरा केला गेला. बदलापूरच्या गावकऱ्यांनी जातिभेद न ठेवता आंबेडकरांना कार्यक्रमाचे निमंत्रण दिले होते. बहिष्कृत भारतच्या २० मे १९२७ च्या अंकात छापलेल्या माहितीनुसार आंबेडकरांनी शिवाजी महाराजांच्या लोकहितकारी राज्यपद्धतीवर भाषण केले. कीर्तनाच्या वेळी स्पृश्य व अस्पृश्यांनी एकत्र बसून कीर्तन ऐकले. रात्री शिवाजी महाराजांची पालखी आंबेडकरांच्या नेतृत्वाखाली सुमारे पंधरा हजार लोकांसह नगरप्रदक्षिणा करून आली आणि उत्सवाची समाप्ती झाली.[१०७] +दादर बी.बी.सी.आय. रेल्वे स्थानकाजवळच्या गणेशोत्सवाच्या उत्सवाच्या व्यवस्थापक मंडळाने इ.स. १९२७च्या गणेशोत्सवात आंबेडकरांचे भाषण आयोजित केले. आंबेडकरांनी आपल्या भाषणात विविध देशांच्या व भारताच्या इतिहासाचे दाखले देत सांगितले की, "हिंदू समाज तेव्हाच सामर्थ्यवान होऊ शकेल, जेव्हा तो आपल्या अनिष्ठ रूढी नष्ट करु शकेल आणि स्पृश्यास्पृश्यभेद संपवून समानतेचे व माणुसकीचे वर्तन करू लागेल."[१०८] +"ते (मनुस्मृती दहन) एक दक्षतेचे उचललेले आक्रमक पाऊल होते. परंतु ते सवर्ण हिंदुंचे लक्ष वेधून घेण्यासाठी उचलेले होते. अधूनमधून अशा प्रकारचे तीव्र उपाय योजावे लागतात. तुम्ही दार ठोठावलेच नाही, तर ते कोणी उघडणार नाही. मनुस्मृतीचे सर्व भाग टाकाऊ आहेत आणि त्यात चांगली तत्त्वे मुळीच नाहीत किंवा मनु स्वतः समाजशास्त्रज्ञ नव्हता, तर केवळ एक मूर्ख माणूस होता, असा त्याचा अर्थ नाही. आम्ही मनुस्मृतीचे दहन केले ते शतकानुशतके आम्ही ज्या अन्यायाखाली चिरडले गेलो त्याचे प्रतिक म्हणून..!" +आंबेडकर यांच्या मते दलितांच्या सर्व प्रमुख समस्या या मनुस्मृतीमुळे निर्माण झालेल्या आहेत.[९२] काही हिंदुंना मनुस्मृती हा ग्रंथ आदरणीय असून अस्पृश्यांच्या दृष्टीने मात्र तो तिरस्कारणीय आहे.[९२] हा ग्रंथ सुमारे २००० वर्षापूर्वी मनूने लिहिला असला तरी तो रूढीवादी हिंदुंच्या जीवनाचे आजही नियंत्रण करतो.[९२] मनुस्मृतीने कनिष्ठ जातींवर अनेक अपात्रता लादल्या तर उच्च जातींना अनेक विशेषाधिकार दिले.[९२] आंबेडकरांच्या मते मनुस्मृती हा ग्रंथ अस्पृश्यांवर होणाऱ्या अन्यायाचे, क्रूरतेचे व विषमतेचे प्रतीक आहे.[९२][११०] स्मृतिकाराने अस्पृश्यांवर केलेल्या अन्यायाची जंत्री म्हणून मनुस्मृतीचा उल्लेख केला जातो.[१११] +आंबेडकरांच्या नेतृत्वाखाली बहिष्कृत हितकारणी सभेने महाड येथे २५ व २६ डिसेंबर १९२७ रोजी अस्पृश्यांचे अधिवेशन भरवले. त्यात अधिवेशनात प्रामुख्याने दोन कार्यक्रम करण्याचे निश्चित करण्यात आले.[११२] +पहिल्या दिवशी २५ डिसेंबर रोजी आंबेडकर यांचे उपदेशपर भाषण झाले. 'अस्पृश्योद्धार झाला पाहिजे. त्यासाठी आपण जागरुकपणे सामाजिक क्रांतीचे आंदोलन यश मिळेपर्यंत चालू ठेवले पाहिजे. अस्पृश्यांचा उद्धार होण्यात आपल्या राष्ट्राचेही हीत आहे.' अशा आशयाचे त्यांचे भाषण झाले. आंबेडकरांचे ब्राह्मण सहकारी गंगाधर, नीलकंठ सहस्त्रबुद्धे यांनी मनुस्मृती दहन करण्याचा प्रस्ताव मांडला आणि अस्पृश्य सहकारी पां.न. राजभोज यांनी अनुमोदन दिले. त्यानंतर मनुस्मृती जाळण्याचा कार्यक्रम करण्यात आला. दहनभूमीवर (सरणावर) म्हणजे वेदीवर मनुस्मृती ठेवून तिचे दहन करण्यात आले आणि हे काम आंबेडकरांचे ब्राह्मण सहकारी गंगाधर नीलकंठ सहस्त्रबुद्धे तसेच पाच-सहा अस्पृश्य साधू या सहकाऱ्यांनी पूर्ण केले.[११३] मनुस्मृतीचे जाहीरपणे दहन ही घटना म्हणजे सनातनी हिंदू धर्माला बसलेला मोठा धक्का होता. मनुस्मृती दहनाचे परिणाम इतके दुरगामी होते की, त्या घटनेची तुलना मार्टिन ल्युथरने केलेल्या पोपच्या (ख्रिश्चन धर्मगुरू) धर्मबहिष्कृततेच्या आज्ञेच्या दहनाशी केली गेली.[१०९] तेव्हापासून दरवर्षी २५ डिसेंबर रोजी अनेक लोक 'मनुस्मृती दहन दिन' आयोजित करतात.[११४] +दुसऱ्या दिवशी २६ डिसेंबर रोजी ८ ते १० हजार अस्पृश्य लोक चवदार तळ्याचे पाणी पिण्याच्या सत्याग्रहासाठी सहभागी झाले होते. अस्पृश्य स्त्रिया देखील मोठ्या संख्येने उपस्थित होत्या. मात्र आपण पाणी पिण्यासाठी चवदार तळ्यावर जाऊ नये असा तात्पुरता मनाई हुकूम महाडच्या दिवाणी न्यायालयाने १२ डिसेंबर १९२७ रोजी काढला होता. सनातन्यांशी लढताना सरकारचे वैर घेण्यापेक्षा सरकारचे सहकार्य घेणे हितकारण असल्याचे आंबेडकरांनी सत्याग्रहींना समजावले. सर्वजण सामूहिकपणे चवदार तळ्याला एक प्रदक्षिणा घालून परत आले.[११५] +बॅरीस्टर आंबेडकरांनी तीन न्यायालयांमधून महाडच्या चवदार तळ्याच्या बाबतीत अस्पृश्यांच्या बाजूने न्याय मिळवण्यात यश प्राप्त केले. 'महाडच्या चवदार तळ्याची जमीन सरकारी मालकीची आहे, म्हणजेच त्या जमिनीवरील चवदार तळे सार्वजनिक आहे; आणि त्यामुळे अस्पृश्यांना चवदार तळ्याचे पाणी पिण्याचा व पाणी वापराचा कायदेशीर हक्क आहे.' हे सत्य महाडच्या न्यायालयाच्या निकालाने ८ जून १९३१ रोजी, ठाण्याच्या जिल्हा न्यायालयाच्या निकालाने ३० जानेवारी १९३३ रोजी, व मुंबईच्या उच्च न्यायालयाच्या निकालाने १७ मार्च १९३७ रोजी मान्य केले. महाड न्यायालयाचा १२ डिसेंबर १९२७चा तात्पुरता मनाई हुकूम १७ मार्च १९३७ रोजी पूर्णपणे निकालात निघाला.[११६] +४ सप्टेंबर, १९२७ रोजी आंबेडकरांनी स्वतःच्या अध्यक्षतेखाली समाज समता संघ नावाच्या संस्थेची स्थापना केली. या संस्थेच्या पदाधिकाऱ्यांत अस्पृश्यांसह स्पृश्यही होते. या संस्थेतर्फे त्यांनी रोटीबंदी व बेटीबंदी तोडण्याकरिता काम करण्याचे ठरविले. या संघात भिन्न जातींचे पदाधिकारी व सभासद होते, त्या प्रत्येकांनी आळीपाळीने एकामेकांची घरी सहभोजनाचे कार्यक्रम केले. पहिला सहभोजनाचा कार्यक्रम आंबेडकरांच्या घरी १५ ऑगस्ट १९२८ रोजी झाला. मात्र बेटीबंदी तोडण्याच्या दृष्टीने समाज समता संघाकडून एकही आंतरजातीय विवाह होऊ शकला नाही.[११७] +आंबेडकरांनी २९ जून १९२८ रोजी पासून समाज समता संघासाठी समता नावाचे पाक्षिक सुरू केले पण आर्थिक अडचणीमुळे इ.स. १९२९ मध्ये ते बंद पडले.[११८] +या काळात आंबेडकरांचे बहिष्कृत हितकारणी सभेच्या माध्यमातून अस्पृश्योद्धाराचे कार्य व इतर समाजकार्य व्यापक सुरू होते. सभेचे 'बहिष्कृत भारत' हे वृत्तपत्र सुद्धा चालू होते, जे इ.स. १९२७ च्या नोव्हेंबर पासून 'बुद्ध भूषण प्रिटिंग प्रेस' मधून छापण्यात येई.[११८] +सार्वजनिक जीवनात पदार्पण केल्यानंतर पहिली दहा वर्षे आंबेडकरांनी हिंदू धर्माच्या चौकटीत राहूनच हिंदू समाजात सुधारणा घडवून आणण्याचा प्रयत्न केला.[११९] पण सवर्ण हिंदुंचा दृष्टिकोन बदलणे अशक्य आहे याची खात्री त्यांना झाली, तसेच हिंदू धर्मात राहून अस्पृश्यांची आर्थिक स्थिती व सामाजिक दर्जा सुधारणार नाही, याची जाणीव झाल्यानंतर आंबेडकरांनी हिंदू धर्माचा त्याग करण्याचा निर्णय घेतला.[११९][११९][११९] त्यांनी असा विचार मांडला की, जसे स्वातंत्र्य हे भारतासाठी आवश्यक आहे, तसे धर्म बदलणे हे अस्पृश्यांसाठी आवश्यक आहे.[११९] आंबेडकरांची धर्मांतराची संकल्पना होती की - अस्पृश्यांना हिंदू धर्मामध्ये चांगली वागणूक मिळत नाही. तसेच हिंदू धर्म जातिव्यवस्थेचा पुरस्कर्ता असून तो माणसांत भेद करतो, हिंदू धर्मात समता, स्वातंत्र्य आणि बंधुता नाही. आंबडकरांनी हिंदू धर्म आणि समाजव्यवस्थेला असा प्रश्न केला, "जो धर्म अस्पृश्यांना मंदिरात जाऊ देत नाही, पाणी पिऊ देत नाही, ज्ञानार्जन करू देत नाही; आमच्या सारख्यांच्या सावलीचा विटाळ मानतो, हिंदू धर्म अस्पृश्यांना तुच्छ मानतो, अशा हिंदू धर्मात अस्पृश्यांनी का राहावे?"[१२०] +सोलापूर जिल्ह्यातील बार्शी येथे मुंबई प्रांतिक बहिष्कृत परिषदेत मे १९२४ मध्ये ‘अस्पृश्यतेवर उपाय- देशांतर, नामांतर की धर्मातर’ या विषयावर विवेचन करताना आंबेडकर म्हणाले की, "कोणत्याही धर्माकडे आपण तात्त्विक तसेच व्यावहारिकदृष्ट्याही पाहिले पाहिजे. तात्त्विकदृष्ट्या हिंदुधर्म कोणत्याही धर्मास हार जाणार नाही असे माझे मत आहे. नव्हे कोणत्याही धर्माहून तो श्रेष्ठच गणला जाईल. ‘सर्वाभूती एक आत्मा’ या मूलतत्त्वाप्रमाणे समाज घटना न झाल्याने हिंदू समाजाचे व्यावहारिक स्वरूप किळसवाणे झाले आहे. ज्या धर्मात माणसाला माणुसकी नाही तो धर्म काय कामाचा? आपण धर्मत्याग केला तर जे हिंदू लोक आपला तिरस्कार करतात तेच आपल्याला मान देतील. आपण आज आहोत तसे बहिष्कृत असण्याऐवजी एका मोठ्या समाजाचे अंग होऊन काळ न लागता आपली आपण उन्नती करून घेऊ."[१२१][१२२] त्यानंतर आंबेडकरांनी १३ ऑक्टोबर १९३५ रोजी नाशिक जवळील येवला येथे धर्मांतराची घोषणा केली की, +मी अस्पृश्य जातीत हिंदू म्हणून जन्माला आलो ते माझ्या हाती नव्हते, पण हिंदू म्हणून मरणार नाही![१२१] त्या वेळेस आपण कोणत्या धर्माचा स्वीकार करणार हे त्यांनी स्पष्ट केले नव्हते. ३० व ३१ मे १९३६ रोजी घेण्यात आलेल्या मुंबई इलाखा महार परिषदेत धर्मांतराच्या निर्णयावर शिक्कामोर्तब करण्यात आले. परिषदेपुढे बोलताना आंबेडकर म्हणाले की, ‘‘अस्पृश्यांनी हिंदू धर्माचा त्याग केल्यानंतर कोणता धर्म स्वीकारायचा हे प्रत्येकाच्या मर्जीवर अवलंबून आहे. फक्त समानतेचे हक्क मिळतील असाच धर्म त्यांनी स्वीकारावा.’’ ते पुढे म्हणाले, ‘‘ ‘दुर्दैवाने अस्पृश्य हिंदू’ असा डाग घेऊन मी जन्माला आलो, पण ती गोष्ट माझ्या स्वाधीन नव्हती. तथापि हा नीच दर्जा झुगारून देऊन ही स्थिती सुधारणे मला शक्य आहे आणि ते मी करणारच. मी तुम्हाला स्पष्टपणे सांगतो की हिंदू म्हणवून घेत मी मरणार नाही.’’ इ.स. १९३५ च्यापूर्वी हिंदू पुढाऱ्यांशी झालेल्या भेटीगाठीत हिंदू संस्कृतीचे नुकसान होईल असा धर्म मी स्वीकारणार नाही अशी ग्वाही त्यांनी दिली होती. ३० मे १९३६ रोजी जातपात मोडक मंडळाकरिता केलेल्या भाषणात अस्पृश्यांनी बुद्धवचन लक्षात घेतल्यास त्यांना मुक्तीचा मार्ग सापडेल असे प्रतिपादन केले.[१२३][१२४] +महात्मा गांधी अस्पृश्यांसाठी 'हरिजन' ही संज्ञा वापरत, जिचा अर्थ 'ईश्वराची लेकरे' असा होतो.[१२५] तसेच गांधी इ.स. १९३३ मध्ये 'हरिजन' नावाचे एक नियतकालिकही चालवत होते. आंबेडकरांनी "अस्पृश्य हे 'हरिजन' असतील तर उरलेले लोक 'दैत्यजन' आहेत काय?", असा सवाल करत 'हरिजन' हा शब्दाला विरोध केला. या मुद्यावरून त्यांनी मुंबई विधिमंडळात २२ जानेवारी १९३८ रोजी सभात्यागसुद्धा केला होता.[१२५] पुढे १९८२ सालात भारतीय केंद्र सरकारने 'हरिजन' शब्दावर बंदी घालत तो शब्द जातप्रमाणपत्रातूनही हद्दपार केला. आता 'हरिजन'च नव्हे तर 'दलित' या शब्दाचाही सरकार दरबारी वापर करण्यास बंदी घालण्यात आलेली आहे, व त्याऐवजी 'अनुसूचित जाती' (इंग्रजीत: 'शेड्युल्ड कास्ट्स') हा शब्द स्वीकारण्यात आला आहे.[१२५] +आंबेडकर हे एक सत्याग्रही सुद्धा होते, त्यांनी अनेक सत्याग्रह व आंदोलने केली होती. +अमरावती येथील प्राचीन अंबादेवी मंदिरात प्रवेशासाठी अस्पृश्यांनी इ.स. १९२५ मध्ये माधोराव गोविंदराव मेश्राम यांच्या मार्गदर्शनाखाली आंदोलन सुरू केले होते. या आंदोलनास आंबेडकर, दादासाहेब पाटील, पंजाबराव देशमुख या ब्राह्मणेतर आंदोलनाच्या नेत्यांनी पाठिंबा दिला होता.[१२६] २६ जुलै, इ.स. १९२७ रोजी अमरावती येथे पाटील यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या सभेत पंधरा दिवसाच्या आत अंबादेवीच्या पंचसमितीने अस्पृश्यांच्या मंदिरप्रवेशास संमती दिली नाही, तर अस्पृश्य लोक मंदिरप्रवेशासाठी सत्याग्रह सुरू करतील अशा आशयाचा ठराव समंत करण्यात आला. या ठरावाचा पंचकमिटीवर काहीही परिणाम झाला नाही. अस्पृश्यांच्या या सत्याग्रहाच्या निर्धाराचे अभिनंदन करताना आंबेडकरांनी बहिष्कृत भारताच्या २ सप्टेंबर १९२७ रोजी अस्पृश्यांना वीरवृत्ती धारण करून अंबादेवी मंदिरात प्रवेश मिळवण्यासाठी यशस्वी सत्याग्रह करीत राहण्याचा संदेश दिला.[१२६] १३ नोव्हेंबर, १९२७ रोजी अमरावतीच्या इंद्रभुवन थिएटरमध्ये आंबेडकरांच्या अध्यक्षतेखाली वऱ्हाड प्रांतिक अस्पृश्य परिषदेचे दुसरे अधिवेशन सुरू झाले. या सुमारास आंबेडकरांचे बंधू बाळाराम यांचे १२ नोव्हेंबर १९२७ रोजी निधन झाल्याची तार त्यांना मिळाली. १५ फेब्रुवारी, १९२८ पासून अंबादेवी मंद्रिरप्रवेशाचा सत्याग्रह सुरू करण्याचा निर्णय अधिवेशनात घेण्यात आला. आंबेडकरांनी या सत्याग्रहाच्या संदर्भात सत्याग्रहासंबंधीचे आपले विचार बहिष्कृत भारतच्या २१ नोव्हेंबर, १८२७ च्या अंकात व्यक्त केले. '...सत्कार्यासाठी केलेला आग्रह म्हणजे सत्याग्रह...' अशी सत्याग्रह व्याख्या करत, ही विचारसरणी भगवद्गीतेवर आधारित असल्याचे मत आंबेडकरांनी मांडले.[१२७] केवळ देवाच्या दर्शनासाठी हा मंदिर सत्याग्रह नव्हता तर हिंदू असूनही हिंदूच्या मंदिरात प्रवेश मिळत नसल्यामुळे तो समानतेचा अधिकार मिळवण्यासाठी हा मंदिर प्रवेशाचा संघर्ष होता. हिंदू दलितांच्या मंदिर प्रवेशामुळे मंदिर व मंदिरातील मुर्ती अपवित्र वा अशुद्ध होत नाही, हे ही सिद्ध करण्याचा हेतू या चळवळीमागे होता. या मंदिरात प्रवेश देण्यात यावा यासाठी अस्पृश्यांनी देवस्थान कमिटीकडे दोन वेळा अर्ज केला. सुरुवातीला अर्ज फेटाळले गेले नंतर मात्र देवस्थानचे एक विश्वस्त दादासाहेब खापर्डे यांनी अस्पृश्यांना हे मंदिर खुले करून देण्याचे आश्वासन दिले.[१२८] +पुण्यातील पर्वती टेकडीवरील मंदिर अस्पृश्यांना खुले नव्हते. हे मंदिर दलितांसाठी खुले करावे म्हणून पुण्यातील एम.एम. जोशी, ना.ग. गोरे, र.के. खाडिलकर व शिरूभाऊ लिमये यांनी मंदिराच्या ट्रस्टला अर्ज केला. परंतु मंदिर खाजगी मालमत्ता असल्याचे सांगून त्यांना प्रवेश देण्याचा किंवा न देण्याचा अधिकार आहे या कारणास्तव हा अर्ज फेटाळला गेला. यानंतर सत्याग्रह मंडळ स्थापन केले गेले. त्यात शिवराम काबंळे (अध्यक्ष), पां.ना. राजभोज (उपाध्यक्ष) व इतर सभासदांचा सहभाग होता. यांनी १३ ऑक्टोबर इ.स. १९२९ रोजी पर्वती सत्याग्रह सुरू केला. हा सत्याग्रह आंबेडकरांच्या प्रेरणेने करण्यात आला.[१२९] सत्याग्रहात शिवराम जानबा कांबळे, एम.एम. जोशी, ना.ग. गोरे, र.के. खाडिलकर, विनायक भुस्कुटे, पां.ना. राजभोज व स्वामी योगानंद यांच्यासहित अनेक स्त्री पुरुषांनी सत्याग्रहात भाग घेतला होता. या दरम्यान पर्वती मंदिराचे दरवाजे कायम बंद ठेवण्यात आले होते, त्यामुळे पर्वती मंदिरात अस्पृश्यांना प्रवेश मिळू शकला नाही. अखेर २० जानेवारी १९३० रोजी सत्याग्रह बंद करण्यात आला.[१२९] +आंबेडकरांनी अस्पृश्यता निवारणासाठी जे लढे दिले त्यात काळाराम मंदिराच्या सत्याग्रहाचे महत्त्वाचे स्थान आहे. फक्त हिंदूंनाच नव्हे तर सत्ताधारी इंग्रजांनाही जाग यावी आणि त्यावेळच्या दलितांना, शोषितांना सर्व मूलभूत हक्क मिळावेत यासाठी त्यांनी हा लढा उभारला होता. हा लढा २ मार्च १९३०ला सुरू झाला आणि पुढील पाच वर्षे चालला. त्यावेळी सत्ताधारी इंग्रजांच्या दडपशाहीविरोधात काँग्रेस लढत होती तर हिंदू धर्ममार्तंडशाहीविरोधात आंबेडकरांचा संघर्ष सुरू होता. नाशिकामधील काळाराम मंदिरात हजारो अस्पृश्यांसह प्रवेश करण्याचा निर्धार डॉ. आंबेडकर यांनी केला होता. त्याबद्दल आंबेडकरांचे चरित्रकार धनंजय कीर लिहितात, "महाराष्ट्रातील स्पृश्य हिंदूंचे नाक जे नाशिक तेच दाबण्याचा निर्धार आंबेडकरांनी केला. डॉ. आंबेडकरांचा लढा माणुसकीस कलंक लावणाऱ्या अमानुष, अन्यायी आणि अघोर अशा स्वदेशी सनातनी ब्राह्मणी सत्तेविरुद्ध होता."[१३०][१३१] +काळाराम मंदिराचा सत्याग्रह म्हणजे शोषितांना त्यांचा हक्क मिळावा यासाठी आंबेडकरांनी स्पृश्य व सवर्णांना केलेले एक आवाहन होते. +"आज आपण मंदिरात प्रवेश करणार आहोत. मंदिरात प्रवेश केल्यामुळे आपले प्रश्न सुटणार नाहीत. आपले प्रश्न राजकीय आहेत, सामाजिक, धार्मिक, आर्थिक आणि शैक्षणिक आहेत. काळाराम मंदिरात प्रवेश करणे म्हणजे हिंदू मनाला केलेले आवाहन आहे. उच्चवर्णीय हिंदूंनी आपल्याला आपल्या हक्कांपासून अनेक पिढ्यांपासून दूर ठेवले. आता तेच हिंदू आपल्याला आपला मानवी हक्क देतील का हा प्रश्न या काळाराम मंदिर सत्याग्रहाच्या माध्यमातून मी विचारत आहे. हिंदू मन हे आपल्याला एक मानव म्हणून स्वीकारावयास तयार आहे की नाही हा याची पडताळणी या सत्याग्रहाद्वारे होणार आहे."इ.स. १९२९च्या ऑक्टोबर मध्ये आंबेडकर यांच्याशी विचारविनिमय करून नाशिक जिल्ह्यातील अस्पृश्यांच्या पुढाऱ्यांनी नाशिक येथील काळाराम मंदिरात अस्पृश्यांनी प्रवेश करावा व गरज वाटल्यास सत्याग्रह करावा, असे निश्चित करण्यात आले. अस्पृश्य पुढाऱ्यांनी नाशिक येथे सत्याग्रह समिती स्थापन केली आणि नाशिकचे नेते भाऊराव कृष्णाजी गायकवाड यांना त्या सत्याग्रह समितीचे चिटणीस तर अध्यक्ष केशव नारायण वर्धेकर यांना केले तर शंकरराव गायकवाड हे सभासद होते. या समितीने काळाराम मंदिराच्या पंचाना अस्पृश्यांना मंदिरात प्रवेश देण्याबाबत नोटीस पाठवली मात्र तिची पंचांनी दखल घेतली नाही. त्यामुळे ३ मार्च १९३० रोजी प्रत्यक्ष सत्याग्रह करण्याचे निश्चित करण्यात आले.[१३३] २ मार्च १९३० रोजी डॉ. आंबेडकरांच्या अध्यक्षतेखाली नाशिकमध्ये एक परिषद भरली. २ मार्च १९३० रोजी सकाळी व दुपारी अशा दोन सभा आंबेडकरांच्या अध्यक्षतेखाली झाल्या, तसेच ३ मार्च १९३० रोजीही सकाळी आंबेडकरांच्या अध्यक्षतेखाली सभा झाली. आंबेडकरांनी शांततेच्या मार्गाने सत्याग्रह करावा व यश मिळेपर्यंत सत्याग्रहाचा लढा सुरू ठेवावा असा उपदेश केला.[१३४] त्या परिषदेत ठरल्याप्रमाणे २ मार्च रोजी नाशिक शहरात अस्पृश्यांची मोठी मिरवणूक निघाली. ही मिरवणूक अंदाजे एक मैल लांबीची होती व त्यात सुमारे पंधरा हजार कार्यकर्त्यांनी सहभाग घेतला होता. मिरवणूक मंदिराजवळ पोहोचली. काळाराम मंदिराला पूर्व, पश्चिम, उत्तर व दक्षिण अशा चारही बाजूंनी दरवाजे होते, व मंदिराचे ते सर्व दरवाजे बंद होते म्हणून मिरवणूक गोदावरीच्या घाटाजवळ गेली. तिथे एक भव्य सभा झाली. दुसऱ्या दिवशी ३ मार्च रोजी मंदिरात प्रवेश करण्याचा निर्णय सभेत झाला. सत्याग्रहींच्या पहिल्या तुकडीत १२५ पुरुष आणि २५ स्त्रिया जातील, असे ठरले. सत्याग्रही चार गटांत विभागून दरवाजांवर धरणे धरून बसले होते. पतितपावनदास (उत्तर दरवाजा), कचरू साळवे (पूर्व दरवाजा), पांडुरंग राजभोज (दक्षिण दरवाजा) व शंकरदास नारायणदास (पश्चिम दरवाजा) असे चार सरदार मंदिराच्या चारी दिशांवर आपापल्या आघाड्या सांभाळत होते. आंबेडकर आणि भाऊराव गायकवाड हे प्रत्यक्ष सत्याग्रहाच्या ठिकाणी सारी व्यवस्था पहात होते. मंदिराचे सर्व दरवाजे बंद होते. दरवाजे उघडल्यास सत्याग्रही मंदिरात प्रवेश करणार अन् रामाचे दर्शन घेणार, असे ठरले.[१३५] मंदिराभोवती हजारांच्यावर बंदुकधारी सैनिक तैनात करण्यात आले होते. त्या दिवशी स्पृश्यांनाही मंदिर प्रवेशास मज्जाव करण्यात आला होता. पुढे महिनाभर हा सत्याग्रह सुरूच होता. मग ९ एप्रिल १९३० रोजी रामनवमीचा दिवस होता. सनातनी हिंदू आणि सत्याग्रहाचे नेत्यांमध्ये तडजोड झाली आणि असे ठरले की स्पृश्य-अस्पृश्यांनी मिळून रामाचा रथ ओढावा. कार्यकर्त्यांसह आंबेडकर मंदिराजवळ आले. पण आंबेडकरांच्या अनुयायांनी रथाला हात लावण्यापूर्वीच सनातनी हिंदूंनी सत्याग्रहींना हुलकावणी देऊन तो रथ दुसरीकडे पळवला. त्या रथाचा पाठलाग आंबेडकरांच्या अनुयायांनी केला व चरण पादुकाजवळ थांबलेल्या सत्याग्रहींच्या लक्षात येताच त्यांनी सर्व शक्ती एकवटून रथ अडविला तेव्हा मारामारी व आंबेडकरांच्या अनुयायांवर दगडांचा वर्षाव झाला. तोवर आंबेडकर प्रत्यक्ष घटनेच्या ठिकाणी पोहचले. दगडांचा वर्षाव चालू होता. इतक्यात पोलिसांचा कडा फोडून भास्कर कद्रे नावाचा सत्याग्रही भीमसैनिक मंदिरात घुसला आणि रक्ताने माखून बेशुद्ध पडला.[१३५] डॉ. आंबेडकरांवर दगडे पडू नये म्हणून त्यांच्या सहकाऱ्यांनी त्यांच्या डोक्यावर छत्री होती. उपस्थित सर्व सत्याग्रह्यांना व स्वतः आंबेडकरांनाही लहान-सहान इजा झाल्या होत्या. या घटनेत एक तरुण रक्तबंबाळ झाला होता नंतर त्याचा मृत्यू झाला. डॉ. आंबेडकरांनी बॉम्बे प्रांताचे गव्हर्नर फ्रेडरिक साइक्स यांना पत्र लिहून हा सर्व वृत्तांत कळवला होता. "सत्याग्रहानंतर नाशिकमधल्या अस्पृश्यांना अतोनात छळ सोसावे लागले. त्यांच्या मुलांच्या शाळा बंद झाल्या. रस्ते बंद झाले, इतकंच काय तर त्यांना दुकानातून वस्तू देखील मिळेनाशा झाल्या. सनातनी हिंदू त्यांच्यावर दमदाटी करू लागले. तुम्ही माजले आहात अशा शब्दांत अस्पृश्यांना बोलणी खावी लागत होती. ही दुःखं भोगूनही आंबेडकरांनी सत्याग्रह सुरूच ठेवला," असे धनंजय कीर यांनी लिहितात. दरम्यान, आंबेडकरांना गोलमेज परिषदेसाठी लंडनलाही जावे लागले. पण त्यांच्या अनुपस्थितीत भाऊराव गायकवाड यांनी हा लढा सुरूच ठेवला. पाच वर्षं हा लढा चालला. पण अस्पृश्यांना मंदिर प्रवेश मिळाला नाही. एका सत्याग्रही तरुणाने रामकुंडात उडी घेतली होती. सर्व सत्याग्रह, सभा, आंदोलने अहिंसेच्याच मार्गाने व्हावीत, यावर आंबेडकरांचा जोर असायचा. कुठलाही कायदा मोडायचा नाही, असे ते म्हणायचे. नाशिकमध्ये तत्कालीन कलेक्टरने जमावबंदी लागू केली. मंदिरात प्रवेश मिळावा यासाठी आंबेडकरांनी गव्हर्नरकडे पाठपुरावा केला पण त्याचाही काही उपयोग झाला नाही. आंबेडकरांनी ३ मार्च १९३४ रोजी गायकवाडांना पत्र पाठवले आणि आता सत्याग्रह सुरू ठेवून शक्ती वाया घालवण्यापेक्षा ती शक्ती राजकीय हक्क व शिक्षण घेण्याची सोय मिळवण्यासाठी वापरावी, म्हणून आता सत्याग्रह बंद करण्यात यावा, असे कळवले. त्यानंतर हा मंदिराचा सत्याग्रह बंद करण्यात आला, व तो पुन्हा कधीही करण्यात आला नाही.[१३६] काळाराम मंदिराच्या सत्याग्रहात कवी कुसुमाग्रज हेही सहभागी झाले होते. त्यांच्या क्रांतिकारी कवितांची सुरुवात याच लढ्यापासून झाली आहे.[१३७][१३८] मग शेवटी त्यांनी काळाराम मंदिराचे आंदोलन स्थगित केले. पुढे भारताला स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतरच सर्व मंदिरे खुली झाली आणि अस्पृश्यांना प्रवेश मिळाला.[१३१][१३९] +जर तुमची रामावर खरी भक्ती असेल तर तुम्हाला देवळातच प्रवेश का हवा असा प्रश्न तेव्हा विचारला जात होता. या प्रश्नाचे उत्तर आंबेडकरांनी अमरावतीत घेतलेल्या सभेत दिले आहे. त्यात आंबेडकर म्हणतात, "उपासनेचे अनेक प्रकार आहेत. साकाराचे प्रत्यक्ष पूजन देवळात करता यावे म्हणून अस्पृश्यांना देवळात प्रवेश पाहिजे असे नाही. त्यांना सिद्ध करायचे आहे की त्यांच्या प्रवेशाने देवालय भ्रष्ट होत नाही. किंवा त्यांच्या स्पर्शाने मूर्तीचे पावित्र्य कमी होत नाही." पुढे आंबेडकर म्हणतात, "हिंदुत्व ही जितकी स्पृश्यांची मालमत्ता आहे. तितकीच अस्पृश्यांची आहे. या हिंदुत्वाची प्राणप्रतिष्ठा जितकी वसिष्ठांसारख्या ब्राह्मणांनी, कृष्णासारख्या क्षत्रियांनी, हर्षासारख्या, तुकारामासारख्या वैश्यांनी केली तितकीच वाल्मिकी, रोहिदास इत्यादी अस्पृश्यांनी केलेली आहे. या हिंदुत्वाचे रक्षण करण्यासाठी अस्पृश्यांनी आपली माणुसकी खर्ची घातली आहे. मंदिरे जितकी स्पृश्यांचीच तितकीच अस्पृश्यांचीच आहेत."[१३०][१३१] +शोषितांचा लढा फक्त मंदिर प्रवेशापुरताच मर्यादित नाही, असे आंबेडकरांनी स्पष्ट केले होते. इ.स. १९३३ मध्ये महात्मा गांधी आणि डॉ. आंबेडकर यांची येरवडा तुरुंगात भेट झाली होती त्यावेळी गांधींनी डॉ. सुब्बारायान यांच्या विधेयकाला समर्थन देण्याची विनंती आंबेडकरांना केली होती. आंबेडकरांनी नकार दिला. या विधेयकात मंदिर प्रवेशाबाबत लिहिलं आहे, पण अस्पृश्यांच्या पूजेच्या अधिकाराबाबत काहीच लिहिलं नाही, असं आंबेडकरांनी सांगितलं.[१४०] आपल्या मंदिर प्रवेशाबाबतच्या भूमिकेबाबत आंबेडकरांनी गांधींना सांगितले होते की, "शोषित वर्ग फक्त मंदिर प्रवेशामुळे समाधानी होणार नाही. या वर्गाचा नैतिक आणि सामाजिक उत्कर्ष होणे आवश्यक आहे आणि त्यासाठी शिक्षण मिळणे महत्त्वाचे आहे. त्या अनुषंगाने संपूर्ण जातीव्यवस्थेचे निर्दालन होणे आवश्यक आहे. जातीव्यवस्थेेेचे समूळ उच्चाटन झाल्याशिवाय अस्पृश्यांचा उत्कर्ष होणार नाही."[१३०][१३१] +"सामाजिक बदलाची प्रक्रिया हळुहळू होत असते, याची जाणीव डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनाही होती. शोषितांना मानवतेचे पूर्ण हक्क मिळावे यासाठी ते वेगवेगळ्या मार्गांनी लढत राहिले आणि मंदिर प्रवेशही त्याच लढ्याचा एक महत्त्वपूर्ण भाग आहे", असे मत 'साप्ताहिक विवेक'चे सह-कार्यकारी संपादक रवी गोळे यांनी मांडले. आंबेडकरांच्या या लढ्याने काय साध्य केले याबद्दल अखिल भारतीय दलित नाट्य परिषदेचे अध्यक्ष मधुसूदन गायकवाड सांगतात की, "डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचा लढा हा प्रतीकात्मक होता. जो समाज जातीयवादाचा, बळी पडला आहे, त्याला या अंधकारातून बाहेर काढण्यासाठी आणि सत्ताधारी इंग्रजांना जाग यावी यासाठी त्यांनी हे पाऊल उचलले होते."[१३०] +आंबेडकर यांनी कृषी क्षेत्रात सुद्धा काम केले आहे. त्यांनी शेतकऱ्यांचा समस्या दूर करण्यासाठी अनेक उपाययोजना सुचविल्या होत्या.[१४१][१४२] +शेती व्यवसायाचा संबंध त्यांनी समाजव्यवस्थेशी जोडला होता. ग्रामीण भागातील जातीवर आधारित समाज व्यवस्थेचे कारण त्यांनी ग्रामीण आर्थिक व्यवस्थेमध्ये शोधलं होतं. त्यामुळेच जातीवर आधारित समाजव्यवस्था बदलायची, तर त्यासाठी शेतीमध्ये परिवर्तन घडवावे लागेल. शेतीला उद्योग मानून पायाभूत सुविधा पुरवून शेतकऱ्यांचा आर्थिक विकास झाला पाहिजे. शेतकरी आर्थिक समृद्ध झाला तर शेतमजूर आणि शेतीशी निगडित सर्वच घटकाला या आर्थिक सक्षमतेचा फायदा होईल. आर्थिक स्रोत तळागाळापर्यंत झिरपले म्हणजे ग्रामीण माणसाच्या मानसिकतेत सकारात्मक बदल घडतील. हे बदल सामाजिक परिवर्तनासाठी पोषक ठरतील. आर्थिक विषमता ही जातीय व्यवस्थेला पूरक व पोषक ठरते. आर्थिक विषमता जितकी कमी होईल, तितकी जातीय भेदभावाची दरी कमी होईल, असे त्यांना वाटत होते.[१४३][१४४] +शेतीसाठी जमीन व पाणी हे मुख्य घटक आहेत. पाण्याशिवाय शेतीचा विकास अशक्य आहे. शेतकऱ्याला शाश्‍वत पाणी मिळणे गरजेचे आहे. पाण्याशिवाय उत्पादकता वाढणे आणि शेतकऱ्यांचा आर्थिक स्तर उंचावणे शक्य नाही, हे त्यांनी ब्रिटिश सरकारच्या निदर्शनास आणून दिले होते. शेतीला शाश्‍वत पाणी पुरविण्यासाठी नदीच्या पाण्याचे नियोजन झाले पाहिजे. देशात घडणारे दुष्काळ हे मानवनिर्मित आहेत. दुष्काळ हटवायचा तर दुष्काळात पाण्याचे नियोजन करावे. जिरायती शेती, बागायती करण्याचे प्रयत्न वाढवावेत. शेती व शेतमजूर समृद्ध झाला तरच देश समृद्ध होईल, असे मौलिक विचार त्यांनी मांडले. पाण्यासंदर्भात केवळ विचार व्यक्त न करता त्यांनी ब्रिटिश सरकारला, नदीच्या खोऱ्यातील पाण्याच्या नियोजनाची योजना सादर केली. ही योजना ‘दामोदर खोरे परियोजना’ म्हणून ओळखली जाते. आपल्या शासनाने १९९६ मध्ये कृष्णा, गोदावरी, तापी, नर्मदा अशी खोऱ्यांची विभागणी केली. यावरून आंबेडकरांच्या दूरदर्शीपणाची लांबी व खोली लक्षात येते.[१४५][१४६] +आंबेडकर यांनी सर्वांत महत्त्वाची संकल्पना मांडली ती ‘शेतीचे राष्ट्रीयकरण’ करण्याची. शासनाने शेतजमिनी ताब्यात घेऊन, त्या विकसित कराव्यात, अशा विकसित शेतजमिनी शेतकऱ्यांना काही अटींवर कसण्यासाठी द्याव्यात. हा एका अर्थाने सामुदायिक शेतीचाच प्रयोग होता. अशी शेती करण्यासाठी शासनाने अधिनियम बनवावेत. पीकपद्धती, पाणी उपलब्धता, बांधबंदिस्ती, उत्पादकता वाढ, साठवण व्यवस्था, शेतमालाची विक्री, शेतमालाचे भाव या संदर्भात स्पष्ट नियम करावेत. यामुळे कोणत्याही एकाच पिकाखाली मोठे क्षेत्र येऊन, शेतमालाच्या उपलब्धतेत विषमता येणार नाही. मागणी व पुरवठा या अर्थशास्त्रीय नियमानुसार, शेतमालाला रास्त भाव मिळतील. त्याचबरोबर अतिरिक्त उत्पादन टळून शेतमालाचे नुकसानही टळेल. आजही शेतकऱ्यांना शेतमालाला रास्त भाव मिळावा यासाठी शासनाशी झगडावे लागते. या पार्श्‍वभूमीवर आंबेडकर यांचे शेतीसाठी अधिनियम व कायदा असावा ही संकल्पना शेतकऱ्यांसाठी किती मोलाची आहे, हे अधोरेखित होते.[१४७][१४६] +आंबेडकर यांच्या काही संकल्पनातूनच कमाल जमीनधारणा कायदा, सावकारी व खोती पद्धतींना प्रतिबंध करणारा कायदा, सामूहिक शेतीचे प्रणालीवर आधारित शेती महामंडळ, राज्यातील नद्यांच्या खोऱ्यांची विभागणी व विकास, जलसंवर्धन योजना अमलात आल्या. शासनाने त्याबाबत कायदे व नियम बनविले. यामागे आंबडकरांच्या विचारांचा प्रभाव दिसून येतो. आंबडकरांचे शेतीबाबतचे विचार राज्यकर्ते नियोजनकार व शेती तज्ज्ञांनी अभ्यासले पाहिजेत.[१४४][१४१][१४२] +आंबेडकर यांच्या नेतृत्वाखाली शेतकऱ्यांचा पहिला संप घडवून आला होता. हा संप इ.स. १९२८-१९३४ या कालावधीत चरी (रायगड जिल्हा) या गावात झाला. हा संप ७ वर्ष सुरू होता. आंबेडकर यांनी खोती पद्धत नष्ट करण्यासाठी सुद्धा संघर्ष केला.[१४८][१४९] +१४ एप्रिल १९२९ रोजी रत्‍नागिरी येथे आंबेडकर यांच्या अध्यक्षतेखाली जिल्हा शेतकरी परिषद चिपळूण येथे आयोजन करण्यात आले होते. या परिषदेत त्यांनी कोकणातील खोतीदारीविरूद्ध शेतकऱ्यांचे आंदोलन सुरू केले. या संबंधी १७ सप्टेंबर १९३७ रोजी खोती पद्धत नष्ट करणाऱ्या कायद्याचे विधेयक आंबडकरांनी मुंबई विधिमंडळात मांडले. १० जानेवारी १९३८ रोजी आंबेडकरांच्या नेतृत्वाखाली २५,००० शेतकऱ्यांचा मोर्चा विधिमंडळावर काढण्यात आला.[१४८][१४९] +सप्टेंबर १९१८ मध्ये शेतजमिनीच्या समस्येवर शोधनिबंध एका प्रसिद्ध मासिकात प्रकाशित केला. शेतकऱ्यांसाठी त्यांनी पीक विमा योजना सुचवली. श्रमिकांची श्रमशक्ती उद्योग क्षेत्रात वळवायला हवी; तसेच शेतीचा विकास करण्यासाठी राज्य समाजवादाचा सिद्धांत त्यांनी मांडला.[१४८][१४९] +इ.स. १९२७-३० मधील सायमन कमिशनने अस्पृश्यांच्या राजकीय हितांना फारसे महत्त्व दिले नाही. ब्रिटिश सरकार भारताला काही राजकीय हक्क राज्यघटनेच्या माध्यमातून देण्याच्या तयारीत होते तेव्हा भारताच्या भावी राज्यघटनेत अस्पृश्यांच्या हिताचे संरक्षण करणारे राजकीय हक्क असावेत असे आंबेडकरांना वाटत होते.[१५०] अस्पृश्यांच्या ठिकठिकाणी सभा व अधिवेशन भरवून आंबेडकरांनी अस्पृश्यांना त्यांच्या राजकीय हक्कांचे महत्त्व पटवून देऊन त्यांच्याच स्वतःच्या अधिकारांविषयी जागृती करु लागले. अस्पृश्यांनी काँग्रेस पक्षापासून दूर राहिले पाहिजे. कारण काँग्रेसच्या हाती सत्ता गेली तर ती काँग्रेस अस्पृश्यांना राजकीय हक्क देईल, यात विश्वास नाही. म्हणून अस्पृश्यांना राजकीय हक्क मिळवण्यासाठी इंग्रजी सरकारशीही व काँग्रेसशीही लढत राहणे महत्त्वाचे आहे, असा आंबेडकरांचा विचार होता.[१५१] इ.स. १९३०, १९३१ व १९३२ मध्ये इंग्लंडमध्ये गोलमेज परिषदा झाल्या. आंबेडकर शोषित व अस्पृश्यांचे प्रतिनिधी म्हणून या तिन्हींही गोलमेज परिषदांमध्ये हजर राहिले. अस्पृश्यांना राजकीय हक्क असावेत आणि ब्रिटिशांपासून भारताला स्वातंत्र मिळावे अशा मागण्या त्यांनी गोलमेज परिषदांमध्ये केल्या.[१५२] त्यांनी ब्रिटिश शासनाच्या सत्ताधाऱ्यांना सांगितले की, 'जसे कोणत्याही संप्रदायाला दुसऱ्या संप्रदायावर दबाव टाकून गुलाम बनविण्याचा अधिकार नाही. तसेच कोणत्याही देशाला दुसऱ्या देशावर आपली सत्ता गाजवून गुलाम ठेवण्याचा अधिकार नाही' म्हणून ब्रिटिश सत्तेला भारतात हे कारण पुढे करून की भारत 'अजून स्वराज्य प्राप्तीसाठी सक्षम नाही' हे निमित्त आता चालणार नाही. बालकाला कडेवर घेऊन फिरल्याने तो आपल्या पायावर कसा चालू शकेल? म्हणून त्याला कडेवरून उतरवून स्वतंत्रपणे चालायचा अधिकार दिला गेला पाहिजे.[१५३][१५४] +ब्रिटिश सरकारने भारताला देऊ केलेल्या वसाहतींचे स्वराज्य व भावी राज्यघटना यावर चर्चा व विचारविनिमय करण्यासाठी भारतातील नेत्यांसह इंग्लंड येथे गोलमेज परिषद भरवली. यात अस्पृश्यांचे प्रतिनिधी म्हणून आंबेडकर व रावबहादूर श्रीनिवासन या दोघांचा समावेश होता. काँग्रेसने गोलमेज परिषदेवर बहिष्कार टाकला.[१५५] गोलमेज परिषदेच्या निमंत्रणानंतर २ ऑक्टोबर १९३० रोजी मुंबई प्रांतातील अस्पृश्यांनी दामोदर हॉलच्या मैदानावर सभा घेऊन आंबेडकरांचा सत्कार केला. त्यांना मानपत्र व रु. ३७००ची शैलीही देण्यात आली.[१५६] या परिषदेसाठी आंबेडकर, श्रीनिवास व अन्य सर्व प्रतिनिधी ४ ऑक्टोबर, १९३० रोजी एस.एस. व्हाइसरॉय ऑफ इंडिया या बोटीने मुंबईहून इंग्लंडकडे निघाले. १८ ऑक्टोबर १९३० रोजी हे इंग्लंडला पोहचले. ही परिषद एक दिवस आधी म्हणजे १७ ऑक्टोबर, १९३० रोजी सुरू झाली होता. याचे अधिकृत उद्घाटन १२ नोव्हेंबर, १९३० रोजी पंचम जॉर्ज यांच्या हस्ते व ब्रिटनचे पंतप्रधान रामसे मॅकडॉनल्ड यांच्या अध्यक्षतेखाली हाउस ऑफ लॉर्ड्सच्या रॉयल गॅलरीत होणार होते.[१५७] त्यामुळे आंबेडकरांनी १८ ऑक्टोबर १९३० ते ११ नोव्हेंबर १९३० या कालावधीत भारतमंत्री, उपभारतमंत्री, मजूर पक्षाचे नेते जॉर्ज लान्सबेरी, भारताचे नवे सरसेनापती सर फिलिप चेटवूड, लंडनचे खासदार, मजूर, उदारमतवादी व हुजूर पक्षांचे सभासद या सर्वांशी भेटी घेतल्या व अस्पृश्योद्धाराच्या विषयावर त्यांच्याशी चर्चा केल्या.[१५८] पंतप्रधान रॅम्से मॅक्डोनाल्ड यांच्या अध्यक्षतेखाली १२ नोव्हेंबर १९३० ते १९ जानेवारी १९३१ पर्यंत गोलमेज परिषदेच्या बैठका होत राहिल्या. या परिषेदला आंबेडकर व श्रीनिवासन अस्पृश्यांचे प्रतिनिधी म्हणून उपस्थित होते. आंबेडकरांनी अस्पृश्यांच्या राजकीय हक्कांचा खलिता या परिषदेत सादर केला. डिसेंबर १९३० मध्ये त्यांनी अस्पृश्यांच्या राजकीय हक्कांचा खलित्याच्या दोन हजार प्रती छापल्या व त्यापैकी काही प्रती ब्रिटिश संसदेच्या सदस्यांना, गोलमेज परिषदेच्या सभासदांना तसेच काही प्रती मुंबईला पाठवून दिल्या.[१५९] भविष्यात भारत स्वतंत्र होऊन ज्या राज्यघटनेच्या आधारे राज्यकारभार करतील त्या राज्यघटनेत अस्पृश्यांच्या आठ राजकीय हक्कांचा समावेश असावा, असे मत आंबेडकर व श्रीनिवास यांनी मांडले. अस्पृश्य वर्गासाठी समान नागरिकत्व, समान हक्क, जातिद्वेषरहित वागणूक, कायदेमंडळात भरपूर प्रतिनिधित्व, सरकारी नोकरीत अस्पृश्यांची भरती करण्यात यावी, सरकारची पूर्वग्रहरहित वर्तवणूक, अस्पृश्यता निर्मूलन सरकारी खाते, व गव्हर्नर जनरलच्या मंत्रिमंडळात प्रतिनिधित्व, असे ते राजकीय हक्क होते.[१६०] या परिषदेदरम्यान आंबेडकरांना कळाले की त्यांचे मुंबई कायदेमंडळाचे सदस्यत्व आणखी तीन वर्षांनी वाढवले आहे. आंबेडकरांनी गोलमेज परिषदेमध्ये तसेच मजूर पक्ष, उदारमतवादी पक्ष, हुजूर पक्ष या तिन्ही पक्षांच्या सभासदांपुढे भाषणे दिली आणि भारताच्या भावी राज्यघटनेत अस्पृश्यांच्या राजकीय हक्कांची तरतुद करून ठेवण्याबाबत पाठपुरावा केला. आंबेडकरांच्या भाषणांची दखल ब्रिटिश वर्तमानपत्रांनीही घेतली, आंबेडकरांच्या छायाचित्रासह त्यांच्या भाषणांचे वृत्त वर्तमानपत्रांत प्रसिद्ध होऊ लागली. अस्पृश्यांच्या स्थितीबाबतची माहिती सर्वांना कळू लागली. वर्तमानपत्रे आंबेडकरांना "अस्पृश्यांचा महान नेता" संबोधू लागले.[१६१] लंडन मधीन काही संस्थानी आंबेडकरांची भाषणे आयोजित केली होती.[१६१] ब्रिटिश संसदेत हाऊस ऑफ कॉमन्सच्या सदस्यांपुढे आंबेडकरांनी भाषण केले आणि अस्पृश्यांचा उद्धार करणे अत्यंत निकडीचे असल्याचे सांगितले.[१६२] बडोद्याचे महाराजा सयाजीराव गायकवाड हेही परिषदेचे सभासद होते, त्यांनी आंबेडकरांचे कौतुक केले.[१६३] परिषद संपल्यावर जानेवारी १९३१ मध्ये मुंबईला परतले. १९ एप्रिल, १९३१ रोजी त्यांनी परळ येथील गोखले शिक्षण संस्थेच्या शाळेत अखिल भारतीय अस्पृश्य पुढारी परिषद आयोजित केली होती. त्या परिषदेत त्यांनी अस्पृश्यांच्या राजकीय हक्कांविषयी सर्व प्रदेशातील अस्पृश्य पुढाऱ्यांचे मत जाणून घेतले.[१५२][१६३] +दुसऱ्या गोलमेज परिषदेत १९३१ च्या ऑगस्टमध्ये काँग्रेसचे प्रतिनिधी म्हणून महात्मा गांधी यांची निवड करण्यात आली. तत्पूर्वी ते तुरुंगात बंद होते आणि काँग्रेसनेही पहिल्या गोलमेज परिषदेवर बहिष्कार टाकला होता. आंबेडकरांनाही दुसऱ्या गोलमेज परिषदेचे निमंत्रण मिळाले.[१६४] १४ ऑगस्ट १९३१ रोजी मुंबई येथे गांधींनी अस्पृश्योद्धाराच्या प्रशांवर चर्चा करण्यासाठी आंबेडकरांना बोलावले. या पहिल्या भेटीत गांधींना आंबेडकर हे अस्पृश्य असल्याचे माहिती नव्हते तर ते त्यांना अस्पृश्यांविषयी कळवळा असलेले एक पुरोगामी ब्राह्मण समजत होते. या भेटीत गांधी यांनी आंबेडकरांना देशभक्त म्हटले होते. अस्पृश्योद्धाराच्या मार्गाबाबत आंबेडकर व गांधी यांच्यामध्ये एकमत न होऊ शकल्याने ही भेट अयशस्वी झाली.[१६५] +दुसऱ्या गोलमेज परिषदेत भाग घेण्यासाठी आंबेडकर २९ ऑगस्ट १९३१ रोजी लंडनला पोहोचले. गांधी १२ सप्टेंबर १९३१ रोजी लंडनला पोहोचले. दुसऱ्या गोलमेज परिषदेचे कामकाज ७ सप्टेंबर १९३१ ते १ डिसेंबर १९३१ पर्यंत चालू होते.[१६६] ४ नोव्हेंबर १९३१ रोजी आंबेडकरांनी भारताच्या भावी संविधानात अल्पसंख्य अस्पृश्यांना काही राजकीय हक्क असावेत याची मागणी केली व ४ नोव्हेंबर १९३१ रोजी आंबेडकरांनी आपल्या मागण्या लिखित स्वरूपात गोलमेज परिषदेपुढे सादर केल्या. यामध्ये दोन प्रमुख मागण्या होत्या - स्वतंत्र्य मतदार संघ, ज्याद्वारे अस्पृश्यांना त्यांचे प्रतिनिधी स्वतंत्रपणे निवडून देण्याचा हक्क असावा. दुसरी मागणी ही की अस्पृश्यता पाळणे हा कायद्याने गुन्हा समजण्यात यावे. मुसलमान, शीख, अँग्लो इंडियन इत्यादी अल्पसंख्यांना राजकीय हक्क देण्यासाठी गांधी तयार होते, मात्र त्यांनी अस्पृश्यांना राजकीय हक्क देण्याच्या मागणीचा विरोध केला. संपूर्ण परिषदेत आंबेडकर व गांधी यांचे एकमत होऊ शकले नाही.[१६७] परिषदेत म. गांधींनी असे म्हटले की, 'अस्पृश्यांचे प्रतिनिधीत्व काँग्रेसच्या वतीने मी स्वतः करत असल्याने डॉ. आंबेडकर किंवा श्रीनिवासन हे अस्पृश्यांचे खरे प्रतिनिधी नाहीत'. गांधींच्या या भूमिकेचा अनिष्टपणा मि मॅक्डोनाल्ड यांच्या नजरेस आंबेडकरांनी आणून देताना गांधींच्या विधानाला गैरजबाबदार व्यक्तीचे विधान म्हणले. आंबेडकरांनी या परिषदेसमोर अस्पृश्यांच्या राजकीय अधिकारांची मागणी केली. त्यात, 'अस्पृश्यांना लोकसंख्येच्या प्रमाणात स्वतंत्र राजकीय हक्क मिळाले पाहिजे आणि अस्पृश्य मतदारसंघातून अस्पृश्यांनी आपले उमेदवार निवडले पाहिजेत, तसेच त्यांना नोकऱ्यांमध्ये व स्थानिक स्वराज्य संस्थांमध्ये, प्रांतिक व मध्यवर्ती कायदेमंडळात लोकसंख्येच्या प्रमाणात जागा मिळाव्यात' अशा प्रकारचा खलिता परिषदेला सादर केला.[१६८] +१० नोव्हेंबर १९३१ रोजी लंडन येथील 'इन्स्टिट्यूट ऑफ इंटरनॅशनल अफेअर्स' या संस्थेच्या सभागृहात आंबेडकरांचे भाषण आयोजित करण्यात आले. भाषणात त्यांनी भारतातील अस्पृश्यांची दुःस्थिती कथन केली आणि त्यांच्या उत्कर्षाकरिता त्यांना स्वतंत्र राजकीय हक्क मिळणे किती आवश्यक आहे, तेही पटवून दिले. यावेळीही आंबेडकरांना अस्पृश्यांचे सर्वोच्च नेते म्हणून ओळख मिळाली. आंबेडकर लंडनहून मुंबईला २९ जानेवारी १९३२ रोजी पोहोचले.[१६९] +भारताला संघराज्यात्मक राज्यघटना देण्यात यावी, असा विचार पहिल्या गोलमेज परिषदेत झाला होता. म्हणून दुसऱ्या गोलमेज परिषदेत भारताला भावी राज्यघटनेचे स्वरूप कसे असावे यावर विचारविनिमय झाला आणि 'फेडरल स्ट्रक्चर कमिटी' म्हणजेच एक प्रकारची संविधान समिती नेमण्यात आली, व तिच्यावर भारताच्या भावी संविधानाविषयी विचारविनिमय करण्याची जबाबदारी सोपण्यात आली. ३८ विद्वानांना या समितीचे प्रतिनिधी म्हणून नियुक्त केले गेले, ज्यात काही ब्रिटिश प्रतिनिधी आणि काही भारतीय प्रतिनिधी होते. या भारतीय प्रतिनिधींमध्ये आंबेडकरांनाही स्थान मिळाले, व सोबतच सयाजीराव गायकवाड, इतर संस्थानिक, म. गांधी, बॅ. जयकर, सर तेजबहादूर सप्रू इत्यादी भारतीयही समितीचे प्रतिनिधी होते. 'फेडरल स्ट्रक्चर कमिटी' या घटना समितीचे अध्यक्ष लॉर्ड सँकी होते. त्यांच्या अध्यक्षतेखाली ७ सप्टेंबर १९३१ ते ४ नोव्हेंबर १९३१ या कालावधीत बंकिंगहॅम पॅलेसमध्ये घटना समितीच्या बैठका घेण्यात आल्या. बैठकांत आंबेडकरांनी विद्वतेने युक्त विचार मांडले ज्यामुळे अध्यक्षांसह सर्व सभासद आंबेडकरांच्या बुद्धिमत्तेवर प्रभावित झाले. चर्चेत आंबेडकर विविध देशांतील राज्यघटनांच्या कलमांचा आधार देऊन बिनतोड उत्तरे देत.[१७०] १६ सप्टेंबर १९३१ रोजी झालेल्या बैठकीत आंबेडकरांनी राज्यघटनेविषयी आपले विचार सविस्तरपणे व्यक्त केले. कायदेमंडळ एकच असावे, जर दोन कायदेमंडळ असावीत असे वाटत असल्यास कनिष्ठ कायदेमंडळात लोकांनी निवडून दिलेले (निर्वाचित) सदस्य असावेत व वरिष्ठ कायदेमंडळात प्रांतिक कायदेमंडळांनी निवडून दिलेले सदस्य असावेत. संस्थानिकांनी स्वतंत्र राहण्यापेक्षा संघराज्यात्मक भारतात सामील होण्यातच त्यांचे हित आहे. कायदेमंडळावर अस्पृश्यांचे प्रतिनिधी सरकारने नियुक्त केलेले नसावे, तर ते देखील लोकांनी निवडून दिलेले असावे. अस्पृश्यांचे प्रतिनिधी स्वतंत्र मतदारसंघातून अस्पृश्य मतदारांद्वारे निवडून दिलेले असावे. मागासवर्गीयांचे हित करणे, राज्यकारभाराचे प्रमुख ध्येय असावे. अंदाजपत्रकात अस्पृश्यांच्या प्रगतीसाठी भरपूर निधीची तरतूद असावी, असेही आंबेडकरांनी सुचवले.[१७१] +आंबेडकर लंडनहून मुंबईला २९ जानेवारी १९३२ रोजी पोहोचले. या दिवशी सायंकाळी डॉ. सोळुंकी यांच्या अध्यक्षतेखाली आंबेडकरांना ११४ संस्थांच्यावतीने मानपत्र देण्याचा समारंभ दामोदर हॉलच्या मैदानात साजरा करण्यात आला. या सत्कारात आंबेडकर म्हणाले की, "तुम्ही सर्वांनी मला सहकार्य केले, माझ्या भुमिकांना पाठिंबा दिला, म्हणूनच मी अस्पृश्यांच्या राजकीय हक्कांसाठी यशस्वीपणे संघर्ष करु शकलो. माझा संघर्ष केवळ महार जातीच्या उद्धारासाठी नव्हे नसून भारतातील संपूर्ण अस्पृश्य समाजाच्या उद्धारासाठी आहे म्हणजेच आपल्या देशाच्या उद्धारासाठी आहे."[१७२] आंबेडकरांनी पुणे व कोल्हापूर भागात दौरे केले. पुणे येथील अहिल्याश्रमात पुणे जिल्हा बहिष्कृत समाजातर्फे व अखिल भारतीय अस्पृश्यतानिवारण संघातर्फे २१ मे १९३२ रोजी आंबेडकरांना रौप्य करंडकातून मानपत्रे प्रदान करण्यात आली. कोल्हापूर येथेही कर्नाटकच्या जनेतेद्वारे २३ मे १९३२ रोजी आंबेडकरांना समारंभापूर्वक मानपत्र देण्यात आले. दुसऱ्या दिवशी २४ मे रोजी त्यांना लंडनहून गोलमेज परिषदेच्या चिटणीसाची तार मिळाली, ज्यात राजकीय प्रश्नांच्या कामकाजासाठी त्यांना ताबडतोब लंडनला येण्याचे सुचवले होते. २६ मे रोजी आंबेडकर मुंबईहून लंडनकडे रवाना झाले आणि जून १९३२ मध्ये लंडनला पोहोचले. तेथील कामकाज आटोपवून ते १७ ऑगस्ट १९३२ रोजी मुंबईस परत आले.[१७३] +भारतीय जनतेला मतदानाचे अधिकार कोणत्या पात्रतेवर द्यावेत, याचा विचार करण्यासाठी 'इंडियन फ्रंचाईज कमिटी' नेमण्यात आली होती आणि तिच्या १७ सभासदांमध्ये आंबेडकरांचाही समावेश करण्यात आला होता.[१७४] +दुसऱ्या गोलमेज परिषदेत ठरल्यानुसार इंग्रज सरकारने १७ ऑगस्ट १९३२ रोजी जातीय निवाडा जाहीर करून अस्पृश्यांना स्वतंत्र मतदार संघ देण्याची तरतूद मान्य केली. आंबेडकरांच्या अस्पृश्यांच्या राजकीय हक्कांच्या मागणीला यश मिळाले. मात्र याला महात्मा गांधींनी विरोध करून २२ सप्टेंबर १९३२ रोजी येरवाडा तुरूंगात प्राणांतिक उपोषण सुरू केले व अस्पृश्यांच्या स्वतंत्र मतदार संघाच्या मागणीस विरोध केला. त्यामुळे नाईलाजास्तव आंबेडकर यांनी २४ सप्टेंबर १९३२ पुणे करारावर साक्षरी करून स्वतंत्र मतदार संघाची मागणी मागे घेतली व अस्पृश्यांसाठी संयुक्त राखीव मतदारसंघ मान्य केला.[१७५] +ब्रिटिश सरकारने आंबेडकरांना तिसऱ्या गोलमेज परिषदेच्या कामकाजात सहभागी होण्यासाठी निमंत्रित केले. आंबेडकरांनी दुसऱ्या गोलमेज परिषदेच्या वेळी भारताच्या भावी राज्यघटनेविषयी महत्त्वाचे काम केले होते. ब्रिटिश सरकार भारताला वताहतीचे स्वराज्य देणार होते व त्याच्याबरोबरच राज्यकारभारासाठी स्वतंत्र राज्यघटना सुद्धा देणार होते. त्यामुळे त्यांनी तिसरी गोलमेज परिषद बोलावली होती.[१७६] परिषदेत सहभागी होण्यासाठी आंबेडकर ७ नोव्हेंबर १९३२ रोजी एम.एन. व्हिक्टोरीया बोटीने इंग्लंडकडे रवाना झाले. लंडनला पोहोचल्यावर आंबेडकरांनी असे उद्गार काढले की, "ब्रिटिश सरकारने भारताला लवकरात लवकर स्वातंत्र्य देण्याचा प्रयत्न करावा." त्यावेळी मुंबईतील बाँबे क्रॉनियल या काँग्रेस पक्षीय वृत्तपत्राने २२ नोव्हेंबर १९३२ च्या अंकात आंबेडकरांच्या विधानाची नोंद घेतली आणि "डॉ. आंबेडकरांचे राष्ट्रप्रेम कोणाही राष्ट्रभक्तापेक्षा कधीच कमी नव्हते" असे म्हटले.[१७७] परिषदेत आंबेडकरांनी अशीही मागणी केली होती की, भारताची मध्यवर्ती सत्ता व प्रांतिय सत्ता या दोन्ही सत्ता एकाच वेळी भारतीयांच्या हातांत आल्या पाहिजेत. तिसऱ्या गोलमेज परिषदेचे कामकाज २१ नोव्हेंबर १९३२ रोजी सुरू झाले आणि २४ डिसेंबर १९३२ पर्यंत चालले.[१७८] यावेळी भारतासंबंधीच्या घटनात्मक सुधारणेच्या संयुक्त समितीवर सभासद म्हणून आंबेडकरांचा समावेश करण्यात आला. तिसऱ्या गोलमेज परिषदेचे कामकाज संपल्यानंतर आंबेडकर २३ जानेवारी १९३३ रोजी बोटीने मुंबईस परत आले.[१७९] +भारतासंबंधीच्या घटनात्मक सुधारणेच्या संयुक्त समितीच्या (जॉईंट कमिटी ऑन इंडियन कोन्स्टिट्युशनल रिफोर्म) बैठकांमध्ये सहभागी घेण्यासाठी आंबेडकर पुन्हा मुंबईहून बोटीने २४ एप्रिल १९३३ रोजी लंडनकडे निघाले आणि ६ मे १९३३ रोजी लंडनला पोहोचले. घटनात्मक सुधारणेच्या संयुक्त समितीच्या बैठका दोन टप्प्यात झाल्या. पहिला टप्पा ११ ते २८ जुलै १९३३ आणि दुसरा ३ ऑक्टोबर ते ७ नोव्हेंबर १९३३ या कालावधीत झाल्या.[१७९] या बैठकांमध्ये आंबेडकरांनी गव्हर्नरचे सर्व जातींच्या हितसंरक्षासाठी अधिकार, कनिष्ठ व वरिष्ठ तसेच प्रांतिय कायदेमंडळ, मध्यवर्ती व प्रांतिय सरकार यांचे अधिकार अशा विविध घटनात्मक प्रश्नांवर चर्चा केली. त्यांनी भारतीय १९१९ च्या कायद्यातील बऱ्याच उणिवा निदर्शनास आणून दिल्या. सरकारने नेमलेला सभासद मंत्री होऊ शकतो का?, असा एक नवीन मुद्दा आंबेडकरांनी चर्चेत उपस्थित केला होता. घटनापंडित आंबेडकरांना सखोल घटनात्मक ज्ञान होते. नोव्हेंबर १९३३ मध्ये समितीचे कामकाज संपले आणि ८ जानेवारी १९३४ रोजी आंबेडकर मुंबईला परत आले.[१८०] +गोलमेज परिषदांच्या निमित्ताने आंबेडकरांचे पाच वेळा लंडनला जाणे-येणे झाले. गोलमेज परिषदांतील सहभागामुळे त्यांना 'अस्पृश्यांचा महान नेता', 'कायदेपंडित' व 'बुद्धिमान व्यक्ती' म्हणून जागतिक पातळीवर ओळखले जाऊ लागले.[१८१] + +"युरोपीयन, अँग्लो इंडियन, भारतीय ख्रिश्चन, मुसलमान व शीख या अल्पसंख्याकांना स्वतंत्र मतदारसंघ दिला गेल्यामुळे राष्ट्राचे तुकडे पडतात असे जर गांधींना वाटत नसेल, तर केवळ बहिष्कृत वर्गासाठी (अस्पृश्य) स्वतंत्र मतदारसंघ दिल्यास अरिष्ट कोरळेल असे त्यांना वाटण्याचे काय कारण? त्याचबरोबर गांधी अमर नाहीत किंवा काँग्रेसही अमर नाही. अस्पृश्यतेचे निवारण करण्यासाठी व बहिष्कृत वर्गाचा दर्जा उंचावण्यासाठी आणि त्यांना सामावून घेण्यासाठी हिंदुस्तानात अनेक महात्म्यांनी आजपर्यंत प्रयत्न केले. पण प्रत्येकाला अपयश आले. महात्मे आले आणि गेले पण अस्पृश्य हे अस्पृश्यच राहिले." +१९१० च्या दशकाच्या अखेरीस डॉ. आंबेडकरांनी अस्पृश्यांचे राजकीय नेतृत्व करायला सुरुवात केली. त्यांनी अस्पृश्यांसाठी एक नवीन राजकीय आघाडी काढली. त्यांनी अस्पृश्यांच्या उद्धारासाठी व जातिसंस्थेविरुद्ध काहीही न करणाऱ्या पक्षांवर आणि ब्रिटिश सरकारवर टीका केली. महात्मा गांधी आणि अखिल भारतीय काँग्रेस यांच्यावर अस्पृश्यांना दयनीय परिस्थितीत ढकलल्याचा आरोप आंबेडकरांनी केला. ८ ऑगस्ट, १९३० रोजी मागासवर्गीयांच्या सभेमध्ये आंबेडकरांनी आपला राजकीय दृष्टिकोन लोकांसमोर जाहीर केला, आणि मागासवर्गीयांनी काँग्रेस पक्ष व ब्रिटिश यांपासून स्वतंत्र झाल्याशिवाय ते सुरक्षित होणार नाहीत असे त्यानी सांगितले. या भाषणात त्यांनी मिठाच्या सत्याग्रहावर सुद्धा टीका केली.[१८३] +पहिल्या व दुसऱ्या गोलमेज परिषदेतील चर्चेच्या आधारे ब्रिटिश पंतप्रधान रॅम्से मॅकडोनाल्ड यांनी १७ ऑगस्ट, १९३२ रोजी जातीय निवाडा (कम्युनल अवॉर्ड) जाहीर केला. यानुसार भारतातील अस्पृश्यांना युरोपीयन, अँग्लो इंडियन, भारतीय ख्रिश्चन, मुसलमान व शीख यांच्याप्रमाणे राजकीय हक्क देण्याची तरतूद करण्यात आली होती. यामुळे अस्पृश्यांना दुहेरी राजकीय लाभ मिळणार होता. पहिला लाभ असा की, कायदेमंडळावर निवडून येण्याकरिता अस्पृश्यांना स्वतंत्र मतदार संघ मान्य करण्यात आले होते. त्या स्वतंत्र मतदारसंघातून अस्पृश्य उमेदवार निवडून येऊन प्रांतिक कायदेमंडळाचे सभासद बनू शकत होते. यावेळी अस्पृश्य उमेदवारांनी स्वतंत्र निवडून येण्यासाठी फक्त अस्पृश्य मतदारांवरच विसंबून राहता येत होते, त्यांना स्पृश्य मतदार मतदान करु शकत नव्हते. अस्पृश्यांसाठी विकास करण्यासाठी केवळ अस्पृश्य मतदारांमार्फतच अस्पृश्य प्रतिनिधी निवडण्यात येणार होता.[१७४] दुसरा लाभ असा की, अस्पृश्यांना दोन मतांचा अधिकार मान्य करण्यात आला होता. अस्पृश्यांचे मतदार संघ सामान्य मतदारसंघाच्या अंतर्गत होते. अस्पृश्य मतदार आपल्या दोन मतांपैकी एक मत अस्पृश्य उमेदवाराला देऊ शकत होते व दुसरे मत सामान्य स्पृश्य उमेदवाराला देऊ शकत होते. सामान्य (स्पृश्य) उमेदवाराला निवडणुकीत निवडून येण्यासाठी अस्पृश्य मतदारांवरही अवलंबून राहावे लागणार होते. अस्पृश्य उमेदवाराला निवडून येण्यासाठी स्पृश्य मतदारांवर अवलंबून राहण्याची गरज नव्हती. भारतातील स्पृश्यास्पृश्यभेद नष्ट होण्यासाठी आणि सामाजिक समता स्थापन होण्यासाठी ब्रिटिश सरकारने हे राजकीय हक्क मान्य केले होते.[१८४] अस्पृश्यांचा हा राजकीय हक्क महात्मा गांधींना मान्य झाला नाही. त्यांनी अस्पृश्यांच्या स्वतंत्र मतदार संघाच्या हक्कास विरोध केला आणि तो बदलण्यासाठी पुण्याच्या येरवडा तुरूंगात २० सप्टेंबर, १९३२ रोजी प्राणांतिक उपोषण सुरू केले. आंबेडकर अस्पृश्यांना मिळालेले हे राजकीय हक्क कोणत्याही स्थितीत सोडून देण्यास किंवा बदलण्यास तयार नव्हते.[१८५] प्राण गेला तरी बेहेत्तर, पण अस्पृश्यांना स्वतंत्र असे काही मिळू देणार नाही असे गांधी म्हटले.[१८६] सर्वसाधारण मतदारसंघातून मुसलमानांना वगळल्यानंतर जे मतदारसंघ शिल्लक राहतात त्यांच्यामध्ये स्पृश्य हिंदूंची संख्या फार मोठी असल्यामुळे अस्पृश्यांना केवळ स्वतःच्या सामर्थ्यावर कायदेमंडळात आपले प्रतिनिधी निवडून आणता येणार नाहीत. अस्पृश्य हे मुसलमानांसारखेच अल्पसंख्याक आणि त्यांच्याहूनही अधिक दुबळे व असंघटित आहेत म्हणून त्यांच्या हक्कांचे संरक्षण करण्यासाठी त्यांना स्वतंत्र मतदारसंघ द्यावेत असा युक्तिवाद आंबेडकरांनी गोलमेज परिषदेत केलेला होता. अस्पृश्य हे हिंदू धर्माचेच घटक आहेत असे गांधींच्या मतावर आंबेडकरांनी स्पष्ट केले की, स्पृश्य हिंदूप्रमाणे अस्पृश्यांना मंदिरात जाता येत नाही, हिंदू देवाच्या मूर्तीला स्पर्श करता येत नाही, हिंदू ग्रंथांचे वाचन करता येत नाही तसेच स्पृश्य हिंदू अस्पृश्यांना आपले धर्मबांधव मानत नाही व त्यांनी कोणताही धार्मिक अधिकार देत नाही. त्यामुळे अस्पृश्यांना हिंदू म्हणणे योग्य नाही. युरोपीयन, अँग्लो इंडियन, भारतीय ख्रिश्चन, मुसलमान व शीख या अल्पसंख्याकांना मिळालेल्या स्वंतत्र मतदारसंघास गांधींचा विरोध नव्हता, मात्र अस्पृश्यांना स्वतंत्र्य मतदारसंघ दिल्यास हिंदू समाज दुभंगेल तसेच राष्ट्राचे तुकडे पडतील असे गांधींना वाटत होते. त्यावर आंबेडकरांचे मत होते की युरोपीय, अँग्लो इंडियन, भारतीय ख्रिश्चन, मुसलमान व शीख या अल्पसंख्याकांना स्वतंत्र मतदारसंघ दिला गेल्यामुळे राष्ट्राचे तुकडे पडत नाही त्याप्रमाणे बहिष्कृत वर्गासाठी (अस्पृश्य) स्वतंत्र मतदारसंघ दिल्यास अरिष्ट कोरळणार नाही किंवा राष्ट्राचे तुकडे पडणार नाही. अस्पृश्यतेचे निवारण करण्यासाठी व बहिष्कृत वर्गाचा दर्जा उंचावण्यासाठी आणि त्यांना सामावून घेण्यासाठी अस्पृश्यांना स्वतंत्र्य मतदार संघ आवश्यक आहेत. अस्पृश्यता निर्मूलन हे अस्पृश्यांच्या सशक्तीकरणामुळेच होऊ शकते असा आंबेडकरांचा विचार होता तर स्पृश्य हिंदूंच्या हृदयपरिवर्तनाने अस्पृश्यता निर्मूलन होईल असे गांधींना वाटे.[१८७] आंबेडकरांना काँग्रेसचे नेते भेटू लागले आणि गांधींचे प्राण वाचविण्यास विनवू लागले. या कालावधीत देशात अशांतता निर्माण झाली होती. अखेर डॉ. आंबेडकर व महात्मा गांधी यांच्यात तडजोड होऊन २४ सप्टेंबर, १८३२ रोजी पुणे करार करण्यात आला, त्याद्वारे आंबेडकरांनी राखीव मतदारसंघाची मागणी मान्य करत स्वतंत्र मतदार संघाची मागणी मागे घेतली. मात्र या कराराबाबत आंबेडकर असमाधानी होते. ब्रिटिश सरकारने २६ सप्टेंबर, १९३२ रोजी पुणे करार मान्य केला, त्यानंतर गांधींनी २७ सप्टेंबर, १९३२ रोजी आपले प्राणांतिक उपोषण समाप्त केले. गांधींच्या उपोषणाचे वर्णन आंबेडकरांनी अस्पृश्यांच्या राजकीय अधिकारांना बगल देण्यासाठी गांधींनी खेळलेली राजकीय चाल होय असे नंतर केले. अस्पृश्यांच्या स्वतंत्र मतदारसंघाच्या मागणीस विरोध व पुणे करार या घटनांमुळे गांधी अस्पृश्य लोकांत अप्रिय बनले.[१८८] इ.स. १९४२ मध्ये आंबेडकरांनी स्वतः या कराराचा धिक्कार केला. आंबेडकरांनी आपल्या 'स्टेट ऑफ मायनॉरिटी' या ग्रंथातसुद्धा पुणे कराराबाबत नाराजी व्यक्त केली आहे. रिपब्लिकन पक्षातर्फेही अनेक धिक्कार सभा घेण्यात आल्या आहेत.[१८९] +आंबेडकर हे राजनितीज्ञ होते, त्यांना भारतीय इतिहासातील एक आघाडीचे राजकारणी म्हणूनही ओळखले जाते. आंबेडकरांनी इ.स. १९१९ पासून सामाजिक व राजकीय क्षेत्रांमध्ये काम करायला सुरू केले होते. इ.स. १९५६ पर्यंत त्यांना अनेक राजकीय पदांवर नियुक्त केले गेले. +डिसेंबर १९२६ मध्ये मुंबईचे गव्हर्नर हेनरी स्टॅव्हले लॉरेन्स यांनी त्यांना मुंबई विधानपरिषदेचे (बॉम्बे लेजिस्लेटिव्ह काउन्सिल) सदस्य म्हणून नेमले. तेथे त्यांनी अनेकदा आर्थिक विषयांवर भाषणे दिली. ते १९३६ पर्यंत मुंबई विधानपरिषदेचे सदस्य होते.[१९२][१९३][१९४][१९५] +अस्पृश्यांना कोणतेही राजकीय अधिकार नसतानाही त्याना इ.स. १९३० मध्ये लंडन येथे भरलेल्या पहिल्या गोलमेज परिषदेस अस्पृश्यांचे प्रतिनिधी म्हणून आमंत्रण दिले गेले. या परिषदेत त्यांनी भारतातील अस्पृश्यांच्या परिस्थितीबद्दल आवाज उठवला आणि अस्पृश्यता निर्मूलनाची मागणी केली. त्यांनी पहिल्या व दुसऱ्या गोलमेज परिषदांमध्ये दलित वर्गाच्या मूलभूत हक्कांचा एक जाहीरनामा तयार केला आणि अल्पसंख्याकांसाठी नेमलेल्या समितीसमोर सादर केला. त्या जाहीरनाम्यात अस्पृश्यांना स्वतंत्र मतदार संघाची मागणी केली होती. हा जाहिरनामा ब्रिटिश सरकारने मान्य केला. परंतु महात्मा गांधी यांनी स्वतंत्र्य मतदार संघाच्या संकल्पनेस प्रखर विरोध केला व पुणे येथील येरवडा कारागृहात त्याविरुद्ध आमरण उपोषण सुरू केले. याचे पर्यवसान पुणे करारात झाला.[१९६] +'कोणत्याही समाजात त्या देशातील सर्वसामान्य जनतेचा जीवनमार्ग हा राजकीय परिस्थितीने घडविलेला असतो. राजकीय सत्ता जनतेच्या आकांक्षांना मूर्त रूप देत असते. ती ज्यांच्या हातात असते त्यांना आपल्या आशा-आकांक्षांना मूर्त रूप देण्याची संधी प्राप्त होते. सत्ता त्यांचीच बटीक बनत असते.' हे आंबेडकरांनी जाणले. “या देशातील काँग्रेस पक्षाचे नेतृत्व भांडवलदार, जमिनदार व ब्राह्मणवर्ग यांच्या हातात असल्याने, राजकीय सत्ता त्यांच्याच हाती जाईल व येथील दलित कष्टकरी समाज गुलामासारखा राबविला जाईल,' असे आंबेडकरांना वाटत होते. असे होऊ नये यासाठी त्यांनी लोकशाही मूल्यांवर आधारित असणारा 'स्वतंत्र मजूर पक्ष' स्थापन करण्याचा निर्णय घेतला.[१९७] अस्पृश्य वर्गांची स्वतंत्र्य राजकीय ओळख प्रस्थापित करण्यासाठी आंबेडकरांनी इ.स. १९३६ मध्ये स्वतंत्र मजूर पक्षाची (इंडिपेन्डन्ट लेबर पार्टी) स्थापना केली.[१९६] १७ फेब्रुवारी १९३७ मध्ये मुंबई इलाख्याच्या प्रांतिक विधानसभा निवडणुकीत त्यांच्या प्रयत्नांमुळे या पक्षाचे १७ पैकी १५ उमेदवार निवडून आले. १५ विजयी उमेदवारांपैकी १३ स्वतंत्र मजूर पक्षाचे तर २ हे स्वतंत्र मजूर पक्षाने पाठिंबा दिलेले उमेदवार होते. पक्षाला मिळालेले हे यश सर्वाधिक होते.[१९८][१९९] यावेळी आंबेडकरांची सुद्धा मुंबई विधानसभेचे सदस्य (आमदार) म्हणून निवड झाली. सन १९४२ पर्यंत ते विधानसभेचे सदस्य राहिले आणि यादरम्यान त्यांनी मुंबई विधानसभेत विरोधी पक्षनेते म्हणूनही काम केले.[१९६][२००][२०१] १९३७मध्ये झालेल्या मुंबई विधानसभेच्या निवडणुकीत आंबेडकरांच्या विरुद्ध काँग्रेसने पहिले दलित क्रिकेट खेळाडू बाळू पालवणकरांना मैदानात उतरले होते. बाळूंनी निवडणूक लढवावी हा वल्लभभाई पटेलांचा आग्रह होता. या चुरशीच्या निवडणुकीत डॉ. आंबेडकरांना १३,२४५ तर बाळू यांना ११,२२५ मते मिळाली. या निवडणुकीत पा.ना. राजभोज सुद्धा उभे राहिले होते. पुणे करार घडवून आणण्यात दाक्षिणात्य सामाजिक नेते एम.सी. राजा आणि बाळू पालवणकर यांनी महत्त्वाची भूमिका बजावली होती.[२०२] +ऑक्टोबर १९३९ मध्ये आंबेडकरांची जवाहरलाल नेहरू यांचेशी पहिल्यांदा भेट झाली, तर २२ जुलै १९४० रोजी मुंबईत त्यांची सुभाषचंद्र बोस यांचेशी भेट झाली होती.[२०३] +आपल्या राजकीय पक्षास राष्ट्रीय स्वरूप देण्यासाठी व सर्व अनुसूचित जातींना या पक्षाच्या झेंड्याखाली आणण्यासाठी त्यांनी 'ऑल इंडिया शेड्युल्ड कास्ट्स फेडरेशन'ची (अखिल भारतीय अनुसूचित जाती महासंघाची) इ.स. १९४२ मध्ये स्थापना केली.[१९६] शेड्युल्ड कास्ट्स फेडरेशन ही एक सामाजिक-राजकीय संघटना होती, या संस्थेचा प्रमुख उद्देश दलित-शोषित समाजाच्या हक्कांच्या मोहिमांसाठी होता. इ.स. १९४२ ते १९४६ या कालावधीत आंबेडकरांनी तत्कालीन भारताचे मध्यवर्ती सरकार असलेल्या संरक्षण सल्लागार समिती व व्हाईसरॉयच्या कार्यकारी समितीमध्ये कामगारमंत्री किंवा मजूरमंत्री म्हणून काम केले.[२०४][२०५][२०६] आंबेडकर हे १९४२ ते १९४६ दरम्यान व्हाइसरॉयच्या एक्झिक्युटिव्ह कौन्सिलमध्ये (कार्यकारी मंडळामध्ये) अर्थात ब्रिटिश भारताच्या केंद्रीय मंत्रिमंडळात कॅबिनेट मंत्री होते. त्यांच्याकडे कामगार खाते, ऊर्जा खाते आणि पाटबंधारे खाते होते. कामगार मंत्री, ऊर्जामंत्री व पाटबंधारे मंत्री म्हणून आंबडकरांनी केलेले काम आधुनिक भारताच्या उभारणीसाठी महत्त्वाचे ठरले आहे. कामगार, पाणी व वीज संबंधात आंबेडकरांनी अनेक उपाय योजना राबवल्या. ऊर्जा साक्षरता व जल साक्षरता यावरही त्यांनी लेखन व मार्गदर्शन केलेले आहे.[२०५][२०६][२०७] +आंबेडकरांनी भारताच्या स्वातंत्र्यलढ्यात सक्रियपणे भाग घेतला होता.[२०८] पाकिस्तानची मागणी करणाऱ्या मुस्लिम लीगच्या लाहोर ठरावाच्या (१९४०) अनुसरणानंतर आंबेडकरांनी थॉट्स ऑन पाकिस्तान (पाकिस्तानवरील विचार) या नावाने ४०० पानांचे पुस्तक लिहिले व त्यात त्यांनी "पाकिस्तान" या संकल्पनेचे विश्लेषण केले. त्यांनी मुस्लिम लीगच्या मुसलमानांसाठी वेगळा देश पाकिस्तानच्या मागणीवर टीका करीत हिंदूंनी मुस्लिमांच्या पाकिस्तानला स्वीकारले पाहिजे असा युक्तिवादही केला.[२०९][२१०] +आंबेडकरांनी स्थापन केलेला राजकीय पक्ष 'ऑल इंडिया शेड्युल्ड कास्ट्स फेडरेशन' (अखिल भारतीय अनुसूचित जाती संघ) १९४६ मध्ये भारतीय संविधान सभेसाठीच्या झालेल्या निवडणुकीत उत्तम कामगिरी करु शकला नाही. नंतर आंबेडकर मुस्लिम लीगची सत्ता असलेल्या बंगाल प्रांताच्या (आजचा बांगलादेश) मतदार संघातून संविधान सभेत निवडून गेले. ऑगस्ट १९४७ मध्ये आंबेडकरांची राज्यघटनेच्या मसुदा समितीचे अध्यक्ष म्हणून नियुक्ती झाली आणि त्यांच्या अध्यक्षतेखाली तयार झालेली भारताची राज्यघटना २६ जानेवारी १९५० रोजी अंमलात आली. भारतीय राज्यघटनेच्या निर्मितीत मोठे योगदान दिल्यामुळे आंबेडकरांना "भारतीय राज्यघटनेचे शिल्पकार" म्हणून ओळखले जाते. स्वातंत्र्यप्राप्तीनंतर नेहरूंच्या मंत्रिमंडळात डॉ. आंबेडकरांना भारताचे कायदा व न्यायमंत्री म्हणून नियुक्त करण्यात आले. मात्र त्यांनी संसदेत मांडलेल्या हिंदू कोड बिलास विरोध झाल्याने ते नेहरूंच्या मंत्रिमंडळातून राजीनामा देऊन बाहेर पडले.[२११][२१२] +ब्रिटिश संसदेने भारताच्या स्वातंत्र्याचा ठराव १५ जुलै १९४७ रोजी स्वीकृत केल्यानंतर ३ ऑगस्ट, १९४७ रोजी भारताच्या मंत्रिमंडळातील मंत्र्यांची नावे जाहीर झाली. त्यात डॉ. आंबेडकरांची कायदे व न्यायमंत्री म्हणून नियुक्ती होती. यानंतर आंबेडकर संविधान समितीचे अध्यक्ष आणि कायदा व न्याय मंत्री अशी दुहेरी जबाबदारी पार पाडत होते. १५ ऑगस्टला देश स्वतंत्र झाल्यावर पंतप्रधान नेहरूंच्या नेतृत्वाखाली सप्टेंबर १९४७ मध्ये स्वतंत्र भारताचे पहिले कायदेमंत्री म्हणून आंबेडकरांनी पदाची शपथ घेतली.[२१३] आंबेडकरांनी सप्टेंबर १९४७ ते ऑक्टोबर १९५१ दरम्यान या पदावर कार्य केले. मुंबईतील वकिलांच्या संस्थेने ६ ऑगस्ट, १९४७ रोजी स्वतंत्र भारताच्या पहिल्या मंत्रिमंडळातील मंत्री म्हणून त्यांचा सत्कार केला. +डॉ. आंबेडकरांनी २७ सप्टेंबर, १९५१ रोजी मंत्रीपदाचा राजीनामा पंतप्रधान नेहरूंकडे पाठविला. नेहरुंनी तो त्याच दिवशी स्वीकारला पण १ ऑक्टोबर, १९५१ रोजी आंबेडकरांनी नेहरूंना पत्र पाठवून अशी विनंती केली की ६ ऑक्टोबर, १९५१ रोजी लोकसभेत आपल्या राजीनाम्याविषयी निवेदन करेपर्यंत हा राजीनामा तहकूब समजावा. ४ ऑक्टोबर, १९५१ रोजी नेहरूंनी आंबेडकरांना त्यांची विनंती मान्य केल्याचे कळवले. ६ ऑक्टोबर, १९५१ रोजी सकाळी १० ते ११ वाजण्याच्या दरम्यान लोकसभेत आंबेडकर आपले राजीनाम्याचे निवेदन वाचून दाखविणार होते. परंतु लोकसभेचे उपसभापती अनंतशयनम अय्यंगार यांनी सायंकाळी ६ वाजता निवेदन वाचण्याचा आदेश दिला. वेळेतील हा बदल आंबेडकरांना अन्यायकारक वाटल्यामुळे ते रागातच लोकसभेतून बाहेर पडले.[२१४] लोकसभेबाहेर त्यांनी आपले राजीनाम्यासंबंधीचे लिखित निवेदन वर्तमानपत्रांच्या प्रतिनिधींना दिले. त्या निवेदनात आंबेडकरांनी आपल्या राजीनाम्यामागची कारणे दिली होती.[२१५][२१६] +आंबेडकरांनी १९५२ची पहिली भारतीय लोकसभा निवडणूक बॉम्बे उत्तरमधून लढविली. त्यात ते त्यांचे माजी सहाय्यक आणि काँग्रेस पक्षाचे उमेदवार नारायण सदोबा काजरोळकर यांच्याकडून पराभूत झाले. त्यानंतर १९५२ मध्ये आंबेडकर राज्यसभेचे सदस्य झाले. सन १९५४ मध्ये भंडारा येथून झालेल्या पोटनिवडणुकीत त्यांनी पुन्हा लोकसभेत प्रवेश करण्याचा प्रयत्न केला, परंतु ते तिसऱ्या स्थानावर राहिले. यातही काँग्रेस पक्षाचा उमेदवार विजयी झाला. सन १९५७ मध्ये झालेल्या दुसऱ्या सार्वत्रिक लोकसभा निवडणूकीपर्यंत आंबेडकर यांचे निधन झाले होते. +आंबेडकरांनी दोन मुदतींसाठी भारतीय संसदेचे वरिष्ठ सभागृह असलेल्या राज्यसभेत मुंबई राज्याचे प्रतिनिधित्व केले. राज्यसभा सदस्य म्हणून त्यांचा पहिला कार्यकाळ ३ एप्रिल १९५२ ते २ एप्रिल १९५६ दरम्यान होता आणि त्यांचा दुसरा कार्यकाळ ३ एप्रिल १९५६ ते २ एप्रिल १९६२ दरम्यान होता. दुसऱ्या कार्यकाळाच्या मुदतीतच ६ डिसेंबर १९५६ रोजी त्यांचे निधन झाले.[२१७] +आंबेडकरांनी "शेड्युल्ड कास्ट फेडरेशन" बरखास्त करून रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडिया स्थापन करण्याची घोषणा १९५६ मध्ये केली होती. हा पक्ष स्थापन होण्यापूर्वीच त्यांचे निधन झाल्यानंतर त्यांच्या अनुयायांनी व कार्यकर्त्यांनी पक्ष स्थापन करण्याची योजना आखली. पक्ष स्थापन करण्यासाठी १ ऑक्टोबर १९५७ रोजी नागपूर येथे अध्यक्षीय मंडळाची बैठक झाली. या बैठकीत एन. शिवराज, यशवंत आंबेडकर, पी.टी. बोराळे, ए.जी. पवार, दत्ता कट्टी, दा.ता. रुपवते हे हजर होते. तिसऱ्या दिवशी ३ ऑक्टोबर १९५७ रोजी रिपब्लिकन पार्टी ऑफ इंडियाची स्थापना झाली. एन. शिवराज यांची पक्षाचे अध्यक्ष म्हणून निवड करण्यात आली.[२१८] १९५७ साली दुसऱ्या लोकसभेत या पक्षाचे नऊ सदस्य निवडले गेले. आंबेडकरांचा या पक्षाला मिळालेले हे सर्वाधिक यश होय.[१९८] +आंबेडकर हे उच्चविद्याविभूषित शिक्षणतज्ज्ञ होते. "शिक्षण हे वाघिणीचे दूध आहे, आणि जो ते प्राशन करेल तो वाघासारखा गुरगुरल्याशिवाय राहणार नाही." असे त्यांनी लिहिलेले आहे.[२१९][२२०][२२१] प्राचीन हिंदू समाजातील जातीच्या नियमांनुसार कनिष्ठ जातींना शिक्षण घेण्याचा हक्क नव्हता तर केवळ उच्च जातींना शिक्षणाचा अधिकार होता. त्यामुळे कनिष्ठ जातींची स्थिती जवळपास गुलामासारखीच झाली होती. शिक्षणामुळेच कनिष्ठ जातींची स्थिती सुधारेल असा विचार करून आंबेडकरांनी शैक्षणिक कामे केली.[२२२][२२३] +आंबेडकरांच्या मते हजारो वर्षांपासून शिक्षण नाकारलेल्या कनिष्ठ जातींमध्ये अज्ञान व निरक्षरता होती. यामुळे त्यांचे उच्च जाती हलक्या प्रतीची कामे स्वतः न करता कनिष्ठ जातींकडून सक्तीने करून घेत. आंबेडकरांनी कनिष्ठ जातींना त्यांच्या या दयनीय स्थितीचे कारण शिक्षणाचा अभाव हेच आहे याची जाणिव आंबेडकरांनी करून दिली. कनिष्ठ जातींच्या लोकांनी त्यांच्या मुलांना शाळेत पाठवावे यासाठी आंबेडकरांनी त्यांना प्रोत्साहन दिले. या मुलांना शिष्यवृत्ती, गणवेश, भोजन व निवारा अशा सुविधा पुरविण्याचा प्रयत्न केला. त्यांनी आपल्या अनुयायांना "शिका, संघटित व्हा आणि संघर्ष करा" असा संदेश दिला.[२२२] +कनिष्ठ जातीतील लोकांमध्ये शिक्षणाचा प्रसार व्हावा व त्यांची सामाजिक-आर्थिक स्थिती सुधारावी म्हणून २० जुलै १९२४ रोजी मुंबई येथे डॉ. आंबेडकरांनी बहिष्कृत हितकारिणी सभा या संस्थेची स्थापना केली. या संघटनेच्या वतीने सोलापूर येथे ४ जानेवारी, इ.स. १९२५ रोजी एक वसतिगृह सुरू करून दलित, गरीब विद्यार्थ्यांना निवास, भोजन, कपडे व शैक्षणिक, साधनसामग्री पुरवली. आंबेडकरांनी या वसतिगृहास सोलापूर नगरपालिकेकडून रू. ४००००/–चे अनुदान मिळवून दिले. या संस्थेने सरस्वती विलास नावाचे मासिक व एक मोफत वाचनालयही सुरू केले.[२२४][२२५] +१४ जून १९२८ रोजी आंबेडकरांनी दलित शिक्षणसंस्थेची स्थापना केली. दलितांच्या माध्यमिक शिक्षणाची सोय करणे हे या संस्थेचे मुख्य ध्येय होते. माध्यमिक शिक्षणाची जबाबदारी पेलण्यास ही संस्था समर्थ नसल्याने दलित विद्यार्थ्यांना वसतिगृहाची सुविधा उपलब्ध करून देण्यासाठी मुंबई सरकारने या संस्थेस मदत करावी असे आवाहन आंबेडकरांनी केले. त्यामुळे मुंबईच्या गव्हर्नरने ८ ऑक्टोबर, १९२८ रोजी माध्यमिक शाळेतील विद्यार्थ्यांसाठी ५ वसतिगृहे मंजूर केली. तसेच गव्हर्नरने दरमहा रू. ९०००/–चे अनुदानही वसतिगृहांना खर्चासाठी मंजूर केले. जेव्हा ही रक्कम खर्चासाठी अपूरी पडू लागली तेव्हा डॉ. आंबेडकर यांनी मुस्लिम व पारशी समुदायातील धर्मादाय संस्थांकडून व इतर काही देणगीदारांकडून आर्थिक मदत मिळवली.[२२४] +अस्पृश्यांसह निम्न मध्यमवर्गास उच्च शिक्षण देण्यासाठी आंबेडकर यांनी ८ जुलै, १९४५ रोजी पीपल्स एज्युकेशन सोसायटी या शैक्षणिक संस्थेची स्थापना केली.[२२६] आंबेडकरांनी या संस्थेच्यावतीने सन १९४६ मध्ये मुंबईत सिद्धार्थ कला व विज्ञान महाविद्यालय, सन १९५० मध्ये औरंगाबाद येथे मिलिंद महाविद्यालय, सन १९५३ मध्ये मुंबईत सिद्धार्थ वाणिज्य व अर्थशास्त्र महाविद्यालय तर सन १९५६ मध्ये मुंबईत सिद्धार्थ विधी महाविद्यालय सर्व समाजांसाठी सुरू केले.[२२४] सध्या देशभरात या संस्थेची ३० पेक्षा जास्त महाविद्यालये आहेत.[२२७] +आंबेडकर स्त्रीमुक्तीचे समर्थक होते. त्यांच्यावर तथागत गौतम बुद्धांच्या शिकवणुकीचा आणि महात्मा जोतिबा फुलेंच्या कार्याचा प्रभाव होता. आंबेडकरांच्या मते बुद्ध हेच स्त्री स्वातंत्र्याचे आद्य पुरस्कर्ते होत. ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्त्या आणि अभ्यासक डॉक्टर रूपा कुलकर्णी-बोधी यांच्या मते, ‘भारतीय स्त्रीमुक्तीची खरी वैचारिक बैठक भगवान बुद्धांच्या भक्कम अशा समतावादी तत्त्वज्ञानाच्या पायावर उभी आहे, बाहेरून आयात केलेल्या एखाद्या जेंडर बेस्ड विचारावर नाही! आणि कायद्याएवढेच आंबेडकरांचे महत्त्वाचे योगदान म्हणजे त्यांनी दिलेली ही शुद्ध भारतीय बैठक!’[२२८][२२९][२३०][२३१][२३२][२३३] +आंबेडकरांच्या मते कोणत्याही समाजाचे मूल्यमापन त्या समाजातल्या स्त्रियांची परिस्थिती कशी आहे, यावरून करता येते. समाजाने स्त्रियांच्या विकासाकडे लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक असल्याची त्यांची आग्रही भूमिका होती. ही समग्र प्रगती केवळ पुरुषांचीच नव्हे, तर स्त्रियांची देखील होणे गरजेचे आहे, हे भान त्यांना विद्यार्थिदशेतच आले होते. ते स्त्री शिक्षणाचे पुरस्कर्ते होते. औरंगाबादला त्यांनी मिलिंद महाविद्यालयाची स्थापना केली इथे मुलींनाही प्रवेश दिला.[२३४][२३५] +खाण कामगार स्त्रीला प्रसूती भत्ता, कोळसा खाणीत काम करणाऱ्या स्त्री कामगारांना पुरुषांइतकीच मजुरी, बहुपत्नीत्वाच्या प्रथेला पायबंद, मजूर व कष्टकरी स्त्रियांसाठी २१ दिवसांची किरकोळ रजा, एका महिन्याची हक्काची रजा, दुखापत झाल्यास नुकसान भरपाई आणि २० वर्षांची सेवा झाल्यावर निवृत्तिवेतनाची तरतूद यांसारख्या महत्त्वाच्या निर्णयांचा उल्लेख करायला हवा. कामगार किंवा नोकरी करणाऱ्या स्त्रीला प्रसूती रजा मिळवून देणारे आंबेडकर हे जगातील पहिले व्यक्ती आहेत, भारतानंतरच अनेक वर्षांनी इतर देशातील महिलांना प्रसूती रजा मंजूर झाल्या आहेत.[२३६][२३७] +आंबेडकरांनी १९४७ मध्ये कायदे मंत्री असताना हिंदू संहिता विधेयक अर्थात हिंदू कोड बिलाचा प्रस्ताव लोकसभेत मांडला. अस्पृश्यतेचे उच्चाटन, लग्नसंबंधातली स्त्री-पुरुष समानता, स्त्रियांना काडीमोड घेण्याचा अधिकार, वारसाहक्काचे लाभ स्त्रियांनाही देण्याची तरतूद या तत्त्वांचा यात समावेश होता.[२३६][२३७] आंबेडकरांच्या मते सामाजिक न्यायाचा लढा यशस्वी होण्यासाठी हिंदू समाजाच्या वैयक्तिक कायद्यामध्ये जाती व्यवस्था आणि पुरुषप्रधानता यांना नकार देऊन समान वैयक्तिक संबंधांची पायाभरणी करणे आवश्यक होते. या विधेयकाला प्रारंभी पंडित जवाहरलाल नेहरूंचा पाठिंबा होता; पण काँग्रेसमधल्या सनातनी मंडळींचा टोकाचा विरोध आणि येऊ घातलेल्या निवडणुकांमुळे नेहरूंना प्रतिगामी शक्तींसमोर हार पत्करावी लागली. हिंदू कोड बिलाच्या विरोधात वल्लभभाई पटेल व राजेंद्र प्रसाद हे नेते प्रमुख होते.[२३८][२३९] +संविधानात आर्थिक प्रश्नांवर समान अधिकाराची तत्त्वे समाविष्ट करून अपेक्षित परिणाम होणार नाही, तर त्यासाठी हिंदू संहितेमध्ये सुधारणा करण्याची गरज आहे, असे त्यांचे मत होते. जातीय अन्याय आणि स्त्रियांवर होणारे अन्याय यांमागची मूळ कारणे एकमेकांमध्ये गुंतलेली आहेत, याविषयी आंबेडकर ठाम होते. घटनेला समांतर अशी परिपूर्ण हिंदू संहिता असावी, अशी त्यांची इच्छा होती; पण तसे होऊ शकले नाही. ज्या मतदानाच्या अधिकारासाठी युरोपमधल्या स्त्रियांना संघर्ष करावा लागला तो अधिकार भारतीय स्त्रियांना न मागताच आंबेडकरांनी  दिला. त्यांनी कुटुंबाचे योग्य नियोजन स्त्रियांशीच निगडित असल्याची स्पष्ट भूमिका घेतलेली दिसते.[२३०][२३१] +आंबेडकरांनी आपल्या चळवळीत स्त्रियांना आवर्जून सहभागी करून घेतले. १९२७चा महाडचा चवदार तळ्याचा सत्याग्रह, १९३०चा नाशिकचा काळाराम मंदिर सत्याग्रह व १९४२ च्या नागपूरातल्या महिला परिषदेत स्त्रिया मोठ्या संख्येने सहभागी झाल्या होत्या. लग्न ही मुलीच्या प्रगतीमधली अडचण असून मुलीवर ते लादले जाऊ नये, “लग्नानंतर पत्नी ही नवऱ्याची मैत्रीण व समान अधिकार असलेली सहचारिणी असायला हवी. ती नवऱ्याची गुलाम व्हायला नको.” असे ते म्हणत. बायको कशी असावी, याबाबत पुरुषाचे मत घेतले जाते, तद्वतच स्त्रीचेही नवऱ्याविषयीचे मत, आवडी-निवडी विचारत घेतल्या पाहिजेत.[२३२][२३३][२४०] +स्त्रियांनी आपले हक्क मिळवण्यासाठी स्वतःही पुढे यायला हवे, हा विचार आंबेडकरांनी मांडला. आंबेडकरांचे भारतीय स्त्रियांसाठी अनेक कार्य आहेत. पण अनेक उच्चभ्रू आणि बहुजन समाजातल्या स्त्रिया आंबेडकरांच्या या कार्याविषयी अनभिज्ञ आहेत किंवा याबाबत जाणून घ्यायला तयार नाहीत. काही अभ्यासक व चळवळीतल्या उच्चवर्णीय आणि दलित स्त्रियांनीच आंबेडकरांच्या योगदानाची दखल घेतली असल्याचे दिसून येते. आंबेडकरांनी केवळ दलित स्त्रियांचा विचार केलेला नसून समस्त स्त्रीवर्गाचे प्रश्न ऐरणीवर आणले. हिंदू कोड बिलाच्या माध्यमातून सधन, उच्चभ्रू स्त्रियांचेच कल्याण होणार होते. हिंदू कोड बिलात सुचवलेल्या उपाययोजना पुढे कायद्याच्या रूपाने अमलात आल्या, त्याचा लाभ दलित-बहुजन स्त्रियांपेक्षा उच्चवर्णीय स्त्रियांनाच अधिक प्रमाणात झाला.[२४१][२४२] +भारतात प्राचीन काळापासून पुरुषप्रधान संस्कृती रूढ होती व समाजात स्त्रियांना दुय्यम स्थान होते. हिंदू कोड बिल (हिंदू सहिंता विधेयक) हे स्त्रीयांच्या सशक्तीकरणासाठी एक पाऊल होते.[२४३] +भारत स्वातंत्र्य झाला तेव्हा हिंदू समाजात पुरुष आणि महिलांना घटस्पोटाचा अधिकार नव्हता. पुरूषांना एकापेक्षा अधिक लग्न करण्याचे स्वतंत्र होते परंतु विधवांना दुसरे लग्न करु शकत नव्हती. विधवांना संपत्तीपासून सुद्धा वंचित ठेवण्यात आले होते.[२४४][२४५] हिंदू कोड बील प्रथमतः १ ऑगस्ट १९४६ रोजी संसदेत मांडले गेले परंतु त्यावर कोणतीही संमती झाली नाही. नंतर ११ एप्रिल १९४७ रोजी संविधान सभेत आंबेडकर यांनी ते पुन्हा मांडले. या बिलाने हिंदू धर्मात त्याकाळी असलेल्या कुप्रथांना दूर केले त्या प्रथांचे वर्णन पुढील प्रमाणे, हिंदू धर्मातील "मिताक्षरा" (दायभाग आणि मिताक्षरा या संस्कृत ग्रंथात वारसा हक्काबद्दल मांडणी आहे.) नुसार वारसा हक्काने संपत्ती मुलांकडेच हस्तांतरण होत असे. आंबेडकरांनी हिंदू कोड बिलात सर्वसामान्य महिलांसोबतच विधवा व तिच्या मुलींना देखील समाविष्ट केले. याचाच अर्थ हिंदू कोडबीलातून त्यांनी मुलींना मुलांबरोबरीचा वारसा हक्कात दर्जा देवू केला. हिंदू दायभाग कायद्यानुसार महिलांना तिच्या पतीची संपत्ती विकता येत नसे. अर्थात ती पुढे पतीच्या भावांकडे अथवा मुलांकडे हक्काने जात असे. यावर हिंदू कोड बीलात महिलांना तीच्या पतीच्या मालकीची संपत्ती विकण्याचा अधिकार प्रदान करण्यात आला. हिंदू धर्मात त्याकाळी असलेल्या आणखी एका कुप्रथेनुसार दत्तक घेतलेल्या मुलाला संपत्तीचा अधिकार नसे. तो अधिकार प्रदान करण्याचा हिंदू कोडबीलात मांडला. हिंदू कोड बिलात बहुपत्नीत्व प्रथेला मज्जाव करून एक पत्नीत्वाचा पुरस्कार केला.[२४६] संसदेच्या आत व बाहेर विद्रोहाचे वातावरण तयार झाले. सनातनी अनुयायांसह आर्य समाजी पर्यंत आंबेडकरांचे विरोधी झाले.[२४७] भारतीय स्वातंत्र्यानंतर जवाहरलाल नेहरूंनी कायदेमंत्री डॉ. आंबेडकरांवर हिंदू वैयक्तिक कायद्यास एक समान नागरी कायद्याच्या दृष्टीने पहिले पाऊल म्हणून काम करण्याची जबाबदारी सोपविली. डॉ. आंबेडकरांनी स्वतः एक समिती स्थापन केली. ज्यात ते समितीचे अध्यक्ष होते तर सदस्य के.के. भंडारकर, के.वाय. भांडारकर, कायामंत्री जी.आर. राजगोपाल आणि बॉम्बे बारचे एस.व्ही. गुप्ते होते. इ.स. १९४७ स्वातंत्र्यपूर्व काळात विधानसभेला सादर केलेल्या मसुद्यामध्ये समितीने केवळ किरकोळ बदल केले. पण विधेयक संविधान सभेसमोर ठेवण्यापूर्वी सनातनी हिंदू नेत्यांनी 'हिंदू धर्म धोक्यात आहे' अशी ओरड सुरू केली.[२४७][२४८] +आंबेडकरांनी इ.स. १९४७ पासून सतत ४ वर्षे १ महिना २६ दिवस काम करून हिंदू कोड बिल तयार केले होते. हे बिल संसदेत ५ फेब्रुवारी १९५१ रोजी संसदेत मांडले. परंतु अनेक हिंदू सदस्यांसह, ज्या काही जणांनी मंत्रिमंडळात पूर्वी मंजुरी दिली होती त्यांनीही आता या बिलाला विरोध केला. ज्यांनी मंत्री मंडळात हिंदू कोड बिलास मंजूरी दिली होती ते तीन सदस्य बी.एन. राव, महामहोपाध्याय आणि गंगानाथ झा हे होत मुलतः या मसुदा समीतीचे अध्यक्ष देखील आंबेडकर असल्यामुळे हिंदू कोड बीलासाठी गठीत केलेल्या समितीची सदस्य संख्या ही डॉ. आंबेडकरांसह ३+१ अशी चार होती. आधीचे हिंदू कोड बीलास त्यांची सहमती होती परंतु डॉ. आंबेडकरांनी त्यावर कोणतीही कार्यवाही झाली नाही म्हणून नव्याने मांडलेल्या बीलाला त्या तीन सदस्यांनी देखील विरोध केला.[२४९] भारताचे राष्ट्रपती राजेंद्र प्रसाद, भारताचे गृहमंत्री व उपपंतप्रधान वल्लभभाई पटेल, उद्योगमंत्री श्यामाप्रसाद मुखर्जी, हिंदू महासभेचे सदस्य मदन मोहन मालवीय आणि पट्टाभी सीतारामय्या यांनी विधेयकाला विरोध केला.[२५०] बाबासाहेब आंबेडकरांनी भारतीय स्त्रियांना कायद्याने हक्क, दर्जा आणि प्रतिष्ठा प्राप्त करून देण्याचा प्रयत्न हिंदू कोड बिलाच्या माध्यमातून केला होता. हे बिल सात वेगवेगळ्या घटकांशी निगडित कायद्याचे कलमात रूपांतर करू पाहणारे होते. हे सात घटक खालीलप्रमाणे : +या स्त्रियांच्या दृष्टीने महत्त्वाच्या असलेल्या विषयांवर संविधान सभेने जात, धर्म किंवा लिंगभेद करून मानवप्राण्यात कायदा भेदभाव करणार नाही, न्यायाच्या तराजूत सर्वांना एकाच मापात तोलले जाईल अशी घोषणा केली. या पार्श्वभूमीवर हिंदू स्त्रियांना त्याचे न्याय्य हक्क देण्यास विरोध झाला.[२५१] +या बिलातील घटस्फोट, द्विभार्या या कलमांना सनातनी मनोवृत्तीच्या विरोधकांनी तीव्र विरोध केला. हे बील तीन+एक सदस्यांनी आधी तयार केले परंतु उर्वरित तीन सदस्यांनी पुढे त्याला विरोध केला व या बिलासाठी डॉ. आंबेडकरांनी पुढे राजीनामा दिला. इतर तीन सदस्य किंवा संविधान सभेतील अन्य सदस्यांनी त्यांना साथ दिली नाही. मात्र हे बिल आंबेडकर मंत्रीपदी असताना मंजूर होऊ शकले नाही.[२५२] त्यामुळे दुःखीकष्टी होऊन आंबेडकरांनी २७ सप्टेंबर इ.स. १९५१ रोजी कायदेमंत्री पदाचा राजीनामा दिला आणि नेहरूंनी तो मंजूर केला. राजीनामा दिल्यानंतर त्यावर लोकसभेमध्ये निवेदन करण्याची संधी उपसभापतींनी नाकारली. तत्कालीन नवशक्ती वृत्तपत्रात हिंदू कोड बिलाचा खून झाला अशी बातमी आली होती.[२१६][२४८][२५३][२५४] +पुढे ज्या वारसा कायद्याला विरोध करण्यात आला होता तो बाजूला सारून प्रथम हिंदू विवाह कायदा हाती घेण्यात आला. हिंदू कोड बिलाचे चार वेगवेगळे भाग करून हे चार ही कायदे वेगवेगळ्या वेळी नेहरूंनी मंजूर करून घेतले. इ.स. १९५५-५६ मध्ये मंजूर झालेले चार हिंदू कायदे खालीलप्रमाणे: +हे कायदे लोकसभेत मंजूर होत असताना त्याच्यांशी बाबासाहेबांचा थेट संबंध येत नव्हता, तेव्हा ते राज्यसभेत होते. हे कायदे मंजूर होणे म्हणजे भारतीय न्याय व कायदा व्यवस्थेच्या इतिहासातली एक क्रांतिकारक घटना होती असे मानले जाते. या कायद्यांनी भारतीय स्त्रियांच्या जीवनात आमूलाग्र परिवर्तन घडण्यास सुरुवात झाली. या कायद्यांनी स्त्री-पुरुषांच्या दर्जात कायद्याने समानता प्रस्थापित केली. बाबासाहेबांनी भारताचे कायदेमंत्री पदाचा राजीनामा देताना हिंदू कोड बिलाविषयी असे म्हटले होते की, “समाजातल्या वर्गावर्गातली असमानता, स्त्री-पुरुष यांच्यातली असमानता तशीच अस्पर्शित राहू देऊन, आर्थिक समस्यांशी निगडित कायदे संमत करीत जाणे म्हणजे आमच्या संविधानाची चेष्टा करणे आणि शेणाच्या ढिगारावर राजमहाल बांधण्यासारखे होय.”[२४७][२४८] +आंबेडकरांनी अर्थशास्त्रामध्ये अनेक पदव्या प्राप्त केल्या.[२५५][२५६][२५७] अर्थशास्त्रामध्ये परदेशात डॉक्टरेट पदवी मिळवणारे ते पहिले भारतीय होते.[२५८] त्यांनी अर्थशास्त्राचे प्राध्यापक म्हणूनही शिकवणी केली होती. अर्थशास्त्रज्ञ म्हणून त्यांनी असा युक्तिवाद केला की, औद्योगिकीकरण आणि कृषीवाढ भारतीय अर्थव्यवस्थेत वाढ करू शकतात. त्यांनी भारतातील प्राथमिक उद्योग म्हणून शेतीमधील गुंतवणूकीवर भर दिला. शरद पवार यांच्या मते, आंबेडकरांच्या दृष्टीकोनाने सरकारला अन्न सुरक्षा उद्दीष्ट साध्य करण्यास मदत केली.[२५९] आंबेडकरांनी राष्ट्रीय आर्थिक आणि सामाजिक विकासाचे समर्थन केले. शिक्षण, सार्वजनिक स्वच्छता, समुदाय स्वास्थ्य, निवासी सुविधांना मूलभूत सुविधा म्हणून जोर दिला.[२६०] त्यांनी ब्रिटिश शासनामुळे होणाऱ्या विकासाच्या नुकसानाची गणना केली.[२६१] +त्यांनी अर्थशास्त्रावर तीन पुस्तके लिहिली: 'ईस्ट इंडिया कंपनीचे भारतातील प्रशासन आणि अर्थकारण', 'ब्रिटिश भारतातील प्रांतीय आर्थिक उत्क्रांती' आणि 'द प्रॉब्लम ऑफ रूपी: इट्स ओरीजीन अँड इट्स सल्यूशन'[२६२][२६३][२६४] या पुस्तकांत त्यांचे भारताच्या आर्थिक व्यवस्थेसंबंधीचे मूलगामी चिंतन अंतर्भूत आहे. १९२१ नंतर आंबेडकरांनी अर्थशास्त्रज्ञ सोडून राजकारण पत्करले. +आपल्या ‘‘प्रॉब्लेम ऑफ द रुपी’‘ या पुस्तकात रुपयाच्या अवमूल्यनावर आंबेडकरांनी त्यांचे विचार मांडलेले आहेत.[२६५][२६६] स्वतंत्र भारताचे चलन हे सोन्यात असावे, असा अर्थतज्ज्ञ लॉर्ड कान्स यांनी केलेला दावा आंबेडकरांनी खोडून काढला होता. त्याऐवजी सुवर्ण विनिमय परिमाण (गोल्ड एक्सचेंज स्टँडर्ड) अमलात आणावे, अशी शिफारस आंबेडकरांनी केली. त्यासंदर्भात सन १९२५ साली स्थापन केलेल्या हिल्टन यंग आयोगापुढे त्यांनी साक्षही दिली. त्यानंतर सन १९३५ साली भारतीय रिझर्व बँकेची स्थापना करण्यात आली. भारताच्या मूलभूत आर्थिक विचारांचा पाया देखील आंबेडकरांच्या आर्थिक विचारांवर घातला गेला.[२६६][२६७][२६८] +लंडन स्कूल ऑफ इकॉनॉमिक्स येथे त्यांच्या ‘द प्रॉब्लेम ऑफ द रुपी’ प्रबंधावरून प्रा. जॉन केन्स यांच्याशी मतभेद झाले होते. चलन आणि संबंधित विषयावर त्यावेळी प्रा. केन्स हे जागतिक पातळीवरील अंतिम अधिकारी समजले जात. प्रा. केन्स हे चलनाच्या मूल्यासाठी सुवर्ण विनिमय पद्धतीचाच अवलंब करावयास हवा, या मताचे होते. सुवर्ण विनिमय पद्धतीत देशाच्या चलनाच्या मूल्याची सांगड ही सोन्याच्या मूल्याशी घातली जाते. या पद्धतीचा अवलंब करणारे देश आपल्या कागदी चलनाचे रूपांतर निश्चित दराने सोन्यामध्ये करून ठेवतात. तसेच अशा देशांत सोन्याची किंमत सरकार निर्धारित करते. परंतु सुवर्ण प्रमाण पद्धतीत मात्र प्रत्यक्ष चलनात काही प्रमाणात सोने वापरले जाते. पारतंत्र्यातील भारतात सुवर्ण विनिमय पद्धतीने रुपयाची हाताळणी केली जावी असे ब्रिटिश सरकार आणि प्रा. केन्स व इतरांचे मत होते. आंबेडकरांचे म्हणणे होते की, सुवर्ण विनिमय प्रमाण पद्धतीत चलनस्थैर्य येऊ शकत नाही. प्रा. केन्स आणि त्यांच्या मताचा पुरस्कार करणाऱ्या इतरांना वाटत होते की सुवर्ण विनिमय प्रमाण पद्धतीत रुपयाची किंमत आपोआपच स्थिर होऊ शकेल. आंबेडकरांना ते अमान्य होते. आपले मत सिद्ध करण्यासाठी आंबेडकरांनी इ. स. १८०० ते १८९३ या काळातील चलनमूल्यांचा धांडोळा घेतला. त्यातून मिळालेल्या दाखल्यांच्या आधारे त्यांनी साधार दाखवून दिले की, भारतासारख्या अविकसित देशात सुवर्ण विनिमय पद्धती अयोग्य आहे. शिवाय या पद्धतीत चलनवाढीचाही धोका असतो असा युक्तिवाद त्यांनी केला आणि ब्रिटिश सरकारवर थेट आरोप केला. आंबेडकरांच्या मते सुवर्ण विनिमय पद्धतीचा अवलंब करून ब्रिटिश सरकार रुपयाची किंमत कृत्रिमरीत्या चढी ठेवत असून, त्यामागे ब्रिटनमधून भारतात निर्यात करणाऱ्यांना जास्तीत जास्त नफा कसा होईल हाच विचार आहे.[२६६] आंबेडकरांनी रुपयाच्या अवमूल्यनाची मागणी केली. रुपयाची सर्वसाधारण क्रयशक्ती जोपर्यंत आपण स्थिर करीत नाही तोपर्यंत रुपयाची किंमत अन्य कोणत्याही मार्गाने स्थिर होऊ शकत नाही. विनिमय पद्धतीत चलनाच्या दुखण्याची लक्षणे तेवढी कळू शकतात, तीत उपचार होऊ शकत नाहीत.’' ब्रिटिश सरकारने चलनाचा तिढा सोडवण्यासाठी रॉयल कमिशनची स्थापना केली. या कमिशनसमोर आंबेडकरांनी दिलेल्या साक्षीत आपल्याला दोनच गोष्टी विचारात घ्याव्या लागतील. एक म्हणजे आपला विनिमयाचा दर आपण निश्चित करावा का? आणि केला तर अन्यांच्या तुलनेत त्याचे गुणोत्तर काय असावे? हे दोन प्रश्न मांडले. या वादात आंबेडकरांनी विनिमय दरनिश्चितीपेक्षा भाववाढ नियंत्रणास महत्त्व दिले. आंबेडकरांनी त्यावेळी यासंदर्भात जे काही लिखाण केले, प्रश्न उपस्थित केले, त्यातूनच अर्थव्यवस्थेच्या अत्यंत केंद्रस्थानी असलेली 'रिझव्‍‌र्ह बँक ऑफ इंडिया' ही एक संस्था जन्माला आली.[२६६] भारतीय रिझर्व्ह बँकेची स्थापना आंबेडकरांच्या विचारांवर झालेली आहे.[२६९] +ब्रिटिश सरकारने सर हेन्री फाउलर यांच्या नेतृत्वाखाली फाउलर समिती नावाने भारतीय चलन समिती नेमली होती. आंबेडकरांनी यावर टीका केली होती.[२६६] +आंबेडकरांनी चलन व्यवस्थापन या विषयावर तसेच कररचनेपासून शेती ते स्वदेशी-परदेशी वादापर्यंत अनेक मुद्द्यांवर भाष्य केलेले आहे. + +“स्वदेशी माल उत्पन्न करून हा दरिद्री देश सधन होईल अशी प्रवचने सांगणाऱ्या तारवठलेल्या स्वदेशी अर्थशास्त्रज्ञांनी लक्षात घ्यायला हवे की, परदेशी माल आयात होतो याचे कारण तो कमी किमतीत मिळतो. तसाच माल स्वदेशात उत्पन्न होत नाही. याचे कारण तो अधिक भावाचा पडल्यामुळे व्यापारात परदेशी मालापुढे त्याचा टिकाव लागत नाही. त्याचा टिकाव लागावा म्हणून परदेशी मालास अटकाव करा, या महामंत्राचा जप चालला आहे. पण परदेशी मालास अटकाव झाल्यास लोकांस अधिक भावाचा स्वदेशी माल विकत घेणे भाग पडेल याचा विचार करावा कोणी? असे केल्याने देशाचे कल्याण होईल, असे म्हणण्याऐवजी देशातील भांडवलवाल्यांचे कल्याण होईल. कारण अनियंत्रित व्यापार पद्धतीत मिळत असलेला स्वल्प भावाचा माल नियंत्रित व्यापार पद्धतीत गोरगरीबांना अधिक दाम देऊन विकत घ्यावा लागणार आहे. यात त्यांची होणारी नागवण ‘स्वदेशी’ या लाडक्या शब्दाने भरून निघेल असे मानून ते समाधान पावतील असे संभवत नाही. सुसंपन्नतेचा हा स्वदेशी मार्ग त्यांना भोवेल.” +कायदेमंत्री असताना आंबेडकरांनी इ.स. १९५१ मध्ये तात्त्विक आधार त्यांच्या इव्होल्यूशन ऑफ प्रोव्हिन्शियल फायनान्स इन ब्रिटिश इंडिया या प्रबंधाचा आधार घेउन भारतीय वित्त आयोगाची स्थापना केली. याला नंतर वित्तच्या ऊर्ध्व आणि क्षैतिज संतुलन समस्येच्या समाधानासाठी संविधानाच्या कलम २८० मध्ये घालण्यात आले.[२७०][२७१][२७२][२७३][२७४][२७५][२७६][२७७][२७८][२७९][२८०] +ब्रिटिश राजवटीतील सरकार आणि प्रांतीय सरकारांमधील कर निर्धारण आणि कर उत्पन्नांचे वाटप या विषयावर आंबेडकरांनी पीएच.डी शोधप्रबंध कोलंबिया विद्यापीठात सादर केला होता. त्या प्रबंधात त्यांनी कर उत्पन्न वाटपात कशी सुधारणा करता येईल त्यावर विचार मांडले होते. त्यांच्या या संशोधनाच्या आधारावरच भारतीय करनिर्धारण आणि कर उत्पन्नांचे केंद्र आणि राज्यातील वाटपाचे सूत्र तयार करण्यात आले आहे.[२८१] १३व्या योजना आयोगाने सुद्धा आंबेडकरांच्या कर उत्पन्न वाटपाच्या तत्त्वावर धोरणे आखली आहेत.[२८२] +भारतीय जनता पक्षाचे सदस्य सांगतात की आंबेडकरांनी भारतीय संविधानाची कलम ३७०चा विरोध केला होता, ज्याद्वारे जम्मू आणि काश्मिर राज्याला विशेष दर्जा दिला होता आणि याला त्यांच्या इच्छेविरुद्ध संविधानात सामील केले गेले.[२८३][२८४][२८५] डॉ. पी.जी. ज्योतिकर यांच्या 'व्हिजनरी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर' या इंग्रजी पुस्तकानुसार, जम्मू आणि काश्मिरला विशेष दर्जा देण्यास डॉ. आंबेडकरांचा विरोध होता.[२८६] आरएसएसचे माजी प्रचारक बलराज मधोक यांच्यानुसार, जम्मू व काश्मिरच्या मुद्द्यावर आंबेडकरांनी काश्मिरी नेता शेख अब्दुल्ला यांना सांगितले होते की, "भारताने काश्मीरच्या सीमेचे रक्षण करावे, तेथील रस्ते तयार करावे, काश्मीरला अन्नपुरवठा पुरवठा करावा तसेच भारताच्या बरोबरीचा दर्जा मिळावा, अशी जर तुमची इच्छा असेल तर माझा कलम ३७०ला विरोध आहे. तसेच भारत सरकारकडे काश्मीरबद्दल मर्यादीत अधिकार असावे आणि भारतीय नागरिकांना काश्मीरमध्ये कोणतेच अधिकार नसावे. जर तुम्ही अशा प्रस्तावावर माझी मंजुरी घेत असाल तर मी भारताचा कायदा मंत्री म्हणून या प्रस्तावाला कधीच मान्यता देणार नाही."[२८७][२८८][२८९] आंबेडकरांच्या भूमिकेमुळे नाराज झालेले शेख अब्दुल्ला जवाहरलाल नेहरूंकडे गेले. नेहरूंनी गोपाळस्वामी अय्यंगार यांना कलम ३७०चा मसुदा तयार करायला सांगितले. अय्यंगार बिनखात्याचे मंत्री होते. ते तत्कालीन संविधान सभेचे सदस्य होते. तसेच काश्मीरचे माजी दिवाणही होते.[२८६][२९०] जनसंघाचे माजी अध्यक्ष व आरआरएसचे कार्यकर्ता बलराज मधोक यांनी त्यांच्या आत्मचरित्रात 'विभाजित काश्मीर आणि राष्ट्रवादी डॉ. आंबेडकर' या नावाने एक लिहिलेल्या प्रकरणात "ते (आंबेडकर) इतर कुठल्याही नेत्यापेक्षा अधिक राष्ट्रवादी होते आणि इतर बुद्धिजिवींपेक्षा जास्त सुशिक्षित होते, असे मला वाटते." असे लिहिले आहे.[२८६] आंबेडकरवादी प्रतीक टेंभुर्णे यांच्या मते आंबेडकरांच्या निधनाच्या चार दशकानंतर इ.स. १९९१ मध्ये राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाच्या तरुण भारत या प्रकाशनामध्ये ही अभिरुचि पहिल्यांदा समोर आली. याच्या सत्यतेची पुष्टी झालेली नाही.[२९१][२९२] आंबेडकरचरित्रकार धनंजय कीर यांच्यानुसार, जेव्हा एका संवाददाता संमेलनामध्ये आंबेडकरांना विचारले गेले की, कलम ३७० ने काश्मिर समस्येचे निरसन करण्यास मदत केली आहे का, तेव्हा त्यांनी उत्तर दिले की काश्मीरकडून भारताला सैन्य आणि अन्य आवश्यक सेवा प्रदान करण्याची अपेक्षा करणे अनुचित होते परंतु यासोबत विलय झालेला नाही.[२९३] +आंबेडकर नेहरूंच्या परराष्ट्रनीतीवर असमाधानी होते.[२९४] स्वातंत्र्यानंतरच्या लगेचच्या काळात भारताच्या ३५० कोटी रुपये वार्षिक उत्पन्नापैकी १८० कोटी रुपये केवळ सैन्यावर खर्च होत होता. सैन्यावरील प्रचंड खर्च कमी करायचा असेल तर आंबेडकरांच्या मतानुसार काश्मीरची फाळणी करणे, हा एक उपाय आहे. आंबेडकरांनी असा विचार मांडला की, ज्याप्रमाणे भारताची फाळणी करताना हिंदू बहुसंख्य भाग भारताकडे ठेवला आणि मुस्लिम बहुसंख्य भाग पाकिस्तानला दिला, त्याप्रमाणे हिंदू बहुसंख्य व बौद्ध बहुसंख्य असलेला काश्मिरचा भाग भारताला घ्यावा आणि मुस्लिम बहुसंख्य असलेला काश्मिरचा भाग पाकिस्तानला द्यावा. वाटल्यास युद्धबंदी भाग, काश्मिर खोरे आणि जम्मू-लडाख असे काश्मिरचे तीन भाग करावेत व त्या तिन्ही भागांत स्वतंत्रपणे सार्वत्रिक मतदान घेऊन घेऊन निर्णय करण्यात यावा. काश्मिरचे तीन भाग करून तीन भागात स्वतंत्रपणे सार्वमत घेण्याऐवजी जर संपूर्ण काश्मिरमध्ये सार्वमत घेण्यात आले तर काश्मिरमधील हिंदूंना व बौद्धांना त्यांच्या इच्छेविरुद्ध मुस्लिमांबरोबर पाकिस्तानात जावे लागेल आणि त्यांना पूर्व बंगालमधील हिंदूंप्रमाणे असह्य त्रास सहन करावा लागेल.[२९४] +“डॉ. आंबेडकरांनी आपल्या सोबत विद्वता, कल्पनाशक्ती, तर्कनिष्ठा व वक्तृत्व आणि अनुभव पणास लावले, अतिशय क्लिष्ट अशा प्रकारच्या प्रश्नांवर देखील अतिशय दुर्लभ अशी त्यांची पकड होती आणि अशावेळी अतिशय प्रभावीपणे तिकतेच सुलभपणे ते मते मांडीत. जगातल्या सर्व सुधारलेल्या राष्ट्रांच्या घटनात्मक कायद्यांचे व त्यांच्या अंमलबजावणीचे त्यांना प्रचंड ज्ञान होते. तसेच १९३५च्या कायद्याचे बारकावेही त्यांना माहित होते, घटनेचा मसुदा चर्चिला जात असताना उद्भवलेल्या कोणत्याही टीकेला ते स्पष्ट आणि सुटसुटीतपणे स्पष्टीकरण देत. त्यांनी उत्तरे दिल्यानंतर सदस्यांच्या मनातील संदेश, गोंधळ, असंदिग्धपणा यांचे ढग नाहीसे होत. तर्कस्पष्ट युक्तिवाद, प्रभावी आणि सर्वांना समजणारे स्पष्टीकरण, कोणत्याही मुद्याला तात्काळ प्रतिवाद करून वाद संपुष्टात आणण्याची हातोटी त्यांच्याशिवाय [संविधान सभेच्या] अन्य कोणत्याही सदस्यात नव्हती. हे सारे करीत असताना विरोधकाने एखादा रास्त मुद्दा मांडला तर तो समजून घेऊन स्वीकारण्याचा उदारपणा देखील त्यांच्यात होता. म्हणूनच त्यांना आधुनिक मनू अथवा भारतीय राज्यघटनेचे जनक म्हणतात, ते साजेसेच आहे.” +आंबेडकर जातिव्यवस्थेच्या विरोधात लढत होते, यासोबतच भारताच्या स्वातंत्र्यलढ्यातही त्यांचा सहभाग होता. ते सर्व भारतीय समाजांच्या विकासासाठी कार्यरत होते. इ.स. १९३० ते १९३२ दरम्यान झालेल्या गोलमेज परिषदांमध्ये त्यांनी अस्पृश्यांच्या हक्कांची आणि भारताच्या स्वातंत्र्याची मागणी केली होती. पहिल्या गोलमेज परिषदेतील आंबेडकरांचे भाषण ऐकल्यानंतर महात्मा गांधींनी त्यांना "उच्च दर्जाचे देशभक्त" म्हटले आहे. आपल्या पी.एचडी. व डीएससी प्रबंधांतूनही त्यांनी ब्रिटिशांनी भारताच्या चालवलेल्या आर्थिक शोषणाचे विस्तृत विश्लेषण केलेले आहे. +आंबेडकरांवर मसुदा समितीचे अध्यक्ष म्हणून भारतीय संविधानाच्या निर्मितीची जबाबदारी सोपवली गेली होती. याशिवाय संविधान सभेच्या मूलभूत अधिकार समिती, अल्पसंख्यांक उपसमिती, सल्लागार समिती, ध्वज समिती, संघराज्य अधिकार समिती, संघराज्य घटना समिती व प्रांतिक घटना समिती अशा अनेक समित्यांवर सदस्य म्हणूनही आंबेडकरांनी काम केले.[२९६][२९७] भारतीय राज्यघटनेच्या निर्मितीत मोठा सहभाग असल्यामुळे आंबेडकरांना भारतीय राज्यघटनेचे शिल्पकार किंवा भारतीय संविधानाचे निर्माते म्हटले जाते.[२९८][२९९] +एप्रिल १९४६ मध्ये नवीन प्रांतिक सरकारांच्या कामकाजाला सुरुवात झाली. ब्रिटिश सरकारने भारताचा स्वातंत्र्य देऊ केले होते आणि स्वतंत्र भारताचा राज्यकारभार संविधानानुसार होत राहावा, म्हणून निवडून आलेल्या मध्यवर्ती व प्रांतिक कायदेमंडळांनी काही प्रतिनिधी निवडून संविधान समिती तयार करावी आणि त्या समितीने भारताची राज्यघटना तयार करण्याचे काम सुरू करावे, असे सुचवले होते. त्याचप्रमाणे मध्यवर्ती व प्रांतिक कायदेमंडळांनी संविधान समितीचे प्रतिनिधी निवडण्याचे काम केले.[३००] १६ मे, १९४६ रोजी भारतमंत्री पेथिक लॉरेन्स, स्टॅफर्ड क्रिप्स आणि ए.व्ही. अलेक्झांडर या ब्रिटनच्या मंत्रिमंडळाने भारतातील घटना परिषदेच्या (संविधान समितीच्या) निवडणूक प्रक्रियेचा तपशील जाहीर केला. त्यानुसार घटना परिषदेची निवडणूक प्रांतीय विधानसभांच्या सदस्यांनी केलेल्या मतदानानुसार जुलै १९४६मध्ये पार पडली. घटना परिषदेच्या एकूण २९६ सदस्यांपैकी १७५ सदस्य काँग्रेस पक्षाचे तर ३० काँग्रेसच्या पाठिंब्यावर निवडून आले होते. मुस्लिम लीगतर्फे निवडून आलेल्या ७३ सदस्यांनी घटनापरिषदेवर बहिष्कार घातल्यामुळे उरलेल्या २२३ सदस्यांमध्ये काँग्रेस पुरस्कृत सदस्य एकूण २०५ होते. त्यामुळे घटना परिषदेवर काँग्रेसचे प्रभुत्व होते.[३०१] मुंबई कायदेमंडळात आंबेडकरांच्या शेड्युल्ड कास्ट्स फेडरेशनचे निवडून आलेले सभासद नव्हते. त्यामुळे आंबेडकर काँग्रेसच्या सहकार्याशिवाय मुंबई कायदेमंडळातून घटना समितीचे प्रतिनिधी सभासद होऊ शकत नव्हते. मुंबई कायदेमंडळाच्या काँग्रेसच्या सभासदांनी घटना समितीचे सभासद म्हणून बॅ. मुकुंद जयकर आणि क.मा. मुन्शी या दोघांची निवड केली. त्यामुळे आंबेडकरांना बंगाल प्रांताच्या कायदेमंडळातील सभासदांचे सहकार्य घ्यावे लागले. आंबेडकरांनी बंगालमधून निवडून येण्याचा प्रयत्न केला. तेथे सर्व हिंदूंसाठी १८ जागा, मुसलमानांसाठी ३३ जागा, अँग्लो-इंडियन १, भारतीय ख्रिश्चनांसाठी प्रत्येकी १ जागा आणि अनुसूचित जातीसाठी ७ जागा अशा एकूण ६० जागा होत्या. घटना परिषदेतील सदस्यांची निवडणूक प्रमाणशीर प्रतिनिधित्व पद्धतीनुसार घेण्यात आली. बंगालमधून घटना परिषदेत निवडून येण्यासाठी पहिल्या क्रमांकाची पसंतीची चार मते असा 'कोटा' ठरविण्यात आला. आंबेडकरांना पहिल्या क्रमांकाच्या पसंतीची पाच मते मिळाल्यामुळे ते विजयी झाले. भारतमंत्री पेथिक लॉरेन्स यांनी पंतप्रधान क्लेमंट ॲटलींना लिहिलेल्या पत्रात म्हटले आहे की, "बंगालमधील दलितवर्गीयांवर डॉ. आंबेडकरांचा प्रभाव आहे. ते कोणीही नाकारणार नाही. बंगाल विधानसभेत अनुसूचित जातीचे २५ सदस्य आहेत. या सर्व उमेदवारांनी डॉ. आंबेडकरांना मते दिली, त्याच सोबत काही अँग्लो-इंडियन सदस्यांनीही त्यांना मते दिली आहेत. डॉ. आंबेडकर बंगालमधून घटना परिषदेचे सदस्य म्हणून निवडून आले." या निवडणूकीत काँग्रेस सदस्यांनी आंबेडकरांना सहकार्य केले नव्हते.[३०२] बॅ. जोगेंद्रनाथ मंडल व काही मुस्लिम लीगच्या सभासदांनी सुद्धा आंबेडकरांना मते दिली व ते घटना समितीचे सभासद म्हणून निवडून येण्यात यशस्वी झाले. त्यांनी काँग्रेसचे उमेदवार सरतचंद्र बोस यांचा पराभव केला होता.[३०३] एप्रिल १९४६ मध्ये नवीन प्रांतिक सरकारांच्या कामकाजाला सुरुवात झाली. +भारतात येऊन आपले कार्य करून इंग्लंडला परत गेलेल्या क्रिप्स मिशन आणि कॅबिनेट मिशन यांची स्वातंत्र्य होऊ घातलेल्या भारतात अस्पृश्यांचे स्वतंत्र राजकीय हक्कांकडे दुर्लक्ष केले असे वाटल्यामुळे अस्पृश्यांच्या राजकीय भवितव्याबाबत आंबेडकरांना चिंता वाटू लागली. याविषयी आंबेडकरांनी ब्रिटनचे पंतप्रधान ॲटली यांना तार पाठवली आणि अस्पृश्यांच्या राजकीय अस्तित्वासाठी न्याय्य मागण्या मान्य करण्याची विनंती केली. अस्पृश्यांना मताधिकार मिळवण्यात ते यशस्वी झाले होते. आंबेडकरांनी अस्पृश्यांना राजकीय अस्तित्व असावे या आशयाचे एक सविस्तर निवेडन तयार करून पंतप्रधान ॲटली, मजूर पक्षाच्या इतर नेत्यांना व हुजूर पक्षाचे नेते विन्स्टन चर्चिल यांना पाठवले. मात्र याचे उत्तर आले नाही. आंबेडकर दुसरे निवेदन घेउन इ.स. १९४६ मध्ये विमानाने दिल्लीहून कराचीला आणि कराचीहून लंडन गेले. लंडनमध्ये ते पंतप्रधान ॲटली, भारतमंत्री लॉर्ड पॅथिक लॉरेन्स, विरोधी पक्षनेते चर्चिल, आणि मजूर, हुजूर व उदारमतवादी या तिन्ही पक्षांच्या प्रमुख नेत्यांना भेटले. त्या सर्वांना छापील निवेदन दिले, आणि अस्पृश्यांची सामाजिक, आर्थिक, शैक्षणिक व राजकीय स्थिती सुधारण्यासाठी स्वतंत्र भारतात अस्पृश्यांना विशेष राजकीय हक्क ब्रिटिश सरकारकडून मिळणे आवश्यक असल्याचे सांगत राहिले. आंबेडकरांची विन्स्टन चर्चिल यांच्याशी भेट त्यांच्या केंटमधील वेस्टर्नहॅम येथील राहण्याच्या ठिकाणी झाली होती. त्यांनी चर्चिल बरोबर अस्पृश्योद्धाराच्या प्रश्नांवर चर्चा केली व चर्चिल यांनी आपला हुजूर पक्ष शक्य तितके सहकार्य करील, असे आश्वासन दिले.[३०४] आंबेडकर १५ नोव्हेंबर, १९४६ रोजी मुंबईला पोहोचले. तोपर्यंत भारतात २० ऑक्टोबर, १९४६ रोजी मध्यवर्ती सरकारच्या मंत्रिमंडळाचा शपथविधी झाला होता. घटना समितीचे कामकाज सुरू झाल्यावर आंबेडकरांनी त्यात भाग घेतला. घटना समितीच्या १० डिसेंबर १९४६ च्या बैठकीत डॉ. राजेंद्र प्रसाद यांची घटना समितीचे अध्यक्ष म्हणून निवड करण्यात आली. ११ डिसेंबर पासून घटना समितीच्या बैठका सुरू झाल्या.[३०५] +१३ डिसेंबर १९४६ रोजी घटना समितीच्या बैठकीत घटना समितीच्या कार्याचे ध्येय आणि साध्य स्पष्ट करणारा ठराव भारताचे पंतप्रधान जवाहरलाल नेहरू यांनी मांडला.[३०६] २० जानेवारी १९४७ रोजी नेहरूंचा ठराव मान्य करण्यात आला. भारताला स्वतंत्र देण्याचे काम तत्परतेने व्हावे म्हणून ब्रिटिश सरकारने २४ मार्च १९४७ रोजी लॉर्ड वेव्हेलच्या जागी लॉर्ड लुई माऊंटबॅटन यांना भारताचा व्हाईसरॉय म्हणून नियुक्त केले. ब्रिटिश सरकार जून १९४७ च्या सुमारास (अखंड किंवा विभाजित) भारताला पूर्ण स्वातंत्र्य देण्याच्या विचारात होते.[३०७] सुरुवातीला भारतातील बरीच संस्थान स्वतंत्र राहू इच्छित होती. कारण ब्रिटिश सरकार व कॅबिनेट मिशनने भारतातील संस्थानिकांना आपल्या इच्छेप्रमाणे स्वतंत्र राहावे किंवा भारतीय संघराज्यात विलीन व्हावे या मताचे होते. आंबेडकरांनी १८ जून १९४७ रोजी एक पत्रक काढून अखंड भारतातील संस्थानिकांना सुचवले की, संस्थानिकांना आपली संस्थाने स्वतंत्र भारतात विलीन करावीत आणि तसे करणेच त्यांच्या हिताचे आहे. अशा आशयाचे आंबेडकरांचे पत्रक 'द टाइम्स ऑफ इंडिया'च्या १८ जून १९४७ च्या अंकातही प्रसिद्ध झाले होते.[३०८] माऊंटबॅटनने एक समिती स्थापन केली ज्यात काँग्रेसतर्फे जवाहलाल नेहरू, वल्लभभाई पटेल, आचार्य जे.बी. कृपलानी; मुस्लिम लीगतर्फे मोहम्मद अली जिना, लियाकत अली खान, सरदार अबदूर रीव निस्तार आणि शीख समाजातर्फे सरदार बलदेवसिंग या सात जणांना सभासद म्हणून नेमले. समितीने ४ जून ते ७ जून १९४७ दरम्यान विचारविनिमय करून भारताच्या पाळणीचे तत्त्व मान्य केले. १२ जून १९४७ रोजी फाळणी समितीने आपला खलिता तयार केला व ब्रिटिश सरकारला पाठवला. १४ जून १९४७ रोजी मुंबईत गांधींच्या उपस्थित काँग्रेसची बैठक झाली व त्या बैठकीत काँग्रेसने फाळणी स्वीकारली.[३०९] ब्रिटिश सरकारने फाळणीचा खलिता ४ जुलै १९४७ रोजी हाउस ऑफ कॉमन्समध्ये 'दि इंडिया इनडिपेडन्स बील' मांडले. १० जुलैला मोहंमद अली जीना यांना पाकिस्तानचे गव्हर्नर म्हणून इंग्लंडमध्ये स्वीकारण्यात आले. २६ जुलै रोजी हे बील मंजूर झाले व त्यावर इंग्लंडच्या महाराजाने १८ जुलै १९४७ रोजी शिक्कामोर्तब केले. १५ ऑगस्ट १९४७ च्या मध्यरात्री भारत व पाकिस्तान अशी दोन राष्ट्रे स्वातंत्र्य झाले.[३१०] या फाळणीच्या घडामोडीत आंबेडकर नव्हते, ते अखंड भारताचे समर्थक होते. फाळणी झाली तेव्हा दंगली उसळल्या. फाळणीमुळे बराच अस्पृश्य समाज नव्या पाकिस्तान गेला, त्यांना परत आणण्यासाठी आंबेडकरांना प्रयत्न केले पण तितकेसे यश मिळाले नाही.[३११] फाळणीमुळे बंगाल प्रांताचा पूर्व भाग सुद्धा पाकिस्तानात गेला त्यामुळे आंबेडकरांचे भारतीय घटना समितीचे संपुष्टात येऊन ते पाकिस्तानच्या घटना समितीचे सदस्य बनले.[३१०] त्यांनी आपल्या सदस्यत्वाचा राजीनामा दिला व विभाजित भारताचा भाग असलेल्या पश्चिम बंगालच्या कायदेमंडळातर्फे घटना समितीचे सदस्य होण्यासाठी प्रयत्न करु लागले. मात्र त्यावेळी काँग्रेस पक्षाने आंबेडकरांना घटना समितीचे सभासद म्हणून निवडून देण्याचा निर्णय घेतला. पूर्वी घटना समितीच्या बैठकांमध्ये आंबेडकरांनी जी भाषणे केली त्यावरून त्यांचे कायदा व संविधान या विषयांवरील प्रभुत्व, बुद्धिमत्ता, दूरदृष्टी, देशप्रेम, व विविध विषयांमधील सखोल ज्ञान या सर्वांची जाणीव नेहरू, पटेल, प्रसाद यांच्यासह संविधान सभेतील सर्व सदस्यांना झाली होती. त्यामुळे भारताचे संविधान तयार करण्यासाठी आंबेडकरांचे सहकार्य घेणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे, असे त्यांना वाटले.[३१२] बंगालच्या फाळणीमुळे आंबेडकरांचे सदस्यत्व संपणार होते. त्यामुळे मुंबई प्रांतातून १९४७ च्या जुलैमध्ये आंबेडकर घटना परिषदेचे सदस्य म्हणून बिनविरोध निवडून येतील अशी व्यवस्था काँग्रेसने केली होती. आंबेडकर घटना परिषदेचे सदस्य म्हणून बंगालमधून निवडून आल्यानंतर ९ डिसेंबर १९४६ रोजी घटना परिषदेची पहिली सभा भरण्यापूर्वीच काँग्रेस नेते आंबेडकरांनी घटना परिषदेत पूर्ण सहकार्य करावे यासाठी प्रयत्न करु लागले होते.[३१३] यासाठी बॅ. जयकरांनी राजीनामा देऊन मुंबई प्रांतांतून रिकाम्या केलेल्या जागेवर डॉ. आंबेडकरांना निवडून आणावे असे डॉ. राजेंद्र प्रसादांनी मुंबई प्रांताचे मुख्यमंत्री बाळासाहेब खेर यांनी ३० जून १९४७ रोजी पत्र पाठवून कळवले होते. डॉ. राजेंद्र प्रसाद म्हणाले की, "अन्य कोणतेही कारण विचारात घेतले तरी तरी घटना परिषदेतील आणि तिच्या विविध समित्यांतील डॉ. आंबेडकरांची कामगिरी इतकी उच्च प्रतीची आहे की; त्यांच्या सेवेला आपण मूकू नये असे वाटते. १४ जुलै १९४७ पासून घटना परिषदेचे नवे सत्र सुरू होत आहे. त्या सत्रात डॉ. आंबेडकर उपस्थित रहावेत अशी माझी तीव्र इच्छा आहे. म्हणून मुंबई प्रांतातून तुम्ही डॉ. आंबेडकरांना निवडून द्यावे."[३१४] +घटना समितीवर निवडून आल्यानंतर तीचे सभासद म्हणून समितीच्या नोंदवहीत १४ जुलै १९४७ रोजी आंबेडकरांनी स्वाक्षरी केली.[२९४] यासोबतच पंतप्रधान नेहरू व उपपंतप्रधान पटेल यांनी भारताच्या मंत्रिमंडळात आंबेडकर यांना स्थान दिले व त्यांच्याकडे कायदा व न्याय खात्याची जबाबदारी सोपवली. आंबेडकर स्वतंत्र भारताचे पहिले कायदा व न्यायमंत्री झाले.[३११] २० ऑगस्ट १९४७ रोजी संविधान सभेच्या अध्यक्षांनी स्वतंत्र भारताचा कायदा आणि त्या संबंधित सर्व कायदेशीर गोष्टींचा विचार करण्यासाठी एक सल्लागार समिती नेमली. डॉ. बी.आर. आंबेडकर, जी.व्ही. मावळणकर, पुरुषोत्तमदास टंडन, गोपालस्वामी अय्यंगार, बिधनचंद्र लाल मित्र, अल्लादी कृष्णस्वामी अय्यर आणि हुसेन इमाम अशी या समितीच्या सभासदांची नावे होती.[३११] भारतीय घटना समितीने एकूण २२ समित्या स्थापन केल्या होत्या. त्यातील १२ समित्या या विशेष कामकाजासाठी (राज्यघटना कामकाज समित्या) होत्या तर १० समित्या या कार्यपद्धतीशी निगडित होत्या. +२९ ऑगस्ट १९४७ रोजी संविधान सभेने एक ठराव पास करून भारतीय संविधानाचा मुसदा तयार करण्यासाठी मुसदा समिती तयार केली. २९ ऑगस्ट १९४७ रोजी मसुदा समितीची स्थापना करण्यात आली, आणि त्यात ७ सदस्यांचा समावेश करण्यात आला, त्यांपैकी एक सदस्य आंबेडकर होते. दुसऱ्या दिवशी ३० ऑगस्ट १९४७ रोजी मसुदा समितीच्या सदस्यांनी आंबेडकरांची मसुदा समितीच्या अध्यक्षपदी निवड केली. घटना समित्यांमध्ये मुसदा समिती ही सर्वात महत्त्वाची होती, आणि राज्यघटनेची निर्मिती करणे ही या समितीची महत्त्वाची जबाबदारी होती. विधिमंत्री डॉ. आंबेडकर हे मसुदा समितीचे अध्यक्ष होते व इतर सहा जण सदस्य होते. मसुदा समितीचे सदस्य म्हणून अलादी कृष्णस्वामी अय्यर, डॉ. कन्हैयालाल मुन्शी, गोपाळस्वामी अय्यंगर, मोहंमद सादुल्ला, टी.टी. कृष्णमचारी (डी.पी. खैतान यांच्या मृत्युनंतर नियुक्ती), एन. माधव राऊ (बी.एल. मित्तर यांनी राजीनामा दिल्यानंतर नियुक्ती) यांनी काम केले.[३१५] आंबेडकरांना कायद्याचे व राज्यघटनेचे सखोल ज्ञान होते. त्यांनी इंग्लंड, अमेरिका, कॅनडा, ऑस्ट्रेलिया, फ्रान्स, जर्मनी, आयर्लंड यासारख्या सुमारे ६० देशांच्या राज्यघटनांचा सखोल अभ्यास केला होता.[३१६][३१७] तसेच त्यांनी कायदाविषयक महत्त्वपूर्ण ग्रंथांचा बारकाईने अभ्यास केला होता. संविधान निर्मितीच्या कामासाठी आंबेडकरांना सुरुवातीच्या बौद्ध संघाच्या पद्धतींचे आणि अन्य बौद्ध ग्रंथांचे अध्ययन सुद्धा कामी आले.[३१८][३१९] + +३० ऑगस्ट १९४७ पासून आंबेडकरांनी सहकाऱ्यांची मिळेल तशी साथ घेत संविधान मसुदा लिहून पूर्ण केला आणि तो मसुदा संविधान समितीचे अध्यक्ष राजेंद्र प्रसाद यांना २१ फेब्रुवारी १९४८ रोजी सादर केला. आंबेडकरांनी अवघ्या १४५ दिवसांत मसुदारुपी राज्यघटना तयार केली होती. मसुदारुपी ती घटना स्वतंत्र भारताच्या लोकांचे मत अजमावण्याच्या उद्देशाने देशासमोर ठेवण्यात आली. या मसुदारूपातील घटनेचे १८ भाग होते, त्या १८ भागांत ३१५ कलमे व ९ परिशिष्टे होती.[३२०] मसुदा समितीच्या बैठकीतील निर्णय एकमताने किंवा बहुमताने घेतले गेले होते. मसुदा तयार करताना मसुदा समितीने, घटना समितीद्वारा घेतलेल्या निर्णयाचे किंवा घटना समितीद्वारा कार्यान्वित केलेल्या विविध समित्यांनी घेतलेल्या निर्णयांचे अनुसरण केले होते. घटना समितीत झालेल्या चर्चेनंतर घटनेचा जो मसुदा प्रसिद्ध करण्यात आला त्यात ३०५ कलमे होती व ६ परिशिष्टे होती. आंबेडकर राज्यघटनेच्या निर्मितिप्रक्रियेत केंद्रस्थानी राहिले.[३२०] या काळात आंबेडकरांना मधुमेहाचा आजार होता आणि त्यांचा त्यांना त्रास होता असे. त्यामुळे त्यांना रोजच उपचार घ्यावे लागत होते. मुंबईल्या मुक्कामात ते डॉ. मालवणकर यांच्या दवाखान्यात औषधोपचार घेण्यासाठी येत, तेव्हा तेथे डॉ. शारदा कबीर (लग्नानंतरच्या डॉ. सविता आंबेडकर) यांच्याशी त्यांची ओळख झाली. मालवणरांनी आंबेडकरांवर उपचार करण्याचे काम डॉ. शारदा कबीर यांचेवर सोपवले होते. दोघांचा परिचय वाढत गेला व दोघांनी लग्न करण्याचा निर्णय घेतला. हा आंजरजातीय विवाह होता, कबीर या ब्राह्मण समाजातील होत्या. १५ एप्रिल १९४८ रोजी आंबेडकर यांच्या दिल्ली येथील हार्डिंग ॲव्हिन्यू या निवासस्थानी आंबेडकर व डॉ. शारदा कबीर यांचा विवाह झाला.[३२१] आंबेडकर राज्यघटनेच्या निर्मितिप्रक्रियेत केंद्रस्थानी राहिले.[३२२] २१ फेब्रुवारी १९४८ पासून जवळपास आठ महिने मुसदारुपी घटना चर्चेसाठी खुली ठेवली होती. त्यानंतर ४ नोव्हेंबर १९४८ रोजी घटना समितीची बैठक घेण्यात आली. या बैठकीत राजेंद्र प्रसादांनी जाहिर केले की, आंबेडकर आज घटना समितीपुढे घटनेचा मसुदा सादर करतील. घटना समितीचे सभासद दोन दिवस मुसदारूप घटनेवर आपले विचार व्यक्त करतील आणि दुरुत्याही सुचवतील. त्यानंतर आंबेडकरांनी घटना समितीपुढे घटनेचा मसुदा सादर केला आणि मसुद्यावर विवेचनात्मक विचार मांडले आणि भारताच्या राज्यघटनेची काही महत्त्वाची वैशिष्ट्ये सांगितली.[३२३] "घटना समितीने वेगवेगळ्या समित्या नियुक्त केल्या होत्या. त्या सर्व समितीच्या घटना समितीला आपले अहवाल सादर करीत होत्या. घटना समिती त्या अहवालांच्या आधारे कीही निर्णय घेत होती आणि ते निर्णय मसुदा समितीला कळवत होती. मसुदा समिती ते निर्णय आणि भारत सरकारचा १९३५चा कायदा विचारात घेऊन राज्यघटना तयार करण्याचे कार्य करीत होती, असे आपल्या भाषणाच्या सुरुवातीलाच आंबेडकरांनी सांगितले.[३२४] मसुदारूप घटना ३१५ कलमांची आणि ८ परिशिष्टांची आहे. मसुदारुपी घटनेत भारतीय संघराज्याचा मुख्य अधिकारी म्हणून एक पद आहे, ज्या भारतीय संघराज्याचा अध्यक्ष (राष्ट्रपती) असे म्हटले आहे. असे असले तरी या घटनेत अमेरिकेसारखे अध्यक्षीय पद्धतीचे सरकार स्वीकारलेले नाही तर संसदीय पद्धतीचे सरकार घटनेत स्वीकारले आहे. म्हणून राष्ट्रपती भारत देशावर राज्य करणार नाही. तो केंद्रिय मंत्रिमंडळाच्या सल्ल्यानेच कार्य करणार आहे. संसदेत बहुमताचे प्रभुत्व आहे. मंत्री संसदेचे सदस्य आहेत. मसुदारूप घटना संघराज्यात्मक आहे आणि एकात्मही आहे. तीमध्ये लोकशाही पद्धतीला प्राध्यान्य आहे."[३२४] संविधान सभेत भाषणाचा समारोप करताना आंबेडकर म्हणले की, "राज्यघटना कितीही चांगली असली तरी ती अमलात आणणारे लोक जर चांगले नसतील तर त्या राज्यघटनेचे मातेरे होते. मात्र राज्यघटना कितीही वाईट असली तरी ती राबविणारे लोक चांगले असतील तर ती राज्यघटना निःसंशय चांगली ठरते." संविधान सभेचे अध्यक्ष डॉ. राजेंद्र प्रसाद हेसुद्धा नागरी सेवेचे महत्त्व विशद करताना म्हणाले की, "राज्यघटनेत काही असेल अथवा नसेल, राज्यघटना काही सांगो अथवा न सांगो, देशाचे कल्याण या देशाचे शासन-प्रशासन कोणत्या प्रकारे केले जाते यावर अवलंबून राहील आणि शाळा-प्रशासन चालविणारे लोक कोण वा कसे आहेत त्यावर अधिक अवलंबून राहील."[३२५] ४ नोव्हेंबर १९४८ रोजी आंबेडकरांनी आपल्या भाषणात घटनेची देशहिताची, राज्यहिताची व जनहिताची जी वैशिष्ट्ये सांगितली त्यावर प्रभावित होऊन घटना समितीच्या अनेक सभासदांनी ५ नोव्हेंबर १९४८ रोजीच्या बैठकीत घटनाकार आंबेडकर यांची प्रशंसा करणारी मते व्यक्त केली.[३२६] संविधान सभेमध्ये मसुदा समितीचे सदस्य टी.टी. कृष्णमचारी यांनी सांगितले की, "संविधान सभेने मसुदा समितीवर सात सदस्य नियुक्त केले होते. त्यापैकी एकाने या सभागृहाचा राजीनामा दिला आणि त्याची जागा दुसऱ्याने घेतली. एकाचा मृत्यू झाला आणि ती जागा रिक्तच राहिली. एक सदस्य अमेरिकेत निघून गेला आणि ती जागा भरली गेलीच नाही, आणि एक अन्य सभासद राज्याच्या राजकारणात गुंतून पडले आणि त्यामुळे तेवढी पोकळी निर्माण झाली. एक किंवा दोन व्यक्ती दिल्लीपासून बरेच लांब होते आणि त्यांची प्रकृती त्यांना उपस्थित राहण्याची अनुमती देत नव्हती. म्हणून सरतेशेवटी असे घडले की, संविधानाचा मसुदा तयार करण्याचे उत्तरदायित्व एकट्या डॉ. आंबेडकरांवर आले. कदाचित सभागृहाला या वास्तवाची जाणीव असावी. डॉ. आंबेडकरांनी ही जबाबदारी, हे कार्य अत्यंत योग्यपणे पार पडले, यात मला तीळमात्रही शंका नाही. म्हणून आम्ही त्यांचे ऋणी आहोत."[३२७][३२८][३२९] +एस. नागप्पा म्हणाले की, "या घटनेचा मुसदा तयार करण्याचे कष्ट घेतल्याबद्दल पुन्हा एकदा मी डॉ. आंबेडकर यांचे आभार मानतो. हे काम गुंतागुंतीचे आहे, याविषयी शंकाच नाही, तरी सुद्धा त्यांनी ते अतिशय यशस्वीपणे व कमी वेळेत केले."[३३०] ७ नोव्हेंबर १९४८ नंतर घटना समितीच्या बैठका लागोपाठ होत राहिल्या. घटनेच्या प्रत्येक कलमावर चर्चा करून एक-एक कलम स्वीकारण्यात आले. २० नोव्हेंबर १९४८ रोजीच्या बैठकीत घटनेचे अकरावे कलम स्वीकारण्यात आले आणि भारतातील अस्पृश्यता कायद्याने नष्ट करण्यात आली.[३३०] १४ नोव्हेंबर १९४९ रोजी घटना समितीचे शेवटचे चर्चासत्र सुरू झाले. यात आंबेडकरांनी घटनेच्या सुचनांविषयी, दुरुस्त्याविषषी भाषण केले आणि परिवर्तनीय मसुदारुपी राज्यघटना तिसऱ्या वाचनासाठी आणि मंजूर होण्यासाठी घटना समितीपुढे सादर केली.[३३१] सभासदांनी परिवर्तित मसुदारुपी घटनेवर १७ नोव्हेंबर १९४९ रोजीच्या बैठकीत भाषणे केली. यावेळीही बऱ्याच सभासदांनी घटना तयार करण्यासाठी घेतलेल्या परिश्रमामुळे आंबेडकरांची प्रशंसा केली. सेठ गोविंददास यांनी आंबेडकरांना 'आधुनिक युगाचा मनू' म्हटले जात असल्याचे संविधान सभेत सांगितले. खंडुभाई के. देसाई यांनी आंबेडकरांनी दिलेल्या अत्यंत विद्वतापूर्ण भाषणांना अविस्मरणीय म्हटले.[३३२] तर के.एम. जेधे यांनी आंबेडकरांना थोर वकील व प्रचंड बुद्धी व क्षमता असलेले मानव म्हटले.[३३३] २५ नोव्हेंबर १९४९ रोजी राज्यघटनेचे शिल्पकार आंबेडकर यांनी संविधान सभेत आपले उद्बोधक व ऐतिहासिक भाषण दिले. त्यांनी प्रारंभी घटनेच्यासंबंधीची तांत्रिक माहिती दिली. काही कलमांची व वैशिष्ट्यांची माहिती दिल्यानंतर ते आपल्या भाषणाच्या शेवटाकडे आले आणि थोडेसे गंभीर झाले. त्यावेळी त्यांनी देशाच्या भवितव्याविषयी आपल्या भावना व आपले विचार व्यक्त केले. स्वतंत्र भारतातील लोकशाहीविषयी आंबेडकर म्हणतात की, "जोपर्यंत इंग्रज सरकार होते, तोपर्यंत आपल्या देशातील चांगल्या वाईट गोष्टीची जबाबदारी आपण त्यांच्यावर टाकत होतो. पण आता आपण स्वतंत्र झाल्यामुळे चांगल्या वाईट गोष्टीची जबाबदारी आपलीच राहणार आहे. त्यामुळे आपल्याला आता अधिक जबाबदारीने वागावे लागणार आहे." नंतर देशाच्या सुरक्षिततेच्या संदर्भात आंबेडकर म्हणतात की, "भारताचे स्वातंत्र्य आपल्याच लोकांच्या विश्वासघाताने अनेकदा गेले आहे. आपल्याच लोकांनी देशद्रोह केला आणि भारत देश दुसऱ्यांच्या हाती दिला. मुहम्मद बिन कासिमने जेव्हा सिंधवर स्वारी केली तेव्हा राजा दाहीरच्या सेनापतीने लाच घेतली आणि तो आपल्या राजाच्या मदतीला धावला नाही. यामुळे राजा दाहीरचा पराभव झाला. महंमद घोरीला भारतावर स्वारी करण्याचे आमंत्रण राजा जयचंदने दिले. शिवाजी महाराज स्वराज्यासाठी लढत होते, तेव्हा इतर मराठे सरदार शिवाजी महाराजांविरुद्ध लढत राहिले. आता पुन्हा तसेच होणार नाही ना? अशी मला चिंता वाटते. जर राजकीय नेत्यांनी आपल्या पक्षाचे मत हे राष्ट्र हितापेक्षा श्रेष्ठ मानले तर भारताचे स्वातंत्र्य पुन्हा धोक्यात येईल. असे झाले तर पुन्हा स्वातंत्र्य मिळविणे अशक्यच होऊन बसेल. यासाठी रक्ताच्या शेवटच्या थेंबापर्यंत आपण आपल्या स्वातंत्र्यासाठी लढले पाहिजे. मी हिंदू, मी मुसलमान, मी ख्रिश्चन, मी शिख, मी जैन-बौद्ध यांना दुय्यमत्व देऊन, मी प्रथम भारतीय व अंतिमतः ही भारतीयच आहे, असे आपण मानलेच पाहिजे".[३३४] २६ नोव्हेंबर १९४९ च्या घटना समितीच्या बैठकीत घटना समितीचे अध्यक्ष डॉ. राजेंद्र प्रसाद हे आपल्या भाषण म्हणाले की, "स्वतंत्र भारताची राज्यघटना तयार करण्यासाठी जी मसुदा समिती नियुक्त करण्यात आली, तिचे सभासद आणि प्रामुख्याने तिचे अध्यक्ष डॉ. आंबेडकर यांची निवड करण्याचा घटना समितीची निर्णय अगदी अचूक होता. आणि डॉ. आंबेडकरांनी उत्कृष्ट राज्यघटनेची निर्मिती करून तो निर्णय सार्थक सिद्ध केला आहे." आंबेडकर भारतीय राज्यघटनेचे शिल्पकार व जगातले एक श्रेष्ठ घटनाकार म्हणून ओळखले जाऊ लागले.[३३५] + +"देशाला स्वातंत्र्य मिळाले तरी निजामाच्या जोखडाखाली अडकलेल्या हैदराबाद संस्थानातील लढ्याला डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या विचारांचे नतिक पाठबळ मिळाले होते. त्यातूनच मराठवाड्यात स्वातंत्र्याची पहाट झाली. धर्मसत्ता व राजसत्ता कधीच एकत्र नांदू शकत नाहीत, या शब्दांत बाबासाहेबांनी निजामाच्या धार्मिक सत्तेला विरोध केला होता." +"हैदराबाद संस्थानात भाषण, लेखन, शिक्षण व सभा स्वातंत्र्य मिळत नाही तोपर्यंत नागरी स्वातंत्र्य येणार नाही, असे बाबासाहेबांनी सांगितले होते. शेड्युल्ड कास्ट फेडरेशनच्या माध्यमातून हैदराबाद संस्थानामध्येही दलितांना स्वातंत्र्याचा विचार बाबासाहेबांनी दिला होता", असेही भगवानराव देशपांडे म्हणले.[३३६] +१९४० च्या दशकामध्ये ब्रिटिशांनी हिंदुस्थानातील संस्थानिकांना आपले स्वतंत्र राष्ट्र घोषित करण्याची परवानगी दिली होती. मोहम्मद अली जिन्ना यांनी आपली पाकिस्तानाची मागणी यशस्वी केली, त्यानंतर हैदराबाद संस्थानाच्या निजामाने हे १७ ऑगस्ट १९४७ रोजी त्यांचे संस्थान हे स्वतंत्र राष्ट्र म्हणून घोषित केले. निजामाचे हैदराबाद संस्थान धर्मांध रजाकारांचे राज्य होते, जिथे न्याय हक्कांसारख्या मूलभूत अधिकारांवरच बंदी होती. इ.स. १९३८ ते १९४८ या कालखंडात आंबेडकर यांनासुद्धा हैदराबाद संस्थानात सभा, परिषद, मेळावे वा संमेलने घेण्यास मज्जाव घातला गेला होता. अशा या निजामांमुळे होणाऱ्या संभाव्य धोक्याचे निवारण करण्यासाठी तत्कालीन पंतप्रधान पंडित जवाहरलाल नेहरू, तत्कालीन गृहमंत्री वल्लभभाई पटेल आणि तत्कालीन कायदामंत्री आंबेडकर यांनी प्रयत्न केले.[३३७] +भारत सरकारने जेव्हा हैदराबाद संस्थानावर पोलीस कारवाई केली तेव्हा आंबेडकर यांनी सरदार वल्लभभाई पटेल यांना पाठिंबा दिला होता. पोलीस कारवाईचा निर्णय घेण्यापूर्वी पटेल यांनी आंबेडकर यांच्याशी सविस्तर चर्चा केली होती. हैदराबादचा इतिहास आणि भूगोल पाहता निजाम स्वतंत्र राहणे शक्यच नाही, असे स्पष्टीकरण त्यावेळी आंबेडकरांनी पटेल यांना दिले होते. "आपण जर सैन्य पाठविण्याचा निर्णय घेणार असाल तर आंतरराष्ट्रीय पातळीवर त्याचे विपरीत परिणाम होतील. या घटनेची संयुक्त राष्ट्रसंघामध्ये चर्चा होईल. भारताचे सैन्य हैदराबाद संस्थानात घुसले व त्यांनी हैदराबाद संस्थानावर आक्रमण केले, असे अनेक अर्थ निघू शकतील", असे आंबेडकर म्हणाले. त्यामुळे आंबेडकरांनी असे सुचवले की आपण हैदराबाद संस्थानावर भारतीय सैन्यच पाठवू परंतु या कृतीला 'पोलीस ॲक्शन' हे नाव देऊ. पटेल यांनी आंबेडकरांच्या सूचनेचा स्वीकार केला आणि पुढे तेथे भारतीय सैन्य पाठवून कारवाई झाली व त्याला पोलीस ॲक्शन हा शब्द वापरला गेला. शेवटी भारतीय सैनिकांसमोर निजामाच्या सैनिकांचा पराभव झाला आणि १७ सप्टेंबर १९४८ रोजी निजामाचे राज्य भारतात सामील झाले.[३३८][३३९][३४०] +आंबेडकरांच्या अध्यक्षतेखाली २ मे १९५० रोजी भारतात पहिली सार्वजनिक बुद्ध जयंती दिल्ली येथे साजरी झाली होती. याप्रसंगी आंबेडकरांनी बुद्धांच्या जीवन कार्यावर विचार मांडले. या जयंती समारंभास अनेक देशांचे प्रतिनिधी, भिक्खू संघ व सुमारे वीस हजार लोकांचा समुदायही उपस्थित होता.[३४१] +इ.स. १९५१ मध्ये आंबेडकरांच्याच अध्यक्षतेखाली तीन दिवसीय बुद्ध जयंती महोत्सव साजरा झाला. इ.स. १९५६ला आंबेडकरांनी आपल्या आयुष्यातील शेवटची बुद्ध जयंती दिल्लीतच साजरी केली. आंबेडकरांनी दिल्लीशिवाय महाराष्ट्रातही बुद्ध जयंतीस इ.स. १९५३ पासून सुरुवात केली. इ.स. १९५६ पर्यंत त्यांच्या अध्यक्षतेखाली व प्रमुख उपस्थितीत बुद्ध जयंतीचे महाराष्ट्रात भव्य कार्यक्रम झाले. महाराष्ट्रातले बुद्ध जयंतीचे कार्यक्रम प्रामुख्याने मुंबईत झाले. भारतात व महाराष्ट्रात बुद्ध जयंती महोत्सवाच्या परंपरेची सुरुवात आंबेडकरांनी केली, म्हणून त्यांना भारतातील सार्वजनिक बुद्ध जयंती महोत्सवाचे प्रणेते समजले जाते.[३४१] +इतर सर्व धर्म संस्थापकांच्या जन्मदिनी देशात सुट्टी मिळते. मग मानवतेचा महान संदेश देण्याऱ्या तथागत बुद्धांच्या जयंतीस सुट्टी का नाही? एक तर नियोजित सुट्ट्यातील एक सुट्टी कमी करा अथवा एक सुट्टी वाढवून आम्हाला द्या. अशी आग्रही मागणी डॉ. आंबेडकरांनी तत्कालीन केंद्र सरकारकडे केली होती. बुद्ध जयंती दिनी सार्वजनिक सुट्टी असावी ही १९४२ पासूनच मागणी होती. आंबेडकरांच्या प्रयत्नांमुळे व दबावामुळे २७ मे १९५३ रोजी केंद्र सरकारने बुद्ध जयंती निमित्त सार्वजनिक सुट्टी जाहीर केली. महाराष्ट्र सरकारने मात्र त्या वर्षी सार्वजनिक सुट्टी जाहीर केली नाही. या सर्व बाबींचा उल्लेख आंबेडकरांनी १९५३ च्या आपल्या मुंबईतील बुद्ध जयंती कार्यक्रमाच्या भाषणात स्वतः केला आहे.[३४१] +मी बुद्धांचा धम्म (बौद्ध धर्म) सर्वोत्तम मानतो. त्याची कोणत्याही धर्माशी तुलना केली जाऊ शकत नाही. विज्ञान मानणाऱ्या आधुनिक माणसाला जर कोणता धर्म आवश्यक वाटत असेल, तर तो फक्त एकच धर्म आहे, तो म्हणजे बौद्ध धर्म. मी गेली तीस वर्षे सर्व धर्मांचा अभ्यास करून या निष्कर्षाप्रत आलो आहे की बौद्ध धर्म हा जगातील सर्वश्रेष्ठ धर्म आहे. +आंबेडकरांनी हिंदू धर्मात सुधारणा करण्याचा प्रयत्न केला.[११९] पण हिंदुंची मानसिकता बदलण्यास त्यांना अपयश आले. हिंदू धर्मात राहून अस्पृश्यांची आर्थिक स्थिती व सामाजिक दर्जा सुधारणार नाही, याची जाणीव त्यांना झाली.[११९] तसेच अस्पृश्य हे हिंदूंच्या सामाजिक व धार्मिक गुलामगिरीतून मुक्त होणार नाही हेही त्यांना जाणवले.[११९] त्यामुळे हिंदू धर्माचा त्याग करणे त्यांच्यासाठी आवश्यक ठरले.[११९] त्यांनी असा विचार केला की, जसे स्वातंत्र्य हे भारतासाठी आवश्यक आहे, तसे धर्म बदलणे हे अस्पृश्यांसाठी आवश्यक आहे.[११९] आंबेडकरांची धर्मांतराची संकल्पना होती की - अस्पृश्यांना हिंदू धर्मामध्ये चांगली वागणूक मिळत नाही. तसेच हिंदू धर्म जातिव्यवस्थेचा पुरस्कर्ता असून तो माणसांत भेद करतो, हिंदू धर्मात समता, स्वातंत्र्य आणि बंधुता नाही. आंबेडकरांनी हिंदू धर्म आणि समाजव्यवस्थेला असा प्रश्न केला, "जो धर्म अस्पृश्यांना मंदिरात जाऊ देत नाही, पाणी पिऊ देत नाही, ज्ञानार्जन करू देत नाही; आमच्या सारख्यांच्या सावलीचा विटाळ मानतो, हिंदू धर्म अस्पृश्यांना तुच्छ मानतो, अशा हिंदू धर्मात अस्पृश्यांनी का राहावे?"[१२०] सामाजिक कार्यकर्त्या रूपा कुलकर्णी-बोधी म्हणतात की, "बाबासाहेबांनी हिंदू धर्माला सुधारण्याचा बराच प्रयत्न केला. त्यांनी आकसाने बौद्ध धर्मात प्रवेश केलेला नाही. महाडचा सत्याग्रह, काळाराम मंदिराचा सत्याग्रह ही त्याचीच उदाहरणं आहेत. त्यांनी अनेक हिंदू नेत्यांशी चर्चा केली. त्यात अगदी एस. एम. जोशी, सावरकर, टिळकांचा मुलगा श्रीधर टिळक यांच्याशी चर्चा केली होती.[३४२] +आंबेडकरांनी १३ ऑक्टोबर १९३५ रोजी नाशिक जिल्ह्यातील येवला या गावी भरलेल्या परिषदेत हिंदू धर्माचा त्याग करण्याची घोषणा केली. धर्मांतराच्या या घोषणेनंतर ख्रिश्चन, मुस्लिम, शिख, जैन, बौद्ध, यहूदी इत्यादी धर्मांच्या धर्मगुरूंनी आंबेडकरांनी त्यांच्या कोट्यवधी अनुयायांसह आपल्या धर्मात यावे यासाठी निमंत्रणे दिली तर काहींनी आमिषेही दाखवली. बॅरिस्टर मोहम्मद अली जिना यांनी जयकरांमार्फत आंबेडकरांनी इस्लाम स्वीकारावा, पाकिस्तानाला यावे व पाकिस्तानाचे गव्हर्नर व्हावे असा प्रस्ताव ठेवला होता. तर त्यावेळेचे जगातील सर्वाधिक श्रीमंत संस्थान असलेल्या निझामाने आंबेडकरांनी अनुयायांसह इस्लाम स्वीकारल्यास प्रत्येक व्यक्ती मागे काही कोटी रुपये देण्याचे कबूल केले होते.[३४३] परंतु त्यांना भारतभूमीतला, विवेकनिष्ट व मानवी मुल्ये जपणारा धर्म हवा होता म्हणून त्यांनी ह्या दोन्ही प्रस्ताव नाकारले.[३४४] ख्रिश्चन धर्माच्या विदेशी धर्मगुरूंनी त्यांना ख्रिश्चन धर्म स्वीकारण्याती विनंती केली आणि धर्म स्वीकारल्यानंतर जगातील सारेच ख्रिश्चन देश अस्पृश्यांचा सामाजिक, आर्थिक आणि राजकीय स्तर उंचावण्यास मदत करतील अशी हमी दिली होती. महाबोधी सोसायटीकडून बौद्ध भिक्खूंनी त्यांनी बौद्ध धर्म स्वीकारावा अशी तार पाठवली होती. हा धर्म आशिया खंडातील एक प्रमुख धर्म होता. जो तुमचे व तुमच्या अनुयायांची उद्दिष्टे साध्य करेल, असे त्यात लिहिले हाते. +आंबेडकर बुद्धिप्रमाण्यवादी होते, त्यांनी सन १९३५ च्या आपल्या धर्मांतरांच्या घोषणेनंतर २१ वर्षे जगातील विविध प्रमुख धर्मांचा अभ्यास केला. त्यानंतर त्यांचा कल मानवतावादी व विज्ञानवादी धर्म म्हणून बौद्ध धम्माकडे वळला.[३४५] धर्मांतरापूर्वी मुंबईत १९४५ मध्ये मुंबई येथे सिद्धार्थ महाविद्यावय स्थापन केले.तसेच औरंगाबाद येथे इ.स. १९५० मध्ये मिलिंद महाविद्यालय सुरू करून त्याच्या परिसरास नागसेनवन असे नाव दिले. त्यांनी मुंबईतील आपल्या निवासस्थानाला राजगृह असे नाव दिले. त्यांनी १४ ऑक्टोबर १९५६, नागपूर हा धर्मांतराचे स्थळ व दिवस जाहीर केला. त्यानंतर भारतातील सर्व राज्यांतून लक्षावधी अस्पृश्य लोक नागपूर येथे धम्म दीक्षेकरिता येऊ लागले.[३४६][३४७] + +बाबासाहब करे पुकार +बुद्ध धम्म का करो स्वीकार... +आकाश पाताल एक करो +बुद्ध धम्म का स्वीकार करो...अशा घोषणा देत आंबेडकरवाद्यांनी नागपूरात प्रवेश केला. नागपूर शहरात ५ लक्ष आंबेडकरानुयायी आले तेव्हा नागपूर शहराची लोकसंख्या दुप्पट झाली होती. त्या दिवशी अशोक विजयादशमी होती. सम्राट अशोक यांनी बौद्ध धम्माचा याच दिवशी स्वीकार केला होता. हे शपथग्रहण सकाळी ९.०० वाजता झाले. श्रीलंकेचे बौद्ध भिक्खू महास्थविर चंद्रमणी यांचेकडून आंबेडकर व सविता आंबेडकर यांनी त्रिशरण व पंचशील ग्रहण करून धम्मदीक्षा घेतली. त्यांनंतर नवदीक्षित बौद्ध आंबेडकरांनी स्वतः आपल्या सुमारे ५ लक्ष अनुयायांना त्रिशरण, पंचशील आणि बावीस प्रतिज्ञा देऊन बौद्ध धम्माची दीक्षा दिली.[३४८][३४९] आंबेडकरांनी १५ ऑक्टोबर रोजी सुद्धा ३ लक्ष अनुयायांना दीक्षा दिली, तर चंद्रपूर येथे १६ ऑक्टोबर रोजी ३ लक्ष लोकांना बौद्ध धम्माची दीक्षा दिली. तसेच अकोला येथे ५०० लोकांनी बौद्ध धम्माची दीक्षा घेतली. तीन दिवसांतच आंबेडकरांनी १० लाखापेक्षा अधिक लोकांना बौद्ध धम्माची दीक्षा देऊन जगातील बौद्धांची संख्या १० लाखांनी वाढवली.[३५०] मार्च १९५९ च्या एका अहवालानुसार देशात १.५ ते २ कोटी अस्पृश्यांनी बौद्ध धर्म स्वीकारला होता.[३५१] आंबेडकरांनी धम्मदीक्षेसाठी अजब बंगला वस्तुसंग्रहालयातील बुद्धमूर्ती मध्य प्रदेशचे तत्कालीन मुख्यमंत्री तथा काँग्रेस नेते रविशंकर शुक्ला यांच्याकडून मागिवली होती.[३५२] लक्षावधी अनुयायांसह आंबेडकरांनी बौद्ध धर्म स्वीकारल्यावर देशात बौद्ध धर्माचे पुनरूज्जीवन झाले. त्यांचे धर्मांतर जगातील एक सर्वात मोठे सामूहिक धर्मांतर होते. आंबेडकरांना बौद्ध धर्माचे प्रवर्तक तसेच बौद्ध धर्माचे पुनरूज्जीवक म्हटले जाऊ लागले.[३५३] महापरिनिर्वाणापर्यंत आंबेडकरांनी ३० लक्षापेक्षा जास्त लोकांना बौद्ध धर्मात आणण्याचे कार्य केले. सम्राट अशोकानंतर बौद्ध धर्माचे प्रसार कार्य आंबेडकरांएवढे कोणत्याही भारतीयाने केले नाही.[३५४] +आंबेडकरांनी बौद्धांना स्वतःच्या २२ प्रतिज्ञा वदवून घेतल्या. या बौद्ध धर्माचे सार आहेत. यांत बौद्ध धर्मात असलेला हिंदू देवी-देवता व संस्कृतीचा त्याग, बुद्धाचे पंचशील, त्रिशरण, अष्टांगमार्ग, दहा पारमिता, मानवी मूल्ये व तत्त्वे आहेत. या प्रतिज्ञा पंचशील, अष्टांगिक मार्ग व दहा पारमिता अनुसरण्याच्या आहेत. आंबेडकरांच्या प्रतिज्ञा या आवाहन स्वरूपातील सूचनांसारखे आहेत. प्रतिज्ञा पाळण्याची ते कठोर सक्त ताकीद देत नाहीत किंवा कठोर भाषा वापरीत नाहीत. या २२ प्रतिज्ञा बौद्ध धर्माचा सांस्कृतिक भाग म्हणून महत्त्वाच्या आहेत.[३५५] +अर्थतज्ज्ञ आणि राज्यसभेचे खासदार नरेंद्र जाधव म्हणतात की, "बाबासाहेबांनी बौद्ध धर्माचा स्वीकार केल्यावर त्यांचे महापरिनिर्वाण झाले. त्यामुळे बौद्ध धर्माचा प्रसार करण्याचे त्यांचे उद्दिष्ट पूर्ण झाले नाही. १४ ऑक्टोबर नंतर मुंबईत धर्मांतराचा मोठा सोहळा ठेवण्यात आला होता. त्यात प्रल्हाद केशव अत्रेंपासून अनेक नेते त्यात सहभागी होणार होते. मात्र त्यात डॉ. आंबेडकरांना सहभागी होता आले नाही. आम्ही बौद्ध धर्म स्वीकारला पण तो आचरण्यात आणण्याची यंत्रणा त्यांना उभारता आली नाही. ती यंत्रणा उभी राहिली मात्र आपापल्या पद्धतीने. अनेक ठिकाणी बौद्ध धर्माचे आचरण करण्यात येते पण त्याबद्दल प्रत्येकाची थिअरी असते. हे पद्धतशीरपणे व्हायला हवे होते, ते झाले नाही हे मान्य करावं लागेल."[३४२] +आंबेडकरांच्या निधनानंतर मुंबईहून त्यांच्या अस्थी दिल्लीला नेण्यात आल्या. तेथे एक आठवड्यानंतर धर्मांतराचा कार्यक्रम होऊन ३०,००० लोकांनी बौद्ध धम्माची दीक्षा घेतली. नंतर अस्थींचे अनेक विभाजन केले गेले आणि त्यांचे भाग आग्रा सहित देशातील प्रमुख शहरात पाठवले गेले आणि प्रत्येक शहरात ठिकठिकाणी धर्मांतराचे कार्यक्रम झाले. अशाप्रकारे नागपूर येथील सामूदायिक धर्मांतरांची चळवळीची गती पुढे चालू राहिली. ७ डिसेंबर १९५६ ते १० फेब्रुवारी १९५६ पर्यंतच्या काळात मुंबई, आग्रा, दिल्ली यांसह देशातील वीस पेक्षा अधिक शहरांत धर्मांतराचे कार्यक्रम घडून आले. आंबेडकर यांच्या हस्ते दीक्षा घेतलेल्या १०,००,००० बौद्धांद्वारे दीक्षित नवबौद्धांची संख्या ४०,००,००० झाली.[३५६] +१९५१ च्या जनगणनेनुसार सर्व भारतात अवघे १,८०,८२३ बौद्ध होते. त्यापैकी महाराष्ट्रात २,४८७, पंजाबात १,५५०, उत्तर प्रदेशात ३,२२१, मध्य प्रदेशात २,९९१ आणि बाकीचे बहुतेक सर्व बौद्ध ईशान्य भारतात होते. इ.स. १९५१ ते १९६१ या दशतकात महाराष्ट्रातील बौद्धांची अधिकृत संख्या २,४८७ वरून २७,८९,५०१ पर्यंत पोहोचली. तर १९५१ ते १९६१ मध्ये भारतातील अधिकृत बौद्धांची लोकसंख्या १,६७१ टक्क्यांनी वाढून १,८०,८२४ वरून ३२,५०,२२७ पर्यंत पोहोचली होती. धर्मांतरापूर्वी महाराष्ट्रातील अनुसूचित जातीत महारांचे प्रमाण ७०% इतके होते. धर्मांतरामुळे त्यांची विभागणी ३५% बौद्ध, व ३५% हिंदू महार अशी झाली.[३५०][३५१][३५७] ही सरकारी जनगणनेची आकडेवारी होती पण प्रत्यक्षात मात्र भारतातील धर्मांतरित बौद्धांची लोकसंख्या ही या जनगणनेतील बौद्ध लोकसंख्येपेक्षा कितीतरी पटींनी अधिक होती.[३५६] मार्च १९५९ पर्यंत भारतातील धर्मांतरित बौद्धांची संख्या जवळ जवळ १.५ ते २ कोटी होती, जी भारतातील ४.५% लोकसंख्या होती.[३५६] २०११ च्या जनगणनेनुसार भारतातील एकूण बौद्ध लोकसंख्येपैकी ८७% पेक्षा जास्त लोक हे आंबेडकरवादी बौद्ध आहेत, ज्यांचे पूर्वज १९५६ मध्ये बौद्ध धर्मात परिवर्तित झाले होते.[३५८][३५९][३६०][३६१] +नागपूर व चंद्रपूर येथील धर्मांतराचे झाल्यावर आंबेडकर दिल्लीला परतले. त्यानंतर काही आठवड्यात २० नोव्हेंबर १९५६ मध्ये ते नेपाळमधील काठमांडूला ‘‘वर्ल्ड फेलोशिप ऑफ बुद्धिस्ट‘’च्या चौथ्या परिषदेस हजर राहिले. तेथे त्यांनी ‘‘बुद्ध की कार्ल मार्क्स‘’ या विषयावर भाषण केले. त्यात त्यांनी भगवान बुद्धाचा मार्ग मार्क्स पेक्षा श्रेष्ठ आहे, ज्यात प्रेम, न्याय, बंधुत्व, विज्ञानवाद असून तो शोषण समाप्त करू शकतो असे सांगितले. आपल्या परतीच्या प्रवासात त्यांनी बनारसमध्ये दोन भाषणे दिली. दिल्लीमध्येही त्यांनी विविध बौद्ध समारंभांत भाग घेतला. त्यानंतर त्यानी राज्यसभेच्या अधिवेशनात भाग घेतला आणि आपल्या ‘‘भगवान बुद्ध आणि कार्ल मार्क्स’‘ या पुस्तकाचे शेवटचे प्रकरण लिहून पूर्ण केले. ५ डिसेंबरच्या सायंकाळी ‘‘बुद्ध आणि त्यांचा धम्म’‘ या ग्रंथाच्या प्रास्ताविक आणि परिचय या दोन प्रकरणांच्या प्रती आणून त्यांनी रात्री त्यांची तपासणी केली. दुसऱ्या दिवशी पहाटे १२.१५ वाजता ६ डिसेंबर इ.स. १९५६ रोजी दिल्लीला निवासस्थानी त्यांचे निधन (महापरिनिर्वाण) झाले. त्यावेळी त्यांचे वय ६४ वर्ष आणि ७ महिन्याचे होते. दिल्लीहून विशेष विमानाने त्यांचे पार्थिव मुंबईला आणण्यात आले. मुंबई हे ठिकाण अत्यंविधीसीठी निश्चित झाले त्यानंतर देशभरातील त्यांचे अनुयायी मिळेल त्या साधनाने मुंबईला येऊ लागले. +आंबेडकर यांच्या धर्मांतरानंतरच्या सात आठवड्यांत त्यांनी बौद्ध धम्माच्या प्रचारासाठी मोठे कार्य केले. +आंबेडकरांची अंत्ययात्रा राजगृह (हिंदू कॉलनी), दादर येथून दुपारी १.४० वाजता निघाली. दादर व्हिन्सेन्ट रोड (आताचा डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर रोड), पोयबावडी, परळ, एलफिन्स्टन ब्रिज, सयाी रोड, गोखले रोड (उत्तर व दक्षिण), रानडे रोडवरून दादर चौपाटीवरील हिंदू स्मशानभूमीत (आता चैत्यभूमी) सायकांळी ६ वाजता पोहोचली. चार मैल लांबीच्या या त्यांच्या अंत्ययात्रेत देशभरातून १५ लाखांवर लोक सामील झाले होते. ७ डिसेंबर १९५६ रोजी सायंकाळी ७.५० वाजता त्यांच्यावर मुंबई मध्ये बौद्ध पद्धतींनी अंत्यसंस्कार करण्यात आले. मुंबई हे त्यांच्या जीवनकार्यातील अधिकांश काळ मुख्यालय होते आणि तेथेच त्यांचे अजूनही सर्वात जास्त अनुयायी होते. मुंबई शहरातील ती सर्वात मोठी अत्यंयात्रा होती. त्यानंतर दहनसंस्कारास उपस्थित राहिलेल्यापैंकी एक लाख लोक त्यांच्या अस्थींबरोबर तैनातीने राजगृहापर्यंत गेले. परंतु दहनभूमी सोडण्यापूर्वी त्यांनी आंबेडकरांच्या इच्छेची पूर्ती करण्यासाठी म्हणून बौद्ध धम्माचा स्वीकार करण्याचा आग्रह धरला. त्यानुसार दीक्षा समारंभाचा कार्यक्रम होऊन तेथे उपस्थित असलेल्या बौद्ध भिक्खूंपैकी महापंडित डॉ. आनंद कौसल्यायन यांनी त्रिशरण व पंचशील देऊन त्याच ठिकाणी १० लाख लोकांना बौद्धधम्माची दीक्षा दिली. एकाच वेळी दहा लक्षांवरील लोकांचे धर्मांतर हे जगातील सर्वात मोठे सामूहिक धर्मांतर होते.[३५१] +आंबेडकरांचे दिल्लीमध्ये आपल्या निवासस्थानी महापरिनिर्वाण झाले होते, तेथे भारत सरकारने डॉ. आंबेडकर राष्ट्रीय स्मारक निर्माण केले आहे. याला 'महापरिनिर्वाण स्थळ' म्हणूनही ओळखले जाते. १३ एप्रिल २०१८ रोजी भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते स्मारकाचे लोकार्पन करण्यात आले. या स्मारकाच्या इमारतीची रचना पाने उघडलेल्या भारतीय संविधानाच्या पुस्तकाप्रमाणे असून हा आकार "ज्ञानाच्या शोधाचे प्रतीक" आहे.[३६२][३६३] +रमाबाईंना आंबेडकरांच्या पत्नी होत. त्यांनी रमाबाईंना लिहायला वाचायला शिकवले होते.[३६४] रमाबाई व बाबासाहेब यांना एकूण पाच अपत्य झाली – यशवंत, गंगाधर, रमेश, इंदू (मुलगी) व राजरत्न. यशवंत खेरीज इतर चार अपत्ये त्यांच्या वयाची दोन वर्षे पूर्ण होण्याच्या आतच दगावली. यशवंत (१९१२–१९७७) हा एकमेव त्यांचा वंशज होता.[३६५] +इ.स. १९३५ मध्ये दीर्घ आजारानंतर आंबेडकरांच्या पत्नी रमाबाई यांचे निधन झाले.[३६६][३६७] १९४० च्या दशकात भारतीय संविधानाचा मसुद्याचे काम पूर्ण करतावेळी डॉ. आंबेडकर खूप आजारी होते. त्यांच्या पायांमध्ये न्युरोपॅथीक[मराठी शब्द सुचवा] वेदना होत होत्या, त्यांना रात्री झोप येत नसे. ते इन्सुलिन आणि होमिओपॅथीची औषधे घेत होते.[३६८] यावर उपचार घेण्यासाठी ते मुंबईला गेले आणि तेथे त्यांची डॉ. शारदा कृष्णराव कबीर यांच्याशी भेट झाली. कबीर या पुण्याच्या सारस्वत ब्राह्मण कुटुंबातील होत्या.[३६९] डॉ. कबीर यांची आंबेडकरांची वैद्यकीय काळजी घेतली. पुढे आंबेडकरांनी कबीरांशी १५ एप्रिल, १९४८ रोजी नवी दिल्ली येथील आपल्या निवासस्थानी नोंदणी पद्धतीने विवाह केला. विवाहसमयी आंबेडकरांचे वय ५७ वर्ष तर शारदा कबीर यांचे वय ३९ वर्ष होते.[३७०] विवाहानंतर शारदा कबीरांनी 'सविता' हे नाव स्वीकारले.[३७१] सविता आंबेडकरांना अपत्य नव्हते. आंबेडकरानुयायी लोक सविता आंबेडकरांना आदराने 'माई' किंवा 'माईसाहेब' म्हणत असत. मुंबईमध्ये २९ मे, २००३ रोजी वयाच्या ९३व्या वर्षी सविताबाईंचे त्यांचे निधन झाले.[३७२][३७३][३७४][३७५][३७६] +यशवंत आंबेडकरांचा विवाह मीरा यांचेशी झाला. त्यांना एकूण चार अपत्ये झाली, ती पुढील प्रमाणे : प्रकाश (बाळासाहेब), रमाबाई, भीमराव व आंनदराज. प्रकाश आंबेडकरांचे लग्न अंजली यांचेशी झाले असून त्यांना सुजात हा एक मुलगा आहे. तर रमाबाईंचा विवाह प्राध्यापक व अभ्यासक आनंद तेलतुबंडे यांचेशी झालेला असून त्यांना दोन मुली आहेत. भीमराव यांना एक मुलगी आहे व आनंदराज यांनाही दोन मुलगे आहेत. आंबेडकरांचा पुतण्या आनंदराव यांचे नातू राजरत्न आहेत, जे सध्या भारतीय बौद्ध महासभेचे राष्ट्रीय अध्यक्ष आहेत. आंबेडकर कुटुंबातील हे सदस्य मात्र राजकारण, समाजकारण व आंबेडकरवादी चळवळीशी, तसेच बौद्ध चळवळींमध्ये काम करतात. +आंबेडकर हे बहुभाषी होते. ते मराठी, संस्कृत, पाली, इंग्लिश, हिंदी, फ्रेंच, जर्मन, फारसी, गुजराती, बंगाली, कन्नड अशा अकरा पेक्षा अधिक अनेक भारतीय व विदेशी भाषा शिकलेले होते. यापैकी इंग्रजी, हिंदी, गुजराती, व मराठीसह अनेक भाषांवर त्यांचे प्रभुत्व होते.[३७८][३७९] जर्मन व फ्रेंच भाषा त्यांनी कोलंबिया विद्यापीठात आत्मसात केल्या.[३७७] +आंबेडकर नास्तिक होते. त्यांचा देवावर अजिबात विश्वास नव्हता. पण ते निधर्मी किंवा धर्मविरोधी नव्हते, तर समाजासाठी धर्म आवश्यक आहे, हे त्यांनी मान्य केले. त्यांच्यासाठी धर्म हा नैतिक संहिता, समानता, प्रेम, न्याय यासारख्या मूल्यांचा संच म्हणून वैध होता.[३८०] त्यांनी धर्मनिरपेक्षता या तत्त्वाचा पुरस्कार केला, तसेच त्यांनी संविधानामार्फत भारतीय राजकीय-सामाजिक समाज जीवनामध्ये हे तत्त्व रुजवले.[३८१] स्वातंत्र्य, समानता आणि बंधुत्व शिकवणारा धर्म मला आवडतो, हे त्यांचे प्रचलित कथन आहे. मानव आणि धर्म या दोघांत तुलना करताना त्यांनी मानवास अधिक महत्त्वाचे ठरवले, तर धर्माला दुय्यम ठरवले. ते असे म्हणाले की, मानव हा धर्मासाठी नसून धर्म हा माणसासाठी आहे. आधुनिक जगामध्ये विज्ञानाच्या कसोटीवर टिकणारा धर्म त्यांना अपेक्षित होता. त्यामुळे त्यांनी बुद्ध धम्माला वैज्ञानिक दृष्टिकोन आणि मानवी मूल्य असणारा जगासाठी सर्वात उपयुक्त धर्म म्हटले आहे. आयुष्याच्या उत्तरार्धात त्यांचा कल बौद्ध धम्म अनुसरण्याकडे झुकला, आणि आयुष्याच्या अगदी अंतिम महिन्यांत त्यांनी अधिकृतपणे बौद्ध धम्म स्वीकारला. +२०२० मध्ये प्रकाशित झालेल्या वृत्तानुसार आंबेडकर प्रभावी पत्रकार व संपादक होते,[३८२] वृत्तपत्रांच्या माध्यमातून समाजोन्नती करण्यासाठी त्यांनी एकूण ५ वृत्तपत्रे सुरू केली.[३८३][३८४][३८५][३८६][३८७][३८८][३८९][३९०] ते त्यांच्या मते कोणतीही चळवळ यशस्वी होण्यासाठी तिला वर्तमानपत्राची आवश्यकता असते. ज्या चळवळीचे वर्तमानपत्र नसेल तिची अवस्था पंख तुटलेल्या पक्ष्याप्रमाणे होते. त्यांनी आपल्या चळवळीत वेगवेगळ्या कालावधीत पाच वर्तमानपत्रे वापरली.[३८५][३९१][३९२] +३१ जानेवारी १९२० रोजी, आंबेडकरांनी अस्पृश्यांवरील अन्याय दाखविण्यासाठी मूकनायक हे पहिले पाक्षिक सुरू केले.[३९३] यासाठी त्यांना कोल्हापूर संस्थानाचे छत्रपती शाहू महाराज यांनी आर्थिक मदत केली होती. ३ एप्रिल, इ.स. १९२४ रोजी त्यांनी बहिष्कृत भारत हे वृत्तपत्र सुरू केले. त्यांनी २९ जून १९२८ रोजी समता हे वृत्तपत्र सुरू केले. हे समाज समता संघाचे मुखपत्र होते. २४ फेब्रुवारी १९३० रोजी त्यांनी जनता तर ४ फेब्रुवारी १९५६ मध्ये प्रबुद्ध भारत हे वृत्तपत्र सुरू केले. इ.स. १९४४ मध्ये आंबेडकरांनी "आम्ही शासनकर्ती जमात बनणार" या शीर्षकाखाली जनता वृत्तपत्रात लेख लिहिला. या वृत्तपत्रांद्वारे आपल्या विचारांनी त्यांनी स्पृश्य आणि अस्पृश्यांना जागृत केले. त्यांची प्रत्रकारिता प्रभावी होती.[३९४] आंबेडकर हे इंग्रजी भाषेचे विद्वान होते, परंतु त्यावेळी महाराष्ट्रातील बहुतांश दलित जनता केवळ मराठी वाचत असे.[३९५] त्यामुळे त्यांनी ही सर्व पाक्षिके व साप्ताहिके मराठी भाषेमध्ये प्रकाशित केली. +गंगाधर पानतावणे यांच्या १९८७मधील आंबेडकरांया पत्रकारितेवरील पी.एच.डी. शोध प्रबंधानुसार"या मुकनायकाने (आंबेडकर) बहिष्कृत भारतामधील लोकांना प्रबुद्ध भारताकडे नेले. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर हे महान पत्रकार होते."[३९०] +भारतीय बौद्ध विशेषतः नवयानी अनुयायी आंबेडकरांना 'बोधिसत्त्व' व 'मैत्रेय' मानतात.[४०२][४०३][४०४] इ.स. १९५५ मध्ये, काठमांडू, नेपाळ येथे झालेल्या जागतिक बौद्ध परिषदेत सहभागी बौद्ध भिक्खूंनी त्यांना 'बोधिसत्व' ही उपाधी प्रदान केली. त्यानंतर दलाई लामा एकदा डॉ. आंबेडकरांना भेटले असता दलाई लामांनी सुद्धा त्यांना 'बोधिसत्व' संबोधले होते. +भारतीय टपालने इ.स. १९६६, १९७३, १९९१, २००१ आणि २०१३ मध्ये आंबेडकरांच्या जन्मदिनानिमित्त त्यांची टपाल तिकिटे काढली होती. याशिवाय इ.स. २००९, २०१५, २०१६ व २०१७ मध्ये त्यांना अन्य टपाल तिकिटांवर चित्रित केले गेले आहे.[४०५][४०६] +सन २००४ मध्ये कोलंबिया विद्यापीठाने आंबेडकरांचा सर्वश्रेष्ठ विद्वान म्हणून सन्मान केला. इ.स. २००४ मध्ये आपल्या स्थापनेला २५० वर्ष पूर्ण झाले त्यानिमित्ताने कोलंबिया विद्यापीठाने आपल्या विद्यापीठात आजपर्यंत शिकलेल्या सर्वात बुद्धिमान अशा शंभर सर्वश्रेष्ठ विद्यार्थ्यांची 'द कोलंबियन्स अहेड ऑफ देअर टाइम' नावाने एक यादी प्रसिद्ध केली आहे, ज्यात 'भीमराव आंबेडकर' हे नाव पहिल्या स्थानावर होते. यावेळी विद्यापीठाने आंबेडकरांचा उल्लेख "आधुनिक भारताचा निर्माता" असा केला होता.[४१२][४१३] "विश्वविख्यात कोलंबिया विद्यापीठाच्या ४५० वर्षांच्या इतिसाहात डॉ. आंबेडकर यांच्यासारखा अत्यंत विद्वान विद्यार्थी एकही नव्हता", असे खुद्द विद्यापीठाच्या कुलगुरूंनी मला प्रत्यक्ष सांगितल्याचे भालचंद्र मुणगेकर यांनी म्हटले.[४१४] +गुगलने १४ एप्रिल २०१५ रोजी आपले मुख्यपृष्ठ डुडलच्या माध्यमातून आंबेडकरांचा १२४वा जन्मदिवस साजरा केला होता.[४१५][४१६] हे डुडल भारत, अर्जेंटिना, चिली, आयर्लंड, पेरू, पोलंड, स्वीडन आणि युनायटेड किंग्डम या देशांमध्ये चित्रित करण्यात आले होते.[४१७][४१८][४१९] +इ.स. २०१७ मध्ये, १२६व्या आंबेडकर जयंतीनिमित्त ट्विटरकडून खास इमोजी तयार करून आंबेडकरांना अभिवादन करण्यात आले.[४२०][४२१] + +डॉ. आंबेडकर यांच्या व्यक्तिमत्त्वाचे व कर्तृत्त्वाचे मूल्यांकन करताना जगातील अनेक विद्वानांनी त्यांना या शतकातील युगप्रवर्तक म्हणून संबोधले आहे.[४४३][४४४] त्याच काळातील बंगालचा गव्हर्नर रिचर्ड कॅसे म्हणतो की, डॉ. आंबेडकर बुद्धिमत्तेचा व ज्ञानाचा मूळ झरा आहे.[४४३][४४४] तर त्यांना बुद्ध धम्माची दीक्षा देणारे महास्थवीर भदन्त चंद्रमणी त्यांना या युगातील भगवान बुद्ध म्हणतात.[४४३][४४४] डॉ. भालचंद्र मुणगेकर म्हणतात, की "विसाव्या शतकावर महात्मा गांधींचा निर्विवाद प्रभाव होता, तर प्रचंड विद्वत्ता, ताकद व विचारप्रवर्तक योगदानामुळे डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी एकविसावे शतक गाजवले."[४१४] नरेंद्र जाधव म्हणतात की, "महात्मा गांधी हे 'भारताचे राष्ट्रपिता' होते तर डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर हे 'प्रजासत्ताक भारताचे राष्ट्रपिता' होते!"[४४५] महात्मा गांधींऐवजी आंबेडकर "प्रतिकार आणि सामाजिक प्रबोधनाचे नवे प्रतीक" ठरले आहेत.[४४६] +आंबेडकरांचा सामाजिक-राजकीय सुधारक म्हणून आधुनिक भारतावर मोठा प्रभाव पडला आहे.[४४७][४४८] स्वातंत्र्योत्तर काळात भारतातील त्यांच्या सामाजिक-राजकीय विचारांचा राजकारणामध्ये आदर आहे. त्यांच्या पुढाकारामुळे जीवनाच्या विविध क्षेत्रात परिणाम झाला आहे आणि आज भारताची सामाजिक-आर्थिक आणि कायदेशीर प्रोत्साहनांद्वारे सामाजिक-आर्थिक धोरणे, शिक्षण आणि सकारात्मक कृती पाहता भारताचा दृष्टिकोन बदलला आहे. स्वतंत्र भारताचे प्रथम कायदामंत्री म्हणून त्यांची नियुक्ती झाली आणि संविधानाचा मसूदा तयार करण्याऱ्या मसूदा समितीचे ते अध्यक्ष झाले. त्यांनी वैयक्तिक स्वातंत्र्यावर पूर्णपणे विश्वास ठेवला आणि जातीरहित समाजाचा पुरस्कार केला. जातिव्यवस्थेवर केलेल्या त्यांच्या विधानांनी त्यांना सनातनी हिंदुंमध्ये विवादास्पद व अलोकप्रिय बनविले. तथापि, दलित व दलितेतर हिंदू समाजावरही त्यांच्या विचारांचा व कार्यांचा प्रभाव पडला आहे.[४४९][४५०] त्यांच्या बौद्ध धर्मात केलेल्या धर्मांतराने भारतात व परदेशात बौद्ध तत्त्वज्ञानाच्या अभिव्यक्तीमध्ये पुनरुज्जीवन घडून आले.[४५१] आंबेडकर हे भारतातील निदर्शकांचे प्रतीक बनले आहेत. भारतातील राष्ट्रीय स्तरावरील होणाऱ्या निदर्शनांमधील किंवा आंदोलनांमधील निदर्शनकर्ते आंबेडकरांची प्रतिमा हाती घेऊन त्याच्या नावाचा जयघोष करून आपल्या मागण्या सादर करीत असतात.[४५२] प्रामुख्याने दलितांचे प्रतीक समजले जाणारे आंबेडकर इतर मागासवर्गीयांचेही (ओबीसींचे) प्रतीक बनले आहेत. दलित व आदिवासीखेरीज इतर मागासवर्गीय, अल्पसंख्य, तसेच सवर्ण समाज सुद्धा आंबेडकरांना आपले प्रेरणास्रोत मानतो.[४५३][४५४] + महाराष्ट्राला तीन प्रमुख समाजसुधारकांचा वैचारिक वारसा लाभला असल्यामुळे या राज्यास "फुले-शाहू-आंबेडकरांचा महाराष्ट्र" असे म्हणतात.[४५५][४५६][४५७] भारतात आणि इतरत्र अनेकदा त्यांना बाबासाहेब म्हटले जाते, ज्याचा मराठीत अर्थ "आदरणीय" किंवा "आदरणीय पिता" असा होय. कोट्यवधी भारतीय त्यांना "महान मुक्तिदाता" मानतात. सप्टेंबर १९२७ पासून, डॉ. भीमराव आंबेडकर यांना त्यांचे कार्यकर्ते व अनुयायी सन्मानपूर्वक "डॉक्टर बाबासाहेब आंबेडकर" म्हणून संबोधित करु लागले.[४५८][४५९] आंबेडकरांना मुख्यत्वे भीम तसेच काहीदा भीमा, भिवा, भीमराव, भीमराज, बाबा, बा भिमा, बाबासाहेब यासारख्या नावांनीही संबोधिले जाते. त्यांच्या "भीम" नावाचा वापर भीम जन्मभूमी, भीम जयंती, जय भीम, भीम स्तंभ, भीम गीत, भीम ध्वज, भीम आर्मी, भीम नगर, भीम ॲप, भीम सैनिक, भीम गर्जना सारख्या अनेक ठिकाणी केला जातो.[४६०] आंबेडकर यांचे नाव भीमराव होते त्यामुळे त्यांनी निर्माण केलेल्या शक्तीला 'भीमशक्ती' संबोधण्याचा प्रघात आहे. महाडच्या सत्याग्रहाच्या प्रसंगानंतर आंबेडकरी शक्तीला भीमशक्ती म्हटले जाऊ लागले, परंतु हा शब्द प्रामुख्याने १९५७ च्या दुसऱ्या सार्वत्रिक निवडणुकीनंतर प्रचारात आला.[४६१] आंबेडकरवादी लोक एकमेकांना नमस्कार किंवा अभिवादन करण्यासाठी "जय भीम" शब्द उच्चारतात. 'जय भीम'मुळे आंबेडकरांप्रती असलेला आदर व्यक्त केला जातो. "जय भीम" या शब्दातील 'जय'चा अर्थ 'विजय' होय, व 'भीम' हे आंबेडकरांचे नाव आहे; तसेच जयभीम या संयुक्त शब्दाचा अर्थ "डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचा विजय असो" असा आहे. 'जयभीम' या प्रेरणादायी शब्दाची सुरुवात एल.एन. हरदास यांनी इ.स. १९३९ मध्ये केली होती. सर्वप्रथम २० डिसेंबर १९४१ पासून स्वतः आंबेडकर अभिवादन म्हणून 'जयभीम' वापरू लागले.[४६२][४६३][४६४][४६५] निळा रंग आंबेडकरांच्या विचारधारा आणि आंबेडकरी चळवळीचे प्रतीक मानला जातो. आंबेडकरांच्या समता सैनिक दलाचा आणि राजकीय पक्षांचा निळा रंग होता. 'तारे असलेला निळा झेंडा' हा समता सैनिक दलाचा ध्वज आहे. 'या ध्वजाचा अर्थ आहे स्वातंत्र्य, समता, बंधुता आणि आपले उद्दिष्ट गाठण्यासाठी संघर्ष करणे,' असे समता सैनिक दलाच्या घटनेत लिहिले आहे. शेड्युल कास्ट फेडरेशनचा ध्वज निळा होता. १९५७ मध्ये आंबेडकरांच्या सहकाऱ्यांनी भारतीय रिपब्लिकन पक्ष स्थापन केला. तेव्हा डॉ. आंबेडकरांनी दिलेला निळा रंग कायम ठेवण्यात आला. डॉ. आंबेडकरांच्या काळातच निळा रंग हा क्रांतीचे प्रतीक ठरला होता. डॉ. आंबेडकरांचे नेतृत्व म्हणजे निळा झेंडा असे समीकरण होते.[४६६] +अनेक सार्वजनिक संस्था, विद्यापीठे, महाविद्यालये, वास्तु, रस्ते, इत्यादी गोष्टी आंबेडकरांच्या सन्मानार्थ त्यांच्या नावाने नामांकित आहेत. त्यापैकी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर आंतरराष्ट्रीय विमानतळ, डॉ. बी.आर. आंबेडकर राष्ट्रीय तंत्रज्ञान संस्थान, जालंधर, आंबेडकर विद्यापीठ दिल्ली, डॉ. आंबेडकर आंतरराष्ट्रीय पुरस्कार आहेत. सन १९९० मध्ये, भारतीय संसद भवनाच्या मध्यवर्ती कक्षात आंबेडकरांचे मोठे अधिकृत तैलचित्र लावण्यात आले आहे.[४६७][४६८] +भारतातील गावात, शहरात, चौकात, रेल्वे स्थानक, उद्याने, स्मारके या ठिकाणी आंबेडकरांचे पुतळे मोठ्या संख्येने स्थापित केलेले आहेत.[४६९] भारताबाहेर सुद्धा त्यांचे काही पुतळे उभारण्यात आले आहेत. [४७०][४७१][४७२] १४ एप्रिल २०२३ रोजी १३२व्या आंबेडकर जयंतीदिनी “१२५ फुट डॉ. बी.आर. आंबेडकरांचा पुतळा” तेलंगणाची राजधानी हैदराबाद येथे उभारण्यात आला आहे.[४७३] या पुतळ्याची एकूण उंची १७५ फूट असून तो ५० फुट उंचीच्या चबुतऱ्यावर उभा आहे.[४७४][४७५] +लखनौमधील आंबेडकर स्मारक पार्क त्यांच्या स्मृतींना समर्पित आहे. येथील चैत्यामध्ये त्यांचे जीवनचरित्र दाखवणारी स्मारके आहेत. या स्मारकातील बसलेल्या स्थितीतील आंबेडकरांचा कांस्य पुतळा हा वॉशिंग्टन, डी.सी. मध्ये असलेल्या लिंकन स्मारकातील अब्राहम लिंकन यांच्या पुतळ्याप्रमाणे बनवण्यात आला आहे.[४७६][४७७] +१९२० च्या दशकात आंबेडकर विद्यार्थी म्हणून लंडनमध्ये ज्या इमारतीत राहिले, ती तीन मजली वास्तू महाराष्ट्र सरकारने विकत घेऊन त्याचे संग्रहालयात रूपांतर केले. इ.स. २०१५ मध्ये त्यांचे हे डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर स्मारक झाले.[४७८] +२०१२ मध्ये, सीएनएन आयबीएन, हिस्ट्री टिव्ही१८ व आऊटलुक इंडिया यांच्या संयुक्त उपक्रमाद्वारे घेण्यात आलेल्या द ग्रेटेस्ट इंडियन सर्वेक्षणात नेहरू व पटेल यांना मागे टाकत आंबेडकर पहिल्या क्रमांकावर आले. या सर्वेक्षणात २८ परीक्षक होते आणि देश-विदेशातील २० कोटीपेक्षा अधिक लोकांनी यात मते दिली होती.[४७९][४८०] तत्पूर्वी, इ.स. २००७ मध्ये झालेल्या सर्वेक्षणात ६० सर्वश्रेष्ठ भारतीयांमध्ये आंबेडकरांचा सुद्धा समावेश होता.[४८१] +आंबेडकरांच्या राजकीय तत्त्वज्ञानाने मोठ्या संख्येने राजकीय पक्ष, प्रकाशने, कामगार संघटनांचा आणि विविध संस्थांचा उगम झाला आहे, हे संपूर्ण भारतात आणि विशेषतः महाराष्ट्रात जास्त सक्रिय आहेत. बौद्ध धर्माबद्दलच्या त्यांच्या प्रबंधामुळे भारताच्या लोकसंख्येतील मोठ्या वर्गांमध्ये बौद्ध तत्त्वज्ञानाबद्दल रूची वाढली आहे. सन १९५६ मधील आंबेडकरांच्या नागपूर येथील धर्मांतर सोहळ्याचे अनुकरण करत, वर्तमान काळातील मानवाधिकार कार्यकर्त्यांद्वारे मोठ्या प्रमाणावर बौद्ध धर्मांतर सोहळे आयोजित केले जातात.[४८२] भारतीय बौद्ध अनुयायी विशेषतः नवयानी आंबेडकरांना "बोधिसत्त्व" व "मैत्रेय" असे संबोधतात.[४८३][४८४][४८५] +राजर्षी शाहू महाराजांनी आंबेडकरांच्या कार्याविषयीचा आदरभाव व्यक्त करण्यासाठी त्यांना लिहिलेल्या एका पत्रात रा. लोकमान्य आंबेडकर असा मायना महाराजांनी लिहिला होता.[४८६] +आंबेडकरी विचारांचा प्रभाव भारतातच नाही तर जगभरातल्या समता लढ्यांमध्ये सुद्धा दिसतो.[४८७] तसेच आंबेडकरांचे तत्त्वज्ञान आंबेडकरवाद हा मानवी मूल्यांवर आधारित आहे. त्यांच्या तत्त्वज्ञानातून इतर देशातील शोषित लोकांना प्रेरणा मिळाली आहे. जपानमध्ये बुराकू नावाची एक शोषित जमात आहे. या जमातीच्या नेत्यांनी भारतात येऊन आंबेडकरांच्या तत्त्वज्ञानाचा अभ्यास केला व त्यापासून प्रभावित झाले. ते नेते आंबेडकरांच्या तत्त्वज्ञानाचा बुराकू जमातीत प्रसार करीत आहे. बुराकू जमात ही आंबेडकरांना आपले प्रेरणास्थान मानते.[४८८][४८९] नेपाळमधील दलितही आंबेडकरांपासून प्रभावित झाले आहेत. ते आंबेडकरांकडे आपला मुक्तिदाता म्हणून पाहतात आणि नेपाळी आंबेडकरवादी चळवळही चालवतात. आंबेडकरांच्या तत्त्वज्ञानाचे पालन करणे: "शिका, संघटित व्हा, संघर्ष करा" हा जातीनिष्ठ भेदभाव आणि अस्पृश्यता दूर करण्याचा एकमेव मार्ग असल्याचे त्यांचे मत आहे.[४९०] युरोपमधील हंगेरी देशातील जिप्सी लोकांचे नेते जानोस ओरसोस यांच्यावरही आंबेडकरांच्या विचारांचा प्रभाव पडला. त्यांनी आंबेडकरांचे विचार जिप्सो लोकांमध्ये पेरून त्यांच्यात परिवर्तन घडवून आणले.[४९१] १९९० च्या दशकाच्या उत्तरार्धात, काही हंगेरियन रोमानी लोकांना स्वतःच्या परिस्थितीत आणि भारतातील दलित लोकांच्या परिस्थितीत साम्यता आढळून आली; त्यांनी आंबेडकरांच्या धर्मांतरापासून प्रेरित होऊन बौद्ध धर्मांत रूपांतरित होण्यास सुरुवात केली. हंगेरीयन लोकांनी सन २००७ मध्ये साजोकाझा गावात डॉ. आंबेडकर हायस्कूल नावाची शाळा सुरू केली. हंगेरीत आंबेडकरांच्या नावाने तीन विद्यालये सुरू करण्यात आली आहेत.[४९२] येथे विद्यार्थ्यांना आंबेडकरांचे धडे शिकवले जातात. त्यामध्ये आंबेडकरांचा शिक्षणासाठीचा संघर्ष, जातिविरोधी चळवळी व भारतीय संविधान निर्मितीतील योगदान या बाबी शिकवल्या जातात. या शाळेत १४ एप्रिल २०१६ रोजी आंबेडकरांचा अर्धपुतळा स्थापन करण्यात आला आहे, जो हंगेरीतील जयभीम नेटवर्कने शाळेस भेट दिला होता.[४९३][४९४] +२५ डिसेंबर १९५४ रोजी आंबेडकरांनी देहूरोड येथे भगवान बुद्धांच्या मूर्तीची प्रतिष्ठापना केली होती. या दिनाच्या निमित्ताने २५ डिसेंबर, २०१९ रोजी सुमारे एक लाख आंबेडकरी बौद्ध अनुयायांनी बुद्धवंदना म्हणली.[४९५] +डॉ. आंबेडकरांचा भारतीय समाज जीवनावर अनेक प्रकारे प्रभाव पडलेला आहे. +आंबेडकरांच्या कार्यामुळे भारतीय समाजात सुमारे ५००० वर्षापासून प्रचलित असलेल्या जातिव्यवस्थेत बदल सुरू झाले. विषमतेवर आधारलेल्या जातिव्यवस्थेच्या जागी समतेवर आधारलेली लोकशाही व्यवस्था प्रस्थापित होण्यास चालना मिळाली.[२२४] तसेच विवाह, धर्म, अर्थ, शिक्षण राज्य या सामाजिक संस्थांतही परिवर्तन सुरू झाले. नवबौद्धांनी हिंदूविवाह पद्धती नाकारली व बौद्ध विवाहपद्धती स्वीकारली. आंबेडकरांच्या पुरोगामी विचारांमुळे दलितांनी बलुता पद्धतीचा त्याग केला. त्यामुळे ग्रामीण अर्थव्यवस्थेचा चेहरामोहरा बदलला. जे लोक शिक्षणापासून वंचित होते त्यांनी शिक्षण घेणे सुरू केल्याने शिक्षणाचे सर्वत्रीकरण घडून आले. आरक्षणाच्या धोरणामुळे अनुसूचित जाती आणि अनुसूचित जमातींना राजकीय व प्रशासकीय सत्ता मिळाली. परिणामी समाजातील सर्व घटकांना राजकीय सहभाग मिळणे शक्य झाले.[४९६] +डॉ. आंबेडकरांच्या कार्यामुळे अस्पृश्यांना त्यांच्यावर होणाऱ्या अन्यायाची जाणीव झाली. परिणामी त्याच्यांत आत्मविश्वास व आत्मविष्कार निर्माण झाला. आपणच आपल्या विकासासाठी लढा दिला पाहिजे, याची जाणीव झाली. आंबेडकरांनी अस्पृश्यांच्या उन्नतीसाठी राज्यघटनेत ज्या विशेष तरतुदी केल्या, त्यामुळे अस्पृश्यांच्या हक्कांना घटनात्मक वैधता प्राप्त झाली. भारत सरकारच्या विविध समाजकल्याणकारी योजनांचे मोठे श्रेय आंबेडकरांच्या कार्यास जाते. आंबेडकरांच्या प्रयत्नांमुळेच अस्पृश्यांना शिक्षणसंस्था, कायदेमंडळ, पंचायत राज्यव्यवस्था, सरकारी नोकऱ्या इत्यादींमध्ये आरक्षण मिळाले. याचा परिणाम म्हणून अस्पृश्यांमध्ये ऊर्ध्वगामी सामाजिक गतिशीलतेस चालना मिळाली.[४९७] +इसवी सन पूर्व ३ऱ्या शतकात सम्राट अशोकांच्या काळात भारताचा राज्यधर्म असलेल्या बौद्ध धर्माचा ११व्या शतकानंतर भारतात झाला. आंबेडकरांनी बौद्ध धर्म स्वीकारल्याने बौद्ध धर्माच्या प्रसारास चालना मिळाली. महाराष्ट्र, उत्तर प्रदेश, पंजाब, मध्य प्रदेश, गुजरात व इतरही काही राज्यांत लाखो लोकांनी बौद्ध धर्म स्वीकारला, इतरही उच्चशिक्षित लोकही बौद्ध धर्माकडे आकर्षित झाले. त्यांनी बौद्ध तत्त्वज्ञान, साहित्य व पाली भाषा यांच्या अभ्यासाला सुरुवात केली. आंबेडकरांनी बौद्ध धर्म स्वीकारल्याने भारतात बौद्ध धर्माचे पुनरुज्जीवन झाले.[४९६] १९५६ नंतर दरवर्षी अखंडपणे हजारों-लाखोंच्या संख्येने लोक बौद्ध धर्म स्वीकारत आहेत. २००१ ते २०११ च्या जनगणनेवरून भारतातील अनुसूचित जातीमध्ये अत्यंत वेगाने वाढणारा धर्म म्हणजे बौद्ध धर्म होय. २०११ च्या जनगणनेनुसार, एकूण भारतीय बौद्धांत सुमारे १३% पूर्वीपासूनचे म्हणजेच पारंपारिक बौद्ध आहेत तर ८७% नवयानी बौद्ध किंवा नवबौद्ध आहेत. आणि देशातील जवळजवळ ९०% नवयानी बौद्ध हे महाराष्ट्र राज्यात आहेत.[४९८][४९९] +आंबेडकरांच्या प्रयत्नांमुळे दलित चळवळीचा उदय झाला. सुरुवातीस केवळ महार लोकच या चळवळीत सहभागी झाले होते. शिक्षणप्रसाराबरोबरच इतर मागास जातीही आंबेडकरांच्या तत्त्वज्ञानाने प्रभावित झाल्या व त्यांनी त्यांच्या हक्कांसाठी चळवळी सुरू केल्या. दलित चळवळीला आज प्रामुख्याने आंबेडकरी चळवळ किंवा आंबेडकरवादी चळवळ म्हटले जाते.[४९६] +आंबेडकरांच्या जीवनावर व विचारांवर आधारित अनेक पुस्तके, गीते (भीमगीते), स्मारके अशा अनेक गोष्टींची निर्मिती झालेली आहे.[५००] आंबेडकरांच्या प्रेरणेतून देशाच्या प्रत्येक भाषेत आंबेडकरवादी निर्माण झाले आहेत.[५०१] आंबेडकरांवर दरवर्षी अनेक संशोधक आणि साहित्यिक नवनवीन ग्रंथ लिहित असतात.[५०१] विदेशातदेखील आंबेडकरी साहित्याची विशेष मागणी असून, आंबेडकरी साहित्याचा अनुवाद इंग्रजीत मोठ्या प्रमाणात होत आहे. सर्वत्र आंबेडकरांच्या ग्रंथांचा, प्रतिमांचा आणि आंबेडकरी साहित्यांचा प्रचंड खप होतो.[५०१] दीक्षाभूमी आणि चैत्यभूमीवर तर दरवर्षी कोट्यवधी रूपयांची पुस्तके विकली जातात. शिक्षणापासून वंचित ठेवण्यात आलेल्या समाजात आंबेडकरांमुळे ज्ञानर्जनाची वृत्ती निर्माण झाली.[५०१] आंबेडकरांच्या जीवनावर चरित्र लिहून त्यांच्या जीवनावर प्रकाश टाकण्याचे काम जवळपास ११० चरित्रकारांनी केले आहे. चरित्रकारांनी कथा, काव्य, कादंबरी, जातककथा, नाटक व चित्रमयकथा अशा अनेक रचनांमध्ये चरित्र लिहिल्याचे दिसून येते.[५०२] +आंबेडकरांच्या महापरिनिर्वाणानंतर त्यांच्या तत्त्वज्ञानामुळे देशातील शोषित समाज जागृत होत आहे.[४९१][५०१] आंबेडकरांनी भारतात बौद्ध धम्माचे पुनरूज्जीवन केले. ही घटना भारतातील बौद्ध धम्माचे इतिहासाच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वपूर्ण आहे. इतर देशांत विशेषतः बौद्ध राष्ट्रांत आंबेडकरांचे ग्रंथ मोठ्या प्रमाणात वाचले जात आहेत.[५०१] महाराष्ट्र शासनाने प्रकाशित केलेल्या डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर: लेखन आणि भाषणे या २४ खंडाच्या ग्रंथांना जगभरातून मोठी मागणी आहे.[५०१] तैवान देशातील एक बौद्ध संस्था आंबेडकरांच्या धार्मिक ग्रंथांच्या जगातील विविध भाषेत लाखो प्रती प्रकाशित करून त्यांना मोफत वाटत असते.[५०१][५०३] +भीमायन : एक्सपीरियन्सेस ऑफ अनटचेबिलिटी (भीमायन : अस्पृश्यतेचे अनुभव) हे आंबेडकरांचे एक ग्राफिक चरित्र आहे, ज्याला परधन-गोंड कलाकार, दुर्गाबाई व्याम, सुभाष व्याम, आणि लेखक श्रीविज्ञान नटराजन आणि एस. आनंद यांनी बनवले आहे. या पुस्तकात आंबेडकरांच्या लहानपणापासून ते प्रौढत्वापर्यंतच्या अस्पृश्यतेच्या अनुभवांना दर्शवण्यात आले आहे. सीएनएनने त्यास शीर्ष ५ प्रसिद्ध कॉमिक पुस्तकांपैकी एक म्हटले आहे.[५०४] +आंबेडकरांचा अशोकचक्रांकित भीम ध्वज हा बौद्ध व दलित आंदोलनात आंबेडकरवाद्यांद्वारे वापण्यात येत असतो.[७७][५०५] या ध्वजाचा रंग निळा असून तो समतेचे व त्यागाचे प्रतिक मानला जातो. हा ध्वज भारतीय बौद्धांचा प्रतिकध्वज सुद्धा मानला जातो. अनेकदा या ध्वजावर 'जय भीम' शब्द लिहिलेले असतात.[७७] नवयान ही बौद्ध धर्माची एक संकल्पना आंबेडकरांनी तयार केली.[७७] +आंबेडकरांचा जन्मदिन हा आंबेडकर जयंती एक उत्सव म्हणून हा संपूर्ण भारतभर साजरा जातो, तर देशातील अनेक राज्यांत या दिवशी सार्वजनिक सुटी असते. जगातील अनेक देशांत सुद्धा दरवर्षी आंबेडकर जयंती साजरी होती.[५०६] आंबेडकरांची पहिली सार्वजनिक जयंती आंबेडकरानुयायी सदाशिव रणपिसे यांनी १४ एप्रिल १९२८ रोजी पुण्यात साजरी केली होते.[५०७][५०८] महाराष्ट्रात आंबेडकर जन्मदिन "ज्ञान दिवस" म्हणून साजरा केला जातो.[५०९] अमेरिकेतील संयुक्त राष्ट्रसंघामध्ये सन २०१६, २०१७ व २०१८ या वर्षांमध्ये आंबेडकर जयंती साजरी झालेली आहे. संयुक्त राष्ट्रसंघाने आंबेडकरांचा 'वैश्विक प्रणेता" म्हणून गौरव केला आहे.[५१०][५११][५१२][५१३] +आंबेडकर यांच्या जीवनावर व विचारांवर आधारित अनेक चित्रपटांची, दूरचित्रवाणी मालिकांची आणि नाटकांची निर्मिती करण्यात आलेली आहे. इसवी सन २००० मध्ये जब्बार पटेल यांनी इंग्लिश भाषेत डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर चित्रपट दिग्दर्शित केला, ज्यात अभिनेता मामुट्टी हे मुख्य भूमिकेत होते.[५१४] हा चित्रपट राष्ट्रीय फिल्म विकास महामंडळ आणि सरकारच्या सामाजिक न्याय आणि सबलीकरण मंत्रालयाने प्रायोजित केला होता. या चित्रपटाला तीन राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाले होते.[५१५] श्याम बेनेगल यांनी दिग्दर्शित केलेल्या भारतीय संविधानाच्या निर्मितीवरील एक टीव्ही लघु-मालिका संविधान मध्ये आंबेडकरांची प्रमुख भूमिका सचिन खेडेकर यांनी साकारली होती.[५१६] अरविंद गौर यांनी दिग्दर्शित केलेल्या आणि राजेशकुमार यांनी लिहिलेल्या आंबेडकर आणि गांधी नाटकात या दोन मान्यवर व्यक्तिमत्त्वांचा शोध घेतला गेला.[५१७] +आंबेडकर यांच्यावर विविध भाषेत असंख्य नाटके तयार केलेली आहेत. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6494.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6494.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..088f4372b28bb245b006e35ec05cf7f804304483 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6494.txt @@ -0,0 +1,26 @@ + + +डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठ हे महाराष्ट्राच्या छत्रपती संभाजीनगर शहरातील विद्यापीठ आहे. मराठवाडा +विभागातील हे सर्वात प्रमुख विद्यापीठ आहे. +डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी वेरूळ -अजिंठ्यालगतच तत्कालीन औरंगाबाद परिसरात एक मोठे शिक्षण, ज्ञानकेंद्र उभारण्याची योजना आखली होती. प्रामुख्याने आधुनिक शिक्षणापासून वंचित राहिलेल्या समाजातील बहुसंख्यकांसाठी हे नियोजन होते. छत्रपती संभाजीनगर शहराजवळच्या भागाचे नागसेनवन असे नामकरण करून तेथे पीपल्स एज्युकेशन सोसायटीच्या मिलिंद महाविद्यालयाची स्थापना त्यांनी केली. याच परिसरात भारताला स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर १९५८ या वर्षी मराठवाडा विद्यापीठ स्थापन करण्यात आले. पुढे नामांतराच्या लढ्यानंतर शरद पवार मुख्यमंत्री असताना महाराष्ट्र शासनाने १४ जानेवारी १९९४ रोजी मराठवाडा विद्यापीठ याचे नाव बदलून डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठ असा नामविस्तार केला गेला. +आंध्र प्रदेश राज्यातील हैदराबाद येथे उस्मानिया युनिव्हर्सिटी संबंधित सर्व सूचीबद्ध मराठवाड्यामध्ये नऊ महाविद्यालये आहेत. मराठवाडा विभागात जनतेच्या मागणीसाठी विद्यापीठात २७ एप्रिल १९५७ रोजी एक विद्यापीठाची नियुक्ती करण्यात आली आणि अशा विद्यापीठाची स्थापना करण्याबाबतच्या शिफारशी प्रदान करण्यासाठी एक समिती नेमण्यात आली. महाराष्ट्राच्या राज्यपालाने ५ मे १९५८ रोजी मराठवाडा विद्यापीठ कायदा करारावर स्वाक्षरी केली. भारताचे पहिले पंतप्रधान जवाहरलाल नेहरु, २३ ऑगस्ट इ.स. १९५८ रोजी मराठवाडा विद्यापीठाचे उद्घाटन छ्त्रपती संभाजीनगर येथे विद्यापीठ अस्थायी मुख्य इमारतीचे परिसरात केले. +एस.आर. डोंगरेकरी हे पहिले कुलगुरू झाले. उस्मानिया विद्यापीठातून नव्याने स्थापन झालेल्या मराठवाडा विद्यापीठात खालील ९ महाविद्यालयांचे संलग्नीकरण करण्यात आले: +विद्यापीठ परिसर ७२५ एकर (२.९३ चौ. किमी) पसरलेला आहे. हिल्स एक सुंदर पार्श्वभूमी प्रदान करतात. छ्त्रपती संभाजीनगर लेण्या विद्यापीठ परीसरातच आहेत. टेकडीच्या पायऱ्यावरील प्राचीन स्मारक सोनोरी महल (गोल्डन पॅलेस) हे कॅम्पसच्या मध्यभागी आहे, तर बीबी का मकबरा उत्तरेकडे आहे. +ज्ञान संसाधन केंद्र हे विद्यापीठाचे मुख्य वाचनालय आहे. विद्यापीठ लायब्ररी इ.स. १९५८ साली विद्यापीठ ग्रंथालय म्हणून स्थापन झाली. विद्यापीठ ग्रंथालयामध्ये काही जुन्या पुस्तके आहेत ज्यांचे वर्ष १६०० पर्यंत सर्व मार्ग आहेत. अलीकडे नॉलेज रिसर्च सेंटर ने नोएडास्थित कंपनीद्वारे वर्ल्ड ई-बुक लायब्ररीची सदस्यता घेतली आहे ज्यामुळे विद्यार्थ्यांना ३,००,००० पेक्षा अधिक ई-पुस्तके जर्नलंसह इतर दस्तऐवज मिळू शकतील.[२][३] +विद्यापीठाच्या खालील प्रतीकांना विशेष महत्त्व आहे: +शस्त्रांचा डबा विद्यापीठाच्या उद्दीष्टे आणि आदर्शांच्या उचित प्रतिनिधित्वानुसार समजला जाऊ शकतो, ज्यामध्ये प्रामुख्याने शेतीचा व्यवसाय करण्यावर भरवलेले लोक, समृद्ध सांस्कृतिक पार्श्वभूमी आणि ज्ञान आणि शिकण्यावर लक्ष ठेवण्यासाठी दृढ निश्चय आणि आर्थिक आणि औद्योगिक प्रगती साध्य करण्यासाठी त्याच वेळी बोधवाक्य ज्ञानाच्या अवाचनीयतेची पुष्टी करते; अबाधित राहणारी गुणवत्ता म्हणजे स्वतः ज्ञान. +माजी कुलगुरू +विद्यापीठाच्या स्थापनेनंतर व्हाईस-चॅन्सेलर द्वारा दिल्या जाणा-या सेवांचा कालावधी दर्शविणारी यादी. +[६] +डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठामध्ये ४३ विभाग आहेत[७]: +५ ऑगस्ट २००४ रोजी, विद्यापीठाचे उपकेंद्र धाराशिव येथे स्थापित झाले. धाराशिवमधील शासकीय आयुर्वेद महाविद्यालय येथे तात्पुरती सुरुवात केली गेली आहे. +उपसिंटरमध्ये खालील पदव्युत्तर पदवी विभाग आहेत: +विद्यापीठात नामांकित असलेल्या मुला-मुलींसाठी राहण्याची स्वतंत्र निवासस्थाने आहेत.[८] +राष्ट्र निर्मितीत योगदान देणाऱ्या महापुरुषांच्या विचाराने विद्यार्थी प्रेरित व्हावेत व त्यांच्यावर संशोधन कार्य व्हावे, या हेतूने विद्यापीठ निधीतून विविध अध्यासनांची निर्मिती करण्यात आली आहे. +अस्तित्वात असलेल्या अध्यासनांमध्ये अण्णाभाऊ साठे अध्यासन, मौलाना अबुल कलम आझाद अध्यासन, डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर संशोधन केंद्र, बाळासाहेब पवार अध्यासन, गौतम बुद्ध अभ्यास केंद्र, ग्रामीण समस्या संशोधन केंद्र, महात्मा गांधी अध्यासन, ताराबाई शिंदे स्त्री अभ्यास केंद्र, महात्मा फुले अध्यासन, शहीद भगतसिंग अभ्यास केंद्र, राजर्षी शाहू महाराज संशोधन केंद्र, वसंतराव नाईक अध्यासन, छत्रपती शिवाजी महाराज अध्यासन अशा १३ अध्यासनांचा समावेश आहे. +महात्मा फुले अध्यासन हे २५ वर्षांपूर्वीहून अधिक वर्षे कार्यरत आहे. या केंद्राचे तेवढे भरीव योगदान राहिलेले आहे. पा.बा. सावंत हे या अध्यासन केंद्राचे संस्थापक संचालक होते. त्यानंतर प्रा. बा.ह. कल्याणकर यांनी या अध्यासन केंद्राची धुरा सांभाळली. +बा.ह. कल्याणकर व पा बा. सावंत यांनी या अध्यासन केंद्राच्या माध्यमातून संपूर्ण मराठवाड्यात प्रबोधनाचे कार्य केले आहे. +विद्यमान (इ.स. २०१६) कुलगुरू डॉ. बी.ए.चोपडे यांच्यासमोर अध्यासनांच्या संचालकांची फेररचना करण्याचे मोठे आव्हान होते. +विद्यार्थी संघटना किंवा अन्य काही मार्गाने विद्यापीठाकडे मागणी आल्यामुळे नवीन अध्यासनांना तत्त्वत: मान्यता देण्यात आली आहे. यामध्ये गोपीनाथ मुंडे सेंटर फॉर रूरल डेव्हलपमेंट सेंटर, विलासराव देशमुख अध्यासन केंद्र, यशवंतराव चव्हाण अध्यासन केंद्र, उस्मानाबाद येथे विद्यापीठ उपकेंद्राच्या ठिकाणी भाई उद्धवराव पाटील अध्यासन केंद्र, गोविंदभाई श्रॉफ अध्यासन केंद्रांचा समावेश आहे. यापैकी गोपीनाथ मुंडे यांच्या नावे सुरू करण्यात येणाऱ्या अध्यासन केंद्रासाठी विद्यापीठाने अर्थसंकल्पात ५ लाख रुपयांची तरतूदही करून ठेवली आहे. +त्याच प्रमाणे जैन अध्यासन केंद्र सुरू करण्याचा मानस आहे +इ.स. २०१६ मध्ये लिबरल आर्ट मध्ये पुरातत्त्व विद्या हे नवीन विभाग सुरू झाला आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6568.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6568.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..15e6173331241c519056a78eb5b4510c9ddcd5c4 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6568.txt @@ -0,0 +1,6 @@ + + +डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर हा जब्बार पटेल यांनी दिग्दर्शित केलेला मूळ इंग्रजी चित्रपट आहे. सामाजिक न्याय मंत्रालय भारत सरकार आणि महाराष्ट्र शासन यांनी ८.९५ कोटी रुपये अर्थसहाय्य दिले आहे. या चित्रपटात डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांची भूमिका प्रसिद्ध दक्षिण अभिनेता मामूट्टी यांनी साकारली आहे. हा चित्रपट इंग्रजी व हिंदी व्यतिरिक्त मराठी, तमिळ, तेलुगू, पंजाबी, बंगाली, उडिया व गुजराती या भाषांत डब झालेला आहे.[१][२][३][४][५][६] +या चित्रपटाची आंतरराष्ट्रीय स्तरावरही दखल घेतली गेली. दलित, महिला या समाजातील एकेकाळच्या उपेक्षित समाजघटकांच्या मूक वेदनेची कथा त्यांनी पडद्यावर अत्यंत सशक्तपणे मांडली. उंबरठा आणि डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्यावरील आंबेडकर हा चित्रपट भारतीय चित्रपटसृष्टीच्या इतिहासातील सुवर्णपाने आहेत.[७] +या चित्रपटास १९९९ मध्ये ३ राष्टीय पुरस्कार मिळाले आहेत. +‎ diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6576.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6576.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9a11dfda607b60f4b92119fb1670daddff994aec --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6576.txt @@ -0,0 +1 @@ +डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर जीवनगौरव पुरस्कार हा आंबेडकराईट मुव्हमेंट ऑफ कल्चर अँड लिटरेचरतर्फे दिला जातो. दहा हजार रुपये रोख, सन्मानपत्र, शाल व स्मृतिचिन्ह असे पुरस्काराचे स्वरूप आहे.[१] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6592.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6592.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..be0d9fd0a8491430493d807a7da7cba5c080ae22 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6592.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर कला, वाणिज्य व विज्ञान महाविद्यालय हे महाराष्ट्रातील ब्रम्हपुरी येथे असलेले एक पदवीधर आणि पदव्युत्तर शिक्षण देणारे महाविद्यालय आहे. राजाभाऊ खोब्रागडे यांच्याद्वारे त्याची स्थापना १९७२ साली झाली. हे महाविद्यालय डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठाशी संलग्न आहे.[१] +विद्यापीठ अनुदान आयोग (यूजीसी) द्वारे महाविद्यालयाची मान्यता आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6611.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6611.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a268f009de37c1399acdcfa637f7ab636a966aa9 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6611.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर समाज भूषण पुरस्कार हा महाराष्ट्र शासनाच्या सामाजिक न्याय विभागाद्वारे दिला जाणारा एक पुरस्कार आहे. अनुसूचित जाती, अनुसूचित जमाती, विमुक्त जाती, भटक्या जाती व इतर मागासवर्गीय यांच्यासाठी तसेच शारीरिक आणि मानसिक दृष्ट्या अपंग, कुष्ठरोगी, पीडीत, दुर्लक्षित या गरजूंची निष्ठेने सेवा करून सामाजिक क्षेत्रात मौलिक कार्य करणाऱ्या सेवाभावी व्यक्ती व सामाजिक संस्थांचा त्यांनी केलेल्या कामाचा यथोचित गौरव व्हावा व कामाची दाद घ्यावी यासाठी शासनाने १९७१-७२ पासून हा पुरस्कार देण्याची योजना कार्यान्वीत केली आहे. तर १९८९ पासून संस्थाना पुरस्कार देण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. पूर्वी या पुरस्काराचे नाव डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर दलित मित्र पुरस्कार असे होते.[१] +दरवर्षी ५१ व्यक्ती व १० संस्थाना पुरस्कार देण्यात येतो. २ एप्रिल २०१२ च्या शासन निर्णयान्वये या पुरस्काराचे नाव ‘डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर समाज भुषण’ असे करण्यात आले आहे.[२] +महाराष्ट्र शासनाने हा पुरस्कार प्रदान करण्यासाठी खालील निकष व अटी ठरवलेल्या आहेत.[३] +या पुरस्कारासाठी शिफारश पद्धती खालीलप्रमाणे आहे.[३] +पुरस्काराची रक्कम प्रती व्यक्ती रू. १५,०००/- व प्रती संस्था रू. २५,०००/- एवढी निश्चित केलेली आहे. हा पुरस्कार दरवर्षी ५१ व्यक्ती व १० संस्थाना डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या जन्मदिनी १४ एप्रिल - आंबेडकर जयंती रोजी प्रदान करण्यात येतो.[३] +राज्यातील एकूण ६१ जणांना आणि सहा संस्थांना २०१७-१८ साठीचे पुरस्कार जाहीर करण्यात आले आहेत. यामध्ये खालील मराठवाड्यातील व्यक्तींचा समावेश आहे.[५] +- कवी-बादशाह सैय्यद diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6642.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6642.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7c57def0d6ed7a1cd6b19e5085651b91ebc4315a --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6642.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +डॉ. बाळासाहेब सावंत कोकण कृषी विद्यापीठ महाराष्ट्राच्या दापोली गावातील कृषी विद्यापीठ आहे. याची स्थापना वसंंतराव नाईक सरकारने १८ मे, इ.स. १९७२ रोजी कोकण कृषी विद्यापीठ नावाने केली. कृृृषी औद्योगिकीकरण व शेतकरी सक्षमीकरणासााठी हरितक्रांतीचे जनक वसंतराव नाईक यांनी पहिल्यांदाच चार कृषी विदयापिठाची स्थापना केली. त्यापैकी असलेले हेे एक कृषी विद्यापीठ. पुढे या विदयापिठाचे नाव १२ फेब्रुवारी, इ.स. २००१ रोजी याचे पी.के. सावंत असे नामकरण केले गेले. +साचा:Template for discussion/dated \ No newline at end of file diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6660.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6660.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..707caad82dee5d9649253a53535935b7f721b518 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6660.txt @@ -0,0 +1,3 @@ + + +डॉ. बी. आर. आंबेडकर नॅशनल राष्ट्रीय तंत्रज्ञान संस्थान, जालंधर (संक्षिप्तमध्ये: एनआयटी जालंधर किंवा एनआयटीजे) हे जालंधर, पंजाबमधील एक सार्वजनिक अभियांत्रिकी संस्थान आहे. हे भारतातील ३१ राष्ट्रीय तंत्रज्ञान संस्थानापैकी एक आहे. पंजाब आणि भारत सरकार यांच्यात संयुक्त उपक्रम म्हणून मूळतः पंजाब प्रादेशिक अभियांत्रिकी महाविद्यालय, जालंधर (पीईआरसी) या नावाखाली या संस्थानाची इ.स. १९८७ मध्ये स्थापना केली गेली. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6663.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6663.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..00ed17ec04db285b11ca92ad0933782da9fb2fdd --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6663.txt @@ -0,0 +1,4 @@ + + + +डॉ. बी.आर. आंबेडकर विद्यापीठ दिल्ली (संक्षिप्तमध्ये: एयूडी; जूने नाव: भारतरत्न डॉ. बी.आर. आंबेडकर विद्यापीठ) हे दिल्लीतील एक विद्यापीठ आहे. या विद्यापीठाची स्थापना दिल्ली विधानसभेच्या एका अधिनियमाद्वारे दिल्ली सरकारने केली.[१] या विद्यापीठाचे ऑगस्ट २००८ मध्ये कामकाज सुरू झाले. हे एक एकात्मिक गैर-संबद्ध विद्यापीठ आहे ज्याचा मुख्य उपक्रम पदवीपूर्व आणि पदव्युत्तर अभ्यासक्रमांवरील असून मानवीय आणि सामाजिक विज्ञान या विषयावरील संशोधन आहे. याला दिल्लीच्या एनसीटीच्या राज्य सरकारद्वारे पूर्णपणे वित्तपुरवठा केला जातो. हे विद्यापीठ आता केंद्र सरकारचे सहाय्य मिळविण्यासाठी पात्र ठरले आहे.[२] हे विद्यापीठ राष्ट्रीय मूल्यांकन आणि मान्यता परिषदेने 'अ' श्रेणीबद्ध केले गेले आहे.[३] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6672.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6672.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..44fc5ad1026b7ec0d14b2fbf1d4262b2467debc0 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6672.txt @@ -0,0 +1 @@ +डॉ. बी.एम.एन कॉलेज ऑफ होम सायन्स हे महिला विद्यापीठाशी संलग्न महाविद्यालय आहे. महेश्वरी उद्यान, माटुंगा येथे अरोरा चित्रपट गृहाच्या मागे हे महाविद्यालय आहे. होम सायन्सच्या पदवी बरोबरच संगणक, कायदा, नर्सिंग, उपयोजित कला इत्यादी अनेक अभ्यासक्रमांचे येथे शिक्षण दिले जाते. त्याच बरोबर कनिष्ट महाविद्यालय याच संकुलात आहे. विद्यार्थिनींसाठी १७ प्रकारच्या सेवा सुविधा येथे आहेत. यामध्ये उपहार गृह, ग्रंथालय, सुसज्ज प्रयोग शाळा, स्मार्ट फळे त्याच बरोबर राष्ट्रीय सेवा योजना, आंतर महाविद्यालयीन उत्सव (आकांशा, टेकझोन) व क्रीडा इत्यादी विविध उपक्रमातून मुलींचा व्यक्तिमत्त्व तसेच सर्वांगीण विकास केला जातो. संकुलामध्ये डॉक्टर तसेच सल्लागार उपलब्ध असतात. नॅक अ दर्जा (3.६४/ ४ ) मिळालेला आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6688.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6688.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9e8b398abfa063e020c1d200f3e65159c2f73beb --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6688.txt @@ -0,0 +1 @@ +डॉ. भीमराव आंबेडकर विमानतळ, संक्षिप्तमध्ये बी. आर. आंबेडकर विमानतळ किंवा मेरठ विमानतळ हे उत्तर प्रदेश मधील गागोल मेरठपासून ९ कि.मी. अंतरावर पोर्टापूर मध्ये स्थित आहे. ४७ एकर क्षेत्रावर पसरलेले व प्रादेशिक उड्डाणांसाठी वापरलेले जाणारे विमानतळ आहे. विमानतळाच्या विकासासाठी उत्तर प्रदेश सरकारने फेब्रुवारी २०१४ मध्ये भारतीय विमानतळ प्राधिकरण (एएआय) सह एक सामंजस्य करार केला होता. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6715.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6715.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5859096ab475c6ab358a3e48569c69a48e025b00 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6715.txt @@ -0,0 +1,6 @@ +डॉ. राजेंद्र प्रसाद केंद्रीय कृषी विद्यापीठ (पूर्वीचे नाव राजेंद्र कृषी विद्यापीठ), हे सार्वजनिक केंद्रीय कृषी विद्यापीठ आहे आणि भारत सरकारद्वारे राष्ट्रीय महत्त्वाची संस्था म्हणून मान्यताप्राप्त आहे. हे पुसा, समस्तीपूर जिल्हा, बिहार येथे आहे. +डॉ. राजेंद्र प्रसाद केंद्रीय कृषी विद्यापीठ (पूर्वी, राजेंद्र कृषी विद्यापीठ) मूळतः भारतातील पहिली-इम्पीरियल कृषी संशोधन संस्था म्हणून स्थापन करण्यात आले होते. +कृषी संशोधन संस्था आणि महाविद्यालयाची पायाभरणी लॉर्ड कर्झन यांनी १ एप्रिल १९०५ रोजी हेन्री फिप्स, जूनियर, एक अमेरिकन समाजसेवी यांच्या आर्थिक सहाय्याने केली होती. +१९३४ मध्ये, बिहारमध्ये मोठ्या भूकंपानंतर आणि मुख्य इमारतींचे गंभीर नुकसान झाल्यानंतर, इम्पीरियल इन्स्टिट्यूट नवी दिल्लीतील नवीन पुसा कॅम्पसमध्ये हलविण्यात आले आणि ते अखेरीस भारतीय कृषी संशोधन संस्था बनले. +११ मे २०१६ रोजी भारताच्या संसदेने केंद्रीय विद्यापीठ विधेयक मंजूर केले. त्यामुळे हे केंद्रीय कृषी विद्यापीठात श्रेणीसुधारित करण्यात आले आहे आणि त्याला डॉ. राजेंद्र प्रसाद केंद्रीय कृषी विद्यापीठ असे नाव देण्यात आले. [१] +विद्यापीठात कृषी, पशुवैद्यकीय आणि प्राणी विज्ञान, कृषी अभियांत्रिकी, मूलभूत विज्ञान, मानविकी आणि गृहविज्ञान या पाच विद्याशाखा आहेत. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6724.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6724.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..68e8712327d7c10337bed26fb209a99c7de11aeb --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6724.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +रामकृष्ण गोपाळ भांडारकर (जुलै ६, १८३७ - ऑगस्ट २४, १९२५) हे संस्कृत पंडित, मराठी शिक्षणतज्ज्ञ, समाजसुधारक व प्रार्थना समाजाचे कार्यकर्ते होते. +भांडारकरांचा जन्म जुलै ६, १८३७ रोजी महाराष्ट्रात मालवण येथे झाला. त्यांचे शिक्षण मालवण, रत्‍नागिरी, मुंबई येथे झाले. काही काळ शाळांमध्ये मुख्याध्यापक म्हणून काम केल्यानंतर त्यांना मुंबईच्या एल्फिन्स्टन महाविद्यालयात आणि नंतर पुण्याला डेक्कन कॉलेजामध्ये संस्कृत भाषेचे प्राध्यापक म्हणून नेमणूक मिळाली. इ.स. १८९२ साली डेक्कन कॉलेजातून ते निवृत्त झाले. पुढे इ.स. १८९३-९५ सालांदरम्यान ते मुंबई विद्यापीठाचेकुलगुरू होते. ते विधवाच्या विवाहाचे पुरस्कर्ते होते ज्या काळात पाली, मागधी यांसारख्या प्राकृत भाषांचा अभ्यास करणारे दुर्मीळ होते, त्या काळात डॉ. भांडारकरांनी प्राकृत भाषा, ब्राह्मी, खरोष्टी या लिप्या वगैरेंचे संपूर्ण ज्ञान मिळवून भारताच्या इतिहासाचे संशोधन केले, आणि लुप्तप्राय झालेला इतिहासाची पुनर्मांडणी करून तो प्रकाशात आणला. भारतातील हस्तलिखित ग्रंथांचा शोध घेऊन त्यांना प्रकाशित करण्याचे काम तत्कालीन सरकारने भांडारकरांवर सोपवले. त्यांनी पाच जाडजूड ग्रंथ लिहून हे काम बऱ्याच प्रमाणात साध्य केले. पुरातत्त्वशास्त्राचा इतिहास अभ्यास करणारे संशोधक त्यांचे ग्रंथ आजही प्रमाण मानतात. +१८८३साली व्हिएन्नामध्ये भरलेल्या प्राच्यविद्या विद्वानांच्या परिषदेत हजर राहिलेल्या भांडारकरांच्या अभ्यासाचा आवाका पाहून तेथले सरकार तसेच जागतिक विद्वान अचंबित झाले आणि त्यांनी भांडारकरांना सी.आई.ई. (Companion of the Order of the Indian Empire) ही पदवी देऊन सन्मानित केले. त्या पहिल्या युरोपीय प्राच्यविद्या परिषदेत भांडारकरांनी नाशिकजवळील लेण्यांमधल्या शिलालेखांचा अर्थ विशद करून सांगितला. या घटनेमुळे युरोपात प्राच्यविद्या विशारद म्हणून त्यांच्या कार्याची महती पसरली आणि त्यांना डॉक्टर ऑफ लेटर्स सह अनेक मानद सन्मान मिळाले. भांडारकरांनी प्राच्यविद्याविषयक विपुल ग्रंथरचना केली. भांडारकरांच्या ८०व्या वाढदिवसानिमित्त त्यांच्या विद्यार्थ्यांनी त्यांच्या नावाने पुण्यात इ.स. १९१७ मध्ये भांडारकर प्राच्यविद्या संशोधन संस्था स्थापन करून तिची सुरुवात केली. + +१. कर्नाटकी, श्री. ना. गुरुवर्य डॉ. भांडारकर ह्यांचे चरित्र, पुणे, १९२७. +२. वैद्य, द्वा. गो. संपा., रा. गो. भांडारकर ह्यांचे धर्मपर लेख व व्याख्याने, मुंबई, १९१९. +३. वैद्य, द्वा. गो. प्रार्थनासमाजाचा इतिहास, मुंबई, १९२७. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6778.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6778.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fe7b850db959fb50b11921e220d4cda170cba279 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6778.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +होमी भाभा राष्ट्रीय संस्था (एचबीएनआय) हे महाराष्ट्रातील एक अभिमत विद्यापीठ आहे जे अणु उर्जा विभागाने स्थापित केले आहे. हे त्याच्या अनेक घटक संस्थांच्या शैक्षणिक कार्यक्रमांना एकत्रित करते. +दुसरा मजला, बी.ए.आर.सी. ट्रेनिंग स्कूल कॉम्प्लेक्स, अणुशक्तीनगर, मुंबई +भारतात अभिमत विद्यापीठांची मानव संसाधन विकास मंत्रालयाने तीन श्रेणींमध्ये विभागणी करण्यात आली आहे ज्यात हे सर्वोत्तम अशा 'अ' श्रेणीत मानांकित केले गेले आहे. [१] +"केंद्रीय शिक्षण संस्था (प्रवेशात आरक्षण) अधिनियम, २००६"च्या कलम ४ (बी) नुसार होमी भाभा राष्ट्रीय संस्था, मुंबई आणि त्यातील घटक संघटना ही उत्कृष्ट संस्था आहेत. [२] +नॅकने या विद्यापीठाला १० मे, २०२० पर्यंत वैध 'अ' दर्जा ४ गुणांच्या प्रमाणात ३.३३ च्या सीजीपीएसह मान्यता दिली आहे. [३] +या विद्यापीठाच्या भारतात एकूण ११ संस्था आहेत. +अधिकृत संकेतस्थळ diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_68.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_68.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fe4636c2b8cd453f6d1452fccdf9c24021dd2963 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_68.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +७ मे, इ.स. २००५ +दुवा: [१] (इंग्लिश मजकूर) + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6804.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6804.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f299c40cb7a26b1abf20780966f1f5e29dd0806c --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6804.txt @@ -0,0 +1,13 @@ + + +डॉ. योगेश कुलकर्णी हे विज्ञान आश्रमचे कार्यकारी संचालक आहे.[१]ते विविध शैक्षणिक उपक्रमांमध्ये सहभागी आहेत जसे की साक्षरता आंदोलन आणि झोपडपट्टीला त्यांच्या महाविद्यालयीन काळात शिक्षणाची ऑफर दिली जात आहे. व्यवस्थापन पदव्युत्तर पदवी मिळाल्यानंतर त्यांनी तीन वर्षांसाठी बहुराष्ट्रीय कंपनीत काम केले आणि नंतर त्यांनी शिक्षणासाठी आपल्या जोरावर काम केले आहे आणि 'विज्ञान आश्रम' मध्ये सहभागी होण्याचा निर्णय घेतला. ते 'ग्रामीण विकास माध्यमिक शिक्षण प्रणाली' नावाची एक अद्वितीय पुढाकार करत आहेत. आश्रम, 'इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ एज्युकेशन'चे केंद्र पुणे, जे 'शिक्षण' आणि 'ग्रामीण विकास' एकत्रित करते. हे औपचारिक शाळांमध्ये तसेच अनौपचारिक केंद्रांमध्ये देखील लागू केले आहे. +त्यांनी महाराष्ट्र आणि कर्नाटक राज्यातील १७ जिल्ह्यांमध्ये ६००० पेक्षा जास्त विद्यार्थ्यांचा समावेश असलेल्या ७२ शाळांमध्ये 'आरडीईएस' कार्यक्रमाची संकल्पना केली आहे. +शिक्षणात तंत्रज्ञानाचा वापर करण्यासाठी ते चळवळीत सहभागी आहेत. त्यांनी आपल्या टीम सदस्यांसह भारतीय प्रादेशिक भाषांमधील प्रादेशिक भाषेतील शैक्षणिक साहित्य आणि अनेक शैक्षणिक सीडी रोम विकसित केले. भटक्या जमाती शिक्षित करण्यासाठी त्यांनी माहिती व संप्रेषण तंत्रज्ञानाचा वापर केला.ते ग्रामीण युवकांना योग्य ग्रामीण तंत्रज्ञानासाठी शैक्षणिक कार्यक्रम आयोजित करत आहेत आणि त्यांच्या स्वतःच्या उपक्रमांची सुरुवात करू शकतात. तसेच ४ राज्यातील १२२ शाळांत 'मुलभूत तंत्रज्ञान परिचय' (IBT) (आयबीटी) कार्यक्रमाची अंमलबजावणी केली आहे ज्यात विद्यार्थी त्यांच्या शिक्षणाचा एक भाग म्हणून गावातील विविध विकासाच्या आव्हानांवर काम करतात. वास्तविक जीवनातील परिस्थितीमध्ये 'शिकत असताना शिकून' ते शिकतात. +विज्ञान आश्रम योग्य ग्रामीण तंत्रज्ञान आणि १९८३ पासून अनौपचारिक शिक्षणाच्या क्षेत्रात कार्यरत आहे. व्हीएने अनेक कमी खर्चिक तंत्रज्ञाने विकसित केली आहेत आणि प्रशिक्षित शेकडो तरुणांना विविध कौशल्ये विकसित केली आहेत. व्हीए ने आयबीटी प्रोग्राम देखील विकसित केला. हे अभ्यासक्रमाचा भाग बनले आणि आता महाराष्ट्रातील मुख्य विषय. व्ही अ. विश्वास ठेवतो की वास्तविक विकास हा बुद्धीचा विकास आणि हाताळण्याची क्रिया आहे विकास बुद्धीचा जलद मार्ग. म्हणूनच औपचारिक शाळांमध्ये 'करत असताना शिकणे' +शिकण्याच्या पद्धतीचा अभ्यास करताना 'ग्रामीण असताना' ग्रामीण तरुणांनादेखील शाळा सोडल्या जातात आणि उद्योजकांना वगळता ' त्यापैकी अनेक नवीन कल्पनांसह येतात आणि त्यांच्या पातळीवर शोधक बनतात. औपचारिक शाळांमधील, हे दृष्टिकोन ड्रॉपएट्स कमी करण्यात मदत करते, अभ्यासक्रमासंबंधी विषयातील समज वाढते आणि स्थानिक गरजा आधारित नवीन नवकल्पना तयार होतात. +• २००८ मध्ये 'अनौपचारिक शिक्षण' श्रेणीत युनेस्कोचा पुरस्कार. +• डेव्हलपमेंट मार्केटप्लेस पुरस्कार २००७ +• जागतिक बँकेच्या युवक ते युवा इनोव्हेशन अवॉर्ड २००७ +• २००९ च्या मेसर्स जीकेएन सिंटर मेटल लि. यूकेने तयार केलेल्या विकास कल्पना स्पर्धेचे प्रथम पारितोषिक. + +http://puneinternationalcentre.org/innovators/dr-yogesh-kulkarni/ Archived 2018-08-02 at the Wayback Machine. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6835.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6835.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..77a964bd28c283f2ecde3d88684f063da49849c7 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6835.txt @@ -0,0 +1,24 @@ +सर्वपल्ली राधाकृष्णन (तथा सर्वपल्ली राधाकृष्णय्या; [२] ५ सप्टेंबर १८८८ - १७ एप्रिल १९७५) हे एक भारतीय तत्त्वज्ञ आणि राजकारणी होते. त्यांनी १९६२ ते १९६७ पर्यंत भारताचे दुसरे राष्ट्रपती म्हणून आणि १९५२ ते १९६२ पर्यंत भारताचे पहिले उपराष्ट्रपती म्हणून काम केले. ते १९४९ ते १९५२ पर्यंत सोव्हिएत युनियनमधील भारताचे दुसरे राजदूत देखील होते. तसेच १९३९ ते १९४८ पर्यंत ते बनारस हिंदू विद्यापीठाचे चौथे कुलगुरू होते. +राधाकृष्णन हे विसाव्या शतकातील तुलनात्मक धर्म आणि तत्त्वज्ञानाचे सर्वात प्रतिष्ठित विद्वानांपैकी एक होते. [३] [web १] ते १९२१ ते १९३२ या काळात कलकत्ता विद्यापीठातील किंग जॉर्ज पंचम मानसिक आणि नैतिक विज्ञान या विभागाचे अध्यक्ष होते. तसेच ऑक्सफर्ड विद्यापीठातील पूर्व धर्माचे स्पॅल्डिंग चेअर आणि नैतिकता विभागाचे १९३६ ते १९५२ पर्यंत ते अध्यक्ष होते. [४] +राधाकृष्णन यांचे तत्त्वज्ञान अद्वैत वेदांतावर आधारित होते. त्यांनी या परंपरेची समकालीन आकलनासाठी पुनर्व्याख्या केली. [web १] ज्याला ते "अज्ञात पाश्चात्य टीका" म्हणायचे, त्याच्यापासून त्यांनी हिंदू धर्माचा बचाव केला. समकालीन हिंदू ओळख निर्माण करण्यात राधाकृष्णन यांनी योगदान दिले. [५] भारत आणि पश्चिम जग अशा दोन्ही देशांमध्ये हिंदू धर्माची समज निर्माण करण्यात त्यांचा मोठा प्रभाव होता. भारत आणि पश्चिम जग यांच्यामध्ये पूल बांधणारी व्यक्ती म्हणून त्यांनी नावलौकिक मिळवला. [६] +राधाकृष्णन यांना त्यांच्या आयुष्यात अनेक उच्च पुरस्कारांनी सन्मानित करण्यात आले. १९३१ मध्ये नाइटहूड, १९५४ मध्ये भारतातील सर्वोच्च नागरी पुरस्कार असलेला भारतरत्न आणि १९६३ मध्ये ब्रिटिश रॉयल ऑर्डर ऑफ मेरिटचे मानद सदस्यत्व त्यांना बहाल केले गेले. हेल्पेज इंडिया या भारतातील वृद्ध वंचितांसाठी एक ना-नफा संस्था असलेल्या संस्थापकांपैकी ते एक होते. राधाकृष्णन यांचा असा विश्वास होता की "शिक्षक हे देशातील सर्वोत्तम बुद्धिवंत असावेत." १९६२ पासून, त्यांचा जन्मदिवस भारतात दरवर्षी ५ सप्टेंबर रोजी शिक्षक दिन म्हणून साजरा केला जातो. [web २] +डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन यांचा जन्म ५ सप्टेंबर १८८८ रोजी मद्रास प्रेसिडेन्सी मधील चित्तोर जिल्ह्यातील तिरुत्तनी या ठिकाणी झाला. मद्रास ख्रिचन कॉलेज मधून त्यांनी पदवीचे शिक्षण घेऊन त्याच कॉलेज मधून पदवीत्तर शिक्षण घेतले. +डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन यांनी शिक्षण पूर्ण झाल्यानंतर सुरुवातीस सहाय्यक प्राध्यापक आणि नंतर प्राध्यापक म्हणून अनुक्रमे मद्रास प्रेसिडेन्सी कॉलेज आणि म्हैसूर विद्यापीठामध्ये १९१८ - १९२१ दरम्यान काम केले. म्हैसूर विद्यापीठाने राधाकृष्णन यांचा तत्त्वज्ञानाचे प्राध्यापक म्हणून गौरव केला. +१९२१ - १९३१ या दरम्यान कोलकत्ता विद्यापीठाने त्यांना तत्त्वज्ञानाचे प्राध्यापक म्हणून नियुक्त केले. +राधाकृष्णन १९३१ - १९३६ मध्ये आंध्र विद्यापीठाचे कुलगुरू झाले. १९३९ मध्ये पंडित मदन मोहन मालविययांच्या विनंतीवरून त्यांनी बनारस विद्यापीठाचे कुलगुरू म्हणून सूत्र हाती घेतले. ते १९४८ पर्यंत बनारस विद्यापीठाचे कुलगुरू राहिले. +कोलकत्ता विद्यापीठ आणि बनारस विद्यापीठ या दोन्ही विद्यापीठात काम पाहत असताना डॉ. राधाकृष्णन यांनी प्राध्यापक पदाचा त्याग केला नाही. कोलकत्ता विद्यापीठातील आठवडाभराचे अध्यापनाचे दिवस सांभाळून शनिवार आणि रविवार हे दोन दिवस ते बनारस विद्यापीठाचेही प्रशासकीय कारभार पाहत असत. +ऑक्सफर्ड विद्यापीठात दरवर्षातून काही महिने अशाप्रकारे २० वर्षे त्यांनी अध्यापनाचे कार्य केले. राधाकृष्णन यांच्यासाठी ऑक्सफर्ड विद्यापीठात (१९३६ - १९५२) विद्यासन निर्माण केले. +डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन यांनी शैक्षणिक कारकिर्दी मध्ये यश मिळवल्यानंतर त्यांची राजकीय कारकीर्द सुरू झाली. डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन हे स्वतंत्र भारताचे पहिले उपराष्ट्रपती होते. ते १३ मे १९५२ - १२ मे १९६२ पर्यंत उपराष्ट्रपती राहिले. भारताने १९५४ साली त्यांना 'भारतरत्न' हा किताब देऊन त्यांना गौरविले. +त्याचप्रमाणे ते स्वतंत्र भारताचे दुसरे राष्ट्रपती (१३ मे १९६२ - १३ मे १९६७) होते. +भारतरत्न, माजी राष्ट्रपती आणि शिक्षक डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन यांची जयंती दरवर्षी ५ सप्टेंबर रोजी शिक्षक दिन म्हणून साजरी केली जाते. शिक्षणाबद्दल डॉ. राधाकृष्णन यांना अतिशय जिव्हाळा होता. शिक्षण क्षेत्रात अधिकाधिक विकास घडून यावा यासाठी ते आयुष्यभर प्रयत्नशील होते. +चांगल्या शिक्षकांचा सन्मान हा संस्कृतीचा, सत्याचा व ज्ञानाचा सन्मान आहे. समाजाचा विकास सत्तेने होत नाही, यंत्राने होत नाही तर तो आदर्श शिक्षकांमुळे होत असतो. शिक्षकांचे महत्त्व असाधरण आहे हे जाणल्याशिवाय आपली तांत्रिक व यांत्रिक प्रगती होणार नाही. +ज्या देशामध्ये शिक्षकाला सर्वत्र मान व प्रतिष्टा असते तेथील प्रज्ञावंत माणसे शिक्षण क्षेत्रातच अधिकाधिक आढळून येतात. असे देश सर्वांगीण प्रगती करू शकतात. समाजाला सुसंस्कृत करणारा शिक्षक हा देशाचा आधार आणि दिलासा आहे. त्यामुळे नागरिकांनी या पवित्र व्यवसायाचा सन्मान केला पाहिजे. +एक कुलगुरू हा गुरुकुलाचा आद्य आचार्य असावयास हवा. ज्ञानाने, तापाने, चारित्राने तो सगळ्यांच्या अग्रस्थानी असावा. हे वाक्य कुलगुरू, प्राध्यापक, आणि एक शिक्षक म्हणून डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन यांना पूर्णतः लागू होते. एक शिक्षक शिष्याला ज्ञान देताना परिपूर्ण असावा असे त्यांचे मत होते. डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन यांनी अनेक विषयांचा अभ्यास केला होता. +संस्कृत भाषेचा अभ्यास करून त्यांनी प्रस्थानत्रयी आणि समग्र भाष्यग्रंथ अभ्यासले. पश्चिमेकडचे तत्त्वज्ञानातील प्लेटो, प्लॉटनिस, कान्ट, ब्रॅडले यांच्यासारख्या तत्त्वज्ञांच्या ग्रंथांचा त्यांनी अभ्यास केला. त्याचप्रमाणे इंग्रजी साहित्यातील शेक्सपिअर, कोलारीज, ब्राउनिंग, वॊल्ट विटमन इत्यादी साहित्यिकांच्या लेखन शैलीचा त्यांनी अभ्यास केला. तसेच गटे, डानटे, होमर यांसारख्या महाकवींची काव्यसृष्टी अनुभवली. त्यामुळे एक परिपूर्ण शिक्षक म्हणून संपूर्ण जगाने डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन यांचा गौरव केला. +डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन हे स्वतः एक उत्तम शिक्षक असल्यामुळे त्या पेशाबद्दल वाटणारे प्रेम आणि त्यासाठी केलेले ४० वर्षांचे कार्य यांचा सन्मान करण्यासाठी भारत सरकारने ५ सप्टेंबर हा त्यांचा जन्मदिवस 'शिक्षकदिन' म्हणून साजरा करण्याचे जाहीर केले. +(१९५४) :' भारतरत्‍न' पुरस्काराने सन्मानित. +राधाकृष्णन यांचे ग्रंथलेखन[७] +हयात तत्त्ववेत्त्यांचे ग्रंथालय या ग्रंथमालेत डॉ. राधाकृष्णन यांच्यावर १९५२ साली THE PHILOSOPHY OF SARVEPALLI RADHAKRISHNAN Archived 2016-02-27 at the Wayback Machine. प्रकाशित झाला. + + सर्वपल्ली राधाकृष्णन · झाकिर हुसेन · वराहगिरी वेंकट गिरी · गोपाल स्वरूप पाठक · बी.डी. जत्ती · मोहम्मद हिदायत उल्लाह · रामस्वामी वेंकटरमण · शंकर दयाळ शर्मा · के.आर. नारायणन · कृष्णकांत · भैरोसिंह शेखावत · मोहम्मद हमीद अंसारी · व्यंकय्या नायडू · जगदीप धनखड +चुका उधृत करा: "web" नावाच्या गटाकरिता खूणपताका उपलब्ध आहेत, पण संबंधीत खूण मिळाली नाही. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6845.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6845.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5147f5c2558b351cf7e061a3b04711550a30fbcf --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6845.txt @@ -0,0 +1,7 @@ + + +डॉक्टर ह्या लेखासाठी पहा वैद्य.वैद्य ह्या मराठी शब्दाचे इंग्रजी समानार्थी रूप.एक वैद्य ह्या अर्थाने संबोधीले जाते. +डॉक्टर ह्या शब्दाचा खालील लेखांशी संबंध आहे. + + + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6856.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6856.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..46a3038733c1a3d2e9c4ea9591f51d7d2ef08a18 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6856.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +डॉक्टर स्मिता कोल्हे ह्या मेळघाट या आदिवासी क्षेत्रातील बैरागड येथे आपले पती डॉ. रविद्र कोल्हे यांच्याबरोबर वैद्यकीय सेवा पुरवतात.त्या बैरागड येथे एका लहानशा घरात राहतात. +त्यांना २०१८ सालचा नाशिकच्या कुसुमाग्रज प्रतिष्ठानतर्फे गोदावरी गौरव पुरस्कार देण्यात आला आहे. २० जानेवारीला जाहीर झालेला हा पुरस्कार १० मार्चला नाशिक येथे देण्यात येईल. +रवींद्र कोल्हे व त्यांची पत्नी स्मिता कोल्हे यांना नुकताच २६ जानेवारी २०१९ रोजी भारत सरकारतर्फे पद्मश्री पुरस्कार देण्यात आलेला आहे.हा पुरस्कार या दोघांना संयुक्तरित्या देण्यात आलेला आहे.[१] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6857.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6857.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ee1c2e7249535ef29707ffac38d0943fa142b626 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6857.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +डॉक्टर हू ही 1963 पासून BBC द्वारे प्रसारित केलेली ब्रिटिश विज्ञान कथा दूरदर्शन मालिका आहे. या मालिकेत डॉक्टर नावाच्या टाइम लॉर्डच्या साहसांचे चित्रण केले आहे,एक परग्रहीय प्राणी जो मानव असल्याचे दिसतो. TARDIS नावाच्या वेळ प्रवास करणारया अंतराळ यानात डॉक्टर विश्वाचा शोध घेतात. TARDIS चाबाह्य भाग निळ्या ब्रिटिश पोलिस बॉक्सच्या रूपात दिसतो, जो 1963 मध्ये जेव्हा मालिका प्रथम प्रसारित झाली तेव्हा ब्रिटनमध्ये सामान्य दृश्य होते. विविध साथीदारांसह, डॉक्टर शत्रूंचा सामना करतो, सभ्यता वाचवण्यासाठी कार्य करतो आणि गरजू लोकांना मदत करतो. +विल्यम हार्टनेलपासून सुरुवात करून, तेरा अभिनेत्यांनी डॉक्टर म्हणून भूमिका केली आहे. 2017 मध्ये, जोडी व्हिटेकर तेराव्या डॉक्टर म्हणून मुख्य भूमिकेत दिसणारी पहिली महिला ठरली आहे. एका अभिनेत्याकडून दुस-या अभिनेत्याकडे होणारे संक्रमण एका नवीन अवतारात पुनरुत्पादनाच्या संकल्पनेसह मालिकेच्या कथानकामध्ये लिहिलेले आहे, एक कथानक उपकरण ज्यामध्ये एक टाइम लॉर्ड नवीन शरीरात "परिवर्तन" करतो जेव्हा वर्तमान व्यक्तीला बरे होण्यासाठी खूप वाईटरित्या नुकसान होते. साधारणपणे. प्रत्येक अभिनेत्याचे चित्रण वेगळे असते, परंतु सर्व एकाच पात्राच्या आयुष्यातील टप्पे दर्शवतात आणि एकत्रितपणे, ते एकाच कथेसह एकच जीवनकाल तयार करतात. कथानकाचे वेळ-प्रवासाचे स्वरूप म्हणजे डॉक्टरांचे वेगवेगळे अवतार अधूनमधून भेटतात. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6859.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6859.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ae5ab8f70835dcaf38ea6bdc6f9cef1518900b2d --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6859.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +मेड्सें सां फ्रंटियेर, एमएसएफ तथा डॉक्टर्स विदाउट बॉर्डर्स ही आंतरराष्ट्रीय वैद्यकीय सेवाभावी संस्था आहे. जिनीव्हामध्ये मुख्यालय असलेल्या या बहुराष्ट्रीय संस्थेची स्थापना २० डिसेंबर, इ.स. १९७१ रोजी फ्रांसमध्ये झाली. अविकसित, विकसनशील देशांमध्ये तसेच युद्ध आणि नैसर्गिक आपत्तिग्रस्त प्रदेशांमध्ये पसरेल्या रोगराईस तोंड देण्यासाठी आपले स्वयंसेवक तसेच इतर मदत घेउन जाणाऱ्या या संस्थेस इ.स. १९९९चे नोबेल शांतता पारितोषिक देण्यात आले. इ.स. २००७ साली २६,००० डॉक्टर, परिचारक, इतर वैद्यकीय व्यावसायिक, व्यवस्थापक, पाणि आणि स्वच्छता अभियंते यांनी मोबदला न घेता ६० देशांमध्ये वैद्यकीय सेवा पुरवली. या संस्थेला मिळणाऱ्या दानांतील ८०% संपत्ती व्यक्तिशः दान असतात तर इतर २०% अनेक देशांतील सरकारे, कंपन्या आणि संस्थांकडून मिळतात. एमएसएफचा वार्षिक लेखा ४० कोटी अमेरिकन डॉलरच्या घरात असतो.[१] +आपण कार्यरत असलेल्या प्रदेशांमध्ये काम करीत असताना तेथे चाललेल्या राजकीय आणि सामाजिक घडामोडीकडे दुर्लक्ष न करता त्यावर भाष्य करण्याचे एमएसएफचे धोरण आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6900.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6900.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ca1f1d1acc35db6b29842127a0fe1671d28e9b7c --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6900.txt @@ -0,0 +1 @@ +जॉन ब्रेनन (१० फेब्रुवारी, १९२०:यॉर्कशायर, इंग्लंड - ९ जानेवारी, १९८५:यॉर्कशायर, इंग्लंड) हा  इंग्लंडकडून १९५१ मध्ये २ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6911.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6911.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c3cdf202317514e6bc509e93c37ab0ef947fcb0e --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6911.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +डोनल्ड जॉन ट्रम्प, सीनियर (इंग्लिश: Donald John Trump, Sr.; १४ जून, इ.स. १९४६) हे अमेरिका देशाचे ४५वे व माजी राष्ट्राध्यक्ष आहेत. पेशाने उद्योगपती व दूरचित्रवाणी अभिनेता राहिलेल्या ट्रम्प यांनी ८ नोव्हेंबर २०१६ रोजी झालेल्या २०१६ सालच्या अमेरिकन अध्यक्षीय निवडणुकीत डेमोक्रॅटिक पक्षाच्या हिलरी क्लिंटन यांचा पराभव करून राष्ट्राध्यक्षपद मिळवले. २०२० च्या निवडणुकांमध्ये ज्यो बायडेनने ट्रम्प यांचा पराभव केला. १९९२मध्ये जॉर्ज एच.डब्ल्यु. बुश यांच्यानंतर एकाच सत्रासाठी राष्ट्राध्यक्ष असलेले ट्रम्प हे पहिले राष्ट्राध्यक्ष ठरले. +राजकारणाचा कोणताही अनुभव नसलेल्या तसेच आजवर कोणतेही प्रशासकीय पद न सांभाळलेल्या ट्रम्प यांनी अनपेक्षितरीत्या २०१६ रिपब्लिकन पक्षाची प्राथमिक निवडणूक जिंकून रिपब्लिकन पक्षाचे नामांकन मिळवले. सार्वत्रिक निवडणुकीपूर्वी सर्व राजकीय निरीक्षकांनी हिलरी क्लिंटन ही निवडणूक जिंकणार असल्याचे भाकित केले होते. क्लिंटन-केन जोडीला मताधिक्य मिळाले परंतु इलेक्टोरल कॉलेजमध्ये अधिक मते मिळवून ट्रम्प-पेन्स जोडीने विजय मिळवला. २०२० च्या निवडणुकीत ही जोडी ज्यो बायडेन व कमला हॅरिस यांच्याकडून पराभूत झाली. +२०१९मध्ये ट्रम्प यांनी युक्रेनच्या राष्ट्राध्यक्षांशी दूरध्वनीवरून अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षीय निवडणुकीतील ट्रम्प यांचे प्रतिस्पर्धी ज्यो बायडेन आणि त्यांचा मुलगा हंटर बायडेन यांच्यावर युक्रेनमध्ये भ्रष्टाचार केल्याचा आरोप ठेवण्यासाठी दबाव आणला. अमेरिकेतील निवडणुकींमध्ये परदेशी शक्तींना लुडबुड करण्यास उद्युक्त करून आपल्या सत्तेचा दुरुपयोग केला आणि त्याबद्दलच्या काँग्रेसद्वारा चालविलेल्या चौकशीमध्ये अडथळे आणले असे दोन आरोप[१] ठेवून अमेरिकेच्या प्रतिनिधीगृहाने २४ सप्टेंबर, २०१९ रोजी ट्रम्प यांच्यावर महाभियोग खटला दाखल केला.[२] याला मंजूरी मिळाल्यावर अमेरिकेच्या सेनेटमध्ये हा दाखला चालविला गेला. रिपब्लिकन पक्षाचे बहुमत असलेल्या सेनेटने ट्रम्प यांना ५१-४९ अशा जवळजवळ पक्षनिहाय मतदानाने निर्दोष ठरवले.[३] या खटल्यात एकही साक्ष घेण्यात आली नाही. अमेरिकन राष्ट्राध्यक्षांवरील महाभियोग खटल्यांपैकी हा पहिला असा खटला होता.[४] ५२ रिपब्लिकन सेनेटरांपैकी फक्त मिट रॉमनी यांनी ट्रम्प दोषी असल्याचे मत दिले. आत्तापर्यंच्या अमेरिकन राष्ट्राध्यक्षांवरील महाभियोग खटल्यांमध्ये स्वतःच्याच पक्षाच्या सेनेटरने दोषी मत दिल्याचे हे पहिले उदाहरण होय[५] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6934.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6934.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..87450f1c869181c4fb3faa387059a5a80cbfa174 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6934.txt @@ -0,0 +1 @@ +डॉनाल्ड ब्राइस कार (२८ डिसेंबर, १९२६:जर्मनी - १२ जून, २०१६:इंग्लंड) हा  इंग्लंडकडून १९५१ ते १९५२ दरम्यान २ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6936.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6936.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..740bf090967e7673b7dc5bf445f6886d83a3bcaf --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6936.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +डॉनल्ड मॅकनिकोल सदरलँड (१७ जुलै, १९३५:सेंट जॉन, न्यू ब्रन्सविक, कॅनडा - २० जून, २०२४) हा केनेडियन दूरचित्रवाणी तसेच चित्रपट अभिनेता आहे. याने द डर्टी डझन (१९६७), केलीझ हीरोझ, डोन्ट लूक नाऊ, द ईगल हॅझ लँडेड, आय ऑफ द नीडल सह अनेक चित्रपटांतून प्रमुख भूमिका केल्या. सदरलँडने जेएफके, आउटब्रेक, अ टाइम टू किल, स्पेस काउबॉइझ, द हंगर गेम्स यांसारख्या इतर अनेक चित्रपटांतून सहायक भूमिका केल्या. सदरलँडची अभिनय कारकीर्द ६० पेक्षा अधिक वर्षांची आहे. +याची तीन मुले कीफर सदरलँड, रॉसिफ सदरलँड आणि अँगस सदरलँड चित्रपट अभिनेते आहेत. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_694.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_694.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..af0b1ce0a3033effbb7f6f1733d47391ba964a0d --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_694.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +जोन्सटाउन ही गयानामधील वसाहत होती. अमेरिकेतील पीपल्स टेंपल या धार्मिक संघटनेने जंगलात ही जागा घेउन तेथे सार्वजनिक घरे व इतर सुविधा निर्माण केल्या. जिम जोन्स या धर्मगुरूने मुख्यत्वे अमेरिकेतील लोकांना तेथे स्थलांतर करण्यास उद्युक्त केले. १८ नोव्हेंबर, इ.स. १९७८ रोजी जोन्सने आपल्या सगळ्या अनुयायांना सायनाइडयुक्त पेय पिण्यास भाग पाडून आत्महत्या करायला लावली. तेथे ९००पेक्षा अधिक व्यक्ती मृत्यू पावल्या. त्याच दिवशी पीपल्स टेंपलच्या अनुयायांनी इतर ठिकाणी अनेक लोकांची हत्या केली. हत्या झालेल्यांत अमेरिकेच्या लोकप्रतिनिधी लिओ रायनचाही समावेश होता. +पीपल्स टेंपलचे अनुयायी १९७४ साली गयानाला आपल्या नवीन वसाहतीसाठी जागा शोधण्यास गेले. गयानाच्या अधिकाऱ्यांसह जागा नक्की केल्यावर तेथील ३,८०० एकर (१५.४ वर्गकिमी) जमीन भाडेपट्ट्यावर घेण्याचा करार केला. [१] गयानाची राजधानी जॉर्जटाउनपासून २४० किमी पश्चिमेस जंगलात असलेली ही जागा मुख्यत्वे नापीक होती.[२] येथे पिण्याचे पाणी ११ किमी अंतरावर होते.[२] ही जागा घेण्यात जिम जोन्स आणि पीपल्स टेंपलचा फायदा होता कारण इतक्या लांब जंगलात त्यांचा माग काढत येणे इतरांना मुश्किल होते. गयानाच्या सरकारला ही जागा पीपल्स टेंपलला देणे सोयीस्कर होते कारण ही जागा व्हेनेझुएलाच्या सरहद्दीपासून जवळ होती. वादात असलेल्या या सरहद्दीवरून वेनेझुएलाने चढाई करायचे ठरवलेच तर त्यांनी या भागातून येणे टाळले असते कारण असे केले असता जिम जोन्सच्या वसाहतीतील अमेरिकन लोक धोक्यात आली असती. अमेरिकेचा रोष ओढविण्यापेक्षा वेनेझुएलाने इतर ठिकाणाहून चढाई करणे पसंत केले असते.[३] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6942.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6942.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..afed7d8c395dd26b90ae70ab3b1fb10ed3d5cea9 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6942.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +डॉप्लर रडार हा रडारचा एक प्रकार आहे. या मध्ये डॉप्लर परिणामाचा उपयोग करून घेतला आहे. +या रडारमधून पाठवलेल्या तरंग लहरी एखाद्या वस्तूवर आदळून (उदा. ढग) परततात, तेव्हा त्यातल्या तरंगलांबीचा फरक मोजला जातो. त्यामुळे वस्तूचा वेग, आकार, घनता आदी अनेक बाबी अतिशय अचूक नोंदवता येतात. +डॉप्लर रडारचा उपयोग हवामानाखेरीज एर डिफेन्स, एर ट्रॅफिक कंट्रोल, रेडीओलॉजीमध्येही केला जातो. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6958.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6958.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2cc6f5a75a43d9d582e8c4504e286cc87c4bff87 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6958.txt @@ -0,0 +1 @@ +डॉमिनिक रिखी (२० मार्च, १९९३:अमेरिका - हयात) हा  अमेरिकाच्या क्रिकेट संघाकडून २०२१ पासून क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. हा उजव्या हाताने फलंदाजी आणि मध्यमगती गोलंदाजी करतो. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6969.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6969.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..511b6fcf979cdd7d789ff7d2ad37f7b11ee05371 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6969.txt @@ -0,0 +1,61 @@ +{{{लोकसंख्या_गणना_वर्ष}}} + +डॉमिनिका हा कॅरिबियनच्या लेसर ॲंटिल्स भौगोलिक प्रदेशामधील एक लहान द्वीप देश आहे. हा देश कॅरिबियन समुद्रामध्ये ग्वादेलोपच्या दक्षिणेस व मार्टिनिकच्या उत्तरेस ७५० चौरस किमी क्षेत्रफळाच्या बेटावर वसला असून २००१ साली येथील लोकसंख्या केवळ ७१,२९३ इतकी होती. रुसाउ ही डॉमिनिकाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. +क्रिस्तोफर कोलंबसने हे बेट ३ नोव्हेंबर १४९२ रोजी शोधुन काढले व त्याला ह्या दिवसाचे (रविवार, लॅटिनमध्ये: dominica) नाव दिले. त्यानंतर अनेक शतके येथे फारशी वस्ती नव्हती. फ्रान्सने १७६३ साली हे बेट ब्रिटनच्या स्वाधीन केले. ब्रिटनने येथे एक छोटी वसाहत स्थापन केली. ३ नोव्हेंबर १९७८ रोजी डॉमिनिकाला स्वातंत्र्य मिळाले. सध्या डॉमिनिका राष्ट्रकुल परिषदेचा सदस्य असून येथे सांसदीय लोकशाही अस्तित्वात आहे. ह्या भागातील प्रजासत्ताक असणाऱ्या कमी देशांपैकी डॉमिनिका एक आहे. +येथील नैसर्गिक सौंदर्यामुळे पर्यटन हा डोमिनिकामधील सर्वात मोठा उद्योग आहे. येथील दरडोई उत्पन्न कॅरिबियनमधील इतर देशांच्या तुलनेत बरेच कमी आहे. +बर्म्युडा (युनायटेड किंग्डम) • +कॅनडा • +अमेरिका • +ग्रीनलँड (डेन्मार्क) • +मेक्सिको • +सेंट पियेर व मिकेलो (फ्रान्स) +बेलीझ • +कोस्टा रिका • +ग्वातेमाला • +होन्डुरास • +निकाराग्वा • +पनामा • +एल साल्व्हाडोर +अँग्विला (युनायटेड किंग्डम) • +अँटिगा आणि बार्बुडा • +अरूबा (नेदरलँड्स) • +बहामास • +बार्बाडोस • +केमन द्वीपसमूह (युनायटेड किंग्डम) • +क्युबा • +कुरसावो (नेदरलँड्स) • +डॉमिनिकन प्रजासत्ताक • +डॉमिनिका • +ग्रेनेडा • +ग्वादेलोप (फ्रान्स) • +हैती • +जमैका • +मार्टिनिक (फ्रान्स) • +माँटसेराट (युनायटेड किंग्डम) • +नव्हासा द्वीप (अमेरिका) • +पोर्तो रिको (अमेरिका) • +सेंट बार्थेलेमी (फ्रान्स) • +सेंट किट्स आणि नेव्हिस • +सेंट मार्टिन (फ्रान्स) • +सिंट मार्टेन (नेदरलँड्स) • +सेंट व्हिन्सेंट आणि ग्रेनेडीन्स • +सेंट लुसिया • +त्रिनिदाद व टोबॅगो • +टर्क्स आणि कैकास द्वीपसमूह (युनायटेड किंग्डम) • +यु.एस. व्हर्जिन द्वीपसमूह (अमेरिका) • +ब्रिटीश व्हर्जिन द्वीपसमूह (युनायटेड किंग्डम) +आर्जेन्टिना • +बोलिव्हिया • +ब्राझील • +चिली • +कोलंबिया • +इक्वेडोर • +साउथ जॉर्जिया व साउथ सँडविच द्वीपसमूह (युनायटेड किंग्डम) • +गयाना • +फ्रेंच गयाना (फ्रान्स) • +फॉकलंड द्वीपसमूह (युनायटेड किंग्डम) • +पेराग्वे • +पेरू • +सुरिनाम • +उरुग्वे • +व्हेनेझुएला diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6980.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6980.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..63a7893965a48ac0ffb4b8d2a20e771334e2d61a --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6980.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +डोरोथी डॅन्ड्रिज (९ नोव्हेंबर, १९२२:क्लीव्हलॅंड, ओहायो, अमेरिका - ८ सप्टेंबर, १९६५:वेस्ट हॉलिवूड, कॅलिफोर्निया, अमेरिका) ही अमेरिकेची चित्रपट अभिनेत्री आणि गायिका होती. ऑस्कर पुरस्कारासाठी नामांकन मिळणारी ती पहिली कृष्णवर्णीय अभिनेत्री होती. +हिने २५पेक्षा अधिक चित्रपटांतून अभिनय केला होता. १९३५मध्ये टीचर्स बो या चित्रपटाआधीही तिने अनेक चित्रपटांतून कामे केली होती परंतु त्यांत तिचे नाव नोंदण्यात आले नव्हते. + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6987.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6987.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..54c9abca730798eb0ded5e3ca4fbbbbfb21aa5af --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6987.txt @@ -0,0 +1,5 @@ + +डॉर्सेट ही इंग्लंडची एक काउंटी आहे. डॉर्सेट इंग्लंडच्या नैऋत्य भागामध्ये वसलेली असून तिच्या दक्षिणेला इंग्लिश खाडी, पश्चिमेला डेव्हॉन, ईशान्येला विल्टशायर, वायव्येला सॉमरसेट तर पूर्वेला हॅम्पशायर काउंटी आहेत. क्षेत्रफळाच्या बाबतीत डॉर्सेटचा इंग्लंडमध्ये २०वा तर लोकसंख्येच्या बाबतीत ३२वा क्रमांक लागतो. +ही काउंटी मुख्यतः ग्रामीण असून येथील लोकवस्ती तुरळक आहे. डॉर्चेस्टर हे डॉर्सेटचे मुख्यालय व सर्वात मोठे शहर आहे. + +अधिकृत संकेतस्थळ diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6992.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6992.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..afe33fb424f56a44b31cf4dabf57465a0af4383d --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_6992.txt @@ -0,0 +1 @@ +येथे गोदावरी नदीवर धरण बांधले गेले आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7001.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7001.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c185ba908fc7abef2d82dcfe79f15cce33abba8e --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7001.txt @@ -0,0 +1,9 @@ +डॉवरी अँड इनहेरिटन्स हे पुस्तक स्त्रीवादी मानववंशशास्त्रज्ञ व समाजशास्त्रज्ञ श्रीमती बसू[१] यांनी संपादित केलेले आहे. स्त्रियांवर विविध स्वरूपात होणारी हिंसा या मुद्यांवर भारतातील स्त्रीवाद्यांची अनेक मतमतांतरे व शोधनिबंध आहेत. या शोधनिबंधांचे संकलन या पुस्तकामध्ये केलेले आहे. हे पुस्तक, भारतातील विविध स्त्रीवाद मांडणारे बहुविध आवाज त्यांच्या भिन्नत्वासह एकत्र मांडण्याचा उद्देशाने सुरू करण्यात आलेल्या इश्यूज इन कॉन्टेम्पररी इंडियन फेमिनिझम या मालिकेचा तिसरा खंड आहे. +हुंडा व वारसा या पुस्तकाचे ३ विभाग वर्गीकरण करण्यात आलेले आहे. +या शोधसंकलनामध्ये मानववंशशास्त्रीय व समाजशास्त्रीय या दोन्ही दृष्टिकोनातून झालेल्या/करण्यात आलेल्या चर्चांचा समावेश आहे. तसेच देशातील विविध भागांमध्ये हे संशोधन करण्यात आलेले आहे. या पुस्तकातील सर्व शोधनिबंध परस्परांशी संवाद साधतात. तसेच या प्रत्येक शोधनिबंधांचा लेखिकांचा दृष्टिकोन आव्हानात्मक व चिकित्सात्मक असलेला दिसतो. याचे उदाहरण म्हणजे इंदू अग्निहोत्री यांनी बिना अगरवाल यांच्या शोधनिबंधाला दिलेली प्रतिक्रिया आणि मधु किश्वर व सी. एस.लक्ष्मी यांची वारस हक्कावरील वाद. +पारंपरिक प्रथांतून विवाहाच्या वेळी दिल्या गेलेल्या भेटवस्तू आणि हिंसा व हुंड्याबाबतच्या लोकप्रिय आकलनातून येणारी भीती यांचे परस्पर समस्यात्मक नाते श्रीमती बसू प्रस्तावनेत मांडतात. जेव्हा भारतातील स्त्रीचळवळ हुंड्याचा प्रश्न घेऊन उभी राहिली, आणि हुंडाबळी म्हणजे काय याभोवती केंद्रित झाली त्यावेळी हुंड्याचा मुद्दा हा भारतीय स्त्रीवादाशी संबंधित आहे, अशी एक धारणा युरोप- अमेरिकन स्त्रीवाद्यात असलेली दिसून आली. सांस्कृतिक संबंधांतून निर्माण होणाऱ्या अन्य वादांसोबत, हुंड्याबद्दलचा वाद/हुंड्याचा प्रश्न हा सांस्कृतिक संबंधातून निर्माण होणाऱ्या प्रश्नांशी/वादांशी समांतर म्हणून नेहमीच बघितला जातो परंतु श्रीमती बसू त्यांच्या प्रस्तावनेत त्या हे दाखवून देतात की, हा प्रश्न सांस्कृतिक संबंधांतून येणाऱ्या प्रश्नांपेक्षाही अधिक गुंतागुंतीचा आहे. बसू यावर प्रकाश टाकतात की, लग्नाची रक्कम ही कशी वर्ग, जात आणि प्रतिष्ठेची निदर्शक असते. +लेव्ही स्ट्रॉस आणि यांच्या सामाजिक-अनुवंशशास्त्रीय सिद्धान्तातून हुंडा हा भरपाई या अर्थाने एकप्रकारे कसा रूढ होते याकडे श्रीमती बसू लक्ष वेधतात. बोझरप, वॉटसन, किश्वर इत्यादींच्या अभ्यासाचे संदर्भ आणत, हुंडा देण्याची परंपरा किंवा वधुमूल्य या गोष्टी वारसा, श्रम, प्रतिष्ठा आणि जात या मोठ्या शृंखलांशी जोडल्या गेलेल्या आहेत. +बसू या हुंडा आणि स्त्रीधन यांचा अर्थ आणि उद्देश यांबद्दलच्या गुंतागुंतीच्या आणि विसंगत अशा दोन्ही बाजूंबद्दल बोलतात. हुंडा हा पूर्णतः स्त्रियांच्या दुय्यमत्वालाच साहाय्य करतो का? बऱ्याच स्त्रिया हुंडा प्रथेमध्ये सहभागी होताना दिसतात, कारण हुंडा ही गोष्ट कुटुंब, जिव्हाळा आणि प्रेम या गोष्टींशी संबंधित समजली जाते, मग या गोष्टीचा आपण कसा अर्थ लावणार आहोत? प्राचीन ग्रंथांमध्ये असणारे हुंड्याचे स्वरूप आणि सध्या ज्या स्वरूपात हुंडा अस्तित्वात आणला गेला आहे, या दोहोंमध्ये काय संबंध आहेत? जर एखादे सकारात्मक संशोधन होऊ शकते तर त्या प्रश्नांना आपल्याला भिडता येईल. +जेव्हा या प्रश्नावर संशोधन पुढे आले तेव्हा भारतातील स्त्रीवाद्यांनी हुंड्याच्या प्रश्नाकडे सामाजिक घटक म्हणून बघितले व कायद्याच्या माध्यमातून या प्रश्नाला भिडण्याचा प्रयत्न केला. कायद्याच्या परिपेक्ष्यातून हुंड्याकडे बघताना भेटवस्तूंची प्रथा आणि समूहाची मूल्ये व अस्मिता या दोहोंमधील जवळचा सहसंबंध बघणे कठीण गेलेले दिसते. त्याचप्रमाणे, हुंड्याकडे सामाजिक-सांस्कृतिक घटक म्हणून बघत या प्रश्नाशी होड घेताना वर्ग, विवाह, समूह आणि लिंगभावमूल्य आणि अत्यंत महत्त्वाचे म्हणजे स्त्रियांची आर्थिक स्वायत्तता, वारसा हक्क व श्रम या सर्वांशी हुंडा संबंधित आहे हे निसटून जाते. +श्रीमती बसू, या हुंडा/वधुमुल्य आणि स्त्रियांचा वारसा हक्काचा कायदा या दोहोंतील नातेसंबंधांवर ज्या विविध चर्चा अभ्यासविश्वात झालेल्या दिसतात याकडे लक्ष वेधतात. भारतातील सर्व स्त्रीवादी हे मान्य करतात की, स्त्रियांची साधनांवर पकड निर्माण व्हायला हवी आणि उत्पन्नाचे स्रोत व भांडवल यांवर स्त्रियांनी नियंत्रण मिळवायला हवे. परंतु, या गोष्टी साध्य करण्याकरिता प्रत्येकाने अवलंबिलेले मार्ग वेगळे आहेत. संपत्ती धारणा करणे हा पुरुषाचा हक्क तर हुंड्यात मिळालेल्या दागिन्यांच्या भेटवस्तू आणि संसारोपयोगी वस्तू हीच स्त्रियांची संपत्ती आहे या विचारधारेला प्रश्न विचारणे आवश्यक आहे असे बसू प्रतिपादित करतात. +भारतीय स्त्रीवादी विचारांचे प्रतिनिधित्व करणाऱ्या जागोरी[२][३] या मासिकामध्ये 'Resisting Dowry in India' या प्रसिद्ध झालेल्या पेपरचा संदर्भ घेऊन हे पुस्तक लिहिले गेलेले आहे. (Women) विमेन अनलिमिटेड या प्रकाशनाच्या मते हे पुस्तक हुंड्याचे सामाजिक, कायदेशीर, सांस्कृतिक व आर्थिक परिणाम काय आहेत याचे परीक्षण करते. तसेच हुंडा व वधुमुल्य आणि स्त्रियांचे स्थान, वारसा हक्क आणि स्त्रियांच्या सक्षमीकरणावर झालेले परिणाम याची विविध स्त्रीवादी दृष्टीकोनातून या पुस्तकात चर्चा केलेली आहे.[४] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7012.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7012.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2525e1f49fd664c00de2894069e3967e450052d8 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7012.txt @@ -0,0 +1,8 @@ + डोंगर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील राजापूर तालुक्यातील एक गाव आहे. +पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते. +१.https://villageinfo.in/ +२.https://www.census2011.co.in/ +३.http://tourism.gov.in/ +४.https://www.incredibleindia.org/ +५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism +६.https://www.mapsofindia.com/ diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7015.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7015.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..25cf5f6b3fba48f4ced3c2bd9f4584dab5d6513b --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7015.txt @@ -0,0 +1 @@ +जनगणना स्थल निर्देशांक ५३८५७३ असलेले डोंगर सावंगी हे गाव, गडचिरोली या जिल्ह्यातील ५७०.४३ हेक्टर क्षेत्राचे गाव असून २०११ च्या जनगणनेनुसार [१] ह्या गावात ३२८ कुटुंबे आहेत व एकूण लोकसंख्या १४०२ आहे.ह्याच्या सर्वात जवळचे शहर GADCHIROLI हे २७ किलोमीटर अंतरावर आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_703.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_703.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..52470e4f14724742f1da0d966eb7ed0d8cb498f4 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_703.txt @@ -0,0 +1 @@ +जोमार्ड खाडी दक्षिण प्रशांत महासागरातील कॉरल समुद्र आणि सॉलोमन समुद्राला जोडणारी खाडी आहे. याच्या एका बाजूस पापुआ न्यू गिनीची मुख्य भूमी तर दुसऱ्या बाजूस लुईझिएड द्वीपसमूह आहेत. दुसऱ्या महायुद्धात जपानने पोर्ट मोरेस्बीवर चढाई करण्यासाठी या मार्गाचा उपयोग केला परंतु दोस्त राष्ट्रांनी कॉरल समुद्राच्या लढाईत त्यांना थोपवून धरले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7037.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7037.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..bebf907ad3fa10b1c48b36c7c0c9e3d318360a42 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7037.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +डोंगरगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील निफाड तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सियसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १,००० मि.मी.पर्यंत असते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7050.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7050.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8c759888492a44129012eeb28b011f0e58745c62 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7050.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +डोंगरगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील येवला तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सियसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १,००० मि.मी.पर्यंत असते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7064.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7064.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..38ce955123f20f016b98b7125cc68682735d1c89 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7064.txt @@ -0,0 +1,32 @@ +जनगणना स्थल निर्देशांक ५३८५०० असलेले डोंगरगाव हल्बी हे गाव, गडचिरोली या जिल्ह्यातील ४२४.३६ हेक्टर क्षेत्राचे गाव असून २०११ च्या जनगणनेनुसार [१] ह्या गावात २८८ कुटुंबे आहेत व एकूण लोकसंख्या ११८६ आहे.ह्याच्या सर्वात जवळचे शहर गडचिरोली हे ५० किलोमीटर अंतरावर आहे. +गावात असणाऱ्या सुविधा - पूर्व-प्राथमिक शाळा-२. प्राथमिक शाळा-१. कनिष्ठ माध्यमिक शाळा-२. माध्यमिक शाळा-१. स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे - +५ किमीपेक्षा कमी अंतरावर : काही नाही५ ते १० किमी अंतरावर : उच्च माध्यमिक शाळा डोंगरगाव येथे आहे. १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर : पदवी महाविद्यालय देसाईगंज येथे आहे. अभियांत्रिकी महाविद्यालय देसाईगंज येथे आहे. वैद्यकीय महाविद्यालय देसाईगंज येथे आहे. व्यावसायिक प्रशिक्षण शाळा ब्रह्मपूरी येथे आहे. अनौपचारिक प्रशिक्षण केन्द्र नागपूर येथे आहे. अपंगांसाठी खास शाळा नागपूर येथे आहे. +असलेल्या सुविधा- +प्राथमिक आरोग्य उपकेन्द्र, -१ +नसलेल्या सुविधा - +कम्युनिटी हेल्थ सेंटर, प्राथमिक आरोग्य केन्द्र, प्रसूति व शिशुसंगोपन केन्द्र, क्षयरोग रुग्णालय, अ‍ॅलोपॅथिक रुग्णालय, अन्य उपचार पद्धतीचे रुग्णालय, दवाखाने, गुरांचे दवाखाने, फिरते दवाखाने, कुटुंब कल्याण केन्द्र, +असलेल्या सुविधा- काही नाही +नसलेल्या सुविधा - +बाह्य रोगी विभाग, बाह्य व भरती असलेले रोगी विभाग, धर्मादाय बिगर-सरकारी रुग्णालय, एमबीबीएस पदवीधर डॉक्टर, इतर पदवीधर डॉक्टर, पदवी नसलेले डॉक्टर, पारंपरिक वैद्य व वैदू, औषधाची दुकाने, इतर बिगरसरकारी वैद्यकीय सुविधा, +असलेल्या सुविधा- +शुद्ध न केलेल्या पाण्याचा नळातून पुरवठा, न झाकलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा, हँड पंपच्या पाण्याचा पुरवठा, बारमाही सुरू असलेल्या हँड पंपच्या पाण्याचा पुरवठा, तलाव / तळी यातील पाण्याचा पुरवठा, +नसलेल्या सुविधा - +शुद्ध केलेल्या पाण्याचा नळातून पुरवठा, झाकलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा, बोअर वेलच्या पाण्याचा पुरवठा, बारमाही सुरू असलेल्या बोअरवेल पाण्याचा पुरवठा, झऱ्यांच्या पाण्याचा पुरवठा, नदी /कालवे यातील पाण्याचा पुरवठा, इतर पाण्याचा पुरवठा, +असलेल्या सुविधा- +सांडपाणी पाण्याच्या स्रोतात सोडले जाते.उघडी गटारे, +नसलेल्या सुविधा - +न्हाणीघरासह सार्वजनिक स्वच्छता गृह, न्हाणीघर नसलेले सार्वजनिक स्वच्छता गृह, ग्रामीण सॅनिटरी हार्डवेरचे दुकान, सामूहिक बायोगॅस किंवा कचऱ्याच्या उत्पादक पुनर्वापराची व्यवस्था, +गावात असणाऱ्या सुविधा - +पोस्ट ऑफिस, मोबाइल फोन सुविधा, सार्वजनिक बस सेवा, ऑटो व टमटम, जिल्ह्यातील दुय्यम रस्त्याना जोडलेले रस्ते, डांबरी रस्ते, कच्चे रस्ते, पाण्यासाठी नाल्या असणारे डांबरी रस्ते, बारमाही रस्ते, स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे - +उपपोस्ट ऑफिस, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. इंटरनेट कॅफे/सर्व्हिस सेंटर, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. खाजगी कूरियर, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. खाजगी बस सेवा, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. रेल्वे स्थानक, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. टॅक्सी, - ५ ते १० किमी अंतरावर. ट्रॅक्टर - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. सायकल रिक्षा (पायचाकी), - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. बैल व इतर जनावरांनी ओढलेल्या गाड्या, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. राष्ट्रीय महामार्गाला जोडलेले रस्ते, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. राज्य महामार्गाला जोडलेले रस्ते, - ५ ते १० किमी अंतरावर. जिल्ह्यातील मुख्य रस्त्याला जोडलेले रस्ते, - ५ ते १० किमी अंतरावर. तळटीप- शिरगिणतीत असलेल्या पुढील सुविधांच्या उपलब्धततेची माहिती नाही - सायकल रिक्षा (यांत्रिक), समुद्र व नदीवरील बोट वाहतूक, बोट वाहतुकीयोग्य जलमार्ग, +गावात असणाऱ्या सुविधा - शेतकी कर्ज संस्था, स्वसहाय्य गट (SHG), रेशनचे दुकान, शेतमाल विक्री संस्था, +स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे - +ए टी एम, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. व्यापारी बँका, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. सहकारी बँका, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. मंडया / कायम बाजार, - ५ ते १० किमी अंतरावर. आठवड्याचा बाजार, - ५ ते १० किमी अंतरावर. शेतमाल विक्री संस्था, +गावात असणाऱ्या सुविधा - +शिशुविकास पौष्टिक आहार केन्द्र (ICDS), अंगणवाडी पौष्टिक आहार केन्द्र, अंगणवाडी पौष्टिक आहार केन्द्र, इतर पौष्टिक आहार केन्द्र, आशा, जन्म व मृत्यु नोंदणी केन्द्र, +स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे - +समुदाय भवन (दूरचित्रवाणी सह अथवा विरहित), - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. क्रीडांगण, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. खेळ / करमणूक क्लब, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. सिनेमा/ व्हिडियो थियेटर, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. सार्वजनिक ग्रंथालय, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. सार्वजनिक वाचनालय, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. वृत्तपत्र पुरवठा, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. विधानसभा मतदान केन्द्र, - ५ ते १० किमी अंतरावर. +घरगुती वापरासाठी वीजपुरवठा - आहे. +शेतीसाठी वीजपुरवठा - आहे. +व्यापारी वापरासाठी वीजपुरवठा - आहे. +सर्व प्रकारच्या वापरासाठी वीजपुरवठा - आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7079.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7079.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f59b3dddc7c17e86f1a544c84076bd182435227d --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7079.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +डोंगरशेत हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील पेठ तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सियसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान २,००० मि.मी.पर्यंत असते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7084.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7084.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cacc63abcec0944606787eaffc17e0410729cad7 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7084.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +डोंगराळे हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील मालेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सियसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १,००० मि.मी.पर्यंत असते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_710.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_710.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cabdb92eaef3c83142386efdb2a4c39f48367bc1 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_710.txt @@ -0,0 +1 @@ +गौरी चंद्रशेखरन पिल्लै तथा जोमोल ही मलयाळम चित्रपटांत अभिनय करणारी अभिनेत्री आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_711.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_711.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3e6c4b1222ac9835e0a6b74e5adcc1630b32a92d --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_711.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +जनरल जयंत नाथ चौधरी (१० जून, १९०८ - ६ एप्रिल, १९८३) हे भारतीय सेनापती होते. हे १९६२ ते १९६६ दरम्यान भारतीय सैन्याचे सरसेनापती होते. चौधरी १९४८-४९ दरम्यान हैदराबाद संस्थानाचे मिलिटरी गव्हर्नर होते. +लष्करातून निवृत्त झाल्यावर चौधरी १९ जुलै, १९६६ ते ऑगस्ट १९६९ दरम्यान कॅनडामधील भारताचे हाय कमिशनर होते.[१] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7133.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7133.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..42bc85096f966252e761f5b85598241237dc08aa --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7133.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +डोग्री ही भारत देशाच्या हिमाचल प्रदेश, जम्मू आणि काश्मीर तसेच पाकिस्तान देशाच्या काही भागामध्ये बोलली जाणारी एक भाषा आहे. ही भाषा ५० लाख लोक वापरतात. पाकिस्तानमध्ये डोग्रीला पहाडी असे म्हटले जाते. +भारताच्या संविधानामधील आठव्या अनुसूचीनुसार डोग्री ही भारताच्या २२ अधिकृत भाषांपैकी एक आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7156.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7156.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..826de2c72a7d5696dc29ddb5e46e45cdad7bebb8 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7156.txt @@ -0,0 +1,26 @@ +डोनाल्ड ए. ग्लेसर हे शास्त्रज्ञ आहेत. +आ · हान्स आल्फव्हेन · झोर्स इव्हानोविच आल्फेरोव्ह · आल्बर्ट अब्राहम मिकेलसन · अल्बर्ट आइनस्टाइन · +ॲ · एडवर्ड ॲपलटन +ए · लियो एसाकी +ऑ  · फ्रँक ऑपनहाइमर +ओ  · डग्लस डी. ओशेरॉफ · गेऑर्ग झिमॉन ओम +क  · प्यॉत्र लियोनिदोविच कपित्सा · प्योत्र कापित्सा · आल्फ्रेड कास्लर · गुस्टाफ किर्शहोफ · जॅक किल्बी · पॉलिकार्प कुश · लिओन कूपर · विल्यम डी. कूलिज · हाइके कॅमरलिंघ-ऑन्स · वोल्फगांग केटर्ले · हेन्री वे केन्डॉल · जॉन डग्लस कॉकक्रॉफ्ट · आर्थर कॉम्प्टन · कार्ल रुडॉल्फ कोनिग · गुस्ताव कोरियोलिस · एरिक अ‍ॅलिन कोर्नेल · मासातोशी कोशिबा · क्लॉड कोहेन-तनूद्जी · पिएर क्युरी · जेम्स वॉट्सन क्रोनिन · हर्बर्ट क्रोमर · अर्न्स्ट क्लाड्नी · क्लाउस फोन क्लित्झिंग +ग  · जोसियाह विलार्ड गिब्स · गॉर्डन गूल्ड · डेनिस गॅबॉर · डेनिस गॅबोर · मारिया गेप्पर्ट-मायर · मरे गेल-मान · पीटर ग्रुनबर्ग · डेव्हिड ग्रोस · शेल्डन ली ग्लाशो · डोनाल्ड ए. ग्लेसर · रॉय जे. ग्लॉबर · चार्ल्स एदुआर्द ग्वियॉमे · ऑट्टो फोन गेरिक +च  · जॉर्जेस चार्पाक · जेम्स चॅडविक · पावेल अलेक्सेयेविच चेरेंकोव्ह +ज  · व्हिताली जिन्झबर्ग · रिकार्दो जियाकोनी · आयव्हार जियेव्हर · जेम्स प्रेस्कॉट जूल · जे.जे. थॉमसन · पिएर-गिल्स दि जेन्स · जे. हान्स डी. जेन्सन · जे. हान्स डी. जेन्सेन · जेम्स क्लार्क मॅक्सवेल · जेम्स वॅट · जॉन फोन न्यूमन · रॉडनी जोरी · आयरिन जोलिये-क्युरी · ब्रायन डेव्हिड जोसेफसन · कार्ल जान्स्की +झ  · लिओ झिलार्ड · फ्रिट्स झेर्निके +ट  · चार्ल्स हार्ड टाउन्स · इगॉर टॅम · इगोर टॅम · जोसेफ हूटॉन टेलर, जुनियर · रिचर्ड ई. टेलर +ड  · जॉन डाल्टन · पॉल डिरॅक · रेमंड डेव्हिस जुनियर · क्लिंटन डेव्हिसन · हान्स जॉर्ज डेहमेल्ट · क्रिस्चियन डॉपलर +त  · सॅम्युएल चाओ चुंग तिंग · सिन-इतिरो तोमोनागा · सिन-इतिरो-तोमोनागा · डॅनियेल सी. त्सुइ +थ  · जॉर्ज पेजेट थॉमसन +न  · लुई युजीन फेलिक्स नेइल · आयझॅक न्यूटन +प  · मार्टिन लुईस पर्ल · एडवर्ड मिल्स पर्सेल · आर्नो अ‍ॅलन पेन्झियास · ज्याँ बॅप्टिस्ट पेरिन · वोल्फगांग पॉल · वोल्फगांग पॉली · सेसिल फ्रँक पॉवेल · एच. डेव्हिड पोलित्झर · अलेक्सांद्र मिखाइलोविच प्रोखोरोव्ह · जुलियस प्लकर · माक्स प्लांक +फ  · आल्बर्ट फर्ट · विल्यम आल्फ्रेड फाउलर · व्हाल लॉग्सडन फिच · विल्यम डॅनियेल फिलिप्स · डॅनियल फॅरनहाइट · इल्या फ्रँक · जेम्स फ्रांक · अलेक्झांडर अलेक्झांड्रोविच फ्रीडमन · जेरोम आय.फ्रीडमन · जॉन अँब्रोझ फ्लेमिंग +ब  · चार्ल्स ग्लोव्हर बार्कला · जॉन बार्डीन · निकोलाय बासोव्ह · ए.ई. बेकरेल · आंत्वान हेन्री बेकरेल · योहान्स जॉर्ज बेड्नोर्झ · हान्स बेथ · मॅक्स बॉर्न · वॉल्थर बोथ · लुडविग बोल्ट्झमन · आगे नील्स बोह्र · पर्सी विल्यम्स ब्रिजमन · वॉल्टर हाउझर ब्रॅटैन · बर्ट्राम ब्रॉकहाउस · लुई दि ब्रॉग्ली · कार्ल फर्डिनांड ब्रॉन · निकोलास ब्लूमबर्गेन · पॅट्रिक मेनार्ड स्टुअर्ट ब्लॅकेट · फेलिक्स ब्लॉक +म  · रॉबर्ट अँड्रुझ मिलिकन · जॉन सी. माथर · फ्रान्झ मेल्डे · नेव्हिल फ्रांसिस मॉट · बेन मॉटलसन · रुडॉल्फ मॉसबाउअर · कार्ल अलेक्झांडर म्युलर +य  · हिदेकी युकावा · योईचिरो नाम्बू +र  · मार्टिन राइल · फ्रेडरिक राईन्स · इसिदोर आयझॅक राबी · नॉर्मन फॉस्टर राम्से, जुनियर · ओवेन विलान्स रिचर्डसन · रॉबर्ट कोलमन रिचर्डसन · बर्टन रिश्टर · चार्ल्स थॉमसन रीस विल्सन · कार्ल डेव्हिड टॉल्मे रुंग · कार्लो रुब्बिया · अर्न्स्ट रुस्का · जेम्स रेनवॉटर · विल्हेम राँटजेन +ल  · लेव्ह लँडाउ · गॅब्रियेल लिपमन · जॉर्ज क्रिस्तॉफ लिश्टेनबर्ग · डेव्हिड ली · त्सुंग-दाओ ली · विलिस लॅम्ब · अँथोनी जेम्स लेगेट · लियॉन एम. लेडरमान · फिलिप लेनार्ड · लुइस फेदेरिको लेलवा · अर्नेस्ट लॉरेन्स +व  · स्टीवन वाईनबर्ग · युजीन विग्नर · विल्हेल्म वियेन · फ्रँक विल्चेक · केनेथ गेडीज विल्सन · रॉबर्ट वूड्रो विल्सन · कार्ल वीमन · मार्टिनस जे.जी. व्हेल्टमन · योहान्स डिडरिक व्हान डेर वाल्स · जॉन हॅसब्रूक व्हान व्लेक · विलेम जेकब व्हान स्टॉकम · अलेस्सांद्रो व्होल्टा +श  · विल्यम शॉकली · वॉल्टर शॉट्की · आर्थर लियोनार्ड शॉलो · जॉन रॉबर्ट श्रीफर · एर्विन श्र्यॉडिंगर · मेल्व्हिन श्वार्त्झ · जुलियन श्विंगर +स  · सायमन व्हान डेर मीर · अर्नेस्ट थॉमस  · सिंटन वाल्टन · कै सीगबानमान सीगबान · थॉमस योहान सीबेक · एमिलियो जिनो सेग्रे · ऑट्टो स्टर्न · जॅक स्टाइनबर्गर · होर्स्ट लुडविग श्ट्यॉर्मर · जॉन स्ट्रट · जॉर्ज एफ. स्मूट diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7157.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7157.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..87450f1c869181c4fb3faa387059a5a80cbfa174 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7157.txt @@ -0,0 +1 @@ +डॉनाल्ड ब्राइस कार (२८ डिसेंबर, १९२६:जर्मनी - १२ जून, २०१६:इंग्लंड) हा  इंग्लंडकडून १९५१ ते १९५२ दरम्यान २ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7158.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7158.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c3cdf202317514e6bc509e93c37ab0ef947fcb0e --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7158.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +डोनल्ड जॉन ट्रम्प, सीनियर (इंग्लिश: Donald John Trump, Sr.; १४ जून, इ.स. १९४६) हे अमेरिका देशाचे ४५वे व माजी राष्ट्राध्यक्ष आहेत. पेशाने उद्योगपती व दूरचित्रवाणी अभिनेता राहिलेल्या ट्रम्प यांनी ८ नोव्हेंबर २०१६ रोजी झालेल्या २०१६ सालच्या अमेरिकन अध्यक्षीय निवडणुकीत डेमोक्रॅटिक पक्षाच्या हिलरी क्लिंटन यांचा पराभव करून राष्ट्राध्यक्षपद मिळवले. २०२० च्या निवडणुकांमध्ये ज्यो बायडेनने ट्रम्प यांचा पराभव केला. १९९२मध्ये जॉर्ज एच.डब्ल्यु. बुश यांच्यानंतर एकाच सत्रासाठी राष्ट्राध्यक्ष असलेले ट्रम्प हे पहिले राष्ट्राध्यक्ष ठरले. +राजकारणाचा कोणताही अनुभव नसलेल्या तसेच आजवर कोणतेही प्रशासकीय पद न सांभाळलेल्या ट्रम्प यांनी अनपेक्षितरीत्या २०१६ रिपब्लिकन पक्षाची प्राथमिक निवडणूक जिंकून रिपब्लिकन पक्षाचे नामांकन मिळवले. सार्वत्रिक निवडणुकीपूर्वी सर्व राजकीय निरीक्षकांनी हिलरी क्लिंटन ही निवडणूक जिंकणार असल्याचे भाकित केले होते. क्लिंटन-केन जोडीला मताधिक्य मिळाले परंतु इलेक्टोरल कॉलेजमध्ये अधिक मते मिळवून ट्रम्प-पेन्स जोडीने विजय मिळवला. २०२० च्या निवडणुकीत ही जोडी ज्यो बायडेन व कमला हॅरिस यांच्याकडून पराभूत झाली. +२०१९मध्ये ट्रम्प यांनी युक्रेनच्या राष्ट्राध्यक्षांशी दूरध्वनीवरून अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षीय निवडणुकीतील ट्रम्प यांचे प्रतिस्पर्धी ज्यो बायडेन आणि त्यांचा मुलगा हंटर बायडेन यांच्यावर युक्रेनमध्ये भ्रष्टाचार केल्याचा आरोप ठेवण्यासाठी दबाव आणला. अमेरिकेतील निवडणुकींमध्ये परदेशी शक्तींना लुडबुड करण्यास उद्युक्त करून आपल्या सत्तेचा दुरुपयोग केला आणि त्याबद्दलच्या काँग्रेसद्वारा चालविलेल्या चौकशीमध्ये अडथळे आणले असे दोन आरोप[१] ठेवून अमेरिकेच्या प्रतिनिधीगृहाने २४ सप्टेंबर, २०१९ रोजी ट्रम्प यांच्यावर महाभियोग खटला दाखल केला.[२] याला मंजूरी मिळाल्यावर अमेरिकेच्या सेनेटमध्ये हा दाखला चालविला गेला. रिपब्लिकन पक्षाचे बहुमत असलेल्या सेनेटने ट्रम्प यांना ५१-४९ अशा जवळजवळ पक्षनिहाय मतदानाने निर्दोष ठरवले.[३] या खटल्यात एकही साक्ष घेण्यात आली नाही. अमेरिकन राष्ट्राध्यक्षांवरील महाभियोग खटल्यांपैकी हा पहिला असा खटला होता.[४] ५२ रिपब्लिकन सेनेटरांपैकी फक्त मिट रॉमनी यांनी ट्रम्प दोषी असल्याचे मत दिले. आत्तापर्यंच्या अमेरिकन राष्ट्राध्यक्षांवरील महाभियोग खटल्यांमध्ये स्वतःच्याच पक्षाच्या सेनेटरने दोषी मत दिल्याचे हे पहिले उदाहरण होय[५] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7165.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7165.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0b0d3c1617c9c07e6790dbb465b75845dbc7bf68 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7165.txt @@ -0,0 +1 @@ +डोनाल्ड डक हे वॉल्ट डिस्नी याने निर्मित केलेले एक व्यंगचित्र (कार्टून) आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7190.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7190.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3235a57d2243cff512ed632a28c8948199c6ec51 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7190.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +डोमगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील उस्मानाबाद जिल्ह्यातील परांडा तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथील वातावरण साधारणपणे उष्ण व कोरडे असते. पावसाळा जून महिन्याच्या मध्यापासून सुरू होऊन सप्टेंबरच्या शेवटी संपतो.ऑक्टोबर ते नोव्हेंबर मध्यापर्यंत दमट वातावरण असते. नोव्हेंबर मध्य ते जानेवारी हिवाळा असतो. फेब्रुवारी ते मार्च वातावरण कोरडे असते. एप्रिल ते जून उन्हाळा असतो.सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ६०० मिलीमीटर असते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7209.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7209.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..09159c05aa75a04ec03e93aadbf8a6f9a264b7bc --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7209.txt @@ -0,0 +1,6 @@ + + +डोर (बंधन) हा सन २००६ मधील नागेश कुकुनूर दिग्दर्शित चित्रपट आहे. यात प्रमुख भूमिका आयेशा टाकिया, गुल पनांग व श्रेयस तळपदे यांची असून ही दोन स्त्रीयांची कथा आहे मीरा व झीनत, ज्या एका घटनेने बंध होतात. चित्रपट हा मूळ मल्याळी चित्रपट पेरुमाझाक्कालम वर आधारित आहे. हा चित्रपट व्यावसायिक यशात मागे पडला तरी याने चित्रपट रसिकांमध्ये चांगलीच वाहवा मिळवली. तसेच खासकरून महिलावर्गाकडून हा चित्रपट चांगलाच प्रशंसित झाला. + +मीरा ही राजस्थानमधील एका दुर्गम भागात राहणारी राजपुत घराण्यातील पारंपारिक स्त्री असते तर झीनत ही काश्मीर मधील एका मुस्लिम कुंटुबातील स्वतंत्र व्यक्तीमत्वाची स्त्री असते. दोघांचेही नवरे लग्न झाल्यानंतर काही दिवसातच सौदी अरेबियात कामाला जातात व तिकडे दोघे मित्र बनतात. काही महिन्यानंतर सगळे सुरळित चाललेले असताना एके दिवशी मीराचा नवरा शंकर हा झीनतच्या नवऱ्याकडून एका दुर्घटनेत ठार होतो व सौदी अधिकारी झीनतच्या नवऱ्याला देहदंडाची शिक्षा देतात. परंतु सौदी कायद्याप्रमाणे जर झीनतच्या नवऱ्याने जर मृत व्यक्तीच्या नातेवाईकांकडून माफीपत्र आणले तर त्याच्या देहदंडाची शिक्षा माफ होउ शकत असते. परंतु झीनत पाशी शंकरचा एक फोटो सोडला तर काहीच माहिती नसते. +झीनत तिच्या नवऱ्याला देहदंडाच्या शिक्षेपासून वाचवण्याचा पण उचलते परंतु माहिती अभावी तिचा प्रवास अवघड असतो. काश्मीरहून राजस्थानमध्ये ती पोहोचते व मोठ्या प्रयत्नाने ती मीराचे घर शोधून काढते. याकामी तिला एक बहुरुप्या बरीच मदत करतो. मीराच्या घरी मीरा ही विधवा झाल्यामुळे तिचे आयुष्य एक विरामचिन्ह बनलेले असते. तिचे सर्व स्वातंत्र्य हिरवून घेतले गेलेले असते. झीनत तिच्या घरच्यांना माफी-पत्राची विनंती करतात परंतु ते धुडकावून लावतात व पुन्हा तसा प्रयत्न केल्यास तिला जीवे मारण्याची धमकी देतात. झीनत याही परिस्थितीत हार न मानता आपले काम चालू ठेवते.मीराला फक्त दुपारच्या वेळेत एका देवळात जाण्याची मुभा असते. मीराची दिनचर्या पाहून झीनत तिला देवळात गाठते गाठते व आपले नाव दुसरे सांगून तिच्याशी मैत्री वाढवते तिचे असे बाहुलिसारखे झालेले आयुष्य पाहून झीनतला कसे सेच वाटते व एक स्त्री म्हणून तिच्या परीने तिला नवऱ्याच्या मृत्युच्या दुःखातून बाहेर काढण्याचाही वसा घेते. तिच्या थांबलेल्या आयुष्याला चालना देण्याचे प्रयत्न करते. मीराला तिच्या स्वतंत्र व्यक्तीमत्वाची जाणीव करून देते व तिच्या थांबलेल्या आयुष्यात पुन्हा एकदा चैतन्य आणते. परंतु शेवटी झीनतला आपले उदिष्ट मीरापुढे उघड करावे लागते व मीराच्या टिकेला सामोरे जावे लागते.झीनत दयेसाठी मीरापुढे आर्जव करते. परंतु संतापाने तप्त झालेली मीरा तिची मागणी अपमानीत करून धुडकावून लावते.दरम्यान घरावरचे कर्ज माफ होण्यासाठी मीराचे सासरे मीराला गावाजवळ होणाऱ्या फॅक्टरीच्या मालकाला रखेल म्हणून देण्याचा निर्णय घेतात व ही बातमी मीराला समजते व पुन्हा शोकाच्या गर्तेत सापडते. त्यामुळे झीनतने जे काही केले त्या बद्दल तिला सहानूभूती निर्माण होते. हताश झीनत परत जात असतानाच, मीराला दुःख विसरून आयुष्यात चैतन्यमयी रहाणे किती गरजेचे आहे याची जाणीव होते व ती स्वता:हून माफीपत्रावर सही करून देते. त्याचबरोबर अश्या पारंपारिक गावात व पैश्यासाठी कुठल्याही थराला जाऊ शकणाऱ्या सासू सासऱ्यांच्या घरात तिची घुसमट होईल याचीही जाणीव होते व झीनतच्या मैत्रीमध्ये आपले पुढील आयुष्य शोधते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7213.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7213.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3875f586d8ceb781967031133fda28cc08de6030 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7213.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +डोरला हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील हिंगणघाट तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते. उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात. उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो.मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7227.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7227.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e1836dc52fa4522e89cd6504c4dc305c97ab43df --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7227.txt @@ -0,0 +1 @@ +डोरिस मिल्ड्रेड टर्नर तथा डोरिस कॉइश (१९०८:इंग्लंड - १९८६:इंग्लंड) ही  इंग्लंडच्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९३४ ते १९३५ दरम्यान ४ महिला कसोटी सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू होती. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7253.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7253.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5a01aeef7cc748f9073a493edc55325bd0502dde --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7253.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +डोरोथी मेरी क्रोफूट हॉजकिन (१२ मे, १९१०:कैरो, इजिप्त - २९ जुलै, १९९४:इल्मिंग्टन, वॉरविकशायर, इंग्लंड) या नोबेल पारितोषिक विजेत्या ब्रिटिश रसायनशास्त्रज्ञ होत्या. त्यांनी प्रोटीन क्रिस्टलोग्राफीचे तंत्र विकसित करून त्याद्वारे पेनिसिलिन आणि व्हिटामिन ब१२च्या अणूरचनेबद्दलचे अंदाज शाबित केले. यासाठी त्यांना १९६४ सालचे रसायनशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक देण्यात आले. +त्यांच्या अनेक विद्यार्थ्यांमध्ये युनायटेड किंग्डमच्या पंतप्रधान मार्गारेट थॅचर आणि गाय डॉड्सनचा समावेश आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7255.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7255.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cb741bfe7aecfb5cd6798e077d3c1d478312b2d2 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7255.txt @@ -0,0 +1,13 @@ +डोरोथी हॉजसन (जन्म ०२ सप्टेंबर १८८४ सिडनहॅम, इंग्लंड - मृत्यू ०२ जुलै १९४९,पाँडिचेरी ) +श्रीअरविंद आश्रमात वास्तव्यास आलेल्या पहिल्या २४ शिष्यांपैकी डोरोथी या एक होत्या. श्रीमाताजींच्या निकटवर्ती म्हणून त्या ओळखल्या जात असत. +डोरोथी हॉजसन जन्माने आयरिश होत्या. ज्याच्याशी त्यांचा विवाह निश्चित झाला होता त्या भावी नवऱ्याचे निधन झाले, त्याचा त्यांना धक्का बसला आणि त्यातून त्यांनी जन्मभर अविवाहित राहण्याचा निश्चय केला. +१९१६ मध्ये त्यांची मीरा रिचर्ड (पुढे ज्यांना श्रीमाताजी असे संबोधले जाऊ लागले) यांच्याशी भेट झाली, तेव्हा डोरोथी यांनी योगमार्गाचा अवलंब करण्याचा निर्णय घेतला. मीरा यांच्या रूपाने त्यांना जणू 'सल्लागार आणि गुरु' लाभला. डोरोथी मीरासोबतच्या झालेल्या पहिल्या भेटीची आठवण सांगताना म्हणतात, ''आम्ही प्रथम चेरीच्या बागेत भेटलो. पहिल्या दृष्टिक्षेपातचे मला त्यांच्यातील देवत्व दिसले. माझ्यासाठी त्या देवासमान होत्या पण त्या मला त्यांची मैत्रिण मानत असत.'' +श्रीमाताजी या माताजी या नावाने ओळखल्या जात नव्हत्या तेव्हाही त्यांच्यामधील दिव्यत्वाची जाण येऊन, आपले जीवन संपूर्णपणे त्यांच्या हाती सोपविणाऱ्या डोरोथी यांनी अतिशय साधेपणाने जीवन व्यतीत केले.[१] +११ मार्च १९१६ रोजी, पॉल रिचर्डस, मिरा रिचर्डस जेव्हा जपानला जाण्यासाठी निघाले तेव्हा डोरोथीपण त्यांच्या सोबत गेल्या. पॉल रिचर्डस, मिरा रिचर्डस आणि डोरोथी हॉजसन हे तिघे 'कामा मारू' जहाजावर चढले. ते १८ मे रोजी योकोहामाला पोहोचले. १९२० साली जेव्हा मीरा रिचर्ड जपानहून पाँडिचेरीला जायला निघाल्या, तेव्हा त्यांच्यासोबत डोरोथीपण आल्या. या वास्तव्यात दि.०३ मे १९१९ रोजी मीरा यांनी डोरोथी यांचे रेखाचित्र काढले, तेही उपलब्ध आहे.[२] +२४ एप्रिल रोजी पॉल व मिरा रिचर्डस आणि डोरोथी हॉजसन पाँडिचेरीला पोहोचले. पॉल रिचर्ड नोव्हेंबर १९२० पर्यंत पाँडिचेरीमध्ये राहिले आणि नंतर ते हिमालयात गेले. तेथे त्यांनी संन्यासीसारखे जगण्याचा प्रयत्न केला; नंतर ते इंग्लंडला व तेथून दोन-तीन वर्षांनी ते फ्रान्सला परतले. +सुरुवातीला, मीरा रिचर्ड्स आणि डोरोथी जेथे राहत होत्या ते घर मोडकळीस आले होते, तेव्हा श्रीअरविंद आपल्या साथीदारांसोबत जेथे राहात होते त्या घरात मीरा व डोरोथी वास्तव्यास आल्या. श्रीअरविंद यांच्यासोबत तेव्हा सुरेश चंद्र चक्रवर्ती उर्फ मोनी, बेजॉय नाग आणि सॉरिन बोस राहत होते. १९२१ सालची आठवण सांगताना श्री.पुराणी म्हणतात, ''या दोघी वास्तव्यास आल्यानंतर तेथील वातावरण बदलून गेले. स्वच्छता, नीटनेटकेपणा आणि टापटीप सर्वत्र दिसून येऊ लागली.''[३] +०१ जानेवारी १९२२ रोजी श्रीअरविंदांनी यांनी मीराला घराच्या व्यवस्थापनाची जबाबदारी घेण्यास सांगितले.  त्यामध्ये डोरोथी त्यांना मदत करू लागल्या. १९२० मध्ये श्रीअरविंदांना भेटलेले आणि १९२१ ते १९२४ दरम्यान त्यांच्यासोबत राहिलेल्या टी. कोदंडराम राव सांगतात: "मिस हॉजसन स्वयंपाकघरात देखरेख करत असत." [४] +सप्टेंबर १९२२ च्या दरम्यान श्रीअरविंद यांनी डोरोथी यांना 'वासवदत्ता' हे नाव दिले. या नावाचा अर्थ  "जिने स्वतःचे जीवन ईश्वरास दिलेले आहे" असा होतो. त्यांना 'दत्ता' या नावाने संबोधले जाऊ लागले. [५][६] आश्रमाच्या स्थापनेनंतर त्यांनी भगवी वस्त्रे परिधान करायला सुरुवात केली. आणि अखेरपर्यंत त्या तशाच प्रकारच्या वस्त्रे परिधान करत असत. [१] +२४ नोव्हेंबर १९२६ रोजी जेव्हा श्रीअरविंद यांच्या देहामध्ये अधिमानसिक चेतनेचे (ओव्हरमाइंड कॉन्शसनेस) अवतरण झाले तेव्हा या महान घटनेचे साक्षीदार असलेल्या चोवीस शिष्यांपैकी दत्ता या एक होत्या. +या अद्वितीय अनुभूतीचा अर्थ सगळ्यांनाच समजला असे नाही. दत्ता यांना मात्र त्याचा नेमका अर्थ उलगडला आणि त्यांनी अधिमानसिक चेतनेचे अवतरण झाल्यानंतर, लगेचच घोषणा केली की, ''लॉर्ड हॅज डिसेन्डेड इनटू द फिजिकल टुडे (भगवान श्रीकृष्णाचे जडभौतिक चेतनेमध्ये अवतरण झाले आहे.)'' [५] +दत्तांचा आश्रमातील कोणाशीही फारसा संवाद नव्हता. १९४९ मध्ये त्यांची प्रकृती पूर्णपणे बिघडल्यापर्यंत दत्ता यांनी आपले काम शांतपणे सुरू ठेवले होते आणि ०२ जुलै १९४९ रोजी त्यांचे निधन झाले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7258.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7258.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..bfe0302c84e546f2757e238d5ab3a56b304c1031 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7258.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +डोर्चेस्टर काउंटी, मेरीलँड ही अमेरिकेच्या मेरीलँड राज्यातील १६ पैकी एक काउंटी आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र येथे आहे. +२०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या इतकी होती. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7291.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7291.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2846dc2dc06341794a65d50b58d6e36eb4017aeb --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7291.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +डोल्हारे हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील सुरगाणा तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सियसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान २,००० मि.मी.पर्यंत असते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7313.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7313.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3b7d0f4bd35e56367a899881f6218637c65072b5 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7313.txt @@ -0,0 +1 @@ +डोसा हा एक लोकप्रिय दक्षिण भारतीय खाद्यपदार्थ आहे. हा तांदूळ व डाळीचे पीठ आंबवून तयार केला जातो. रवा डोसा,[[मसाला डोसा]], [[मुगाचे डोसे]] असे याचे विविध प्रकार असतात. सामान्यतः हा पदार्थ बटाट्याची भाजी, [[सांबार]] आणि चटणीबरोबर खाल्ला जातो. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7377.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7377.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..47df0107a4cecf5bf33284f9ff9b2a2fe49da65d --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7377.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +प्रवासी सेवेत रुजू झालेले पहिले ऑल निप्पॉन एरवेझचे ७८७ (जेए८०१ए) +बोईंग ७८७ हे बोईंग कंपनीचे मोठ्या प्रवासी क्षमतेचे लांब पल्ल्याचे प्रवासी विमान आहे. +याचे पहिले उड्डाण डिसेंबर १५, इ.स. २००९ या दिवशी आणि पहिले व्यावसायिक उड्डाण ऑक्टोबर २७, इ.स. २०१० रोजी झाले. +बोईंग ७८७चे तीन उपप्रकार आहेत. मूळ ७८७-८ प्रकारचे विमान ५७ मीटर (१८६ फूट) लांबीचे असून हे साधारणतः २४२ प्रवासी १३,६२० किमी (७,३५५ समुद्री मैल) वाहून जाऊ शकते. ७८७-९ उपप्रकाराची लांबी ६३ मीटर (२०६ फूट) असून हे विमान २९० प्रवाशांना १४,१४० किमी (७,६३५ समै) वाहून जाऊ शकते. सगळ्यात मोठ्या ७८७-१० प्रकारचे विमान ६८ मीटर (२२४ फूट) लांबीचे आहे आणि हे ३३० प्रवाशांना ११,९१० किमी (६,४३० समै) नेऊ शकते. -९ उपप्रकार पहिल्यांदा एएनए विमानकंपनीने ७ ऑगस्ट, २०१४ रोजी उडविला तर -१० उपप्रकारचे पहिले विमान सिंगापूर एअरलाइन्सने ३ एप्रिल, २०१८ रोजी उडविले. + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7383.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7383.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f21b85a8c553be788130416fc0a4b1b238eb34f7 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7383.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +ड्रू काउंटी ही अमेरिकेच्या आर्कान्सा राज्यातील ७५ पैकी एक काउंटी आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र माँटिचेलो येथे आहे.[१] +२०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या १८,५०९ इतकी होती.[२] +ड्रू काउंटीची रचना २६ नोव्हेंबर, १८४६ रोजी झाली. या काउंटीला आर्कान्साच्या तिसऱ्या गव्हर्नर थॉमस स्टीवन्सन ड्रूचे नाव दिलेले आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7429.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7429.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a3481b3c026c14ad09f541eb88c91a4a57729e67 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7429.txt @@ -0,0 +1,33 @@ + + + + +33 H. Pandya • (C) +1 साई किशोर • +4 Nalkande • +6 WP Saha •(†) +7 Gill • +8 Joseph • +9 Tewatia • +10 Miller • +11 Shami • +12 संगवान • +13 Wade •(†) +14 K. S. Bharat •(†) +15 Noor • +18 Manohar • +19 Rashid • +22 Yadav • +23 Sai • +27 Mohit • +59 Shankar • +82 Little • +91 Shanaka • +133 Dayal • + Williamson • + Patel •(†) + Mavi • + O. Smith • +प्रशिक्षक:  +सहय्यक प्रशिक्षक:  +गोलंदाजी प्रशिक्षक:  diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7437.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7437.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..edeea6ac446dab374ca78d62c65723c072bd54c1 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7437.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +ढवळकेवाडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील परभणी जिल्ह्यातील गंगाखेड तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे.येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १४ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो.पावसाळ्यात दिवसा तापमान ३० अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो.वार्षिक पर्जन्यमान ५६० मिमी असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून मध्य हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४० अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २४ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7441.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7441.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fe209c16f4d203ae87cbf4967a4f19681ff120db --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7441.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +ढवळी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील सातारा तालुक्यातील एक गाव आहे. +हे गाव समुद्रसपाटीपासून साधारणपणे ७०० मीटर उंचीवर वसलेले आहे. येथे उष्णकटिबंधीय वातावरण आहे. येथे पावसाळ्यात भरपूर पाऊस पडतो.वार्षिक पर्जन्यमान १०४२ मिलीमीटर आहे.हिवाळ्यात इथे सुखद गारवा असतो.सरासरी वार्षिक तापमान २४.४ अंश सेल्सियस आहे. साताऱ्यातील वाऱ्याचा सरासरी वेग २.८ मीटर प्रति सेकंद आहे.वाऱ्याचा कमाल वेग सुमारे १० मीटर प्रति सेकंद आहे.हिवाळ्यात तापमान १०.९ अंश सेल्सियसपर्यंत खाली जाते तर उन्हाळ्यात ते ३७.६ अंश सेल्सियसपर्यंत वर चढते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7452.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7452.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5a04d52fee46434bac9d1a07e66e2c1fda1c6a32 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7452.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +ढवळेश्वर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील खानापूर (विटा) तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २३ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7463.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7463.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5a6d5279136e1577361ed07200bf006b6ed53251 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7463.txt @@ -0,0 +1 @@ +ढाकने एक मराठी आडनाव आहे. हे सहसा हिंदू-वंजारी लाडशाखीय वाणी यांच्यात आढळते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7510.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7510.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..45fca0923517f8a0fa068c5b3db85268fee79b37 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7510.txt @@ -0,0 +1 @@ +ढेबे हे एक मराठी आडनाव आहे. हे आडनाव क्षत्रिय हाटकर (धनगर) जातितील कोकरे घराण्यात देखील आढळते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7545.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7545.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a625fa46baec7469006ed44809e7efad49eac14b --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7545.txt @@ -0,0 +1,31 @@ +जनगणना स्थल निर्देशांक ५३९०६८ असलेले ढोरगट्टा हे गाव, गडचिरोली या जिल्ह्यातील ३२९.० हेक्टर क्षेत्राचे गाव असून २०११ च्या जनगणनेनुसार [१] ह्या गावात ८० कुटुंबे आहेत व एकूण लोकसंख्या ३५२ आहे.ह्याच्या सर्वात जवळचे शहर गडचिरोली हे ८० किलोमीटर अंतरावर आहे. +गावात असणाऱ्या सुविधा - पूर्व-प्राथमिक शाळा-२. प्राथमिक शाळा-१. स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे - +५ किमीपेक्षा कमी अंतरावर : काही नाही५ ते १० किमी अंतरावर : कनिष्ठ माध्यमिक शाळा पेंढरी येथे आहे. माध्यमिक शाळा पेंढरी येथे आहे. उच्च माध्यमिक शाळा पेंढरी येथे आहे. १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर : पदवी महाविद्यालय गडचिरोली येथे आहे. अभियांत्रिकी महाविद्यालय गडचिरोली येथे आहे. वैद्यकीय महाविद्यालय गडचिरोलीयेथे आहे. व्यावसायिक प्रशिक्षण शाळा गडचिरोली येथे आहे. अनौपचारिक प्रशिक्षण केन्द्र गडचिरोलीयेथे आहे. अपंगांसाठी खास शाळा गडचिरोलीयेथे आहे. +असलेल्या सुविधा- काही नाही +नसलेल्या सुविधा - +कम्युनिटी हेल्थ सेंटर, प्राथमिक आरोग्य केन्द्र, प्राथमिक आरोग्य उपकेन्द्र, प्रसूति व शिशुसंगोपन केन्द्र, क्षयरोग रुग्णालय, अ‍ॅलोपॅथिक रुग्णालय, अन्य उपचार पद्धतीचे रुग्णालय, दवाखाने, गुरांचे दवाखाने, फिरते दवाखाने, कुटुंब कल्याण केन्द्र, +असलेल्या सुविधा- काही नाही +नसलेल्या सुविधा - +बाह्य रोगी विभाग, बाह्य व भरती असलेले रोगी विभाग, धर्मादाय बिगर-सरकारी रुग्णालय, एमबीबीएस पदवीधर डॉक्टर, इतर पदवीधर डॉक्टर, पदवी नसलेले डॉक्टर, पारंपरिक वैद्य व वैदू, औषधाची दुकाने, इतर बिगरसरकारी वैद्यकीय सुविधा, +असलेल्या सुविधा- +झाकण नसलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा, हँड पंपच्या पाण्याचा पुरवठा, बारमाही सुरू असलेल्या हँड पंपच्या पाण्याचा पुरवठा, +नसलेल्या सुविधा - +शुद्ध केलेल्या पाण्याचा नळातून पुरवठा, शुद्ध न केलेल्या पाण्याचा नळातून पुरवठा, झाकलेल्या विहिरीच्या पाण्याचा पुरवठा, बोअर वेलच्या पाण्याचा पुरवठा, बारमाही सुरू असलेल्या बोअरवेल पाण्याचा पुरवठा, झऱ्यांच्या पाण्याचा पुरवठा, नदी /कालवे यातील पाण्याचा पुरवठा, तलाव / तळी यातील पाण्याचा पुरवठा, इतर पाण्याचा पुरवठा, +असलेल्या सुविधा- +सांडपाणी पाण्याच्या स्रोतात सोडले जाते.उघडी गटारे, +नसलेल्या सुविधा - +न्हाणीघरासह सार्वजनिक स्वच्छता गृह, न्हाणीघर नसलेले सार्वजनिक स्वच्छता गृह, ग्रामीण सॅनिटरी हार्डवेरचे दुकान, सामूहिक बायोगॅस किंवा कचऱ्याच्या उत्पादक पुनर्वापराची व्यवस्था, +गावात असणाऱ्या सुविधा - +टॅक्सी, जिल्ह्यातील दुय्यम रस्त्याना जोडलेले रस्ते, डांबरी रस्ते, कच्चे रस्ते, पाण्यासाठी नाल्या असणारे डांबरी रस्ते, बारमाही रस्ते, स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे - +पोस्ट ऑफिस, - ५ किमीपेक्षा कमी अंतरावर. उपपोस्ट ऑफिस, - ५ किमीपेक्षा कमी अंतरावर. मोबाइल फोन सुविधा, - ५ किमीपेक्षा कमी अंतरावर. इंटरनेट कॅफे/सर्व्हिस सेंटर, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. खाजगी कूरियर, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. सार्वजनिक बस सेवा, - ५ ते १० किमी अंतरावर. खाजगी बस सेवा, - ५ ते १० किमी अंतरावर. रेल्वे स्थानक, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. ऑटो व टमटम, - ५ ते १० किमी अंतरावर. ट्रॅक्टर - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. सायकल रिक्षा (पायचाकी), - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. बैल व इतर जनावरांनी ओढलेल्या गाड्या, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. राष्ट्रीय महामार्गाला जोडलेले रस्ते, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. राज्य महामार्गाला जोडलेले रस्ते, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. जिल्ह्यातील मुख्य रस्त्याला जोडलेले रस्ते, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. तळटीप- शिरगिणतीत असलेल्या पुढील सुविधांच्या उपलब्धततेची माहिती नाही - सायकल रिक्षा (यांत्रिक), समुद्र व नदीवरील बोट वाहतूक, बोट वाहतुकीयोग्य जलमार्ग, +गावात असणाऱ्या सुविधा - शेतमाल विक्री संस्था, +स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे - +ए टी एम, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. व्यापारी बँका, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. सहकारी बँका, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. शेतकी कर्ज संस्था, - ५ ते १० किमी अंतरावर. स्वसहाय्य गट (SHG), - ५ किमीपेक्षा कमी अंतरावर. रेशनचे दुकान, - ५ किमीपेक्षा कमी अंतरावर. मंडया / कायम बाजार, - ५ ते १० किमी अंतरावर. आठवड्याचा बाजार, - ५ ते १० किमी अंतरावर. शेतमाल विक्री संस्था, +गावात असणाऱ्या सुविधा - +शिशुविकास पौष्टिक आहार केन्द्र (ICDS), अंगणवाडी पौष्टिक आहार केन्द्र, अंगणवाडी पौष्टिक आहार केन्द्र, इतर पौष्टिक आहार केन्द्र, आशा, +स्थानिक नसलेल्या सुविधांची अंतरे - +समुदाय भवन (दूरचित्रवाणी सह अथवा विरहित), - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. क्रीडांगण, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. खेळ / करमणूक क्लब, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. सिनेमा/ व्हिडियो थियेटर, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. सार्वजनिक ग्रंथालय, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. सार्वजनिक वाचनालय, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. वृत्तपत्र पुरवठा, - १० किमी पेक्षा अधिक अंतरावर. विधानसभा मतदान केन्द्र, - ५ ते १० किमी अंतरावर. जन्म व मृत्यु नोंदणी केन्द्र, - ५ ते १० किमी अंतरावर. +घरगुती वापरासाठी वीजपुरवठा - आहे. +शेतीसाठी वीजपुरवठा - आहे. +व्यापारी वापरासाठी वीजपुरवठा - नाही. +सर्व प्रकारच्या वापरासाठी वीजपुरवठा - नाही. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7571.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7571.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..eccc71c21aaaf0f325b664b555a70915e2036c25 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7571.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +तंग श्यावफिंग (मराठी लेखनभेद: दंग श्यावफंग ; चिनी: 邓小平 ; फीनयीन: Deng Xiaoping ;) (ऑगस्ट २२, इ.स. १९०४; क्वांगान, स-च्वान, चीन - फेब्रुवारी १९, इ.स. १९९७; पैचिंग, चीन) हा चिनी राजकारणी, साम्यवादी राजकीय तत्त्वज्ञ व मुत्सद्दी होता. चिनी साम्यवादी पक्षाचा सर्वोच्च नेता असताना, त्याने चिनाच्या जनता-प्रजासत्ताकाचा कल बाजारकेंद्रित अर्थव्यवस्थेकडे वळवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली. तंग ची.ज.प्र.च्या राष्ट्राध्यक्षपदावर किंवा 'चिनी साम्यवादी पक्षाचा सर्वसाधारण सचिव' या चिनी राजकारणात सर्वोच्च मानल्या जाणाऱ्या पदावर कधीही आरूढ नव्हता; तरीही इ.स. १९७८ ते इ.स. १९९२ या कालखंडात तो चिनाच्या जनता-प्रजासत्ताकाचा परमोच्च नेता होता. + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7585.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7585.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ace4a7effe908e5b1470786a478e8d5298348065 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7585.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +तंजावर हा तमिळनाडू राज्यातील लोकसभा मतदारसंघ आहे +दिनांक १० जानेवारी, इ.स. २०१४ च्या मतदारयादीनुसार या लोकसभा मतदारसंघात ६४८२१२ पुरुष मतदार, ६६१९४९ स्त्री मतदार व ९ अन्य मतदार असे मिळून एकूण १३१०१७० मतदार आहेत.[१] + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7589.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7589.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6ae0e584ef5b9f3c4113ebfd8eebfc7038ad3274 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7589.txt @@ -0,0 +1,22 @@ + +आपल्याला १००% कॉपीराइटमुक्त पब्लीक डॉमेन इतिहास संशोधनातील केवळ प्रमाण संशोधन साधने अथवा मूळ ग्रंथ इंटरनेटवर उपलब्ध करून देणे शक्य असल्यास विकिपीडियाच्या विकिस्रोत या मुक्तस्रोत बन्धू प्रकल्पात आपल्या अशा योगदानाचे आणि परिश्रमाचे स्वागत असेल. +विकिस्रोतावर काय चालेल ? +प्रताधिकारमुक्त दस्तऐवज + + +तंजावरचे मराठा राज्य इ.स.च्या १७व्या ते १९व्या शतका दरम्यान भारतातील तमिळनाडू राज्यातील तंजावुर स्थित संस्थान होते. याचे राजे मराठीभाषक होते. येथील मराठी भाषा महाराष्ट्रातील भाषेपेक्षा वेगळी असून त्यास तंजावर मराठी असे नाव आहे. व्यंकोजी भोसले यांनी हे राज्य स्थापन केले. +13 व्या शतकात चोल राजवटीचे निधन झाल्यानंतर तंजावर देश पंड्यांच्या कारकिर्दीत आला, ज्याने जवळजवळ एका शतकापर्यंत राज्य केले. मलिक काफूरच्या स्वारीनंतर तंजावर देश अव्यवस्थित झाला. पांड्या सरदारांनी त्यांचे स्वातंत्र्य पुनः स्थापित करण्यापूर्वी दिल्ली सल्तनतचा राज्य अर्धा शतक टिकला. त्यानंतर लवकरच विजयनगर साम्राज्याने त्यांचा पराभव केला. विजयनगरच्या वर्चस्वाला मदुरैच्या नायकांनी आव्हान दिले ज्याने शेवटी १ was4646 मध्ये तंजावर जिंकला. तंजावर नायकांचे शासन १ 167373 पर्यंत टिकले, जेव्हा मदुरैचा राजा चोक्कनाथ नायक नायकांनी तंजावरवर हल्ला केला आणि विजयराजघावाचा वध केला. +साचा:TNhistory +महान मराठा राजा शिवाजी महाराज यांचे सावत्र भाऊ वेंकोजी हे भोसले घराण्यातील तंजावरचा पहिला राजा होता. असे मानले जाते की त्याने एप्रिल 1674 मध्ये तंजावरचे शासन आणि 1684 पर्यंत राज्य केले. त्यांच्या कारकिर्दीत, त्याचा भाऊ शिवाजी यांनी 1676-1677 मध्ये जिंजी आणि तंजावरवर आक्रमण केले आणि त्याचा भाऊ संताजीला कोलरुनच्या उत्तरेस सर्व देशांचा शासक बनविला. आपल्या कारकिर्दीच्या शेवटच्या वर्षांत, वेंकोजींनी मदुरैच्या चोककानाथाबरोबर मैसूरवर आक्रमण थांबवण्यासाठी युती केली. +शाहूजी पहिला वेंकोजीचा मोठा मुलगा होता आणि त्याने वयाच्या बाराव्या वर्षी सिंहासनावर प्रवेश केला. त्याच्या कारकिर्दीत मोगलांनी कोरोमंडल किनारपट्टी व तिरुचिरापल्ली ताब्यात घेतली आणि शाहूजी प्रथम यांना खंडणी देण्यासाठी भाग पाडले. शाहूजी साहित्याचे आश्रयदाता होते. त्याच्या कारकिर्दीत, सीमावर्ती भूमीवरील नियंत्रणासाठी मदुरैचा राजा आणि रामनाद यांच्याशी वारंवार झगडे व लढाया होत. +सर्फोजी प्रथम हा वेंकोजीचा छोटा मुलगा होता आणि त्याने 1712 ते 1728 पर्यंत राज्य केले. त्यांच्या राजवटीचा मदुराई नायक यांच्याशी वाद आणि नियमित युद्ध होता. +1728-1736 या काळात सर्फोजी प्रथमचा लहान भाऊ तुकोजी तंजावरवर राज्य केले. त्याच्या कारकिर्दीवर चंदा साहिब आक्रमणाचे साक्षीदार होते आणि मदुराईवर मोहम्मदान आक्रमण मागे घेतल्याचा मानस आहे. +A period of anarchy followed the death of Tukkoji and came to an end when Pratapsingh succeeded to the throne in 1739. He ruled up to 1763. He allied with Muhammad Ali, the Nawab of the Carnatic and aided the British against the French in the Carnatic Wars and the Seven Years War. He was the last king to be addressed to be the Directors of the British East India Company as "His Majesty". In 1762, a tripartite treaty was signed between Thanjavur, Carnatic and the British by which he became a vassal of the Nawab of the Carnatic. +Thuljaji was a very weak ruler and the last independent ruler of Thanjavur. In 1773, Thanjavur was annexed by the Nawab of the Carnatic who ruled till 1786. The throne was restored to him by the Directors of the British East India Company. But his restoration came at a heavy price as it deprived him of his independence. +Thuljaji was succeeded by his teenage son Serfoji in 1787. Soon afterwards, he was deposed by his uncle and regent Amarsingh who seized the throne for himself. With the help of the British, Serfoji II recovered the throne in 1798. A subsequent treaty forced him to hand over the reins of the kingdom to the British East India Company. Serfoji II was however left in control of the Fort and the surrounding areas. He reigned till 1832. His reign is noted for the literary, scientific and technological accomplishments of the Tanjore country. +1787 मध्ये तुळजाजी किशोर मुलगा सर्फोजी याच्या जागी त्याचा राजा झाला. थोड्याच वेळात, त्याचा काका आणि एजंट अमरसिंह यांनी त्याला काढून टाकले, ज्यांनी स्वतः साठी सिंहासनावर कब्जा केला. ब्रिटिशांच्या मदतीने 1798 मध्ये सर्फोजी II यांनी सिंहासन परत मिळवले. त्यानंतरच्या करारामुळे ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीच्या ताब्यात त्याने राज्याची बाबी सोपविली. सर्फोजी II हा किल्ला आणि आसपासच्या भागांच्या ताब्यात होता. 1832 पर्यंत त्यांनी राज्य केले. तंजोर देशातील साहित्यिक, वैज्ञानिक आणि तंत्रज्ञानाच्या कामगिरीसाठी त्यांचा कारकीर्द प्रख्यात आहे +Shivaji was the last Maratha ruler of Thanjavur and reigned from 1832 to 1855. He was a weak and feeble prince with barely any authority. As he died childless in 1855, Thanjavur was annexed by the British as per the provisions of the Doctrine of Lapse. +The Thanjavur Maratha Rajas favored Sanskrit and Telugu to such an extent that classical Tamil began to decline. Most of the plays were in Sanskrit. Venkoji, the first ruler of the Bhonsle dynasty composed a 'Dvipada' Ramayana in Telugu. His son Shahuji was a great patron of learning and of literature. Most of the Thanjavur Maratha literature is from his period. Most of them were versions of the Ramayana or plays and short stories of a historical nature. Sanskrit and Telugu were the languages used in most of these plays while there were some Tamil 'koothu' as well. Advaita Kirtana is one of the prominent works from this period. Later Thanjavur rulers like Serfoji II and Shivaji immersed themselves in learning and literary pursuits when they were dispossessed of their empire. Serfoji built the Saraswathi Mahal Library within the precints of the palace to house his enormous book and manuscript collection. Apart from Indian languages, Serfoji II was proficient in English, French, Dutch, Greek and Latin as well. +The king was assisted in the administration of his country by a council of ministers. The supreme head of this council of ministers was a Mantri or Dalavoy. The Dalavoy was also the Commander-in-chief of the Army. Next in importance at the court was a Pradhani or Dewan also called Dabir Pandit. The country was divided into subahs, seemais and maganams in the decreasing order of size and importance. The five subahs of the country were पट्टुकोट्टै, मायावरम, कुंभकोणम, मन्नारगुडी and तिरूवडी. +The ruler collected his taxes from the people through his mirasdars or puttackdars. They were collected right from the village level onwards and were based on the agricultural produce of the village. Rice was one of the primary crops in the region and the land used for cultivation was owned by big landlords. It was Anatharama Sashtry who proposed collecting taxes to improve conditions for the poor. No foreign trade was carried out. The only foreign trade in the country was carried out by European traders who paid a particular amount of money as rent to the Raja. The currency system used was that of a chakram or pon (1 chakram = one and three-fourths of a British East India Company rupee). Other systems of coinage used were that of pagoda (1 pagoda = three and a half Company rupees), a big panam(one-sixth of a Company rupee) and a small 'panam(one-thirteenth of a Company rupee). +साचा:MarathaEmpire diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7611.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7611.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c14c177ab41904e287d37046b9d8c4f2f62c678d --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7611.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +इंग्रजी नाव - Cirrocumulus Cloud +संक्षिप्त खूण (Symbol) - Cc +५००० ते १४००० मीटर + +हे उच्च  पातळीवर आढळणारे पांढरे शुभ्र किंवा हलक्या राखाडी रंगाचे ढग असून बहुतांशी हिमकणांचे[१] व थोड्या प्रमाणात अतिथंड अवस्थेतील जलबिंदूचे  बनलेले असतात. अनेक ठिकाणी तुटल्यामुळे पांढरेशुभ्र व छोट्या छोट्या पुंजक्यांचा असा हा ढग असतो. समुद्रावर एकापाठोपाठ येणाऱ्या लाटांप्रमाणे किंवा बांगडा माशांच्या शरीरावरील खवल्यांप्रमाणेअशा ढगांची मांडणी आकाशात पहावयास मिळते.[२] हे ढग विरळ व कमी जाडीचे असल्यामुळे आणि खूप उंचीवर असल्यामुळे सूर्य त्यांच्यामागे गेला तरी ढगांची सावली पडत नाही. ह्या ढगातील बहुसंख्य असलेल्या हिमकणांमुळे थोड्याफार प्रमाणात असलेल्या  अतिथंड जलबिंदूचे रूपांतर हिमकणात होते. त्यामुळे असे तंतूराशीमेघ फार काळ टिकत नाहीत आणि अशा तंतूराशीमेघांचे रूपांतर तंतुस्तरमेघात होते. +तंतुराशीमेघ हे नेहमी तुकड्या तुकड्यांनी आढळून येतात. तंतुमेघ किंवा तंतुस्तरी मेघांबरोबर असे ढग संपूर्ण आकाशभर आढळून आल्यास आठ दहा तासांनंतर पावसाची शक्यता असते. तंतुमेघाबरोबर थोड्या प्रमाणात तंतुराशीमेघ आढळून आल्यास चांगली हवा पुढेही तशीच राहण्याचा अंदाज वर्तवला जातो. पावसानंतर असे ढग आढळल्यास हवा सुधारणार असल्याचे भाकीत केले जाते.[३] +सूर्योदय किंवा सूर्यास्ताच्या वेळेस हे ढग आकाशात असल्यास त्यावरून प्रकाश परावर्तीत होतो. हा प्रकाश विखुरलेला नसल्यामुळे असे परावर्तीत किरण पिवळे किंवा लाल असतात. असे  पिवळे तांबूस कोवळे किंवा सूर्यास्ताच्या वेळचे उन्ह असल्यामुळे त्यावेळचे आकाश सुंदर दिसते.[४] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7634.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7634.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b379678b1e932ddfd27df4c39ed3623b72461e91 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7634.txt @@ -0,0 +1,9 @@ + +हिंदू आणि बौद्ध धर्मातील नागराजा आहे. हिंदू महाकाव्य महाभारतात त्यांचा उल्लेख आहे.हिंदू पौराणिक कथेनुसार, पातालाच्या आठ नागांपैकी एक, तक्षक हा कश्यपाचा मुलगा होता आणि कद्रूच्या पोटी त्याचा जन्म झाला होता. +पांडवांच्या स्वर्गारोहणानंतर अभिमन्यूचा मुलगा परीक्षित याने राज्य केले. त्याच्या राज्यात प्रत्येकजण सुखी आणि संपन्न होता. एकदा राजा परीक्षित शिकार खेळता खेळता दूर गेला. जेव्हा त्याला तहान लागली तेव्हा तो जंगलात असलेल्या आश्रमात गेला. तिथे त्याला शमिक नावाचा ऋषी मूक अवस्थेत बसलेला दिसला. राजा परीक्षितने त्याच्याशी बोलायला हवे होते, पण शांत आणि ध्यानात असल्याने ऋषींनी प्रतिसाद दिला नाही. हे पाहून परीक्षितला खूप राग आला आणि त्याने एक मेलेला साप उचलून ऋषीच्या गळ्यात घातला आणि तेथून निघून गेला. +शमिक ऋषीचा मुलगा श्रृंगी जेव्हा आश्रमात पोहोचला, तेव्हा त्याने आपल्या वडिलांच्या गळ्यात एक मृत साप लटकलेला पाहिला. हे सर्व राजा परीक्षितने केल्याचे त्याला कळाले. चिडलेल्या, शृंगीने राजा परीक्षितला शाप दिला की आजपासून सातव्या दिवशी नागराज तक्षक यांनी चावल्यामुळे तुझा मृत्यू होईल.नंतर जेव्हा शमिक ऋषींचे लक्ष गेले तेव्हा त्यांना ही घटना कळली, तेव्हा त्यांनी आपल्या मुलाला सांगितले की तू राजा परीक्षितला शाप देऊन चांगले केले नाहीस. तो राजा न्यायी आणि लोकसेवक आहे. त्यांच्या निधनाने राज्याचे मोठे नुकसान होणार आहे. त्याने एवढा मोठा गुन्हाही केला नव्हता की त्याला इतका शाप मिळावा. शमिकला खूप वाईट वाटले. +पण शाप परत घेता येत नाही. शमिक ऋषी ताबडतोब राजवाड्यात जातात आणि राजा परीक्षितला कळवतात की माझ्या मुलाने भावनेने तुला शाप दिला आहे. ही तुमची चूक नाही, ती वेळेची चूक आहे. त्यामुळे जो दोषी आहे त्याला शिक्षा होणार नाही तर ती आपल्यालाच मिळेल, असा विचार मनात दाटून येतो. हे ऐकून राणी रडू लागली. शमिक ऋषी म्हणतात की हा दुर्दैवाचा बाण विधिच्या धनुष्यातून निघाला आहे, तो परत येणार नाही. मी तुम्हाला सांगायला आलो आहे की आता तुम्ही जो वेळ दिला आहे त्याचा वापर करा. तुमच्या गुरूचा सल्ला घ्या ते तुम्हाला मार्ग दाखवतील. राजन देव तुझ्या आत्म्याला शांती देवो. +मग राजा परीक्षित रात्रीच आपल्या गुरूंकडे पोहोचतो आणि आपली व्यथा सांगतो आणि म्हणतो की मी ७ दिवसात काय करावे जेणेकरून माझे मरणोत्तर जीवन सुधारेल. तेव्हा गुरू म्हणतात की भक्ती कर हरीचे नामस्मरण कर. तुम्ही वेदव्यासजींचे पुत्र शुकदेवजींकडे जा, ते तुम्हाला श्रीकृष्णांच्या लिलांचे वर्णन सांगतील. +तेव्हा राजा परीक्षित हे बालक शुकदेव यांच्याकडे जातात आणि त्यांचे पाय धुतात आणि शुकदेव त्यांना श्रीमद्भागवत कथा सांगतात.यानंतर सातव्या दिवशी तक्षक सर्प राजा परीक्षितला दंश मारतो, आणि परिक्षितचा मृत्यू होतो. +जेव्हा परीक्षितचा पुत्र जनमेजय याला राज परीक्षितच्या मृत्यूचे कारण कळले तेव्हा त्याने संकल्प केला की मी असा यज्ञ करीन, ज्याने सर्व सर्प जातींचा नाश होईल. जनमेजयाच्या यज्ञामुळे एक एक करून सर्व नाग भस्म होऊ लागतात.यज्ञाच्या आगीत लाखो सर्प पडू लागले तेव्हा घाबरलेल्या तक्षकाने इंद्राचा आश्रय घेतला. तो इंद्रपुरी येथे राहू लागला. वासुकीच्या प्रेरणेने एक ब्राह्मण आस्तिक परीक्षितच्या यज्ञात पोहोचला आणि यजमान आणि ऋत्विजाची स्तुती करू लागला. दुसरीकडे जेव्हा ऋत्विज तक्षकाच्या नावाने यज्ञ करू लागले, तेव्हा मजबुरीने इंद्राला तक्षकाला उत्तरेला लपवून तिथे आणावे लागले. तेथे तो तक्षकाला एकटा सोडून आपल्या महालात परतला. अशा वेळी जनमेजयाने माता मनसादेवीचा मुलगा आस्तिक या विद्वान बालकावर प्रसन्न होऊन त्याला वरदान देण्याची इच्छा व्यक्त केली, म्हणून त्यांनी यज्ञ त्वरित समाप्त होण्यासाठी वरदान मागितले. म्हणूनच तक्षकही वाचला कारण त्याच्या नावाच्या आवाहनाच्या वेळी संपल्याची घोषणा झाली. +कद्रू आणि कश्यप यांचा मुलगा वासुकीची बहीण देवी मनसा हिचा जन्म नागांच्या रक्षणासाठी झाला. बहुतेक ठिकाणी मनसादेवीच्या पतीचे नाव ऋषी जरतकरू आणि त्यांच्या मुलाचे नाव अस्तिक (अस्तिक) असे सांगितले जाते, ज्याने आपल्या आईच्या कृपेने जनमेयजाच्या यज्ञातून सापांचे रक्षण केले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7636.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7636.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7a96b1988e3f9b50e2edc92d05d3a08d42ac0697 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7636.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +तक्षशिला (इंग्रजीत Taxila) हे प्राचीन भारतातील एक प्रमुख शहर आणि विद्यापीठ होते. +आत्ताच्या पाकिस्तानमधील पंजाब प्रांतात रावळपिंडी शहरापासून ३५ किमी वायव्येस असलेल्या या शहराचे अवशेष सुमारे ३,००० वर्ष जुने आहेत. प्राचीन भारतामध्ये शिक्षणाची अनेक नावाजलेली केंद्र उदयाला आली होती या केंद्रांपैकी तक्षशिला विद्यापीठ हे महत्त्वाचे शिक्षण केंद्र होते या ठिकाणी शिक्षण घेण्यासाठी परराज्यांतून तसेच परदेशांतूनही विद्यार्थी येत असत. तक्षशिला हे प्राचीन भारतीय व्यापारी मार्गावरील महत्त्वाचे शहर होते. सध्या हे स्थान पाकिस्तानमध्ये आहे या ठिकाणी सापडलेल्या पुरातत्त्वीय पुराव्याच्या आधारे हे ठिकाण इसवी सन पूर्व सहाव्या शतकामध्ये उदयास आलेले होते. सम्राट बिम्बिसार याच्या फार आधीपासून प्रसिद्धिस आलेले हे एक विश्व विद्यापीठ म्हणून नावारुपाला आलेले शिक्षणकेंद्र होते. बुद्धांचा समकालीन असलेला व अजातशत्रु राजाचा राजवैद्य म्हणून ख्यातीप्राप्त असलेला जीवक वैद्य याने तक्षशिला विद्यापीठामध्ये शिक्षण घेतले होते. इसवीसन पूर्व चौथ्या शतकात तक्षशिला विद्यापीठाची कीर्ती सर्वदूर पसरली. मौर्य साम्राज्याचा संस्थापक चंद्रगुप्त मौर्य याचे शिक्षण हे दक्षिणा विद्यापीठांमध्ये झाले होते व्याकरणकार पाणिनी तसेच चरक हा वैद्य हेदेखील तक्षशिला विद्यापीठांमध्ये विद्यार्थी होते सिकंदरा बरोबर आलेल्या ग्रीक इतिहासकारांनी देखील तक्षशिलाची वर्णन केलेले आहे ग्रीसमध्ये कोठेही अशा प्रकारचे विद्यापीठ या काळामध्ये अस्तित्वात नव्हते असे त्यांनी लिहून ठेवलेले आहे चिनी बौद्ध भिक्खू हा इसवी सन चारशेच्या सुमारास भारतामध्ये आला होता त्यावेळी त्याने तक्षशिला विद्यापीठाला भेट दिली या विद्यापीठामध्ये बौद्ध तत्त्वज्ञान,अर्थशास्त्र,तर्कशास्त्र वैद्यकीय तसेच ध्यानसाधना इ. विविध विषयांचे शिक्षण विद्यार्थ्यांना दिले जात होते या संदर्भातील सर्व माहिती परकीय प्रवाशांच्या प्रवास वर्णन मध्ये आलेली आहे तक्षशिला हे प्राचीन काळातील एक वैभव संपन्न आणि सामर्थ्यशाली शिक्षण केंद्र म्हणून पुढे आले या शिक्षण केंद्रांमधून अनेक विद्यार्थी शिक्षण घेऊन पुढे गेले diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_766.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_766.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fa73ec0c2edc17f0a41a84c8ddc0e502a64bec48 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_766.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +जोशी रेल्वे संगहालय (जोशी म्युझियम ऑफ मिनिएचर रेल्वेज) हे कोथरूड, पुणे येथे असलेले आगगाड्यांच्या छोट्या प्रतिकृतींचे एक संग्रहालय आहे. बी.एस. ऊर्फ भाऊ जोशी यांनी १९९८ मध्ये या संग्रहालयाची स्थापना केली. त्यांनीच स्थापन केलेल्या सौदामिनी इंस्ट्रुमेंटस या कारखान्याकडून हे संग्रहालय चालवले जाते. +बी.एस. ऊर्फ भाऊ जोशी यांना लहानपणापासूनच आगगाड्यांची मॉडेल्स गोळा करण्याचा छंद होता. लहानपणी दिवाळीत केल्या जाणाऱ्या किल्ल्यांमध्ये ते आग विझवणारे इंजिन, रस्त्यावर पळणाऱ्या गाड्या अशी अनेक हलणारी मॉडेल्स बनवत.हे किल्ले बघण्यासाठी रांगा लागत. +[१]१९८० मध्ये त्यांनी गावागावात सर्कसप्रमाणे घेऊन जाता येईल अशी शहराची लहान प्रतिकृती बनवण्याचे काम सुरू केले. ही प्रतिकृती १९८२ मध्ये पहिल्यांदा गोखले हॉल, पुणे येथे प्रदर्शित करण्यात आली. १९८४ मध्ये ती मुंबईत प्रदर्शित करण्यात आली. आणि १९८६ मध्ये दस्तूर हायस्कूल, पुणे येथे प्रदर्शित करण्यात आली. अशा हलवता येणाऱ्या प्रतिकृतीसाठी पुष्कळ मनुष्यबळ लागत होते आणि खूप खर्च होत होता. तसेच प्रदर्शनासाठी परवानग्या मिळवणेसुद्धा कटकटीचे होत असे. +त्यामुळे त्यांनी आगगाड्यांच्या छोट्या प्रतिकृतींचे एक कायमस्वरूपी संगहालय तयार करण्याचा निर्णय घेतला. त्यानुसार ले-आऊटमध्ये आवश्यक ते बदल केले. हा ले-आऊट आता सारखा तोडण्याची आणि पुन्हा जोडण्याची गरज नसल्याने त्यात अनेक तपशील आणता आले. या संग्रहालयासाठी १९९१ मध्ये एक सभागृह  बांधण्यात आले. १ एप्रिल १९९८ रोजी हे संगहालय लोकांना पाहण्यासाठी खुले करण्यात आले. +जरी याचे नाव रेल्वे संगहालय असले तरी येथे केवळ आगगाड्यांच्या छोट्या प्रतिकृती मांडलेल्या नसून येथे एक हलणारे शहरच तयार करण्यात आलेले आहे, त्यात आगगाड्यांच्या प्रतिकृती असून त्या रुळांवरून चालवल्या जातात आणि त्याचा एक कार्यक्रम (शो) येथे पाहता येतो. कंट्रोल पॅनेलमधून सुमारे १००० वायरी बाहेर येतात, त्यांची लांबी ५ किमी आहे. या प्रतिकृतीमध्ये ६५ सिग्नल, कुंपणे, दिव्याचे खांब, घाट, रस्त्यावरील पूल, पोहण्याचा तलाव, सर्कशीचा तंबू, रेस्टॉरंट यांचा समावेश आहे. या सर्व वस्तू हाताने रासायनिक इचिंग तंत्राचा वापर करून बनवण्यात आलेल्या आहेत. तसेच यामध्ये वाफेवर चालणारे इंजिन, डिझेलवर चालणारे इंजिन, उच्च वेग असलेली इंटर सिटी एक्स्प्रेस, ट्रॉली बस, रोप रेल्वे, फनीक्युलर रेल्वे, वुपरटल हॅंगिंग रेल्वे यांचा समावेश आहे. प्रकाश आणि ध्वनी तंत्राचा वापरसुद्धा केलेला आहे. वेगवेगळ्या २००० मानवी प्रतिकृती यात आहेत.[२] +या संग्रहालयाचा समावेश लिम्का बुक ऑफ रेकॉर्ड्समध्ये करण्यात आलेला आहे.[३] +https://www.minirailways.com/ diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_767.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_767.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fa73ec0c2edc17f0a41a84c8ddc0e502a64bec48 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_767.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +जोशी रेल्वे संगहालय (जोशी म्युझियम ऑफ मिनिएचर रेल्वेज) हे कोथरूड, पुणे येथे असलेले आगगाड्यांच्या छोट्या प्रतिकृतींचे एक संग्रहालय आहे. बी.एस. ऊर्फ भाऊ जोशी यांनी १९९८ मध्ये या संग्रहालयाची स्थापना केली. त्यांनीच स्थापन केलेल्या सौदामिनी इंस्ट्रुमेंटस या कारखान्याकडून हे संग्रहालय चालवले जाते. +बी.एस. ऊर्फ भाऊ जोशी यांना लहानपणापासूनच आगगाड्यांची मॉडेल्स गोळा करण्याचा छंद होता. लहानपणी दिवाळीत केल्या जाणाऱ्या किल्ल्यांमध्ये ते आग विझवणारे इंजिन, रस्त्यावर पळणाऱ्या गाड्या अशी अनेक हलणारी मॉडेल्स बनवत.हे किल्ले बघण्यासाठी रांगा लागत. +[१]१९८० मध्ये त्यांनी गावागावात सर्कसप्रमाणे घेऊन जाता येईल अशी शहराची लहान प्रतिकृती बनवण्याचे काम सुरू केले. ही प्रतिकृती १९८२ मध्ये पहिल्यांदा गोखले हॉल, पुणे येथे प्रदर्शित करण्यात आली. १९८४ मध्ये ती मुंबईत प्रदर्शित करण्यात आली. आणि १९८६ मध्ये दस्तूर हायस्कूल, पुणे येथे प्रदर्शित करण्यात आली. अशा हलवता येणाऱ्या प्रतिकृतीसाठी पुष्कळ मनुष्यबळ लागत होते आणि खूप खर्च होत होता. तसेच प्रदर्शनासाठी परवानग्या मिळवणेसुद्धा कटकटीचे होत असे. +त्यामुळे त्यांनी आगगाड्यांच्या छोट्या प्रतिकृतींचे एक कायमस्वरूपी संगहालय तयार करण्याचा निर्णय घेतला. त्यानुसार ले-आऊटमध्ये आवश्यक ते बदल केले. हा ले-आऊट आता सारखा तोडण्याची आणि पुन्हा जोडण्याची गरज नसल्याने त्यात अनेक तपशील आणता आले. या संग्रहालयासाठी १९९१ मध्ये एक सभागृह  बांधण्यात आले. १ एप्रिल १९९८ रोजी हे संगहालय लोकांना पाहण्यासाठी खुले करण्यात आले. +जरी याचे नाव रेल्वे संगहालय असले तरी येथे केवळ आगगाड्यांच्या छोट्या प्रतिकृती मांडलेल्या नसून येथे एक हलणारे शहरच तयार करण्यात आलेले आहे, त्यात आगगाड्यांच्या प्रतिकृती असून त्या रुळांवरून चालवल्या जातात आणि त्याचा एक कार्यक्रम (शो) येथे पाहता येतो. कंट्रोल पॅनेलमधून सुमारे १००० वायरी बाहेर येतात, त्यांची लांबी ५ किमी आहे. या प्रतिकृतीमध्ये ६५ सिग्नल, कुंपणे, दिव्याचे खांब, घाट, रस्त्यावरील पूल, पोहण्याचा तलाव, सर्कशीचा तंबू, रेस्टॉरंट यांचा समावेश आहे. या सर्व वस्तू हाताने रासायनिक इचिंग तंत्राचा वापर करून बनवण्यात आलेल्या आहेत. तसेच यामध्ये वाफेवर चालणारे इंजिन, डिझेलवर चालणारे इंजिन, उच्च वेग असलेली इंटर सिटी एक्स्प्रेस, ट्रॉली बस, रोप रेल्वे, फनीक्युलर रेल्वे, वुपरटल हॅंगिंग रेल्वे यांचा समावेश आहे. प्रकाश आणि ध्वनी तंत्राचा वापरसुद्धा केलेला आहे. वेगवेगळ्या २००० मानवी प्रतिकृती यात आहेत.[२] +या संग्रहालयाचा समावेश लिम्का बुक ऑफ रेकॉर्ड्समध्ये करण्यात आलेला आहे.[३] +https://www.minirailways.com/ diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7684.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7684.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..12223a59dcd24f06872253e094440519e9d4211a --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7684.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +तथागत हा पाली आणि संस्कृत शब्द असून, गौतम बुद्ध पाली वाड्मयानुसार स्वतःचा संदर्भ देताना हा शब्द वापरत असे. या संज्ञेचा असा अर्थ तथा + गत = "जसा आला तसा गेला" किंवा तथा +आगत = "तथ्य घेऊन आला" असे मानवी शुद्ध स्वरूप असावे या अर्थी असावा. परंतु "तथागत" ही संज्ञा आला-गेला पुरती मर्यादित नाही तर ती अधिक गहन व मोठ्या अर्थाने आहे. मराठी भाषेत तथागत या शब्दाचा "सद्गती मिळालेला" श्रेष्ठ, पूज्य, "अधिका अधिक त्याग केलेला" असा आहे. [१] तरीही या शब्दाचा अर्थ अद्याप अनिश्चित आहे.[२] +बौद्ध साहित्यात गौतम बुद्धांनी मी किंवा माझ्या संबंधी या ऐवजी तथागत शब्दाने अनेकदा अधोरेखित केले आहे.याचा अर्थ असा होतो की मानवी समाजात त्या धर्माच्या शिक्षणातून व साहित्यातून उमजलेली व्याख्या गृहीत धरली जाते.तथागत या शब्दाचे काही अर्थ आहेत, परंतु अनुयायी आणि एक बौद्ध धर्मप्रचारक जो "येतो आणि त्याच प्रकारे जातो" हा सर्वसामान्य अर्थ समजतात.[३] + +तथागत हा पाली भाषेतील शब्द आहे, याचा अर्थ 'यथाचारी' किंवा 'तथाभाषी' असा होतो. म्हणजेच, ज्या प्रमाणे बोलतो त्या प्रमाणे कृती करतो. +भगवान बुद्ध हे मानवी बुद्धीच्या अवाक्या बाहेरचे कधीच बोलत नसत. तथागत जे जे बोलत असत ते स्वतःच्या आचरणाने प्रमाणित करीत असत. आणि जे आचरणाने प्रमाणित करीत असत, तेच बोलत असत. म्हणूनच, भगवान बुद्धांना 'तथागत' या नामाभिदानाने संबोधले जाते.[४] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_770.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_770.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8c6a58f34d83eb1342a50c87113665aee351d396 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_770.txt @@ -0,0 +1,3 @@ + + +जोशीला हा एक हिंदी भाषा भाषेतील चित्रपट आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7704.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7704.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c1a345af1a6d51503a67360d93fcade200e0df16 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7704.txt @@ -0,0 +1 @@ +तनिश्क ही एक भारतीय दागिने बनविणारी कंपनी आहे. ही कंपनी टायटन समूहाचा एक विभाग आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7708.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7708.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b7d9f74d84265d56f0ad9a9fb21f5b55d1ee0bae --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7708.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +तनुजा मुखर्जी, पूर्वाश्रमीची तनुजा समर्थ, (२३ सप्टेंबर, इ.स. १९४३; मुंबई, महाराष्ट्र - हयात) ही भारतीय चित्रपट-अभिनेत्री आहे. तिने हिंदी, मराठी, बंगाली भाषांमधील चित्रपटांत अभिनय केला. त्यांच्या आई शोभना समर्थ या बोलपटांच्या प्रारंभिक काळातील हिंदी-मराठी चित्रपटांतल्या अभिनेत्री होत्या, तर काजोल व तनिशा या तिच्या दोन्ही मुलीही चित्रपटक्षेत्रातील नंतरच्या पिढीतल्या अभिनेत्री आहेत. +थोरली बहीण नूतन हिच्या मुख्य नायिकेच्या भूमिकेतील पदार्पणाच्या हमारी बेटी या हिंदी चित्रपटाद्वारे इ.स. १९५० साली तनुजाने बालकलाकार म्हणून चित्रपटसृष्टीत प्रवेश केला. तरुण कलाकार म्हणून तिचे पदार्पण इ.स. १९६० साली पडद्यावर झळकलेल्या छबेली या हिंदी चित्रपटाद्वारे झाले. बहारें फिर भी आयेंगी (इ.स. १९६६), ज्वेल थीफ (इ.स. १९६७), अनुभव (इ.स. १९७१) या चित्रपटांतील तिच्या भूमिका विशेष गाजल्या. +२००८ मध्ये 'रॉक ॲन्ड रोल फॅमिली' या झी टीव्हीवरील रिॲलिटी नृत्य कार्यक्रमात मुलगी काजोल आणि जावई अजय देवगण यांच्यासोबत सह-परीक्षक म्हणून छोट्या पडद्यावर पदार्पण केले. +२०१३ मध्ये नितीश भारद्वाज दिग्दर्शित 'पितृऋण' या मराठी चित्रपटात एका प्रभावी भूमिकेत पुनरागमन केले. चित्रपटातील भूमिकेला न्याय देण्यासाठी त्यांनी केशवपन केले. चित्रपटाचे आणि त्यांच्या भूमिकेचे विशेष कौतुक झाले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7709.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7709.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b7d9f74d84265d56f0ad9a9fb21f5b55d1ee0bae --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7709.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +तनुजा मुखर्जी, पूर्वाश्रमीची तनुजा समर्थ, (२३ सप्टेंबर, इ.स. १९४३; मुंबई, महाराष्ट्र - हयात) ही भारतीय चित्रपट-अभिनेत्री आहे. तिने हिंदी, मराठी, बंगाली भाषांमधील चित्रपटांत अभिनय केला. त्यांच्या आई शोभना समर्थ या बोलपटांच्या प्रारंभिक काळातील हिंदी-मराठी चित्रपटांतल्या अभिनेत्री होत्या, तर काजोल व तनिशा या तिच्या दोन्ही मुलीही चित्रपटक्षेत्रातील नंतरच्या पिढीतल्या अभिनेत्री आहेत. +थोरली बहीण नूतन हिच्या मुख्य नायिकेच्या भूमिकेतील पदार्पणाच्या हमारी बेटी या हिंदी चित्रपटाद्वारे इ.स. १९५० साली तनुजाने बालकलाकार म्हणून चित्रपटसृष्टीत प्रवेश केला. तरुण कलाकार म्हणून तिचे पदार्पण इ.स. १९६० साली पडद्यावर झळकलेल्या छबेली या हिंदी चित्रपटाद्वारे झाले. बहारें फिर भी आयेंगी (इ.स. १९६६), ज्वेल थीफ (इ.स. १९६७), अनुभव (इ.स. १९७१) या चित्रपटांतील तिच्या भूमिका विशेष गाजल्या. +२००८ मध्ये 'रॉक ॲन्ड रोल फॅमिली' या झी टीव्हीवरील रिॲलिटी नृत्य कार्यक्रमात मुलगी काजोल आणि जावई अजय देवगण यांच्यासोबत सह-परीक्षक म्हणून छोट्या पडद्यावर पदार्पण केले. +२०१३ मध्ये नितीश भारद्वाज दिग्दर्शित 'पितृऋण' या मराठी चित्रपटात एका प्रभावी भूमिकेत पुनरागमन केले. चित्रपटातील भूमिकेला न्याय देण्यासाठी त्यांनी केशवपन केले. चित्रपटाचे आणि त्यांच्या भूमिकेचे विशेष कौतुक झाले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7723.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7723.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..314f4f1a78b01997927b29b7aa65d345751f1716 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7723.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +गाझी सोहेल (३ ऑक्टोबर, १९७२:ढाका, बांगलादेश - हयात) हे बांगलादेशचे क्रिकेट पंच आहेत. +त्यांचा पंच म्हणून पहिला सामना हा १७ डिसेंबर २०१८ मध्ये बांगलादेश वि वेस्ट इंडीज असा आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना होता. तर त्यांनी जानेवारी २०२१ मध्ये बांगलादेश वि वेस्ट इंडीज मध्ये झालेल्या एकदिवसीय सामन्यात पहिल्यांदा पंच म्हणून उभे राहिले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7735.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7735.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4c7ecdac764ee455ef5c9f0b4514898295d0a548 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7735.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +तपन सिन्हा (ऑक्टोबर २,१९२४-जानेवारी १५ इ.स. २००९) हे एक विख्यात भारतीय़ बंगाली चित्रदिग्दर्शक होते. अभिनेत्री अरुन्धती देवी त्यांच्या पत्नी होत. कलकत्ता विद्यापीठातून त्यांनी भौतिकीतील उच्चपदवी प्राप्त केली.त्यानंतर १९४६ साली ते न्यू थिय़ेटर्स स्टुडिओत सहकारी ध्वनीयोजनाकार म्हणून काम केले. नंतरच्या काळात भारतीय चित्रसृष्टीस दिलेल्या योगदानाखातीर दादासाहेब फाळके पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.[१][२] +१५ जानेवारी २००९ रोजी कोलकाता येथे त्यांचे न्युमोनियाच्या विकाराने निधन झाले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7738.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7738.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..34cadb1fb8baa76a90ef10ab1b6d58b62dbcec50 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7738.txt @@ -0,0 +1,6 @@ +तपांबर (इंग्लिश: Troposphere, ट्रपॉस्फियर) हा पृथ्वीच्या वातावरणातला सर्वांत खालचा, भूपृष्ठालगतचा थर आहे. वातावरणातील हवेच्या वस्तुमानापैकी ८०% वस्तुमान आणि हवेतील बाष्पापैकी ९०% बाष्प या थरात सामावले आहे. अर्थातच यामुळे इतर वातावरणीय थरांपेक्षा या थरात हवेची घनता जास्त असते. तपांबराची जाडी विषुववृत्ताजवळ १५ कि.मी., तर ध्रुवीय प्रदेशांत १० कि.मी. आढळते [१]. +ढग, पाऊस, विजांचा कडकडाट, हिमवृष्टी इत्यादी वातावरणीय घडामोडी तपांबरातच घडतात; यामुळे वातावरणीय अभ्यासाच्या दृष्टीने तपांबरास विशेष महत्त्व आहे. +210.212.180.35 १७:१८, १ डिसेंबर २०१५ (IST)== तापमान == +भूपृष्ठाच्या संपर्कामुळे भूपृष्ठालगतच्या तपांबराचे तापमान अधिक असते आणि तपांबराची उंची जसजशी वाढत जाईल, तसतसे तापमान घटत जाते. सर्वसाधारणपणे दर किलोमीटर उंचीगणिक तपांबरातील तापमान ६.५ ° सेल्सियसांनी घटत जाते [१]. +तपांबराच्या सर्वांत वरच्या भागात हवा विरळ असते आणि त्यामुळे तिथे उंचीनुसार तापमान बदलत नाही. म्हणून तपांबराच्या या विरळ सीमाक्षेत्रास तपस्तब्धी असे म्हणतात [१]. +ga diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_774.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_774.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e846fc6a3495395289ec079904fc54e678551f2f --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_774.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +जोशुआ डेन्ने (जन्म १७ ऑगस्ट १९७७ इरविंग, कॅलिफोर्निया) हा एक अमेरिकन बास्केटबॉल खेळाडू, लेखक आणि ब्लॉकचेन फंडिंग, आयएनसी  चे मुख्य कार्यकारी अधिकारी आहे.[१] त्यांना गुडबुक्स कॅलिफोर्निया द्वारे वर्षातील सर्वोत्कृष्ट विक्री लेखकाचा पुरस्कार देण्यात आला.[२] +जोशुआने मार्केटिंग एक्झिक्युटिव्ह म्हणून आपली कारकीर्द सुरू केली, जिथे त्याने सुरुवातीला एचडीसी साठी काम केले. जोशचा व्यावसायिक प्रवास हा हायस्कूलमधून बाहेर पडलेल्या व्यक्तीच्या रूपात सुरू झाला ज्यामध्ये कोणतीही दिशा किंवा शक्यता दिसत नाही आणि केवळ एक प्रिय मित्र आणि मार्गदर्शक बनलेल्या व्यक्तीच्या कृपेने त्याला रिलेशनशिप मार्केटिंग या अविश्वसनीय मार्गाचा सामना करावा लागला.[३] +२००० मध्ये ते स्वतंत्र सहयोगी प्री-पेड लीगल सर्व्हिसेस इंक. आणि आयडेंटिटी थेफ्ट शील्डचे प्रादेशिक व्यवस्थापक, क्षेत्रीय व्यवस्थापक आणि फील्ड लीडर होते. २०१८ मध्ये, ते एंड ऑल मार्केटिंगचे सह-संस्थापक आणि अध्यक्ष होते. २०२१ मध्ये, ते एसडीके  कॉ मध्ये मुख्य महसूल होते जे पीअर-टू-पीअर इकॉनॉमीद्वारे नेटवर्क आहे. २०१७ मध्ये त्याने एक गुंतवणूकदार म्हणून आपली कारकीर्द सुरू केली जिथे त्याने कोई पोके, मेडीपुरे फार्मचेउत्तिकेल्स, बीईआय मारितीने आणि मिरॅकलम फायर  सारख्या कंपन्यांमध्ये निधी दिला.[४] २०१८ मध्ये, त्याला ब्लॉकचेन फंडिंग इंक साठी व्यवस्थापकीय भागीदार म्हणून नियुक्त करण्यात आले.[५] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7750.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7750.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..915a930357d0bc4ec641ae004b34bedfbc100ccd --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7750.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +७ नोव्हेंबर, इ.स. २०१६ +दुवा: [] (इंग्लिश मजकूर) +तबरेझ शम्सी (१८ फेब्रुवारी, इ.स. १९९०:जोहान्सबर्ग, दक्षिण आफ्रिका - ) हा  दक्षिण आफ्रिकाकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7769.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7769.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..eef7ae6b0e28ac500a02ee49d501b9a4e67d65a3 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7769.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +तमन्ना भाटिया ( उच्चार ; इंग्रजी: Tamannaah Bhatia; जन्म २१ डिसेंबर १९८९) एक भारतीय अभिनेत्री आहे जी प्रामुख्याने तेलुगू, तमिळ आणि हिंदी चित्रपटांमध्ये काम करते. तिने ऐंशी हून अधिक चित्रपटांमध्ये काम केले आहे आणि कलईमामणी आणि सिम्मा यासह अनेक पुरस्कार जिंकले आहेत, आणि फिल्मफेर पुरस्कार दक्षिणेसाठी आठ नामांकन मिळाले आहे. +तमन्ना भाटियाचा जन्म २१ डिसेंबर १९८९ रोजी मुंबई येथे झाला.[१] तिचे पालक संतोष आणि रजनी भाटिया आहेत.[२][३] तिला आनंद भाटिया नावाचा मोठा भाऊ आहे.[४] ती सिंधी हिंदू वंशाची आहे आणि तिचे शालेय शिक्षण मुंबईतील माणेकजी कूपर एज्युकेशन ट्रस्ट स्कूलमध्ये झाले आहे.[५][६] तिने वयाच्या तेराव्या वर्षी अभिनयाचा अभ्यास करण्यास सुरुवात केली आणि एक वर्षासाठी पृथ्वी थिएटरमध्ये प्रवेश केला, जिथे तिने स्टेज परफॉर्मन्समध्ये भाग घेतला.[७] +तमन्नाने चांद सा रोशन चेहेरा (२००५) या हिंदी चित्रपटातून तिच्या अभिनय कारकिर्दीला सुरुवात केली.[८] श्री (२००५) या चित्रपटातून तिने तेलुगु चित्रपटात आणि केडी (२००६) सोबत तमिळ चित्रपटात पदार्पण केले. २००७ मध्ये, हॅप्पी डेज आणि कल्लुरी ने तिच्या अभिनय कारकिर्दीचा टर्निंग पॉईंट म्हणून चिन्हांकित केले आणि दोन्हीमध्ये महाविद्यालयीन विद्यार्थिनी म्हणून तमन्नाच्या अभिनयाने तिची समीक्षकांची प्रशंसा केली.[९] चित्रपटांच्या व्यावसायिक यशाने तिची तेलुगु आणि तमिळमधील आघाडीची अभिनेत्री म्हणून कारकीर्द प्रस्थापित केली.[१०] +कोंचम इष्टम कोंचम कष्टम (२००९), १००% लव (२०११), ऊसरावेल्ली (२०११), रच्चा (२०१२), तड़खा (२०१३), बाहुबली: द बिगिनिंग (२०१५), बंगाल टाइगर (२०१५), ऊपिरि (२०१६), बाहुबली २: द कन्क्लूजन (२०१७), एफ२: फन एंड फ्रस्ट्रेशन (२०१९), सई रा नरसिम्हा रेड्डी (२०१९) और एफ३: फन एंड फ्रस्ट्रेशन (२०२२) हे तमन्ना यांचे उल्लेखनीय तेलुगू चित्रपट आहेत. अयन (२००९), पैया (२०१०), सिरुथाई (२०११), वीरम (२०१४), धर्मा दुरई (२०१६), देवी (२०१६), स्केच (२०१८) और जेलर (२०२३) हे तिचे उल्लेखनीय तमिळ चित्रपट आहेत. इसके अतिरिक्त, उन्होंने ११- तं अवर (२०२१), नवंबर स्टोरी (२०२१), जी करदा (२०२३) और आखरी सच (२०२३) सारख्या स्ट्रीमिंग प्रोजेक्ट्समध्ये मुख्य अभिनेत्री म्हणून काम केले आहे. +तिच्या अभिनय कारकिर्दीव्यतिरिक्त, तमन्ना इतर विविध उपक्रमांमध्ये सामील आहेत. "फॅन्टा" आणि "चंद्रिका" आयुर्वेदिक साबण यांसारख्या सुप्रसिद्ध ब्रँडच्या टीव्ही जाहिरातींमध्ये दिसणारी मॉडेल म्हणून तिला यश मिळाले.[१०३][१०४] मार्च २०१५ मध्ये, ती "झी तेलुगू" ची ब्रँड एंबेसडर बनली आणि त्याच महिन्यात तिने स्वतःचा दागिन्यांचा ब्रँड, "वाइट एंड गोल्ड" लाँच केला.[१०५][१०६] सामाजिक कारणांना पाठिंबा देत जानेवारी २०१६ मध्ये ती "बेटी बचाओ, बेटी पढाओ" मोहिमेतही सामील झाली.[१०७] तिचा साहित्यिक प्रवास ऑगस्ट २०२१ मध्ये पेंग्विन रँडम हाऊस इंडियाने प्रकाशित केलेल्या, "बॅक टू द रूट्स" या तिच्या पहिल्या पुस्तकाच्या प्रकाशनाने सुरू झाला.[१०८] तिची उद्योजकता दाखवून, तमन्ना सप्टेंबर २०२२ मध्ये "शुगर कॉस्मेटिक्स" मध्ये इक्विटी पार्टनर बनली.[१०९] जानेवारी २०२३ मध्ये "आईआईएफएल फाइनेंस" आणि त्याच वर्षी जुलैमध्ये "वीएलसीसी" मध्ये सामील होऊन तिने तिच्या ब्रँड एंबेसडरच्या भूमिकांचा विस्तार केला.[११०][१११] ऑक्टोबर 2023 मध्ये, ती प्रसिद्ध जपानी सौंदर्य आणि सौंदर्यप्रसाधने ब्रँड "षिसेईडो"ची पहिली भारतीय एंबेसडर बनली.[११२] जानेवारी 2024 मध्ये, ते "सेलिकॉर गैजेट्स लिमिटेड" चे ब्रँड ॲम्बेसेडर बनले आणि मार्चमध्ये पेय पावडर कंपनी "रसना" चे.[११३][११४] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7770.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7770.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..eef7ae6b0e28ac500a02ee49d501b9a4e67d65a3 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7770.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +तमन्ना भाटिया ( उच्चार ; इंग्रजी: Tamannaah Bhatia; जन्म २१ डिसेंबर १९८९) एक भारतीय अभिनेत्री आहे जी प्रामुख्याने तेलुगू, तमिळ आणि हिंदी चित्रपटांमध्ये काम करते. तिने ऐंशी हून अधिक चित्रपटांमध्ये काम केले आहे आणि कलईमामणी आणि सिम्मा यासह अनेक पुरस्कार जिंकले आहेत, आणि फिल्मफेर पुरस्कार दक्षिणेसाठी आठ नामांकन मिळाले आहे. +तमन्ना भाटियाचा जन्म २१ डिसेंबर १९८९ रोजी मुंबई येथे झाला.[१] तिचे पालक संतोष आणि रजनी भाटिया आहेत.[२][३] तिला आनंद भाटिया नावाचा मोठा भाऊ आहे.[४] ती सिंधी हिंदू वंशाची आहे आणि तिचे शालेय शिक्षण मुंबईतील माणेकजी कूपर एज्युकेशन ट्रस्ट स्कूलमध्ये झाले आहे.[५][६] तिने वयाच्या तेराव्या वर्षी अभिनयाचा अभ्यास करण्यास सुरुवात केली आणि एक वर्षासाठी पृथ्वी थिएटरमध्ये प्रवेश केला, जिथे तिने स्टेज परफॉर्मन्समध्ये भाग घेतला.[७] +तमन्नाने चांद सा रोशन चेहेरा (२००५) या हिंदी चित्रपटातून तिच्या अभिनय कारकिर्दीला सुरुवात केली.[८] श्री (२००५) या चित्रपटातून तिने तेलुगु चित्रपटात आणि केडी (२००६) सोबत तमिळ चित्रपटात पदार्पण केले. २००७ मध्ये, हॅप्पी डेज आणि कल्लुरी ने तिच्या अभिनय कारकिर्दीचा टर्निंग पॉईंट म्हणून चिन्हांकित केले आणि दोन्हीमध्ये महाविद्यालयीन विद्यार्थिनी म्हणून तमन्नाच्या अभिनयाने तिची समीक्षकांची प्रशंसा केली.[९] चित्रपटांच्या व्यावसायिक यशाने तिची तेलुगु आणि तमिळमधील आघाडीची अभिनेत्री म्हणून कारकीर्द प्रस्थापित केली.[१०] +कोंचम इष्टम कोंचम कष्टम (२००९), १००% लव (२०११), ऊसरावेल्ली (२०११), रच्चा (२०१२), तड़खा (२०१३), बाहुबली: द बिगिनिंग (२०१५), बंगाल टाइगर (२०१५), ऊपिरि (२०१६), बाहुबली २: द कन्क्लूजन (२०१७), एफ२: फन एंड फ्रस्ट्रेशन (२०१९), सई रा नरसिम्हा रेड्डी (२०१९) और एफ३: फन एंड फ्रस्ट्रेशन (२०२२) हे तमन्ना यांचे उल्लेखनीय तेलुगू चित्रपट आहेत. अयन (२००९), पैया (२०१०), सिरुथाई (२०११), वीरम (२०१४), धर्मा दुरई (२०१६), देवी (२०१६), स्केच (२०१८) और जेलर (२०२३) हे तिचे उल्लेखनीय तमिळ चित्रपट आहेत. इसके अतिरिक्त, उन्होंने ११- तं अवर (२०२१), नवंबर स्टोरी (२०२१), जी करदा (२०२३) और आखरी सच (२०२३) सारख्या स्ट्रीमिंग प्रोजेक्ट्समध्ये मुख्य अभिनेत्री म्हणून काम केले आहे. +तिच्या अभिनय कारकिर्दीव्यतिरिक्त, तमन्ना इतर विविध उपक्रमांमध्ये सामील आहेत. "फॅन्टा" आणि "चंद्रिका" आयुर्वेदिक साबण यांसारख्या सुप्रसिद्ध ब्रँडच्या टीव्ही जाहिरातींमध्ये दिसणारी मॉडेल म्हणून तिला यश मिळाले.[१०३][१०४] मार्च २०१५ मध्ये, ती "झी तेलुगू" ची ब्रँड एंबेसडर बनली आणि त्याच महिन्यात तिने स्वतःचा दागिन्यांचा ब्रँड, "वाइट एंड गोल्ड" लाँच केला.[१०५][१०६] सामाजिक कारणांना पाठिंबा देत जानेवारी २०१६ मध्ये ती "बेटी बचाओ, बेटी पढाओ" मोहिमेतही सामील झाली.[१०७] तिचा साहित्यिक प्रवास ऑगस्ट २०२१ मध्ये पेंग्विन रँडम हाऊस इंडियाने प्रकाशित केलेल्या, "बॅक टू द रूट्स" या तिच्या पहिल्या पुस्तकाच्या प्रकाशनाने सुरू झाला.[१०८] तिची उद्योजकता दाखवून, तमन्ना सप्टेंबर २०२२ मध्ये "शुगर कॉस्मेटिक्स" मध्ये इक्विटी पार्टनर बनली.[१०९] जानेवारी २०२३ मध्ये "आईआईएफएल फाइनेंस" आणि त्याच वर्षी जुलैमध्ये "वीएलसीसी" मध्ये सामील होऊन तिने तिच्या ब्रँड एंबेसडरच्या भूमिकांचा विस्तार केला.[११०][१११] ऑक्टोबर 2023 मध्ये, ती प्रसिद्ध जपानी सौंदर्य आणि सौंदर्यप्रसाधने ब्रँड "षिसेईडो"ची पहिली भारतीय एंबेसडर बनली.[११२] जानेवारी 2024 मध्ये, ते "सेलिकॉर गैजेट्स लिमिटेड" चे ब्रँड ॲम्बेसेडर बनले आणि मार्चमध्ये पेय पावडर कंपनी "रसना" चे.[११३][११४] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7778.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7778.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..588daec27073f9eb55217957666679847b38c20a --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7778.txt @@ -0,0 +1,38 @@ +१५ मार्च, इ.स. २०१० +दुवा: CricketArchive (इंग्लिश मजकूर) + + +२४ गांगुली • +९ मिश्रा • +२१ फर्ग्युसन • +२३ क्लार्क • +२९ इक्बाल • +३५ मन्हास • +६९ पांडे • +७३० सॅम्युएल्स • +-- जाधव • +-- खडीवाले • +-- मजुमदार • +-- सिंग • +६ राईट • +१२ सिंग • +४९ स्मिथ • +६९ मॅथ्यूज • +७७ रायडर • +-- राणा • +-- गोमेझ • +१७ उथप्पा • +-- रावत • +-- द्विवेदी • +२ दिंडा • +३ शर्मा • +५ कुमार • +८ थॉमस • +११ कार्तिक • +३३ मुर्तझा • +६४ नेहरा • +९१ खान • +९४ पर्नेल • +९९ वाघ • +-- उपाध्याय • +प्रशिक्षक: आम्रे diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7805.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7805.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2a1f4e9d0b2107960e1149adb511d1de6b75df1b --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7805.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +तमिळ थलायवाज् हा तमिळनाडू येथील एक कबड्डी संघ आहे जो प्रो कबड्डी लीगमध्ये खेळतो. [१] संघाची मालकी मॅग्नम स्पोर्ट्स प्रायव्हेट लिमिटेड नावाच्या कन्सोर्टियमकडे आहे. अभिनेता विजय सेतुपती या संघाचा ब्रँड अॅम्बेसेडर आहे. जवाहरलाल नेहरू स्टेडियम (चेन्नई), तामिळनाडू येथे तमिळ थलायवाज् त्यांचे घरचे सामने खेळतात. +PKL मध्ये पदार्पण केल्यापासून, अजय ठाकूरच्या नेतृत्वाखालील या संघाला फारसे यश मिळाले नाही. २०१७, २०१८ आणि २०१९ या तिनही मोसमांमध्ये संघ गटाच्या तळाशीच राहिला. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7822.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7822.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..024694dbb443d7a153839496d286ff4051d41753 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7822.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +तामिळ विकिपीडिया (तमिळ: தமிழ் விக்கிப்பீடியா) ही विकिपीडियाची तामिळ भाषेतील आवृत्ती आहे, जी विकिमीडिया फाउंडेशनद्वारे चालविली जाते.[१] याची स्थापना सप्टेंबर २००३ मध्ये झाली आणि मार्च २०१७ मध्ये या ज्ञानकोशाने ९१,००० लेखांचा टप्पा ओलांडला. १ जुलै २०२० पर्यंत, तामिळ विकिपीडिया हा ६१व्या क्रमांकाचा विकिपीडिया आहे आणि लेख संख्येनुसार भारतीय भाषांमध्ये (हिंदी विकिपीडिया नंतर) दुसरा सर्वात मोठा विकिपीडिया आहे. [१] हे द्रविड मूळच्या १०,०००हून अधिक लेखांचे पहिले विकिपीडिया देखील आहे. हा प्रकल्प दक्षिण आशियाई भाषेच्या विकिपीडियाच्या विविध गुणवत्तेच्या मापांमधील अग्रगण्य विकिपीडियांपैकी आहे.[२] मार्च २०१७ पर्यंत यात ९१,६१० पेक्षा जास्त लेख आणि १,०९,६९१ नोंदणीकृत वापरकर्ते होते.[३] मे २०१७ मध्ये या विकिपीडियाने १,००,००० लेखांचा टप्पा ओलांडला.[४] +पाश्चात्य देशांमधील विकिपीडियावरील सामान्य शैक्षणिक टीकाच्या विपरीत, तामिळ विकिपीडियाला इंटरनेटवरील तमिळ भाषेमधील माहितीचा एक महत्त्वाचा स्रोत मानला जातो. मोठ्या विकिपीडिया प्रकल्पांच्या तुलनेत ज्ञानकोशात फारच कमी प्रमाणात कलाविध्वंसन केले जाते, मुख्यत: तमिळनाडू आणि श्रीलंकाच्या ग्रामीण भागात संगणक किंवा इंटरनेट सेवा नसल्यामुळे या प्रकल्पाची गती मंदावली आहे. या प्रकल्पाचा बहुतांश विकास हा विदेशातील तामिळ देशांतरित लिकांकडून होतो.[५] +एप्रिल २०१० मध्ये, तामिळ इंटरनेट कॉन्फरन्सने तामिळ विकिपीडियावरील मजकूर वाढविण्यासाठी, तामिळनाडू, भारतभरातील महाविद्यालयीन विद्यार्थ्यांसाठी एक स्पर्धा आयोजित केली.[६] जागतिक शास्त्रीय तामिळ परिषद २०१० (या भाषेच्या आधुनिक विकासाबद्दल चर्चा करणारे जगभरातील तमिळ अभ्यासकांची बैठक)च्या संदर्भात ही स्पर्धा आयोजित करण्यात आली होती. २०००हून अधिक स्पर्धकांनी सहभाग नोंदविला, या स्पर्धेची सांगता तामिळ विकिपीडियावरील विविध विषयांवरील शैक्षणिकदृष्ट्या १,२०० नवीन लेखांच्या निर्मितीची झाली.[७] +सप्टेंबर २०१३ मध्ये, तामिळ विकिपीडियाने आपला दहावा वर्धापन दिन साजरा केला.[८] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7860.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7860.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cdb6a05ec75444c3efaee21fbf58143d25988b57 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7860.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +तरंगफळ हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सोलापूर जिल्ह्यातील माळशिरस तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथे मध्यम आणि चांगले हवामान असते. हे कोरड्या हवामान श्रेणीत येते. उन्हाळा, पावसाळा आणि हिवाळा हे ऋतू असतात. मार्च ते मे हे महिने उन्हाळ्याच्या काळात येतात आणि या काळात कमाल तापमान ३० ते ४० अंश सेल्सियस पर्यंत असते. एप्रिल आणि मे महिन्याचा कालावधी सर्वात उष्ण असतो. येथे पाऊस अल्प आणि अनिश्चित प्रमाणात पडतो. जूनच्या दुसऱ्या पंधरवड्यापासून ते सप्टेंबर अखेरपर्यंत मान्सूनचा कालावधी असतो. सरासरी ५४५ मि.मी. पाऊस पडतो. येथे हिवाळा नोव्हेंबरमध्ये सुरू होतो आणि फेब्रुवारी महिन्यात तापमान कधीकधी १० अंश सेल्सियसपेक्षा कमी होते. हिवाळ्याच्या हंगामातील किमान तापमान जानेवारीत सुमारे ९ अंश सेल्सियस असते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7887.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7887.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cd928fbba141349f1105e9a3a82820976a4b2d98 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7887.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +गुणक: 31°27′00″N 74°55′20″E / 31.45000°N 74.92222°E / 31.45000; 74.92222 + +तरन तारन साहिब (पंजाबी: ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਸਾਹਿਬ) हे भारताच्या पंजाब राज्यामधील एक शहर व तरन तारन जिल्ह्याचे मुख्यालय आहे. तरन तारन शहर पंजाबच्या वायव्य भागात अमृतसरच्या २ किमी दक्षिणेस वसले आहे. तारन तरनची स्थापना पाचवे शीख धर्मगुरू गुरू अर्जुनदेव ह्यांनी केली. तरन तारन शीख धर्माचे व शीख संस्कृतीचे एक महत्त्वाचे केंद्र असून भारताच्या फाळणीवेळी पंजाबातील बहुसंख्य शीख रहिवासी असलेल्या मोजक्या गावांपैकी ते एक होते. +१९८० च्या दशकात चालू असलेल्या खलिस्तान चळवळीचे तरन तारन केंद्र होते. सध्या तरन तारन एक कृषीप्रधान शहर आहे. +पठाणकोट ते गुजरात दरम्यान धावणारा राष्ट्रीय महामार्ग १५ तरन तारनमधून जातो. तसेच तरन तारन रेल्वे स्थानक हे भारतीय रेल्वेचे एक स्थानक असून येथून अनेक डेमू गाड्या सुटतात. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7912.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7912.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..bd6445d2be205abc6df0d012e85185b8aec2603e --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7912.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +[[]], इ.स. +दुवा: [] (इंग्लिश मजकूर) +तरीसाई मुसाकांडा (३१ ऑक्टोबर, इ.स. १९९५ - ) हा  झिम्बाब्वेकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_792.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_792.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ce7f1c30586c979c79c35749613988a662d9b65a --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_792.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +योसिफ ब्रोझ तितो (सर्बो-क्रोएशियन: Јосип Броз Тито; ७ मे १८९२ - ४ मे १९८०) हा युगोस्लाव्हिया देशाचा पहिला राष्ट्राध्यक्ष होता. राष्ट्राधक्षपदावर १९५३ ते १९८० दरम्यान राहिलेला तितो १९४४ ते १९६३ दरम्यान देशाचा पंतप्रधान देखील होता. +जन्माने क्रोएशियन पेशाने लष्करी अधिकारी असलेल्या तितोच्या दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान नेतृत्वाखाली युगोस्लाव्हियामध्ये चालवली गेलेली नाझीविरोधी चळवळ युरोपामधील सर्वोत्तम मानली जाते. युद्ध संपल्यानंतर युगोस्लाव्हियाला राजतंत्रापासून साम्यवादी प्रजासत्ताकाकडे नेण्यात तितोचा मोठा वाटा होता. शीत युद्धकाळामध्ये तितोने तटस्थ राहणे पसंद केले व भारताचे जवाहरलाल नेहरू, इजिप्तचे गमाल आब्देल नासेर तसेच इंडोनेशियाचे सुकर्णो ह्यांच्यासोबत अलिप्त राष्ट्रगट चळवळीची निर्मिती केली. +एक हुकुमशहा असला तरीही तितो युगोस्लाव्हियामध्ये व जगात प्रचंड लोकप्रिय होता. त्याचे जनतेला संघटित करण्याचे कौशल्य वाखाणले जाते. त्याच्या धोरणांमुळे युगोस्लाव्हिया देश एकसंध व आर्थिक प्रगतीपथावर राहिला. तितोच्या मृत्यूच्या केवळ १० वर्षांनंतर युगोस्लाव्हियाचे विघटन झाले. +तितोला त्याच्या जीवनामध्ये एकूण ९८ जागतिक व २१ युगोस्लाव्हियन गौरव पुरस्कार व पदे मिळाली होती. भारत सरकारने १९७१ साली तितोला जवाहरलाल नेहरू पुरस्कार बहाल केला होता. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7921.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7921.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..542014ab5e7d8f3d6c6a7958bfdb71d52db59058 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7921.txt @@ -0,0 +1,6 @@ +तरुण भारत सोलापूर आवृत्ती सप्टेंबर १९८५ मध्ये झाली.चितरंजन पंडित यांनी हे सुरू केले.संघविचारचे एक दैनिक म्हणून सुरू झाले.हे वृतपत्र आजही सुरू आहे. +सोलापूर तरुण भारतची सुरुवात सप्टेंबर १९८५ साली झाली.१९७७ची आणीबाणीच्या वर्तमानपत्रावर कारवाई झाली.सरकारविरुद्ध आवाज उठवणारे वृतपत्र म्हणून तरुण भारतचा उदय झाला.तरुण भारतचा कोणी मालक नाही. पुणे आवृत्ती महाराष्ट्रात सर्वदूर पोहचत होती.तिचे सोलापूरला स्थानातर सोलापूरला झाले. +संघविचारचे महाराष्ट्रातसर्वदूर प्रसार आणि प्रसरण व्हावे हा उद्येश प्रमुख होता. सोलापुरात तरुण भारत सुरू होण्यामागे खरी प्रेरेणाही १९७७ची आणीबाणी आणि वर्तमानपत्रावरील बंधने हीच होती. +सोलापुरात तरुण भारत आवृत्ती सुरू करताना येथील भौगोलिक विशेषतः महत्त्वाचे होते.कारण सोलापूर हे कर्नाटक,आंध्र प्रदेश या राज्यांचा जवळ असून तसच शेजारी मराठवाडा आहे. + +सोलापूर हे बहुभाषिक जिल्हा आहे विशेषता सोलापूरच्या या बहुभाषिक समाजात तरुण भारतने आपला विशेष ठसा उमटवला आहे. सोलापूर जिल्हया सोबतच शेजारील जिल्ह्यात व राज्यात याची आवृत्ती वाली जाते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7922.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7922.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ab47a7dfc1fec8a123bcc1369d5aaa73e2890216 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7922.txt @@ -0,0 +1,6 @@ +मुनी तरुण सागर हे दिगंबर जैन पंथाचे मुनी होते. त्यांची प्रवचने ही कडवे प्रवचन म्हणून प्रसिद्ध आहेत, आणि ती "कडवे प्रवचन" या नावाच्या पुस्तकात संग्रहित केली आहेत. यांची वक्तव्ये ही बऱ्याच वेळा समाज माध्यमामध्ये प्रकाशित केली जायची. यांच्या प्रवचनामध्ये ते कौटुंबिक आणि सामाजिक प्रश्नावर प्रखरपणे बोलायचे. यांच्या प्रवचनसभेमध्ये जैन लोकांसोबत इतर लोकांची संख्याही खूप राहायची. +मुनी तरुण सागर यांचा जन्म २६ जून १९६७ रोजी प्रतापचंद्र जैन आणि शांतीबाई जैन यांच्या पोटी झाला, ज्यांना स्वतः आचार्य धर्मसागर यांनी जैन धर्माच्या दिगंबरा पंथात समाविष्ट केले होते, दमोह, मध्य प्रदेश, भारतातील गुहांची या छोट्याशा गावात. +त्यांनी वयाच्या १३ व्यावर्षी "क्षुल्लक" म्हणून तर २० जुलै १९८८ मध्ये त्यांनी दिगंबर मुनी म्हणून आचार्य पुष्पदंत सागर यांच्याकडून दीक्षा घेतली. +GTV ने "महावीर वाणी" हा कार्यक्रम सुरू केला तेव्हा ते एक प्रमुख व्यक्तिमत्त्व म्हणून उदयास आले. ते नेहमी चालत प्रवास करत परंतु २००७ मध्ये कोल्हापूर प्रवासादरम्यान ते आजारी पडल्यास त्यांनी ढोली वापरण्यास सुरुवात केली. +त्यांनी बऱ्याच ठिकाणी आपली प्रवचने दिली आहेत. त्यांनी मध्यप्रदेश आणि हरियाणा विधान सभेला सुद्धा संबोधित केले आहे. ते आपला प्रवास पायी करत. त्यांच्या प्रवाचानांमध्ये ते सामाजिक, राजकीय समस्यांवर प्रखरपणे बोलायचे. हिंसा, भ्रष्टाचार आणि पुराणमतवाद यांच्यावर केलेल्या टीकेसाठी त्यांच्या भाषणांना "कटू प्रवचन" असे म्हटले जायचे. त्यांना देशांमध्ये विविध व्यासपीठावर प्रवचानासाठी बोलवले जायचे. त्यांना क्रांतिकारी राष्ट्रसंत ही म्हणून लोकांमध्ये खूप प्रसिद्ध होते. [१] +त्यांनी वयाच्या ५१ व्यावर्षी दीर्घ आजाराने ग्रस्त असल्याने १ सप्टेंबर २०१८ रोजी संथारा घेतला.[२] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7949.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7949.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3661c16fb0aa28418d7b2b8da2d1bd3ecf5e7b3f --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7949.txt @@ -0,0 +1 @@ +तऱ्हाडी हे एक महाराष्ट्रातील धुळे जिल्ह्याच्या शिरपूर तालुक्यातील गाव आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7975.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7975.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..55c2c5443a4369bb44703fa1962513507d7db891 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_7975.txt @@ -0,0 +1,9 @@ +गंगाधर गोपाळ गाडगीळ (ऑगस्ट २५, इ.स. १९२३ - सप्टेंबर १५, इ.स. २००८) हे मराठी लेखक, अर्थतज्ज्ञ व साहित्यसमीक्षक होते. मराठी साहित्यात कथा या साहित्यप्रकारातील त्यांच्या योगदानामुळे त्यांना 'नवकथेचे अध्वर्यू' असे संबोधले जाते. त्यांनी नवकथेमध्ये नवनिर्मिती घडवून आणली.कथेचे नवे वळण विकसित करण्याचे श्रेय गंगाधर गाडगीळ यांचेकडे जाते. +गाडगीळ आपल्या कथेतून वाचकांसमोर मनोरम चित्र रेखाटतात, एकरूप होतात. संज्ञा प्रवाही लेखन स्वप्नाचा प्रयोग लेखनात केला. +मुंबईत २५ ऑगस्ट इ.स. १९२३ रोजी जन्मलेल्या गाडगीळांचे शालेय शिक्षण गिरगावातील 'आर्यन एज्युकेशन सोसायटी'च्या शाळेत झाले. या शाळेत इ.स. १९३८ मध्ये मॅट्रिक झाल्यानंतर इ.स. १९४४ मध्ये त्यांनी चर्नीरोड येथील विल्सन महाविद्यालयातून अर्थशास्त्र, राज्यशास्त्र व इतिहास या विषयांमधून एमए केले. +एमए झाल्यानंतर दोन वर्षांनी गाडगीळ यांनी आपल्या प्राध्यापकीला सुरुवात केली. आरंभीच्या काळात सुरतच्या किकाभाई प्रेमचंद या महाविद्यालयात व नंतर मुंबईतील पोद्दार, सिडनहॅम आणि रुपारेल या महाविद्यालयांत त्यांनी प्राध्यापक म्हणून काम पाहिले. इ.स. १९६४ ते इ.स. १९७१ या काळात ते मुंबईच्या ‘नरसी मोनजी कॉलेज ऑफ कॉमर्स ॲन्ड इकॉनॉमिक्स’चे प्राचार्य होते. इ.स. १९७१ ते इ.स. १९७६ या कालावधीत आपटे समूहाचे सल्लागार व त्यानंतर वालचंद उद्योगसमूहात आर्थिक सल्लागार ही पदे त्यांनी सांभाळली. +लहानपणापासून गाडगीळांना वाचनाची आवड होती. त्यातूनच पुढे कॉलेजमध्ये असताना त्यांनी आपल्या लेखनाला सुरुवात केली. 'प्रिया आणि मांजर' ही त्यांची पहिली कथा जून इ.स. १९४१ मध्ये 'वाङ्मयशोभा' या मासिकात प्रकाशित झाली. पुढे बरीच प्रसिद्धी मिळालेली 'बाई शाळा सोडून जातात' ही त्यांची कथा देखील 'वाङ्मयशोभा' याच मासिकात इ.स. १९४४ मध्ये प्रसिद्ध झाली होती. काही कालावधीनंतर 'मानसचित्रे' हा त्यांचा पहिला कथासंग्रह इ.स. १९४६ साली प्रकाशित झाला. +यानंतर ठरावीक काळाने त्यांचे लेखन प्रकाशित होत राहिले. विशेषतः कडू आणि गोड (इ.स. १९४८), नव्या वाटा (इ.स. १९५०), भिरभिरे (इ.स. १९५०), संसार (इ.स. १९५१), उध्वस्त विश्व (इ.स. १९५१), कबुतरे (इ.स. १९५२), खरं सांगायचं म्हणजे (इ.स. १९५४), तलावातले चांदणे (इ.स. १९५४), वर्षा (इ.स. १९५६), ओले उन्ह (इ.स. १९५७) हे त्यांचे उल्लेखनीय कथासंग्रह आहेत. वेगळी वाट चोखाळणाऱ्या या कथासंग्रहांमुळेच 'नवकथेचे अध्वर्यू' हे नामाभिधान त्यांना प्राप्त झाले. +इ.स. १९५५ मध्ये पंढरपूर येथे झालेल्या साहित्य संमेलनात कथाशाखेचे अध्यक्षपद त्यांनी भूषवले. पुढे इ.स. १९५७ मध्ये रॉकफेलर फाउंडेशनची एक वर्षाची अभ्यासवृत्ती घेऊन ते हार्वर्ड आणि स्टॅनफोर्ड विद्यापीठात गेले. मध्यप्रदेश मधील रायपूर येथे इ.स. १९८१ मध्ये भरलेल्या अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाचे ते अध्यक्ष होते. ऑक्टोबर १ इ.स. १९८३ रोजी मुंबईत झालेल्या मराठी विनोद साहित्य संमेलनाचे उद्‌घाटन गाडगीळांच्या हस्ते झाले होते. +'मुंबई मराठी साहित्य संघ' व 'मराठी साहित्य महामंडळ' या संस्थांचे अध्यक्ष तसेच साहित्य अकादमीच्या कार्यकारी मंडळावर सदस्य म्हणूनही त्यांनी काम पाहिले होते. मुंबईतील ग्राहक पंचायतीत सुमारे ३५ वर्षे त्यांचा सक्रिय सहभाग होता. याच ग्राहक पंचायतीचे ते २५ वर्षे अध्यक्ष देखील होते. एका बाजूला उद्योजक संस्थांचे सल्लागार तर दुसऱ्या बाजूला ग्राहक पंचायतीचे कार्यकर्ते या कामांचा त्यांनी उत्तम समन्वय साधलेला होता. +गंगाधर गाडगीळ यांचे प्रकाशित झालेले साहित्य पुढीलप्रमाणे : diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8011.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8011.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1a3e0d83deb927dd90fabf89f071e7477f78693f --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8011.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +तळबीड हे महाराष्ट्रातील कराड शहराजवळचे एक गाव आहे. मराठा साम्राज्याचे सरनौबत हंबीरराव मोहिते यांचे हे जन्मगाव होय. +वसंतगड हा रांगडा किल्ला म्हणून ओळखला जाणारा किल्ला येथून जवळ अजून उत्तम अवस्थेत आहे. +तळबीड गावचे वैशिष्ट्य म्हणजे आजही या गावातील घरटी एक माणूस सैन्यात आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8019.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8019.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..030b3e601111b41d0f76416c728c1c643cfbbb26 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8019.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +हे गेवराई तालुक्यातील गाव असून या गावात येण्यासाठी बीड, गेवराई(राष्ट्रीय महामार्ग २११) मार्गावर असलेल्या पाडळशिंगी या गावाजवळून पाचेगाव नंतर १० किलोमीटर अंतरावर तळवट बोरगाव आहे. हे गाव गेवराई शहरापासून २५ कि.मी तर बीड या जिल्हा मुख्यालयापासून ३२ कि.मी. दूर आहे.[१] +या गावाला "गाडे घोलपाचे बोरगाव" म्हणूनही ओळखले जात असे. सुमारे ९० वर्षापूर्वी येथे पटकी या साथीच्या रोगाची तीव्र साथ आली होती. +या गावचा छोटा बाजार सोमवार या दिवशी भरत असे.३ कि.मी दक्षिणला असलेल्या कुक्कडगाव येथे मोठा बाजार भरतो. येथिल दगडाचे बांधकाम असलेली प्राचीन विहीर किंवा स्थानिक भाषेत बारव प्रसिद्ध आहे. येथे साळवे, गाडे, घोलप, गायकवाड, भिसे, शिंदे ,राऊत, आडनावाचे लोक राहतात. +इ.स.२०११ च्या जनगणनेनुसार एकूण ३९६ घरे आहेत. एकूण लोकसंख्या १८५९ असून पुरुष ९५३ तर स्त्रिया ९०६ आहेत. वयोगट ० ते ६ मधील बालकांचे एकूण गावाच्या लोकसंख्येच्या १३.७७% प्रमाण असून संख्या २५६ आहे. स्त्री-पुरुष प्रमाण १००० पुरुषामागे ९५१ स्त्री असून ते महाराष्ट्र राज्याच्या ९२९ या सरासरी प्रमाणापेक्षा अधिक आहे. +[२] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_802.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_802.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8b137891791fe96927ad78e64b0aad7bded08bdc --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_802.txt @@ -0,0 +1 @@ + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8030.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8030.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..bfb95a98942ad8cf4e077db39d1dd046263b86a8 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8030.txt @@ -0,0 +1,8 @@ + तळवडे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील चिपळूण तालुक्यातील एक गाव आहे. +पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते. +१.https://villageinfo.in/ +२.https://www.census2011.co.in/ +३.http://tourism.gov.in/ +४.https://www.incredibleindia.org/ +५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism +६.https://www.mapsofindia.com/ diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8036.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8036.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ee5c44677e9a903e837eba95ef0f456af7c6f538 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8036.txt @@ -0,0 +1,2 @@ + तळवडे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील रोहा तालुक्यातील एक गाव आहे. +पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8057.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8057.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5223574c213fcabb7f387b1475a4ff39d024beb0 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8057.txt @@ -0,0 +1,2 @@ + तळवली तर्फे दिवळी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील रोहा तालुक्यातील एक गाव आहे. +पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते.उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8064.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8064.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..763dd31242130a03467038d8373fa7a7106626aa --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8064.txt @@ -0,0 +1,17 @@ +तळवली तर्फे देंगाचीमेट हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील विक्रमगड तालुक्यातील एक गाव आहे. +पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते. +हे मध्यम आकाराचे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात ३२१ कुटुंबे राहतात. एकूण १७९३ लोकसंख्येपैकी ८७६ पुरुष तर ९१७ महिला आहेत. मुख्यतः आदिवासी व कुणबी समाजातील लोक येथे राहतात. कुणबी समाजाचा शेती हा मुख्य व्यवसाय असून आदिवासी समाज शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर, कामगार म्हणून काम करतात. ते काही प्रमाणात कुक्कुटपालन, बकरीपालन सुद्धा करतात. +गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत.महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बस विक्रमगड बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात. रिक्षा सुद्धा विक्रमगडवरून उपलब्ध असतात. +तळवडे, खडकी, कुंज,माडाचा पाडा, कर्हे, वरणवाडी, विठ्ठलनगर, वेहेळपाडा, शावटे,कासा बुद्रुक, सारशी ही जवळपासची गावे आहेत.कर्हे तळवली ग्रामपंचायतीमध्ये कर्हे, माडाचा पाडा, तळवली तर्फे देंगाचीमेट, आणि वरणवाडी ही गावे येतात. +१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html +२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html +३. +https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/ +४. +http://tourism.gov.in/ +५. +http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036 +६. +https://palghar.gov.in/ +७. +https://palghar.gov.in/tourism/ diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8097.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8097.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..dbdd333544465ac5763c1018acfe56a7046ebf5e --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8097.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +तळेकरवाडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील आंबेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ७६० मिमी पर्यंत असते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8124.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8124.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7d8222fbc56cd5f93ead566e702d62b52672b54c --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8124.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +तळेगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील हदगाव तालुक्यातील एक गाव आहे. +नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९९० मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8140.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8140.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1c2e3b0e7b7fd3892c39eb4923220f98f9b9dda4 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8140.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +तळेघर हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील आंबेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ७६० मिमी पर्यंत असते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8142.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8142.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b658b41dff85cdb490d2f8e8dc09094c391ce8e7 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8142.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +तळेरान हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील पुणे जिल्ह्यातील जुन्नर तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथील सर्वसाधारण हवामान उष्ण व कोरडे आहे. हवामानातील बदलानुसार प्रत्येक वर्षात मुख्यतः तीन ऋतू असतात.मार्च ते मे पर्यंत उन्हाळा, जून ते ऑक्टोबर पर्यंत पावसाळा आणि नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी पर्यंत हिवाळा असतो. तालुक्यातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान ७२० मिमी पर्यंत असते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8161.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8161.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..718806c11f5ce6d11472867b29b1b889759453c8 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8161.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +तळ्याचापाडा हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील दिंडोरी तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सियसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १,००० मि.मी.पर्यंत असते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8175.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8175.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..68542e7ecb074bb8ead418e2e38a704ed03b3310 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8175.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +तवा किंवा साज हे दक्षिण, पश्चिम व मध्य आशियात प्रचलित असलेले मोठे वर्तुळाकार, सपाट किंवा अंतर्वक्र (खोलगट) पृष्ठभाग असलेल्या थाळीसारखे पाकसाधन आहे. तवे सहसा बिडाचे लोखंड, ॲल्युमिनियम, पोलाद किंवा भाजलेली माती यांपासून बनवले जातात. पोळ्या, भाकऱ्या किंवा तत्सदृश पदार्थ भाजण्यासाठी, तसेच भाज्या, मांसाचे तुकडे परतण्यासाठीही यांचा वापर केला जातो. +तवा हा शब्द फारसी भाषेतून आला असून दक्षिण आशियाई भाषांमध्ये या पाकसाधनाचा उल्लेख करण्यासाठी हाच शब्द रुळला आहे. अफगाणिस्तान व काही वेळा पाकिस्तानात तुर्की भाषेतून आलेला साज असा शब्द या पाकसाधनासाठी प्रचलित आहे. +दक्षिण आशियाभर तव्याचा वापर पुढीलप्रकारच्या पदराच्या किंवा बिनपदराच्या चपात्या किंवा आंबोळ्या भाजण्यासाठी केला जातो : भाकऱ्या, चपात्या, रोट्या, पराठे, थालिपीठे, धिरडी, दोसे, उत्तप्पे, मांडे. +तसेच भाज्यांचे तुकडे परतून तवा भाजी, मासा तळसून तवा फ्राय (मासा) बनवण्यासाठीदेखील तवे वापरले जातात. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_818.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_818.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4f414fcb145380553c5bae9a54a3c7b75b8a722b --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_818.txt @@ -0,0 +1,6 @@ +जे सी कुमारप्पा (४ जानेवारी १८९२-३० जानेवारी १९६०) एक भारतीय अर्थशास्त्रज्ञ होते आणि ते महात्मा गांधींचे निकटचे सहकारी होते.त्यांचे मूळ नाव 'जोसेफ चेलादुरई कॉर्नेलिअस'असे होते.[१] +जोसेफ चेल्लादुराई कुमारप्पा यांचा जन्म ४ जानेवारी १८९२ रोजी तमिळनाडूमधील तंजार येथील एका ख्रिश्चन कुटुंबात झाला.शलमोन दोरिस्मामीचे ते सहावे अपत्य होते.शलमोन हे सार्वजनिक बांधकाम संस्थेचे ऑफिसर होते.[२]त्यांचे लहान भाऊ भरतन कुमारप्पा (१८९६ ते १९९५) हे देखील गांधी आणि सर्वोदय चळवळीशी जुळलेले होते. त्यांनी १९१९ साली ब्रिटनमधील अर्थशास्त्र आणि चार्टर्ड अकाऊंटेंट या विषयांचा अभ्यास केल्यानंतर आपले नाव बदलले. १९२८ मध्ये कुमारप्पा यांनी अमेरिकेला सायराकस विद्यापीठ आणि कोलंबिया विद्यापीठात पदवी मिळविण्यासाठी एडविन रॉबर्ट अँडरसन सेलिगमन यांच्या मार्गदर्शनाखाली शिक्षण घेतले.[३] +भारतात परतल्यावर कुमारप्पा यांनी 'ब्रिटिश कर धोरण आणि त्याद्वारे भारतीय अर्थव्यवस्थेचे शोषण' या विषयावर एक लेख प्रकाशित केला. त्यांनी १९२९ मध्ये गांधी यांची भेट घेतली. [४]गांधीजींच्या विनंतीनुसार त्यांनी गुजरातच्या ग्रामीण भागाचे आर्थिक सर्वेक्षण केले. +१९३० आणि १९३१ फेब्रुवारीच्या दरम्यान मिठाचा सत्याग्रह दरम्यान यंग इंडियाचे संपादक म्हणून काम करताना कुमारप्पा यांनी अहमदाबादमधील गुजरात विद्यापीठातील अर्थशास्त्र विषयातील प्राध्यापक म्हणून काम केले. +१९३५ मध्ये ऑल इंडिया व्हिलेज इंडस्ट्रिज एसोसिएशनची स्थापना करण्यात आणि त्यांना संघटित करण्यास कुमारप्पा मदत केली.[५] +१९४७ मध्ये भारताच्या स्वातंत्र्यानंतर,कुमारप्पा यांनी भारतीय नियोजन आयोग आणि भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेससाठी कार्य केले.जे शेती आणि ग्रामीण विकासासाठी राष्ट्रीय धोरणे राबविण्याचे काम करीत होते.त्यांनी चीन,पूर्व युरोप आणि जपानमध्ये राजनैतिक नेमणुकांवर जाऊन त्यांच्या ग्रामीण आर्थिक प्रणालीचा अभ्यास केला.त्यांनी श्रीलंकेत काही काळ घालवला,जिथे त्यांना आयुर्वेदिक उपचार मिळाले.[६] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8185.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8185.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..861609ffb44379e9c7a69ec7524274fcc9a8b70e --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8185.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +तवाफा बलेवा स्क्वेअर क्रिकेट मैदान हे नायजेरियाच्या लागोस शहरातील एक मैदान आहे. +२८ मार्च २०२२ रोजी घाना आणि रवांडा या दोन संघांमध्ये या मैदानावरचा पहिला महिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळवला गेला. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8189.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8189.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3b20b691ee46693d9920c3d964cd14434abc4081 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8189.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +तवाळी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नंदुरबार जिल्ह्यातील अक्कलकुवा तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथील हवामान सामान्यतः गरम आणि कोरडे आहे. येथे उन्हाळा, पावसाळा,आणि हिवाळा असे तीन वेगवेगळे ऋतू आहेत. उन्हाळा मार्चपासून चालू होऊन जूनमध्यापर्यंत असतो.उन्हाळा गरम आणि कोरडा असतो.मे महिन्यात तापमान फार असते.तापमान ४५ अंश सेल्सियसपर्यंत जाते.जूनच्या मध्यास किंवा अखेरीस पावसाळा सुरू होतो.पावसाळी हंगामात हवामान सामान्यतः आर्द्र आणि गरम असते.वार्षिक पर्जन्यमान ७६७ मि.मी.पर्यंत असते.हिवाळी मोसम नोव्हेंबरपासून साधारण फेब्रुवारीपर्यंत असतो.हिवाळा सौम्य थंड आणि कोरडा असतो. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8193.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8193.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7a1c82837dbd96fdbfe4de296512f30593acef91 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8193.txt @@ -0,0 +1 @@ +तसमीन ग्रेंजर (१२ ऑगस्ट, १९९४:बुलावायो, झिम्बाब्वे - ) ही  झिम्बाब्वेच्या महिला क्रिकेट संघाकडून २०१९ पासून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारी खेळाडू आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8201.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8201.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..23c24e484bea585dd6c9ec5bf6884576461157c6 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8201.txt @@ -0,0 +1,10 @@ +१७ नोव्हेंबर, इ.स. २०१६ +दुवा: [तास्किन अहमद क्रिकइन्फो वर] (इंग्लिश मजकूर) +तास्किन अहमद ताझिम (जन्म ३ एप्रिल १९९५) हा एक बांगलादेशी क्रिकेट खेळाडू आहे. व्यापारी अब्दुर रशीद आणि सबिना रशीद यांचा तो मुलगा आहे. तो उजव्या हाताने तेजगती गोलंदाजी करतो आणि डावखोरा फलंदाज आहे. प्रथम वर्गीय क्रिकेट आणि लिस्ट अ क्रिकेटमध्ये तो ढाका मेट्रोपॉलिस संघाकडून खेळला आहे तर बांगलादेश प्रीमियर लीग मध्ये तो चित्तगॉंग किंग्स आणि चित्तगॉंग विकिंग्स ह्या फ्रँचायझी संघांकडून खेळला आहे. +त्याने किंग खालिद संस्थेमधून एस्.एस्.सी तर स्टॅमफोर्ड महाविद्यालयामधून एच्.एस्.सीचे शिक्षण पूर्ण केले. सध्या तो अमेरिकन इंटरनॅशनल युनिव्हर्सिटी ऑफ बांगलादेशचा विद्यार्थी आहे. त्याने १० जानेवारी २००७ रोजी अबाहानी मैदानावर क्रिकेटची सुरुवात केली. १५ आणि १७-वर्षांखालील स्तरावर क्रिकेट खेळल्यानंतर त्याला १९-वर्षांखालील संघात खेळण्याची संधी मिळाली. ढाका मेट्रोपोलिस संघाकडून ऑक्टोबर २००११ मध्ये त्याने बारिसल विभागाविरुद्ध प्रथम वर्गीय क्रिकेटमध्ये पदार्पण केले.[१] +१९-वर्षांखालील विश्वचषक, २०१२ मध्ये ११ गडी बाद करून, तो बांगलादेशचा सर्वात जास्त गडी बाद करणारा गोलंदाज होता.[२] बांगलादेश प्रीमियर लीगचा उपांत्य आणि त्याच्या दुसऱ्या ट्वेंटी२० सामन्यात त्याने चित्तगॉंग किंग्सकडून दुरोंतो राजशाही संघाविरुद्ध खेळताना ३१ धावांमध्ये ४ गडी बाद केले आणि त्याबद्दल त्याला सामनावीराचा पुरस्कार मिळाला. त्याने ४ सामन्यांमध्ये ८ बळी मिळवले आणि हेच त्याची कारकिर्दीतील महत्त्वाचे वळण ठरले.[३] +बीपीएल-३ मध्ये तो चित्तगॉंग विकिंग्स कडून खेळला. २०१५ मध्ये तो बांगलादेशमध्ये गुगलवर सर्वात जास्त शोध घेतल्या गेलेल्या व्यक्तिंमध्ये चवथ्या क्रमांकावर होता.[४] +रुबेल हुसेन नंतर, बांगलादेश क्रिकेटमधील तास्किन अहमद हा दुसरा सर्वात तेज गोलंदाज आहे. त्याने २०१६ आशिया चषक स्पर्धेमध्ये पाकिस्तान विरुद्ध गोलंदाजी करताना ताशी १४८ किमीच्या वेगाने चेंडू टाकला होता आणि २००९ आयसीसी विश्व ट्वेंटी२० च्या एका सराव सामन्यात रुबले हुसेनने ताशी १४९.५ किमी वेगाने चेंडू टाकला होता. तास्किन अहमद १४५ किमीच्या वेगाने सातत्याने गोलंदाजी करु शकतो. १ एप्रिल २०१४ रोजी मशरफेला झालेल्या दुखापतीमुळे त्याच्यासाठी राष्ट्रीय संघाचे दार अचानक उघडले गेले आणि त्याने आंतरराष्ट्रीय टी२० पदार्पणात ग्लेन मॅक्सवेलचा बळी घेतला. १७ जून २०१४ रोजी त्याने भारताविरुद्ध ५ गडी बाद केले आणि एकदिवसीय पदार्पणात ५ बळी घेणारा पहिला बांगलादेशी गोलंदाज ठरला. त्याच्या ह्या उत्कृष्ट कामगिरीमुळे त्याला २०१४ क्रिकइन्फो पुरुस्कारामध्ये सर्वोत्कृष्ट कामगिरीचे नामांकन सुद्धा मिळाले.[५] +२०१४ च्या मोसमात स्थानिक क्रिकेटमध्ये केलेल्या उत्कृष्ट कामगिरीमुळे त्याला क्रिकेट विश्वचषक, २०१५ स्पर्धेत बांगलादेश क्रिकेट संघात निवडले गेले. विश्वचषक गट फेरीमध्ये त्याने अफगाणिस्तानविरुद्ध एक, स्कॉटलंड विरुद्ध तीन आणि इंग्लंडविरुद्ध दोन गडी बाद केले आणि संघाला उपांत्यपूर्व फेरीत नेण्यासाठी मोलाचे योगदान दिले. मेलबर्नमधील, विश्वचषक उपांत्यपूर्व सामन्यात बांगलादेशची गाठ भारताशी पडली. त्यावेळी भारतीय संघ संपूर्ण ताकदीनीशी मैदानात उतरला होता. तास्किनने तीन गडी बाद करून सर्वांना फारच प्रभावित केले. बांगलादेशतर्फे, विश्वचषक २०१५ स्पर्धेत त्याने सर्वात जास्त (९) गडी बाद करण्याची कामगिरी केली. विकेट मिळाल्यानंतर तास्किन आणि मशरफे आनंद साजरा करताना "चेस्ट-बम्प" करत ज्याला विश्वचषक-२०१५चा सर्वात संस्मरणीय क्षण म्हणून नामांकन मिळाले होते. +त्याने एप्रिल २०१५ मध्ये पाकिस्तानला बांगलादेशने एकदिवसीय मालिकेमध्ये दिलेला व्हाईटवॉश आणि त्यानंतर जून २०१५ मध्ये भारताविरुद्ध मिळवलेल्या मालिकाविजयामध्ये मोलाची कामगिरी बजावली. +२०१६ मध्ये त्याची २०१६ आयसीसी वर्ल्ड ट्वेंटी२० साठी बांगलादेश संघात निवड करण्यात आली. परंतु नंतर स्पर्धेमध्ये गोलंदाजीच्या अवैध शैलीमुळे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमधून त्याला गोलंदाजीसाठी निलंबित करण्यात आले.[६] त्यानंतर आयसीसीने निर्बंध हटवल्यानंतर त्याने २५ सप्टेंबर २०१६ रोजी अफगाणिस्तानविरुद्ध सुरू झालेल्या एकदिवसीय मालिकेसाठी संघात पुनरागमन केले.[७] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8225.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8225.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b202b60f41c134588c6ab0e670870205fc9e0eb7 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8225.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +९ फेब्रुवारी, इ.स. २०१७ +दुवा: [] (इंग्लिश मजकूर) +तांझिद हसन तमीम (१ डिसेंबर, २०००:बोग्रा, बांगलादेश - ) हा  बांगलादेशकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_823.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_823.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..54b98588ff851cfd9deb0ebffd0db79d55a49d15 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_823.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +† खेळलेले सामने (गोल). +जोसेफ जॉन कोल ऊर्फ ज्यो कोल (इंग्लिश: Joseph John Cole) (नोव्हेंबर ८, १९८१ - हयात) हा इंग्लिश फुटबॉल खेळाडू आहे. १९९८ ते २००३ सालांदरम्यान कोल वेस्टहॅम युनायटेड एफ.सी. संघाकडून खेळत होता. वेस्टहॅम युनायटेड संघानंतर तो चेल्सी संघाकडून खेळतो आणि तो इग्लंड राष्ट्रीय संघाकडूनही आंतरराष्ट्रीय फुटबॉल स्पर्धांमध्ये सहभागी झाला आहे. कोल सहसा मधल्या फळीतील विंगराच्या भूमिकेतून खेळतो. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8236.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8236.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..747d847feb17a2862c12beb66144bdb34a5b44a7 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8236.txt @@ -0,0 +1,6 @@ +तांत्रिक विश्लेषण (इंग्रजी :Technical analysis) अर्थशास्त्रात,रोखे बाजारातील समभाग,वायदे आणि संबंधीत जोखीमांच्या अभ्यासास किंवा विश्लेषणास तांत्रिक विश्लेषण ह्या नावाने संबोधतात.तांत्रिक विश्लेषणाच्या आधारावर समभागांच्या भविष्यातील भावासंबंधीत उतार चढाव वर्तवता येतात किंवा त्यांचे अनुमान लावता येतात.त्यासाठी अशा समभागांच्या भूतकाळातील किंवा वर्तमान बाजारभावांचा,त्यांच्या प्रमाणाचा,खरेदी-विक्रीच्या गुणोत्तराचा संदर्भ घेण्यात येतो. +तांत्रिक विश्लेषण म्हणजे बाजारातील भूतकाळातील माहिती , प्रामुख्याने किंमत आणि व्हॉल्युम ( VOLUME )  यांच्या अभ्यासानुसार वर्तमान आणि भविष्यातील किमतीच्या चढ - उताराचे पूर्वानुमान करण्यासाठीची एक विश्लेषण पद्धत. यामध्ये मार्केटने किंवा एखाद्या विशिष्ट स्टॉक / शेअर ने भूतकाळात कसे वर्तन केले यावरून आत्ताच्या परिस्थिती मधे किंवा येणाऱ्या भविष्यात ते कश्याप्रकारे वाटचाल करू शकतात याचा अंदाज लावला जाऊ शकतो. तांत्रिक विश्लेषणाचा उपयोग करून छोटया किंवा दीर्घ अवधीसाठी गुंतवणूक करू शकता. तांत्रिक विश्लेषण हे शेअरच्या किमतीवर काम करतेना की मूलभूत विश्लेषणा सारखे  कंपनीच्या अंतर्गत  मूल्यावर त्यामुळे यामधे शेअरची चाल लवकर लक्षात येते. +टेक्निकल इंडिकेटर म्हणजे तांत्रिक विश्लेषणाचा वापर करून मार्केट कश्या पद्धतीने व्यवहार करणार आहे याचा अंदाज  किंमत , व्हॉल्युम आणि इतर घटकांच्या आधारे व्यक्त करणारा एक संकेतक . यासाठी तुम्हाला थोडेफार तांत्रिक विश्लेषण येणे गरजेचे आहे ते नसेल येत तर आधी त्याची माहिती घेऊन मग पुढील माहिती अभ्यासा. आधीच्या लेखामध्ये तांत्रिक विश्लेषण आणि टेक्निकल इंडिकेटर्सचे प्रकार याची माहिती दिली आहे  + +इंडिकेटर्सचे २ प्रकार आहेत +काही महत्त्वाचे इंडिकेटर्स : diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8252.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8252.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0c495cef6ca43a82c8deb37ee51f3fdd0d22c724 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8252.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +तांदुळवाडी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील उस्मानाबाद जिल्ह्यातील कळंब तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथील वातावरण साधारणपणे उष्ण व कोरडे असते. पावसाळा जून महिन्याच्या मध्यापासून सुरू होऊन सप्टेंबरच्या शेवटी संपतो.ऑक्टोबर ते नोव्हेंबर मध्यापर्यंत दमट वातावरण असते. नोव्हेंबर मध्य ते जानेवारी हिवाळा असतो. फेब्रुवारी ते मार्च वातावरण कोरडे असते. एप्रिल ते जून उन्हाळा असतो.सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ४९० मिलीमीटर असते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8280.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8280.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a34d41f04dbfa1d137e4e728ee9f5d996fa2beeb --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8280.txt @@ -0,0 +1,8 @@ +तांबट (शास्त्रीय नावः Megalaima haemacephala indica) हा महाराष्ट्रात प्रामुख्याने मोठ्या प्रमाणावर आढळणारा पक्षी आहे. याला इंग्रजीत कॉपरस्मिथ किंवा क्रिमसनब्रेस्टेड बार्बेट तर हिंदीत छोटा बसंत असे म्हणतात. हा तांबूस रंगाचा असून साधारणपणे चिमणीच्या आकाराचा असतो. अतिशय दाट झाडीत याचे वास्तव्य असल्याने सहजपणे दिसत नाही. परंतु उन्हाळ्याच्या दिवसात यांचे दिवसभर तांब्यावर घण घालताना जसा आवाज येतो तसा दिवसभर आवाज काढत रहातो. त्यामुळे याचे अस्तित्व लक्षात येते. +याचे पुकपुक्या असे स्थानिक नावही काही ठिकाणी आढळते. +या पक्ष्याच्या कपाळ आणि छातीवर किरमिजी रंग असतो. डोळ्यांच्या वर व खाली अर्धवर्तुळाकार पिवळे पट्टे असतात पिवळाधम्मक कंठ दिसून येतो तर हिरव्या-पांढऱ्या रंगाचा आरीयुक्त अंतर्भाग असतो. पक्ष्याच्या नर-मादीत फारसा फरक नसतो. तांबट पक्ष्याचे पिल्लू हे हिरव्या रंगाचे असते, परंतु त्याच्या डोक्यावर व छातीवर लाल रंग नसतो. +तांबट पक्ष्याचे वास्तव्य भारतीय उपखंड व दक्षिण-पूर्व आशियातील काही भागांत आढळते. हा येथील कायमचा रहिवाशी आहे. शेतात व बागेतील वृक्षांवर तसेच विरळ झाडीच्या प्रदेशातही तो आढळतो. हिमालयात हा पक्षी तीन हजार फुटांपर्यंत आढळतो. शुष्क वाळंवटी प्रदेशात मात्र हा पक्षी आढळत नाही. +मृत झाडांवर वा झाडांच्या मृत खोडांवर हे पक्षी पोकळी करून राहतात. अशा खोडाची निवड करण्यामागचे प्रमुख कारण म्हणजे या खोडांवर लाकूड पोखरणे त्यांना सोपे जाते. तांबट पक्षी या पोकळीचे घरटे म्हणून वापर करतो. तांबट पक्षी शक्यतो एकटा किंवा जोडीने आढळतो. +वड, पिंपळ, अंजीर, जांभूळ अशा झाडांवर हा पक्षी आढळून येतो. +या पक्ष्याच्या आहारात प्रामुख्याने फळांचा समावेश असतो. त्यातही वड-पिंपळाची फळे तो आवडीने खातो. त्याला रसयुक्त फळे आवडतात. तसेच ठरावीक फुलांच्या पाकळ्याही खातो. प्रथिनांची गरज भागवण्यासाठी तांबट पक्षी काही ठरावीक कीटकही खातो. तांबट आपल्या शरीराच्या दीड ते तीन पट फलाहार करतो असे आढळून येते. +फेब्रुवारी ते एप्रिल या कालावधीत तांबट पक्ष्यांचा विणीचा हंगाम असतो. तांबट पक्ष्याची जोडी आपले घरटे एका ठरावीक उंचीवरील आडव्या फांदीवर करते असे आढळून येते. अंडी उबवण्याचे काम नर आणि मादी आळीपाळीने करतात. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8285.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8285.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f9ee6ee01842006c01327d7402eda69ba7e3d94a --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8285.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +तांबडया डोक्याचा वटवटया (इंग्लिश:Redheaded Fantail Warbler) हा एक छोटा पक्षी आहे. +पिंगट वर्णाचा लहान पक्षी. माथा तांबडा, तपकिरी रेघा असलेल्या मादीचा डोक्यावरचा रंग तांबूस. खालील भाग पिवळट. गोलाकार शेपटी. ती पंख्यांसारखी सतत हलवीत असतो. +केरळ ते पलनी, आणि सलग्न डोंगराच्या रांगा अहमदनगर , तसेच बालाघाट आणि सागर. +नोव्हेंबर ते डिसेंबर या काळात वीण. +उंच करवी व नेचे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_83.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_83.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d341460ab00dc040d3b9049ca47e5c43fa763ee8 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_83.txt @@ -0,0 +1 @@ +जॉय एव्हलिन पार्टरिज (१८९९:इंग्लंड - २७ एप्रिल, १९४७:इंग्लंड) ही  इंग्लंडच्या महिला क्रिकेट संघाकडून १९३४ ते १९३५ दरम्यान ४ महिला कसोटी सामने खेळलेली क्रिकेट खेळाडू होती. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8319.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8319.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ecc86d9f5e8bf166933b1b1e23eec037fe80780a --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8319.txt @@ -0,0 +1 @@ +तांबे हे मराठी आडनाव आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8322.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8322.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7f18b191dd41592b5d58ab13202f9e9cc5d86c09 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8322.txt @@ -0,0 +1 @@ +तांबेखणी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील उमरेड तालुक्यातील एक गाव आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8324.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8324.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..78bbabaf3b62205f490c29a43a8d88293c455de1 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8324.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +तांबेरा हा एक प्रकारच्या कवकामुळे होणारा रोग आहे. (कवकाचेइंग्रजीनाव: 'मेलॅंप्सोरा रिसिनाय') या रोगामुळे पानाचे मागील बाजूस नारिंगी रंगाचे ठिपके उद्भवतात.[१] +हा रोग गहू, बाजरी, ज्वारी, ऊस, मका, अंजीर, वटाणा आणि भुईमूग इत्यादी पिकांवर येतो.[२] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8325.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8325.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..78bbabaf3b62205f490c29a43a8d88293c455de1 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8325.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +तांबेरा हा एक प्रकारच्या कवकामुळे होणारा रोग आहे. (कवकाचेइंग्रजीनाव: 'मेलॅंप्सोरा रिसिनाय') या रोगामुळे पानाचे मागील बाजूस नारिंगी रंगाचे ठिपके उद्भवतात.[१] +हा रोग गहू, बाजरी, ज्वारी, ऊस, मका, अंजीर, वटाणा आणि भुईमूग इत्यादी पिकांवर येतो.[२] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8335.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8335.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..520d961487094bc449c39c82ae80246e329316ab --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8335.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +तांबोव ओब्लास्त (रशियन: Тамбовская область) हे रशियाच्या पश्चिम भागातील एक ओब्लास्त आहे. + +मॉस्को •  सेंट पीटर्सबर्ग diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8353.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8353.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..302978b53d90a70b1cc96bd2808a0e12be1b7535 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8353.txt @@ -0,0 +1 @@ +ताइ-से जॉंग (हंगुल:정대세; हांजा:鄭大世) (मार्च २, इ.स. १९८४: नागोया, जपान - ) हा साचा:देश माहिती ROKचा फुटबॉल खेळाडू आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8354.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8354.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ba124ecdf1ddaa267156e084db2a3bd1390bb481 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8354.txt @@ -0,0 +1 @@ +ताओ वा दाओ (चिनी: 道; पिन्यिन: Dào) ह्या चिनी भाषेतील शब्दाचा अर्थ 'रस्ता', 'मार्ग' किंवा 'पथ' असा असून काही वेळा 'तत्त्व' किंवा 'सिद्धांत' अशा अर्थानेही तो वापरला जातो. पारंपरिक चिनी तत्त्वज्ञान व धर्म यांच्या संदर्भात ताओ ही ज्ञानमीमांसीय संकल्पना असून लाओझीपासून उद्भूत झालेल्या या संकल्पनेने एका धर्माला (Wade–Giles, Tao Chiao; Pinyin, Daojiao) आणि तत्त्वज्ञानाला (Wade–Giles, Tao chia; Pinyin, Daojia) जन्म दिला. या दोहोंना ताओ मत असे म्हटले जाते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8389.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8389.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..288f53e978a7bb68a3e34c0c6e807e36d85b5c40 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8389.txt @@ -0,0 +1 @@ +ताकेओ तकागी (२५ जानेवारी, इ.स. १८९२:इवाकी, फुकुशिमा प्रभाग, जपान - ८ जुलै, इ.स. १९४४:सैपान, उत्तर मेरियाना द्वीपसमूह) हा दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान जपानच्या शाही आरमाराच्या चौथ्या तांड्यातील एक सेनापती होता. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8392.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8392.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..babc1264cafd7bd743515f25bb7fe61b8ee4c0cd --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8392.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +ताकेड बुद्रुक हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील इगतपुरी तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३७ ते ३९ सेल्सियसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान २०५० मि.मी.पर्यंत असते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8398.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8398.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c5681548a4ba3f805c35fe631fc7c9f386699d89 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8398.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +गुणक: 33°98′N 78°23′E / 34.633°N 78.383°E / 34.633; 78.383 गुणक: latitude minutes >= 60{{#coordinates:}}: अवैध अक्षांश + +ताग्स्ते हा भारताच्या लडाख केंद्रशासित प्रदेशातील लेह जिल्हातील दुरबुक तालुक्यातील एक गाव आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_845.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_845.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..11ee34b4934fb8f9fa32d1b0e2dbeee3d8f4528f --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_845.txt @@ -0,0 +1 @@ +जोसेफ प्रिस्टली (२४ मार्च, १७३३ - ६ फेब्रुवारी, १८०४) हा इंग्लिश रसायनशास्त्रज्ञ, तत्त्वज्ञानी, व्याकरणतज्ज्ञ आणि राजकारणी होता. याने प्राणवायूला वायूस्वरूपात पहिल्यांदा वेगळे करून दाखविले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8470.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8470.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..372ce14ae4082db7b83d081f6ef749c1820ac863 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8470.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +ताडवळे एस वाघोली हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यातील कोरेगाव तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथे ऑक्टोबर ते मार्च हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १८ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते.जून ते सप्टेंबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २७ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २१ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ६०० मिमी पर्यंत असते. एप्रिल ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ४० अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २५ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8494.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8494.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4d779eadb64a3ab43f04b6dc5ab2f827ccf18c80 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8494.txt @@ -0,0 +1,2 @@ + ताणापूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील यवतमाळ जिल्ह्यातील बाभुळगाव तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथील हवामान उष्ण व कोरडे असून उन्हाळ्यात अतिउष्ण तर हिवाळ्यात अतिथंड असते.पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_850.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_850.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..80a2dc363fe13fd30df1f3b2c28b3738b950b1c4 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_850.txt @@ -0,0 +1 @@ +ज्यॉं बातिस्त जोसेफ फुरिए (मार्च २१, १७६८ – मे १६, १८३०) हे फ्रेंच गणितज्ञ व भौतिकशास्त्रज्ञ होते. फुरिए मालिकेचे संशोधन सुरू करण्यासाठी व heat flow [मराठी शब्द सुचवा]च्या प्रश्नांसाठी त्याचा वापर करण्यासाठी त्यांना ओळखले जाते. फुरिए ट्रांसफॉर्म हे नाव त्यांच्या सन्मानार्थ दिले गेले आहे. हरितगृह परिणाम हुडकून काढण्याचे श्रेयपण त्यांनाच दिले जाते..[१] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8514.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8514.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e3f929d8893ddcb6da04347addaff832031c7934 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8514.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +१० जून, इ.स. २०१० +दुवा: CricketArchive (इंग्लिश मजकूर) + + + + + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8516.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8516.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e32aaed41f2e2159d29a92e99e2b9042d354ed00 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8516.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +तातो हे भारताच्या अरुणाचल प्रदेश राज्यातील एक शहर आहे. हे नवनिर्मित शि योमी जिल्ह्याचे प्रशासकीय केन्द्रआहे. [१] [२] + +हे शहर राज्याची राजधानी इटानगरपासून २०१ किमी अंतरावर आहे. \ No newline at end of file diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8531.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8531.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..92c7638a4234450f2cf2e331ae8e8852628f68ab --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8531.txt @@ -0,0 +1,21 @@ +सर्जनशील भाषाशास्त्र  · उच्चारशास्त्र +पदरचनाशास्त्र · वाक्यरचना · शब्दसंग्रह सय (भाषाशास्त्र) +शब्दार्थशास्त्र · सापेक्ष अर्थच्छटाशास्त्र +तौलनिक भाषाशास्त्र · व्युत्पत्ती +ऐतिहासिक भाषाशास्त्र · उच्चारशास्त्र +सामाजिक भाषाशास्त्र +जाणीव भाषाशास्त्र [मराठी शब्द सुचवा] +गणनात्मक भाषाशास्त्र +न्याय भाषाशास्त्र +भाषा प्राप्ती +भाषा मूल्यांकन +भाषा विकास +भाषा शिक्षण +आदेशात्मक भाषाशास्त्र +भाषाशास्त्रीय मानवशास्त्र +चेतन भाषाशास्त्र +मानस भाषाशास्त्र + भाषाशैली शास्त्र +भाषाशास्त्राचा इतिहास +भाषाशास्त्रज्ञांची यादी +भाषाशास्त्रातील न सुटलेले प्रश्न diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8535.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8535.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cbf55b9e7090a28803b70a568cef0b57830ded6c --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8535.txt @@ -0,0 +1,7 @@ + +तडाको उराता (宇良田唯子) या एक जपानी वैद्य (डॉक्टर) होत्या. त्यांनी डोळा व त्याला होणाऱ्या रोगांचा अभ्यास जर्मनी मध्ये केला होता. त्यांचा जन्म ३ मे १८७३ रोजी झाला होता. त्यांचा मृत्यु १८ जून १९३६ रोजी झाला. त्या आणि त्यांचा नवरा मिळून १९१२ ते १९३२ या काळात चीनमधील त्यांजिन येथे क्लिनिक चालवत होते. +उराता यांचा जन्म उशिबुका (सध्याचे अमाकुसा शहराचा भाग) येथे झाला होता, त्या लेखक आणि व्यापारी उराता गेन्शो यांच्या मुलगी आहेत. त्यांनी कुमामोटो येथे फार्मासिस्ट म्हणून प्रशिक्षण घेतले. त्यानंतर १८९९ मध्ये टोकियो येथे वैद्यकीय परवाना मिळवला. त्यांनी किटासाटो शिबासाबुरोच्या इन्स्टिट्यूट फॉर स्टडी ऑफ इन्फेक्शियस डिसीजमध्ये संसर्गजन्य रोगांचा अभ्यास केला.[१] स.न. १९०३ मध्ये त्यांनी नेत्ररोगशास्त्रात पुढील शिक्षण घेण्यासाठी त्या जर्मनीला गेल्या. परदेशात प्रगत पदवी मिळवणाऱ्या जपानी महिलांच्या पहिल्या गटांपैकी त्या एक होत्या.[२][३][४] +उराता यांनी नवजात गोनोकोकल नेत्रश्लेष्मलाशोथ प्रतिबंधक प्रबंधासह स.न. १९०५ मध्ये मारबर्ग विद्यापीठात डॉक्टरेट पदवी मिळवली.[५] त्यांचे डिसर्टेशन संशोधन "प्रायोगिक संशोधन उबर" हा लेख "सो कॉल्ड क्रेडस् ड्रॉप" नावाने प्रकाशित झाला होता.[६] स.न. २०१६ मध्ये हेल्मुट सीस यांनी नमूद केले, "उराता ही केवळ पहिली महिला जपानीच नव्हती, तर मारबर्ग विद्यापीठात वैद्यकीय डॉक्टरची पदवी मिळवणारी पहिली महिला देखील होती."[७][८] हा मैलाचा दगड आंतरराष्ट्रीय स्तरावर व्यावसायिक जर्नल्स आणि दैनिक वर्तमानपत्रांमध्ये नोंदवला गेला.[९][१०] +उराता १९०६ मध्ये जपानला परतल्या. त्यानंतर त्यांनी टोकियोमध्ये नेत्ररोगशास्त्रात प्रॅक्टिस सुरू केली. नंतर त्यांनी त्यांचा नवऱ्याबरोबर टिॅंजिन, चीन भागात एक दवाखाना १९१२ पासून १९३२ पर्यंत चालवला.[१] त्या जपानी वुमेन्स मेडिकल असोसिएशनच्या अधिकारी होत्या. त्यांना जपानी सरकारकडून मेडिसिनच्या प्राध्यापकाची मानद पदवी बहाल केली होती.[११] +उरता यांचे तरुणीपणीच लग्न झाले होते. परंतु त्यांचे शिकण्यासाठी लग्न तोडले. त्यांनी १९११ मध्ये नाकामुरा त्सुनेसाबुरो या सहकारी डॉक्टरशी लग्न केले. स.न. १९३६ मध्ये टोकियोमध्ये नाकामुरा त्सुनेसाबुरो मरण पावले.[१] १९९२ मध्ये त्यांना कुमामोटो प्रीफेक्चरसाठी "पर्सन ऑफ कल्चरल मेरिट" पदवी बहाल करण्यात आली. त्यांच्या मुळ गावी उराता यांचे स्मारक आहे.[१२] +  diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8542.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8542.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5f6d0cd88e98636849a435bff5b3a2d1a824e41d --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8542.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +तंजुंग सेलोर ही इंडोनेशियातील उत्तर कालीमंतान प्रांतातील वस्तीवजा शहर आणि राजधानी आहे. २०१० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या ३९,४३९ इतकी होती [१] तर २०२० च्या जनगणनेनुसार ती ५६,५६९ इतकी झाली होती. [२] +तांजुंग सेलोर हे बुलुंगनच्या सल्तनतीमधील एक लहान बाजार शहर होते. सल्तनतीबरोबरच डच ईस्ट इंडीज कंपनीने या शहराचाही ताबा घेतला. विषय बनले. इंडोनेशियाच्या क्रांतीनंतर, तत्कालीन कालिमंतान प्रांताच्या गव्हर्नरच्या फतव्यानुसार ते बुलुंगनच्या स्वप्रजा प्रदेशाचा भाग झाले व १९५५मध्ये हे बुलुंगनच्या विशेष प्रदेशात घातले गेले. १९५९मध्ये, सल्तनत संपुष्टात आल्यावर तांजुंग सेलोर शहर वेगळा प्रशासकीय प्रदेश झाला. [३] [४] [५] +तांजुंग हरपान विमानतळ या शहराला आणि आसपासचा प्रदेशाला विमानसेवा पुरवतो. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8560.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8560.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f1df3f8d5d129395bd63dffa012b83bccd225a58 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8560.txt @@ -0,0 +1 @@ +तानाजी सखारामजी मुटकुले मराठी राजकारणी आहेत. हे हिंगोली मतदारसंघातून भारतीय जनता पक्षाकडून महाराष्ट्राच्या तेराव्या आणि चौदाव्या विधानसभेवर निवडून गेले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8579.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8579.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..08c099dc007e153a5fcae24465b5ac4f0f0a6710 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8579.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +तान्या अरविंद दुबाश(जन्म १४ सप्टेंबर १९६८) ह्या गोदरेज ग्रुपच्या कार्यकारी संचालक आणि मुख्य ब्रॅंड अधिकारी आहेत. सध्या त्या गोदरेज इंडस्ट्रीज लिमिटेडच्या संचालक मंडळात काम करतात. तान्या ह्या भारतीय महिला बँकच्या संचालक मंडळाचा सदस्य आहेत, तसेच त्या ब्राऊन विद्यापीठाचा विश्वस्तही आहेत. तान्या ह्या भारतातील उद्योगपती आदी गोदरेज यांची मोठी मुलगी आहे.[१] +तान्याने ए.बी. ब्राऊन विद्यापीठातून अर्थशास्त्र आणि राजकारणातील पदवी प्राप्त केली आहे, तसेच हार्वर्ड बिझनेस स्कूलमधून व्यवसाय व्यवस्थापनची पदवी घेतली आहे. २००७ मध्ये यंग ग्लोबल लीडर म्हणून त्तिला जागतिक आर्थिक मंचाने मान्यता दिली होती. ती ब्राउन विद्यापीठची ट्रस्टी आहे आणि ब्राउन - इंडिया सल्लागार परिषद सदस्य देखील आहे.[२] +तान्या दुबाश गोदरेज ग्रुपच्या कार्यकारी संचालक आणि मुख्य ब्रॅंड अधिकारी म्हणून कार्यरत आहेत, तसेच गोदरेज ग्रुपच्या विपणन कार्यक्रमाचा जबाबदार संचालक आहेत, ज्यामध्ये गोदरेज मास्टरब्रांडच्या विकासासाठी चालणाऱ्या विपणन ग्रुपचे नेतृत्व समाविष्ट आहे. सध्या ती नेचर बास्केट लिमिटेडची अध्यक्ष आणि गोदरेज रिमोट सर्व्हिसेस लिमिटेड आणि इन्सेम्बल होल्डिंग्ज अँड फायनान्स लिमिटेडची संचालक म्हणून कार्यरत आहे. गोदरेज इंडस्ट्रीज लिमिटेड, गोदरेज कंझ्युमर प्रोडक्ट्स लिमिटेड आणि गोदरेज एग्रोवेट लिमिटेड या संचालक मंडळाची ती संचालक आहे. +सार्वजनिक क्षेत्रातील ही पहिली बँक आहे, जिचा संचालक मंडळाचा सदस्य ह्या सर्व महिला आहेत. १९ नोहेंबर २०१३ साली या बँकेची स्थापना झाली. तान्या दुबाश या भारतीय महिला बँकच्या संचालक मंडळाचा सदस्य आहेत. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8582.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8582.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9fe5f217b6b1d73ab283b00e6720b16ebd3a3e3b --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8582.txt @@ -0,0 +1 @@ +तान्या रुमा (२५ मे, १९९३:पापुआ न्यू गिनी - ) ही  पापुआ न्यू गिनीच्या महिला क्रिकेट संघाकडून २०१८ पासून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारी खेळाडू आहे. ही उजव्या हाताने फलंदाजी आणि मध्यमगती गोलंदाजी करते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8610.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8610.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cd91691b19f9142dcc4d329b0ada8cb205c229cb --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8610.txt @@ -0,0 +1 @@ +तापीवा मुफुड्झा (जन्म २० सप्टेंबर १९९०) हा झिम्बाब्वेचा क्रिकेट खेळाडू आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8612.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8612.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cd91691b19f9142dcc4d329b0ada8cb205c229cb --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8612.txt @@ -0,0 +1 @@ +तापीवा मुफुड्झा (जन्म २० सप्टेंबर १९९०) हा झिम्बाब्वेचा क्रिकेट खेळाडू आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8626.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8626.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c032aec440027377d9b5462cd3b6e4fbdc3bc7d2 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8626.txt @@ -0,0 +1,8 @@ + तामनळे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील दक्षिण कोकणातील रत्‍नागिरी जिल्ह्यातील संगमेश्वर तालुक्यातील एक गाव आहे. +पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते. +१.https://villageinfo.in/ +२.https://www.census2011.co.in/ +३.http://tourism.gov.in/ +४.https://www.incredibleindia.org/ +५.https://www.india.gov.in/topics/travel-tourism +६.https://www.mapsofindia.com/ diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_864.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_864.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2c165c7ccfa1bb9f6ad0f932941d5d2eae7110ef --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_864.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +बेन चिफली (२२ सप्टेंबर १८८५ - १३ जून १९५१) हा ऑस्ट्रेलिया देशाचा १६वा पंतप्रधान होता. तो जुलै १९४५ ते डिसेंबर १९४९ दरम्यान ह्या पदावर होता. + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8669.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8669.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..36ad3c20e0a80557b8fb965cc88642eaedd347ca --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8669.txt @@ -0,0 +1 @@ +तामेंगलॉंग हे भारताच्या मणिपूर राज्यातील एक शहर आहे. २०११ च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या १९,३६३ इतकी होती. हे शहर तामेंगलॉंग जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_869.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_869.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1e9f03b0b478146e55ede0f472366bdc98c7bbb1 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_869.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +जोसेफ मॅझिनी हा एक इटालियन क्रांतिकारक होता: २२ जून १८०५ - १० मार्च १८७२) हे इटालियन राजकारणी, पत्रकार आणि इटलीच्या एकीकरणासाठी (रिसॉर्जिमेंटो) कार्यकर्ते आणि इटालियन क्रांतिकारी चळवळीचे प्रमुख होते. त्याच्या प्रयत्नांमुळे 19व्या शतकापर्यंत अस्तित्त्वात असलेल्या अनेक स्वतंत्र राज्यांच्या जागी, अनेक परकीय शक्तींचे वर्चस्व असलेल्या, स्वतंत्र आणि एकत्रित इटली घडवून आणण्यास मदत झाली.ऐतिहासिक कट्टरपंथीय परंपरेतील इटालियन राष्ट्रवादी आणि सामाजिक-लोकशाही प्रेरणेच्या प्रजासत्ताकवादाचे समर्थक, मॅझिनी यांनी प्रजासत्ताक राज्यात लोकप्रिय लोकशाहीसाठी आधुनिक युरोपीय चळवळीची व्याख्या करण्यात मदत केली. +[वि.दा. सावरकर|स्वातंत्र्यवीर सावरकरांनी]] त्याच्यापासून प्रेरणा घेतली होती, तसेच त्याचे चरित्रही लिहिले होते. या चरित्रावर ब्रिटिश सरकारने बंदी घातली होती. लाला लजपतरायांनीही जोसेफ मॅझिनीचे उर्दू भाषेत संक्षिप्त चरित्र लिहिले आहे. इटलीचे एकत्रीकरण करण्यात त्यांनी महत्त्वाची भूमिका बजावली. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8716.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8716.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..29894c3efa1d12326782f494bdbe658fa67c5912 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8716.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +टायबीअरिअस ज्युलिअस सीझर ऑगस्टस (लॅटिन : Tiberius Julius Caesar Augustus) +(जन्म - १६ नोव्हेंबर, इ.स.पू. ४२ : मृत्यू - १६ मार्च, इ.स. ३७) हा इ.स. १४ ते मृत्यूपर्यंत रोमन सम्राट होता. याचे मूळ नाव टायबीअरिअस क्लॉडिअस नीरो असे होते. +टायबीअरिअसच्या आधीचा रोमन सम्राट ऑगस्टस याला मुलगा नव्हता. आपल्या मृत्यूनंतर रोमन साम्राज्यात आपल्या वारसावरून यादवी माजू नये म्हणून ऑगस्टसने आपल्या हयातीतच टायबीअरिअस या आपल्याच अनौरस पुत्राला दत्तक घेतले आणि त्याच्याबरोबर आपल्या जुलिया या विधवा मुलीचा पुनर्विवाह केला. काही वर्षे ऑगस्टसने टायबीअरिअसला आपल्या शासनात सहसम्राट म्हणून सामावून घेतले आणि त्याला प्रशासनातील तपशिलांची माहिती दिली. साहजिकच ऑगस्टसच्या मृत्यूनंतर त्याने केलेल्या मृत्यूपत्राप्रमाणे टायबीअरिअस हा रोमचा विधिवत सम्राट झाला आणि सिनेटसभेनेही त्याला मान्यता दिली. +टायबीअरिअसने राजेशाही थाट कमी करून सीनेटसभेचे काही अधिकार वाढविण्याचा प्रयत्न केला. याच्या कारकिर्दीतील महत्त्वाची घटना म्हणजे ख्रिस्ती धर्मप्रवर्तक येशू ख्रिस्त याला रोमन अधिपत्याखालील पॅलेस्टाईन या भूप्रदेशात क्रॉसवर ठोकून मारण्यात आले. त्याच्या जेरूसलेम येथील ऱ्हाईन नदीच्या खोऱ्यातील काही सैनिकांनी बंडही केले होते. त्याचा पुतण्या व मुख्य सेनापती जरमॅनिकस यास सैन्याने सम्राट करण्याचे आमिष दाखविले आणि फितुरीचे प्रयत्न केले. परंतु टायबीअरिअसने त्यालाच दत्तक घेऊन भावी वारस म्हणून घोषित केल्यामुळे सैन्यातील हा अंतर्गत संघर्ष टळला.[१] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8726.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8726.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c2f6f0779f58c0d599018e19cef7c1766a2e83f4 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8726.txt @@ -0,0 +1,20 @@ + +तारक मेहता (डिसेंबर, इ.स. १९२९:अहमदाबाद, गुजरात, भारत - १ मार्च, इ.स. २०१७:अहमदाबाद) हे एक गुजराती विनोदी लेखक, नाटककार व सदरलेखक होते. गुजराती भाषेत त्यांनी विनोदी नाटके लिहिलीच, पण देश-विदेशातील अनेक उत्तमोत्तम नाटकेही त्यांनी आवर्जून गुजरातीत आणली. तारक मेहता का उल्टा चष्मा या लोकप्रिय विनोदी मालिकेचे लेखक आहेत. + +दुनियाने उंधा चष्मा +मेहता इ.स. १९४५मध्ये मॅट्रिक झाले. १९५६मध्ये मुंबईतील खालसा महाविद्यालयातून गुजराती विषय घेऊन बी.ए. आणि त्यानंतर १९५८ मध्ये भवन्स महाविद्यालयात त्याच विषयातून त्यांनी एम.ए. पर्यंतचे शिक्षण पूर्ण केले. १९५८ ते ५९ या काळात गुजराती नाट्यमंडळात त्यांनी कार्यकारी मंत्री या पदावर कार्य केले. तारक मेहता हे १९५९ ते ६० मध्ये प्रजातंत्र दैनिकात उपसंपादक होते. +त्यांनी १९६० ते १९८६ या काळात भारत सरकारच्या माहिती आणि प्रसारण मंत्रालयातील फिल्म्स डिव्हिजनमध्ये काम केले. २०१५ मध्ये त्यांना "पद्मश्री" पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. +महेता तारक मेहता का उल्टा चष्मा या विनोदी दूरचित्रवाणी मालिकेचे लेखक होते. ही मालिका दुनियाने उंधा चष्मा या सदरावर आधारित होती. हे गुजराती भाषेतले सदर पहिल्यांदा चित्रलेखा साप्ताहिकात मार्च १९७१ला प्रसिद्ध झाले, आणि पुढे सलग ४० वर्षे छापून आले. हे सदर समाजात घडणाऱ्या तात्कालिक घटनांवर विविध अंगांनी पाहिल्यावर होणाऱ्या विनोदांवर आधारित होते. तारक मेहता यांची एकूण ८० पुस्तके प्रकाशित झाली आहेत. त्यांतील तीन दिव्य भास्कर या वृत्तपत्रात प्रसिद्ध झालेल्या सदर लेखनाची संकलने आहेत, आणि उरलेली तारक मेहता का उल्टा चष्माच्या कथा आहेत. या कथांचे आधी पुस्तकात रूपांतर झाले व नंतर त्यावर तारक मेहता का उल्टा चष्मा ही मालिका झाली. ‘तारक मेहता का उल्टा चष्मा’ या मालिकेने नवनवे विक्रम प्रस्थापित केले. लिम्का बुकमध्ये या मालिकेची नोंद झाली. +तारक मेहता यांच्या इच्छेनुसार, वैद्यकीय अभ्यासक्रमाच्या विद्यार्थ्यांना अभ्यासासाठी मृत्यूनंतर त्यांचे देहदान करण्यात आले. +नवुं आकाश नवुं धरती - ( इ.स. १९६४ ) +दुनियाने ऊंधा चष्मा - ( इ.स. १९६५ ) +तारक मेहतानी टोळकी परदेसना प्रवासी - ( इ.स. १९६५ ) +तारक मेहताना आठ एकाकियो - ( इ.स. १९७८ ) +तारक मेहता का उल्टा चष्मा - ( इ.स. १९८१ ) +तारक मेहतानो टपुडो - ( इ.स. १९८२ ) +ॲक्शन रिप्ले +अलबेलूं अमेरिका वंठेलूं अमेरिका +आ दुनिया पांजरापोळ +कोथळामांथी खिलाडी +चंपकलाल टपूनी जुगलबंदी +बेताज बाटलीबाज पोपटलाल ताराज diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8738.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8738.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5311a03faed878cd5b0891537e2ba0dae0c8eb0a --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8738.txt @@ -0,0 +1 @@ +तारकीय उत्क्रांती ही प्रक्रिया आहे ज्याद्वारे तारा काळाच्या ओघात बदलतो. ताऱ्याच्या वस्तुमानावर अवलंबून, त्याचे जीवनकाल काही दशलक्ष वर्षे ते सर्वात मोठ्या ते ट्रिलियन वर्षांपर्यंत असू शकते, जे विश्वाच्या सध्याच्या वयापेक्षा बरेच मोठे आहे । सारणी ताऱ्यांचे जीवनकाळ त्यांच्या वस्तुमानाचे कार्य म्हणून दाखवते । [१] सर्व तारे वायू आणि धुळीच्या ढगांच्या ढगांमधून तयार होतात, ज्यांना अनेकदा तेजोमेघ किंवा रेणु ढग म्हणतात । लाखो वर्षांच्या कालावधीत, हे प्रोटोस्टार समतोल स्थितीत स्थिरावतात आणि मुख्य-क्रम तारा म्हणून ओळखले जाणारे बनतात । diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8756.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8756.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..50d2ec76e6cdd3b653f0403d48a317b3493538c0 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8756.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +तारपा हे आदिवासी वाद्यातील प्रमुख सुरवाद्य. भरतप्रणीत वाद्य वर्गीकरणानुसार सुषिरवाद्य आणि वाद्यशास्त्रीय वर्गीकरणानुसार कंपितवायूस्तंभ या प्रकारात मोडणारे हे वाद्य आहे. तारपा या सुषिर वाद्यावर आधारित तारपा हे आदिवासी लोकनृत्यही प्रसिद्ध आहे. २ ते ५ फुट लांबीचे हे वाद्य मल्हार कोळी, वारली, कोकना, भिल्ल या महाराष्ट्रातील आदिवासी जमाती मध्ये वाजविले जाते. पावरी आणि तारपा तयार करण्याचे तत्व, सामग्री आणि पद्ध्त साधारण सारखीच आहे. त्यामुळे या वाद्यात साम्यता आहे. लांबी कितीही असली तरी त्याच्या नादात फारसा फरक पडत नाही. त्याचे तीन भाग असतात. +पहिला भाग म्हणजे भोपळा. त्याच्या आकारावर वाद्याची लांबी मुख्यत: अवलंबून असते. यात वाजविणारा सारखा फुंक मारत राहतो. या भोपळ्यातली हवा मग वाद्याच्या दुसऱ्या भागात दोन पोकळ बांबूच्या नळ्यात जाते. एका नळीला सहा स्वरछिद्रे असतात. यावर निरनिराळे स्वर उत्पन्न करता येतात. एकच स्वर तुटकपणे वाजविता येत नाही. स्कॉटिश बॅगपाईपसारखे हे वाद्य अखंडपणे वाजत राहते. हवा फुंकून वाजविण्याच्या प्रकारापैकी वारल्याचा तारपा, कोकणा भिल्लाची पावरी- बीरीही वाद्य आहेत. पावरी हे वाद्य मुख्यत: भोपळ्याचे बनविलेले असते. पावरीचा भोपळा सहजासहजी त्या आकाराचा मिळत नाही. वेलाला भोपळा लागल्यानंतर अनेकातून पारखून भोपळा निवडावा लागतो. भोपळा वेलीवर तयार झाल्यावर त्याच्या बिया व इतर अनावश्यक भाग काढून टाकला जातो. तोंडाने हवा भरण्यासाठी लाकडाचा लहान नरसळ्यासारखा तुकडा बसवितात. नंतर बांबूच्या दोन नळ्या घेतात. त्यांना स्वरासाठी भोके पाडतात. भोपळ्याच्या दुसऱ्या टोकात त्या नळ्या दिव्याची काजळी व मेण यांच्या सहाय्याने बसवितात. त्यापूर्वी त्या बाजूस बांबूच्या या नळ्यात वेताचे अगर वेळूचे स्वर प्रत्येकी एक बसवितात. स्वर पूर्णतः भोपळ्यात असतात. बांबूच्या काठ्यांच्या दुसऱ्या टोकास जनावराचे शिंग, ताड पानाची गुंडाळी, ताडपाने, यावरून या वाद्याला वेगवेगळी नावे आहेत ; जसे ताडपानाचे वाद्य- तारपा, तारपी ; मोठ्या जनावराचे शिंग – पावरी; देव वाजंत्र – देव डोब्रू ; हरीण शिंग – बीरी, चिरी.स्वराच्या बाबतीत या वाद्यास एका बांबू नळीस एक व दुसरीस ताडपानाजवळ तीन व भोपळ्याजवळ एक अशी चार भोके असतात. या वाद्यांच्या भागांची नावे भोपळा – सुयाळू, ताडपाने – टोटेरा, बांबू काठी एक छीद्राची – बोंबली, चार छीद्राची – हेलेरी, स्वर – दिभळ्या/जीभळ्या. पाव्यासही अनेक ठिकाणी तीनचार गाळे असल्याचे दिसते. श्रीकृष्णाच्या वेणूस तीनच छिद्र होती. अथर्ववेदात तसे उल्लेख आहेत. त्यामुळेच कृष्णाच्या वेणूचे जबरदस्त आकर्षण होते. गावित भगत रात्रीच्या शांत वेळी आपल्या देव वाजंत्र्याने म्हणजे पावरी वाजून देवांना जागे करतो व त्यावेळी जमावाला तो पावरीच्या सुरावर डोलावयास लावतो. काही भागात पावरी फक्त भगतच वाजवतो. त्यामुळे तिला देवाच्या वाद्याचेही महत्व आहे. नाशिक आणि धुळे जिल्ह्यातील गुजरातच्या सीमा भागात पावरीला ‘देव वाजंत्र’ किंवा ‘देव डोब्रू’ म्हणतात आणि ते देवपूजेच्या वेळी वाजवितात. पावरीच्या सुरावटीमुळे जमलेल्या भक्तांच्या मनावर नकळत परिणाम होतो आणि ते एकाग्र चित्ताने भगताचे व्यवहार पाहतात. पावरीच्या नादात मती गुंग करण्याची ताकद आहे. +तारपा या वाद्यावर आधारित तारपा या आदिवासी लोकनृत्यात तारपा वादक हा मध्यभागी उभा असतो तर नृत्य करणाऱ्या जोड्या या त्याच्या भोवती गोलाकार नृत्य करत असतात. नृत्य करणाऱ्यात सर्वात पुढे जो असतो त्याच्या हातात एक काठी असते त्या काठीला घोळकाठी असे म्हणतात. काठीच्या वरच्या बाजूला लोखंडी पाकळ्या बसविलेल्या असतात. तारप्याच्या सुरावटी सोबत नृत्य करणाऱ्यांना ताल देण्याचे काम घोळकाठी करत असते. तारप्याची लय जस जशी वाढत जाते तसे नृत्य करणारे एकदम बेभान होऊन तारप्यातून निघणाऱ्या सुरावटी वर नाचत असतात. तारपा या वाद्यातून निघणारी सुरेल धून ऐकणाऱ्याला अगदी बेधुंद करून टाकते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_876.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_876.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..02d623c3f9f51d35e368f3d262d28a2d955040ca --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_876.txt @@ -0,0 +1 @@ +जोसेफ लव्हेल ज्यो कॉक्स (२८ जून, १८८६:पीटरमारित्झबर्ग, नताल वसाहत - ४ जुलै, १९७१:बुलावायो, ऱ्होडेशिया) हा  दक्षिण आफ्रिकाकडून १९१३ ते १९१४ दरम्यान ३ कसोटी सामने खेळलेला क्रिकेट खेळाडू होता. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8761.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8761.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7a8e570db26f72a7fd90305c9bbec28d7f304a06 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8761.txt @@ -0,0 +1 @@ +तारळे हे महाराष्ट्रातील गाव आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_878.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_878.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1c11418c7a21642f481028c421ddd6f20adab605 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_878.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +[[{{{दिनांक}}}]], [[इ.स. {{{वर्ष}}}]] +दुवा: [{{{source}}}] (इंग्लिश मजकूर) +जो डोनली (१६ मार्च, १९८६:इंग्लंड - ) हा  इंग्लंडकडून आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळणारा खेळाडू आहे. +त्याने आयर्लंडविरूद्ध २७ ऑगस्ट २००९ रोजी आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय सामने पदार्पण केले तर त्याचे ट्वेंटी२० पदार्पण ३० ऑगस्ट २००९ रोजी ऑस्ट्रेलियाविरुद्ध झाले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8782.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8782.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4450cb2b755b18785d841de031e10a70e27fafd3 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8782.txt @@ -0,0 +1,2 @@ + +ता रा रम पम हा २००७ साली प्रदर्शित झालेला एक भारतीय हिंदी चित्रपट आहे. ह्या चित्रपटाचे चित्रकरण प्रामुख्याने न्यू यॉर्क शहरात झाले होते. मोटारशर्यतीची दृश्ये उत्तर कॅरोलिनातील रॉकिंगहॅम येथील रॉकिंगहॅम स्पीडवे आणि वेस्ट ॲलिस, विस्कॉन्सिन येथील द मिलवॉकी माइल येथे चित्रित करण्यात आली. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8797.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8797.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f7c759cd83e6d70b578f622ce150bcb651da387a --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8797.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +तारापूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सोलापूर जिल्ह्यातील पंढरपूर तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथे मध्यम आणि चांगले हवामान असते. सोलापूर कोरडे हवामानाच्या श्रेणीत येते. उन्हाळा, पावसाळा आणि हिवाळा हे ऋतू असतात. मार्च ते मे हे महिने उन्हाळ्याच्या काळात येतात आणि या काळात कमाल तापमान ३० ते ४० अंश सेल्सियस पर्यंत असते. एप्रिल आणि मे महिन्याचा कालावधी सर्वात उष्ण असतो. येथे पाऊस अल्प आणि अनिश्चित प्रमाणात पडतो. जूनच्या दुसऱ्या पंधरवड्यापासून ते सप्टेंबर अखेरपर्यंत मान्सूनचा कालावधी असतो. सरासरी ५४५ मि.मी. पाऊस पडतो. सोलापुरात हिवाळा नोव्हेंबरमध्ये सुरू होतो आणि फेब्रुवारी महिन्यात तापमान कधीकधी १० अंश सेल्सियसपेक्षा कमी होते. हिवाळ्याच्या हंगामातील किमान तापमान जानेवारीत सुमारे ९ अंश सेल्सियस असते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8798.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8798.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..acc205eace59c986766e3e6c01519780e33c63cf --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8798.txt @@ -0,0 +1,13 @@ +तारापूर अणुऊर्जा केंद्र हा महाराष्ट्रातील पालघर जिल्ह्यातील तारापूर येथील अणूऊर्जा प्रकल्प आहे. १६० मेगावॅट क्षमतेच्या २ अणुभट्ट्या असलेला हा प्रकल्प १९६९ साली सुरू झाला. +हा भारतातील पहिला अणुऊर्जा प्रकल्प आहे. +तारापूर अणुऊर्जा केंद्राची सुरुवात १९६३ मधील भारत, अमेरिका आणि आंतरराष्ट्रीय परमाणु ऊर्जा एजन्सी (आयएईए) यांच्यात 123 करारानुसार 1 उकळत्या पाण्याच्या रिएक्टर (बीडब्ल्यूआर) युनिट्सने केली. जीई आणि बेचटेल यांनी आण्विक ऊर्जा विभागासाठी हे बांधले. २८ ऑक्टोबर १९६९ रोजी २१० मेगावॅट वीज सुरू झाल्यापासून युनिट 1 आणि 2 व्यावसायिक ऑपरेशनसाठी ऑनलाइन आणले गेले. तांत्रिक अडचणींमुळे नंतर हे 160 मेगावॉटपर्यंत कमी झाले. [2] हे आशियातील त्यांच्या पहिल्या प्रकारचे होते. +अलीकडेच एल अँड टी आणि गॅमॉन इंडियाने प्रत्येकी 540 मेगावॅट क्षमतेच्या दोन अतिरिक्त दबावित हेवी वॉटर रिएक्टर (पीएचडब्लूआर) युनिट्सची रचना केली आहे, जे शेड्यूलच्या सात महिन्यांपूर्वी आणि मूळ किमतीच्या अंदाजानुसार तयार आहे. 18 ऑगस्ट 2006 रोजी युनिट 3 व्यावसायिक ऑपरेशनसाठी आणि 12 सप्टेंबर 2005 रोजी युनिट 4ला ऑनलाइन आणले गेले. [2] +एनपीसीआयएल (भारतीय परमाणू ऊर्जा महामंडळ) द्वारे ही सुविधा चालविली जाते. +पॉवर प्लांट चालविणारे कर्मचारी टी.ए.पी.एस. कॉलनी, अक्षांश १९.८६१६ ° उत्तर, रेखांश ७२.७४३° पूर्व नावाच्या आवासीय परिसरमध्ये राहतात. ज्याच्या सर्वात जवळचे रेल्वे स्थानक बोईसर येथून पंधरा मिनिटांवर आहे. बेचटेलने रहिवासी आणि भारतीय व अमेरिकन कर्मचाऱ्यांना घर बांधण्यासाठी निवासी संकुल देखील बांधला होता. यामुळे, निवासी संकुलात खूपच लहान लहान गाडी, विशाल जागा, टेनिस कोर्ट्स, स्विमिंग पूल, कमिझरी इत्यादी सह एक भारतीय लघु-नगरीय देखावा होता. मूळ अमेरिकन रहिवासी खूप लांब गेले असले तरी, कॉलनी वाढत चालली आहे. +१९७४ मध्ये भारताने स्माईलिंग बुद्ध हातात घेतल्यानंतर, पहिल्या आण्विक शस्त्र चाचणीने अमेरिकेने समृद्ध युरेनियमसह वनस्पती पुरवण्यासाठी आपला करार मान्य करण्याचा निर्णय घेतला नाही. नंतर टीएपीएस साठी आण्विक इंधन फ्रान्स, चीन आणि रशियामधून आयएईए सुरक्षा रक्षकांमार्फत वितरीत केले गेले. [3] +निवासी कॉलनीमध्ये आता आण्विक ऊर्जा शिक्षण संस्थे (एईईएस) अंतर्गत चालविण्यात येणाऱ्या ३ केंद्रीय विद्यालय ( सेंट्रल स्कूल )आहेत. चिंचणी येथील स्थानिक बीच कॉलोनीपासून सुमारे ७ किलोमीटर (४.३ मैल) आहे. +सुरक्षा चिंता +तारापूर 1 आणि 2 युनिट्समध्ये उकळत्या पाण्याचे रिएक्टर (बीडब्ल्यूआर) फुकुशिमा दइची परमाणु आपत्तीमध्ये समाविष्ट असलेल्या रिएक्टरांसारखेच आहेत. रिएक्टरांच्या वय आणि जुन्या डिझाइनने सुरक्षाविषयक चिंता व्यक्त केल्या आहेत आणि एका स्थानिक नेत्याच्या मते, दोन रिएक्टर 2011 मध्ये आधीपासूनच त्यांच्या डिझाइनच्या आयुष्यापेक्षा 16 वर्षे अधिक ऑपरेशनमध्ये कार्यरत आहेत. [4] +२००७ मध्ये, आण्विकउर्जा नियंत्रक मंडळ (एईआरबी) ने तारापुर १ आणि २ येथे भूकंपविषयक सुरक्षा वैशिष्ट्यांचे मूल्यांकन केले आणि बऱ्याच कमतरता नोंदविल्या, त्यानंतर एनपीसीआयएलने भूकंपीय सेन्सर स्थापित केले. [5] 2011 मध्ये, तारापूरच्या भूकंपाच्या आणि त्सुनामीच्या दुर्बलतेचे मूल्यांकन करण्यासाठी एईआरबीने 10 सदस्यीय समिती तयार केली ज्यात भारतीय तंत्रज्ञान तंत्रज्ञान (आयआयटी) आणि भारतीय हवामान विभाग (आयएमडी)च्या तज्ञांचा समावेश आहे. [6] एईआरबीचे माजी संचालक ए. गोपालकृष्णन म्हणाले की, १ ते २ रिएक्टर फुकुशिमा परमाणू दुर्घटनेत झालेल्या रिएक्टरांपेक्षा खूप जुने आहेत आणि ते त्वरित डिसमिसिशन केले पाहिजेत असा युक्तिवाद करतात. +तारापुर १ आणि २ युनिट्समध्ये उकळत्या पाण्याचे रिएक्टर (बीडब्ल्यूआर) फुकुशिमा दइची परमाणु आपत्तीमध्ये समाविष्ट असलेल्या रिएक्टरांसारखेच आहेत. रिएक्टरांच्या वय आणि जुन्या डिझाइनने सुरक्षाविषयक चिंता व्यक्त केल्या आहेत आणि एका स्थानिक नेत्याच्या मते, दोन रिएक्टर 2011 मध्ये आधीपासूनच त्यांच्या डिझाइनच्या आयुष्यापेक्षा 16 वर्षे अधिक ऑपरेशनमध्ये कार्यरत आहेत. [4] +२००७ मध्ये, आण्विक एनर्जी रेग्युलेटरी बोर्ड (एईआरबी) ने तारापुर 1 आणि 2 येथे भूकंपविषयक सुरक्षा वैशिष्ट्यांचे मूल्यांकन केले आणि बऱ्याच कमतरता नोंदविल्या, त्यानंतर एनपीसीआयएलने भूकंपीय सेन्सर स्थापित केले. [5] 2011 मध्ये, तारापूरच्या भूकंपाच्या आणि सुनामीच्या दुर्बलतेचे मूल्यांकन करण्यासाठी एईआरबीने 10 सदस्यीय समिती तयार केली ज्यात भारतीय तंत्रज्ञान संस्था (आयआयटी) आणि भारतीय हवामान विभाग (आयएमडी)च्या तज्ञांचा समावेश आहे. [6] एईआरबीचे माजी संचालक ए. गोपालकृष्णन म्हणाले की, तारापूर 1 आणि 2 रिएक्टर फुकुशिमा परमाणु दुर्घटनेत असलेल्या रिएक्टरांपेक्षा खूप जुने आहेत आणि ते ताबडतोब रद्द केले पाहिजेत असा युक्तिवाद करतात. [7] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8815.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8815.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e51c834a1dc6933bfa5feae1d649719e60405a20 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8815.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +तारामासा हा एक समुद्री जीव आहे.हयाला सी स्टार असे सुद्धा म्हणतात. याच्या शरीराचा आकार ताऱ्याच्या आकारासारखा असून तो पंचअरीय सममित असतो. हयांच्या रंगामध्ये फारच विविधता आढळते. पण तो कायमस्वरुपी टिकवल्यानंतर पिवळया किंवा तपकिरी रंगाचा दिसतो. हा विशेष करून भारत आणि अमेरिका या देशांलगत असलेल्या सागरी पाण्यात आढळतो. +संघ इकायनोडर्माटा +[१] +[२] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8818.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8818.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..68f487fca94823652ce9b7e44462357c2a30a9e5 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8818.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +ताराशंकर बंदोपाध्याय (बंगाली তারাশঙ্কর বন্দ্যোপাধ্যায়) (२३ जुलै, इ.स. १८९८; लाभपूर, जि. बीरभूम, पश्चिम बंगाल - १४ सप्टेंबर, इ.स. १९७१) हे ज्ञानपीठ पुरस्कार विजेते बांग्लाभाषी लेखक होते. +ताराशंकर बंदोपाध्याय यांचा जन्म २३ जुलै, इ.स. १८९८ रोजी बीरभूम जिल्ह्यातील लाभपूर या छोट्या गावी झाला. तराशंकर आठ वर्षाचे असताना त्यांच्या वडिलांचे निधन झाले. वडिलांच्या निधनानंतर त्यांचे पालनपोषण त्यांच्या मातोश्री प्रभावतीदेवी आणि त्यांच्या एका आत्याने केले. त्यांचे हायस्कूलपर्यंतचे शिक्षण गावात व पुढील शिक्षण कोलकत्याला झाले. +शिक्षण घेत असतानाच पहिले महायुद्ध सुरू झाले होते. बंगालमधील राजकीय वातावरण त्यामुळे तापलेले होते. या राजकीय विचारांचा प्रभाव ताराशंकर यांच्यावरही पडला आणि त्यांच्या या विचारांमुळे त्यांना त्यांच्या राहत्या घरातच नजरकैदेत ठेवले गेले. महायुद्ध संपल्यावर त्यांनी परत शिकण्याचा प्रयत्न केला पण त्यात त्यांना यश आले नाही. +"दीनारदान" ही ताराशंकर बंदोपाध्याय यांची पहिली कादंबरी. ही कादंबरी शिशिर साप्ताहिकातून क्रमश: प्रकाशित झाली. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8842.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8842.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..878b355cff1577e9cfbe05cae8ce055b5b40fb62 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8842.txt @@ -0,0 +1,2 @@ + +तारे जमीन पर हा २००७ साली प्रदर्शित झालेला एक बॉलिवूड चित्रपट आहे. दिग्दर्शक म्हणून आमिर खानचा हा पहिलाच चित्रपट होता. ह्या चित्रपटामध्ये आठ वर्ष वयाच्या डिस्लेक्सिया हा विकार असलेल्या एका मुलाची काल्पनिक कथा रंगवली आहे. तारे जमीन पर तिकिट खिडकीवर यशस्वी ठरला व त्याचसोबत त्याचे भारतात व आंतरराष्ट्रीय स्तरावर मोठ्या प्रमाणावर कौतुक झाले. ह्या चित्रपटाला अनेक पुरस्कार मिळाले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8848.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8848.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d217ac7f09e15ef1c4f5a4d429e36bb7c397e9fa --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8848.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +तारोडा हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील आर्वी तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथील हवामान कोरडे व उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो. मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8859.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8859.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5269006dfaf20907967c0a66b140d6099cb60c47 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8859.txt @@ -0,0 +1 @@ +तारोडी बुद्रुक हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नागपूर जिल्ह्यातील कामठी तालुक्यातील एक गाव आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8865.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8865.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..635c6be6256c6ba985ec5989949822f41b4e4053 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8865.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +गुणक: 58°23′N 26°43′E / 58.383°N 26.717°E / 58.383; 26.717 + +तार्तू हे एस्टोनिया ह्या बाल्टिक देशामधील दुसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. तार्तू शहर एस्टोनियाच्या पूर्व भागात एमाज्योगी नावाच्या नदीवर वसले असून ते एस्टोनियाची राजधानी तालिनच्या १८६ किमी आग्नेयेस तर लात्व्हियाची राजधानी रिगाच्या २४५ किमी ईशान्येस स्थित आहे. एस्टोनियाचे शैक्षणिक व अनुसंधान केंद्र म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या तार्तू येथे देशामधील सर्वात मोठे व प्राचीन तार्तू विद्यापीठ तसेच एस्टोनियाचे सर्वोच्च न्यायालय स्थित आहेत. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8874.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8874.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a0f465f885ebf3fd2f7f6ebc86044ffce19895f7 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8874.txt @@ -0,0 +1,2 @@ + +ताल हा १९९९ साली प्रदर्शित झालेला एक भारतीय हिंदी चित्रपट आहे. सुभाष घईने निर्माण व दिग्दर्शन केलेल्या ह्या चित्रपटामध्ये अक्षय खन्ना, अनिल कपूर व ऐश्वर्या राय ह्यांच्या आघाडीच्या भूमिका आहेत. हा चित्रपट बॉक्स ऑफिसवर प्रचंड यशस्वी ठरला व त्याला अनेक पुरस्कार मिळाले. ए.आर. रहमानने संगीतबद्ध केलेले तालचे संगीत देखील लोकांच्या पसंदीस उतरले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8881.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8881.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..dd9cbb9c8c5839a74925591e118e53a56e75ecf1 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8881.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +तालिकोटची लढाई किंवा राक्कस-तंगडीची लढाई ही विजयनगरचा सम्राट अलिया रामराया आणि दख्खनमधील पाच मुस्लिम सल्तनतींमध्ये लढली गेलेली लढाई होती. २३ जानेवारी, १५६५ रोजी झालेल्या या लढाईत विजयनगरचा पराभव झाला व दक्षिण भारतात अनर्बंध मुस्लिम सत्तेला सुरुवात झाली. +सध्याच्या कर्नाटक राज्याच्या विजापूर जिल्ह्यातील तालिकोट या छोट्या शहराजवळ ही लढाई झाली. राक्कसगी आणि तंगडगी गावांच्या मधील माळावर झालेल्या या लढाईत सुलतानांचे ८०,००० सैनिक आणि ३०,००० घोडेस्वार आणि सुमारे ५० तोफात तर विजयनगरकडून १,४०,००० सैनिक, १०,००० घोडेस्वार आणि सुमारे १०० हत्ती लढले. लढाईत विजयनगरची सरशी होत असताना रामरायाचे दोन मुसलमान सरदार त्याच्यावर उलटले. त्यांनी रामरायाला रणांगणात कैद केले व तेथेच त्याचा शिरच्छेद केला. हे पाहून विजयनगरचे सैन्य सैरावैरा पळत सुटले व सुलतानांचा विजय झाला. यानंतर अहमदनगरचा निझामशहा, विजापूरचा आदिलशाही, बिदरचा इमादशहा, बेरारचा बरीदशहा व गोवळकोंडाचा कुतुबशहा यांचे सैन्य विजयनगरची राजधानी हंपीवर चालून गेले व त्या शहराची व आसपासच्या प्रदेशाची त्यांनी अमाप नासधूस केली. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8894.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8894.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ae182ac4165327dba633e90ef3aac9da9911e956 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8894.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +ताळणी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील बिलोली तालुक्यातील एक गाव आहे. +नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९७० मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८५ टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8902.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8902.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9764e8914174ee33b699c072c6d21db1b585bd97 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8902.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +तावदारवाडी हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सांगली जिल्ह्यातील पलुस तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथील हवामान उष्ण व कोरडे आहे. येथे नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी मध्य हा हिवाळा हंगाम असतो. हिवाळ्यात दिवसा तापमान २९ सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान १७ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. जून मध्य ते ऑक्टोबर हा पावसाळा हंगाम असतो. पावसाळ्यात दिवसा तापमान २८ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. पावसाळ्यात मध्यम प्रमाणात पाऊस पडतो. वार्षिक पर्जन्यमान ७०० मिमी पर्यंत असते. फेब्रुवारी मध्य ते जून हा उन्हाळा मोसम असतो. उन्हाळ्यात दिवसा तापमान ३९ अंश सेल्सियस पर्यंत वाढते आणि रात्री तापमान २२ अंश सेल्सियस पर्यंत खाली जाते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8919.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8919.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8ff14463b1a4c308e9607ade22085416a46b4713 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8919.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +गुणक: 41°16′N 69°13′E / 41.267°N 69.217°E / 41.267; 69.217 + +ताश्कंद (लेखनभेद: ताश्केंत, उझबेक: Toshkent, Тошкент; रशियन: Ташкент) ही मध्य आशियातील उझबेकिस्तान देशाची राजधानी व त्या देशातले सगळ्यात मोठे शहर व तोश्केंत विलायती ह्या प्रांताची राजधानी आहे. ताश्कंद शहर उझबेकिस्तानच्या ईशान्य भागात कझाकस्तान देशाच्या सीमेजवळ आल्ताय पर्वतरांगेच्या पूर्वेस व चिर्चिक नदीच्या काठावर वसले आहे. ताश्कंदचा भूभाग भूकंपप्रवण क्षेत्रामध्ये असून येथे अनेकदा मोठ्या भूकंपांची नोंद झाली अहे. २६ एप्रिल १९६६ रोजी येथे झालेल्या ७.५ रिश्टर स्केलच्या भूकंपात येथील बव्हंशी कच्च्या इमारती जमीनदोस्त झाल्या व सुमारे ३ लाख रहिवासी बेघर झाले. +अनेक शतकांचा इतिहास असलेले ताश्कंद शहर ८व्या शतकात इस्लाम धर्माच्या प्रभावाखाली आले. इ.स. १२१९ साली मंगोल सम्राट चंगीझ खान ह्याने ताश्कंद शहर संपूर्णपणे उद्ध्वस्त केले. परंतु रेशीम मार्गावरील एक महत्त्वाचे व्यापारकेंद्र असल्यामुळे ताश्कंद शहर पुन्हा बांधले गेले व भरभराटीला पोचले. इ.स. १८६५ साली रशियन साम्राज्याने ताश्कंदवर अधिपत्य मिळवले. सन १९२० व १९३० च्या दशकांदरम्यान सोव्हिएत संघ काळात ताश्कंदचे मोठ्या प्रमाणावर उद्योगीकरण झाले.. १९३० साली उझबेक सोव्हिएत साम्यवादी गणराज्याची राजधानी समरकंदवरून ताश्कंदला हलवली गेली. दुसऱ्या महायुद्धाच्या काळात पश्चिम रशियामधील अनेक कारखाने ताश्कंदला हलवण्यात आले. त्यामुळे ताश्कंदचे महत्त्व अधिकच वाढले. सोव्हिएत राजवटीने येथे अनेक वैज्ञानिक व अभियांत्रिकी संशोधन संस्था देखील प्रस्थापित केल्या. १९९१ सालच्या सोव्हिएतच्या विघटनापूर्वी ताश्कंद हे सोव्हिएतमधील चौथ्या क्रमांकाचे मोठे शहर होते. +आज २०१५ साली, ताश्कंद उझबेकिस्तानमधील आघाडीचे शहर आहे. येथील ताश्कंद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ उझबेकिस्तानमधील सर्वात वर्दळीचा असून तो उझबेकिस्तान एअरवेजचा प्रमुख वाहतूकतळ आहे. + + अंदिजोन विलायती · काशकादर्यो विलायती · जिझाक्स विलायती · झोराझ्म विलायती · तोश्केंत विलायती · नमनगन विलायती · नावोयी विलायती · फर्गोना विलायती · बुझोरो विलायती · समरकंद विलायती · सीरदर्यो विलायती · सुर्झोनदर्यो विलायती स्वायत्त प्रजासत्ताक: करकल्पकस्तान राजधानी: ताश्कंद diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8921.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8921.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3d59de9d313c553a4960faa5dd213dda9036b843 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8921.txt @@ -0,0 +1 @@ +ताश्कंद आंतरराष्ट्रीय विमानतळ (उझबेक: Toshkent Xalqaro Aeroporti) (आहसंवि: TAS, आप्रविको: UTTT) हा उझबेकिस्तान देशाच्या ताश्कंद शहरामधील प्रमुख विमानतळ आहे. मध्य आशियामधील सर्वात वर्दळीचा असलेला हा विमानतळ ताश्कंदच्या १२ किमी दक्षिणेस स्थित असून उझबेकिस्तानची राष्ट्रीय विमान वाहतूक कंपनी उझबेकिस्तान एरवेझचे मुख्यालय व वाहतूकतळ येथेच आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8951.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8951.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3389bed4d436ec42d75dfca3b0d7e5acabe5efc9 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_8951.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +ताहरपूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील वर्धा तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथील हवामान वर्षभर कोरडे असते. उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात. उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो. मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०५ सेंमी.पर्यंत असते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9001.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9001.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c4ef831da543e671df2715fb298c3fecf63c38ab --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9001.txt @@ -0,0 +1,8 @@ +तिचिनो हे स्वित्झर्लंड देशाच्या इटलियन-भाषिक भागातील एक राज्य (कॅंटन) आहे. + आर्गाउ  आपेंझेल आउसरर्‍होडन  आपेंझेल इनरर्‍होडन  बासल-लांडशाफ्ट + बासल-श्टाट  बर्न  फ्रिबोर्ग  जिनिव्हा + ग्लारुस  ग्राउब्युंडन  युरा  लुत्सर्न + नूशातेल  निडवाल्डन  ओबवाल्डन  शाफहाउजन + श्वित्स  सोलोथुर्न  सांक्ट गालेन  थुर्गाउ + तिचिनो  उरी  व्हाले  व्हो + त्सुग  झ्युरिक diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9024.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9024.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..88e6d7ec6284245ff4274dc95bafcbd7f07e1567 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9024.txt @@ -0,0 +1,6 @@ +तितूर नदी ही महाराष्ट्रातील जळगाव जिल्ह्यातील एक नदी आहे. चाळीसगाव जवळील पाटणादेवीच्याडोंगरात ही नदी उगम पावते. चाळीसगाव शहर हे डोंगरी व तित्तूर या नद्यांच्या संगमावर वसलेले आहे. या नद्या पुढे गिरणाला मिळतात. + + +तितूर नदी हा लेख अपूर्ण आहे आणि पूर्ण करण्यास आपण हातभार लावू शकता. +हा लेख संपादित करण्यासाठी येथे टिचकी द्या. +'विकिपीडिया' मध्ये अपूर्ण लेख संपादित करण्यासाठी मदतीचा लेख येथे उपलब्ध आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9055.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9055.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3294809dc267a69a4c6071750619f9ce5138f1d9 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9055.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +तिबेट खाटिक (इंग्लिश:Eastern Tibet Greybacked Shrike) हा एक पक्षी आहे. +तिबेट खाटिक हा आकाराने बुलबुलापेक्षा मोठा. वरील भागात अरुंद कपाळ. डोळा व कानाला जोडणारी रुंद काळी पट्टी, डोके, गळा आणि मनोखालचा भाग तांबूस, तपकिरी रंगाची शेपटी, पंख काळे. खालील भाग तांबूस, पोट पिवळसर. नर- मादी बदिसायला सारखे.ही त्या पक्षाची ओळख आहे. +निवासी हिमालयातील गढवाला ते भूतान आणि अरुणाचल प्रदेश. हिवाळयात उत्तर प्रदेश, बिहार, उ .बंगाल, आसाम आणि मणिपूर भागांत पथारी प्रदेशात स्थलांतर. +जून ते जुलै या काळात वीण. +विरळ झुडपी जंगले आणि माळराने. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9074.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9074.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f4454d995dc61f6833338b757253a061bd035070 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9074.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +तिमारपूर विधानसभा मतदारसंघ हा दिल्लीमधील एक विधानसभा मतदारसंघ आहे. याची रचना १९९३मध्ये झाली. +हा विधानसभा मतदारसंघ उत्तरपूर्व दिल्ली लोकसभा मतदारसंघाच्या क्षेत्रांतर्गत येतो. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9084.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9084.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..61e071b36fdb9c70c73434642cb6d75fae8a1633 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9084.txt @@ -0,0 +1 @@ +टिमेया बाचिन्स्की (रोमन लिपी: Timea Bacsinszky) (जून ८, इ.स. १९८९ - हयात) ही स्वित्झर्लंडाची महिला टेनिस खेळाडू आहे. तिने इ.स. २००४ साली डब्ल्यूटीए टूर स्पर्धांमध्ये सहभाग घेण्यास सुरुवात केली. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9088.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9088.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6521e5ec65b023230d0aa59e2e75c5fa4ad39dba --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9088.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +तिमोर हे आग्नेय आशियातील ऑस्ट्रेलियाच्या उत्तरेला हिंदी महासागरात वसलेले एक बेट आहे. तिमोर समुद्राच्या उत्तरेला स्थित असलेल्या ह्या बेटाच्या पूर्व भागावर पूर्व तिमोर ह्या देशाची सत्ता असून पश्चिमेकडील भूभाग इंडोनेशियाच्या पूर्व नुसा तेंगारा ह्या प्रांताच्या अखत्यारीखाली आहे. +गुणक: 9°14′S 124°56′E / 9.233°S 124.933°E / -9.233; 124.933 diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9097.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9097.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3b877a2fe2a487e841fa1e582d3e29a338bfbc75 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9097.txt @@ -0,0 +1 @@ +तियांगॉंग अंतराळ कार्यक्रम हा चीन देशाचा अंतराळ कार्यक्रम आहे या अंतर्गत तियांगॉंग १ तियांगॉंग २ आणि तियांगॉंग ३ ही स्थानके अवकाशात स्थापीत केली जात आहेत. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9114.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9114.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..95aaff6be5aeaa5fcbf67be92636d1943319846e --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9114.txt @@ -0,0 +1,9 @@ + +पश्चिम महाराष्ट्रातल्या अहमदनगर जिल्ह्यातील तिरखोल धरण एक धरण आहे. + +पहा : महाराष्ट्रातील जिल्हावार नद्या +पहा : महाराष्ट्रातील जिल्हावार धरणे +तिरखोल धरण हा लेख अपूर्ण आहे आणि पूर्ण करण्यास आपण हातभार लावू शकता. +हा लेख संपादित करण्यासाठी येथे टिचकी द्या. +'विकिपीडिया' मध्ये अपूर्ण लेख संपादित करण्यासाठी मदतीचा लेख येथे उपलब्ध आहे. + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9149.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9149.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..641cc127f6523ea353b8fbed437694858f151f9a --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9149.txt @@ -0,0 +1 @@ +रॉकफोर्ट (त्रिच्चीचा किल्ला) त्रिची, तमिळनाडूतील एक किल्ला. Rockfort or Ucchi Pillayar koil, उच्चै पिल्लयार कोईल. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9156.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9156.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..46078154967bb4892839d6d07205e08b9e216edf --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9156.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +तिरुचेंदुर हा तमिळनाडू राज्यातील एक लोकसभा मतदारसंघ होता. २००९ सालच्या पुनर्रचनेदरम्यान हा मतदारसंघ बरखास्त करण्यात आला व त्यामधील सर्व विधानसभा मतदारसंघ तूतूकुडी ह्या नव्या मतदारसंघामध्ये हलवण्यात आले. +टी.टी. कृष्णमचारी व धनुष्यकोडी अथितन हे भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचे तामिळनाडूतील वरिष्ठ नेते येथून लोकसभेवर निवडून आले होते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9164.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9164.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..aa7dc0fd83b0cacfdf640133ba906ce8d6d7a384 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9164.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +एप्रिल १६, इ.स. २००७ +दुवा: [--] (इंग्लिश मजकूर) diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9178.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9178.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..65fdce62661af21e540492ba9adb0ed8b4589ba4 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9178.txt @@ -0,0 +1 @@ +तिरुप्पट्टुर हा तमिळनाडू राज्यातील लोकसभा मतदारसंघ आहे diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9212.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9212.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..544cfd6179db6feda8e66fe0a68746d450281e2c --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9212.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +८° २९′ १५″ N, ७६° ५७′ ०९″ E +तिरुअनंतपुरम किंवा तिरुवनंतपुरम् (मल्याळम: തിരുവനന്തപുരം) ऊर्फ त्रिवेंद्रम् (Trivendrum) हे भारतातील केरळ राज्याच्या राजधानीचे शहर आहे. हे शहर तिरुवनंतपुरम जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे. येथे पद्मनाभ विष्णुचे मंदिर आहे. +तिरुवनंतपुरम हे एक उल्लेखनीय शैक्षणिक आणि संशोधन केंद्र आहे आणि केरळ विद्यापीठ, एपीजे अब्दुल कलाम तंत्रज्ञान विद्यापीठ, इंदिरा गांधी राष्ट्रीय मुक्त विद्यापीठाचे प्रादेशिक मुख्यालय आणि इतर अनेक शाळा आणि महाविद्यालये आहेत. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9245.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9245.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6d261f3af65014454df0693bc3a2db50e36dddf1 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9245.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +तिरुनलवेली हा तमिळनाडू राज्यातील लोकसभा मतदारसंघ आहे +दिनांक १० जानेवारी, इ.स. २०१४ च्या मतदारयादीनुसार या लोकसभा मतदारसंघात ६८८१२४ पुरुष मतदार, ६९६०७८ स्त्री मतदार व १० अन्य मतदार असे मिळून एकूण १३८४२१२ मतदार आहेत.[१] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_925.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_925.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f59519a1b613c61401662452d0950577091c16e1 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_925.txt @@ -0,0 +1,6 @@ +गुणक: 26°12′16″S 28°2′44″E / 26.20444°S 28.04556°E / -26.20444; 28.04556 + +जोहान्सबर्ग हे दक्षिण आफ्रिकेतील सगळ्यात मोठे शहर आहे. हे शहर ग्वाटेंग प्रांताची राजधानी आहे. या शहरास जोबर्ग असेही म्हणतात. +जोहान्सबर्ग जगातील ५० मोठ्या शहरांपैकी एक[१] असून दक्षिण आफ्रिकेतील तीन जागतिक महानगरांपैकी एक आहे.[२] दक्षिण आफ्रिकेचे संवैधानिक न्यायालय या शहरात आहे. +विटवॉटर्सरॅंड टेकड्यांच्या मध्यात वसलेल्या जोहान्सबर्गमध्ये सोने व हिऱ्यांचा व्यापार मोठ्या प्रमाणात होतो. ओ.आर. टॅंबो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ येथील मुख्य विमानतळ आहे. +२००७ च्या अंदाजानुसार महानगराची लोकसंख्या ३८,८८,१८० इतकी आहे. वेस्ट रॅंड, सोवेटो आणि लेनासिया ही उपशहरे धरल्यास ही संख्या १,०२,६७,७०० इतकी आहे. १,६४५ किमी२ भागातील ही लोकसंख्या २,३६४ प्रती किमी२ इतक्या घनतेने राहते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9253.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9253.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d7d32c521dbc2af304e6f448d355f8be3723062f --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9253.txt @@ -0,0 +1 @@ +तिरुवनमलाई भारताच्या तमिळनाडू राज्यातील एक शहर आहे. हे शहर तिरुवनमलाई जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9260.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9260.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fd300f6285eb7cfeaeddb18090c5302c122f1e91 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9260.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +तिरोडा विधानसभा मतदारसंघ - ६४ हा महाराष्ट्र राज्य विधानसभेच्या २८८ मतदारसंघांपैकी एक आहे. लोकसभा आणि विधानसभा मतदारसंघ परिसीमन आदेश, २००८ नुसार केलेल्या मतदारसंघांच्या रचनेनुसार, तिरोडा मतदारसंघात गोंदिया जिल्ह्यातील १. तिरोडा तालुका आणि तिरोडा नगरपालिका, २. गोंदिया तालुक्यातील गंगाझरी महसूल मंडळ आणि ३. गोरेगांव तालुक्यातील गोरेगांव महसूल मंडळ या क्षेत्राचा समावेश होतो. तिरोडा हा विधानसभा मतदारसंघ भंडारा-गोंदिया लोकसभा मतदारसंघात मोडतो.[१][२] +भारतीय जनता पक्षाचे विजय भरतलाल रहांगडाले हे तिरोडा विधानसभा मतदारसंघाचे विद्यमान आमदार आहेत.[३] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9267.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9267.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d70cca764e4bcadb23ba109a8c65c119d39210a8 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9267.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +तिऱ्हे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील सोलापूर जिल्ह्यातील उत्तर सोलापूर तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथे मध्यम आणि चांगले हवामान असते. सोलापूर कोरडे हवामानाच्या श्रेणीत येते. उन्हाळा, पावसाळा आणि हिवाळा हे ऋतू असतात. मार्च ते मे हे महिने उन्हाळ्याच्या काळात येतात आणि या काळात कमाल तापमान ३० ते ४० अंश सेल्सियस पर्यंत असते. एप्रिल आणि मे महिन्याचा कालावधी सर्वात उष्ण असतो. येथे पाऊस अल्प आणि अनिश्चित प्रमाणात पडतो. जूनच्या दुसऱ्या पंधरवड्यापासून ते सप्टेंबर अखेरपर्यंत मान्सूनचा कालावधी असतो. सरासरी ५४५ मि.मी. पाऊस पडतो. सोलापुरात हिवाळा नोव्हेंबरमध्ये सुरू होतो आणि फेब्रुवारी महिन्यात तापमान कधीकधी १० अंश सेल्सियसपेक्षा कमी होते. हिवाळ्याच्या हंगामातील किमान तापमान जानेवारीत सुमारे ९ अंश सेल्सियस असते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9268.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9268.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c93f1f8acb9aa86df2c0497df82c8d43f0c0fc02 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9268.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +तिऱ्हेनियन समुद्र (कोर्सिकन: Mari Tirrenu, फ्रेंच: Mer Tyrrhénienne, इटालियन: Mare Tirreno, सिसिलियन: Mari Tirrenu, लॅटिन: Mare Tyrrhenum) हा इटलीच्या पश्चिमेकडील एक समुद्र असून तो भूमध्य समुद्राचा एक भाग आहे. + +गुणक: 40°N 12°E / 40°N 12°E / 40; 12 diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9298.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9298.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..539edaea97bda16cbc9651cbede7c5d5142d5930 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9298.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +तिल्लोळी हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नाशिक जिल्ह्यातील दिंडोरी तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथे मार्चच्या मध्यापासून जूनच्या पूर्वार्धापर्यंत उन्हाळा असतो. उन्हाळ्यात हवामान सामान्यतः उष्ण असून तापमान ३८ ते ४० सेल्सियसपर्यंत असते.जून महिन्याच्या मध्यापासून पावसास सुरुवात होऊन ऑक्टोबरच्या मध्यापर्यंत पावसाळा असतो. सर्वसाधारण नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी या काळात थंडी असते.वार्षिक सर्वसाधारण हवामान उष्ण व विषम असते.वार्षिक पर्जन्यमान १,००० मि.मी.पर्यंत असते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9316.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9316.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..181236f4e39de016b42b09b10f8d82bf96ebf35c --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9316.txt @@ -0,0 +1 @@ +तिवटग्याळ हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील लातूर जिल्ह्यातील उदगीर तालुक्यातील एक गाव आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9319.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9319.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8e17dc1bf779369769ab2d630f9d5f67f3913fed --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9319.txt @@ -0,0 +1,54 @@ +खारफुटी हा एक समुद्राजवळ वाढणारा, अनेक जातींच्या वनस्पतींचा एक समूह आहे. [१][२]खारफुटी ही चिखलात, घट्ट माती नसलेल्या जागी आणि भरतीचे पाणी घुसणाऱ्या भागात वाढते. हिची मुळे समुद्राच्या पाण्यातले मिठाचे प्रमाण सहन करू शकतात आणि लाटांबरोबर होणारी जमिनीची धूप थांबवतात. खाऱ्या जमिनीतही जिची फूट होते ती खारफुटी. +मराठीत या वनस्पतीला कच्छ वनस्पती असेही म्हणतात.[२] इंग्रजीत मॅंग्रोव्ह. तिवर हा या समूहातील एक उपप्रकार आहे.[१] या वनस्पतीमुळे बनलेल्या वनश्रीला कांदळवन म्हणतात. भारतामध्ये जगातील सर्वांत जास्त खारफुटीचे जंगल हे भारताच्यापूर्व किनारपट्टीवर असणारे सुंदरबनचे जंगल आहे. भारताच्या पश्चिम किनारपट्टीवर असलेल्या गुजरात राज्याची किनारपट्टीची लांबी ही सर्वात जास्त आहे. त्या किनारपट्टीवर भारतामधील खारफुटीचे दुसऱ्या क्रमांकाचे +जंगल आहे. जगामध्ये खारफुटी वनस्पतीच्या एकूण ७३ जाती आहेत. त्यापैकी भारतामध्ये ४६ जाती आहेत. पश्चिम किनार पट्टीवर २७, तर पूर्व किनार पट्टीवर ४० जाती आहेत .अंदमान आणि निकोबार या बेटावर ३८ जाती आहेत. +खाऱ्या पाण्यात सर्वसाधारणपणे भरतीच्या पाण्याच्या पातळीपासून ते ओहोटीच्या पाण्याच्या पातळीदरम्यानच्या पट्ट्यात ही वनश्री आढळते.[२]सपुष्प वनस्पतींची उत्क्रांती होत असतानाच काही वनस्पती खाऱ्या पाण्यामध्ये जीवनक्रम पूर्ण करण्याचे गुणधर्म अंगीकारू शकल्या आणि अशा वनस्पतींनी हा समूह बनला आहे. [१] उष्ण कटिबंधातील समुद्रकिनाऱ्यावर सागरी लाटांचा प्रभाव असणाऱ्या दलदलयुक्त प्रदेशात आणि नद्यांच्या मुखप्रदेशात आढळणारे सदाहरित लहान वृक्ष किंवा झुडपे असे यांचे स्वरूप असते.[२] +भारताच्या पश्चिम किनाऱ्यावर आणि पश्चिम बंगालच्या सुंदरबनमध्ये खारफुटी वाढलेली दिसते.[२]अमेरिकेच्या संयुक्त संस्थानांतील फ्लॉरिडा राज्याच्या दक्षिण भागापासून ते मध्य अमेरिकेच्या किनारी भागापर्यंत मुख्यत्वे तांबडी खारफुटी आढळते.[२] कॅलिफोर्नियाचा किनारा, पूर्व आफ्रिका व इंडोनेशिया यांच्या किनारी भागांत खारफुटी आढळते.[२] +या झाडांच्या मुळांना सतत पाण्यात राहावे लागते. त्यामुळे त्यांना ऑक्सिजन कमी पडतो. परिणामी तिवरांची मुळे ही जमिनीतून वर, उलटी वाढतात. सर्वसाधारणपणे झाडाची मुळे खालच्या बाजूला वाढत असताना ही मुळे मात्र जमिनीतून वर येतात आणि मोकळ्या हवेत श्वास घेतात. तिवरांची लागवड करण्यासाठी तिवरांच्या बिया गोळा करण्याची गरज बऱ्याचदा नसते. हे झाड आपल्या लागवडीसाठी स्वतःच सोय करते. याच्या बिया जड व मोठ्या असतात. सतत दलदलीमध्ये, चिखलात किंवा समुद्राच्या लाटांच्या तडाख्यात राहावे लागत असल्यामुळे जितके बी जड तितके ते भुसभुशीत जमिनीत घट्ट राहण्याची शक्यता अधिक. या बिया जमिनीवर पडून रुजतात, असे म्हणण्यापेक्षा त्यांची रुजण्याची प्रक्रिया झाडावरच सुरू होते, असे म्हणणे अधिक योग्य ठरेल. निसर्गाकडूनच जणू काही आपल्याला तिवराचे तयार रोपटे करून दिले जाते. हे रोपटे जमिनीवर पडल्याबरोबर रुजते आणि लगेच जमिनीची धूप थांबवण्याचे काम सुरू करते. याच्या मुळांना शाखांचे जाळे असते, त्यामुळे पटकन रुजायला मदत होते. +या समूहात वेगवेगळ्या कुलातील प्रजाती व जाती एकत्र आल्या आहेत. प्रत्येक प्रजातीचे गुणधर्म व रचना निरनिराळी आहे.[१] खारफुटीच्या चार जाती अमेरिका व आफ्रिकेच्या पश्चिम किनाऱ्यावर प्रामुख्याने आढळतात. पूर्व आफ्रिका, आशिया व पश्चिम पॅसिफिक भागांत दहा जाती मिळतात. सुंदरबनातील खारफुटीत बारा कुलांतील सुमारे एकवीस जाती सापडतात.[२] + +या समूहात मुबलक आढळणारे कूल म्हणजे ऱ्हायझोफोरेसी किंवा कांदळकुल. या कुलातील ४ प्रजाती व त्यांच्या ८-१० जाती मॅन्ग्रोव्ह समूहात आढळतात. या झाडाची असंख्य मुळे निसरड्या दलदलीसारख्या जमिनीत वृक्षाला आधार देतात. त्या मुळांवरील अनेक छिदांतून वनस्पतींना ऑक्सिजन शोषून घेता येतो. बिया फळातच रुजून झाडावर असतानाच मुळांकुर ६ सें.मी. ते १.५ मीटरपर्यंत लांब वाढतात. या वनस्पतीची पाने चिवट व हिरवीगार असतात. निरंजन घाटे यांच्या माहितीनुसार ऱ्हायझोफोरेसी कुलातील ४ प्रजाती कोकणात सापडतात. परंतु या सर्व प्रकारची झाडे कांदळ म्हणूनच ओळखली जातात. या चारही प्रजातींना वेगवेगळी शास्त्रीय लॅटिन पारिभाषिक नावे आहेत. [१] Rhizophora mucronata ही एकच जात गुजरातमध्ये आढळते. +या समूहातील अजून एक प्रमुख वनस्पती म्हणजे तिवर व्हबिर्नेसी. अगर सागकुळात असणाऱ्या वनस्पतींपैकी तीन जाती कोकणात आढळतात. जनावरे १०-१५ मीटर उंच वाढणाऱ्या या वनस्पतींची कोवळी पाने खातात. [१] +गुजरातमध्ये तिवर जातीमधील फक्त एकच प्रभावी जात avicennia marina आहे +समूहातील अजून एक प्रकारची उल्लेखनीय वनस्पती म्हणजे चिपाची झाडे. लिघुक्किंवा सोनेरेशिएसी कुलातील भारतात आढळणाऱ्या दोन जाती चिपाची झाडे म्हणून ओळखली जातात. तिवरप्रमाणेच या वृक्षाची मुळे जमिनीवर येतात पण तिवराच्या मुळांपेक्षा मोठी म्हणजे एक मीटर उंच असतात. या समूहातील काटेरी निळ्या फुलांचे लहान झुडुप हे ॲकॅयेन अगर निव गूर म्हणून ओळखले जाते. ज्या ठिकाणी पाणी कमी असून क्षारयुक्त व दूषित असेल अशा ठिकाणी याची वाढ होते[१] +लुमनित्झरा ही वनस्पती भारतामध्ये एकूण दोन जाती आहे. त्या पैकी lumnitzera racemosa ही पश्चिम किनारपट्टीवर आढळणारी पांढऱ्या फुलांची वनस्पती आहे आणि दुसरी जात ही पूर्व किनारपट्टीवर आढळणारी वlumnitzhera littorea लाल रंगाची फुले असलेली वनस्पती आहे. ही वनस्पती भारताच्या पश्चिम किनारपट्टीवर आढळत नाही. +खारफुटी क्वचित १२ मी.पेक्षा अधिक उंच वाढते. या वृक्षाच्या जाळीदार फांद्या फुलांच्या झुबक्यांनी बहरतात. पाने अंडाकृती व चिवट असतात. फुले लहान, चार पाकळ्यांची, पिवळ्या रंगाची व शंक्वाकृती असतात. फळे लालसर तपकिरी व २५ मिमी. लांबीची असतात. प्रत्येक फळात एकच बी असते. झाडावर लटकत असतानाच त्यांच्या बीजांना अंकुर फुटतात. अंकुर २५-३० सेंमी. लांब वाढतात. ते झाडावर भाल्यासारखे लोंबत राहून खाली पडतात. पाण्यावर तरंगत ते वाहत जातात. खाऱ्या व मऊ चिखलात रुतून त्यांच्यापासून नवीन झाडांची निर्मिती होते. या झाडाच्या खोडातून काही मुळ्या बाहेर वाढतात आणि पुन्हा जमिनीकडे वळून मातीत जातात. त्यामुळे ही नवीन वनस्पतींची निर्मिती होते. खारफुटीमधील अनेक वनस्पतींमध्ये जाड व मांसल पाने, टेकूप्रमाणे आधार देणारी मुळे आणि जमिनीतून बरीच वर वाढणारी काही श्वसनमुळे ही वैशिष्ट्ये आढळतात. एकदा तोडल्यावर पुन्हा जलद वाढण्याबद्दल ही झाडे प्रसिद्ध आहेत. +या वृक्षांची मुळे व फांद्या यांच्या जाळीदार अडथळ्यामुळे सागराकडून वाहत आलेला गाळ व लाकडे अडविली जातात. त्यामुळे तेथे घट्ट जमीनयुक्त नैसर्गिक बांध निर्माण होतात.[२] +खारफुटीचे लाकूड चमकदार असले, तरी आर्थिक दृष्ट्या ते फारसे उपयुक्त नसते. मोठ्या झाडांचे लाकूड बंदरातील गोदी व धक्के बांधण्यासाठी वापरले जाते. कारण या वनस्पतीचे लाकूड पाण्यात कुजत नाही, तसेच त्याला कीड लागत नाही. तांबड्या खारफुटीच्या सालीपासून टॅनिन हा पदार्थ मिळतो. टॅनिनचा उपयोग कातडी कमाविण्यासाठी, रंगविण्यासाठी व माशांची जाळी मजबूत बनविण्यासाठी केला जातो.[१] [२] या समूहात एकच विषारी वनस्पती आढळते ती म्हणजे इक्झोकरीआ अगर गेवा. या वनस्पतीचा चीक जर डोळ्यात गेला तर डोळ्यांना अपाय होतो.[१]आग्नेय आशियात या लाकडाचा उपयोग बांधकामासाठी, लोणारी कोळसा तयार करण्यासाठी आणि सरपण म्हणून केला जातो. +खारफुटीच्या दाट झाडीमुळे समुद्र व जमीन तसेच खाडी, किनारा व त्यावरील प्रदेश यांत एक हिरवी भिंत निर्माण होते. त्यामुळे किनाऱ्याजवळच्या जमिनीची पाण्यापासून होणारी धूप थांबते. भूसंरक्षणाच्या दृष्टीने या वनस्पती अतिशय महत्त्वाच्या आहेत. त्यांच्यामुळे इतर वनस्पती व जीवसृष्टीचे संरक्षण होते. जलचर प्राण्यांना संरक्षण मिळते. मासे, खेकडे, झिंगे वगैरे प्राणी येथे अंडी घालतात. पिले मोठी झाली की समुद्राकडे जातात. या वनस्पतीसमूहात झिंगे चांगले वाढतात. खारफुटीची वने असलेल्या सर्व ठिकाणी सागरी लाटांपासून संरक्षण मिळते. +सागरकिनाऱ्याचे रक्षण करण्यासाठी खारफुटीची/तिवरांची जंगले खऱ्या अर्थाने तटरक्षकाची भूमिका चोख बजावतात. +तिवरांच्या जतनाची गरज केवळ जमिनीची धूप थांबवण्यासाठी नसून खचणारे समुद्रकिनारे आणि मासे वाचवण्यासाठीही आहे. किनारपट्टीपासून थोडे आत, पुळणीच्या किंवा खाडीच्या भागाकडे बऱ्याचदा कोणत्याना कोणत्या नदीचे मुख येऊन मिळालेले असते. या मुखापाशी माशांची पैदास चांगली होते. तसेच माशांना आवश्यक असणारे प्लॅंक्टनसारखे एकपेशीय जीवही इथे चांगल्या प्रकारे वाढतात. शिवाय विविध प्रकारचे कोळी, पक्षी, पाणकावळे, पाणबगळे, गरुड, साप यांची वाढही इथे चांगली होते. एकंदरीत संपूर्ण जीवसाखळी या भागात आकाराला येऊ शकते. त्यामुळे पुळणीचा किंवा खाडीचा भाग तिवरांनी समृद्ध असणे आवश्यक आहे. बॅक वॉटर, खाडी किंवा पुळण या भागात केवळ तिवरांच्या अस्तित्वामुळे किती जैवविविधता असू शकते, याचे उत्तम उदाहरण म्हणजे पश्चिम बंगालचा सुंदरबन प्रदेश. +तिवरांमुळे वादळांचा तडाखा सौम्य होऊ शकतो. हा अनुभव ओरिसा, आंध्र प्रदेश आणि पश्चिम बंगाल या राज्यांच्या किनारपट्टीवर येऊन थडकणाऱ्या वादळांच्या वेळी आलेला आहे. +ओरिसाच्या किनारपट्टीवर २९ ऑक्टोबर १९९९ रोजी ताशी २६० किलोमीटर इतक्या प्रचंड वेगाच्या वाऱ्याचे वादळ आले होते. या वादळाचा तडाखा ओरिसाच्या १० जिल्ह्यांना बसला होता. जिथे तिवरांची वाढ झाली होती, तिथे हा वेग बऱ्यापैकी रोखला गेला. इतर ठिकाणी तिवरे नसल्याने अधिक नुकसान झाले. तिवरांमुळे जीवसृष्टीही टिकून राहते. समशीतोष्ण हवामानात उत्पन्न होणाऱ्या सागरी माशांपैकी ९० टक्के माशांच्या जीवनसाखळीत तिवरांचा संबंध एकदा तरी येतोच. सुंदरबन भागातल्या सागरी मगरींचे तिवर किंवा खारफुटी हे मोठे आश्रयस्थान आहे. खारफुटीच्या जंगलात जन्माला आलेली सागरी मगर ८ मीटरपर्यंत वाढू शकते, अनेक परजीवी वनस्पती खारफुटीच्या आधाराने वाढतात. खारफुटी वाचविण्यासाठी सुंदरबन परिसरात १९९१पासून प्रयत्‍न सुरू आहेत.[२] +गीर फाऊंडेशन ही संस्था गुजरात मधील खारफुटी वनस्पतीवर काम करीत आहे.गुजरात मध्ये खारफुटी वनस्पती संवर्धनाची गरज आहे +राज्य +चौरस कि.मी./ +टक्केवारी :-. +२१२५/ +४३.६३. +१०३१/ +२१.१७. +९६६/ +१९.८३. +३९७/ +८.१५. +२१५/ +४.४१. +१०८/ +२.२२. +२१/ +०.४३. +५/ +०.१०. +३/ +०.०६. +४८७१/ +१००.००. +खाडीकिनारी असलेल्या खारफुटींची सर्रास कत्तल होत असून, खारफुटींचे जंगल उद्‌ध्वस्त करून झोपड्या उभारणाऱ्याच्या विरोधात मुंबई पालिकेचा महसूल विभाग मूग गिळून राहिल्याचे पाहावयास मिळत आहे. महसूल विभागाने आक्रमक होऊन कारवाई न केल्यास कळव्यातून जाताना डाव्या बाजूने जशी पक्की घरे उभी राहिली आहेत तशीच उजव्या बाजूलाही चाळींची दाटीवाटी पाहावयास मिळण्याची शक्‍यता आहे. +२६ जुलै २००५ला निर्माण झालेल्या मुंबईतील पूरस्थितीमध्ये खाडीकिनारी असलेल्या खारफुटीचे महत्त्व अधोरेखित झाले होते. खाडीकिनारी घुसलेल्या पाण्यामुळे अनेक संसार होत्याचे नव्हते झाले होते. ज्या ठिकाणी खारफुटी मोठ्या प्रमाणात होती त्या ठिकाणी पुराचा फटका बसला नव्हता. त्यानंतर केवळ खारफुटीचा बचाव नव्हे, तर खारफुटीचे संवर्धन करण्याला प्राधान्य देण्यात आले होते. आता केंद्र शासनाच्या निर्णयाप्रमाणे खारफुटीला वन कायदा लागू आहे. वन कायद्याच्या धाकामुळे सध्या देशभरातील जंगल वाचलेले पाहावयास मिळत आहे; पण मुळात खारफुटीला वन कायदा लागू होऊनही त्याची कठोर अंमलबजावणी होताना दिसत नाही. मध्यंतरी ठाणे महापालिकेने मुंबईच्या धर्तीवर ठाणे परिसरातील खारफुटीचे क्षेत्र निश्‍चित करण्याची मागणी शासनाकडे केली होती. एक स्थानिक स्वराज्य संस्था याबाबतीत अशा प्रकारे पुढाकार घेत असताना थेट शासनाशी संबंध असलेला महसूल विभाग अथवा स्थानिक तहसीलदार हातावर हात धरून बसल्याचे पाहावयास मिळत आहे. महापालिकेकडून अनेक वेळा बोटींमधून खारफुटीची पाहणी करून कोठे कोठे खारफुटी विरळ होत आहे याचा अंदाज घेतला जात आहे; पण महसूल विभागाने केवळ रेती उत्खननमाफियांवर कारवाई करताना खारफुटींच्या संवर्धनाकडे दुर्लक्ष केल्याचे स्पष्ट होत आहे. कळवा परिसरात वेगाने होत असलेल्या खारफुटीच्या ऱ्हासाला महापालिकेबरोबरच महसूल विभागही तेवढाच जबाबदार असल्याचे दिसते आहे. +सुंदरबनात ‘बनबिबी’ नावाची देवता खारफुटीच्या जंगलाची देवता समजली जाते व हिंदू-मुस्लिम तिला सारखेच पूजतात. +भारतात चेन्नईजवळ चिदंबरम् येथील नटराजाच्या देवळात एका खारफुटीच्या झाडाची ‘स्थल वृक्ष’मूर्ती स्थापन केली आहे.[३] भाविक आजही तिला पूजतात. +ठाणे जिल्ह्यातील काही गावी खारफुटीचे संरक्षण करणारी एक गाव समिती असते, या समितीमार्फत मर्यादित प्रमाणात खारफुटीचे लाकूड गोळा करता येते. पण कोणीही जर मर्यादेपेक्षा जास्त लाकडे तोडली तर समिती निवाडा करून मर्यादाभंग करणाऱ्याला शिक्षा देते. शिक्षेनुसार त्या व्यक्तीला रात्रभर खारफुटीच्या झाडाला बांधून ठेवायची तरतूद आहे. इतकी कडक शिक्षा ठेवल्यामुळे कोणीही या वनस्पतीचा दुरुपयोग करीत नाही व या वनस्पतीचे संवर्धनही योग्य रीतीने होते. +गोव्यात खारफुटींना योग्य मान देऊन त्यांचे जतन करण्यासाठी ‘मांगे थापणी’ नावाची पूजा पौष अमावस्येला करतात व मगरीची मातीची मूर्ती करून तिची पूजा केली जाते. +किनारपट्टींचे रक्षण हे खारफुटीचे सर्वात महत्त्वाचे योगदान आहे. भारताच्या किनारपट्टीची लांबी ७,५१७ किलोमीटर आहे. एवढय़ा विस्तृत किनारपट्टीचे संरक्षण होण्यासाठी एका सक्षम यंत्रणेची गरज असते. खारफुटी ही यातील एक महत्त्वाची यंत्रणा आहे. खारफुटी म्हणजे जणू काही या किनारपट्टीची त्वचा असते व त्वचा जशी आपल्या शरीराची काळजी घेते, तसेच खारफुटी किनारपट्टीचे संरक्षण समुद्राच्या लाटा, वादळे, वारा यांपासून करत असतात. पण येथे एक गोष्ट लक्षात घेणे आवश्यक आहे, ती म्हणजे खारफुटी फक्त संरक्षित किनाऱ्यावर नद्यांच्या मुखाशी आढळतात. खुल्या समुद्रासमोरील वाळूच्या व खडकाळ किनाऱ्यावर त्याचा फारसा प्रभाव पडत नाही. +जैविक महत्त्वाबरोबरच खारफुटीपासून इतरही अनेक फायदे होतात. खारफुटीच्या काही जातींचे लाकूड हे सागवानासारखे मजबूत असून ते इमारत, फर्निचर तसेच जहाजबांधणीसाठी वापरता येते. निपा नावाचे पाम जातीचे झाड असते, त्यापासून साखर निर्माण करतात. चिपी जातीच्या झाडांच्या फळांपासून श्रीलंकेत खाद्यपेये बनवतात. खारफुटीच्या विविध जातींपासून पारंपरिक औषधे तयार होतात. तर मेस्वाल या वनस्पतीपासून साबणापासून टूथपेस्टपर्यंत विविध वस्तू तयार होतात. Acanthus ilicifolius ही वनस्पींपासून अस्थमा, संधीवात आणि त्वचा विकार हा बरा होतो. +तिवर या वनस्पतीचा जनावरांच्या चाऱ्यासाठी उपयोग केला जातो. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9347.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9347.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..64df2cc83c3b0df207df84ffe2f1e1e4523ab2ba --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9347.txt @@ -0,0 +1 @@ +महाराणी तिष्यरक्षिता ही सम्राट अशोक याची पाचवी आणि अंतिम पत्नी होती. तिचा आणि सम्राट अशोकचा विवाह अशोकच्या वृद्धावस्थेत झाला होता. महाराणी असंधीमित्रा हीचा मृत्यू झाल्यानंतर तिष्यरक्षिता मौर्य साम्राज्याची सम्राज्ञी झाली. सम्राज्ञीच्या पदाचा दुरूपयोग करून तिने राजकुमार कुणाल याचे डोळे काढण्याचे आदेश दिले. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9376.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9376.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..361e04cfaf81b4a8a164078a369c49bae01721c2 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9376.txt @@ -0,0 +1 @@ +पोप फेलिक्स तिसरा (??:रोम, इटली - १ मार्च, इ.स. ४९२:रोम, इटली) हा १३ मार्च, इ.स. ४८३ ते मृत्यूपर्यंत पोपपदी होता. याने हेनोटायकॉन हा दस्तावेज ख्रिश्चनांना बंधनकारक नसल्याचे ठरवले. हा निर्णय अकेशियन फूटीचे मूळ असल्याचे समजले जाते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9379.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9379.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7e2263e82709b5353aed2e9b512bff757f291a93 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9379.txt @@ -0,0 +1 @@ +रशियाचा तिसरा फियोदोर, तिसरा फ्योदोर तथा फ्योदोर तिसरा अलेक्सेयेविच (९ जून, १६६१ - ७ मे, १६८२) हा १६७६ पासून आपल्या मृत्यूपर्यंत रशियाचा झार होता.[१] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9381.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9381.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9ffbf38ee26d876ee88fc3d1e0cbe6614ae6783d --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9381.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +मुराद (ओस्मानी तुर्की: مراد; मुराद-इ सालिस: ४ जुलै, इ.स. १५४६ - १५ किंवा १६ जानेवारी, इ.स. १५९५) हा ओस्मानी सम्राट होता. +हा १५७४ ते मृत्यूपर्यंत सत्तेवर होता. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9433.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9433.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b61993e36c673872556bb69d06193dfbb28ca363 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9433.txt @@ -0,0 +1,11 @@ +तीजन बाई या छत्तीसगडमधील पांडवानी या पारंपारिक कलेच्या प्रकाराची प्रवर्तक आहेत. यांचा जन्म ८ ऑगस्ट १९५६ रोजी झाला. यामध्ये त्या संगीताच्या साथीने महाभारतातील कथा सादर करते. +त्यांना भारत सरकारकडून १९८७ मध्ये पद्मश्री, २००३ मध्ये पद्मभूषण आणि २०१९ मध्ये पद्मविभूषण पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले होते. याशिवाय १९९५ मध्ये संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार (भारतातील नृत्य आणि नाटकांसाठी राष्ट्रीय संगीत अकादमी) देण्यात आला होता. +तीजन बाईचा जन्म गण्यारी गावात झाला. हे गाव भिलाईच्या उत्तरेस १४ किलोमीटर (८.७ मैल) अंतरावर आहे. यांचे पालक चुनुक लाल पारधी आणि त्यांची पत्नी सुखवती हे आहेत.[१] त्या छत्तीसगड राज्यातील पारधी अनुसूचित जमातीच्या आहेत. +त्यांच्या पाच भावंडांपैकी त्या सर्वात मोठ्या आहेत. त्यांचे आजोबा ब्रिजलाल पारधी यांना छत्तीसगढ़ी लेखक, सबल सिंग चौहान यांनी छत्तीसगढ़ी हिंदीमध्ये लिहिलेले महाभारत ऐकवले आणि लगेचच ते आवडले. त्यांनी लवकरच त्याचा बराचसा भाग तोंडपाठ केला. नंतर उमेद सिंग देशमुख यांच्या हाताखाली अनौपचारिक प्रशिक्षण घेतले. +त्यांनी वयाच्या १३ व्या वर्षी त्यांनी पहिला सार्वजनिक सादरीकरण केले. हे सादरीकरण त्यांनी शेजारच्या चंद्रखुरी (दुर्ग) गावात केला होता. त्यासाठी त्यांना १० रुपये मिळाले होते. यासाठी त्यांनी 'पांडवानी' मधील वेदमती शैलीमध्ये (शैली) गायन केले. हे परंपरागत स्त्रिया गातात. वेदमती ही बसून गाण्याची शैली आहे. परंतु परंपरेच्या विरुद्ध, तीजन बाईंनी त्यांच्या ठराविक गट्टू आवाजात आणि निःसंदिग्ध उत्साहात मोठ्या आवाजात गायन केले. +अल्पावधीतच, शेजारच्या गावांमध्ये त्या ओळखल्या जाऊ लागल्या आणि विशेष प्रसंगी आणि उत्सवांमध्ये सादर करण्यासाठी त्यांना आमंत्रणे मिळायला लागली. +मध्य प्रदेशातील एक नाट्य व्यक्तिमत्त्व हबीब तन्वीर यांनी तिची प्रतिभा लक्षात घेतली. त्यांना तत्कालीन पंतप्रधान इंदिरा गांधी यांच्यासाठी सादरीकरणासाठी बोलावण्यात आले. हा त्यांच्यासाठी एक मोठा मौका होता. कालांतराने त्यांना राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय मान्यता मिळाली. १९८८ मध्ये पद्मश्री,[२] १९९५ मध्ये संगीत नाटक अकादमी पुरस्कार आणि २००३ मध्ये पद्मभूषण असे पुरस्कार मिळाले. +१९८० च्या सुरुवातीस, त्यांनी संपूर्ण जगभरात सांस्कृतिक राजदूत म्हणून इंग्लंड, फ्रान्स, स्वित्झर्लंड, जर्मनी, तुर्की, ट्युनिशिया, माल्टा, सायप्रस, रोमानिया आणि मॉरिशस या देशांमध्ये प्रवास केला.[३] त्यांनी जवाहरलाल नेहरू यांच्या पुस्तकावर आधारित श्याम बेनेगल यांच्या प्रशंसित दूरदर्शन टीव्ही मालिका भारत एक खोजमध्ये महाभारतातील काही भाग सादर केले.[४] +आज त्या त्यांच्या अद्वितीय लोकगायनाने आणि त्यांच्या दमदार आवाजाने जगभरातील प्रेक्षकांना भुरळ घालत आहेत. आणि त्यांचे गाणे तरुण पिढीपर्यंत पोहोचवत आहेत. त्यांना नुकताच २०१९ मध्ये पद्मविभूषण हा सर्वोच्च सन्मान मिळाला आहे +त्यांचे लग्न १२ व्या वर्षी झाले असले तरी, तिला 'पारधी' जमातीने, पांडवानी गाणे म्हणून, एक स्त्री म्हणून बहिष्कृत केले होते. त्यांनी स्वतःसाठी एक छोटीशी झोपडी बांधली आणि शेजाऱ्यांकडून भांडी आणि अन्न उधार घेऊन स्वतःच राहायला सुरुवात केली. तरीही त्यांनी गाणे कधीच सोडले नाही. त्यांना शेवटी गाण्यामुळेच पैसे मिळाले.[५] त्या कधीही त्यांच्या पहिल्या पतीच्या घरी गेल्या नाहीत. कालांतराने त्यांनी घटस्फोट घेतला. त्यानंतरच्या वर्षांतच त्यांचे दोनदा लग्न झाले आणि नंतर त्या आजी झाल्या. +पांडवानी याचा शब्दशः अर्थ पांडवांच्या कथा किंवा महाभारतातील पौराणिक बंधू असा होतो. यात वाद्यांच्या साथीने एकतारा किंवा तंबुरा आणि कधीकधी दुसऱ्या हातात कर्ताल घेऊन अभिनय आणि गायन केले जाते. कामगिरी जसजशी वाढत जाते तसतसा तंबोरा हा एकमेव आधार बनतो. याचा वापर कधी कधी गडा, भीमाची गदा, किंवा अर्जुनाचे धनुष्य किंवा रथ साकारण्यासाठी होतो तर इतर वेळी यापासून राणी द्रौपदीचे केस म्हणून वापरला जातो. यामुळे त्यांना विविध पात्रे प्रभावीपणे साकारता येतात. सहजता आणि स्पष्टपणा यामुळे दाखवता येतो.[६] भीष्म आणि अर्जुन यांच्यातील द्रौपदी चिरहरन, दुशासन वध आणि महाभारत युद्ध हे तिचे प्रशंसित अभिनय आहेत. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9467.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9467.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c29432dc812898c4502659006d02b6b45a23435e --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9467.txt @@ -0,0 +1,28 @@ +Founded१५ जुलै २००९ +लघुपथ +सर्वसाधारण माहिती +विभाग +विकिपीडिया नामविश्व मुख्यत्वे प्रकल्प पानांकरिता आहे. बर्‍याचदा निबंधात्मत सहाय्यपाने सुद्धा या नामविश्वाचा उपयोग करून लिहिलेली आढळतात.विकिपीडिया नामविश्वातलिहिले गेलेले लेख येथे पहाता येतात. +सहाय्य स्रोत +संपादन · बदल + +तीळ हा एक तेलबियांचा प्रकार आहे. +तीळ (Sesamum indicum) कुळ- पेडालीएसी ("Pedaliaceae") हे एक फुले येणारे लागवडयोग्य झाड आहे. आफ्रिकेत याचे पुष्कळ जंगली भाउबंद आहेत व भारतातही हे मोठ्या प्रमाणात आढळते. त्याच्या तेलबियांसाठी त्याची बहुतेक सगळीकडे लागवड केली जाते. याची फुले साधारणतः पिवळी असतात मात्र काहीवेळा निळ्या आणि जांभळ्या रंगांची फुलेही या झाडाला आल्याचे आढळते. +हे एक बहुवार्षिक झाड असून ते सुमारे ०.५ ते १ मीटर उंच वाढते. याची पाने विरुद्ध दिशेला असतात व सुमारे ४ ते १४ सेंटीमीटर लांब असतात. मुळाकडे याची पाने रुंद असून पुष्प-शाखेकडे ती छोटी होत जातात. फुले ही पांढरी ते जांभळी, नलीकाकार,३ ते ५ सेंटीमीटर लांब व तोंडाशी चार पाकळ्या असणारी असतात. +यात असणाऱ्या बिया याच मुख्यत्वेकरून वापरल्या जातात. या बियांचा रंग सामान्यतः पांढरा, मात्र काहीवेळा किंचित गुलाबी,लालसर व काळाही असतो.या तेलबिया आहेत. याच्यापासून उच्च दर्जाचे खाद्यतेल निघते. +तीळ पौष्टिक आहेत, त्यांच्यात स्निग्धपणा आहे म्हणून तिळाचे तेल अंगाला लावतात.भारतात मकर संक्रांतीचे (तिळसंक्रांती)चे दिवशी तिळगुळ वाटण्याचा प्रघात आहे. +तिळाच्या अनेक जंगली जाती आफ्रिकेत सापडतात,परंतु, भारतात याला सर्वप्रथम माणसाने लागवडीखाली आणले. हरप्पा व सिंधु नदी या संस्कृतीत ख्रिस्तपूर्व २२५० व १७५० मध्ये तीळ वापरले जात असल्याचे पुरातत्त्वशास्त्रीय पुरावे आहेत. +sesame या इंग्रजी शब्दाचे मुळ, लॅटेन भाषेतिल sesamum या शब्दापासुन आहे.भारतात,उत्तर भागात याला सर्व भाषांमध्ये तिळ अशीच संज्ञा आहे.(संस्कृत,हिंदी,गुजराती,बंगाली इत्यादी).परंतु,दक्षिण भारतात याला वेगवेगळी नावे आहेत.(तमिळ(எள்ளு), मल्याळम्(എള്ള്) and कन्नड(ಎಳ್ಳು) मध्ये एल्लु म्हणुन तर तेलगुत (నువ్వులు) याला "नुव्वुलु" नावाने ओळखतात. +मुळात,या सर्व नावांची व्युत्पत्ती,संस्कृत शब्द[तैल] यापासून झालेली आहे,जसे, इतर भाषांतील शब्द “olive”पासून इंग्रजी शब्द “oil”ची निर्मिती झाली आहे. +[१] +हिंदू मान्यतेनुसार,तिळाचे तेलासतुपानंतर दुसरे स्थान आहे.काळे तिळाचा वापरही धार्मिक कार्याततर्पण होतो. शनी देवास तीळाचे तेल वाहण्याची पद्धत आहे.आयुर्वेदात पण याचा पुष्कळ वापर होतो.तिळाच्या तेलाचे मर्दन करून मग अभ्यंग स्नान करतात. +[२]. +पश्चिमी व मध्यपुर्वेकडील देशांत याचा वापर आहे. खाद्यपदार्थात याचा वापर संपूर्ण तीळ वा कूट करूनही होतो.त्याने पदार्थास एक प्रकारचा सुवास येतो. याचा वेगवेगळ्या चटण्या करण्यासाठीपण वापर होतो.बेकरी पदार्थातही याचा वापर मोठ्या प्रमाणात होतो. +.[३] +मणीपुर , नागालॅंड,आसाम येथे याचा भरपुर वापर होतो.भारतातल्या अनेक प्रदेशातही हा मुबलक प्रमाणात भोजनात व खाद्यपदार्थात वापरल्या जातो. प्रसिद्ध तिळगुळ यापासुनच बनतो.इतरही देशात याचा वेगवेगळ्या प्रकारे वापर आहे,तो त्यापासुन मिळणाऱ्या पोषणमुल्यामुळे.तीळ संक्रातीला मोठ्या प्रमाणात उपयोगी पडतात.तिळाच्या पोळ्या,लाडू,चिक्की, काही प्रमाणात भाज्यामध्ये पण वापर केला जातो. +तिळाच्या तेलामुळे रक्तातील कोलेस्टेरॉल काबूत ठेवायला मदत होते. तिळात मोनोअनसॅच्युरेटेड मेदाम्ल जास्त प्रमाणात असते.याच्या तेलातिल आम्ले रक्तातील कोलेस्टेरॉल वाढू देत नाहीत.यात लोह ,मॅग्नेशियम ,मॅगनिज ,तांबे ,कॅल्शियम भरपुर प्रमाणात असते.[४] +[५] They contain lignans, including unique content of sesamin, which are phytoestrogens with antioxidant and anti-cancer properties. Among edible oils from six plants, sesame oil had the highest antioxidant content.[६] +जुन्या काळात बॅबिलॉन येथिल स्त्रिया तरुणपणा व सौंदर्य टिकावे म्हणुन तीळापासुन केलेला हलवा खात असत. रोमन योद्धे बल व उर्जेसाठी याचे सेवन करीत.[७] +तीळाचे तेल हे शरीरच्या मसाजस ठी व आरोग्यासाठी वापरतात.अभ्यंग व शिरोधारा या क्रियेसा ठी याचा वापरआयुर्वेद।आयुर्वेदात होतो.यात या तेलालाफारच महत्त्व आहे. +जगात याची सर्वठिकाणी लागवड होते.(20,000 km2). भारतासह अनेक देशात जसे, चिन, म्यानमार, सुदान, इथियोपिया, युगांडा व नायजेरीया. आशिया खंडात याचे उत्पादन सुमारे ७०% आहे तर २६% हे आफ्रिकेत. +[८] अमेरीकेच्या टेक्सास प्रांतातही याचे मोठ्या प्रमाणात उत्पादन सुरू झाले.[९] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9499.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9499.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d74b5539ce980d48465cbbc416cca2cfbc3e4359 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9499.txt @@ -0,0 +1 @@ +तुंगार पर्वतावर असलेल्या या तुंगारेश्वर मंदिरात विमलासूर राक्षसाने शिवलिंग स्थापन केले. हा परिसर अतिशय निसर्गरम्य आहे. पालघर जिल्ह्यातील वसई तालुक्यात हे मंदिर आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9538.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9538.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..98f8ee06521e7a5878492cbf622e8f0212d72f91 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9538.txt @@ -0,0 +1,6 @@ +तुकाराम ओंबळे (? - २६ नोव्हेंबर, इ.स. २००८:मुंबई, भारत) हे भारतीय सेनेतील निवृत्त सैनिक होते. निवृत्तीनंतर ते मुंबईच्या पोलीस खात्यात साहाय्यक पोलीस उपनिरीक्षक म्हणून दाखल झाले. त्यांचा २००८ मध्ये झालेल्या मुंबईवरील दहशतवादी हल्ल्यादरम्यान मृत्यू झाला. २६ जानेवारी २००९ रोजी तुकाराम ओंबळे यांना अशोक चक्र हा मानाचा पुरस्कार देण्यात आला.२००८ च्या दहशतवादी हल्ल्यात एकमेव जिवंत दहशतवादी अजमल कसाब याला पकडण्याचे श्रेय तुकाराम ओंबळे यांना जाते.[१] +ओंबळे हे मुंबई पोलिसात साहाय्यक पोलीस निरीक्षक होते. मुंबईवर २६/११/२००८ रोजी झालेल्या हल्ल्याच्या काळात त्यांची तुकडी सशस्त्र नव्हती. अत्यंत तुटपुंज्या शस्त्रांच्या मदतीने त्यांच्या तुकडीने दोनपैकी एका अतिरेक्यास ठार मारले. +अजमल कसाब या अतिरेक्यास पकडताना तुकाराम ओंबाळे यांचा मृत्यू झाला. निःशस्त्र असलेल्या ओंबाळे यांनी जखमी अजमल कसाबची बंदूक धरून त्याला अटक करण्यास अधिकाऱ्यांना मदत केली. पण त्याचवेळी कसाबने त्यांच्यावर गोळ्या झाडल्या. त्यामुळे त्यांचा अंत झाला. +हल्ल्याच्या दिवशी तुकाराम ओंबाळे हे रात्रीच्या पहाऱ्यावर होते. २७ नोव्हेंबर रोजी मध्य रात्री १२:३० वाजता त्यांनी घरी शेवटचा फोन केला होता. अतिरेकी हल्ल्याची खबर मिळताच ते गिरगाव चौपाटीकडे धावले. चौपाटी रोडवर नाकाबंदी करत असतानाच तेथे एक संशयास्पद वाटणारी गाडी थांबली. दोन पोलीस लाठी घेऊन गाडीकडे गेले असता, त्यांना दोन अतिरेकी दिसले, इस्माईल नामक एका अतिरेक्यास जागीच ठार मारण्यात आले. दुसरा अतिरेकी अजमल कसाब जखमी अवस्थेत दिसला. कसाबने प्रथम शरणागती पत्करल्याचे नाटक केले, व जसे ओंबाळे गाडीजवळ गेले, तसे त्याने "ए के ४७" बंदुकीने सर्व पोलिसांवर निशाणा साधला. हे लक्षात येताच ओंबाळेंनी जिवाची पर्वा न करता बंदुकीवर झडप घातली , त्यामुळे बाकीच्या पोलिसांचे प्राण वाचले पण त्या दरम्यान ओंबाळेंच्या शरीरात २० गोळ्या गेल्या होत्या, ते बेशुद्ध पडेपर्यंत बंदुकीसमोर होते, त्यामुळे बाकीच्या पोलिसांनी कसाबला जागेवर थोड्या झटापटीनंतर पकडले. +तुकाराम ओंबाळे यांच्यामुळे मुंबईवरील हल्ल्यातील मुख्य आरोपी अजमल कसाब पकडला गेला, पण त्या बदल्यात ओंबाळेंना स्वत्ःच्या प्राणांची आहुती द्यावी लागली. +अजमल कसाब याला २० नोव्हेंबर २०१२ रोजी पुण्यातील येरवडा कारागृह येथे फाशी देऊन त्याचे तेथेच दफन करण्यात आले . diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9556.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9556.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0d94a926a6bc94ef878c48472028afd089da75ce --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9556.txt @@ -0,0 +1,12 @@ +तुकाराम भाऊराव साठे (१ ऑगस्ट , १९२० — १८ जुलै , १९६९) हे अण्णा भाऊ साठे[a] म्हणून ओळखले जाणारे एक मराठी लोककवी, लेखक आणि समाजसुधारक होते.[१] साठे हे मांग (मातंग) समाजामध्ये जन्मलेले होते. त्यांचे लेखन सामाजिक आणि राजकीयदृष्ट्या कृतिशीलतेवर आधारलेले होते.[२] साठे हे मार्क्सवादी प्रवृत्तीचे होते, सुरुवातीला त्यांच्यावर साम्यवादी विचारसरणीचा प्रभाव होता.[३][४][५][६] दलित साहित्याचे संस्थापक म्हणून त्यांना श्रेय दिले जाते. संयुक्त महाराष्ट्र चळवळीत देखील त्यांनी महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली होती. +अण्णा भाऊ साठे यांचे साहित्य हे परिवर्तनाला दिशा व चालना देणारे ठरले आहे. महाराष्ट्राच्या एकूणच जडणघडणीत आणि परिवर्तनात या साहित्याचे योगदान हे महत्त्वपूर्ण मानले जाते. आजही मोठ्या संख्येने विद्यार्थी व अभ्यासक हे त्यांच्या या साहित्याचा संशोधनात्मक अभ्यास करताना दिसतात. संयुक्त महाराष्ट्र चळवळ लोकमानसात रुजविण्याचे काम शाहीर अण्णा भाऊ साठे, शाहीर अमर शेख आणि शाहीर द.न. गव्हाणकर यांनी केले. मुंबई, मराठवाडा, विदर्भ, कोकण, पश्चिम महाराष्ट्र तसेच सीमाभागातील अनेक ठिकाणी शाहिरांनी आपल्या लालबावटा कलापथकाचे कार्यक्रम सादर केले. +अण्णा भाऊ साठेंचा जन्म १ ऑगस्ट १९२० रोजी सांगली जिल्ह्यातील वाळवा तालुक्यातील वाटेगाव या गावी झाला. त्यांच्या वडिलांचे नाव भाऊराव साठे व आईचे नाव वालुबाई साठे होते. साठे हे शाळेत शिकलेले नाही, केवळ दीड दिवस ते शाळेत गेले नंतर तेथील सवर्णांद्वारे होणाऱ्या भेदभावामुळे त्यांनी शाळा सोडून दिली. त्यांनी दोन लग्न केलीत, त्यांची पहिली पत्नी कोंडाबाई साठे तर दुसरी जयवंता साठे ह्या होत. त्यांना एकूण तीन अपत्ये होती - मधुकर, शांता आणि शकुंतला. +साठे पहिल्यांदा कॉ. श्रीपाद अमृत डांगे यांच्या कम्युनिस्ट विचारसरणीने प्रभावित झाले.[७] १९४४ मध्ये दत्ता गवाणकर आणि अमर शेख या शाहिरांच्या सोबत त्यांनी लालबावटा कला पथक स्थापन केले. याद्वारे त्यांनी अनेक सरकारी निर्णयांना आव्हान दिले होते. ते १९४० च्या दशकामध्ये कार्यरत राहिले आणि तेविया अब्राम्स यांच्यानुसार, भारतातील साम्यवादाच्या आधी स्वातंत्र्याच्या नंतरची "१९५० च्या दशकातील सर्वात रोमांचक नाटकीय घटना" होती.[८] इंडियन पीपल्स थिएटर असोसिएशनमध्येही ते एक महत्त्वपूर्ण व्यक्तिमत्त्व होते, जी भारतीय कम्युनिस्ट पक्षाची एक सांस्कृतिक शाखा होती[९] आणि संयुक्त महाराष्ट्र चळवळीमध्ये, ज्याने भाषिक विभागातून वेगळे मराठीभाषी राज्य (बॉम्बे राज्य) निर्माण करण्याची मागणी केली होती.[१०] +साठे यांनी दलित व कामगारांच्या जीवनातील अनुभवांना प्रकट करण्यासाठी त्यांच्या कथांचा वापर केला. इ.स. १९५८ मध्ये, बॉम्बेमध्ये स्थापन केलेल्या पहिल्या दलित साहित्य संमेलनात आपल्या उद्घाटन भाषणात त्यांनी म्हटले की, "पृथ्वी ही शेषनागाच्या मस्तकावर तरलेली नसून दलित व कामगार लोकांच्या तळहातावर तरलेली आहे"[७] यातून त्यांनी जागतिक संरचनांमध्ये दलित आणि कामगार वर्गांचे महत्त्व स्पष्ट केले. या काळातील बहुतांश दलित लेखकांच्या विपरित, साठेंचे कार्य मार्क्सवादाच्या प्रभावाखाली होते.[११] +त्यांनी म्हटले आहे की, "दलित लेखकांना सध्याच्या सांसारिक व अत्याचारांपासून दलितांना मुक्त करणे आणि त्यांचे संरक्षण करण्याची जबाबदारी देण्यात आली आहे. कारण दीर्घकालीन पारंपरिक श्रद्धांना त्वरित नष्ट केले जाऊ शकत नाही.[७] +साठे यांनी मराठी भाषेत ३५ कादंबऱ्या लिहिल्या. त्यामध्ये फकिरा (१९५९) समाविष्ट आहे, जिला इ.स. १९६१ मध्ये राज्य सरकारच्या उत्कृष्ट कादंबरीचा पुरस्कार मिळाला आहे. साठेंच्या लघु कथांचा संग्रह १५ आहे, ज्यामध्ये मोठ्या संख्येने बऱ्याच भारतीय भाषांमध्ये आणि २७ अ-भारतीय भाषांमध्ये भाषांतरित केल्या गेल्या आहेत. कादंबरी आणि लघुकथा यांच्याव्यतिरिक्त साठे यांनी नाटक, रशियातील भ्रमंती, १२ पटकथा आणि मराठी पोवाडा शैलीतील १० गाणी लिहिली.[१] +साठेंच्या पोवाडा आणि लावणी यांसारख्या लोककथात्मक कथा शैलींच्या वापराने लोकांमध्ये ते लोकप्रिय बनले व त्यांचे कार्य अनेक समुदायांपर्यंत पोहोचण्यास मदत झाली. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांच्या झुंजार लेखणीला अर्पण केलेल्या ‘फकिरामध्ये, साठेंनी आपल्या समुदायाला पूर्ण भुखमरीपासून वाचवण्यासाठी ग्रामीण रूढिवादी प्रणाली आणि ब्रिटिश शासनाच्या विरुद्ध विद्रोह करणाऱ्या नायक फकिराला चित्रित केले.[१][१२] नायक आणि त्याच्या समुदायाला नंतर ब्रिटिश अधिकारी द्वारे अटक आणि छळ दिला जातो, आणि अखेरीस फकिराला फाशी देऊन ठार मारले जाते.[७] +मुंबई मधील शहरी पर्यावरणाने त्यांच्या लिखाणावर लक्षणीय प्रभाव टाकला. त्यांनी तो डायस्टोपियन परिवाराच्या रूपात दाखवला.. त्यांनी त्यांच्या "मुंबईची लावणी" आणि "मुंबईचा गिरणीकामगार" या दोन गाण्यांतून मुंबईला 'दुर्व्यवहारी, शोषणकारी, असमान और अन्यायपूर्ण' असे म्हटले आहे..[१०][१३] + +साठे हे उपेक्षित समाज आणि विशेषतः मांग जातीचे प्रतीक बनले आहेत. डॉ बाबासाहेब गोपले यांच्या मागणीनुसार महाराष्ट्र राज्यात साहित्यरत्न अण्णाभाऊ साठे आर्थिक विकास महामंडळ स्थापन करण्यात आले आहे +तसेच साहित्यरत्न अण्णाभाऊ साठे संशोधन व प्रशिक्षण संस्था स्थापन केली आहे diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9557.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9557.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5752beddf876cabe3f6eb1fa742b47d883a7b2ea --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9557.txt @@ -0,0 +1,39 @@ +संत तुकाराम हे इ.स.च्या सतराव्या शतकातील एक वारकरी संत - कवी होते. त्यांचा जन्म देहु या गावात वसंत पंचमीला-माघ शुद्ध पंचमीला झाला. पंढरपूरचा विठोबा हे तुकारामांचे आराध्यदैवत होते. तुकारामांना वारकरी 'जगद्‌गुरू' म्हणून ओळखतात. वारकरी संप्रदायातल्या प्रवचन व कीर्तनाच्या शेवटी - 'पुंडलीक वरदे हरी विठ्ठल, श्री ज्ञानदेव तुकाराम, पंढरीनाथ महाराज की जय, जगद्गुरू तुकाराम महाराज की जय' असा जयघोष करतात. जगद्गुरू तुकाराम लोककवी होते. 'जे का रंजले गांजले! त्यासी म्हणे जो आपुले तोचि साधू ओळखावा! देव तेथेची जाणावा!' अशा प्रकारचे अभंग संत तुकाराम महाराजांनी जनसामान्यांना सांगून ईश्वर भक्तीचा सुगम मार्ग दाखवला. वारकरी संप्रदायाची अखंड परंपरा त्यांनी निर्माण केली. सतराव्या शतकामध्ये सामाजिक प्रबोधनाचे मुहूर्तमेढ रोवणारे सुधारक संत म्हणून तुकाराम महाराजांचा उल्लेख केला जातो. तुकाराम महाराज वास्तववादी निर्भीड आणि वेळप्रसंगी समाजातील दांभिकपणावर रोखठोक शब्दांमध्ये प्रहार करणारे संत होते. महाराष्ट्राच्या भूमीमध्ये या काळात अनागोंदी निर्माण झालेली होती. अशा काळात संत तुकारामांनी आपल्या साहित्यातून व कीर्तनांतून समाजाला अचूक मार्गदर्शन करण्याचे कार्य केले. +तुकाराम महाराज हे साक्षात्कारी व निर्भीड संत कवी होते. वेदान्त तुकोबांच्या अभंगवाणीतून सामान्य जनांपर्यंत प्रवाहित झाला. ‘अभंग म्हटला की तो फक्त तुकारामाचाच' एवढी लोकप्रियता त्यांच्या अभंगांना मिळाली. संत तुकारामांची भावकविता म्हणजे अभंग, हे अभंग महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक परंपरेचे महान द्योतक आहेत. वारकरी, ईश्र्वरभक्त, साहित्यिक, अभ्यासक व सामान्य रसिक आजही त्यांच्या अभंगांचा अभ्यास करतात. त्यांचे अभंग खेड्यांतील अशिक्षित लोकांच्याही नित्य पाठांत आहेत. +भागवत धर्माचा कळस होण्याचे महद्‌भाग्य त्यांना लाभले. महाराष्ट्राच्या हृदयात अभंगरूपाने ते स्थिरावले आहेत. त्यांच्या अभंगांत परतत्त्वाचा स्पर्श आहे. मंत्रांचे पावित्र्य शब्दकळेत पाझरते. त्यांची प्रत्यक्षानुभूती त्यांच्या भावकाव्यात आहे. त्यांच्या काव्यातील गोडवा व भाषेची रसाळता अतुलनीय आहे. संत तुकाराम महाराजांनी आपल्या अभंगलेखनाबरोबरच गवळणीही रचल्या आहेत. +संत तुकारामांच्या अभंगाचा अनेकांनी अनेक अंगानी अभ्यास करून त्यांचे सौंदर्य उलगडण्याचा प्रयत्न केला आहे. महाराजांची गाथा ही अखंड ज्ञानाचा स्रोत म्हणून जनसामान्यांच्या मुखांमध्ये कायम आहे. गाथा बुडवली म्हणणाऱ्यांना जनसामान्यांच्या तोंडून मुखोद्गत अभंग ऐकून गाथा जिवंत असल्याचा प्रत्यक्ष अनुभव झाला. इंद्रायणी नदीच्या काठावर लाखोंचा जनसमुदाय गाथेतील अभंग म्हणू लागले यावेळी तुकाराम महाराजांना जाणीव झाली की आपले अभंग, आपली गाथा बुडालेली नाही. तर ती जनसामान्यांच्या मुखांमध्ये अखंड जिवंत आहे. आपल्या कार्याची ही खरी यथोचित पावती आहे. खऱ्या अर्थाने संत तुकाराम हे या काळातील लोक संत होते. बहुजन समाजाला जागृत करून देवधर्म यासंबंधी मते लोकांना पटवून देण्यामध्ये ते यशस्वी ठरले. देव धर्मातील अनागोंदी त्याचप्रमाणे भोळ्या समजुती प्रयत्नपूर्वक नष्ट करण्याचा त्यांनी प्रयत्न केला. समाजमनावरील अंधश्रद्धेचा पगडा दूर करून लोकांना नवा धर्म, नवी भाषा देण्याचं काम संत तुकारामांनी केले. संत तुकारामांचे धर्मक्रांतीचे समाज प्रबोधन आजही समाजाला मार्गदर्शक ठरलेले आहे. त्यांचे अभंग मानवी जीवनाला उपकारक ठरले आहेत लौकिक अर्थाने संत तुकाराम हे आठव्या पिढीतील नायक होते. ज्ञानदेवांनी रचलेल्या भक्ती चळवळीला खऱ्या अर्थाने कळसास नेण्याचे काम हे संत तुकारामांनी केलेले आहे. +तुकारामांच्या जन्मवर्षाबद्दल इतिहासकारांमध्ये मतभेद आहेत, त्यातली चार संभाव्य वर्षे इ.स. १५६८, इ.स. १५७७, इ.स. १६०८ आणि इ.स. १५९८ ही आहेत. इ.स. १६५० मध्ये हजर असलेल्या तमाम जनतेच्या समक्ष त्यांचा देव, विठ्ठल त्यांना सदेह वैकुंठी घेऊन गेले असे मानले जाते. पण याबद्दल पुरोगामी आणि अतिसुशिक्षित लोकांना साशंकता आहे. +तुकाराम महाराज वाणी समाजाचे; त्यांचे घराणे मोरे आणि आडनाव अंबिले आहे. त्यांच्या घराण्यातील विश्वंभरबुवा हे मूळ पुरुष महान विठ्ठलभक्त होते. त्यांच्या घरात पंढरीची वारी करण्याची परंपरा होती. तुकारामांचे वडील बोल्होबा व आई कनकाई होत. त्यांना सावजी हा मोठा भाऊ व कान्होबा धाकटा भाऊ होता. मोठा भाऊ सावजी विरक्त वृत्तीचा होता. घराची संपूर्ण जबाबदारी तुकोबांवरच होती. पुण्याचे आप्पाजी गुळवे यांची कन्या जिजाई (आवली) हिच्याशी त्यांचा द्वितीय विवाह झाला होता. +तुकोबांना त्यांच्या प्रापंचिक जीवनात विपत्तींचे तडाखे सहन करावे लागले. अनेक प्रापंचिक दुःखे भोगावी लागली. ते १७-१८ वर्षांचे असताना त्यांचे आई-वडील मरण पावले, मोठा भाऊ विरक्तीमुळे तीर्थाटनाला निघून गेला. भयंकर दुष्काळाचा त्यांना सामना करावा लागला. संतू नावाचा त्यांचा मोठा मुलगा दुष्काळातच गेला, गुरे ढोरेही गेली, महाजनकी बुडाली. मन उदास झाले, संसारात विरक्ती आली. या परिस्थितीत त्यांनी श्रीविठ्ठलावरची आपली परमभक्ती कायम ठेवत देहू गावाजवळील भंडारा डोंगरावर उपासना चालू केली. चिरंतनाचा, शाश्वताचा शोध घेत असताना त्यांना साक्षात्कार झाला. तेथेच परब्रह्मस्वरूप ‘श्रीविठ्ठल’ त्यांना भेटला असे मानले जाते. +तुकारामांचा सावकारीचा परंपरागत व्यवसाय होता. परंतु एकदा दुष्काळ पडला असता त्यांनी सर्व कुळांना त्यांच्या सावकारीच्या पाशातून मुक्त केले. जमिनीची गहाणवटीची कागदपत्रे इंद्रायणी नदीत टाकून दिली. पुढे प्रवचने-कीर्तने करताना तुकारामांना अभंगांची रचना स्फुरू लागली. +सुदुंबरे गावातील त्यांचा बालपणीचा मित्र संताजी जगनाडे यांनी तुकारामांचे अभंग कागदावर उतरवून घेण्याचे काम केले. +देहू गावातीला मंबाजी नामक बुवाने तुकारामांना खूप त्रास दिला. परंतु तुकारामांच्या पत्नी आवलीने मंबाजींना बदडण्याचा प्रयत्न केल्यावर मंबाजी पळून गेला. पण नंतर तुकारामांचा आध्यात्मिक अधिकार ओळखून त्यानेही त्यांचे शिष्यत्व पत्करले. +पुण्याजवळील वाघोली गावातील रामेश्वर भट यांनी तुकारामांना संस्कृत भाषेतील वेदांचा अर्थ प्राकृत भाषेत सांगितल्यावरून त्यांना त्यांच्या अभंगांच्या गाथा इंद्रायणी नदीत बुडवून टाकण्याची शिक्षा दिली. +फाल्गुन वद्य द्वितीयेला तुकारामांचे सदेह वैकुंठ-गमन झाले, असे मानले जाते. हा दिवस 'तुकाराम बीज' म्हणून ओळखला जातो. तुकाराम महाराज हे संसारी असून सुद्धा त्यांनी आयुष्य परमार्थाकडे वळवले. सर्व समाज श्रीमंत असावा अशी त्यांची धारणा होती. गरिबांविषयी त्यांना कळवळा होता. त्यांचे अंतकरण महासागरासारखे होते माणुसकीची त्यांना जाणीव होती. ते व्यापारी होते. त्यांनी स्वतःच्या वाट्याला जे आले ते त्यांनी लोकांना दिले. कर्जदारांची कर्ज माफ करणारा हा जगातील पहिला संत होय. जगामध्ये समता नांदावी अशी त्यांची मनोभूमिका होती. संसारातील विरक्तीचा ते महामेरू होते. महात्मा गौतम बुद्धाने जसे राजऐश्वर्याचा त्याग केला. तसा संत तुकाराम यांनी संसारातील सुखदुःखाचा त्याग केला. जगाचा संसार सुरळीत चालविण्यासाठी त्यांनी अभंगांद्वारे मानवाला व एकूणच तत्कालीन समाजाला मार्गदर्शन केले. त्यांचे मार्गदर्शन समाजाच्या दृष्टीने मौलिक ठरले. +समाजातील काही विकृत विकारांच्या लोकांनी संत तुकारामांना वेडा ठरविण्याचा प्रयत्न केला. अनेक कट कारस्थाने रचली, त्यांतून तुकाराम सहीसलामत सुटले. +संत तुकारामांना चार मुले होती. कन्या भागीरथी व काशी तर मुलगे नारायण आणि महादेव. यापैकी दोन आजाराने मरण पावले. पहिली बायको गेल्यानंतर त्यांनी पुण्यातील आप्पाजी गुळवे यांची कन्या नवलाई ऊर्फ जिजाऊ हिच्याबरोबर त्यांनी दुसरा विवाह केला. ती स्वभावाने खाष्ट होती परंतु सती सावित्रीसारखी पतिव्रता होती. संत तुकारामांचा संसार तिने नीट सांभाळला, त्यांची विरक्ती सांभाळली. संत तुकाराम महाराज भंडारा डोंगरावर आत्मचिंतनासाठी तेरा दिवस बसले. ईश्वराची करुणा भाकत चिंतन केले, त्यावेळी त्यांची सर्व देखभाल जिजाऊने केली. संत तुकारामांनी स्वतःचा संसार सुखाचा करण्यापेक्षा जगाच्या कल्याणासाठी कीर्तनातून अभंगवाणी रचली, लौकिकार्थाने मायाजालात गुंतले नाहीत. देहूला संत तुकाराम महाराज जेथून वैकुंठाला गेले, त्या स्थानावर नांदुरकीचे एक झाड आहे. तुकाराम बिजेला बरोबर दुपारी १२:०२ वाजता तुकाराम वैकुंठाला गेले, त्या वेळी हा नांदुरकीचा वृक्ष प्रत्यक्ष हलतो, असे सांगितले जाते. संत तुकाराम महाराज हे देहू या गावी जन्मले. संत तुकाराम महाराजांना "जगदगुरू" असे संबोधले जाते. जगदगुरू तुकाराम महाराज हे सदैव "हरिनामात" गढलेले असायचे. होळी नंतर लगेच दुसऱ्या दिवशी "तुकाराम बीज" हा दिवस येतो. याच दिवशी जगदगुरू तुकाराम महाराज हे नांदुरकी वृक्षाच्या छायेखाली ध्यानस्त बसून सदेह वैकुंठधामाला गेले. वैकुंठधाम म्हणजे साक्षात "श्री हरि भगवान विष्णू" यांचे धाम. जगदगुरू तुकाराम महाराज यांच्या नावातच "राम" आहे. छत्रपती शिवाजी महाराज यांच्यासारख्या एक युगप्रर्वतक महापुरुषाने तुकाराम महाराज यांचे आशीर्वाद घेऊन आपल्या कार्याला सुरुवात केली होती. यामुळे तुकाराम महाराजांना "जगदगुरू" असे संबोधले जाते. +संत बहिणाबाई शिवुर ता.वैजापूर ही तुकारामांची शिष्या. तुकारामांनी तिला स्वप्नात गुरुपदेश दिला होता. तुकाराममहाराजांनीं वैकुंठगमन केल्यावर बहिणाबाईची निष्ठा पाहून तिला साक्षात दर्शन दिले होते, असे म्हणतात. तुकारामांनी बहिणाबाईला बौद्धांच्या ’वज्रसूची’ या बंडखोर ग्रंथाचे मराठी भाषांतर करायला सांगितले होते.[ संदर्भ हवा ] +संत तुकाराम गाथा म्हणजे हिंदूची गीता आहे. महाराष्ट्राच्या पावन भूमीत गेली चारशे वर्ष मुक्तीची ज्ञानगंगा या गाथेच्या रूपाने वाहत आहे. ज्ञानोबा, तुकाराम म्हणजे महाराष्ट्राची संस्कृतिक विद्यापीठे आहेत. त्यांचे साहित्य म्हणजे आध्यात्मिक ज्ञानाचा आधारवड आहे. अभंग आणि ओवी हे तळागाळातील समाजात ठाण मांडून बसलेले आहेत. महाराष्ट्राच्या संस्कृतीचे जीवनाची बाग बहरली. ती ज्ञानोबा-तुकारामांच्या या अभंगाची भाषा सरळ आणि सोपी आहे. मुखामध्ये रुळणाऱ्या, कानामध्ये गुंज घालणारे शब्द आहेत. +महाराष्ट्रातील देवगिरीच्या यादवांचा अस्त झाल्यानंतर महाराष्ट्रात सर्वत्र अंदाधुंदीचा कारभार सुरू झाला. बहुजन समाजाचे आर्थिक, धार्मिक शोषण सुरू झाले. गुलामगिरीचे जू हिंदूंच्या मानेवर लटकत होते. धर्मसत्ता प्रबळ झालेली होती. हिंदू धर्माला कर्मकांडाची जळमटे चिकटलेली होती. परकीय सत्ता बळकट झाली होती. समाजातील सत्त्व आणि स्वाभिमान हरवलेला होता. आदिलशाही, निजामशाही, मुघलशाहीचा विळखा समाजावर घट्ट झाला होता. महाराष्ट्रातील मराठा सरदार वतनांसाठी आपसांमध्ये लढत होते. स्वकीय कोण आणि परकीय कोण याची ओळख उरलेली नव्हती. हिंदू धर्मातील सनातनी लोकांनी चातुर्वर्ण्याची चौकट बळकट केली होती. त्यामुळे समाजात एकता अस्तित्वात नव्हती. अशा या काळामध्ये एक दिव्य ज्योत उदयाला आली. ती म्हणजे धर्म क्रांतीचा पहिला संत - ज्ञानेश्वर - या काळामध्ये पुढे आले. मराठी भाषेतील आध्यात्मिक क्रांतीची पहिली ज्ञान-ज्योत त्यांनी प्रज्वलित केली. तत्कालीन सनातनी धर्म-मार्तंडांनी ज्ञानेश्वरांचा अतोनात छळ केला. परंतु ज्ञानेश्वरांनी धर्मशास्त्रानुसार त्यांना सडेतोड उत्तर दिली. सात शतकांहून अधिक वर्षे ही ज्ञानज्योत तेवत राहिली यातच तिचे थोरपण आहे. +ज्ञानेश्वरानंतर जनार्दन स्वामी, एकनाथ महाराज, नामदेव आणि त्यानंतर संत तुकाराम यांनी भागवत धर्माची पताका सर्वत्र फडकवली. भागवत धर्माचा कळस म्हणजे संत तुकाराम,त्यांनी बहुजन समाजामध्ये पसरलेली धर्म कर्मकांडाची जळमटे आपल्या कीर्तनातून पुसून टाकली. अभंगवाणी महाराष्ट्राच्या दऱ्याखोऱ्यांमध्ये वसली. अभंगवाणीतून सत्यधर्माची शिकवण जगाला संत तुकाराम यांनी दिली. सामाजिक परिवर्तनाची वादळ सर्वत्र पसरले. या वादळाला थोपविण्यासाठी सनातनी धर्ममार्तंडांनी कल्लोळ केला, कटकारस्थाने रचली अशा अनेक संकटातून नव्हे तर अग्निदिव्यातून जात असताना अभंग सतत गर्जत राहिला. जाती-धर्माची उतरंड त्यांनी मोडून काढली. गुलामगिरीची चौकट मोडली. बहुजन समाजामध्ये स्वाभिमान निर्माण केला. +संत तुकाराम हे अभंग वाणी कीर्तनाच्या माध्यमातून राष्ट्र धर्माची शिकवण देणारे या काळातील महत्त्वाचे संत ठरले. संत तुकाराम यांनी बहुजन समाजाला जागृत करून देव आणि धर्म यासंबंधी ठोस मते पटवून देण्याचा प्रयत्न केला. देवभोळेपणा धर्मातील चुकीच्या समजुती त्यांनी प्रयत्नपूर्वक दूर सारण्याचा प्रयत्न केला. तत्कालीन धर्ममार्तंडांनी त्यांना खूप विरोध केला. नंतर ते विरोधक नमले. संत तुकारामांचे धर्मक्रांतीचे समाज प्रबोधन आजही मार्गदर्शनपर ठरलेले आहे. त्यांची वंशावळ पाहिली तर त्यांच्या घराण्यात वारकरी संप्रदायाची परंपरा अखंड दिसते.त्यांच्या घराण्यातील मूळ पुरुष विश्वंभर त्यांची पत्नी रमाबाई हरी आणि मुकुंद अशी त्यांची दोन मुले ही दोन मुले लढाईत मारली गेली. तत्कालीन रूढीप्रमाणे मुकुंदाची पत्नी सती गेली. हरीची पत्नी गरोदर असल्याने सती गेली नाही. हरीला विठोबा नावाचा मुलगा झाला. विठोबाचा दाजी व दाजीचा शंकर, शंकरचा कान्होबा, कान्होबाचा बोल्होबा आणि बोल्होबाचा संत तुकाराम असा हा वंश आहे. संत तुकारामांचे उपनाव मोरे असे होते. वंशपरंपरेने घरी वाण्याच्या दुकानाचा व्यवसाय होता. सावकारी होती. पुण्यापासून पंधरा ते वीस किलोमीटर अंतरावर इंद्रायणी नदीकाठी देहू गाव वसले आहे. संत तुकाराम यांचे मूळ पुरुष विश्वंभर यांनी गावांमध्ये विठोबाचे देऊळ बांधलेले होते. घराण्यात वारकरी संप्रदाय अखंड चालत आलेला होता. असा उल्लेख महिपतीकृत संत तुकाराम चरित्रात सापडतो. संत तुकाराम यांच्या घराण्यात आठ पिढ्या सावकारी होती, ते महाजन होते. घरात श्रीमंती नांदत होती. कोणत्याही गोष्टीची कमी नव्हती घरी नोकर-चाकर यांची मांदियाळी होती, असे असूनसुद्धा संत तुकाराम या गोष्टींपासून विरक्तच राहिले. संसार असूनसुद्धा त्यांनी आयुष्य परमार्थासाठी वाहिले. +तुकारामांचे ’तुकारामबाबांचे चरित्र’ नावाचे मराठीतले पहिले चरित्र कृष्णाजी अर्जुन केळुसकर यांनी इ.स. १८९६ साली लिहिले. ’आध्यात्मिक ज्ञान रत्‍नावली’ नावाच्या मासिकात हे चरित्र क्रमश: प्रसिद्ध झाले होते. न्यायमूर्ती रानडे यांनी या चरित्राचे कौतुक केले होते. दक्षिणा प्राईज कमिटीने या पुस्तकाला पहिले बक्षीस दिले होते. चमत्कारांवर भर न देता संत तुकारामांचे थोरपण या पुस्तकात सांगितले आहे. २०१५ साली औरंगाबादच्या साकेत प्रकाशनाने या पुस्तकाची ’संत तुकाराम’ या नावाची नवी आवृत्ती काढली आहे. अन्य पुस्तके - +विसाव्या शतकाच्या शेवटच्या दशकात हॉलंडमध्ये वास्तव्य असलेल्या चित्रकार, शिल्पकार व कवी भास्कर हांडे यांनी तुकारामाच्या गाथेतील अभंगावरून स्फुरलेल्या चित्रांची शिल्पांची व मुद्रा चित्रांची मालिका तयार केली. तिला 'तुझे रूप माझे देणे' असे नाव दिले आहे. त्या चित्रांची कायमस्वरूपी मांडणी वैश्विक कला पर्यावरण औंध (पुणे) येथे केली आहे. लोकांसाठी हे कलादालन उघडे आहे. गाथेतील अभंगांवर चित्र काढण्याचा हा पहिलाच प्रयोग होता. +संत तुकाराम महाराज यांच्याशी संबंधित निवडक पीएच. डी  प्रबंध यादी[३] +१. संत तुकाराम आणि महात्मा बसवेश्वर यांच्या भक्तीकाव्याचा तुलनात्मक अभ्यास +२. श्री संत तुकाराम व्यक्तित्व व कवित्व +३ संत तुकाराम : व्यक्ती आणि वाण्ग्मय +४ संत तुकाराम महाराजांच्या अभंगातील लोकजीवन संदर्भ आणि चिंतन : एक अभ्यास +५ संत तुकाराम महाराजांच्या अभंगातील अनौपचारिक मूल्यशिक्षणाचा अभ्यास +६ संत तुकाराम महाराज आणि त्यांची विठ्ठलभक्ती +७. संत तुकाराम आणि संत रामदास यांच्या साहित्यातील मुल्यविचारांचाअभ्यास +८. संत ज्ञानेश्वर, संत तुकाराम व संत रामदास यांच्यासाहित्यात प्रतिबिंबित झालेले चित्तवृतीनिरोधाचे मार्ग +९. संत एकनाथ व संत तुकाराम यांचा अनुबंध : एक अभ्यास +१०. संत तुकाराम महाराजांचे तत्त्वज्ञान एक चिकित्सक अभ्यास +११. संत तुकारामांच्या गाथेवरील स्वातंत्र्योत्तर  समीक्षेचा अभ्यास +१२. संत तुकाराम गाथा – लोकतत्त्वीय अभ्यास +१३. मराठी साहित्यात प्रतिबिंबित झालेले संत तुकारामांचे व्यक्तिमत्त्व +१४. संत साहित्यातील कल्याणाच्या अर्थशास्त्राचा एक तौलनिक अभ्यास : विशेष संदर्भ – संत तुकाराम ,ज्ञानेश्वर, एकनाथ व नामदेव +१५. संत तुकारामांची गौळण रचना : स्वरूप आणि चिकित्सा + + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9567.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9567.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1ccb2a81e124dbc8f8e5cd820ae977aea4d0b681 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9567.txt @@ -0,0 +1,29 @@ +तुकुमान (स्पॅनिश: Provincia de Tucumán) हा आर्जेन्टिना देशाचा एक प्रांत आहे. तुकुमान प्रांत देशामध्ये आकाराने सर्वात लहान असून येथील लोकसंख्या घनता सर्वाधिक आहे. हा प्रांत आर्जेन्टिनाच्या उत्तर भागात वसला आहे. + + + +एंत्रे रियोस · +कातामार्का · +कोरियेन्तेस · +कोर्दोबा · +चाको · +चुबुत · +जुजुय · +तिएरा देल फ्वेगो · +तुकुमान · +नेउकेन · +फोर्मोसा · +बुएनोस आइरेस · +मिस्योनेस · +मेन्दोसा · +रियो नेग्रो · +ला पांपा · +ला रियोहा · +सांता क्रुझ · +सांता फे · +सांतियागो देल एस्तेरो · +सान लुईस · +सान हुआन प्रांत · +साल्ता + +बुएनोस आइरेस शहर (Ciudad Autónoma de Buenos Aires) diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9571.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9571.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0341a78cab713f768179d7c3113985bf671b0b43 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9571.txt @@ -0,0 +1,8 @@ + +कविता कृष्णमूर्ति +सुदेश भोसले +बेला सुलाखे +महादेव दळवी + +तुक्या तुकविला नाग्या नाचविला हा २००९ मधे बनवला गेलेला मराठी चित्रपट आहे. चित्रपटात मकरंद अनासपुरे आणि पुष्कर जोग प्रमुख भूमिकेत आहे. [१] +तुकाराम भोसले (मकरंद अनासपुरे) हा एक भ्रष्ट हवालदार असतो ज्याची त्याचा ईमानदार भाच्या नागनाथ (पुष्कर जोग)ला नफ़रत असते. याला कंटाळुन तुकाराम एका बाबाला काही उपाय कर्न्याची विनन्ती करतो जो त्यांचा आत्म्याची अदला-बदल करतो. पुढची गोष्ट ह्यांच्या कारनाम्याच्या हरकती सांगते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9609.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9609.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d2e73104bb070b15c81f7996fb9f1cd78716e8af --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9609.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +तुतवार, टीलवा,लहान टिलवा, टिंबूल, टीवला किंवा टिंबा (इंग्लिश:common sandpiper) हा एक पक्षी आहे. +आकाराने अंदाजे लाव्याएवडा. वरून राखट तपकिरी. खालून पांढरा व छातीवर धूसर पिंकट. मानेच्या पुढच्या बाजूला विरळ गडद काड्या. उडताना पंखावर पांढरी पट्टी. शेपटीच्या दोन्ही काठाची पिसे पांढरी दिसतात. नर व मादी दिसायला सारखे असतात. +भारत, श्रीलंका, नारकोदाम आणि निकोबार बेटांत हिवाळी पाहुणे +तळी, समुद्रकिनारे आणि मुख्यतः चिखलाणी प्रदेशात आढळून येतात. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9627.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9627.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..dc64ea18a79f6a2d694efe015e5f4d08cca11707 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9627.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +तुपशेळगाव हे भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील नांदेड जिल्ह्यातील देगलूर तालुक्यातील एक गाव आहे. +नैऋत्य मान्सूनमुळे पडणाऱ्या पावसाळ्याचा ऋतू वगळता येथील हवामान सर्वसाधारणपणे कोरडेच असते. येथे वर्षात चार ऋतू असतात. हिवाळा हा नोव्हेंबर ते फेब्रुवारी अखेरपर्यंत असतो. त्यानंतर येणारा उन्हाळा मात्र जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत खेचला जातो. नैऋत्य मान्सूनचा पाऊस त्याच्या पाठोपाठ येतो आणि ऑक्टोबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत टिकतो. शेष ऑक्टोबर आणि नोव्हेंबरचा पूर्वार्ध हा मान्सूनोत्तर गरमीचा काळ असतो. सरासरी वार्षिक पर्जन्यमान ९८५ मि.मी.आहे. नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून पडणाऱ्या पावसाचे प्रमाण एकूण वार्षिक पर्जन्याच्या ८० टक्के आहे. जुलै आणि ऑगस्ट हे वर्षातील सर्वाधिक पर्जन्याचे महिने आहेत. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9643.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9643.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..298b434e0efca9c7237facb2a8956564c1d72dc7 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9643.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +तुम हसीन मैं जवॉं हा एक हिंदी भाषा भाषेतील चित्रपट आहे. या मध्ये धर्मेंद्र यांनी काम केले होते. + + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9646.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9646.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..040aec335d7e89f29be7c248c0843f6169ff7460 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9646.txt @@ -0,0 +1 @@ +तुमकुर ग्रामीण विधानसभा मतदारसंघ कर्नाटक विधानसभेचा मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ तुमकूर लोकसभा मतदारसंघात असून तुमकूर जिल्ह्यात मोडतो. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9654.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9654.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d88edf4648779cc980ab3d652723cb971f826fdb --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9654.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +हा लेख तुमकूर जिल्ह्याविषयी आहे. तुमकूर शहराच्या माहितीसाठी येथे टिचकी द्या. +तुमकूर हा भारताच्या कर्नाटक राज्यातील जिल्हा आहे. +हा जिल्हा बंगळूर प्रशासकीय विभागात मोडतो. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9687.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9687.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..520edb50857b453db50917df26f9cef53fbcc4e0 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9687.txt @@ -0,0 +1,2 @@ + तुरमाळे हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील मध्य कोकणातील रायगड जिल्ह्यातील पनवेल तालुक्यातील एक गाव आहे. +पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9703.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9703.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c57c8faa8ce5f692a8e57baddbb6b56134cdf2cf --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9703.txt @@ -0,0 +1 @@ +तुरुवेकेरे विधानसभा मतदारसंघ कर्नाटक विधानसभेचा मतदारसंघ आहे. हा मतदारसंघ तुमकुर लोकसभा मतदारसंघात असून तुमकुर जिल्ह्यात मोडतो. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9710.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9710.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..113a976a9d1447ec9256f7018668c84dd9698b3f --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9710.txt @@ -0,0 +1 @@ +टर्क्स आणि कैकोस बेटांचा क्रिकेट संघ हा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये टर्क्स आणि कैकोस बेटांच्या ब्रिटिश परदेशातील प्रदेशाचे प्रतिनिधित्व करणारा संघ आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9720.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9720.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6ab4b82daa4c7fd2f716377b2d7bbb0f9dc04d8b --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9720.txt @@ -0,0 +1 @@ +तुर्कमेनिस्तानचा ध्वज १९ फेब्रुवारी १९९२ या दिवशी स्वीकारला गेला. परंतु तेंव्हा या ध्वजाचा आकार १:२ असा होता. दि. २४ जानेवारी २००१ रोजी ध्वजाचा आकार २:३ करण्यात आला. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9734.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9734.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..20efc783e22e32610df548e5215d04aa3a5d5807 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9734.txt @@ -0,0 +1,16 @@ + +{{{लोकसंख्या_गणना_वर्ष}}} + +किंवा टर्की हा मध्यपूर्वेतील एक मोठा देश आहे. हा देश दोन खंडामध्ये (युरोप व आशिया) विस्तारित आहे. अंकारा ही तुर्कस्तानची राजधानी आहे तर इस्तंबूल हे त्या देशातील सर्वात मोठे शहर आहे. +तुर्कस्तानचे नाव, तुर्की भाषेमध्ये Türkiye (तुर्किए) यावचे दोन अर्थ होऊ शकतात: १. 'तुर्क' याचा अर्थ जुन्या तुर्की भाषेमधे शक्तिशाली असा होतो. २. तुर्कस्तानच्या नावाची फोड तुर्कि-एन आहे. त्याचा अर्थ : तुर्की म्हणजे तुर्की लोक, एन म्हणजे त्यांच्या मालकीचे आहे असा होतो. यावरून तुर्कस्तानला हे नाव पडले असावे. +तुर्कस्तान नैर्ऋत्य आशियातील अनातोलियाच्या द्वीपकल्पावर पसरलेला आहे. या देशाचा थोडासा भाग आग्नेय युरोपमध्येही आहे. +तुर्कस्तानच्या वायव्येस बल्गेरिया, पश्चिमेस ग्रीस, ईशान्येस जॉर्जिया, आर्मेनिया व अझरबैजान तर पूर्वेस इराण आणि आग्नेयेस इराक व सीरिया हे देश आहेत. तुर्कस्तानच्या दक्षिणेस भूमध्य समुद्र, पश्चिमेस एजियन समुद्र व उत्तरेस काळा समुद्र आहे. मार्मराचा समुद्र तुर्कस्तानच्या आशियाई व युरोपीय भागांच्या मध्ये आहे. +तुर्कस्तानमध्ये ८१ प्रांत आहेत. प्रत्येक प्रांत अनेक जिल्ह्यांमध्ये विभागलेला आहे. तुर्कस्तानमध्ये असे एकूण ९२३ जिल्हे आहेत. +या ८१ प्रांतांची ७ विभागात विभागणी केलेली आहे परंतु हे विभाग फक्त जनगणनेच्या सोयीसाठी केलेले आहेत. +२००८ च्या गणनेनुसार तुर्कस्तानची वस्ती ७ कोटी १५ लाख इतकी होती. याचा वृद्धीदर वार्षिक १.३१% इतका आहे. येथील लोकसंख्या घनता ९२ व्यक्ती प्रती किमी२ आहे. ७०.५% तुर्कस्तानी शहरांतून राहतात. तुर्कस्तानचे ६६.५% नागरिक १५-६४ वर्षे वयोगटात मोडतात तर २६.४% व्यक्ती ०-१४ वर्षे वयोगटात आहेत. ७.१% व्यक्ती ६५ किंवा अधिक वयाच्या आहेत.[२][३] + +गेल्या काही वर्षात तुर्कस्तान पर्यटनासाठी प्रसिद्ध होत आहे. देशाला लाभलेला प्राचीन इतिहास व त्याच्याशी निगडित ऐतिहासिक स्थळे या देशात आहेत. इस्तंबूल शहराला सर्वात जास्त पर्यटक भेट देतात. प्राचीन ग्रीक-रोमन, सुरुवातीचे ख्रिस्ती समाज, बायझंटाईन ख्रिस्ती, ऑटोमन इस्लामी व आधुनिक कमाल अतातुर्क यांचा नवा आधुनिक तुर्की यांची सरमिसळ झालेली संस्कृती येथे पहावयास मिळते. तसेच अत्यंत वैविध्यपूर्ण भौगोलिक परिस्थितीमुळे अनेक भौगोलिक प्रेक्षणीय स्थळेही या देशात आहेत. वैविध्यपूर्ण भूमध्यसमुद्रीय हवामानामुळे युरोपातील असंख्य पर्यटकांना तुर्कस्तानचे आकर्षण असते. +इस्तंबूल हे सर्वाधिक पर्यटकांचे भेट देण्याचे शहर आहे. इस्तंबूल शहर हे प्राचीन कॉन्स्टॅंटिनोपल या नावाने ओळखले जाई व या शहराला दोन हजार वर्षांपेक्षा जास्ती इतिहास लाभलेला आहे. हे शहर १००० वर्षे बायझंटाईन साम्राज्याची राजधानी व नंतर ऑटोमन साम्राज्याची राजधानी होते. त्यामुळे बायझंटाईन व इस्लामी स्थापत्याची सरमिसळ येथे दिसून येते. अय्यासोफिया, निळी मशीद, शाही बाझार व टोपकापीचा राजवाडा ही येथील प्रमुख आकर्षणे आहेत. + तुर्कस्तानचा पश्चिम किनारा हा प्राचीन काळी प्रामुख्याने ग्रीक अधिपत्याखाली होता. त्यामुळे अनेक प्राचीन ग्रीक शहरे या किनाऱ्यालगत आहेत. ट्रॉयच्या लढाईमुळे इतिहासात अजरामर झालेल्या ट्रॉय शहराच्या खाणाखुणा आजही दिसतात. पुरातत्त्व खात्याने शोधलेली अनेक शहरे आज पर्यटकांचे प्रमुख आकर्षण बनली आहेत. कुसादासी शहराजवळील प्राचीन इफेसूस हे प्राचीन शहर हे सर्वात मोठे आकर्षण आहे. प्राचीन जगतातील एक आश्चर्य आर्टेमिसच्या देवळाचे भग्नावशेष या शहराजवळ पहायला मिळतात. इफेसूसचे प्राचीन शहर हे सेल्सुजच्या ग्रंथालयासाठी व प्रचंड मोठ्या ग्रीक थिएटरसाठी तसेच येशू ख्रिस्ताच्या आईच्या उत्तर आयुष्यातील निवासस्थानासाठी प्रसिद्ध आहे. तुर्कस्तानच्या पश्चिम किनाऱ्यावरील इतर प्रसिद्ध स्थळांमध्ये पेरॉगमन, डिडिमा, अंतल्या इत्यादी प्रसिद्ध स्थळे आहेत. +अंकारा ही देशाची राजधानी पर्यटनाच्या दृष्टीने फारशी प्रसिद्ध नाही, परंतु मध्य व पूर्व तुर्कस्तानमधील स्थळांकडे जाण्यास येथूनच जावे लागते. त्यामुळे पर्यटक येथे भेट देतात. कमाल अतातुर्क यांनी एका छोट्या शहराला राजधानी बनवून त्याचे महत्त्व वाढवले. +अझरबैजान१  · आइसलँड  · आर्मेनिया२  · आयर्लंड  · आल्बेनिया  · इटली  · एस्टोनिया  · आंदोरा४  · ऑस्ट्रिया  · कझाकस्तान१  · क्रो‌एशिया  · ग्रीस  · चेक प्रजासत्ताक  · जर्मनी  · जॉर्जिया१  · डेन्मार्क  · तुर्कस्तान१  · नेदरलँड्स  · नॉर्वे३  · पोर्तुगाल  · पोलंड  · फ्रान्स  · फिनलंड  · बल्गेरिया  · बेल्जियम  · बेलारूस  · बॉस्निया आणि हर्झगोव्हिना  · माल्टा  · मोनॅको४  · मोल्दोव्हा  · मॅसिडोनिया  · माँटेनिग्रो · युक्रेन  · युनायटेड किंग्डम  · रशिया१  · रोमेनिया  · लक्झेंबर्ग  · लात्व्हिया  · लिश्टनस्टाइन४  · लिथुएनिया  · व्हॅटिकन सिटी  · स्पेन  · सर्बिया  · स्वित्झर्लंड  · स्वीडन  · सान मारिनो  · सायप्रस२  · स्लोव्हाकिया  · स्लोव्हेनिया  · हंगेरी diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9743.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9743.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ac113d4f21ad9fb5c6200b0ca6dd2bd8d77f3bac --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9743.txt @@ -0,0 +1 @@ +तुर्कीचा राष्ट्रीय क्रिकेट संघ हा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये तुर्कीचे प्रतिनिधित्व करणारा संघ आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9746.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9746.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6893620ba5ccff8dd96ae1cfe53f30513ff2becf --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9746.txt @@ -0,0 +1,8 @@ +तुर्तुक हे भारताच्या लडाख केंद्रशासित प्रदेशातील एक हिमालयात वसलेले गाव एकआहे. भारत-पाकिस्तान नियंत्रण रेषेजवळ भारताच्या सर्वात उत्तरेकडील गावांमध्ये याचा समावेश होतो. तुर्तुक हे लेह जिल्ह्यातील नुब्रा तालुक्यात श्योक नदीच्या डाव्या तीरावर आहे. भौगोलिक तसेच सांस्कृतिक दृष्ट्या हे गाव बाल्टिस्तान प्रदेशात येते. तुर्तुक आणि आसपासची पाच गावे वगळता आजचा बहुतेक बाल्टीस्थान  प्रांत पाकिस्तानच्या अवैध अधिपत्या खाली येतो. १९७१ च्या बांग्लादेश स्वातंत्र्यसंग्रामा मध्ये भारतीय सैन्याच्या दुर्दम्य पराक्रमाने भारताने ही गावे आपल्या नियंत्रणात आणली . ही गावे बाल्टी लोकांची वस्ती असलेला भारतातील एकमेव प्रदेश आहे. तुर्तुक फळांसाठी विशेषतः जर्दाळूसाठी ओळखले जाते. +१९७१ च्या युद्धापर्यंत तुर्तुक पाकिस्तानच्या ताब्यात होते, [१] त्यानंतर भारतीय सैन्याने गाव ताब्यात घेतले. [२] [३] हे सियाचीन ग्लेशियरच्या प्रवेशद्वारांपैकी एक आहे. [४] [५]साचा:OSM Location map +तुर्तुक बाल्टिस्तानच्या प्रदेशात आहे, हा प्रदेश जवळजवळ पूर्णपणे पाकिस्तानच्या ताब्यात आहे. तुर्तुक हे बाल्टी लोकसंख्येच्या पाच गावांपैकी एक आहे , इतर चार बोगडांग, त्याक्षी, चालुंखा आणि धोथांग आहेत. [६] हे या गावांपैकी सर्वात मोठे आहे आणि श्योक व्हॅलीच्या दक्षिणेकडील चोरबाट विभागाची ऐतिहासिक राजधानी होती. बोगडांग हे 1948 पासून भारत प्रशासित लडाखचा भाग होते, तर इतर चार गावे 1971 च्या युद्धात भारतीय सैन्याने ताब्यात घेतली . + + + + + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9761.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9761.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..aeb7bf94b854bbce322b5eb57df46a7521ac3a6c --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9761.txt @@ -0,0 +1 @@ +तुळशी तलाव मुंबई शहराला पाणीपुरवठा करणारा एक प्रमुख तलाव आहे.[१] मुंबईला यातून तसेच पवई तलाव आणि विहार तलावांतून पाणी पुरवठा होतो. हे तिन्ही तलाव साळशेत बेटावर आहेत.[२] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_977.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_977.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..00933031436fd3b9d676c8fc01dd54649e6bc111 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_977.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचा जन्मदिवस - १४ एप्रिल हा इ.स. २०१७ पासून पुढे ज्ञान दिवस म्हणून महाराष्ट्र राज्यात साजरा करण्याचा निर्णय महाराष्ट्र शासनाच्या सामाजिक न्याय व विशेष साहाय्य विभागाने घेतला आहे.[१][२][३][४][५] +गेल्या अनेक दशकांपासून आंबेडकरवादी लोक आंबेडकर जयंतीला ‘ज्ञान दिवस’ म्हणून साजरा करीत होते. महाराष्ट्र सरकारने सुद्धा आंबेडकर जयंतीला ज्ञान दिवस म्हणून घोषित करावे ही मागणी वारंवार ते करत होते. शेवटी त्यांना यश आलं आणि ‘प्रज्ञासूर्य डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचा जन्मदिवस ‘ज्ञान दिवस' म्हणून साजरी होऊ लागली.[६][७] +डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांना ‘ज्ञानाचे प्रतिक’ म्हटले जाते, त्याची काही कारणे खालिलप्रमाणे आहेत. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9784.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9784.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a27e9c71c861c215cd4695b40990c2fedcbff48e --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9784.txt @@ -0,0 +1,18 @@ +तुळजपूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील उत्तर कोकणातील पालघर जिल्ह्यातील जव्हार तालुक्यातील एक गाव आहे. +जव्हार बस स्थानकापासून डहाणू मार्गाने गेल्यावर पुढे जिल्हा परिषदेच्या कासटवाडी शाळेनंतर जगदंबा माता मंदिराजवळ हे गाव लागते. जव्हार बस स्थानकापासून हे गाव १५ किमी अंतरावर आहे. +पावसाळ्यात येथे भरपूर प्रमाणात पाऊस पडतो आणि हवामान समशीतोष्ण राहते. हिवाळ्यात येथील हवामान थंड असते व अनेकदा सकाळी धुके पडते. उन्हाळ्यात हवामान उष्ण असते. पावसाळ्यात येथे भातशेती, नागलीशेती केली जाते. +हे मध्यम आकाराचे गाव आहे.२०११ च्या भारतीय जनगणनेनुसार गावात १०३ कुटुंबे राहतात. एकूण ३७६ लोकसंख्येपैकी १८६ पुरुष तर १९० महिला आहेत. गावाची साक्षरता ५२.५८ टक्के आहे.पुरुष साक्षरता ६२.५० आहे तर स्त्री साक्षरता ४३.२० आहे. गावातील वय वर्ष शून्य ते सहा वर्षे लहान मुलांची संख्या ४७ आहे.ती एकूण लोकसंख्येच्या १२.५० टक्के आहे. मुख्यतः आदिवासी समाजातील लोक येथे राहतात. छोट्या प्रमाणावर शेती व शेतमजूर, वीटभट्टीमजूर म्हणून ते काम करतात.अगदी लहान प्रमाणात कुक्कुटपालन, बकरीपालन सुद्धा ते करतात. +गावात प्राथमिक शिक्षण,प्राथमिक आरोग्यसेवा, रस्ते वीजपुरवठा, सार्वजनिक स्वच्छता,पाणी पुरवठा इत्यादी आवश्यक गोष्टी उपलब्ध आहेत.महाराष्ट्र राज्य परिवहन महामंडळाच्या बस जव्हार बस स्थानकावरून येथे येण्यासाठी ठराविक वेळी उपलब्ध असतात.रिक्षा सुद्धा जव्हारवरून उपलब्ध असतात. +भारासातमेट, कुतुरविहीर, अधखडक, हडे, करधण, देंगाचीमेट, कलमविहिरा, कासटवाडी, जयेश्वर, रामनगर, गराडवाडी ही जवळपासची गावे आहेत.देंगाचीमेट ग्रामपंचायतीमध्ये देंगाचीमेट करधण आणि तुळजपूर ही गावे येतात. +१. https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4163-palghar-thane-maharashtra.html +२. https://villageinfo.in/maharashtra/thane/palghar.html +३. +https://www.mapsofindia.com/lat_long/maharashtra/ +४. +http://tourism.gov.in/ +५. +http://districts.nic.in/districtsdetails.php?sid=MH&disid=MH036 +६. +https://palghar.gov.in/ +७. +https://palghar.gov.in/tourism/ diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9789.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9789.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a5ff81aa93f9d161420c38b45009aafa45525e3b --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9789.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +तुळजापूर हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील वर्धा जिल्ह्यातील आर्वी तालुक्यातील एक गाव आहे. +येथील हवामान कोरडे व उन्हाळ्यात अतिउष्ण असते.हिवाळा व उन्हाळा हे दोन्ही ऋतू तीव्र असतात.उन्हाळ्यात दिवसाच्या व रात्रीच्या तापमानात जास्त फरक असतो. मे हा अतिउष्णतेचा आणि जानेवारी हा कडाक्याच्या थंडीचा महिना असतो. वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १०९ सेंमी.पर्यंत असते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9846.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9846.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..81b83d1462674446cd6b5ff0bfb4cc71814cf5ca --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9846.txt @@ -0,0 +1 @@ +कर्नाटकाच्या नैऋत्येकडील तुळू भाषिक बहुल असणाऱ्या भूभागास तुळुनाडु (मराठी लेखनभेद: तुळूनाडू) असे म्हणतात. 'तुलुवा' (बहुवचन 'तुलुव्हर') या नावाने ओळखले जाणारे तुळू लोक, द्राविडी भाषेतील तुलूचे बोलणारे, या प्रदेशातील प्रमुख वांशिक गट आहेत. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9848.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9848.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8a34f60158bba3eaff870ed4e30bfee82f47c55f --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9848.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +तुलुव वंश तथा तुलुवा राजवंश हा मध्ययुगीन भारतातील राजवंश होता. यांनी विजयनगरचे साम्राज्यावर राज्य केले. + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9863.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9863.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..af397b9cb35f298280782d9d5b13fc04e8378b7e --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9863.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +तुवा प्रजासत्ताक (रशियन: Респу́блика Тыва́; तुवन: Тыва Республика) हे रशियाच्या २१ प्रजासत्ताकांपैकी एक आहे. तुवा सायबेरियाच्या दक्षिण भागात मंगोलिया देशाच्या सीमेवर वसले आहे. + +मॉस्को •  सेंट पीटर्सबर्ग diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9865.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9865.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a544da19426752d739384b5d2c3036a30a693fef --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9865.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +{{{लोकसंख्या_गणना_वर्ष}}} + +तुवालू हा प्रशांत महासागरात वसलेला ओशनिया खंडाच्या पॉलिनेशिया भागातील एक छोटा द्वीप-देश आहे. तुवालू हा जगातील चौथ्या क्रमांकाचा सर्वात लहान देश आहे. ह्या देशाचे क्षेत्रफळ फक्त २६ चौरस कि.मी. आहे. +तुवालूमध्ये संसदीय लोकशाहीबरोबरच घटनात्मक राजेशाही आहे. एलिझाबेथ दुसरी तुवालूची महाराणी आहे. १५ जणांची मिळून बनणारी एक संसद तुवालूत आहे आणि त्या संसदेने निवडून दिलेला पंतप्रधान तुवालूचा राज्यकारभार प्रत्यक्षरीत्या चालवतो. पूर्वीचं नाव एलिस आयलंडस् असे आहे. +पारंपरिक खाद्य म्हणजे पुलका नावाचं मूळ. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9877.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9877.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c1a466a2801477153c52e1354afdae2e28beb43c --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9877.txt @@ -0,0 +1 @@ +ही पद्धत बहुतांश शेती ,हिरवळीची मैदाने व गोल्फचे मैदान येथील झाडे व गवतास सिंचनासाठी वापरतात. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9881.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9881.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0b8cfca9ebc1301f57ac68bf60c1296c5c63afc4 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9881.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +गुणक: 32°13′18″N 110°55′35″W / 32.22167°N 110.92639°W / 32.22167; -110.92639 + +तूसॉन (इंग्लिश: Tucson) हे अमेरिकेच्या अ‍ॅरिझोना राज्यातील दुसऱ्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे. २०१० साली ५,२०,११६ इतकी लोकसंख्या असलेले तूसॉन अमेरिकेमधील ३३व्या क्रमांकाचे शहर आहे. +तूसॉन शहर अ‍ॅरिझोनाच्या दक्षिणेकडील सोनोराच्या वाळवंटात वसले आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9886.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9886.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8ed3b330c999f88b98590552a3062fc096ff51d8 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9886.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +तू चाल पुढं ही झी मराठीवर प्रसारित होणारी एक मालिका आहे. यात अभिनेत्री दीपा परबने अश्विनीच्या मुख्य भूमिकेचे काम केले आहे. +अश्विनी ही एक सामान्य गृहिणी असते व तिचे ब्युटी पार्लर सुरू करण्याचे मोठे स्वप्न असते. तसेच नवीन घर घेण्यासाठी कुटुंबाला तिला थोडा हातभार लावायचा असतो. ज्यासाठी ती अश्विनी ब्युटी पार्लर सुरू करून कमावलेल्या पैशांमधून नवीन घरासाठी मदत करते. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_989.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_989.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7081241145cfe082ba79961edea76f015ef7bc7e --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_989.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +ज्ञानपूरचे नकाशावरील स्थान +गुणक: 25°20′1″N 82°27′54″E / 25.33361°N 82.46500°E / 25.33361; 82.46500 + +ज्ञानपूर हे भारताच्या उत्तर प्रदेश राज्याच्या भदोही ह्या छोट्या जिल्ह्याचे मुख्यालय व लहान नगर आहे. ज्ञानपूर उत्तर प्रदेशच्या आग्नेय भागात गंगा नदीच्या ईशान्येस वसले आहे. २०११ साली ज्ञानपूरची लोकसंख्या सुमारे १२ हजार होती. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9891.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9891.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..99ccea35ebb90adbe8808255ff7782f609803494 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9891.txt @@ -0,0 +1 @@ +तू तेव्हा तशी ही झी मराठी वाहिनीवर प्रसारित झालेली एक मालिका आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9892.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9892.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..304c26172149bbeec5dff2ef675f6f53cf60eb6a --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9892.txt @@ -0,0 +1,17 @@ +'तू मदरबोर्ड माझ्या संगणकाचा' ही कवी अरुण काळे लिखित 'नंतर आलेले लोक' काव्यसंग्रहातील कविता आहे. 'तू मदरबोर्ड माझ्या संगणकाचा' कविता एकोणिसशे नव्वद नंतरच्या जागतिकीकरणामुळे बदलत्या अर्थकारण व समाज संस्कृतीचे प्रतिनिधीत्व करते; सांस्कृतिक आणि राजकीय क्षेत्रातही महत्त्वपूर्ण उलथापालथींची नोंद घेते. [१] +व्यक्तीबद्दलचा आदरभाव व्यक्त करताना कविता एकसुरी आणि व्यक्तीविशिष्ट होण्याची शक्यता असते, पण येथे सामाजिकता आणि बाबासाहेब यांचे एकात्म दर्शन घडते. मराठी कवितेत आदरपूजक कवितेचे स्वरूप बहुधा भक्त-देव असे भावनिक असते येथे ते वैचारिक आहे. ही कविता एकाचवेळी भावकविता आणि सामाजिक कविता आहे. या कवितेतून कवि अरुण काळे यांच्या अव्वल प्रतिभेचे दर्शन होते. +समकालीन वास्तवाच्या कसोटीवर आपल्या महापुरुषांच्या विचारांची उपयुक्तता तपासून, त्यातून त्यांच्या मोठेपणाचा शोध या कवितेत दिसतो. शिवाय कवितेतील काळ आणि वास्तव ज्या आशयाला चित्रित करत आहे त्याला अत्यंत अनुकूल अशी भाषा आणि प्रतिमायोजना कवीने केली आहे. वास्तवानुरूप भाषासर्जन हेच तर नव्वदोत्तरी कवितेचे वैशिष्ट्य आहे. तेही `मदरबोर्ड..`मध्ये दिसते. +कवीने येथे नव्या दलितत्त्वाच्या विषाणूचे सूचन केले आहे; आणि त्याला तोंड देण्याची क्षमता बाबासाहेबांच्या विचारात आहे अन्य महापुरुषांच्या विचारात नाही, असे परखडपणे सांगितले आहे. विचारांची समकालीन उपयुक्तता नसलेल्या महापुरुषांना कवीने ‘एकमेकांच्या प्रकृतीच्या चवकश्या करणाऱ्या इतिहासाच्या पुस्तकातील सिनियर सिटीझन्सची’ उपमा दिली आहे; तर बाबासाहेबांचे द्रष्टेपण सांगण्यासाठी ‘पोरगं हरवू नये म्हणून पुढे जाऊन उभे राहणाऱ्या बापाची’ उपमा दिली आहे, जी अत्यंत मौलिक आणि नावीन्यपूर्ण आहे. +कवीने बाबासाहेबांच्या असामान्यतेला संगणकीय प्रतिमांनी व्यक्त केले आहे. मदरबोर्ड संगणकाचा आधारस्तंभ असतो. तसे कवीसाठी बाबासाहेबाचे तत्त्वज्ञान आहे. हजारो वर्षांची पारंपरिक मेमरी बाबासाहेबांनी धर्मांतराच्या अपडेट प्रोग्रामने घालवली. संगणकाला अपडेट प्रोग्रॅम नसेल तर तो आउटडेटेड होतो, पण बाबासाहेबांच्या विचारांचे वैशिष्टय असे की, दलितांचे भविष्यातील सामाजिक सॉंफ्टवेअर खराब न होऊ देणारी ॲंन्टी-व्हायरस खबरदारी त्यांच्या विचारात आधीच आहे. त्यामुळे सामाजिक विषमतेचे नवे विषाणू ते मुळातून नष्ट करते, असे कवी म्हणतो. +बाबासाहेबांच्या तत्त्वज्ञानावर, विचारावर विद्यापीठात संशोधन होतेय, साहित्य संमेलनात चर्चा होतेय, नाटक –सिनेमे तयार होताहेत, शिवाय त्यांच्या विचारांची नव्याने अन्वयार्थ लावून नवी आंदोलने उभी राहताहेत – कवी यालाच ‘बारा हत्तीचं बळ’ म्हणतो. + +मल्टीमिडीया या संकल्पनेत शब्द (संहिता), दृश्य- श्राव्य या तिन्हीची प्रभाव क्षमता असते. नुसत्या शब्द वां श्राव्याने तितकी परिणामकारकता साधली जात नाही. बाबासाहेबांनी प्रबोधनासाठी ग्रंथ (संहिता), भाषणे (श्राव्य), आणि मोर्चा आंदोलने (दृश्य) अशी तिन्ही प्रभावी माध्यमे वापरली. त्यामुळे त्यांची प्रभावक्षमता इतरांपेक्षा जास्त ठरली. बाबासाहेबांच्या या अद्वितीय कार्याचा गौरव करताना मल्टीमिडीया ही अत्यंत समर्पक आणि माहितीच्या युगातील प्रतिमा वापरली आहे. +या संग्रहात इतरत्र `ही माझी चळवळ झालीय अ. भा. चिडीमार संघटना `/`कुणाच्या मागे चाललंय बौद्धिक नेतृत्व/ रातोरात क्रांतीची स्वप्न पाहणाऱ्यांना/ सकाळी व्हावं लागतं हास्यास्पद ` असे म्हणून दलितांच्या दूरवस्थेला स्वार्थी नेते, ध्येयापासून दूर गेलेल्या चळवळी आणि जागतिकीकरण कसे जबाबदार आहे ते सांगितले आहे. या पार्श्वभूमीवर बाबासाहेबांच्या कर्तृत्वाचे असामान्यपण लक्षात येते. +बाबासाहेबांचे मोठेपण सांगत असतानाच कवीने आंबेडकरवादी चळवळीपुढील आव्हाने आणि सामाजिक स्थितीही सांगितली आहे. ज्या बदलांसाठी तू खपलास ते अजून झाले नाहीत पूर्णपणे असे म्हणून आंबेडकरी चळवळीचे अपयशही सांगितले आहे. त्यांना अभिप्रेत असलेले स्वातंत्र्य, समता, बंधुता, लोकशाही ही मूल्ये व स्थिती अजूनही समाजात रुजली नाहीत याची खंतही कवी व्यक्त करतो. +एकोणिसशे नव्वदनंतरची मराठी कविता अनेक अर्थाने वेगळी आहे. जागतिकीकरणामुळे अर्थकारण व समाज संस्कृतीचे स्वरूप बदलले आहे. पर्यायाने सांस्कृतिक आणि राजकीय क्षेत्रातही प्रचंड उलथापालथ होत आहे. या परिस्थितीत बदललेल्या राजकीय सामाजिक मूल्यव्यवस्थेवर प्रहार करणे आणि काळानुरूप टिकणाऱ्या, नव्या समस्यांना उत्तर ठरू पाहणाऱ्या तत्त्वज्ञानाचे मह्ती सांगणे हे द्रष्ट्या प्रतिभावंताचे काम असते. हेच अरुण काळेंच्या या कवितेने केले आहे. +ही कविता डॉं. बाबासाहेब आंबेडकरांवरील कविता आहे; पण भाबडी स्तुती किंवा भावनावश उदगार ती काढत नाही. बाबासाहेबांचे असामान्यपण, इतर महापुरुषांपेक्षा त्यांचे वेगळेपण, त्यांच्या विचारांची कालातीतता, माहितीच्या युगात झालेली दलितांची विपरीत स्थिती आणि आजची राजकीय संस्कृती यांवर ती भाष्य करते. +शिवाय माणसाला वस्तू म्हणून उभं केलं जातंय` म्हणत जागतिकीकरणात सामान्य माणसाचे काय झाले, लोककल्याणकारी राज्य संकल्पना मोडीत काढणारयांच्या हातात आयटीचे तंत्रज्ञान कसे आलेय, हा धोकाही सांगितला आहे. + + + + diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9894.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9894.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..60acf53b01fdde3f0f66751cb5f5c24c3525f06b --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9894.txt @@ -0,0 +1 @@ +तू माझा सांगाती ही कलर्स मराठी दूरचित्रवाणी वाहिनीवरील एक पौराणिक मालिका आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9902.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9902.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5f38112340a0f328298ab74127617073be6f6a8e --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9902.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +तूत्तुक्कुडी [तमिळ:தூத்துக்குடி इंग्रजी:Tuticorin /Thoothukudi ]भारताच्या तमिळनाडू राज्यातील एक शहर आहे.तूत्तुक्कुडिची ओळख मोत्याचे शहर अशी देखील आहे.तूत्तुक्कुडि हे जिल्ह्याचे प्रमुख ठिकाण व महानगरपालिका असलेले मुख्य शहर आहे. +हे शहर तूतुकुडी जिल्ह्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9908.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9908.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5ce231d22e8359d8cc1e499f5642153224f9f86f --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9908.txt @@ -0,0 +1,14 @@ +तूप हे लोणी कढवून बनविले जाणारे एक पाकमाध्यम आहे. त्याचा उपयोग पाककलेत तसेच धार्मिक क्रियांमध्ये केला जातो. +तूप हे दुधापासून तयार होत असल्यामुळे दुधामधील अ, ड, ई, क ही जीवनसत्त्वे स्निग्ध पदार्थात विरघळणारी असल्यामुळे ती आपोआपच तुपात येतात. म्हशीच्या दुधात गायीच्या दुधापेक्षा स्निग्ध पदार्थ जास्त असतात त्यामुळे त्या दुधाचे लोणी कढवल्यावर जास्त तूप मिळते. +दुधापासून तयार होणाऱ्या लोण्यात सुमारे ८० ते ८२ टक्के स्निग्ध पदार्थ,१६ ते १७ टक्के पाणी व २ टक्के घन पदार्थ असतात. +घी (संस्कृत : घृतम्), हे भारतीय उपमहाद्वीपामध्ये प्राचीन काळापासून भोजनाचा एक घटक आहे. भारतीय भोजनात खाद्य तेलाच्या जागी तूप वापरले जाते.. तूप हे दुधापासून मिळालेल्या लोण्यापासून बनवले जाते. दक्षिण आशियातील आणि मध्य पूर्व भागातील लोकांच्या आहारात तूप हा एक महत्त्वाचा घटक आहे. +तूप तयार करण्यासाठी खालील पद्धतींचा अवलंब करण्यात येतो: +गायीचे किंवा म्हशीचे. दूध तापविल्यानंतर त्यात असणारे व तरंगणारे स्निग्ध पदार्थाचे कण वर येतात. ते उष्णतेने वितळतात. थंड होण्याचे क्रियेदरम्यान, त्याचा एक पातळ थर दुधावर निर्माण होतो. ते कण एकमेकांना चिकटून गार झाल्यावर तो थर जाडसर होतो. हीच साय आहे. +ही साय वेगळी काढून जमा केली जाते व त्यात विरजणासाठी विरजण घालण्यात येते.दह्यात असणारे लॅक्टिक बॅक्टेरिया हे दुधात (सायीत)असणाऱ्या लॅक्टोज (एक प्रकारची साखर) याचे विघटक करतात व त्याद्वारे सायीतल्या स्निग्ध पदार्थात असलेले प्रथिनांचे कण एकत्र होऊन त्याचे एक घट्ट जाळे निर्माण होते. ते साईचे दही मग घट्ट होते. +या तयार झालेल्या घट्ट दह्यास थोडे पाणी टाकून घुसळण्याने त्यात अंतर्भूत असलेल्या अमिनो आम्लाच्या साखळ्या सुट्या होऊन स्निग्ध पदार्थांच्या कणांचा गोळा बनतो. तेच लोणी आहे. +हे लोणी मंद विस्तवावर कढविल्याने त्याचे 'साजूक तूप' तयार होते. तूप कढविण्याने त्यात ॲंटिऑक्सिडंट्स तयार होतात. त्याचा शरीरास फायदा होतो. तूप थंड झाल्यावर घट्ट होते. +दुधाची साय न वापरता दूध थेट घुसळले तरी लोणी मिळते. बाजारात मिळणारे लोणी-तूप हे असेच बनवले जाते. +लोणी कढवितांना व त्यापासून घरगुती तूप बनवितांना साधारणतः खालील तीन ठोकताळे लावले जातात: +यानुसार, तूप पूर्णपणे तयार झाले असे समजतात. ते रवाळ होण्यासाठी त्यास डब्यात घालून ते हळूहळू थंड होऊ देतात. +लोणी कढवतांना त्यात विड्याचे पान टाकतात. या पानात असलेल्या कॅल्शियममुळे तुपाच्या कणांना मोठे होण्यास मदत मिळते, व .त्यायोगे तूप रवाळ होते.[१] +तूप गरम केल्यावर वितळते. शुद्ध तूप तापविल्यावर, सुमारे १७५ अंश सेल्सियस इतक्या तापमानावर धूर येऊ लागतो. त्यामुळे कमी तापमानावर तळले जाणारे पदार्थ त्यात तळता येतात. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9911.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9911.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0f71cdf0b3a135db9d2fea016c9a8e76e9348ffa --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9911.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +तुमसर हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील भंडारा जिल्ह्याचा एक तालुका आहे. +तुमसर हे नाव "तुम" या मासोळी वरून पडले आहे. ही मासोळी आधी इथे आढळत होती. हे शहर आधी "कुबेर नगरी" म्हणुन ओळखले जायचे. तुमसर ही तांदळाची मोठी बाजारपेठ आहे आणि सुगंधीत तांदुळासाठी प्रसिद्ध आहे. या गावात एकूण २१ राइस मिल आहेत.त्यात धानापासुन तांदुळ तयार करतात."तुमसर रोड" हे नागपूर - कोलकाता या रेल्वे मार्गावर असलेले मुख्य रेल्वे स्थानक या शहरापासुन सुमारे ५ कि.मि. अंतरावर आहे.त्याशेजारीच असलेल्या "तुमसर टाऊन" रेल्वे स्थानकावरून रेल्वेमार्गाची शाखा तिरोडीस गेली आहे. या रेल्वेमार्गावरून तिरोडी, डोंगरी,चिखला मार्गे मध्य प्रदेशातील कटंगी जवळ असलेल्या मॅंगेनिझ ओर ऑफ इंडियाच्या खाणींमधुन मॅंगेनिझ वाहतूक होते. +भंडारा जिल्ह्यातील तुमसर शहराचे भूषण असलेला तुमसरेश्वर महागणपती दगडूशेठ गणपती पुणे येथील पूर्णाकृती आहे. हा मंदिर मनोकामना पूर्ण करणारा आणि नवसाला पावणारा गणपती म्हणून प्रसिद्ध आहे. तुमसर शहरात सर्व देवी देवतांची मंदिरे आहेत. मात्र गणपतीचे स्वतंत्र असे मंदिर नव्हते ही उणीव भरून काढण्यासाठी गणेशाने बऱ्याचे लोकांना प्रेरणा दिली. पण ही प्रेरणा प्रत्यक्षात कुणाला साकार करता आली नाही. शेवटी तुमसर शहरातील धान्य व्यापारी स्व. श्यामकुमार अग्रवाल व काही धान्य व्यापारी आणि गणेश भक्तांकडून या मंदिराचे बांधकाम करण्यात आले. शहराच्या मध्यवर्ती भागात असलेली बारदारी म्हणजे जुना गंज बाजार, इंग्रज काळातील जुनी इमारत तत्कालीन नगर पालिकेने गणेश मंदिरासाठी दिली. व्यापारी एकत्र आले आणि २००० या वर्षी मंदिराला मूर्त स्वरूप प्राप्त झाले. पुण्याच्या दगडूशेठ गणपतीची प्रतिकृती असलेली संगमरवरी महागणपतीची प्रसन्न अशी महाकाय मुर्ती अंदाजे सव्वालाख रुपये खर्च करून जयपूरवरून आणण्यात आली. २६ फेब्रुवारी २००० मध्ये भगवान गणेशाच्या ५१ इंच उंच असलेल्या मुर्तीची विधीवत पूजापाठाने व मंत्रोपचाराने प्राणप्रतिष्ठा करण्यात आली. पुण्याच्या दगडूशेठ गणपती मंदिराचे प्रमुख पुजारी वसंतराव गाडगीळ आणि त्यांच्यासह मोठ्या संख्येने भक्तांच्या उपस्थितीत गणेशाची स्थापना करण्यात आली होती.  सिंहासनाधिष्ठित महागणपतीचा मुकुट सोन्याचा मुलामा चढवलेला आहे. मंदिर इमारतीवर कळस बांधण्यात आले. मंदिराची व्यवस्था सध्या काही व्यापारी मंडळी पाहत आहे. गेल्या २२ वर्षात जुन्या गंज बाजारातील महागणपतीची ख्याती एवढी वाढली की रोज दर्शनाला गर्दी असते. एक प्रकारे जत्रेचे स्वरूप असते. आता तर नवसाला पावणारा आणि मनोकामना पूर्ण करणारा म्हणून सदर मंदिर प्रसिद्ध आहे. गणेशोत्सव काळात दर्शनासाठी लांब रांगा लागत असतात. तुमसर, तिरोडा व मोहाडी तालुक्याचे ते आराध्य दैवत आहे.[१] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9915.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9915.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..897bc966bcd02951c7b3f80d3362cb242864a890 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9915.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +तूरक्वॉं फ्रांसच्या उत्तरेतील एक शहर आहे. २०१२ च्या अंदाजानुसार येथील लोकसंख्या ९२,७०७ होती. बेल्जियमच्या सीमेवर असलेले हे शहर मेत्रोपोल युरोपियें दि लिल या नागरी प्रदेशाचा भाग आहे. +१८ मे, १७९४ रोजी येथे झालेल्या तूरक्वॉंच्या लढाईत फ्रेंच सैन्याने ब्रिटिश आणि ऑस्ट्रियन सैन्याचा पराभव केला होता. +येथील गार दे तूरक्वॉं रेल्वे स्थानकातून पॅरिस आणि लिल या शहरांना गतिमान रेल्वेसेवा उपलब्ध आहे. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9930.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9930.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..573cabe4844956f76e1467e94ff01505b8ba7e1b --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9930.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +तृतीय तारांकित श्रेणी किंवा थ्री-स्टार रँक अधिकारी हा अनेक सशस्त्र सेवांमध्ये वरिष्ठ कमांडर असतो, ज्याच्याकडे OF-8 च्या NATO कोडने वर्णन केलेला दर्जा असतो. हा शब्द काही सशस्त्र दलांनी देखील वापरला आहे जे NATO सदस्य नाहीत. +सामान्यतः, थ्री-स्टार अधिकारी हे व्हाईस अॅडमिरल, लेफ्टनंट जनरल किंवा वेगळ्या रँक स्ट्रक्चर असलेल्या हवाई दलाच्या बाबतीत, एर मार्शलचे पद धारण करतात. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9941.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9941.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b88e6d776641ad8810a18bcc07d76e141a16dbe1 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9941.txt @@ -0,0 +1,2 @@ + +तृप्ती भोईर एक मराठी अभिनेत्री आहे.[१] तिने अनेक मराठी चित्रपट आणि टेलिव्हिजन मालिकांमध्ये काम केले आहे. अगडबम या चित्रपटातील नाजुकाच्या भूमिकेसाठी ती प्रसिद्ध आहे. तृप्ती नेहमीच विनोदी आणि गंभीर प्रकारच्या भूमिकांमध्ये कम्फर्टेबल असतात. diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9942.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9942.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..eeac30ac481694afd619e15a2ad14ad2b2c38479 --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9942.txt @@ -0,0 +1 @@ +तृप्ती माळवी या कोल्हापूरच्या माजी महापौर आहेत. १०,००० रुपयांची लाच घेतल्याच्या आरोपाखाली जानेवारी २०१५मध्ये त्यांना अटक झाली होती.[१] diff --git a/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9962.txt b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9962.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8f6bbea6f955eba32fa2385dbc7fe5f1ebbe1aae --- /dev/null +++ b/dataset/scraper_4/batch_7/wiki_s4_9962.txt @@ -0,0 +1 @@ +तेओफिलो गुतिएरेझ रोंकांसियो  कोलंबियाकडून आंतरराष्ट्रीय फुटबॉल खेळणारा खेळाडू आहे.