diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/meta.json b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/meta.json new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..216306f823401d4c283468b731209e18cb098986 --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/meta.json @@ -0,0 +1,188 @@ +{ + "status": "done", + "saved": 60, + "total_pages": 90, + "filename": "2015.328360.Andhra-Mahaniyulu.pdf", + "pages": { + "2": { + "quality": 4 + }, + "4": { + "quality": 4 + }, + "5": { + "quality": 4 + }, + "6": { + "quality": 4 + }, + "7": { + "quality": 4 + }, + "8": { + "quality": 4 + }, + "9": { + "quality": 4 + }, + "10": { + "quality": 4 + }, + "11": { + "quality": 4 + }, + "12": { + "quality": 4 + }, + "13": { + "quality": 4 + }, + "14": { + "quality": 4 + }, + "15": { + "quality": 4 + }, + "16": { + "quality": 4 + }, + "20": { + "quality": 4 + }, + "21": { + "quality": 4 + }, + "22": { + "quality": 4 + }, + "24": { + "quality": 4 + }, + "25": { + "quality": 4 + }, + "26": { + "quality": 4 + }, + "29": { + "quality": 3 + }, + "32": { + "quality": 3 + }, + "33": { + "quality": 3 + }, + "34": { + "quality": 3 + }, + "35": { + "quality": 3 + }, + "37": { + "quality": 3 + }, + "38": { + "quality": 3 + }, + "40": { + "quality": 3 + }, + "43": { + "quality": 3 + }, + "44": { + "quality": 3 + }, + "46": { + "quality": 3 + }, + "50": { + "quality": 3 + }, + "51": { + "quality": 3 + }, + "52": { + "quality": 3 + }, + "53": { + "quality": 3 + }, + "54": { + "quality": 3 + }, + "55": { + "quality": 3 + }, + "56": { + "quality": 3 + }, + "58": { + "quality": 3 + }, + "60": { + "quality": 3 + }, + "62": { + "quality": 3 + }, + "63": { + "quality": 3 + }, + "65": { + "quality": 3 + }, + "66": { + "quality": 3 + }, + "67": { + "quality": 3 + }, + "69": { + "quality": 3 + }, + "70": { + "quality": 3 + }, + "73": { + "quality": 3 + }, + "74": { + "quality": 3 + }, + "75": { + "quality": 3 + }, + "76": { + "quality": 3 + }, + "77": { + "quality": 3 + }, + "78": { + "quality": 3 + }, + "81": { + "quality": 3 + }, + "82": { + "quality": 4 + }, + "83": { + "quality": 4 + }, + "84": { + "quality": 4 + }, + "85": { + "quality": 4 + }, + "86": { + "quality": 4 + }, + "87": { + "quality": 4 + } + } +} \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0002.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0002.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5b99e7f76db0de5dbe02f14658a14d0c9ef3dc0d --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0002.txt @@ -0,0 +1 @@ +RIGHTS RESERVED] - [PRICE Rs, 0 - 12 - 0 \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0004.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0004.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c0fa4ac8cfdc7786ec8cc12ffa664271fb6cfc64 --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0004.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +విశ్వనాథనాయకుఁడు.

+ +పదునేనవశతాబ్దాంతమున దక్షిణహిందూదేశమునఁ బ్రవర్థమానమై వెలుంగుచుండిన విజయనగరసామ్రాజ్యమును సాళువ నరసింహరాయలవా రప్రతిమాన ప్రతాపాధ్యులై పరిపాలనము సేయుచుండ నాచక్రవర్తికార్యకర్తలలో నొక్కండుగానుండి పే రెన్నికగాంచినవాఁడు కోట్యము నాగమనాయకుఁడు. పవిత్రపుణ్యక్షేత్ర మగుకాంచీపుర మీతని జన్మస్థానము. ఇతనిది కాశ్యపగోత్రము; బలిజ కులము. ఈ తెలుఁగునాయఁడు చక్రవర్తిసైన్యమున కధ్యక్షుడును, కార్యకర్తలలోఁ బ్రముఖుండును, తుళువవంశదీపకుండును నగునరసనాయనికిఁ జేదోడు వాదోడుగా నుండి సామ్రాజ్యముపట్ల వైరవభావముతోఁ బ్రవర్తించెడు చోళ పాండ్య రాజులపై నతఁడు దండయాత్ర వెడలినప్పు డాతనితోఁగూడ నుండి సామ్రాజ్యమునకు విజయవైభవముల సమకూర్చి మన్ననకుఁబాత్రుఁడైన నేస్తగాఁడు. ఇంతియ గాక సాళువ నరసింహరాయల మరణానంతరము సామ్రాజ్యము తుళువ వంశమువా రాక్రమించుకొనుటకుఁ బ్రయత్నించినపుడు సర్వవిధములఁ దోడ్పడిన దండనాథుఁడు. తన వంశ \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0005.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0005.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..68e8691a54a1d4c5c9ee2f90979f7211863d3fd1 --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0005.txt @@ -0,0 +1 @@ +మున కీతఁడు గాంచినది యుపకృతిని మఱువక కృష్ణదేవరాయలు విశ్వాసపాత్రుఁ డయిననీతనియెడ నధికప్రేమను జూపుచుఁ దన 'తోషేఖానా' (ధనాగారము) కధికారిగ నియమించెను. కృష్ణదేవరాయలు విజనగరసామ్రాజ్యమునకుఁ బట్టాభిషిక్తుఁడు గాకపూర్వమె నాగమనాయఁడు తనకు సంతానము గలుగ లేదని పరితపింపుచు నూఱుదేవుళ్లకు మ్రొక్కుచు, పుణ్యయాత్రలు సేవింపసంకల్పించి, కాశీ క్షేత్రమున వెలసియున్న విశ్వేశ్వర దేవుని సందర్శింపవలె ననుమనోనిశ్చయముతో నొకనాడు తన మనోవాంఛితమును ప్రభువునకు విన్నవించి యాతనియనుజ్ఞఁ బడసి తనయుద్యోగ భారము నంతయు దన మిత్రుఁడైన రామభద్రనాయనిపైఁబెట్టి కాశీయాత్రకుబయలుదేఱి వెళ్లెను. అట్లు బయలుదేఱి సురక్షితముగా గొంతకాలమునకుఁ గాశీనగరముఁ బ్రవేశించి గంగను సేవించి గంగాస్నానమువలనఁ బునీతుఁడై విశ్వేశ్వరదేవునికి నమస్కరించి విధ్యుక్తవిధానములఁ బూజించి మరలి వచ్చినతరువాత గొంతకాలమునకు నీతనికొక్క కుమారుఁడు గలిగెను. ఈ కుమారుఁడు విశ్వేశ్వరుని వరప్రసాదమునఁ బుట్టినవాఁడను విశ్వాసముతో నీతనికి విశ్వనాథుఁ డని నామకరణముఁ జేసెను. ఈతనికి వయస్సు పెఱిఁగిన కొలఁది సుందరాకృతియుం దీనితోఁబాటు దేహబలధీబలమనోబలంబులు క్రమముగా వర్థిల్లుచున్నందునఁ దండ్రి సంతోషముతోఁ దగు విద్యనుగూడఁ జెప్పించెను. ఇతని కిరువదియేండ్లు రాకపూర్వమె \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0006.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0006.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8e09a5f15a3951684d782ad9342e7417f2a84761 --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0006.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +యొకనాఁడు చక్రవర్తి కొల్వుకూటమునకుఁ గొనిపోయి యాయన సందర్శనభాగ్యమును లభింపఁజేసి యాయనకుఁ గృతప్రణాముఁ డగు నట్లుద్భోధించెను. ఆ సుందరబాలవిగ్రహమునుఁ జూచినతోడనే యతఁ డొకబలాఢ్యుఁడైన శూరశిఖామణియనియు, బుద్ధిమంతుఁడనియుఁ జక్రవర్తికిఁ దోఁచుటయె గాక రాజకీయపరిజ్ఞాతయై మున్ముం దింకను నభివృద్ధికి రాఁగలఁడను నూహతట్టి యాతని స్వకీయభృత్యునిగ గ్రహించి తమలపాకులు, వక్కలు నందించు సేవకావృత్తియందు నియోగించెను. ఇట్లు వినయనయభయభక్తులతోడ సార్వభౌముని సేవింపుచుఁ దనపుణ్యవిశేషమున నాతనిచిత్త మెపుడును తనయందే లీనమగునటుల ప్రవర్తింపుచుండెను. కృష్ణదేవరాయలు పూర్వ దిగ్విజయయాత్రకు బయలు వెడలినపుడు విశ్వనాథనాయఁ డాతనితోఁగూడ నుండి తనకు నియమించిన నెట్టిదుస్సాధ్యకార్యమునైన నవలీల శూరశిఖామణులు మెచ్చునట్లుగాఁ జేసి విజయమును గొనుచు సర్వజనసంశ్లాఘనకుఁ బాత్రుఁడగుచు వచ్చెను. ఈ దండయాత్రలో నీతఁడు సూపిన పౌరుషపరాక్రమములే 1520 వ సంవత్సరమున రాయల రాయచూరుదండయాత్రలో నొక సేనానిగఁ బాల్కొనుట సంభవింపఁజేసెను. + +కృష్ణదేవరాయలవారు కటకము మొదలుకొని కన్యాకుమారిదాఁక దేశము లోపఱుచుకొని విజయనగరసామ్రాజ్యము నవక్రపరాక్రమముతో నేలుచు సుఖసత్కధావినోదములతో విజయనగరమునఁ బ్రొద్దుపుచ్చుచున్న కడపటి \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0007.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0007.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b26543fdabfd7c4da0a8c3da4082644de2c6cec3 --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0007.txt @@ -0,0 +1 @@ +కాలమున నొక వింతసమాచారముఁ దెలియవచ్చెను. చిరకాలమునుండి దక్షిణహిందూదేశమున సుప్రసిద్ధములైన చోళ పాండ్యరాజ్యములవారు తమలోఁ దా మైకమత్యములేక నిరంతరము పోరాడుకొనుచున్నను దమస్వాతంత్ర్యమునుఁ గోల్పోవక పదునాలుగవశతాబ్దివఱకు నెట్టెటో నెట్టుకొనుచు వచ్చిరి గాని యా శతాబ్దిమొదట తురకలదాడికి నిలువఁజాలక తమ స్వాతంత్ర్యమును గోల్పోయిరి. వాటితోఁ దొల్లింటి వైభవలక్ష్మియుఁ దొలఁగిపోయినది. కాని యాశతాబ్దిమధ్యమున విజయనగరసామ్రాజ్యమునుఁ బరిపాలించు సంగవంశీయులైనరాజు లాతురకలను జయించి యారాజ్యముల రెంటిని తమ సామ్రాజ్యమునఁ గలుపుకొన్నవా రయినను, ఆరాజ్యములకు హక్కుదారు లయినపూర్వరాజవంశీయులనే రాజులనుగా నియమించి వారివలనఁ గప్పములఁ గొనుచుండిరి. అట్లే కృష్ణదేవరాయలకాలమునాఁటివఱకు జరుగుచు వచ్చెను. వీని కడపటికాలమున మధురాపురము రాజధానిగఁ బాండ్య దేశము నేలుచున్న చంద్రశేఖరపాండ్యుని పైదండెత్తి తంజాపురము రాజధానిగఁ జోళరాజ్యము నేలు వీరశేఖరచోళుఁడు పాండ్యుని జయించి వానిరాజ్య మాక్రమించి వానిని రాజ్యమునుండి వెడలుగొట్టి తానే రెండు రాజ్యములను బరిపాలనముసేయ సమకట్టెను. అట్లు రాజ్యమునుఁ బోగొట్టుకొన్నవాఁడై చంద్రశేఖరపాండ్యుఁడు విజయనగరమునకుఁ బాఱివచ్చి రాయలపాదములను దన కన్నీటిధార \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0008.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0008.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6a57a3b5b841aa6ec624f49fed842418704cc96b --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0008.txt @@ -0,0 +1 @@ +తోఁ దడుపుచుఁ దన దౌర్భాగ్యదశనంతయు నేకరువుపెట్టి "ఓమహాప్రభూ! సార్వభౌమా! 'దుర్బలస్యబలంరాజా' యను న్యాయము మీ రెఱుంగనిది కాదు; మాకు దిక్కు మీరు గాని యన్యులు గారు; ఏమియాజ్ఞ? యని మొఱలెత్తెను. వీని మెఱల నాలించి రాయలు జాలిగొని కోపోద్దీపితమానసుండై తన 'తోషేఖానా' కధికారి యైన నాగమనాయని రప్పించి వింటివా వీరశేఖరుని దుండగము? వీఁడు మనలఁ గాదని యలక్ష్యభావముతోఁ దిరస్కరించి బలాత్కారముగా పాండ్యరాజ్యము నొడిసిపెట్టి చంద్రశేఖరపాండ్యుని సాగనంపి రాజ్యము నేలుచున్నవాఁడఁట! నీవు తత్క్షణము మాయాజ్ఞ శిరసావహించి తగుసైన్యముతోఁ బోయి యా దుండగీని శిక్షించి వీనిరాజ్యమును వీని కిప్పించి చోళరాజ్యమును మాకుఁ బ్రతినిధిపాలకునిగా మఱియొకరిని నియమించి సామ్రాజ్యమునకుఁ జెల్లింపవలసిన కప్పములను, దారిబత్తెముల మీకగుఁ వ్రయమునంతయు రాఁబట్టి రాజ్యమున శాంతినెలకొల్పి రావలయునని యాజ్ఞచేసెను. అపుడు సార్వభౌమునియాజ్ఞ శిరసావహించి నాగమనాయఁడు చంద్రశేఖరపాండ్యుని వెంటఁగొని రెండువేలయాశ్వికులను, ఆఱువేలపదాతులను దోడుచేసికొని పాండ్యరాజ్యముపై దండయాత్ర వెడలెను. తొలుత నాగమనాయఁడు తంజూవూరికిఁ బోయి వీరశేఖర చోడుని నోడించి వానిని శిక్షించి వాని రాజ్యమును దాను వశపఱుచుకొని మధురాపురముపైకి పోయి \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0009.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0009.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..99c6128839d6dd6a8fff5a7ad6402a8cb0ecd71a --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0009.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +చోడునిఠాణాలనుఁ దఱుమఁగొట్టి యారాజ్యమునుఁ గూడ వశపఱుచుకొని రాయలయాజ్ఞ నుల్లఘించి చంద్రశేఖర పాండ్యునికి రాజ్యము నొసంగక రెండురాజ్యములనుగూడఁ దానే పరిపాలనము సేయుచుండెను. అంత నాగమనాయని చర్య కచ్చెరువందుచు చేయునదిలేక నిరుత్సాహుఁడై పాండ్యుఁడు మరల విజయనగరమున కేతెంచి రాయలకు యావద్వృత్తాంతము నివేదించెను. + +అంతట రాయ లాశ్చర్యమునుజెంది "ఇది యేమి చిత్రముగా నున్నది! నీవు మా యాజ్ఞాను నెఱవేర్పక పాండ్యునిరాజ్యము పాండ్యునికీక నీవే యపహరించి పరిపాలించుచున్నావు. ఇట్లు చేయుమని నీకాజ్ఞ నొసంగి యుండ లేదే! ఈ యాజ్ఞాపత్రమునుఁ జూచికొన్న వెంటనే పాండ్యరాజ్యమును పాండ్యుని కిచ్చివేసి మాసన్నిధానమునకు రావలసినది." అని యొక యాజ్ఞాపత్రమును వ్రాయించి పంపించెను. + +ఇట్లు పంపించిన యాజ్ఞాపత్రమును జదివించుకొని విని మరల తా నీక్రింది విజ్ఞప్తిని బంపుకొనియెనఁట. + +"దేవరవారియాజ్ఞ నుల్లంఘించుటకు నే నెంతవాఁడను; నావిషయమై దేవరవారికి విన్నవింపఁబడిన విషయము లన్నియు సత్యములు గావు; నేను పాండ్యరాజ్యముఁ జేరునప్పటికి రాజ్య మంతయు నరాజకమై యుండెను. ఇంతకుఁబూర్వము చంద్రశేఖరపాండ్యుఁడు రాజ్యముచేయునపుడుకూడ నరాజకముగనే \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0010.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0010.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..dd1af10a2087683b11323e16665555b2674b3fe6 --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0010.txt @@ -0,0 +1 @@ +యుండెనఁట! రాజ్య మరాజకముగ నుండుటచేతనే వీర శేఖరచోడుఁ డీ రాజ్యము నాక్రమించెను. ఇందుకుఁ గారణము పూర్వపురాజున కీతఁ డౌరసపుత్రుఁడుగాక యుంపుడుగత్తె పుత్రుఁ డగుటవలన నీరాజ్యమునందలి ప్రభువులును, ప్రజలును నీతని పాలన మంగీకరింపక నలుప్రక్కల స్వతంత్రసీమల నేర్పాటుచేసికొని పాలన సేయుచుండిరి. ఈ కారణమున వీరశేఖర చోడుఁడు మంచిసమయము దొరికినని వీనిపై దండెత్తి వచ్చి యీ రాజ్యము నాక్రమించి వీని నావలకుఁ బాఱఁదోలినవాఁడు. నేను వచ్చి దేశములోని యరాజకము నడచి నా స్వంతద్రవ్యము నెంతో వెచ్చించి రాజ్యమునంతయు స్వాధీన పఱచుకొని దేశమున శాంతిని నెలకొల్పి కొంతకాలమయిన దేశము నెమ్మదిగానుండఁగోరియు, ఇందుకై నేను వెచ్చించిన ద్రవ్యమును మరల రాబట్టుకొనువఱకు రెండురాజ్యములను నేనే పరిపాలింపఁ గోరియు నీ దేశమున నిలిచియున్నాను గాని మఱియొక కారణముచేతఁ గాదు. వీనికి రాజ్యము నొప్పగించినను సామర్థ్యముతో బరిపాలించుశక్తి యీతనికి లేదు. మరల దేశము నరాజకము పాల్పఱచుటయెగాక కప్పము రూమునఁ చెల్లింపబడుచున్న ద్రవ్యమును గోల్పోవలసివచ్చును. ఏతన్మూలమున సామ్రాజ్యమునకు ద్రవ్యనష్టము గూడ సంభవించును. ఈ పాండ్యరాజ్య మరాజకముగ నుండినఁ దక్కిన రాజ్యములుగూడ నరాజకములై చెడిపోఁగలవు. అపుడు సామ్రాజ్యభారము దుర్భరమై గోటితోఁ దునిమినఁ బోగలి \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0011.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0011.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2360a41ab4fc3722c1bcc5b8912272087916aa3b --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0011.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +గినదానిని గొడ్డళ్ళతోఁ దునుమవలసివచ్చును. మహాప్రభూ! నేను చేసినద్రోహ మేమియును లేదు. నే నింతవఱకు నాజీవితము సామ్రాజ్యసేవయందే గడిపి కష్టపడి యున్నవాఁడను గావునఁ గొంతలాలమయిన సుఖపడ నభిలషించుట తగదా? ఈరాజ్యాభివృద్ధికై నా ద్రవ్యమంతయు వెచ్చఁ బెట్టియున్నాను గనుక నాద్రవ్యమును రాఁబట్టుకొనునంతవఱకు నిచటనేయుండి సామ్రాజ్యమున కేవిధమయిన నప్రఖ్యాతియుఁ ద్రవ్యనష్టము గలుగుకుండఁ బరిపాలనముచేసి నేను జేయవలసినకార్యముల నన్నిటిని నెఱవేర్చుకొని దేవరసాన్నిధ్యమునకు దేవరవారి యాజ్ఞాప్రకారము వచ్చుచున్నాను. ఇప్పుడే దేశమును విడిచి వత్తునేని నా ద్రవ్యమునంతయు నేను గోల్పోవుటమాత్రమె గాదు. ఈ దేశమంతయు నరాజకమై యల్లకల్లోలము గాఁ గలదు. తరువాత దేవర చిత్తమువచ్చినట్లు గావింపుఁడు." + +ఈవిజ్ఞాపనముఁజదువుకొన్నమీఁదట గృష్ణదేవరాయలు తోకఁ ద్రొక్కఁబడిన త్రాఁచువలె లేఁచి "ఔరా! నాగమనాయఁ డెంతపనిచేసెను. నమ్మించి స్వామిద్రోహమునకుఁ గడంగెను; ఇంకనేల వీని మన్నింపవలయును; ఈద్రోహి తలఁబట్టి యీడ్చుకొని రాఁ గలిగినవీరపురుషుఁ డెవ్వఁడయిన నీ దర్బారులో నుండెనా యని ప్రశ్నింపుచుఁ గొల్వుకూటము నంతయుఁ దేఱిపాఱఁజూచెను. అందఱు నివ్వెఱపడి చూచు చుండ నాగమనాయనికుమారుఁడే విశ్వనాథనాయఁడు నువ్వెత్తు \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0012.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0012.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..607fea7f1c8732aec64ace426107904b95946458 --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0012.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +గలేచి 'అహో! మన ప్రభూ! దేవరవారియుత్తరు వైనయెడల నిదెపోయి నాగనాయనిఁ గొనివచ్చుచున్నా' నని తడువుకొనక ప్రత్యుత్తర మిచ్చెను. సభ్యులెల్లరు విశ్వనాథనాయని ధైర్యసాహసముల కబ్బురపడసాగిరి. "ఓహో! నాగమనాయని కుమారుఁడవా? ఇదే సందుగాఁ జేసికొని నీతండ్రిని నీవు గలియఁగోరి మాయాజ్ఞనడుగుచున్నావా?' అని యధిక్షేపించెను. అంత విశ్వనాథనాయఁడు "దేవరవారిసొమ్ము తినుచున్న నాకు దేవరవారికార్యము ప్రధానముగాని నాకు తండ్రియెక్కువకాదు." అని ప్రత్యుత్తరము పలికెను. రాయలచ్చెరునందుచు మాఱుపల్కక మౌనము వహించెను. అంత నాతని మౌనమే యంగీకారసూచనగా గ్రహించి రాయల రాణువ తోడ్పాటుగొనక తనస్వాధీనమున నున్నసైన్యమునేగొని తనప్రతిజ్ఞ తీర్చుకొనుటకై పాండ్యరాజ్యమీదికిఁ బోయెను. అట్లు విశ్వనాథనాయఁడు మధురాపురము సమీపమునకుఁ బోయి యొక విశాలమైనప్రదేశమున దండు విడిసి తన తండ్రి కిట్లు జాబు వ్రాసి పంపెను. + +"మీరు రాయలవారి యుత్తరువును దిరస్కరించి స్వతంత్రముగాఁ బ్రవర్తించుచున్నారు. మిమ్మును తలకొట్టి తెమ్మని యుత్తరు వైనది. అయిన నేమాయను. ఇంతటనైన నుపేక్ష వహింపక పాండ్యుని పాండ్యరాజ్యమునకుఁ బట్టముగట్టి మీరు రాయలవారి సాన్నిధ్యమునకు వచ్చిన యెడల వారితోఁ జెప్పవలసినవిధముగాఁ జెప్పి వారి యాగ్రహము ముడివ రక్షించునటుల ప్రయత్నింతును రండు." \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0013.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0013.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7d0c100a04a65c9c746b8c97ebbfdacfbbc18a55 --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0013.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +ఈ జాబు అందినవెంటనే నాగమనాయఁ డాశ్చర్యమును జెంది కుమారునికి రాయలయెడఁగల భక్తివిశ్వాసములుఁ దలపోసి తనలోఁ దాను మెచ్చుకొనుచు నిట్లు ప్రత్యుత్తర మంపెను. + +"కుమారా! నావలె నీవును సామ్రాజ్యమునకు శత్రువులయినవారిని సాధించి సామ్రాజ్యమును విస్తరింపఁ జేసినావు. రెండుతడవులు సామ్రాజ్యము చిక్కులపాలఁ బడినపుడు నిలువఁబెట్టినాము. నీ వెట్టియుపకారము చేసినను దానివలనఁ గలిగిన ఘనత నన్నుఁగూడఁ జెందవలయును గదా! రాయలు మనపట్ల విశ్వాసముగలవాఁ డయినపుడు పాండ్యరాజ్యమును నొక దాసీపుత్రుఁ డనుభవించిన నాయనకు గలిగెడు లాభమేమి? మన మనుభవించినఁ గలిగెడు నష్టమేమి? నేను విశ్వేశ్వరుని గూర్చి తపస్సుచేసి నిన్నుఁ గని యా దేవదేవుని పేరే నీకు పెట్టి యున్నాను. నీ వొక్కండవే నా కుమారుఁడవు. నాతో నెందుకు యుద్ధమొనర్తువు? ఈ రాజ్యనిర్మాణమంతయు నీ కొఱకేగాని నానిమిత్త మెంతమాత్రమును గాదు. నీవు రాయలను విడిచి నాతో నుండుము. + +ఈ ప్రత్యుత్తరమును జదువుకొని విశ్వనాథనాయఁడు మరల యిట్లు సమాచార మంపెను. + +"మీరుచేయునదిస్వామిద్రోహము. మిమ్మునమ్మిసమస్త భారము మీ పైని పెట్టిన ప్రభువును మోసపుచ్చి రాజ్యముఁ గట్టుకొని ద్రోహి నాకు తండ్రియని సహించి యపకీర్తి భరిం \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0014.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0014.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..83cb965397c68b105f3e931d1b6065080c433851 --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0014.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +పఁజాలను. మీరు నాకు తండ్రిగాదు. నేను మీకుమారుండను గాను. మీరు సంపాదించిన రాజ్యముతో నాకుఁ బనిలేదు. నా మాట విని మీరు నాతోడ వచ్చెదరా మీకును నాకును శ్రేయస్సు కలుగును. మీ ప్రాణములకు భయములేకుండఁ జేసికొన వచ్చును. ఒకవేళ మీరు యుద్ధమునకే సంసిద్ధులయిన యెడల మీకు దైవము జయము సమకూర్పఁడు. ఏవిధమున నైన నా ప్రతిజ్ఞను నేను నెఱవేర్చుకొని పోదునుగాని మీరు తండ్రు లని మన్నించి విడిచిపెట్టువాఁడను గా నని తెలిసికొని మఱి ముందుకు సాగుడు. మిమ్మును సజీవముగ రాయలవారి సాన్నిధ్యమునకుఁ గొనిపోవుటయే నేను సకలసామ్రాజ్య మేలుటగా భావించుకొనువాఁడను." + +ఇట్టి పల్కులు చెవి సోకఁగా నాగమనాయఁడు కటకటం బడుచు 'ఆహా! నాదురదృష్టము! పుత్రబిక్ష పెట్టుమని విశ్వనాథునిఁగూర్చి తపస్సు చేసినందుకు నా మహాదేవుఁడు తనపై కత్తిచేపట్టు కుమారునిఁ బ్రసాదించెగదా' యని దుఃఖపడి తుదకు ధైర్యము తెచ్చుకొని 'ఇట్టికొడుకు బ్రదికియుండియుఁ జచ్చినవానితో సమానుఁడే యని తలపోసి యెట్టకేలకు నర్జునుఁడు బబ్రువాహనునితోఁ బోరాడినవిధమును స్మరించి వానితో యుద్ధముచేయుటకే నిశ్చయించుకొని రాణువకూర్చుకొని యుద్ధసన్నద్ధుఁ డయ్యెను. ఈ రీతిగాఁ దండ్రికిఁ గొడుకునకు మహాభయంకరమైన యుద్ధము జరిగెను. ఇట్లు మహాఘోరముగా జరుగు సంకులసంగ్రామమున వృద్ధసేనాని నాగమనాయఁడు పట్టువడి విశ్వనాథనాయని కడకుఁ గొనిపోఁబడియెను. \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0015.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0015.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..063f255be367d62750fc56af04520133a3d7ff64 --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0015.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +అప్పుడు కుమారుఁడు తన తండ్రి సజీవుఁడై యుండఁ బట్టువడుట తన యదృష్టముగా భావించి సంతోషముతో నతని నొక యంబారీమీఁద నెక్కించి వానిచుట్టును తనపారాకడాయించి విజయనగరమునకుఁ గొనిపోవుచు యావద్వృత్తాంతమునుఁ బూసగ్రుచ్చినటుల యొక జాబులో లిఖించి ముందుగా నాలేఖను రాయలవారికిఁ బంపించెను. కృష్ణదేవరాయలవా రాలేఖను గాంచి యపరిమితానందమునుఁ జెంది యానాఁడు సేనానాయకుల నెల్లరను రప్పించి వారలతో నిట్లు పలికెను. + +"విశ్వనాథనాయఁడు స్వామికార్యము నెట్లు నిర్వహించుకొని తనప్రతిజ్ఞను మఱువక తనతండ్రిని సజ్జివునిగాఁ జెఱపట్టి దర్బారునకుఁ గొనివచ్చు చున్నాఁడో విన్నారు గదా? నాఁడు మీ రెల్లరును నాగమనాయనికి వెఱచి యీ మహాకార్యము నిర్వహింప శక్తి చాలనివార మని చెప్పఁగా యువకుఁ డగువిశ్వనాథనాయఁడు తాను నిర్వహింతునని లేచినపు డాతఁ డెందఱపరిహాసములకుఁ బాత్రుఁడు కాలేదు? ఇతరులప్రశంస యెందుకు? మాకే సంశయము కలిగినది. ఇదిగో నేఁ డతఁడు మాపేరవ్రాసి పంపించినజాబు". + +అని యాజాబును దనకొల్వుకూటమున నున్న వారి కెల్లరకుఁ దెలియునట్లుగాఁ జదివింపఁ జేసెను. ఎల్లవా రాశ్చర్య నిమగ్నులైరి. ఇతఁడు మనుష్యమాత్రుఁడుగాఁ గన్పట్టఁడు. కేవలము విశ్వనాథుఁ డీరూపమున నవతరించి \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0016.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0016.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..869b7ea74e4022485954c3ad7c7e739bb571e8b3 --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0016.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +యుండఁబోలు" నని బహువిధముల నాతని శ్లాఘించిరి. కృష్ణదేవరాయలవారు తనసంతోషమును బట్టజాలక యిరుబుజములు పొంగిపోవుచుండ "ఓహో! ఇటువంటి బంటునకు నేలికనై యుంట నేను ధన్యాత్ముఁడ నగుటచేతనేగదా సంభవించెను! మీవాక్కులు నిక్కువములు. ఆతఁడు మనుష్యులలోఁ బరిగణింపఁ దగినవాఁడు గాఁడు. ఇతఁ డొకనాడు అడవి దున్నపోతును నఱకి నాప్రాణమును రక్షించినవాఁడు. ఇటువంటి మహాపురుషునిచేత నింకఁ గొలువు చేయించుకొనుట మహాదోషముగాఁ గన్పట్టుచున్నది. ఈతని కెదియైన రాజ్యము నొసంగి నాతో సమముగాఁ గూర్చుండబెట్టికోఁ దగినవాఁ డని మనంబునకు దృఢముగాఁదట్టుచున్నది." అని స్పష్టముగా నిండుకొల్వున బలికెను. అంత సభవా రిట్లేకగ్రీవముగాఁ బలికిరి. + +"స్వామీ! విశ్వనాథనాయనికి రాజ్యపేక్ష లేదు. ఉన్నచో నాతఁడు తండ్రితో నేకమై మన మీఁదికి దాడిచేసియే యుండును. అపుడు వారిని మనము జయించుటయు సుసాధ్యము గాకుయుండును. అతఁడు విశ్వేశ్వరాంశ సంభూతుఁడు గనుకనే విద్వౌసపాత్రుఁడై స్వామికార్యమును నిర్వహించుకొని వచ్చు చున్నాఁడు. ఈ కలికాలమున నిట్టి వీరకృత్యములను వినఁజాలము, కనఁజాలము. తలపోసినకొలఁది మా కెంతయు నచ్చెరువు గలుగుచున్నది. దేవరవారు సర్వజ్ఞమూర్తులు. తమకుఁ దెలియనియంశ మేమి గలదు. దేవరచిత్తము వచ్చినట్లు గావింపుఁడు." \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0020.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0020.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ccc3fe82aee9ff298532263f7c1829d2c7343475 --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0020.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +నారము. ఇఁక మీరింటికి పొం" డని రాయలు విశ్వనాథనాయని కుత్తరువు చేసెను. అంత విశ్వనాథనాయఁడు తన తండ్రిని చెఱనుండి విడిపించి యింటికిఁ దీసికొనిపోయి 'ఇఁక నేను మీ కుమారుఁడను; మీరు నాకు తండ్రులు; ఇంత పర్యంతము నేను మీకు శత్రువునుగాఁ బ్రవర్తించితిని; నన్ను క్షమింపు'మని శతవిధముల వేడికొని తండ్రిగారిని స్నానముచేయించి నూతనవస్త్రములనుఁ గట్టిపెట్టి బ్రాహ్మణ సమారాధనములను, దానధర్మములను గావించి సుఖముగా నుండునటుల చేసెను. + +ఇటులు సుఖసంతుష్టుఁడైయుండి యొకనాఁడు నాగమనాయఁడు కుమారుని రప్పించి "నీవు రాజ్యము చేయవలయునను తలంపుతో నింతయెత్తు యెత్తినాను గాని మఱియొకటి గాదు. నాకు రాజ్యకాంక్ష లేదు. ఇంక నేను పరలోక సాధనమును జూచికొనియెదను. ఇంతవఱకు నేను సంపాదించిన ద్రవ్యమంతయు నున్నది. దీనిని తీసికొమ్ము. నీకు రాయలవారు రాజ్యము నిచ్చెదరు. చక్కఁగా నేలుకొమ్ము" అని పలికెను. + +అంత నతఁడు "నాయనా! మీరార్జించిన ధనమును మీరే దానధర్మములు చేసికొని మీరే యనుభవింపుఁడు. నా కక్కఱలేఁదని ప్రత్యుత్తరము పలికెను. అందుకు సమ్మతింపక నాగమనాయఁడు తనపెద్దలు కూడబెట్టిన ధనమును, తా నార్జించినధనమునుఁ గూడఁ జూపించి దానినంతయు గైకొని సద్వినియోగమునకుఁ దెమ్మని కుమారునికి బోధిం \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0021.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0021.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..20e838a5c7b915d00162e976387afa948eed5785 --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0021.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +చెను. విశ్వనాధనాయఁ డాధనము నంతయుఁ గాంచి యెట్లీతఁడింత ధనమార్జింపఁగలిగెనా యనియాశ్చర్యముఁ జెందెను. + +ఇ ట్లచ్చెరువందుచున్న కుమారుని జూచి 'పుత్రా! ఈ మధురానగరము నాకిష్టదైవములగు మీనాక్షీసుందరేశ్వరులకు నిలయమై దివ్యస్థలముగాఁ బేరుగాంచి యున్నది. ఒకనాఁడా మీనాక్షీదేవి నాకు స్వప్నములోఁ గానుపించి నీకుమారుఁడు విశ్వనాథనాయఁడు నా సన్నిధానముననుండి యీపాండ్యరాజ్యమునంతయు నేలుటకు సమర్థుఁ డయి యుండు నని చెప్పియున్నది. ఈ యర్థమునంతయుఁ దీసికొనిపోయి పాండ్యదేశములోని దేవస్థానమునకును, తీర్థప్రదేశములలోని యేళ్ళుకుఁ గట్టు ఱాతిమెట్లకును ఇంక ననేకధర్మకార్యములకొఱకును వినియోగ పఱచినయెడల నాకు పరలోకసౌఖ్యము గలుగఁగలదని బహువిధముల బోధించెను. అటుతరువాత రాయలవారొకనాఁడు విశ్వనాథనాయనివారిని, పాండ్యుని రప్పించి పాండ్యునితో నిట్లు ప్రశంసించెను. "ఓయీ! నీకు సంతానము లేదనియు నుంపుడుకత్తెకును నొక్క కొడుకుమాత్రము గలడనియు, విశ్వనాధనాయనికి రాజ్యమొసంగుట సమ్మతమేయని చెప్పి యాయనకు పత్రము వ్రాసియిచ్చియున్నావనియుఁ దెలిపితి నైన నింకొకమా ఱడుగుచున్నాను. నీ యభిప్రాయమేమో స్పష్టముగా విప్పి చెప్పుము." + +ఇట్లు రాయలు ప్రశంసించిన వెనువెంటనే చంద్రశేఖరపాండ్యుఁడు వినమ్రుఁడై లేఁచి సభాసదులెల్లరు విను \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0022.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0022.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b5f2113bd34ae4f8a81164b432829b1f354ce7ec --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0022.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +చుండఁ దన యభిప్రాయమంతయు విస్పష్ట మగునట్లుగా 'మహా ప్రభూ! ఈ రాజ్యపరిపాలనము నావలన నగునది కాదని నే నెఱుంగుదును; ఒకవేళ నే నీరాజ్యమును కోరినా చోళరాజు నన్నుఁ బ్రాణముతో విడిచిపెట్టువాఁడు కాఁడు; ఇదియుఁగాక మాతండ్రితాతలకు నుంపుడుసంబంధాలవలనఁ బుట్టినవారు శ్రీవిల్లిపుత్తూరు, తెంగాశి, రాచపాళియము మొదలగుస్థలములలో నున్నవారు; వారు నన్ను తలయెత్తుకొననీయరు; నాగమనాయనివారు సయిత మన్నిస్థలములను సాధింపగలిగినారు. కాని యైదుస్థానములను సాధించలేకపోయినారు. ఇంతకు నా పగవాండ్రయిన చోళునకుగాని వీరలకుఁగాని రాజ్యము నొసంగక నాబదులుగా విశ్వనాథనాయనివారే యేలుకొనుట నాకు పరమసంతోషముగా నుండును. ఇపుడు విశ్వనాథనాయనివారు నాతండ్రివంటివాఁడు గావున నన్ను శత్రువుల బాఱిపడకుండ సంరక్షింపఁగలఁడు. నాస్థితినిబట్టి గౌరవమర్యాదలకు భంగములేకుండ నన్ను బోషించినఁజాలు' నని విన్నవించుకొనియెను. + +కృష్ణదేవరాయలవా రందులకు సమ్మతించి విశ్వనాథనాయనివారిని గాంచి యిట్లు పలికిరి. + +ఇదివరకు నీవు మాకును, మా సామ్రాజ్యమునకును పెక్కులుపకృతులు గావించి యున్నావు. ఇంతియగాక మీ తండ్రిగారు మమ్మును లక్ష్యముసేయక మాయాజ్ఞను నిరాకరించినపుడు స్వామికార్యమే పరమ ధర్మమని యెంచి \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0024.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0024.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e700a1a7451e257c50d9b4c3420971d961b9d9a4 --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0024.txt @@ -0,0 +1 @@ +ణలేక వ్యధలం బడియుండుటయుఁ గన్నులారఁ గాంచి మిక్కిలి విచారించెను. వీని నన్నిటిని జక్కపఱచి రాజ్యమును సౌభాగ్యస్థితికిఁ గొనివచ్చుటకు రాణువలోనిబొక్కసము చాలదని తలపోసి తనతండ్రి యొసంగిన ద్రవ్యమునంతయు నాతనియిష్టానుసారముగా వ్రయపఱచి సఫలీకృతమనోరథుఁ డగుటకు సంకల్పించి మిక్కిలి సమర్థుఁడయిన 'అరియనాధ మొదలారిని ముఖ్యమంత్రిగను, దళవాయిగ నేర్పఱచి కార్యసాధనకుఁ గడంగెను. ఇతఁడు విజయనగరసామ్రాజ్యపక్షమునఁ బ్రతినిధి పాలకుఁడుగ మాత్రమె నియమింపఁబడినవాఁడు గనుక చోళపాండ్యరాజ్యముల రెంటిని పాండ్యరాజ్యము పేరిటనే స్వతంత్రుఁడై పరిపాలనముచేసినను విజయనగరసామ్రాజ్యమునకు లోఁబడియె పరిపాలనము చేసినని మనము గ్రహింపవలయును. విశ్వనాథనాయఁడు రాజ్యపరిపాలనకు వచ్చినకొలదికాలమునకే చంద్రశేఖరపాండ్యుఁడు మృతిఁబొందెను. విశ్వనాథనాయని వారియాజ్ఞను శిరసావహించి దళవాయి అరియనాథ మొదలారియు, దళవాయి బిసపాకము కేశవప్పనాయఁడు ననువా రిరువురును చుట్టునుబురుజులు గలిగి యష్టద్వారములతో నొప్పెడు మధురాపురదుర్గమును బునర్నిర్మాణముఁ గావించుటయెగాక మీనాక్షిసుందరేశ్వరుల కోవిలలను సొగసుగా గట్టించిరి. మధురాపురమునంతయుఁ గలకలలాడుస్థితికిఁ దీసికొనివచ్చిరి. ఇట్టికాలమునఁ గృష్ణదేవరాయలవారు 1530 వ సంవత్సరమున విజయనగరములో స్వర్గస్థుడుకాఁగా నాయని \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0025.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0025.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ea2f51db46275c754330d13d73ba76b7920a0f23 --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0025.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +తమ్ముఁ డచ్యుతదేవరాయలవారు విజయనగరసామ్రాజ్యమునకుఁ బట్టాభిషిక్తులయిరి. అప్పుడాయన తన మఱదలి పెనిమిటి యైన చెన్వప్పనాయనివారిని చోళ రాజ్యప్రతినిధిగా నియమించిరి గావున నప్పటినుండియు నారాజ్యము విశ్వనాథనాయని వారి పరిపాలనమునుండి తొలఁగిపోయెను. రాయలవారి యుత్తరువు ననుసరించి తిరుచునాపల్లె మధురరాజ్యమునకును వల్లము తంజాపురరాజ్యమునకును జేరిపోయినవి. ఆకాలమున తిరుచునాపల్లెకు సమీపమునఁ గావేరినది కిరుపార్శ్వముల నడవులు బలిసి దొంగల కునికిపట్టులై శ్రీరంగ మనుపుణ్యక్షేత్రమునకు వచ్చుచుబోవుచుండెడు యాత్రికుల కపాయకరములై యుండుటచేత విశ్వనాధనాయనివారియాజ్ఞ ననుసరించి దళవాయి కేశవప్పనాయఁ డా యడవులన్నిటిని భేదింపఁజేసి దొంగల నిలువరమునెల్ల నాశనము గావించి రక్షకభటుల నందందు నెలకొల్పి యాత్రికులకు మానప్రాణరక్షణముల నొసంగెను. ఇంతియెగాక తిరుచునాపల్లెదుర్గముచుట్టును రెండు ప్రాకారములను నిర్మించి వానిప్రక్కను నొక పెద్దకందకమును ద్రవ్వించి పురమునకు మంచిరక్షణ కలుగఁజేసెను. + +మఱియు విశ్వనాథనాయనివారు శ్రీరంగము, తిరుచునాపల్లె దేవాలయముల విషయమై మిగుల శ్రద్ధవహించి యనేకరీతులుగా వానినభివృద్ధికిఁ దీసికొనివచ్చెను. ఈయనకాలముననే సుందరమైన తెప్పాకుళమనెడు కోనేరు నిర్మింపఁబడి తిరుచునాపల్లె కొకవినూతన మైనసౌందర్యమును గలుగఁజే \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0026.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0026.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..51c7d482d272b17efd4f5389762bdc7d53d4ddea --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0026.txt @@ -0,0 +1 @@ +సెను. శ్రీరంగదేవాలయము ననేకనూతనభవనములతో నలంకరింపఁజేసి కన్నులపండు వౌనట్లుగా దిద్ది తీర్పరింపఁజేసెను. ఈదేవాలయ రక్షణకొఱకు మూఁడులక్షలపొన్నుల ద్రవ్యమును వెచ్చించెను. ఈప్రాకారములలోపల జనులు నివసించుటకై యనేకగృహములను గట్టించెను. ఇట్లు ప్రధాన దుర్గములను ముఖ్యములయిన దివ్యక్షేత్రములను చక్కపఱచుకొనుటకై విశేషద్రవ్యమును వెచ్చబెట్టి కృతకృత్యుఁడై ప్రజానురాగమును బడయుటయెగాక రాజ్యములోఁ దిరస్కార భావముతో నొప్పెడు ప్రభువతంసుల నెల్లర జయించి సరయిన మార్గమునకుఁ గొనివచ్చి రాజ్యము నలుప్రక్కల శాంతి నెలకొల్పఁ బూనుకొనియెను. ఇతఁడు రాజ్యభారమును వహించి పరిపాలనము చేయుటకుఁ బ్రారంభించిన కొలదిదినములలోనే చోళరాజ్యమునఁ జోళవంశీయుఁడ నని చెప్పుకొను నొక చోళ సామంతుఁడు కంబము, గూడలూరుసీమ నాక్రమించుకొని విశ్వనాథనాయని పరిపాలనమును దిరస్కరించి కప్పమును జెల్లించక చిక్కులు పెట్టుటకుఁ బ్రారంభించెను. అంతట విశ్వనాథనాయకుఁ డాతని శిక్షించి రాజ్యమును వశపఱచుకొని కప్పము గైకొని రావలసినదిగాఁ దనతండ్రి ప్రియమిత్రుఁడును, భృత్యుఁడుగ నున్న రామభద్రనాయకుని నియమించెను. అతఁ డట్లు తన కార్యమును జయప్రదమగునట్లుగా నిర్వహించుకొని వచ్చినందుకు సంతోషించి విశ్వనాథనాయఁ డాతనికి 'వడగరై' యను పాళియము నొసంగి సన్మానించెను. దక్షిణపాండ్య \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0029.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0029.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..41d7b6e5219cc35ee275c47a9b8d345b68a852b4 --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0029.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +ఇట్లు తెంగాశి పాండ్యులను జయించినవెనుక విశ్వనాథనాయని వారు తన ప్రధానమంత్రితోఁగలసి రాజ్యాభివృద్ధి మార్గముల నాలోచించి యందుకుఁ దగినకృషి ప్రారంభించెను. తిన్నెవెల్లి పట్టణమును విస్తరింపఁజేసి యభివృద్ధి పఱచెను. దేవాలయములను నిర్మించెను. ఎట్లు గ్రామపరిస్థితులఁ జక్కచేసి పరిపాలనము నడుపవలసియుండునో యారీతి నడుపునట్లు గావించెను. + +చెఱువులను, కాలువలను ద్రవ్వించి తనరాజ్యము నందలి గ్రామాదులలోని వ్యవసాయకులను భూములనిచ్చియు, ధనము నొసంగియుఁ గృషివ్యాపారము లభివృద్ధి నొందునటులు మనఃపూర్వక మైనప్రేమను జూపుచుఁ బ్రవర్తించెను. అందువలన వ్యవసాయ మభివృద్ధిని గాంచెను. దేశమునందంటట క్రమమైనశాంతి నెలకొనియెను. ఇతనిపరిపాలనమునఁ బ్రజలు సంతృప్తిఁ గాంచిరి. ఈతనిరాజ్యమున కుత్తరమున ఉఱ్ఱాత్తూరు, వలికొండపురములును, దక్షిణమునఁ గన్యాకుమారియు, పశ్చిమభాగమున కోయంబత్తూరు, ఈరోడు, ధారాపురము, మేలమలై, తూర్పున సముద్రమును రామేశ్వరమును సరిహద్దులుగా నేర్పడి రాజ్యము వ్యాప్తిఁ జెంది యుండెను. అనఁగా నిప్పటిమండలము లగు మధుర, రామనాథము, తిన్నెవెల్లి, తిరుచునాపల్లి, కోయంబత్తూరు, సేలము, నా కాలమున విశ్వనాథనాయని పాండ్యరాజ్యముగా నుండె నని చెప్పఁదగును. విజయనగరసామ్రాజ్యమువారి పదునాఱవశతాబ్దిలోని శాసనములన్నియు నీమండలములలోఁ \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0032.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0032.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9b3af5f16ea4ab9e29d35154f14aa87c0811a368 --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0032.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +వంతు కప్పముక్రింద రాజ్యాంగమునకుఁ జెల్లించుచుండిరి. యుద్ధకాలములందుఁ దమ ప్రభువాజ్ఞయైనయెడల మఱియొక మూఁడవ వంతు రాఁబడి సైన్యముల క్రిందను వినియోగించి వారికిఁ దోడ్పడుచుండిరి. తక్కిన రాఁబడిని వారు స్వేచ్ఛగా ననుభవింపుచుండిరి. రాజ్యాంగమునం దిట్టిపద్ధతు లవలంబించుటవలన పాళెగాం డ్రందఱును విశ్వనాథనాయనివారిపట్ల భక్తివిశ్వాసములతోఁ బ్రవర్తింపఁ గలిగిరి. ఒక్కొక్కప్పుడు రాజ్యాంగమునకు నెక్కువ సేవచేయఁగలిగిన పాళెగాండ్రకు విశ్వనాథనాయనివారు వారి కప్పములను గొనకయె వారలకు బహుమానములుగా విడిచిపెట్టుచుండెను. ఇతఁడు తనపాళయగాండ్రతోసహా విజయనగరసామ్రాజ్యమునకుఁ దోడ్పడుచు భక్తివిశ్వాసములతో సేవించుటచే నచ్యుతదేవరాయలవారి కాలమునఁగాని సదాశివదేవరాయలవారి కాలమునఁగాని వారి యాగ్రహమునకుఁ బాత్రుఁడు గాక యర్హ మర్యాదలకు భంగము లేకుండఁ దన పదవిని జక్కఁగాఁ గాపాడుకొనఁ గలిగియుండెను. + +ఇత డత్యంత బాహుబలాఢ్యుఁ డని తెలుపుటకుఁ గాఁబోలు స్థానిక చరిత్రములయం దతిచిత్రము లగు కథలు కొన్ని వక్కాణింపఁబడి యున్నవి. అట్టివానిలో నొక్కిఅకథను మాత్రము చదువరుల వినోదార్థ మిందుఁ దెలుపుచున్నారము. + +పాండ్యరాజ్యమునకుఁ దామే హక్కు దారులమని తొలుదొల్త విశ్వనాథనాయనివారి నెదుర్కొని పోరాడినవారు \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0033.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0033.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3b8067f00fbac79aa96180c9e2e5e98dde681604 --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0033.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +తెంగాశి పాండ్యులని యింతకుఁ బూర్వము తెలిసికొనియున్న వారము. తెంగాశి పాండ్యు లైదుగురు వీరు పంచపాండ్యులని పరఁగినవారు. పంచపాండ్యులనునది ప్రాచీనకాలమునుండి వ్యవహరింపబడుచున్న సమాసపదముకాని నేడు క్రొత్తగ సృజింపఁబడినది కాదు. వీరిలోఁ బరాగ్రమపాండ్య దేవపెరుమాళ్లనునతఁడు ప్రముఖుఁడుగా నుండెను. వీరికి కులశేఖరదేవుఁ డను నామాంతరము గలదు. ఇతఁడు 1543 వ సంవత్సరమున తెంగాశిలోఁ బట్టము గట్టుకొనియెను. ఇతఁడే విశ్వనాథనాయనివారిని ప్రతిఘటించి నిలిచినవాఁడు. తక్కినవారు వీనికిఁ దోడ్పడిరి. వీరి ప్రతిఘటన వృత్తాంతమును దెలిసికొని విశ్వనాథనాయనివారు వీరినిజయించుటకై తమ దళవాయియగు 'అరియనాథ మొదలారి' నిఁ గొంతసైన్యముతోఁ బంపించెను. అప్పుడు తెంగాశి పాండ్యులకును, విశ్వనాథనాయనివారి సైన్యములకును బెనుపోరాటము జరిగి యా యుద్ధములో దళవాయి యరియనాథమొదలారి వారిని జయింపలేక యవమానముతో మధురాపురమునకుఁ బాఱివచ్చి తనప్రభువునకు తలవంపులు గొనితెచ్చెను. + +అట్టితలవంపులను విశ్వనాథనాయనివారు భరింప జాలక రెండవమాఱు తానే మహాసైన్యముతో దండెత్తిపోయి వారల దుర్గమును ముట్టడించి యాఱుమాసములవఱకు ఘన ప్రయత్నములు గావించినను దుర్గము స్వాధీనమురాకపోవుటయెగాక యుభయసైన్యములును నాశనమునొందుచుండుటఁ గన్నులారగాంచెను. \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0034.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0034.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d1d8a73f50fbebbfc4f5f954a96559ecebd945ec --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0034.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +'అయ్యో! నాయొక్కనిలాభమునిమిత్త మెన్నోకుటుంబములు దిక్కులేక దుఃఖభాజనము లగుచున్నవి. ఒక్కనిసంతృప్తికై పెక్కుకుటుంబములను దుఃఖపరంపరలలో ముంచెత్తివిడుచుట ధర్మముగాఁ గన్పట్టుచుండలేదు' అని తలపోసి పశ్చాత్తాపమును దెలుపుచు నీ క్రింది జాబును వ్రాసి యొక దూతచేఁ దనప్రతిపక్షులకుఁ బంపెను. + +"మీరైదుగురు, నేనొక్కఁడను. మననిమిత్తమై ప్రజలు దుఃఖపరంపరల పాలగుచున్నారు. అట్లు జరుగరాదు. మనము యుద్ధములను జాలించి మనసైన్యములను దూరముగా నిలిపి పోరాటముడిగించి యుభయసైన్యములనడుమ నొక శిలాస్తంభమునాటి మీరైదుగురును నాయొక్కనితో ద్వంద్వ యుద్ధమునకుఁ గడంగవలసినది. మీరు జయించిరా యీరాజ్యమును గైకొనుఁడు. నేను జయింతునా మీ రాజ్యమును విడిచి కట్టు పుట్టములతో మాత్ర మావలకుఁ బొండు. ఈ ప్రకారము మనము దైవసాక్షిగ ప్రతిజ్ఞలనుఁజేసి తామ్ర శాసనము వ్రాయించి యాశాసనము మీశిలాస్తంభమునకుఁ గట్టి బాహుయుద్ధమునకుఁ గడంగుదము. ఈ సమస్య యీ విధముగా మనయుభయుల నడుమ పరిష్కారమగుట నా కోరిక." + +ఈ పయిజాబును వారు చూచుకొని 'మీ రొక్కరును మా యైదుగురుతోఁ దలపడుటధర్మము కాదు; మాలో నొక్కఁడు మాత్రము వచ్చును. మీరు వచ్చి వానితోఁ దల \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0035.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0035.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5d9c63cc12d525a00cd62721c1d9d7694026bb5f --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0035.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +పడుదురా! అట్లయినపక్షమున మీకోరికప్రకారము నడువంగలవార' మని ప్రత్యుత్తరము వ్రాసి విశ్వనాథనాయనివారికిఁ బంపిరఁట. విశ్వనాథనాయనివారి పౌరుషపరాక్రమములుపాండ్య వీరులైదుగురు దలపడినను వెనుదీయ నట్టివికావు. కనుక మరల యతఁడు 'మీరైదుగురు నైదుసీమలకు ప్రభువులుగ నున్నారు. నే నొక్కఁడనైయుండియు మిమ్ములను జయించి మీసీమల నొడిచికొనవలయు నని వచ్చియున్నాను. కనుక మీర లైదుగురును గలిసి నాయొక్కనితోనే పోరాడుట న్యాయము. + +వా రంగీకరింపక తమలో బాహుబలపరాక్రమ వంతుడైనవాని నేరుకొని యంగరక్షకై కవచమును దొడిగి యశ్వారూఢుని గావించి వాని కొక ఖడ్గము నొసంగి యుద్ధముచేయుటకై నిర్ణీతరంగస్థలమునకుఁ గొనివచ్చిరఁట! + +ఈద్వంద్వయుద్ధము ముగియుట కెంతోకాలము పట్టలేదు. విశ్వనాథుఁడు తుదకంగీకరించి తానును యుద్ధసన్నద్ధుఁడై రంగస్థలమున కుఱికి 'మొట్టమొదట నీవే కొట్టుమని పాండ్యవీరుని నాహ్వానించెనట! ఆతఁ డట్లే యొక్కవ్రేటువేసెను. విశ్వనాథుఁడు తనఖడ్గముతో నావ్రేటు తప్పించుకొనియెనట. అంత పాండ్యుఁడు విశ్వనాథనాయని వ్రేటువేయమని పలికెనఁట! అతఁడు నిరాకారించి పాండ్యునే వ్రేటు వేయమని ముమ్మాఱు పలికెనట! పాండ్యుఁ డట్లుగావించెనఁట! అంత విశ్వనాథనాయఁ డెప్పటియట్ల తప్పించుకొని \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0037.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0037.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3a499e55432a341c854017eeb9a118856bce635e --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0037.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +పాండ్య దేవుఁడే' యనియుఁ దక్కినవారు విశ్వనాథనాయని వారికి సామంతులై మైత్రితితోఁ బ్రవర్తించి రని మనము నిశ్చయింపవచ్చును. + +ఈవిశ్వనాథనాయనివా రెంతసమర్థుఁడైనను, ఎట్టిరాజ్య తంతజ్ఞుఁడైనను, ఒకటి రెండుమాఱులు సామ్రాజ్యము వారి సహాయమును గోరక తప్పినది కాదు. ఇతఁడు తెంగాశి పాండ్యులతోఁ బోరాడుచున్న కాలమున పోర్సుగీసువారు సముద్రతీరమునందు నివసింపుచు ముత్తెపు చిప్పలను సముద్రమునుండి దేవి తెచ్చి వ్యాపారము చేసెడి పరవజాతివారిని పెక్కండ్ర క్రైస్తవమత ప్రవిష్టులనుగాఁ జేసి వారిసహాయముతో సముద్రతీరము నాక్రమించుకొని సముద్రవ్యాపార మంతయుఁ దమహస్తగతమగునటుల వ్యవహరింపుచు పరవజాతి వారిని పాండ్యరాజ్యపరిపాలనమునుండి వేఱిపఱచినను నేమియుఁజేయ శక్తిచాలక యుండెను. ఇంతియగాక తిరువడి రాజ్యాధిపతి యైనభూతల వీరరామవర్మ పోర్చుగీసువారి సహాయముచే గర్విష్టుఁడై కప్పముగట్టుట మానుకొనుటయెగాక పాండ్యరాజ్యములోని కొంతభాగ మాక్రమించు కొనుటకుఁగూడ సాహసించెను. ఈ దుస్థితినంతయుఁ దెలిసికొని విజయనగరసామ్రాజ్యసంరక్షణ కర్తయగు అళియరామరాయలవారు విశ్వనాథనాయనివారికిఁ దోడ్పాటుగానుండి పోర్ఛుగీసువారియొక్కయు, తిరువడిరాజ్యాధిపతియొక్కయు, \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0038.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0038.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0348e2345dba8289f5c5a208e5ec82495b9d1b90 --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0038.txt @@ -0,0 +1 @@ +విజృంభణము నడగించి వారినుండి కప్పములు గైకొని యాభాగములందు శాంతి నెలకొనునటుల పాండ్యరాజ్యమును బలపఱచి విశ్వనాథనాయనివారి పరిపాలనమును దృఢపఱచి రావలయునని పెనుగొండరాజ్యాధిపతియైన విఠ్ఠలరాయని, వీని తమ్ముఁడును, చంద్రగిరిరాజ్యాధిపతియైన యౌకు చినతిమ్మరాజును దక్షిణదేశమునకుఁ బంపించెను. విఠ్ఠలదేవరాయలు రాజప్రతినిధిగా నియమింపఁబడియెను. విశ్వనాథనాయనివారు పాండ్యరాజ్యములోపలి వ్యవహారములను జక్కఁబెట్టుకొనుచు, వెలుపలివ్యవహారములయందు సామ్రాజ్యప్రతినిధి యగువిఠ్ఠలదేవరాయనికిఁ దాను గాని తనకుమారుఁడు కృష్ణప్పనాయనివారు గాని యప్పటప్పట తోడుసూపు చుండెను. విఠ్ఠలదేవరాయలు 1558 వ సంవత్సరమువఱకు రాజప్రతినిధిగా దక్షిణదేశమున వ్యవహరించెను. విఠ్ఠలదేవరాయలు తనతమ్ముఁ డయిన చినతిమ్మరాజుతోఁగూడి తిరువడి రాజ్యమును జయించి వానితో సంధికార్యమున కొడంబడి సామ్రాజ్యమునకు రావలసిన కప్పముల నన్నిటిని రాఁబట్టఁ గలిగెను. పోర్చుగీసువారిని, పరవజాతివారిని జయించి పోర్చుగీసురాజ్యమునకుఁగాక పాండ్యరాజ్యమునకు లోబడి కప్పములు చెల్లింప నియమబద్ధులను గావించెను. ఈసందర్భములయందు విశ్వనాథనాయనివారు తా నొక స్వతంత్రరాజువలె, బ్రవర్తింపక సామ్రాజ్యమునకు సామంతుఁడ నను \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0040.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0040.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e494355320dea0c74cb4f420457fcbe8f82aab4d --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0040.txt @@ -0,0 +1 @@ +తిరువడి రాజ్యాధిపతి యగు భూతల శ్రీవీరరామవర్మయును పోర్చుగీసువారును క్రైస్తవమత మవలంబించిన పరవజాతివారును దక్షిణదేశమున సామ్రాజ్యాధికారమును దొలఁగించి యాస్థానమున పోర్చుగీసువారి రాజ్యాధికారమును స్థాపించుటకై ప్రయత్నించిన విధానమును భగ్నపఱచుటకును, ఈ ప్రాంతదేశమున విజయనగర సామ్రాజ్యప్రతిష్ఠను స్థిరముగా నెలకొల్పుటకును విఠ్ఠలరాయలు నియోగింపఁబడి పదిసంవత్సరములకాల మిచట నుండి తనప్రయత్నము లన్నిటిని విజయము గాంచెను. ఈకార్యములయందు పాండ్యరాజ్యమును బరిపాలించు విశ్వనాథనాయనివారును, వానికుమారుఁడు కృష్ణప్పనాయనివారును తోడ్పడినమాట వాస్తవమెకాని విశ్వనాథనాయనివారు పాండ్యరాజ్యమును స్వతంత్రముగాఁ బరిపాలనము చేయలేదని కొందఱు చరిత్రకారులు వ్రాసినది సత్యచరిత్రము కాదు. ఇప్పటినుండియు నీతఁడును నీతనివంశము వారును పాండ్యరాజ్యమునకు వంశపారంపర్యపు హక్కు గలిగి యిన్నూఱు సంవత్సరముల వఱకుఁ బరిపాలింపఁ గలిగిరి. విశ్వనాథనాయనివారు 1496 వ సంవత్సర ప్రాంతమున జనించి 1529 మొదలుకొని 1564 వఱకు పాండ్యరాజ్యమును బరిపాలించి 1564 వ సంవత్సరమున మరణముఁ జెందెను. ఇతనికి 'పాండ్యకుల స్థాపనాచార్య' యను బిరుదము గలదు. ఇయ్యది బహుశః తెంగాశి పాండ్యులను మరల వారివారి \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0043.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0043.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6b3f2d4d8eea364e56a17ef873cfea1626ae73af --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0043.txt @@ -0,0 +1 @@ +మాకరాజును, వెంకప్పనాయఁడు ననువారు. వీరినిఁ బ్రతిఘటించి వీరి దుష్ప్రయత్నములను భగ్నపఱచి శాశ్వతమైన విజయకీర్తిని గాంచినవాఁడు యాచమనాయఁడు. ఇతఁడు పద్మనాయకకులాభరణము,వేంకటగిరిపురాధీశ్వరుఁ డయిన వెలుగోటి యాచమనాయనిమనుమఁడు. కాళహస్తిపురాధీశ్వరుఁ డయిన దామర్ల వెంగళనాయని దహోత్రుఁడు. ఇతనితండ్రి కస్తూరి రంగప్పనాయఁడు. తల్లి వేంకటాంబ. వీ రెల్లరును 1586 మొదలుకొని 1614 వ సంవత్సరము వఱకు విజయనగరసామ్రాజ్యమును బరిపాలించిన శ్రీమద్రాజాధిరాజ పరమేశ్వర శ్రీవీరప్రతాప శ్రీవీర వేంకటపతి దేవమహారాజ సేనాపతులును నాతని సేవించెడుమండలాధీశ్వరులు నై యుండిరి. సత్యము, నీతి, న్యాయముఁ దప్పకుండ ధర్మపరిపాలనముఁ జేసి విజయనగరసామ్రాజ్యసింహాసన మధిష్టించి వాసిఁ గాంచినవారిలో నీతఁ డొక్కఁడు. ఈతఁ డెంతటిసామ్రాజ్యసంపదలతో దులతూఁగు చున్నను సంతానాపేక్షతో నాఱుపర్యాయము లార్గురుపడతులను వివాహముచేసికొన్నను సంతానసౌభాగ్యమునుఁ గన్నులారఁ జూచుకొనుభాగ్యము మాత్ర మబ్బినది కాదు. ఇతనికి వేంకటాంబ, రాఘవాంబ, పెదఓబమాంబ, పినఓబమాంబ, కృష్ణాంబ, కొండాంబ అను భార్య లున్నట్టు లీయార్వురనామములు శాసనములవలన నైన నేమి గ్రంథముల వలన నైన నేమి, తదితరలేఖలవలన నైన నేమి దెలిసికొన \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0044.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0044.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0a64b859a4be980be63a86e97625905ef7e2b5e6 --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0044.txt @@ -0,0 +1,18 @@ +సాధ్య మగుచున్నవి. అందుగుల వెంకయవిరచిత మగు నరపతివిజయమునందు :- + + "సీ. పరమపాతివ్రత్యగరిమచే మిక్కిలి + యతిశయిల్లినవెంకటమ్మగారిఁ + జిరయశోనిధి యైనజిల్లేళ్ల రంగనృ + పాధిపు పుత్రి నోబమ్మగారి + జిల్లేళ్లకృష్ణరాట్చీతమయాఖు ప్రి + యాత్మజ యైనకృష్ణమ్మగారి + భూరి శౌర్యోగ్ర గొబ్బూరి యోబక్షమా + ధ్యక్షు తనూజఁ గొండమ్మగారి + గీ. నెమ్మివరుసఁ బాణిగ్రహణమ్ముఁ జేసి + వీర వేంకటపతిరాయవిభుఁడు వేడ్క + నలరు నప్పద్మముఖులతో ననుదినంబు + నధికసౌఖ్యాంబునిధి నోలలాడె మిగుల." + +అని యభివర్ణించి యున్నాఁడు. ఇందుఁ బేర్కొనఁబడిన కొండమ్మతండ్రి యగుగొబ్బూరి యోబక్షమాధ్యక్షునకుఁ బై చాటువునందుఁ బేర్కొనఁబడిన గొబ్బూరి జగ్గరాజు కుమారుఁ డై యుండును. + +వేంకటపతిరాయలునకు సంతానము లేదు గావున నతని వెనుక సింహాసనము నధిష్ఠింపఁదగిన హక్కు గలవా రాతనియన్న యైనరామరాయని కుమారులగు తిరుమల \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0046.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0046.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..471dcfd4b4044508aa86b4f8ed4551e88becaacd --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0046.txt @@ -0,0 +1,10 @@ +"సామ్రాజ్యమునందలి మహామండలేశ్వరులలో రాయలకుఁ దరువాత నధికారమును, పలుకుఁబడియు చలాయింపఁ గలవారిలో ఓబలరాయఁ డొక్కడు. ఈతని సంతకముతో రాధారిపత్రము గలవా రెట్టిభయమును, నాటంకమును లేక యేబాటపై నైనను, ఏనదిమీఁద నైనను నిశ్చింతతోఁ బ్రయాణము చేయవచ్చును. ఈతనియాజ్ఞను నుల్లంఘించుట యన నేయుద్యోగస్థుని కైనను మరణశిక్షను బొందుట యగును." + +ఇందుఁ బేర్కొనఁబడిన ఓబలరాయలు, వేంకటపతి రాయలమామగారు. రంగరాజు రాయలకుఁ బ్రేమ పాత్రుఁడును, అన్న కుమారుఁడును, దత్తపుత్రుఁడును, యువరాజును నగు చిక్కరాయలు. ఈతని యువరాజుగఁ జేసినట్లు నరపతివిజయమను రామరాజీయములోని :- + + క. అతనికి శ్రీరంగమహీ + పతి గలిగెను నా మహానుభావుఁడు శౌర్యో + న్నతి వెంకటపతిరాయనృ + పతిచే యువరాజుపట్టబంధము నొందెన్. + +అను పద్యమువలన విదిత మగుచున్నది. రాయలు తరువాత రాజ్యమునకు రావలసిన యువరాజును చిక్కరాయలనుట దేశీయసంప్రదాయము. కనుకనే రామరాజీయమున శ్రీరంగ చిక్కరాయమనుజవిభుడే చిక్కరాయ లనియు, యువ \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0050.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0050.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..72467167da8300206d1d7fbb924ae64fd551f640 --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0050.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +దయను, ప్రేమను జూపియుండుటను, 1611 వ సంవత్సరము నుండి కొండమ్మకుఁ గొడుకుఁ బుట్టినట్టు కల్పనచేసి రాజ్య మపహరింపవలె నని ప్రయత్నము చేసినారు. కాని వీరవేంకటపతిరాయల మొదట తా నెట్లు ప్రతిజ్ఞపట్టి యాచరించుచు వచ్చెనో దానిని చనిపోవునపుడు సైతము మఱువలేదు. + +అయినను సామ్రాజ్యాధీశ్వరుం డగు వీరవేంకటపతిరాయలవారు 1614 వ సంవత్సరములో అక్టోబరునెల నడిమికాలమున దాను మరణించుటకు మూన్నాళ్లకుముందే యొకనాఁడు మంత్రి పురోహిత సామంత దండనాయక దౌపారిక బంధుజన విద్వజ్జన సమక్షంబునఁ దనసోదరపుత్రుఁడు, యువరాజు నగు శ్రీరంగరాజునుఁ దనదగ్గఱకుఁ దీసికొని "నాయనా! శ్రీరంగా! నేనిఁకజీవింపను. నిన్నీ సామ్రాజ్యమునకుఁ బట్టాభిషిక్తునిఁజేయుచున్నాను. ఇదిగో! నా చేతియుంగరమును దీసికొని ధరింపుము." అని పలికి తన కుడిచేయి చాచి యాతని కం దిచ్చెనఁట! అట్లు పలికి చేయిచాచినతోడనే శ్రీరంగరాజు గన్నుల వెంట బొటబొటబాష్పజలంబు లొలుక గద్గదకంఠముతో 'మహాప్రభూ! దేవరా! ఈసామ్రాజ్యము నేలుట కెవ్వరుర్హులో నీ యుంగరము వారి కలంకరింపుము. ఈప్రభుత్వము నా యంతట నేను కోరినవాఁడను గాను" అని పలికి సాష్టాంగ పడి బావురు మని యేడ్చుచు నాతని పాదములం బట్టికొనియెనఁట! అపుడు రాయలు తనచుట్టు నున్నవారిని నారాకుమారు లేవనెత్తు డని యాజ్ఞాపింపగా నట్లుగావించి వార \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0051.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0051.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..793f296fd5fd769a46f9141131f8b715c03ef794 --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0051.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +లాతని రాయలకుడిచేయితోఁ బట్టుకొనుట కను వగునట్టు నిలిపి రఁట! తనచేయి చాచి యిదిగో! యీ యుంగరమును గైకొను మని మరల పలికెనఁట! అతఁడు యుంగరము తనకు ముప్పు వాటిల్లఁజేయునని విధివశమున ముందుగాఁ దెలిసి కొన్నవానివలె 'ఓరాజా ! నీయాజ్ఞ నుల్లఘించి నేనీ యుంగరము దీసికొనకున్నందునకు నన్ను క్షమింపము'మని చేతులు శిరస్సునకుఁ జేర్చుకొనియెనఁట! అంత తనచేతి యుంగరమునుదీసి పై కెత్తి తీసికొమ్మని రెండవమాఱు మరల కోరగాఁ జుట్టునున్న దండనాయకులు ప్రోత్సహింపఁ గన్నీ రోడ్చుచు దానిని తీసికొని ముందుగా శిరమునఁ బెట్టుకొని తీసి తరువాత వ్రేలికిఁ బెట్టుకొనియెనఁట! పిమ్మట రాయలు రెండు లక్షల క్రుజడావుల విలువగలిగిన పట్టాభిషేక కాలములందును, ప్రత్యేక పర్వదినములందును సామ్రాజ్యసార్వభౌములు ధరింపఁ దగినదుస్తుల నిప్పించుటయెగాక యాఱు లక్షల క్రుజడావుల విలువఁగలిగిన తన చెవి వజ్రములను, మఱి రెండు లక్షల క్రుజడావుల విలువఁగలిగిన తనచెవికమ్మలను, ఇంకను విలువఁగలిగిన పెద్దపెద్ద ముత్తేములనుఁ దెప్పించి యిప్పించె నఁట! ఇట్టి యాభరణముల నన్నిఁటి నొసంగి తన తరువాత శ్రీరంగరాజు పట్టాభిషిక్తుఁడు గాఁదగిన రాజకుమారుఁ డని ప్రకటించి యుండె నఁట! + +తరువాత నాఱుదినములు బ్రదికె ననియు జనిపోవు నప్పటికి నఱువదియేడేండ్లవయ స్సుండె ననియు బర్రాదాసు \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0052.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0052.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..44cb68123cb61c480fbbe6b40d19b693859694b9 --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0052.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +తెలుపుచున్నాఁడు. వాని యారామములోనే మంచిగంధపుఁ గట్టెలతోడను, సుగంధద్రవ్యములతోఁడను రాయలప్రేతమునకు దహనసంస్కారకర్మ జరుపఁబడెనఁట! వీనితో వీని రాణులు మూవురుమాత్రము సహగమనము గావించిరఁట? + +శ్రీరంగరాజును పట్టాభిషిక్తునిఁ జేయుటకు వేంకటపతిరాయలు సూచించిన యీమార్గము కొందఱకు సంతోషకరముగ నున్నను, మఱికొందఱకు దుఃఖకరముగ నుండెను. రాజబంధువులలోనేగాక సామ్రాజ్యమండలాధిపతులలోను, దండనాయకులలోను బెద్దకలవరము జనించె నఁట! పులికాట్టు నందున్న ఒలందులకు నీకలహమేరీతిగఁ బరిణమించునో, తమవర్తకమునకుఁ, దమవర్తకపుశాలాస్థానమునకు నెట్టివిపత్తు గలుగునో యని భయకంపితు లయిపోయిరఁట ! + +శ్రీరంగరాజు యధాశాస్త్రీయముగఁ బట్టాభిషిక్తుఁ డయ్యెను. జగ్గరాజు, మాకరాజు, రావెల వెంకటపతినాయఁడు తక్క తక్కిన సామంతమండలాధిపతులెల్లరును విననితు లై కానుక లర్పించి నమస్కరించి సార్వభౌమునిగ నంగీకరించిరి. + +కొంతకాలము గడచినపిమ్మట శ్రీరంగరాయలు తనకొల్వున నున్న యుద్యోగస్థులలోఁ గొందఱపై ధనాపహరణము మున్నగు నభియోగములు రాఁగా విచారించి వారిని వారివారి పదవులనుండి తొలఁగించుట తటస్థించెను. వీరందఱు నదివఱకె శత్రువులుగా నేర్పడి కుట్ర చేయుచున్న \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0053.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0053.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0717ae332af9b23c967ecd1093291302f28b8e33 --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0053.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +జగ్గరాజు, మాకరాజు, వెంకులతోఁ గలిసి రాయలను సింహాసనభ్రష్ఠునిఁ జేయుటకై ప్రయత్నించు చుండిరి. ఇ దంతయు నెఱింగి శ్రీరంగరాయలు జాగరూకతతో వ్యవహరించుచు దుర్గమును, నంతఃపురమును సురక్షితముగ నుంచుకొనియెను. ఈ కుట్రల కన్నిఁటికిని మూలకారకుఁడగు గొబ్బూరి జగ్గరాజు. శ్రీరంగరాజును రాజ్యభ్రష్ఠుని గావించి తనమేనల్లుఁడైన శిశువునకుఁ బట్టము కట్టి తాను సామ్రాజ్యము నేలుటకు మంచితరుణము సంభవింవిన దని సంతోషించుచుఁ దన కాప్తు లయినవారితో యోజించి ఘనమైన పన్నాగమును బన్ని వంచనచేఁ గార్యము నెఱవేర్పఁ దలఁచి విప్లవమునకు సంసిద్ధుఁ డయ్యెను. + +సామ్రాజ్య వ్యవహారనిర్వాహకదృష్టియం దుండి శ్రీరంగరాయలు వీరిపట్ల నలక్ష్యభావముతోఁ గొంతకాల మేమరియుండి వీరివంకఁ జూడక పోయెను. అందువలన వీరి పన్నాగము లాతనికిఁ దెలియ రాలేదు. ఒకనాఁ డాకస్మికముగాఁ దనకు ముఖ్యశత్రువుగా నేర్పడియున్న మహామండలేశ్వర గొబ్బూరి జగ్గరాజ దేవమహారాజుకడనుండి యొక దూత రాయలకడకు వచ్చి యొక లేఖను సమర్పించెను. + +"ఇదివఱకు మీకు ప్రతిపక్షినైయున్న నేనును, నాతోడి మిత్రులును, మా ప్రయత్నములను మేము విడిచి మిమ్మె సార్వభౌములుగ భావించి సేవింప నిశ్చయించుకొన్నారము.మీరు తొంటిభావములను విడిచి మా కనుజ్ఞ దయ \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0054.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0054.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..bde66336c475943f3c8fb3824b3cae94e25d917b --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0054.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +చేసినయెడల దేవరసాన్నిధ్యమునకు విచ్చేసి మాకానుక లర్పించి కృతప్రణాము లగుదుము." అని యందు వ్రాసి యుండెను. పరాక్రమవంతులయిన యీశత్రుపక్షమువారి నెల్లరఁ దనవంకకుఁ జేరఁదీసికొని సామ్రాజ్యమును బలపఱచి కొనుట యత్యావశ్యక మైనదిగా భావించి యందుల కంగీకరించినట్లు తెలుపుచు జగ్గరాజున కా దూఁతచేతనే ప్రత్యుత్తరము పంపి తన దుర్గాధ్యక్షున కీవర్తమానముఁ దెలియఁజేసి వారు వచ్చినయెడల నెట్టిమాటంకమును గలిగింపకుండ నుండవలయు నని యాజ్ఞ చేసెను. + +మఱియు వారిని సామ్రాజ్యసామంతులుగ భావించి యధామర్యాదలు దప్పకుండ గౌరవభావముతో వారికి స్వాగతము నొసంగవలసిన దని కూడ నుత్తరువు గావించెను. + +అమాయకుఁ డయినయారాయలు జగ్గరాజు పన్నిన యీమాయావ్యూహమునం దగుల్కొని యట్టియుత్తరువు లిచ్చియుండుటచేత జగ్గరాజునకును, వానిమిత్రులకును దుర్గములోఁ బ్రవేశించుట యత్యంతసులభసాధ్య మై పోయెడు. పాప మాదురదృష్టవంతుఁ డగురాయ లొకరీతిగఁ దలంప దైవ మింకొకరీతిగఁ దలంచెను. + +అతఁడు తనమిత్రవర్గముతోఁ బ్రవేశించి రాయల పరివారమున కిఱుకపడకుండునట్లు తన రక్షకభటుల నాయా ద్వారములకడకుఁ బంపి వారివారిస్థానముల నిలువ నేర్పాటు గావించెను. ఇంతలో వీరు తలపెట్టిన ద్రోహకార్యము \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0055.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0055.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..593465c97ef2bd2be5bcb4e58a45e6aecb723ea5 --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0055.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +రాయలవర్గమువారికిఁ బొడకట్టెను. అంత రాయల సైనిక వర్గమువారు దుర్గద్వారములను మూసివేయఁ జూఁచిరి. అప్పటికే కార్యము మించిపోయినది. అంతయు నిష్ప్రయోజనముగాఁ బరిణమించెను. జగ్గరాజు సైనికభటులు రాయల దుర్గరక్షకులను సంహరించుచు నంతఃపురభాగములకుఁ బఱు విడు చుండిరి. ఇంతలో నొక శత్రునాయకుఁ డొకఁడు రాయలనుఁబట్టికొని జగ్గరాజుకడకుఁ దీసికొనివచ్చి 'ఇదిగో! రాయలను నీకర్పించు చున్నా' నని పలికెను. + +అతఁడు రంగరాయలను జూఁచి "రంగరాజా! నీవు నాకు ఖైదీవయినావు. నీ విఁక నిశ్శబ్దముగ నావలికి పోతివా నీ ప్రాణములను నీవు సంరంక్షించుకొనఁగలవు. ఈదినము మొదలుకొని రాజ్యకాంక్ష విడిచి సామ్రాజ్యముపైఁ గల హక్కునంతయు వదలుకొని మరల యెన్నఁడును జేపట్టుటకుఁ బ్రయత్నింపకుండుము" పొమ్ము అని పలికెను. + +అతఁడు మోసపోయెను. దుర్గ మంతయు శత్రుసైన్యములతో నిండిపోయెను. ఇంక చేయున దేమి గలదు? అట్టి కఠిన మైన యాజ్ఞకుఁ దలయొగ్గక తప్ప దయ్యెను. ఆ దురదృష్టవంతుఁడు తనభార్యను, బిడ్డలను దీసికొని క్లేశముచే వాడిపోయిన మోమును, వాల్చిన కన్నులును గలిగి మాఱు మాటలేక తల వంచికొని పోవుచుండెను. ఒక్క మనుష్యుఁ డయినను నమస్కరించువాఁడు లేఁ డయ్యెను. ఇది ద్రోహమని పలికినవాఁడు లేకపోయెను. ఆక్షణమువఱకు రాజుగ \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0056.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0056.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f0c7b91d7f79f62d469f7b84fe4342b2139272a6 --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0056.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +నున్నవాఁ డంతలో దిక్కుమాలినవాఁడు గావలసివచ్చెను. ఆహా! మానవుని బ్రతు కింతేగదా! రాయలపక్షమున నున్న మహావీరు లందఱునుఁ బిఱికిపంద లైపోయిరి. రాయల కంతయు నంధకారబంధురముగాఁ గన్పట్టెను. పాప మాదురదృష్టవంతుఁ డైన రంగరాజు వెల్తురు నెప్పటి కయినను జూడఁ గలుగుదునా యని తలపోయు చుండెను. రాయవేలూరునగరమున నుద్భవించి దట్టముగా నలముకొన్న యీ మబ్బులు సామ్రాజ్యము నంతయు వ్యాపించిపోయినవి. + +కాని విజయనగరసామ్రాజ్యము శూరుల కెన్నడను బేదవడి యుండలేదు. ఈ విప్లవసమయమున నొక మహావ్యక్తి బాలభాస్కరునివలె విజృంభించుట కవకాశము చిక్కెను. ఆవ్యక్తియె మన కథానాయకుఁ డైన శూరవరాగ్రణి. + +ఆదినమున వేలూరునగరమున వెలుగోటి యాచమనాయఁడు లే కుండెను. ఆనగరమునకుఁ గొన్నిమైళ్లదూరమున నున్నవాఁడు. ఇచట నేమి జరిగియుండునో యాతఁ డెఱుంగ కుండెను. ఈ దుర్వార్త చెవిని బడినతోడనే తాను తన దుర్గమునకుఁబోయి తనసైన్యమునంతయు నొక చోటికిఁ జేర్చికొని తనకు మిత్రుఁ డయిన రాయలపక్షముఁ బూని యెప్పుడు శత్రువులను మర్దించి రాయలను రక్షించి సామ్రాజ్యమును రాయలకు నిలుపుట కవకాశము గలుగునా యని నిరీక్షించు చుండెను. + +అట్లు జగ్గరాయలు రాయవేలూరు నాక్రమించుకొని రంగరాయలను, వానికుటుంబమును చెఱశాల యందుంచెను. తన \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0058.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0058.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..93e9cedd11a4c8559c3f1638fbbf78ab5f2e9964 --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0058.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +అవశ్యము రావచ్చును. తా నెప్పుడు సిద్ధముగా నున్న నప్పుడే రావచ్చును. ఎప్పుడు వచ్చినను యాచమనాయఁడ నైన నేను నావంటి మనుష్యులతో నిరీక్షించి యుందును. పో; పొమ్ము; పోయి నాయీపలుకులు జగ్గరాయల దర్బారులో పలుకుము. ఈపలుకులు విన్నమాత్రమున జగ్గరాయలకు మిన్నువిఱిఁగి మీఁదబడినట్లు తోఁచెను. + +అప్పు డతఁ డిట్లు తలపోసికొనియెను. "ఇతఁడు నిక్కముగా శూరుఁడే. తాను తనబొందెలోఁ బ్రాణము లున్నంత దనుక రంగరాయల పక్షమునఁ బోరాడుటకు నిశ్చయించి కొని యున్నవాఁడు. ఇట్టివానిపట్ల సామదానభేదదండోపాయములను, జతుర్విధసాధనములనుఁ బ్రయోగింపవలయును. ముందుగా దండోపాయమువలన నపాయము వాటిల్లఁ గలదు. ఇప్పు డితనితో యుద్ధము దలపెట్టినయెడల దామర్ల వెంగళనాయఁడు, దామర్ల చెన్నప్పనాయఁడు మొదలుగా నీతని బంధువర్గమువా రందఱును నీతనిపక్షమునఁ జేరుదురు. అప్పుడు రంగరాయల బంధువర్గము వీరినిఁ జేరుదురు. తక్కిన మండలాధిపతులను నాపక్షమున నిలుపుకొనుట దుస్సాధ్యమగును. ఈతని సామముచేతను, దానములచేతను జక్కపఱుపజూతును." + +ఇట్లు తలపోసి యాచమనాయని ననేకవిధములుగాఁ గొనియాడుచు 'నీవు నామేనల్లునిపక్షమున నుందు వేని విశేషముగా వరుంబడి వచ్చెడి భూములను నొసంగుచు నిన్ను \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0060.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0060.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..10e4ff84d1114a36c7c0f6ee92d5fb7bc539245b --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0060.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +చేయుచున్న యుద్ధసన్నాహమునకును భయపడి ప్రత్యుత్తర మిచ్చుటకు నేమియుఁ దోఁపక జగ్గరాయలు తదితరసామంత మండలాధిపతులను స్తోత్రపాఠములుఁ జేయుచుఁ, గౌరవించుచు వారల నందఱ నేకీభవింపఁ జేసి యేకాకి యై యెదిరించుచున్న యాశత్రువీరునిఁ దలపడి నాశనము జేయవచ్చు నన్నయాశతో నుండెను. + +ఇంతలో యాచమనాయఁడు చెఱలో నున్న తన ప్రభువును విడిపించు టెట్లని యాలోచించు చుండెను. ఒక దుర్మార్గుని చేతిలోఁ బూర్తిగాఁ జిక్కిపోయి యితరుల కెవ్వరికిఁ జొఱరాని కారాగృహంబున నున్నవాని విడిపించుటకుఁ బ్రయత్నించునపుడు వాని కెట్టివిధమైన హానియుఁ గలుగకుండఁ జూడ వలయునుగదా! ఎన్నివిధములఁ బ్రయత్నించినను కార్యము కొనసాఁగ దయ్యెను. + +ఇట్లుండ నాతనిమనంబున కొక యోచన తట్టెను. ఏదైన నుపాయముచేత రంగరాయలపుత్రులలో నొకనినైన నీవలకు వచ్చునట్లు చేసి యాతనినే రాయలుగాఁ బ్రకటించి పట్టాభిషిక్తునిఁ జేయుట యుక్తమని భావించెను. అందు కొక యుపాయమును జింతించెను. పదభ్రష్టుఁ డైనరాయలకును, వాని కుటుంబమునకును బట్ట లుతుకుటకై నియమింపఁబడిన చాకలివానివలన యీ కార్యమును నిర్వహింప సాహసించెను. ఒకనాఁడు రహస్యముగా చాకలివానిని రప్పించి ఓయీ! నీవు రంగరాయని పుత్రులలో మొదటికుమారుఁడు, పెద్దవాఁడు \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0062.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0062.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..81682902d8414eff5e8f7f88e8a7a818fb8e3fab --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0062.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +మిక్కిలిగమాసి యంటువడి యున్న గుడ్డలను గప్పి యతిసాహసముతో నాగంప నెత్తికొని వచ్చినదారిని పోయెను. కావలి వారతని నెఱింగినవా రగుటచేతను ప్రతిదిన మట్లు చాకలి వాండ్రు పోవుచుండుట చేతను వారి కెట్టి యనుమానమును గలుగకుండుటచే యధాప్రకారము ద్వారములగుండఁ బోనిచ్చిరి. అతఁ డంటుగుడ్డలు మోసికొని పోవుచున్నాఁ డని యితరు లందఱును వానికి దూరముగాఁ దొలఁగుచు వచ్చిరి గాని యెవ్వరికి నెట్టివిధ మైనయనుమానమును గలుగలేదు. + +అట్లు చాకలివాఁడు నిరాటంకముగా నిర్భయుఁ డై కోటనుదాటి యొక రహస్య ప్రదేశమునకుఁ గొనిపోయి వానిని బయటకుఁ దీసి యాబాలుఁడు తనకు నాతనికి నెట్టి విధమైన విపత్తు గలుగకుండ నట్టికష్టమున కోర్చియుండినందు కాతఁ డదృష్టవంతుఁ డని భావించి శ్లాఘించుచు నాప్రదేశముననే మూఁడుదినము లుండునట్లునియమించి నాల్గవనాఁ డెవ్వరికిఁ దెలియకుండ నాతని యాచమనాయని చెంతకుఁ జేర్చెను. అంతటి మహోపకారమును గావించినందుకు వానిని మెచ్చికొని తాను చెప్పిన ప్రకారము కొంతధన మొసంగి రామదేవుని పట్టాభిషిక్తుని గావించిన వెనుక తనవాగ్దత్తము సంపూర్ణముగా నెఱవేర్తునని చెప్పి వానిప్రాణమును గాపాడుట కభయప్రదానముగూడఁ జేసెను. + +అటుపిమ్మట నెద్దియో కపటోపాయమున రంగరాయల రెండవకుమారుని యాచమనాయఁడు తనచెంతకుఁ \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0063.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0063.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0862fdf942c6d6d5c5989a67b92e9951d29d64c7 --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0063.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +జేర్చికొని యున్నాఁడని జగ్గరాయనికిఁ దెలియవచ్చెను. అట్లు తన్ను మోసపుచ్చినందుకు నతఁడు క్రోధోద్దత్తుఁడై రంగరాయని కారాగృహమునకు మునుపటికంటె నిబ్బడిగాఁ గాపువెట్టి యాతని వెచ్చమునకుఁగా నిచ్చుభృతిని తగ్గించుటయెగాక సన్నని బియ్యమునకు బదులుగా ముతుక బియ్యమును, చచ్చుపుచ్చు కూరగాయలను మాత్ర మిప్పించుటకుఁ గట్టడిచేసెను. + +వెలుగోటి యాచమనాయఁడు రంగరాయని రెండవ కుమారుడు రామదేవరాయని మాయోపాయముచేతఁ జెఱనుండి విడిపించుకొని చెంతకుఁ జేర్చికొని వానికిఁ బట్టము గట్ట నున్నాఁడనువార్త యగ్నిహోత్రమువలె సర్వత్ర వ్యాపించెను. అంత రంగరాయని పక్షమువారు, జగ్గరాయల భయముచే నణఁగిమణఁగి పడియున్న మండలాధిపతులు, దండనాయకులు, తదితరులు నిట్లు తలపోసిరి. "ఈరాజ్యమునకు వాస్తవమైన హక్కుదారుఁడు రంగరాజుగాని జగ్గరాజు మేనల్లుఁడు కాఁడు. వాఁడు కృతిమపు ప్రభువు. వీనికి సామ్రాజ్యము కట్టఁబెట్టుట మనకు ధర్మము కాదు. కనుక మనమెల్లరము మనసైన్యములతో జగ్గరాయల బంధము నుండి తప్పించుకొని యాచమనాయని సైన్యములలోఁ జేరి రామదేవరాయనికిఁ బట్టము గట్టుట పరమధర్మము." + +ఇట్లు చింతించి వా రెల్లరును ధైర్యసాహసములఁ జూపి తమతమ పరివారములతోను సైన్యములతోను యాచ \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0065.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0065.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3ab15f22774e9c377c9b89360c1434a7f5d25ed5 --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0065.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +బ్రవేశించినపుడు రంగరాయలు వారినిగాంచి వారలను జగ్గరాయలబటులుగాఁ దలంచి తన్నుఁ జంపుటకు వచ్చినవా రని భావించి భయపడియు వీరపురుషోచిత మైనధైర్యముతో నుండి నిశ్చేష్ఠితుఁ డయ్యెను. అంత వార లాతనికి సాష్టాంగ నమస్కృతులు గావించిరి. వారి నాయకుఁ డగు నొకయువకుఁడు యాచమనాయకుఁ డిచ్చిన ------కుజాబునుఁ దీసి యాతని కిచ్చెను. + +అంతట తత్తరముతోఁ రంగరాయ లాజాబునుఁ జదువుకొని యాచమనాయకుని భక్తివిశ్వాసముల కబ్బురపడుచుఁ దన దురవస్థను దలపోసికొనునప్పుడు లోపలినుండి యుబుకుకొని వచ్చెడు దుఃఖప్రవాహము నాపుకొని 'ఇటువంటి భక్తివిశ్వాసములతోఁ గూడికొని ధైర్యసాహసములఁ జూఁపుచు నన్నుఁ జెఱనుండి తప్పించుటకుఁ జూపిన యీ మార్గము నుల్లంఘించుట తనవంటివానికి యుక్తము గా' దని పలికి భార్యకును, బిడ్డలకును జెప్పి తాను కట్టుకొనియున్న దుస్తులను విసర్జించి యొక చిన్న యంగవస్త్రమును జుట్టఁ బెట్టుకొని వారల వెనుక సొరంగములోనికి దిగి సొరంగము మార్గమున బయలు వెడలెను. దుమ్మును, ఱాళ్లును పైఁ బడుచుండ చేతులు, మోకాళ్లును క్రిందనాన్చుకొని యొక్కపలుకైన బలుకకుండ నూపిరి విడుచుట కష్టముగా నున్నను సహించి చాలదూరము ప్రాకుచు వచ్చిరిగాని దురదృష్టవశమునఁ గస్తీ తిరుగుచున్న కావలివాఁ డాసమయమున నాసొ \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0066.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0066.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f393d520f87cf6602b3b959b38d3b2f40ca06059 --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0066.txt @@ -0,0 +1 @@ +రంగముపై నడుచుట సంభవించి భూమిపై పట్టతిమాత్రముగా నుండుటచేత నాసొరంగములో వారిపై బడుట సంభవించెను. అయ్యది కత్తులు దూయుట కనువగు ప్రదేశము కాదు. రాయలను సురక్షితస్థానమునకు త్వరలోఁ గొనిపోవుటకు సాధ్యము గాదు. ఈ కావలివాని మొఱ్ఱల నాలకించి తక్కిన కావలివాండ్రందఱు నొక్కపెట్టునఁ బఱువెత్తుకొని వచ్చి అంగవస్త్రము మాత్రము గలిగి దేహమంతయు దుమ్ముతోఁ గప్పఁబడి మోకాళ్ళుకొట్టుకొనిపోయి రక్తము గారు చుండ రంగరాయలను జగ్గరాయలకడకు నీడ్చికొని పోయిరి. అతఁడు కోపము పట్టఁ బగ్గములులేక యువ్వెత్తువ లేఁచి మండిపడుచు నాతనికి ప్రత్యేకముగాఁ జీకటికొట్టుకైదు విధించి చంద్రగిరిదుర్గమునకుఁ బంపించెను. అటుపిమ్మట వాని భార్యను, బిడ్డలను నచటికే పంపెను. వీరిప్రయత్నము విఫలమై రంగరాయనిబ్రతుకు మఱింత దుర్భరమైపోయినందుకు ఖేదపడుచు యాచమనాయఁడు ధైర్యసాహసముల ప్రసిద్ధిగాంచి విశ్వాసపాత్రుఁడుగా నున్న మఱియొక యువకుని రప్పించి ఓయీ! రంగరాయలు చంద్రగిరిదుర్గమున నున్నవాఁడని వినుచున్నాను. ఇపు డాదుర్గమును సంరంక్షించుచున్న భటుల సంఖ్య తక్కువగా నున్నట్లు తెలియుచున్నది. మఱియు జగ్గరాయలు తనపక్షమును బలపఱచుకొనుట కై మండలాధిపతులకడకుఁ బోయియున్నాఁ డని వినుచున్నాను. ఇచటి నుండి నాసైన్యములతో నేను కదలితినా జగ్గ \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0067.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0067.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..22724ff42f737554c17400a68047892b0addc743 --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0067.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +రాయనికిఁ దెలిసి తన యరువదివేలమంది సైనికులతో వచ్చి మనపైఁబడి మనల నఱకి వేయును. నీకు తోడుగా నీవంటి వీరభటులనే యైదునూర్ల మందిని నీకు స్వాధీనపఱచు చున్నాను. నీవు నాయకత్వమును వహించి చంద్రగిరిదుర్గమును భేదించి రంగరాయనిఁ జెఱనుండి విడిపించికొని రాఁ గలవా' యని ప్రశ్నించెను. ఇది యెంతకార్య మట్లే కార్యము నిర్వహించుకొని వత్తును. ప్రాణములనైన గోల్పోవుదును కాని రాయలను తీసికొని రాకుండ రిక్తహస్తములతో రా నని ప్రతిజ్ఞావాక్యములను ధైర్యముతోఁ బలికెను. + +అ ట్లయిదువందలసైనికులతను సనద్ధము చేసి యాతనికి నాయకత్వము నొసంగి పంపెను. అంతట నావీరయువక నాయకుఁడు ధైర్యముతోఁ బోయి యాకస్మికముగా దుర్గముపైఁ బడి కావలివానిని సంహరించి ద్వారములను వెల్వరించి కొనిపోయి రక్షకసైన్యముపైఁ బడి నురుమాడఁగా వారి యెదుట నిల్వజాలక హతశేషు లయినవారు పఱువిడి పోయిరి. ఈ విజయవార్తను యాచమనాయకునికిఁ బంపుచు జగ్గరాయలును, వానిసైన్యములును వచ్చి మమ్ము ముట్టడించకమునుపే మాకు సహాయార్థము గొంత సైన్యమునుఁ బంప వలసిన దని యావీరయువకుఁడు ప్రార్థింపుచు వ్రాసెను గాని యీ సైన్యము వచ్చి వారిని గలిసికొనుటకుబూర్వమే జగ్గరాయలసైన్యములు వచ్చి దుర్గములోఁ జొఱఁబడి యాభటుల నొక్కని విడిచిపెట్టక సంహరించివైచిరి. \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0069.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0069.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d8de7ed10d434824a59ee8d2da0cfde81d2dbc27 --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0069.txt @@ -0,0 +1,9 @@ +నిర్వహించి వత్తు" నని బయలువెడలిపోయెను. + +ఇట్లాతఁడు తన్ను తా నెఱుంగని చిత్తముతో మానుషస్వభావమును సంపూర్ణముగా విడిచిపెట్టి రాక్షసాకృతి వహించి రంగరాయ లున్నప్రదేశమును వెదకికొనుచుఁ బోయి యాతని వీక్షించి "ఓయీ! రంగా! నేటితో నీకు కాలము పరిసమాప్తిఁ జెందినది. ఆ పని నీకత్తితో నీవు తీర్చుకొందువా? ఆ కార్యము మఱియొకఁడు తీర్పవలయునా? వెంటనే ప్రత్యుత్తర మిమ్ము. ఇంక జాగుసేయఁ దగదు." అని గట్టిగా నొత్తి పలికెను. + +వీని యాకృతిని వీక్షించియు, వీని క్రూరము లయిన వాక్కుల నాలించియు క్షాత్రవంతునికుండు ధైర్యమును వీడక యాతనితో 'ఓయీ నేను మరణముతో నాకన్నులను మూయులోపల నాభార్యను, బిడ్డలను జూడవలయు నని యున్నది. నా కావర మొసంగవా? యని పలికెను. + +అంత భార్యయు, బిడ్డలును నాతనికడకు వచ్చిరి. వారలనుఁ జూచి విచారింపక తెగువతో శాంతవచనముల నిట్లు పలికెను. 'నే నిపుడు చావవలయును. నే నెవ్వరికి నెట్టి యపకృతియుఁ జేసి యుండలేదు. అన్యాయముగా నొకరి సొత్తు నేను దీసికొన లేదు. చా వన్న భయము నాకు లేశమాత్రములేదు.' అని పలికెను. + +"ప్రభూ! అట్లనే కానిమ్ము. నన్ను నీ శత్రువులబాఱి పడకుండ ముందుగ ద్రుంచివేయుము. అదియె నా కోరిక; \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0070.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0070.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3f6e14366e9497aee6e09933e3a089b768391986 --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0070.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +నీకు పాపము లేదు. ఇంతకన్న నా కేమియుఁ గోరిక లేదు. నా కోరిక దీర్పుము" అని ధైర్యముతో నామె వేఁడికొనెను. + +అంత రంగరాయలు మాఱుమాట పలుక లేదు. తన చద్రాయుధముతో నామె వక్షఃస్థలమును బొడిచివైచెను. వానికుమాళ్ళ నిరువురను, ఒక కుమార్తెను, నట్లే గావించెను. ఇం కొకయాడుబిడ్డ గలదు. ఆబిడ్డ యేడువ లేదు. రాయల కాబిడ్డయందెక్కువ మక్కువ యుండెను. ఆబిడ్డ విచారముతో తండ్రినిఁ జూఁచుచు నిలువంబడి యుండుటను జూచి రంగరాయలు గిఱ్ఱున వెనుకకుఁ దిరిగి కత్తితోఁ తన వక్షఃస్థలమును పూర్ణమైన సత్తువతోఁ బొడుచుకొని క్రిందికొఱఁగి ప్రాణములను విడిచెనఁట! ఆపాపాత్ముఁ డగు జగ్గరాయనితమ్ముఁడు మరణముఁ జెందిన రాయనిబిడ్డ బ్రతికియుండరా దని మానుషత్వమును విడిచి తనఖడ్గముతో నాచిన్ని యాడుబిడ్డనుగూడఁ ద్రుంచివైచెనట! ఈ విధానము పోర్చుగీసువారి లేఖలు సారాంశమునుబట్టి వ్రాయఁబడినది. + +కాని యొకనాటిరాత్రి ద్రోహి యైనజగ్గరాయలే వారి కారాగృహమును బ్రవేశించి నిద్రపోవుచున్న రంగరాయని, వానిభార్యను, బిడ్డలను సంహరించిరని యాకాలమున రచింపఁబడిన సాహిత్యరత్నాకరము, రఘునాథాభ్యుదయ మను గ్రంథములనుఁబట్టి తెలియు చున్నది. ఎట్లయినను యాచమనాయనిచే సరంక్షింపఁబడిన రాకుమారుఁడు తక్క రంగరాయని కుటుంబమంతయు నాతనితో నీవిధముగా \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0073.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0073.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6565af887b0c2ff346c9cb7716af93a68703e5c9 --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0073.txt @@ -0,0 +1 @@ +జగ్గరాయలును నట్టిప్రయత్నమునం దేమరక యనేక మండలాధిపతులను మాయోపాయవిధానములఁ దనప్రక్కకు నాకర్షించు చుండెను. సామ్రాజ్యమున నిరుపక్షములేర్పడినవి. అఱువదివేల సైనికులను జగ్గరాయలును, ముప్పదివేల సైనికులను యాచమనాయఁడును ప్రోగుచేసిరి. ఇందెవ్వరును దక్కనుసుల్తానుల నాహ్వానింప లేదు. వారుగూడ నిందు జోక్యమును గలిగించుకొనలేదు. జగ్గరాయలకు సైన్యమెక్కువగలదని యాచమనాయఁ డెన్నడును భయపడియుండలేదు. సత్యము, ధర్మము, తన ప్రక్కఁ గలదను దృఢవిశ్వాసముతో, నున్నవాఁడు యాచమనాయఁడు. తనకే జయము కలుగునన్న విశ్వాసముతో రామదేవరాయని వేయికన్నులతోఁ గాపాడుచుఁ బదివేలసైన్యములనడుమ నుంచుచు వచ్చెను. వేంకటపతిరాయలు మరణముఁ జెందినవెనుక మూఁడు సంవత్సరములకాల మీతగవులలోఁ గడిచిపోయినది. అనేకపర్యాయములు రామదేవరాయనిఁ బట్టుకొన వలయు నని జగ్గరాయలు యాచమనాయని సైన్యములను దలపడుచు వచ్చెను గాని యాతనికి విజయము సమకూర లేదు. యాచమనాయఁడు తనసైన్యములను మూఁడునాలుగు భాగములుగా విడఁదీసి దగ్గఱగా నుంచుకొనుచు రామదేవరాయ లేభాగమున నున్నదియుఁ దెలియకుండఁ జేయుచు వచ్చెను. రాజబంధువులనేకులు రామదేవరాయలపక్షమును వహించి యాచమనాయనితోఁ జేరిరి. కాని యధిక సైన్య \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0074.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0074.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0bfd57d5b6418c3139505484c5da30858770b522 --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0074.txt @@ -0,0 +1 @@ +ములు గలవారును బలాఢ్యులు నైనతుండీరమండలాధిపతి యగు కృష్ణప్పనాయకుఁడును పాండ్యమండలాధిపతి యగు ముద్దువీరప్పనాయఁడును వేంకటపతిరాయలయెడఁ గల పూర్వ ద్వేషమును బురస్కరించికొని జగ్గరాయలపక్షమునఁ జేరినందున నతనిబల మెక్కువగా నుండెను. అందుచేత యాచమనాయఁడు తనపక్షమున నింకను సైన్యము నధికముగ సమకూర్చు కొనవలసియుండుటచేత మనస్ఫూర్తితో జగ్గరాయల సైన్యముల నెదుర్కొనక తప్పనిపట్టుదల సర్వరక్షణార్థము పోరాడుచు గాలయాపనము సేయుచుండవలసి వచ్చెను గాని పౌరుషము కొఱవడి గాదు. జగ్గరాయల సైన్యములు తుండీరమండలాధిపతి యగు కృష్ణప్పనాయకుని సైన్యములతోఁ గలిసికొని రామదేవరాయనిఁబట్టుకొనుటకై రామదేవరాయని పక్షమునుబూనిన సైన్యములను, అనఁగా యాచమనాయనిఁ జేరిన సైన్యముల నెదుర్కొనుచు నచట రామదేవరాయలు లేకుండుట దెలిసినేని వారిని వీడి మరి యొకసైన్యమును దలఁపడు చుండెను. వేంకటపతిరాయల యెడఁగల పూర్వవైరమును పురస్కరించుకొని తుండీర మండలాధిపతి యగు కృష్ణప్పనాయకుఁ డిదివఱకె జగ్గరాజు సైన్యములనుఁ గలిసికొని చిక్కుకలిగించుచున్నాడు. మధుర నాయకుఁడును వీరవేంకటపతిరాయలయెడఁ గలపూర్వవైరములను బాటించియె జగ్గరాయనికి బాసట యయ్యెను. జగ్గరాజు, తుండీరమండలాధిపతియు గలిసి మధురనాయకుఁడగు \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0075.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0075.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..afbc6acc0b37363b199ddf34d1222274f3492831 --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0075.txt @@ -0,0 +1 @@ +ముద్దువీరప్పనాయని సైన్యములతో జేరుకొనవలయు నని చేయు ప్రయత్నములను భగ్నము గావింపుచు దమ సైన్యములను మధురనాయకునకు శత్రువును, వీరవేంకటపతిరాయల భృత్యకోటిలోనివాఁడై యత్యంత మిత్రుఁడుగా నుండి సామ్రాజ్యపక్షమున నున్న తంజావూరినాయకుఁ డగురఘునాథ నాయని సైన్యములఁ గలిసికొనవలయు నని యాచమనాయఁడు మొదలుగా రాజపక్షమువారి ప్రయత్నములను భగ్నము గావింపుచు జగ్గరాజు మొదలుగా రాజద్రోహ పక్షమువారును, బ్రయత్నించుచుండుటవలన నాకాలమునఁ బలుతావులయందు నుభయపక్షములవారికిని ఘోరయుద్ధములు జరుగుచు వచ్చెను. ఎంతటిమహావీరుఁ డైనను రఘునాధనాయనితోఁ గలియకున్న యాచమనాయఁడు జగ్గరాయని సైన్యములను, వారిపక్షమువారి సైన్యములను నోడించుట సులభసాధ్య మగు కార్యము కాదు. యాచమనాయనికి రఘునాథరాయలను గలిసికొనవలయునన్న తుండీరమండలాధిపతి రాజ్యములోనుండి పోవలయును గాని వేఱొక మార్గ మనువుగఁ గన్పట్టలేదు. ఈసందర్భమున జగ్గరాయని తోను, వానిపక్షమునఁజేరి సామ్రాజ్యమునకు విద్రోహులుగాఁ బ్రవర్తించుచున్న తదితరులతోను యాచమనాయనికి జరిగిన యుద్ధములనే తనబహుళాశ్వచరిత్రమునందు దామర్ల వెంగళభూపాలుడు తన బావమఱఁదియగు యాచమనాయని శౌర్యకృత్యములను దావలుపాపవిభు నుత్తరమల్లూరి \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0076.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0076.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5a5512ec5ce7b2878ca1a4cf5756f8fa6fea7c8d --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0076.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +కడ నోడించుటయు, మన్నె రాజులను తిరుపతినుండి బాహు విక్రమంబునఁ బాఱఁదోలుటయు, చెంగలుపట్టు నాక్రమించిన రీతియు, పాలెంబుకోటబహిర్భాగమున యతిరాజుపై గవిసి చూపిన శౌర్యపటిమయు, అంతకుముందె జగ్గరాజుమున్నగు ప్రముఖులను తిరుచనాపల్లిదొరను పీచమడంచుటయు వర్ణించెను. + +ఇతఁడు ఉత్తరమునుండి దక్షిణదిశకు శత్రుసైన్యముల నడుమనుండి యుద్ధములుసేయుచు విజయములను గాంచుచు రఘునాథరాయనిఁ గలిసికొనుటకై పోవుచుండుటయు నిపుణముగ దెలిపెను. ఈమహావీరుఁడు తనపట్ల మహాద్వేషముతో నున్నరఘునాధనాయనితోఁ గలిసికొన్న యెడల నగ్నికి వాయువు తోడ్పడినటుల రామదేవరాయని పక్షము వారు విజృంభించి తప్పక రామదేవరాయనికిఁ బట్టముఁ గట్టఁగల రని భయబడుచు నీతని జగ్గరాయ లడ్డగింపుచు వచ్చెను. పైన నీవీరునిచే చేటొందిన యతిరాజు జగ్గరాజునకు దాయాది. ఇతఁడు రామదేవరాయలు పట్టాభిషిక్తుఁడు గాకుండ నడ్డుపెట్టిన ద్రోహులపక్షముననుండి యుద్ధములు చేసి పలాయనుఁ డయ్యును రామదేవరాయలు పట్టాభిషిక్తుఁ డయినవెనుక వానికి తనకుమార్తె కొండమ్మ నిచ్చి వివాహముఁ జేయవలసిన వాఁ డయ్యెను. + +ఈ విషయము తుండీరమండలాధిపతి యగుకృష్ణప్పనాయని, వీరవేంకటపతిరాయ లీతఁడు సామ్రాజ్యమునకు \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0077.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0077.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..098fdae51fe039b248bd046bd5fd86bcf034193f --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0077.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +ద్రోహియై ప్రవర్తించినందువలనఁ బెనుగొండనగరమునఁ జెఱబెట్టి యున్నప్పుడు రాయలకు విశ్వాసపాత్రుఁడై భక్తితో మెలఁగిన రఘునాధనాయనికోరిక ననుసరించి బంధవిముక్తుని గావించెను. ఆవిశ్వాసముచేత నితఁడు తన కుమార్తెలలో నొకర్తును రఘునాధనాయిని కిచ్చి వివాహము చేసెను. ఇట్లు జరిగినను దుర్మార్గుఁడై యీతఁడు రఘునాధనాయని శత్రువు లగుమధురనాయకుఁ డయిన వీరప్పనాయనితోడను, వానిమిత్రుఁడగు జగ్గరాయలతోడను కలసి యల్లుఁడయిన రఘునాధనాయనితోడను. రామదేవరాయల రక్షకుఁ డగుయాచమనాయనితోడను బోరాడుటకు సిద్ధపడెను. యాచమనాయఁడు రఘునాథనాయనితోఁ గలియకుండ నెన్నియో యాటంకములను గల్పించి యడ్డు పెట్టుచు వచ్చెను. ఇంకను విశేష మేమన నితఁడు పోర్చుగీసువారికిఁ బరమమిత్రుఁడు గాఁ గూడ నుండెను. వీని సైన్యములలో నొక పోర్చుగీసుపటాలము గూడ నుండెను. + +ఈ పోర్చుగీసుభటులను యజ్ఞనారాయణదీక్షితులు తన సాహిత్యరత్నాకరమునందు 'పొడవుగ నుండు మీసములు గలవారనియు, వంగిన కనుబొమ్మలు గలవా రనియు, కోలమోము గలవా రనియు, రాగిరంగు మేనులు గలవా రనియు, టోపీలలో నెఱ్ఱని పక్షియీకలను ధరించువా రనియు, ఎఱ్ఱని లాగులను తొడుగువా రనియు, కవచములు ధరించువా రనియు, పెద్దకత్తులను చేఁబూనువా రనియు \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0078.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0078.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cf56704a71af60efc27062fbf6c6db3c352838da --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0078.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +నభివర్ణించి యున్నాఁడు. యాచమనాయని సైన్యములు రఘునాథనాయని సైన్యములను జేరకుండుట కై జగ్గరాయలు ప్రోత్సహించినందువలన మధురవీరప్పనాయఁడు కావేరి కడ్డముగాఁ గట్టఁబడిన పెద్దయానకట్టనుగూడ బ్రద్దలు కొట్టి నాశనము గావించె నని సాహిత్యరత్నాకరమునందును, రామభద్రాంబ విరచిత మగు రఘునాధాభ్యుదయమునందును, గూడఁ దెలుపఁబడి యుండెను. ఈ సందర్భమున రాజ విద్రోహ పక్షమువారు చేసిన దుండగములను జెప్ప నలవికాదు. ఇంత చేసినను యాచమనాయఁడును, రఘునాథనాయఁడును వీరి ప్రయత్నముల నన్నిటిని భగ్నము గావించి విజయపతాక మెత్తుట తప్పినది కాదు. + +యాచమనాయఁడు రామదేవరాయనివెంటనిడుకొని వచ్చుచున్నాఁ డని విని తాను తన సైన్యములతో కుంభకోణమునకుఁ బోయి వారలను గలిసికొని కుంభకోణము నందు రామదేవరాయలను బట్టాభిషిక్తునిఁ జేయుటకు నిశ్చయించికొని రాజ్యపరిపాలనాభారము నంతయు మంత్రియగు గోవిందదీక్షితుల పైఁ బెట్టి బయలు వెడలెను. + +అట్లు బయలువెడలి రఘునాథనాయకుఁడు కుంభకోణమువద్ద రామదేవరాయలను వానిరక్షకుఁ డగుయాచమనాయనిఁ గలిసికొని వారలను తంజావురికిఁ గొనివచ్చెను. విజయనగరసామ్రాజ్యము దక్షిణభాగముననున్న చోళమండలము వారొక్కరు తక్క తక్కిన వారెల్లరును సామ్రాజ్యవిద్వేషు \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0081.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0081.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..35a9d106ecf433e430da970921f7208fe2ae0f3f --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0081.txt @@ -0,0 +1,22 @@ +కదలి వచ్చి విజయగరుఁడాద్రినెక్కి + రామభద్రగజాధిరాజంబు నెక్కి + రామభద్రకుమారరత్నంబు గొలువ + మతిశాలి పురుషోత్తమయ నరసప్ప + జతగూడి నగరిమదాశీల్ గనుక + యెదు రెచ్చరించుడు నేకపార్శ్వమున + మదగజం బెక్కి సమ్మదమున నడువ + అస్తెప్పయళగప్ప యాప్తు లై యొక్క + మస్తేన్గుపై నెక్కి మక్కువ నడువ + రాజులు మన్నీలు రౌతులు దొరలు + తేజీల పై నెక్కి ధీరు లై కొలువ + చేరున నొక గంధసింధురం బెక్కి + యారామ దేవరాయలు చనుదేర + తరతరమ్ములకును తగ లైనకతన + నెఱనమ్మఁ దగినకోనేటి కొండ్రాజు + కట్టరంగపరాజు కస్తూరిరాజు + మిట్టపాళెంపు సంపెటనాగరాజు + రామరా జలయౌకు రఘునాథరాజు + మామ ఓబలరాజు మనుబోలురాజు + శ్రీరంగపతిరాజు శ్రీగిరిరాజు + వీరరాఘవరాజు విఠ్ఠలరాజు + నందేలచిట్రాజు నారపరాజు \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0082.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0082.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3b9092342765b58d2666124c9a3f1bca4e5ee262 --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0082.txt @@ -0,0 +1,22 @@ +కందనవోట్రాజు గడితిమ్మరాజు + కాలువ రాజులు కడపరాజులును + పాళెలరాజులు పంటరాజులును + శ్రీపతిరాజు కైజీతంపుదొరలు + జూపల్లివారు దేసురిరెడ్ల తెగలు + మామమూర్తెప్ప గుమారరంగయ్య + పామినాయనివారు బలుబూరివారు + మండువవారు కంబము కొండవీటి + కొండపల్రెడ్లు నంకుశరావువారు + ... ... ... + మాదనసేపెరుమా మొదలారి + మొద లైనగురిదొరల్ ముందర నడువ + కదనరంగమునకు కదలి పోవుటకు + నేఁడెనిమిది వేల యెలగోలుప్రజల + ... ... ... + చివగడల్ కైదువుల్ సెలవు సేయించి + సవరణతో నేరు జాలకప్పించి + భ్రమసిన పడమటిపాళెంబుమీద + దుమికి హుటాహుటి దొక్కొనినడువ + అమ్ములచేత చేయమ్ములచేత + దుమ్ములచేత దోదుమ్ములచేత + బల్లెలచేత తుపాకులచేత \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0083.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0083.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5b536098e36ae1afe0eaa4308ffc7cb470a2fc08 --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0083.txt @@ -0,0 +1,22 @@ +నల్ల మూఁకలచేత నడగొండ లైన + మత్తేభములచేత మావులచేత + కత్తులచేత చీకాకుసేయింప + పోరిలో సనుసె గొబ్బురిజగ్గరాజు + పారె మూఁకలవెంట బడి మాకరాజు + దగగొట్టి పగబుట్టి దళవాయిచెంచు + సిగవిడి తెగలార చింతింప కేఁగె + ... ... ... + విడివడిపారె రావెళ్ల మాదన్న + మధురవారిని గూర్చి మ మ్మింతఁ జేసి + విధి యంచు తనపాలివిధి దూఱుకొంచు + దొరలెల్ల నవ్వంగ తుండీరవిభుఁడు + పరువెత్తె తనజెంజిపట్టణంబునకు + తిరువంది నాపిళ్ళ తిత్తప సెట్టి + పురము తిమ్మానేండు భుజబలరావు + చినరౌతు యెఱ్ఱమ సెట్టిలోనైన + తనవద్ది దొరలెల్ల తనుడించి పాఱ + యింతిల నెడఁబాసి యిలు చూఱయుచ్చి + సంతరించినబొక్కసము విడిఁ బుచ్చి + తురగంబు డిగ్గి కైదువ పాఱవైచి + విరిగిపాఱు దొడంగె వీరపనేండు + జయలక్ష్మి చేపట్టి స్వామివా రపుడు \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0084.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0084.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c5a51bfb3f9e26247adf29b31e08592faaa924d3 --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0084.txt @@ -0,0 +1,23 @@ +దయమీఱఁగా ధర్మదారపట్టించి + బంగారు బొమ్మను పాండ్యభూపాలుఁ + డింగితవేది యై యిచ్చిన మెచ్చి + తంజాపురము చేరి తనవంశవజ్ర + పంజరంబై సార్వభౌమ సామ్రాజ్య + లక్షణంబులతో కళావతి సతియు + కుక్షసంభవ రాజగోపాలుఁ డనఁగ + విజయసంధాయియై వెలయుడు నున్న + విజయరాఘవనామ విఖ్యాతిఁ గాంచి + యాముహూర్తమున బట్టాభిరామాభి + రామ మై మించు శ్రీరామసౌధమున + చలువరాజగతిపై జాళువాపసిఁడి + పలకలగొప్ప దప్పరములోఁ జేరి + పేరోలగంబున్న పెద్దమ్మవార + లారతు లెత్తినా రని వ్రాసి రాఁగ + కొలువులో చదివించికొని స్వామివారి + బలపౌరుషము లెంచి పాచ్ఛాపువారు + సమయోచితోక్తుల జాల లాలించి + తమముద్రచే కాగితము శిఖాచేసి + ఘనముగా మీ కుడుగరలు గట్టించి + హనుమోజిపంతుల నంపించినారు + యిటువలెనడచిన దిక్కడికార్య + మటు గాన నెఱిఁగుండవరించేది." \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0085.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0085.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2e43447669b20c88b7519e76bd1b7bfea65a9af7 --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0085.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +ఈ కమ్మవక్కణమునందు రామదేవరాయనిపక్షములోని నాయకులను వక్కాణించునపుడు యాచమనాయని నామము స్మరింపఁబడ కుండుట నత్యాశ్చర్యకర మైనవిషయము. ఇందేకాదు. రఘునాథాభ్యుదయమునందు నీకీర్తి యంతయు రఘునాథనాయని కొక్కనికె కట్టిపెట్టెను. బహుళాశ్వచరిత్రమునందొక్క యాచనికె ముడివెట్టెను. రామ రాజీయమున యాచమనాయని యర్జునునిగను, రఘునాథనాయని కృష్ణునిగను, జగ్గరాజును దుర్యోధనునిగను, రామదేవరాయని ధర్మరాజుగను, చెంచునాయని దుశ్శాసనునిగను,వీరప్పనాయని శకునిగను, వెంకుని శల్యునిగను, మాక రాజును కర్ణునిగను, రామదేవుని మేనమామ యగుజిల్లేళ్ల సింగరాజును (నరసింహరాజు) భీమసేనునిగను నభివర్ణించి కురుపాండవయుద్ధముతోఁ బోల్చియున్నాఁడు. + +రామభద్రాంబ యను కవయిత్రి తాను రచించిన 'రఘునాథాభ్యుదయ' మను సంస్కృతకావ్యమునం దీ యుద్ధము ని ట్లభివర్ణించి యున్నది. శత్రుసైన్యములతో రాయల సైన్యములు యుద్ధమునకుఁ దలఁపడినప్పుడు పూర్వ పశ్చిమసాగరములు రెండు నెదుర్కొన్న ట్లుండెనఁట! మొట్టమొదట ఫిరంగులు తుపాకుల యుద్ధముఁ బ్రారంభమై కొంత కాలము జరిగినవెనుక రఘునాథరాయని యాశ్వికపటాల మర్ధచంద్రాకృతిగ నేర్పడి మధురసైన్యములను తారసించి చుట్టఁబెట్టి ధ్వంసము చేయుచుండ వసరివెనుక పదాతివర్గము \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0086.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0086.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..80cc29663ab0b630982d59d2d9965f7087c44f7c --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0086.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +వారు వచ్చి పైఁబడి రట! వారిని నిల్వరించుట దుస్సాధ్యముగ నుండి కుప్పతిప్పలుగఁ దమవారు గూలుచుండుటఁ జూచి రణరంగమున నిలువఁజాలక తొలుత మధురసైన్యము వెన్నిచ్చిపాఱఁ దొడంగెను. ఆదురంతమును జూడ జగ్గరాయలును వానిబందువర్గమును, వానిసైన్యములును రఘునాథనాయని సైన్యముల నెదుర్కొని ఘోరసంగ్రామము సలిపిరి. జగ్గరాయనిఁ జూచినతోడనే రఘునాథనాయఁడు సింహగర్జనము గావింపుచు తన యీటెలపటాలమునుఁ బురి కొల్పుకొని వానిపయిఁ బడి యీటెలతో వానిని, వానిబంధువులను, వానిసైన్యములను బొడిచివైచి నాశనము గావించిరఁట. + +జగ్గరాయనిచే నాశనము గావింపఁబడిన యానకట్ట వానిసైనికుల పుఱ్ఱెలతో నింపి రక్తముతో నదికించి యా యానకట్ట రఘునాథనాయఁడు పునర్నిర్మాణము చేసెనా యన్నట్లుగఁ గంటి కగపడె నని రామభద్రాంబ వర్ణించినది. ఎప్పుడు జగ్గరాయలును వానిబంధువర్గమును సమరముననేలఁ గూలిరో యప్పుడు వీరప్పనాయనికిఁ దనరాజ్య ముండునో యూడునో యను భీతి జనించి దానిఁ గాపాడుకొనవలయు నన్న యావేదనతోఁ గూడినయాతురము పుట్టెను. తన యేనుంగులను, తనగుఱ్ఱములను, తనబొక్కసమును తన కుటుంబమును సహితము విడిచిపెట్టి క్రోశమాత్రము సిగ్గును పోఁద్రోలి పఱువెత్తుకొని పోయెనఁట! తుండీరవిభుఁ డయిన \ No newline at end of file diff --git a/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0087.txt b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0087.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..411d865c1228045628bf2617b72e42fc6607bb96 --- /dev/null +++ b/2015.328360.Andhra-Mahaniyulu/page_0087.txt @@ -0,0 +1 @@ +కృష్ణప్పనాయఁడు కూడ పాండ్యునిపాటుఁ జూచి భీతచిత్తుఁ డై తనయుద్యోగస్థులెల్లరు నవ్వుచుండ విధిని దూఱుకొనుచుఁ బాఱిపోయె నఁట ! తమ మిత్రులందఱుఁ బలాయను లగు చుండుటను జూచియు దళవాయిచెండు, రావిళ్ళ వెంకు, మాక రాజు మొదలగు శత్రుయోధులు ఏనుఁగు ఘంటలతోడను, రక్తప్రవాహములతోను రణరంగమంతయు భీభత్సముగా గన్పట్టుచుండ నాదృశ్యము నెన్నఁడు చూడనివా రగుట ధైర్యమును గోల్పోయి పక్కబలముచూసి కాళ్లకు బుద్ధి చెప్పిరి. మధురనాయకుఁ డగువీరప్పనాయని బంధించి సైనికులు రఘునాథరాయని సమ్ముఖమునకుఁ గొనిరాఁగా నాతఁడు వానిప్రాణములను గాఁచెనఁట! ఈ విజయమును సూచింపుచు రఘునాథనాయఁడు విజయస్తంభమును గావేరీ తీరమునఁ బ్రతిష్ఠాపించెను. హతశేషు లయిన శత్రునాయకు లెల్లరును రామదేవరాయలను శరణు వేడుకొనవలసినవా రయిరి. తరువాత నాసంవత్సరముననే యథావిధిగ రఘునాథనాయఁడు రామదేవరాయలను సామ్రాజ్యమునకు బట్టాభిషిక్తుని గావించెను. రామదేవరాయల ప్రాణములను శత్రువులచేఁ జిక్కకుండఁ గాపాడి యాచమనాయఁడును సామ్రాజ్యము నిలువంబెట్టి రఘునాథనాయఁడును శాశ్వతమైనయశస్సును సంపాదించుకొనఁగల్గిరి. \ No newline at end of file diff --git a/2015.389095.Shabhuka-Vadha/meta.json b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/meta.json new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..963c3751d53ec0c9f5b1302a3b56d5df2e4764a5 --- /dev/null +++ b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/meta.json @@ -0,0 +1,233 @@ +{ + "status": "done", + "saved": 75, + "total_pages": 100, + "filename": "2015.389095.Shabhuka-Vadha.pdf", + "pages": { + "2": { + "quality": 3 + }, + "3": { + "quality": 3 + }, + "4": { + "quality": 3 + }, + "5": { + "quality": 3 + }, + "6": { + "quality": 3 + }, + "7": { + "quality": 3 + }, + "8": { + "quality": 3 + }, + "9": { + "quality": 3 + }, + "10": { + "quality": 3 + }, + "11": { + "quality": 3 + }, + "12": { + "quality": 3 + }, + "13": { + "quality": 3 + }, + "14": { + "quality": 3 + }, + "15": { + "quality": 2 + }, + "16": { + "quality": 3 + }, + "17": { + "quality": 3 + }, + "19": { + "quality": 3 + }, + "20": { + "quality": 3 + }, + "21": { + "quality": 3 + }, + "22": { + "quality": 3 + }, + "23": { + "quality": 3 + }, + "26": { + "quality": 3 + }, + "27": { + "quality": 3 + }, + "28": { + "quality": 3 + }, + "30": { + "quality": 3 + }, + "31": { + "quality": 3 + }, + "32": { + "quality": 3 + }, + "34": { + "quality": 3 + }, + "35": { + "quality": 3 + }, + "36": { + "quality": 3 + }, + "37": { + "quality": 3 + }, + "40": { + "quality": 3 + }, + "41": { + "quality": 3 + }, + "42": { + "quality": 3 + }, + "43": { + "quality": 3 + }, + "45": { + "quality": 3 + }, + "46": { + "quality": 3 + }, + "47": { + "quality": 3 + }, + "48": { + "quality": 3 + }, + "49": { + "quality": 3 + }, + "51": { + "quality": 3 + }, + "55": { + "quality": 3 + }, + "56": { + "quality": 3 + }, + "57": { + "quality": 3 + }, + "61": { + "quality": 3 + }, + "62": { + "quality": 3 + }, + "63": { + "quality": 3 + }, + "64": { + "quality": 3 + }, + "65": { + "quality": 3 + }, + "66": { + "quality": 3 + }, + "67": { + "quality": 3 + }, + "69": { + "quality": 3 + }, + "70": { + "quality": 3 + }, + "71": { + "quality": 3 + }, + "72": { + "quality": 3 + }, + "73": { + "quality": 3 + }, + "76": { + "quality": 3 + }, + "77": { + "quality": 3 + }, + "78": { + "quality": 3 + }, + "79": { + "quality": 3 + }, + "80": { + "quality": 3 + }, + "82": { + "quality": 3 + }, + "83": { + "quality": 3 + }, + "85": { + "quality": 3 + }, + "86": { + "quality": 3 + }, + "88": { + "quality": 3 + }, + "89": { + "quality": 3 + }, + "92": { + "quality": 3 + }, + "93": { + "quality": 3 + }, + "94": { + "quality": 3 + }, + "96": { + "quality": 3 + }, + "97": { + "quality": 3 + }, + "98": { + "quality": 3 + }, + "99": { + "quality": 3 + }, + "100": { + "quality": 3 + } + } +} \ No newline at end of file diff --git a/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0002.txt b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0002.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..21a3f15c693eb5c0275684d7c3f4e1308685bc8a --- /dev/null +++ b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0002.txt @@ -0,0 +1 @@ +రామాయణ కథాకాలమునాఁడు హిందూదేశమెట్లున్నదో విచారింపకమున్ను తత్పూర్వ స్థితిగతులను దెలిసికొనుట యుచితమగుటయే కాక యవశ్యమనికూడ భావింతుము. ఇయ్యవి తెలిసికొనినఁగాని శ్రీరామచంద్రుఁడు భగవదవతారముగాఁ జేయఁబడుటకుఁగల కారణములు సులభముగా బోధపడవు. ఇందుచేతనే రామాయణ కాలమునాఁటికిఁ బూర్వమున్న హిందూదేశ పరిస్థితులనుగూర్చి యిచ్చట శాఖాచంక్రమణముగా నైనను ముచ్చటింపఁ బూనుకొంటిమి. ఉత్తర కురుభూముల నుండి యార్యులు హిమాలయ పర్వత సానువులఁబడి, కనుమలగుండ, హిందూ దేశముఁ జొచ్చు నప్పటికే యీదేశము జనాకీర్ణము కాకపోయినను, మానవ సంవాసితమై యుండెననుటకు సందియము లేదు. నాగరికత యందు హెచ్చులొచ్చులున్నను, నీ యాదిమ వాసులెల్ల రొక్కజాతి వారనుట యనుమానాతీతంబు; వీరె వేదములు మొదలగు తొలిబలుకుల యందు దస్యులనియు, బురాణముల యందును, నైతిహ్యముల యందును, గొన్ని మహాకావ్యముల యందును రాక్షసులనియు, వానరులనియు, స్మృతుల యందు ద్రావిడులనియుఁ శూద్రులనియుఁ బేర్కొనబఁడిరి. కొందఱి యభిప్రాయముననీ జాతి యార్యులకన్న నధిక నాగరికత కలదనియుఁ గొందఱి మతమున నటుకాదనియు నేఁడు వినుచున్నాము; కాని యార్యులకన్న నాగరికత యందు వెన్నడి యుండె ననియుఁ, దారతమ్యము మాత్రమత్యల్ప మనియు, మాయాశయము. కాకున్న నార్యులు వీరలను రాక్షసాది నామములచే వ్యవహరింప సాహసించి యుండరు. సంస్కృత గ్రంథములు వివేకము మాని గొంతెత్తి చెప్పుచున్నట్టు వీరు పచ్చిమాంసమును, నరమాంసమును దినెడు వారాయనునది. విచారణీయము. విరోధులను గౌరవభావముతో జూచి యున్న సౌజన్యమును, సౌశీల్యమును నొప్పుకొనుట మానవ స్వభావముకాని యట్టు కన్పట్టుచున్నది. నేఁడు జర్మను భాషాగ్రంథములు చదివినవారికి \ No newline at end of file diff --git a/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0003.txt b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0003.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b55af7e00e212483baed8c8e4528d7168a5beef5 --- /dev/null +++ b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0003.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +"ఇంగ్లీషు" వారున్ను, "ఇంగ్లీషు" భాషాగ్రంథములు చదివినవారికి జర్మనులును రాక్షసులుగాను తోపకమానదు. విపక్షులనుగూర్చి వ్రాసిన సంస్కృత గ్రంథములు చాలవఱకట్టి భావములనే వెలిబుచ్చెనని మేమభిప్రాయపడుచుంటిమి. ద్వితీయపక్ష రచితగ్రంథము లేమయినవన్న యెడల దౌర్భాగ్యవశమ్మున మనకంటంబడగుండుట శోచనీయము. ఇందుచేతనే ప్రాచీన హిందూదేశమునుగూర్చి యిదమిద్ధమని రూఢిపఱచుటకు మివుల సాహసము కావలయును. యాదిమ వాసులను మేము ద్రావిడశబ్దవాచ్యులునుగా జేసినందులకుఁ జదువరులు మన్నింతురుగాక. + +......తారతమ్యమునుబట్టి ద్రావిడులను రెండు భాగములుగా విభజింపవచ్చును; (1) మాంసభక్షకులు (తారకాదులు) శాకభక్షకులు (వాలిసుగ్రీవాదులు) మాంసభక్షకులు రాక్షసులనియు శాకభక్షకులు వానరులనియు వ్యవహరింపఁబడిరి వానరులకుఁ గిష్కింధాపట్టణమాయువుపట్టు, రాక్షసులకు లంకాపట్టణము గుండెకాయ. రాక్షకులు వివిధాపక్వమాంసభక్షకులని గీర్వాణగ్రంథములు వ్రాకొనుచున్నవి. సింహళద్వీపచరిత్ర పరిశోధనబుద్ధితోఁ జదివిన యెడల నచ్చటి యాదిమవాసులయిన యక్షులపక్వమాంస భక్షకులుగానున్నట్టు పొడకట్టును. మలయాల ప్రాంతముననున్న నొకజాతి స్త్రీపురుషులందఱు తమపండ్లను నాకురాయిచేఁ రలుగాఁగో జేసికొనునలవాటు కలదనియు, నిది యొక కాలముక్రిందటనున్న నరమాంసభక్షక చిహ్నమనియు నొకరు వాదించుచున్నారు. ఇది నిజమయినను గావచ్చును. ఇంతయేల? ఆర్యులయందు నరమేధమను నొకవిధమగు యజ్ఙమాచరణలోనున్నది. నేఁటికిని పసిఫిక్ మహాసముద్రమునందున్న దీవులయందు నరమాంస భక్షకులున్నారు. సమస్త దేశములయందును నెప్పుడో యొకయప్పుడు నరమాంసభక్షకులుండిరి. ఈరాక్షసులయందు నెక్కువ పరిజ్ఞానము కలవారు వీరశైవులుగా నుండిరి. ఇందుచేతనే పురాణములన్నియు సామాన్యముగా రాక్షసులను శైవభక్తులనుగా వర్ణించినవి. జాతివిరుద్ధముగా నెవ్వఁడో యొక్కఁడు విష్ణుభక్తుడుగా నుండెడివాఁడు ప్రహ్లాదునకిందుచేతనే యన్ని కడగండ్లు వాటిల్లినవి ఈ ద్రావిడు \ No newline at end of file diff --git a/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0004.txt b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0004.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..120d8c1e637ec13c627fde8962b77e590894b462 --- /dev/null +++ b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0004.txt @@ -0,0 +1,9 @@ +లను బట్ణణములు కాని, పల్లెలు కాని, మొట్టమొదట లేవు. నేఁటికవి, చెంచు +మొదలగు జాతుల వలెనే చింత తోపుల యందునో, యేచెట్టుల మధ్యనో, తాత్కా +లిక కుటీర్ములయందు నివసించుచుండిరి. వీరు సనాతులు. చీమలు దూరని చిట్టడవి యైనను, కాకులు దూరని కారడవియైనను, మూలముట్టుగ. వీరికవగతము. +అడవుల యందున్న దొంగ దారులను, సందు గొందులను , వీరు బాగుగా నెఱుంగుదురు. +అటవీ రాజ్యమే వీరి రాజ్యము ; అడపులు కూడ వీరి నామముల చేతనే పిలువం బడుచుండునవి. ఆటవీ రహస్యజ్నాన మార్యులకు లేకపోవుట చేత రాత్రులడవులు బాగుగ నెంరింగిన ద్రావుడులకు మిగుల భయపడు చుండువారు.. రాక్షసులకు +రాత్రులందు బల మెక్కవని చెప్పు పురాణాదుల వాక్యములకుఁ గారణ మిదియే. వీరికి వైవాహిక నిబందన లేవియు, లేవని చెప్పవచ్చును. అన్న భార్యను డమ్ముఁడుంచు కొనటయుఁ దమ్ముని భార్యను నన్న యుంచుకొనుటయు: దోషము కావయ్యె. సోదరీ సంపర్కము కూడ హేయముగాఁ కనంపఁబడి నట్టు కనంపడుట లేదు. ఈజిప్టు దేశమునందుఁ జిరకాలము క్రిందట రాజవంశమునకు సౌకర్యము కల్గునని చెప్పి యేక గర్భజాతులే పెండ్లియాడు చుండిరి. బోర్నియో దేశమునం దిప్పటికిని నేక గర్భ జాతులు కాకపోయి నప్పటికిని నక్కసెల్లెండ్ర బిడ్డలకును నన్న దమ్ముల బిడ్డలకును వివాహములు కలవు. రషియా దేశపు చక్రవర్తి కుటుంబమునఁ దఱచిట్టి యువ్విహములు జరుగుచుండెడివి. వర్తమాన కాలంబున మహమ్మదీయుల యందును, క్రైస్తవుల యందును నిట్టి పెండ్లిండున్నవి. ఎక్కడికో పోవు టేల ? మనకు నేపమును బుట్టించు కొన్ని విధ ములగు పెండ్లిడ్లు శుద్ధ ద్రావిడ దేశ మయిన మళయాలమునందు (కేరళ జేశము) నేఁటికిని నాచారమం దున్నవి. ఈ ద్రావిడులు సర్వసాధారణ జట్టును, పుట్టను, రాయిని, రప్పను వేయేల జంతు సామాన్యమును దేవతలగాఁ దలంచి పూజించువారు. తెలుఁగు దేశము మొదలు కన్యాకుమారి యగ్రము పరకుఁగల పల్లెలలోను, బట్టణములోను, నీదేవతలను నేటికీని జూడనగును. కాలక్రమమున రాయికప్పలు పోలేరమ్మ, ఆంకమ్మ, మద్దిరామమ్మ : పోతరాజు, మొదలగు గ్రామ దేవతలుగా మాఱి జన్మ స్థానమయిన ద్రవిడ దేశమును వదలనేరక నేటికిని నింజతాండవమాడుచున్నవి.. " +క్రమ క్రమముగా నియ్యవి. 'తెలుగు దేశముస రూపుమాయు చుచున్నను, అరవ దేశ మునఁ జూరు పట్టుక వ్రేలాడుచు గ్రామరక్షణ చేయుచునే నున్నవి. ఇంతియ కాక +నాగుల చవితి నాఁడు పూఁబోఁడు లెల్లరు పాలు , పుట్టలలో నున్న పాముల పాలు +చేయుచుండుట మనము చూచుచునే యున్నాము. నాగేంద్ర స్వామియని పేరు చెప్పి \ No newline at end of file diff --git a/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0005.txt b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0005.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8877cda16ad8dda680363511d3ccf91bd52065c0 --- /dev/null +++ b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0005.txt @@ -0,0 +1,27 @@ +యువతీజనంబు తమ తమ పిల్లలజుట్టుసు బక్తి పురస్సరంబుగా నర్పించి సంతసించుట +కాంచుచు నేయుంటిమి.వేలయేడ్లు గడిచినను నట్టివి తెలుగు దేశమున రూపు మాయ కుండుట కడుచిత్రము. ప్రాచీనాచారముల యందు హిందువుల కున్న మూఢవిశ్వా +సమే యిందులకుఁ గారణము. + +దేశమిట్టి స్థితియం దుండఁగా నుత్తర కురుభూముల నుండి యార్యులు హిమాలయ +దరీముఖ ద్వాములను దెరచి హిందూ దేశము పైబడి ద్రావిడులను దక్షిణాపథము +సకుఁ డఱిమిరి. మొట్ట మొదట వీరతిసౌర వంతములగు సింధు గంగానకదీ ప్రాంత +భూముల నాక్రమించుకొనిరి. ఇచ్చటనే యార్య ద్రావిడులకు భయంకర యుద్దములు +సంభవించెను. కొన్ని యెడలఁ దుముల సమరములు, కొన్ని యెడల తులారణములు +గల్గి కొన్ని వందలయేండ్లవరకు జయాపజయములు నిర్ణయింప వలను పడదయ్యెను. +క్రమశ్రమముగా ద్రావిడులు వీఁగిరి. ఆర్యులు వీరలను దక్షిణ దిక్కునకు నెట్టివేసిరి. +ఈ యుద్ధములనే పురాణామలు దేవవాసవ యుద్ధములుగా వర్ణించినవి. తుట్టతుదకు +జైత్ర యాత్రా సముద్రమునకు వింధ్య పర్వత పంక్తి చెలియలికట్ట యైనది. +జాతి వైషమ్యమప్పుడే, యంకురించినది. నాఁటనుండియు వింద్యపర్వత దక్షణభూమి +పాపభూమి యనియు నుత్తరదేశము పుణ్యభూమి, దేవ భూమి, నార్యావర్త +మనియు సంస్కృత కవుల గ్రంధముల యందు వాసి కెక్కెను. చిరకాలము +వరకుకు "నా ర్యులు వింద్యాపర్వతపక్తి మత్త రించి దక్షిణా పథమునకు రాప్రయత్నింప +రైరి. వీరి మాతృభాష, గీర్వాణము. అందుచేతనే యీ కాలమంచు దేవభూమి యందు +వ్యవహరింపఁ బడుచున్న గీర్వాణమునకు దేప భాషయను నామము కల్గినది. +విద్యపర్వత్తము నుత్తరించి ద్రావిడులకు సనాతనధర్మము బోదింప మొట్ట మొదట పచ్చినది యగస్త్యుడు. దీని నాధారముఁ జేసికొసియే పురాణములు సూర్యున కడ్డమయిన +వింధ్య పర్వతమును నగస్త్యుఁడణగ దొక్కెనను గాధను గల్పించినవి. + +ఆర్య శబ్దమునకుఁ గృషీవలుడని కొందరర్దము జెప్పు చున్నారు.ఈయర్థ మె +ట్లున్నను హిందూ దేశముఁ జొచ్చునప్పటికి నార్య సంఘము త్రివర్గముగా విభజిం +ప బడి ధర్మబద్ధమై యుండెను.బ్రహ్మ క్షత్రియ వైశ్యులను మూఁడు పర్గము లే +నాఁడార్య సంఘము నందున్నవి. ద్రావిడులతో జరిగిన యుద్ధముల పిదప , విజితుల +యిన ద్రావిడుల నందఱను గల గూరగంపఁజేసి శూద్రులను నామకరణముతో నాల్గవ \ No newline at end of file diff --git a/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0006.txt b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0006.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..41cbe0c58f5caacff7e75534fc09d75d88dabfeb --- /dev/null +++ b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0006.txt @@ -0,0 +1,26 @@ +వర్ణమున జేప్పిరి. ఇందుచేతనే యూర్యులకు మాతృభాష యగు గీర్వాణమును నాల్గవ +వర్ణమగు శూద్రులబ్యసింప గూడ దనియు శాసింప బడెను. జాతివైషమ్యము పెచ్చు +రేఁగిన కొలది వీరికి మానవ సొమాన్యములగు స్వర్వములు నిషేధంపఁబడెను. వైశ్యు +లకు పాశుపాల్యము నియత ధర్మముగా నిర్ణయింపఁ బడెను.ఈ పాశు పాల్యము +"నా గరికత నిశ్రేణిక యందు మొదటి మెట్టని మాయాశయము. కాన మృగదశ నుండి +కంటం బడిన వన్యమృగముల మీదను. నాకలములమీఁదను, గాయగసురుల మీఁదను +నాదారపడక గోవులను బెంచి పొల రుచి యెఱుంగుటచే ద్రావిడులకన్న నెక్కువ +'నాగరికత కలవారని బావించు చుంటిమి. ఈ తారతమ్యము మాత్రమత్యల్పము. +ఇయ్యది ఈపీఠికను సొంతముగాఁ జదువిన వారికి బోధపడఁ గలదు, + +సారవంతమై, ఫలభారనమ్రతరస మావృతమై, పుష్పలతా పరిష్కృతమై +నిర్మలోదక నదీ సంసేవితమై సందనోచ్యానము. బోలి యున్న యీహిందూ దేశ మా +ర్యులకు మిఱుమిట్లుగొల్పి, యాశా బద్దులం జేసి యందు నెలవు లేర్పఱచి కొనుటకు +బుద్ధి పుట్టించుటం జేసి, నాటికమ్యది వారి జన్మభూమి యయ్యెను. వీరు సంపూర్ణ +మాంస భక్షకులుగా నుండుటయే గోమాంసభక్షులు గాఁ గూడి నుండిరి. +ఇంతియ గాక గోమేధము పుణ్యకార్యముగా గూడ బావింప బడెను. నరమేదము +కూడ నచ్చటచ్చట యవలంబింప బడు చుండెను. భవబూతి ఉత్తర రామ చరితంలో +వాల్మీకి కాతిద్య మొసంగు సందర్భమున జాగరూకులమై బరీక్షించినచో వశిష్టుడెట్టి +తలపి పెయ్య . జదివింప జేసినది తెలియఁ గలదు.ఒక మహారాజ సహ్యబ్రాహ్మణ. +సమారాధనకయి గోవులను జంపి యా చర్మములను మెటగా వైచిన డబ్రంచిన +ద్రవమే చర్మణ్వ తీనది యయ్యనన్న భారతకథ మనకిన్నులం దెరచి సత్యము. +మోమోటము లేకుండఁ జూపంపఁ గలదు.. నేఁడు మాంసభుక్కుల యిండ్లకు జుట్టములరు దెంచిన వెంటనే యే కొడినో, యే వేటనో కోయు చుండునటులం బూర్వమంధయింటికి వచ్చినచో నాఁ డెయ్యను జంపి వండుట యాచారము గానుండెను. ఏతత్కారణంబున నలధ గోఘ్నుడు" అని బిరుదముఁ దాల్చెసు. వలయు నేని యింకను బెక్కుదాహరణములను జూపంప గలము. + +వీరి వైవాహిక నిబందనలు ద్రావిడుల సంబందవలట్ల హేయముగనే యున్నవి. +పున్నామ నరకమునుండి తప్పించు కొనుటకు గాను సంతాన లాభముసకై యొక ఋషి మఱిి యొక ఋషి పత్ని "బాడుగ " యైన లేకుండగ నిగ్రహంచి పుత్ర సంతానప్రాప్తి యగు +డు మరలనంప వేయుట తటస్థించు చుండెను. ఒక స్త్రీ పలువుర మగలను గైకొనుట కొని \ No newline at end of file diff --git a/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0007.txt b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0007.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5a466c205cf7dfe5a93ae478c7af157d1ae14ed1 --- /dev/null +++ b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0007.txt @@ -0,0 +1,11 @@ +యొక ఫరుషుఁడు పలువుర స్త్రీలను గైకొనుటకాని దోషము కాదయ్యే. పంజాబు +దేశమునందు కొక తెగ హిందువులయందు నన్న దమ్ములందఱు నొక యుమ్మడి +భార్యను సంపాదించుకొను నాచారము నేటికిని బ్రబలి నిరాటంకముగా సొఁగచు +న్నది. ఎవ్వఁడయిన తెగించి యీయాచారమునకు వ్యతీరేకించి పెండ్లాడినచోఁ +దత్సాం ఘీకులు వాని గొంచెము వానినిగా జూచుచుందురఁట. + +ఉత్తర కరుభూములనుండి వచ్చిన యార్యులు తమ జన్మస్థానమును దేవలోక +మనియు, ద్రివిష్టటపమనియుఁ దమ గ్రఁ థములచేఁ జెప్పించిరి. ఈ ట్రవిష్టపమే నేటి "టిబెట్" అని యిప్పుడు పిలువబడు చున్నదని కొందరి చరిత్రకారుల యాశయము. “టిబెట్” పీఠభూమి, అనగా హిందూ దేశపు మైదానమునకు సుమారు మూఁడు మైళ్ళ యెత్తున నుండును ఇంత యెత్తున నుండుట చేతనే ఆవిష్ణమాకాశమందున్నదని పౌరాణిలు చెప్పిరి.ఈ చరిత్ర కారుల యభిప్రాయము నిజమనుటకుఁ గొన్ని బలవత్కారణము లుగన్పటు చున్నవి. మన హిందూదేశమునకును నీత్రివిష్ణపము నకును నెంత దుర్గమమైనను దారి యొకటి కలదని పురాణములు చదివిన వారి కెల్లరకుఁ దెలియఁగలదు. పురాణము లెట్టి దారులు కల్పించిన నేమి ! స్వర్గలోకమునం పూజ్యారు డును దేజోవంతుఁడును ,బ్రజలు నమ్మఁగల రాజు లేక పోవుటచే స్వర్గలోక వాసులు +మన హిందూ దేశమునకు వచ్చి యసామాన ప్రతిభావంతుడైన సహుషినిం గొంపోయి పటాభిషిక్తు నుంజేసిరి.కృష్ణుఁడు సత్య భామాసమేతుడయి, కల్పవృక్షమున కయి సర్గలోక ముపయి దాడి వెడలి యుండెను. అర్జునుడు కూడఁ గారణాంతరములచే స్వర్గలోక మునం జూడఁబోయెను. అనగా జానకి తండ్రి' యింటికీఁబోయెను. అప్పుడర్జనుడు స్వర్గలోకమునఁ జూచిన యాచార వ్యవహారములకును, నేఁటి +టిబెటు లోన కొన్ని యాచార్యవహార భేదము రవ్వంతయుఁ గానబడదు. స్వర్గలోకమున స్త్రీ పురుషులకు వావివరుస లక్కఱలేదు. టిబెటు నంతయే.స్వర్గలోకమున స్త్రీ పదిమంది పురుషులనుగొంగున ముడి వైచి టింగు రంగ యని తిరుగవచ్చును. టిబెటు సందునంలయే, ఈయాచరమే టిబెటునుండి యార్యుల మూలమునఁ బంజాబు దేశంబు కాలి చప్పుడు కాకుండఁ బ్రవేశించినది. ద్రౌపదీ దేవి వివాహము దీనిఫలమని మాయాశయము. దీనికి బూర్వముకూడ నిట్టియుద్వాహములున్న వని పురాణముల వలన మనకు తెలియుచున్నది గౌతముని కూతురగు జటిలయను బ్రాహ్మణకన్య యేడ్వురుని - వార్షి యను ఋషి కన్య పది మందిని బెండ్లాడు వరకు దనివిఁ జెంద లేదట. ఇట్టివివా +హములింకను బంజాబు దేశ మునంఘన జరుగుచునే యున్నవి. స్వర్గలోకమున నలధితో \ No newline at end of file diff --git a/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0008.txt b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0008.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3a921ae5d6785e796a0eb175c1b8da513e43f222 --- /dev/null +++ b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0008.txt @@ -0,0 +1,27 @@ +వ్యభీచరించుట దోషముగా బరిగణింపఁ బడదు. టిబెటు నందు నతిధికి భార్యను +వ్యభిచారమున కయి సమర్పించు నాచారము గొన్ని చోటుల నింకను బవర్తిల్లు చున్నది. +ఈ కారణములచే టిబెట్ త్రివిష్టపమగు నేమో' యని భావింప ననుపగుచున్నది. +పూర్వోదాహృత పరిస్థితు లన్నియు నాఁడు నాగరికత శైసవాయస్థ యందున్న దని ఋజు +వు చేయునని నమ్మెదము. దీనిని దిలకింప నార్యద్రావిడ నాగరికతారత్రమ్య మిసు - +మంతయని తోపక మానదు. + +'రామాయణ కథాకాలము నాఁడు.ద్రావిడ దేశము (ఆనఁగా విధ్య పర్వత +దక్షిణ దేశము) సాంద్రారణ్యములతోఁ గీచుమగు చున్నది. దావిడులు చెట్టులం, +గుట్టలు, బట్టి యుండిరి. మానరక్షణకై వస్త్రధారణముఁ జేయుచుండిరి. నేటి +తెలుఁగు దేశము దండ కారణ్యము గానుండెను.. పంచవటి, జన్మస్థానము మొదలగు +పల్లెలు దక్క నీయరణ్యము నిర్మానుష్యము కాకపోయినను నిష్పలియని చెప్పవచ్చును +కాని కొన్ని కొన్ని భాగములు రాక్షసుల యేల్పడి బడియు చున్నవి. బళ్ళారి ప్రాంతము +జనాకీర్ణమై యుండెను. ఇదియే రామాయణము నందు సుప్రసిద్దమగు కిష్కిందాపుర సీమ. +రావణాపహృతభార్యుడై శ్రీ రామచంద్రుఁడు వర్ష కాలంబున సీతా వియోగ దుఃఖ +ముచేఁగృశించి, కృశించి, కావురము చేసిన మాల్యవంతమిది యేయని తత్సీమ వాసులు +చూపించు చుందురు! ద్రావిడ జాత్యంతర్భాగమగు వానర లోకంబునకు నిదియే యునికి +పట్టు; ఇంతకు మున్ను సుప్రసిద్ధ వానరులు కాని, వానరనగరంబులు కాని యున్న జాడ +పొడగట్టవు. ఇప్పుడిప్పుడే వానరులావిలిక దిశను వీడి నాగరికులగు చున్నారు. ఆనగా +నడవులలోను, గొండలమీఁదను, తోపులలోను దలదాచు కొనుట మాని పట్టణంబులు +గట్టుకొని యందు వాసముఁ జేయుటకుఁ నారంబించిరి. ఇందుచేతనే యొక్క +కిష్కింధా పట్టణము దక్క- వానరులఁ బట్టణములు లేవు. రామాయణ కాలమున +వాలి వానర సార్వభౌముఁడై యిచ్చట నతి పూజ్యముగా రాజ్య మేలుచుండెను. పరిసర +దుర్గపు దర్గములు, నరణ్యములు, చిన్న చిన్న పల్లెలతో నిండి యుండెను ఇయ్యవి +యొక్కొక్క- దండనాధుని యాధిపత్యములో నుండెడివి. జాంబవంత్సుషేణ, నల, +నీల, మెంద, వ్వివివాదు లీపల్లెలకు రాజులు, వాలి సార్వభౌముని సరదార్లు ఈ ద్రా +విడ యోధుల కెల్లను గిష్కింధా పట్టణము గుండియ. వీరింకను నార్య సంపర్కము \ No newline at end of file diff --git a/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0009.txt b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0009.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fb323b2cde8a63c3884a7fc764c23b6e251c6c8e --- /dev/null +++ b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0009.txt @@ -0,0 +1,29 @@ +కలుగ లేదు. కాని యార్యులు (అనఁగా ఋషులు) దండ కారణ్యముఁ బ్రవేశించి +యచ్చటచ్చట పల్లెలం గట్టికొనిరి. ఈజాతిద్యయమున కింకను బరిచయము కలుగ +లేదు . దేశ దిమ్మ రియైన హనుమంతుని వంటి వాడెవ్వఁడో సాటి పల్లెలను జూచి +యుండును. ర్రామాయణము వలన హనుమంతుఁడు నాల్గు నాళ్ళ పట్టపగలుగ ఋషుల +సాహచర్య మనుభవించెనని తెలియఁ గలదు. ఈసాహచర్యమే వీని కొంపఁదీసి +రామునికి దాసొను దాసునిగఁ జేసినది. కాని యూర్యుల యాచారవ్యవహారము లింకను +వానరులతల కెక్కె లేదు. ఇందు చేతనే వానరులకుఁ గల్లు ద్రాగుట మొదలగు నార్యుల +సుగుణంబులు పట్ట వడ లేదు. యగ్నయా గాదులు వీరెఱుంగరు, బలులు వీరెఱుంగరు. , +మాంసభక్షణంబు వీరెఱుంగరు. . జెత్ర యాత్రలని చెప్పి దేశమును సంక్షోభింపం +జేయుట వీరెఱుఁగరు. ఏపుట్ట తేనెయో | ద్రావుచు, "నేమావిపండో కడుపార +దినుచుఁ గాలక్షేషముఁ జేయుచుండిరి. భార్యలు తారుమారగు చున్నను బెండ్లిండ్లు +గొంత వరకు కట్టుదిట్టములకు లోబడినవి. గృహచ్ఛిద్రములగుఁ జిక్కి వాలి సుగ్రీ +వుని యిల్లు వెడలఁదరిమి యాతని భార్య తారను గ్రహించెను. ఇటులే వాలిన ధానత +రము తద్భార్యయగు తారను సుగ్రీవుఁడు కైకొనెను. గృహస్త్రామ మత్యవసరమను : +నభి ప్రాయ మప్పటికి లేదు. ఆర్వులంబోలి వీరికిఁ బున్నారు నరకము లేదు. +ఇందుచేతనే హనుమంతుఁడు బ్రహ్మాచారిగానుండెను. + +వాసరులు ఆనగా వికృత నరులు, అనగా సౌందర్య విహీనులు ఇట్టిజాతు +లింకను నీలగిరి మొదలగు కొండలమీఁదను, నరణ్యముల యందు నున్నారు. *సవర +(శబరు)లయందు ఆరిసి”యను. జాతి యొకటి యున్నది. అరిసీ యనగా ,క్రోతియను సర్థ +ము యీజూతినే 'లంబోలంజ్' అని కూడ పిలుచుచుందురు. అనగా దీర్ఘ వాలము కల +వారని ఆర్గము. దీర్ఘ కాపీనము పెట్టుకొనుటచే దీర్ఘ వాలము, కలవారని పిలు +వంబడు చుండిరి. ఇంతియే కాని తోకలున్న వని తలంపము . రామాయణమున +రుమ తారలను వర్ణించు నప్పుడు వాల్మీకి తోకలున్నట్టు చెప్పలేదు. హిమా +లయ సొందారణ్యములోఁ గూర్చుండి రామాయణము వ్రాయఁబూనిన వాల్మీకి +వానరులు గోతులవలె నుందురని విని, తత్కారణంబున' తోకలు కూడ నుండునని భ్రమ , +పడి యచ్చటచ్చట వీలయినప్పు వెల్ల వానరులకుఁ దోకలు తగిలించి నాఁడని తలంతుము జాంబంతుని కూతురగు జాంబవతిని గృషుఁడు పెండ్లాడెను. వ్యాస భట్టారకుడు జాంబవతికిఁ గూడఁ బోక తగిలించక పోచుటయే కాక మానవ స్త్రీని వర్ణించు నటుల + +. \ No newline at end of file diff --git a/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0010.txt b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0010.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7ec7d03ca4080e58c654811decfbd07cf4f3b7ea --- /dev/null +++ b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0010.txt @@ -0,0 +1,28 @@ +వర్ణించెను. పసికూన యగు జాంబవతి యుయ్యెలలో శమంతక మణి కట్టుట మా +నవ స్వభావమునే తెల్పుచున్నయది. శీతవాతాతపబాధల మాన్చుకొను వెఱుఁగక +యెండకు నెండుచు వానకు తడియుచున్నచో - వికృకరూపములలవడు టస్వాభావికము +కాదు. సరులకు వానురులకు వివాహము జరుగుచున్న యప్పుడు వీరికి తోక లెట్లు +వచ్చును ? మగకోతులు తోకలుండుటకు, నాడు కోతులకుఁ దోకలు లేకపోవుట +యఁ దటస్థించెనందురా ? వాలిడికోతులను చూచితిమి కాని యాడ మగ కోతులకుఁ . +దోకలుండవు. కాన వానరులకు వాలములు గలవను పలుకులను మేము విశ్వసింపఁ +జాలము. నిజముగ నివానరులు మృగము లేయగు నెడల మనుష్యులకును, వీరికిని +వైవాహిక సంబంధ మెట్లుకలుగును ? సంతాన మెట్లు సంభవించును ? సుగ్రీవుఁడ +స్న పెనున్న కసితీర్చకొనుటకె యుచితానుచితములు మరచి శ్రీరామునకుఁ జెలిమి +కాఁడై హనుమచారుల తోడ్పాటుచే రావణుని జంపించి లంకా రాజ్యము రామునకు +గైవసముంజేసెను. "గ్నాతి శ్ఛేదన లేనకిమ్మ"ను నార్యోక్తి నీయెడ మఱువ దగదు. +అర్యుఁడగు | శ్రీ రామచంద్రనకు సాయపడుటచే గ్రంథములార్యకవులు వ్రాయుటచే +వీరు దేవాంశ సంభూతు లైరి. బ్రహ్మకూడ నరుఁడు గాఁ బుట్టక వానరుఁడుగా నేల +పుట్టవలయునో ? దృష్టి దోషము తాకు ననియా ! లేక బుద్ధి జాడ్యమా ? + +బళ్ళారికి మిగుల దిగువనున్న దక్షిణాపధ మంతయు మాంసభక్షలగు “ద్రావి +డుల (అనఁగా రాక్షసులు) స్వాధీనమందున్న ది. కిష్కింధాపురము నుండి లంకా +దిగ్విజయయాత్రకై శ్రీ రాముండు బయలు దేరినపిదప నెచ్చటను మున్యాశ్రమములులో +చనగోచరము కాలేదు. ఇందుచేఁ గిష్కిందకు దిగువనున్న యరణ్యములను ఋషులు +(అనఁగా) ఆర్యులు చొరనటు స్ఫుటమగుచున్నది. వానర రాక్షసులకుఁగూడ సంఘ +ర్షణమత్యల్పము; సర్వప్రపంచ విజిగీషాపళనశుఁ డైన రావణునకు నేవాలి చేతనో పరా +భవమగుటదక్క - పరస్పర వైషమ్యము లేదనియే చెప్పవచ్చును. వీరు సర్వసాధారణ +ముగా వీర శైవులు. రామాయణ కథాకాలమునకు పూర్వము వీరార్యులచే సంపూర్ణ +పరాజితులగుటం జేసి ముఖాముఖి, ముద్ధమునకుఁ దొడరక కన్మాటు యుద్ధమునకుఁ +జొచ్చిరి. పురాణముల యందు బెక్కు చోట్ల వీరు దేవతా స్త్రీలను, రాచకన్నియలను +బలాత్కారముగను, మాయ వేషముల తోడను మోసగించియుఁ గొనిపోవుట నెఱుం +దుము. ఈగతి పగతురకు మనోవైక్లబ్య మాసాదించుచుండిరి. వీరి వివాహము \ No newline at end of file diff --git a/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0011.txt b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0011.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..dee71307156bf95a88ec6b59f7ae9f751a178b7f --- /dev/null +++ b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0011.txt @@ -0,0 +1,27 @@ +లన్నీయు బలాత్కార వివాహములుగనే యున్నవి. అందు చేతనే బలాత్కార వివాహ +ములు రాక్షస వివాహములని పేర్కొనఁబడు చున్నవి. వేదాదుల యందు వీరు దస్యు +లనంబడిరి. ఎదుటబడి ఆర్యులతో బోరి గెలువ జాలక రాత్రులార్యుల పల్లెల +పై బడి గందరగోళముఁజేసి యార్యుల యువతీ జనంబును హరించుకొని పోవు చుండిరి +వేదముల యందున్న దేవ ప్రార్ధనలలో జాలవఱకు ఆర్యులను దస్యులనుండి కాపాడు +నిమిత్త మేర్పడినవి. వీరికి వైవాహికము లున్నను, వీరియందు స్వైర విహార ధీరలు చాల +మంది కలరు.అజనక్త్రయను రాక్షుసికి వ్యభిచారమే యొక నోము గానుఁండెనట. +జరభీ సంతానము నింద్యముగాఁ బరిగణింపఁ బడినది కాదు. ఈకాలమున పరాజితుల +భార్యలతో గూడ వానివస్తువు నంతయు స్వాధీన పఱచు కొనట యాచారమె,ధర్మ విరుద్ధము కాదయ్యె, ఈ యాచారము వానరులయందుగూడ నున్నయది. ఇందువల్లనే వాలి భార్య తారను సుగ్రీవుఁడుంచు కొనుట తటస్థించినది. + +రాక్షసులలో గాని, వానరులలోఁగాని యార్యులలో గాని షోడశవర్షా +త్పూర్వము కన్యా వివాహములు దల పెట్టుట యెఱుంగము. వినను లేదు కనను +లేదు. ఇట్టియధర్మ వివాహముల నాదేశించు మునిరూపశార్దూలురును లేరు. రామా +యణ కాలమున నార్యులయందు దోషములుగాఁ బరిగణిం పబడుచున్న యాచార +ములు వీరిచే . హేయములుగా నెంచ బడక యనుష్టింపఁ బడుచున్నవి. వీరు మాంస +భక్షకులు, సురాపాన ప్రియులు. కాని సుర సేవ్యమాన మగుటచే సురయయ్యె నేమో +యూహింపఁద గియున్నది. రాక్షసులకు మానవులకు నిరాటంకముగా నుద్వాహ +ములు జరిగి యుండుట చేతను, నర మాంస భక్షకులని చెప్పఁజాలము. పైపెచ్చు +రామాయణము రావణుని నరమాంస భక్షకునిగాఁ జెప్పి ముండ లేదు. ఆర్యులకుఁ బ్రత్య +ర్ధులగుటం జేసి గీర్వాణకవులు వీరియెడ మాత్సర్య జనిత భావములను గుప్పియుందురు +పహ్లాదుని వంటి భక్తుఁడు బలివంటి వదాస్యుడు వృశునింబోలు తత్వవేత్త హపిలు +ణ్యాక్షునివంటి రణనీతి బక్తుడు, రావణునివంటి యంతర్వాణి యాగ్యలయందు మున +మెందరున్నారో వేలు మడంచి లెక్కించినఁ తెలియనగు రాజ్య పాత్రచే .....సు హిమా +గర్భస్థ పిండముల ఖండించిన క్రూరుఁడు, సోదరుఁడగు విశ్వరూపుని తలఁ దునిమిన వాల్మీకిణుఁడు, పూజ్యయగు ముని పత్నిని మోసగించి వ్యభిచరించిన నీచుఁడు, చేసిన +చిత్భ్రమంయు మఱచి ప్రాణదాతతో డీకొనిన కృతమ్నుడు నయిన ఇంద్రుడు త్రైలోకుడు +పొలకుండఁట' బలిహంతవ్యుఁడఁట!! ఇయ్యది సంస్కృత కవీంద్ర లేఖినీ మాహామనుటల +ముకాదా? \ No newline at end of file diff --git a/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0012.txt b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0012.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2f341e03c93af70ebd38efe085e2f79284605b6f --- /dev/null +++ b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0012.txt @@ -0,0 +1,30 @@ +మారామాయణ కాలమున రావణాసురుఁడు వీరి రాజేంద్రుఁడు వీరికీ లంకాపట్ట +ణము నుండియ త్రిశిరుఁడు మొదలగు వారలు ప్రతినిధులై దక్షిణాపథమును నేలు +చుండిరి. దక్షిణాపధముననున్న యరణ్య సీమశూర్పణఖ కరణము గానిచ్చిన యుద్యాన +వాటిక. తిరుచునాపల్లి యియ్యది నిజమని సాక్ష్యమిడుచున్నది. ఈ త్రిశిరుని +ద్రావిడ నామము తిరసీరు; ఈతిరుసీరు నే త్రిశిరుని గాఁజేసి సంస్కృత కవులు +మనకు వీనిని మూడుతలల వానిగా జూపించిరి. . ఇట్టు లే దళశాస్త్ర నిష్ణాతుఁడయిన +దళవదమని బదితలల రావణాసురునిగాఁ జేసియుండిరి. ద్రావిడ శబ్దములను బెక్కిం +టిని సంస్కృత శబ్దములు గాఁ జేసియుండి రనుటకుఁ బెక్కుదాహరణములను జూపఁ +గలము. దీనిఁగూర్చి వేఱుగ్రంథమునఁ జర్చింపఁదలంచి యిటవిడుచు చున్నారము . + + +రామాయణ కాలము నాఁటికి నార్యసంఘమునందుఁ బెక్కు మార్పులు గలిగెను . +గోమాంభక్షణము త్యజింపఁబడుటయే కాక దూష్యమని కూడ భావింపఁబడ +జొచ్చెను కాని మాంస భక్షణంబన్ని కులములయందు దినదినాభివృద్ధి గాంచుచునే +యుండెను.మధు సేవజేయఁడు, మాంసంబు ముట్టడు." అను రామా +యణ వాక్యము దీనికి సాక్షి భూతమగు చున్నది. కల్మాష పాదునియింట బ్రాహ్మణుం +డొక్కఁడు మాంసభక్షణముఁ జేసెనన్న భాగవతి కథ దీనినిబలపఱచు చున్నది. ఇంత +యేల కం: “పితృ కార్య యజ్ఞముఖముల శ్రూతచోదిత హింస కీడు చొర నేరచు” +అను భారతనీతి యొక్కటియే మా వాక్యములను సిరపఱచును . సోమ పొనంబనుమిషచే +గల్లు ద్రాపుట పవిత్ర కార్యముగనే యున్నది. సోమలతరసమయినను, ద్రాక్షారసమయి +నసు, దాటిరసమయినను, మద్యములే యగుటంజేసి మాయభిప్రాయమునఁ దుల్య +ములే. ఏతత్పూర్వము బహుళ వ్యాప్తిలోనున్న నియోగము గర్హ్యమై, నామమాత్రా +పశిష్టము గానున్నది. జిర్ణావస్థలో సున్న యీనియోగమునే వ్యాసభట్టారకుండు పునరుద్ధ +రించెను. ఈషణ్మాత్ర భేదముతో " నీనియోగము నేఁటికినీ నోడ్రుల యందున్నది. వేద +కాలమునుండి యున్న యనులోమ, విలోమ వివాహములు మాయమై యేక కులమునందే +వివాహములు సంభవించు చుండెను. యయాతి దేవయానులీ యాచారమును దిరస్క. +రించి పెండ్లి చేసికొనిరి. వారిసంతాసము దూష్యము కాలేదు. బహుపతిత్వము "హేయ +ముగాఁ బరిగణింపఁబడుటఁజేసి కాసలమలాడఁజొచ్చెసు, “వ్యాసో నారాయణొ, హరి" +కరుణాకటాక్షమునఁ బాండవులు ప్రొవడిన యీయాచారమునకు జీవముఁబోసిరి. బహు +పత్నీ త్వము తప్పసు నభిప్రాయమప్పుడప్పుడే మోసు లెత్త సొఁగినది. అందు చేతనే రామా \ No newline at end of file diff --git a/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0013.txt b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0013.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..548612ee16e06221071439d8a23f0b43937a65a7 --- /dev/null +++ b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0013.txt @@ -0,0 +1,27 @@ +యణమునందు రాముని యేక పత్నీ త్వముసకు నసవ సరమయినంత ప్రాముఖ్యత, +ఇవ్వ బడినది. తుట్టతుకీ యేక పత్నీత్వమే రాముని నవ తారపురుషునిగా: జేసివైచినది - +వైవాహక సముచ్ఛస్థానములంకరించినది. కాని యనులోమ వివాహములు నిరాఘా +టముగా జరుగుచునే యున్నవి; ఒక్క వశిస్టుని వంశముఁ దీసికొని విచారించిన +యెడల సత్యము బోధపడఁగలదు. వసిష్ఠుఁడు బ్రాహ్మణుడు; భార్య యరుంఢతి +మాల; కుమారుడు శక్తి మహాముని, తద్భార్య, పుంగనూరు మాదిగ; శ క్తి మహాముని +కుమారుఁడు పళరుఁడు, భార్య బోయ; చాల బ్రాహణ కుటుంబము లటులున్నట్టే +పొడఁగట్టుచున్నవి. కాని నేటి బ్రాహ్మణులు బ్రహ్మ ముఖమునుండి యూడిపడితి మను +చున్నారు. వంశవృక్షమును బరిశీలించినయెడల నెక్కడనుండి యూడిపడినది +తెలియంగలదు. సొంఘిక దౌర్జన్యము మతము నొక మూలకుఁ బారదోలుటచే +"నాముష్మిక చింత రెండవది యైనదని చెప్ప సాహసించుచున్నాము. వారి పేరున, +వీరి పేరుస, దొంగ స్మృతులు వ్రాయుటిప్పుడే యారంభ మైనది. ఈ వ్రాతలకు +ఫలముగా శ్రీరామచంద్రుఁడు “కృశాఁగున్ , నిరాహారున్ శోణజటాచ్ఛటాదరు +మహోగ్రచారు నేకాగ్ర తా పారీణాత్ము నధోముఖున్ భసితశుంభ త్ఫాండురశ్రీని +థిన్", ధీరత్వాకరు , జీరథారు, దీప్య ర్తప స్సాన్వితున్” ఆయిన శంబుకుని శూద్రుఁడని +యనుకంపాశూయుడై, కత్తికి బలియిచ్చెను నేఁటివలె వరుడు వధువునకన్నను పెద్ద +వాఁడుగా నుండవలయునను నియమము లేదు; శ్రీరామచంద్రుఁడు సీతామహా దేవికన్నను జిన్న వాఁడు, “పదియే నేఁడుల బాలుఁడు" కాక పక్ష సంయుతుఁడు” ఆగు రాముఁడు తరుణషయస్క యగుసీతను బెండ్లియాడెను. పంజాబు క్షత్రియుల యందమ్మలక్కలిట్టి పెండ్లిడ్లనుబుసుపోకకుఁ జెప్పికొనరు. ఇట్టి వివాహూ మొక్కటి +మేమెఱంగుదుము. + +ఈ కాలంబున నార్యులు రాజకీయ విషయంబులం దపారవైదగ్ధ్యంబును , +గౌశల్యంబును గడించిరి. నయర్త్మమూసనుబడెను, తంత్రము విస్తరించెను; కౌటిల్య +మును బ్రకటించి యైన సఖీప్సితంబులఁ బొందుటకు "వెనుదీయరైరి. ఋషులకు గూడ +రాజ్యరక్షణమే పరమావది యయ్యెను. ప్రత్యేక వ్యక్తి నశించి యంతయును 'రాజునందు +మూర్తి భవించెను. ఈ రాజు" విష్ణుః పృథరీపతి "యయ్యెను. పొట్టకూటికై యార్యులు +దేశ భ్రమణంబుమాని పల్లెలంగట్టుకొనిరి. పల్లెలెల్లను బట్టణంబులుగా మారెను. భిన్న +రాష్ట్రము లేర్పఱచికొని రాజులు ప్రజానురంజకముగా, నేలుచుండిరి. ' భూమి నదీ +, \ No newline at end of file diff --git a/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0014.txt b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0014.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f335fa657b3645cef16ccf368039a648767041ab --- /dev/null +++ b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0014.txt @@ -0,0 +1,28 @@ +మాతృక యగుటం జేసి "ఆకృష పద్యా ఇవ సస్యసంపద” ప్రజలను సంతృప్తులను +జేయుచుండెను. జారచోరభీతి లేని రాష్ట్రములు నిత్యకల్యాణము, పచ్చతోరణ +ములుగఁ జెలగు చుండెను. + +సూర్యవంశ మార్యుల యందు మిగులమన్నింపఁబడుచుండెను. సూర్యవం శ్యులకు +సాకేతంబు (ఆయోధ్య) రాజధాని; ఉత్తరహిందూస్థాన మిట్టిస్థితియందుండ శ్రీరా +మభద్రుఁడు సౌకలపుర సింహసనాసీను డయ్యెను. స్రాచీన కాలంబున రాజులు +దేవునిచే మత ప్రచారంబునకు బంపఁ బడుదురను విశ్వాసముండెము. ఇందుచే రాజ్య +తంత్రమునందు మతసంబంధీకులకు నపరి మితాధికారము చేజిక్కెను. దీని ఫలముగా +వైదికులు మంత్రులైరి. ఇయ్యది యితరదేశ చరిత్రములయందు నిస్సంశయముగా +జూడనగును. రోమక సామ్రాజ్యమున “పో పు "నకున్న సర్వ శాధికారము విస్మయ +జనకము; చిర కాలము క్రిందట ఇంగీషు ” రాజ్యమున మతసంబంధికుడయిన “ఛా +స్సలరు" ముఖ్యమంత్రి ఆగుటయే గాక యప్రతీ హతాధికారము చెల్లించుకొనెను. +ఈవిధముగ శ్రీరామచంద్రునకు.మతగురువగు వశిష్టుని చేతిలో మంత్రులైరి. గురువెట్టి +వాఁడయినను గురు తిరష్కారము .శిష్య.ధర్మముకామిచందదకు శ్రీరామచంద్రుడు +వశిష్ఠుని చేతిలో కీలు బొమ్మయయ్యెనని చెప్పసొహసించుచున్నాము. ప్రతి పక్షము +బలహీనమయిన కొలఁది బ్రాహ్మణులు భూదేవులయిరి. ఆర్య జాతి విజృంభమునందు +నీకాలము కృత యుగమని మాయభిప్రాయము. ఈవిషయమున "మేము పూర్వమహా +పురుషులనుండి భిన్నల మైతిమని యెఱుంగుదుము. ఇప్పటినుండి యార్యజాతి, పతనమారంభించి భారత యుద్ధముస ముగిసెను ఇందులకే మనము జాగరూకులమై. యాయార్యులచరిత్ర పరిశోధన బుద్ధితోఁ జదివితిమేని, జాతి యొక్క క్రమ క్రమాగతాభివృద్ధి(evolution). స్పష్ట పడును. ఒక కాలమున వివాహము లేకుండ వారు •పుత్రులుంగలుగుటహేయము గాకుండెను. ఇట్టిదిదోష దూషితము గాకుండుటకు గాను నమంత్రక మైన గాంధర్వ వివాహమును నొక్క దానినంగీక రించిరి. "నేటికిని దక్షిణాపధము నందలి యడవి +జూతులయందన్న వివాహములలో 'బెక్కులు గాంధర్వ వివాహములే, ఒక కాలమున +సంతాన ప్రాప్తికై - "పెర భార్యను దెచ్చుకొనుట "హేయము కాకుండెను. వేఱొక +కాలమున 'బహుపత్నీత్వము నింద్యము గాకుండెను.. కొండొక కాలమున బహుపతిత్వము +గర్హ్యము గాకుండెను . "కొని విజ్ఞానము వివేకము కన్నులు దెరిచినచిన కొలది యీ యార +తారలన్నియు నశించినవి ఇదియే మనమెరుంగ దగినది. + + సత్యవతి మొదలగు వారు + +సంయగుట \ No newline at end of file diff --git a/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0015.txt b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0015.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9c8ef6013a9f01a24f698b43e6f3d51d50883ad6 --- /dev/null +++ b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0015.txt @@ -0,0 +1,33 @@ +వారి యాచార +ఇటు మొట్టమే +మొదట తమజాతీనిఁ గడి +కతకు జాజులె +ద్రావిడులు వానరులు రాక్షసులను మాటయు నార్యులు దేవాంశ సంభూతులను +మాటయుబోయి.. మానివుడే యను సభిప్రాయమిప్పుడే మోసులెత్తెను . + +రావణ వధానంతరము హనుమాదులు సాకేత పురంబునుబ్రవేసించుటఁజేసి దక్షిణో +త్తర హిందూస్థానములకు రాకపోకలు తఱచై యార్య సంపర్కము వృద్ధి యయ్యెను. +హనుమదాదులు జన్మభూమి విడచి సాకేతపురఁంబుఁ జేరి ఋషుల పొదములు పట్టియా +ధార్మిక విద్యయందు బాండిత్యము సంపాదించిరి. దక్షిణాపధము మేచ్ఛభూమి +యనుమాట మఱచి ఋషులిచ్చటకురా మొదలు పెట్టిరి. ద్రావిడులలోఁ గొంచెమొ, +గొప్పయో, జ్ఞానము కలవారు ఋషుల పరిచయముం గల్గించుకొని వారి యాచార +వ్యాపహారముల నటుల వలెఁ బొగడచుండ దమ హీనస్థితిని నొప్పుకొనుచుఁ దదాచారము +లను స్వీకరింప మొదలిడిరి. ఇట్లు మొట్టమొదట తమ జాతిని దెగడి యార్య నాగరి +కతకు దాసాను దాసులైరి. లతొగినవారు బ్రాహ్మణులయిరని మాయాశయము. నేడు +మాలలో గొందరు మతము (ఆనగాఁక్రైస్తవ మతము) , పుచ్చుకొన్న యసంతరము +కొదవ మాలలు చీకటిలో నున్నారనియు తాము వెలుతురులోనికి వచ్చితిమనియు నిర +సంపు జూపులతో జూచుట మనము కాంచుచునే యున్నాము. ఇటిదియ యీ +యెడమననుభవించిన ఇప్పటికి దాక్షిణాత్య బ్రాహ్మణులను, నౌత్తరేయ బ్రా +హ్మణులకును జాల భేదము కలదు. చూచి చూచుటతోడనే యెవ్వరెవ్వరోమనము +గ్రహింప వచ్చును. ఆర్యుల నాగరకత నవలంబించిన పిమ్మట యార్యులతో సంబంధ బాంధవ్యములు తటస్తించెను. అనగా సౌకర్యములు కలిగెను. +ఇందుచేతనే బ్రాహ్మణుల రము (శరీరచ్చాయ) న దరక తారతమ్యములు కను పట్టు చుండును ద్రావిడులుష ప్రదేశ వాసులగుటకే.......... ఆర్యులు శీతేల దేశ వాస్తవ్యులగుటచే శ్వేతాంగులు....... ....చ్చో సమ్మిశ్రమమైన తలుపునను "బాపన పిల్ల యని ప్రాకృతజనంబు నేడును వ్యవహరించు చుండును. + +ఈ నడమంత్రపు బ్రాహ్మణులార్యులతో జుట్టరికంబు వృద్ధియైన కొలది ద్రావి +డుల...........................సమకట్టి కొంతవరకు సఫలీకృత మనోరథులైరి. మద్య వైష్ణవులకు మెండన్నటులార్యులహందు లేని కొన్ని నూతానాచారముల +ఉమః ఆపు బ్రాహ్మకులార్యులతో జుట్టరికంబుగిక (బు పృదిలిమిన కొలంది ద్రావి +సఫలీకృ మనోరధు లె.. +మధ్య వైష్ణవులు నామాలు మొండన్నాట్టు లార్యు లయందు. లేని కొన్ని నూత నాచారము +గుత్తగా " కు యేర్పడిన తమ సంఘఘమున్ జొప్పించిరి ఈకారణము వలన న ని దృష్టి +దోషము, మీతి మీరినట్టు నన న 4 న క లు ఆ పాట మొదలగు వెర్రియాచారఘులు +'తెరమరుగై పరస్పర వృద్ది నొందుటుకు........రక్త మన కెక్కవ శాఖ బక్షణంబు మాని +యా ర్యులు వోలె మాంస సభలైరి. శాఖ బక్షణ ఆర్యుల యందు మిగులు \ No newline at end of file diff --git a/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0016.txt b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0016.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..eb6d9e2d0b556f0ec9997d10a2336394b1b0f4f1 --- /dev/null +++ b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0016.txt @@ -0,0 +1,30 @@ +- +వృద్ధియందున్నది. ఇందు చేతనే తెలుగు దేశమునందు గోమటులు, నరవ దేశమున +వీర శైవులుశాఖ బక్షకులుగనే మిగిలి యున్నారు., .............. +.............,................................ +పశ్చిమ తీరమదున్న "మాపిళాలు” అరేబియా మహమ్మదీయులకన్నను,నిబపరులు +గను, నా వేశపరులుగను నున్నారు. ఆర్వమతము గానీ, తన్నాగరికత గాని చేపట్టని +వారలను అవతలకు దరిమి నీచముగాఁ జూడ నారంబించిరి. వీరికీ మాత్రుభాషలు +(అనగా తెలుగు, అరవము మొదలగునవి) అనాగరిక భాషలైనవి. .........మత +స్వీకారముచే సంస్కత ముత్యవసరమగుటకేఁ దద్భాషా పరిచయమునకై పట్టుదల +జూప ప్రారంబించిరి. ద్రావిడ బ్రాహ్మణులిందు చేతనే యైతరేయ బ్రాహ్మణుల +కన్నను నత్యద్భుత గీర్వాణ భాషాపాండిత్యమును సంపాదింప గలిగిరి: కాల గమనమున +నీసంస్కతము వంశ పరంపరగా సంక్రమించిన ముల్లెయని భావించబడెను.సంస్కృ +తఖాషా జ్ఞానముగలిగిన వీరికి తెలుగు భాష కోయ, చెంచు భాష యైనది. సంస్కృ +తభాషావభిజులు మోటు వారలు. పశు ప్రాయులైరి. క్షణకాలమైన వీరికి ................ +గనవసరమనునూహ మనంబుంకు దట్టలేదు. గాసటబీసటయై యనాగిరిక ..... +మైన తెలుగును నాగరిక జనోపయోగమూజేయుట యుచితమని కొందరు మహాను +బావులకు గోరిక పొడచూపినది. సంస్కృత శబ్దనించితమైన గాని పూజ్యము కాదని +యెంచి మహానుబావుడు నన్నయ్య చెలియలికట్ట బ్రద్దలు కొట్టి సంస్కృతశబ్ద జాలఝ్ +రిని తెలుగు దేశముమీదికి విడచెను. విడిచిన యనంతరము సంస్కృత శబ్దములను +వ్రాయుటకు నాలుగు స్వర సమామ్నాయము చాలక కొరబడి యుండెను. ఈ కొరత +తీర్చుటకు తెలుగు లిపికి "ఒత్తు " అక్షరములు చేర్చబడెను. ఇందుకును ఫల +మేమి? తెలుగు దేశమంతయు వరద పాలయ్యెను. విశ్మయచిత్తుడై చెలియలికట్ట +యవసరమని తలపోసి నన్నయ గంటము దీసికొని " ఆంధ్ర శభ్దానుశాసనంబు " +సంస్కృతంబున రచించెను. తెలుగు వ్యాకరణము సంస్కృతంబున రచింపబడెను. +ఏమి వింత ఏమి చిత్రము .. ఈ పిచ్చి ఇంతటితో ముగిసెనా? లేదు. తెలుగు వారలు +కూడ కొంత కాలము వరకు తెలుగు వ్యాకరణములు సంస్కృతమునందే వ్రాసిరి. + +సనాతన ధర్మమును సంపూర్ణముగా గ్రహింపజాలక పోయినను " అంకమ్మ. +పోలేరమ్మ " గుడులగు బాడుండ జేసి యాస్థానములయందే సీతారాముల హనుమ +దాదులకు గుడులు, గోపురములు కట్టించి ద్రావిడులు సంపూర్ణముగా హిందువుల \ No newline at end of file diff --git a/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0017.txt b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0017.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..524df45217e76b73ec0f829ca74850d10757cc87 --- /dev/null +++ b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0017.txt @@ -0,0 +1,30 @@ +మైతిమని యానందించుచున్నారు. తమ సంఘము నుండియే, తమ యెదుటనే +యార్యమతము స్వీకరించి కొందఱు"బ్రాంహ్మణోనోముఖ హానిన్ "అను పదవిని +బొందుటఁజూచి కన్ను గుట్ట మరి కొందరు ద్రావిడాంత శ్శాఖ ఆర్య సంఘముతో నేకీ +భవించుటను నహరుహమిక జూడ మొదలిడెను. ఇందు మొదటి వారగు కంసాలులు ! +వైధిక బ్రాహ్మణుల దలదన్ని పుట్టినమనియు దామే సద్భ్రాహంణులమనియు +వాదించుచు ద్రావిడ నామమును ద్వజించి "విశ్వబ్రాహ్మణ" యను సంస్కృత +నామమును వహించిరి. విద్యాహైన్యముచేతను, దారిద్రము చేతను వీరి యభీష్టము +కొనసాగమికి మిగుల చింతించు చుంటిమి. మఱియొక యంతశ్శాఖ దేవ బ్రాహ్మణు +లైరి. వీరందరిని జూచి చేతిలోని లాభము పోయెనని చెప్పి రేకెత్తి కోమటు +లార్య సంఘ ద్వారములను దెఱచి లోనికి బోవ దహతహ లాడు చుండిరి. కోమటిశబ్ద +మును దిగదొక్కి "ఆర్యవైశ్యులు" అను సంస్కృతపు పేరు దాల్సి ఆర్యులమను +నుకొనుచు దమ స్థితిగతులను బాఱజూచుకొను సరికి బెద్ద యాటంకము పొడజూపి +నది. అనుములు, మినుములు, పెసలు, పిప్పళ్ళు గోత్రముల జూచి కొందఱు +సంస్కార ప్రియులు కోమటి శబ్దమును "ఆర్యవైశ్య" చేసిన యట్టులీ +గోత్రములు సాంకేతికములని జెపి యంగీరస, భరద్వాజ ప్రముఖ బ్రాహ్మణ +కు మార్చి వైచికొని యార్య సంఘము నందు జేరుటకు ముస్తీబయి +కూరుచుండిరి. దీనినంతయు బరిహాసమునకు వ్రాయుట లేదు. పై పెచ్చు వీరిని +సముత్కంఠమున గొనియాడుచుంటిమి. చారిత్రక విషయమగుటచే వ్రాయవలసిన వార +మైతిమి. తుదకీ రోగము వెలమ కమ్మవారికిగూడ సోకినట్లున్నది. వీరార్య క్షత్రి +యులమను కొను చున్నారు. విస్తరణ భీతిచే నీ యంశమును స్థాలీపులక న్యాయమున +జర్చించి క్లుప్తీకరించ వలసిన వారమైతిమి. + +ఆంధ్రదేశ మార్య ద్రావిడ నాగరికతా సంఘట్టన స్థానమగుటచేఁ దెలుఁగు +జాతులలో కొన్ని సంకరములని చెప్పవచ్చును. ఆర్యమత స్వీకర ముఁజేసి యా ర్యు: +లమైతిమని యనుకొను నీదిగువ ద్రావిడ జాతులను బరిశీలించినచో మావాక్యముల +యందలి సత్యము మనస్సునకుఁ దట్టకపోదు. ఆరామ ద్రావిడులను, నంబితంబళు +లను, 'వైష్వణ, వైదిక నియోగులందు గొందఱిని నఱవకన్నడ బ్రాహ్మణులను +బరిశీలించిన యెడల జాతి సాంకర్యము బోధపడక మానదు. 'వెల నాటి పూజారులను +గోమటులను, గంసాలులను, జూచిసయెడల నన్యమత స్వీకరణము చేయగల్గిన 'యార్య +త్వము విస్పష్టము కాక మానదు, \ No newline at end of file diff --git a/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0019.txt b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0019.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a5a6bb6d3a847f035dd3d557936a9aacef856c8d --- /dev/null +++ b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0019.txt @@ -0,0 +1,33 @@ +3. కోమటి, బలిజ, సాకలి, వెశ్వధర్మములో +మొదలగు జాతులు. నొక భాగమయిన + వాణిజ్యము + +4. తెలగ ( కొసా) బోయ, +చాకలి మొకులగు జాతులు: ! ....................సేవాధర్మము + +అంర్యులయందలి వర్ణవిభాగముసందు బ్రాహ్మణులు ప్రథమ స్థాన మలంక +రించిరి తదితర జాతులకు బోద్ధలుగా నుండి యన్ని విధములగు హక్కుల సనుభవించు +చున్నారు. బాహ్మణ పాదోదదకము పాపహరమనియు, బ్రాహ్మణ భుక్త శేష +ము మోక్ష దాయకమనియు, నభిప్రాయముఁ గల్గించిరి. క్షత్రియులు 'రెండవ +స్థానమును, వైశ్యులు మూఁడవ స్థానమును, నాక్రమించుకొని యున్నారు. వీరం . +దఱు ద్విజులు. ఈ షడ్బేదముతో వీరికి సమానస్వత్వములు గలవు. స్వజాతి వారు +కాకపోవుటచే శూద్రులనంబడువారు కొంచెమించుమించుగా బానిసలుగనే యు +న్నారు. వీరికున్న హక్కులు నామమాత్రములు. + +ద్రావిడ వర్ణ వివక్షతయందు శస్త్రజీవులయిన వెలమ కమ్మ మొదలగు +వారగా స్థానమును, వాణిజ్య జీవులగు కోమటులు మొదలగు వారు రెండవ స్థాన +ముసు, గొల్ల, కుమ్మరి మొదలగు బ్రాహ్మణ ధర్మాడ్యులు మూఁడవ స్థానము +ను బోయ మొదలగు సేవాధర్మపరులు , నాలుగవ స్థానమును గైకొని యుండిరి. +ఈవర్ణ వివక్షత కొందఱికి విస్మయజనకము గావచ్చును. కోమటులను వెలమ, +కమ్మ వారి తర్వాత విడిచితిమని యార్యవర్ణవిభాగ మెఱింగిన వారనవచ్చును. +ఆఱవ దేశము ద్రావిడ దేశమగును. కాన నరవ దేశంబునంచున్న యాచార వ్యవహా +రములను బట్టియే వర్జవిభాగమును నిర్ణయింపవలసి యుండును.ఆ దేశంబున +వెలమ కమ్మ వారలు కోమటుల యిండ్లకడ పుడిసెలి నీరమయినను ద్రావరు . . +ద్రావిడ వర్ణ విభాగంబును దిలకించినయంత వెలమ కమ్మ వారలు క్షత్రియులమనియుఁ +గోమటులార్య వైశ్యులమనియుఁ జెప్పు కొనుటకుఁ గల హేతువు సులభైక వేద్యము, +వైశ్యధర్మములలో నొకటియగు వాణిజ్యమును బూనిన కోమటులు వైశ్యులమనియు +క్షత్రియ ధర్మమయిన శస్త్ర జీవనము దాల్చుటచే వెలమ కమ్మ వారలు క్షత్రియు +లమనియు , ననుకొనదొడంగిరి. ఇంతీయ కాని యేపరశురామునినో లేక యే +పరశురాముని మగనినో కాంచి బెగ్గిలి యదివఱకున్న జందెములను ద్రెంచివైవలేదు. +వీరు బాపని జూచినయంత మాత్రముననే మగబీరమునుడించి మూలముడుంగునంతటి +భీరువులు కారు. విక్రమావష్టంభమున దిక్తటముల బీటలు వారించిన వీరు బ్రహ్మ \ No newline at end of file diff --git a/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0020.txt b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0020.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..421d2d302f5986b91f4cb8ba3bb4345c5976be24 --- /dev/null +++ b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0020.txt @@ -0,0 +1,25 @@ +ణునికి భయంపడి యుపనయనాది సంస్కారములను వదలి శూద్రులైపోయిరనుట +కన్నబరిహాసమేమి కావలయును? అట్టి వారి సంతానమని చెప్పుకొనుటకయిన +సిబ్బితి లేదా ! ఆర్యులకు యజ్ఞోపవీతధారణము మత సంబంధమైన కార్యము +వీరియాచార వ్యవహారముల నవలంబించిన దక్షిణాపధమునందున్న బ్రాహ్మణలు, +విశ్వబ్రాహ్మణులు, రాజులు, వైశ్యులు, బట్రాజులు సౌలీలు మొదలగు జాతులప్పు +డప్పుడు జందెమును మెడకుఁ దగిలించుకొనినవి. నేఁడు కమ్మవారు నిటులే యెజ్ఞో +పవీతధరులగు చున్నారు. + +రామాయణ ప్రకారము లంకాద్వీపము హిందూదేశమునకు శతయోజనదూర +మందున్నది. యోజనమనగా నేమి ? భాస్కర రామాయణమునందు "యోజన" +శబ్దము “అమడ'గా భాషా తరీకరింపఁబడినది . ఈయామడ వెవ్వేరుచోటుల, +వెవ్వేరుగా సున్నది. తుదకు " గొందఱెనిమిది మైళ్ళన్నరగా సిద్ధాంతీక రించినారు. +దీనిం బట్టిచూడ లంకాద్వీపము హిందూ దేశమునకు నెనిమిదివందల యేఁబది మైళ్ల +దూరమునందుండవలయును. కాని యట్లు లేక యిరువదిమూఁడు మైళ్లన్నరలోనున్నది +ఈ తారతమ్యమును సమర్థించు టెట్లు ? యోజన శబ్దమునకు వేరేమయిన నర్థమున్న +దేమో తెలిసికొనవలసి యున్నది. మహాపండితులను గొందఱి నడిగి యుంటిమి కాని +వారు చెప్పిన యర్థములయందొక్కటియు సరిపోవక పోవుటచే నామడయను, సర్థ +మే సమంజశమని నిర్దారింపవలసిన వార మైతిమి.ఇంకెట్లు దీనినిసమర్థించుట +వాల్మీకి మహా ముని దక్షిణాపధ మెఱుంగని వాఁడగుటచే, వారివలన, వీరివలన విని +పొరపడియుండునని చెప్పి రామభక్తులకుఁగోపము రగుల్పవలసివచ్చినందులకు మిగులఁజింతించుచుంటిమి. కడుఁగడుఁ బూర్వకాలమున లంకాద్వీపమునకును హిందూ దేశమునకును మెట్టదారియొకటుండి దాని మూలమున దక్షిణ దేశ పశువులు పుల్లరి మేత కైలంక కుఁబోవుచుం డెననుటకుఁ బెక్కు దృష్టాంతములుకలవు. రామాయణ కాలము +నాఁటికి సంతత సముద్రోత్తుంగ తరంగ సంఘట్టితంబగుటచే సింహళమును, నీదేశమును +గల్పుచున్న మెట్ట దారియందు గండ్లుపడి యుండెను. నీలుఁడను ద్రావిడశిల్పి వానరుల +సాయ్యమునను, శ్రీరామచంద్రుని యాజ్ఞ చేతను కొండశిలలచేసి గండ్ల నే పూడ్చిదారిని +బలపరచి భద్రముగా జేసెను. ఇదియే సేతువని జగత్ప్రఖ్యాతి గాంచెను. రామా +యణమున నీకథకు వాల్మీకి మహాముని కుంచె కోలతో బెక్కు రంగులు వైచెను, \ No newline at end of file diff --git a/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0021.txt b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0021.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7b8ff9c041ef19ed6c40735283ba714106b32005 --- /dev/null +++ b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0021.txt @@ -0,0 +1,29 @@ +నేఁడు నీలుడు వేసిన రాళ్లు, రప్పలు కొట్టికొని పోవుటయే ' కాక, కడలతాకు చే +మిగిలిన కట్ట కూడఁ గొట్టుకొని పోయి సముద్రమీవలాపలికి బొరలి పోవుచున్నది. +పొరలిపోవుచున్నది సుమీ. పెద్ద పెద్ద నావలు నిరపాయముగా నీ మార్గమునఁ +బోవఁజాలవు. + +శ్రీమద్రామాయణమునం జెప్పఁబడిన సువేలము త్రికూటము సుమనఃకూటము +లంకాద్వీపమున నేటికిని నిలిచియుండి రామజై త్రయాత్రను వేనోళ్ళ జాటు +చున్న యవి. + +యక్ష శబ్దము సంస్కృతము, దీనికిఁ బ్రాకృతము “ఎక్కులు” తద్భవము +(తెలుఁగు) జక్కులు. సింహళ ద్వీపమునందు వాడుకలోనున్న భాష పొళి. +ప్రాకృత భాష. కాన సింహళము నందు యక్షులు, “ఎక్కుల” నియుఁ తెలుఁగు దేశము +నందు జక్కులనియు బిలువంబడు చున్నారు. సింహళ దేశముయొక్క +వాసులు “ఎక్కుల'ని తచ్చరిత్రలు విస్పష్టముగాఁ జెప్పుచున్నవి. రావణుఁడు లంకా +ద్వీపముఁ బ్రవేశించి దొమ్మి యుద్ధమున యక్ష రాజయిన కుబేరు నోడిఁచి యుత్తర +దిక్కునకు ననగా మలయాలమునకుఁ దోలకమున్ను లంకాద్వీపము యక్ష లోకముగా +వ్యవహరింపఁ బడుచుండెను. భారతమున సమయ విరుద్ధముగా ధర్మజ ద్రౌపదీ మందిర +ప్రవేశముఁజేయుటచే భూప్రదక్షిణముఁ జేయవలసి వచ్చిన విజయుఁడు (ఆర్జునుఁడు) +ప్రభాసతీర్థమున నులూచియను "పాపజవరాలి” చేఁ గొనిపోఁబడెననియు నటనులూ +చిన వరించి యినంతుఁడను కుమారునిం బడసెననియు మన మెఱుంగుదుము. ఈ +కథనే సింహళ ద్వీపచరిత్రలు మఱియొక విధము గాఁ జెప్పుచున్నవి. విజయుఁడను +నుత్త రహిందూస్థాన వాస్తవ్యుఁడు సహచరులతో రొక సరస్తీ రముననుండఁగు వేణి +యను నొక యక్షిణి విజయసహచరులను మోసగించు కొనిపోవ నెట్టులో సాధించి : +విజయుఁడు కు వేణినిబట్టుకొని చంపఁబోవఁ దన్ను బెండ్లాడిన సహచరులనిత్తునని +చెప్పఁగాఁ బెండ్లాడి యనంతరము యక్ష లోకమునంతయు జయించి రాజ్య మేలెనని +యు, నీదంపతులకు నొకకుమారుఁడు, కొమార్తెయఁ గల్గిరనియం సింహళ ద్వీప +చరిత్రకారులు చెప్పుచున్నారు. ఇచ్చట, హిందూ దేశ చరిత్రకారులు యక్ష నాగలో +కములను గలగూరగంపఁ జేసిరని మేమభిప్రాయపడు చుంటిమి. దీనికిఁ దగు కారణము +కూడగలదు. సింహళ ద్వీపము యొక్క యుత్తర భాగమును 'నాగ ద్వీపమనియు, నా \ No newline at end of file diff --git a/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0022.txt b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0022.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1ac3caa705035c5497ad9565d3d70148ab5c0297 --- /dev/null +++ b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0022.txt @@ -0,0 +1,29 @@ +గులను నొకని వారచట వాసముఁజేయుచుండిరనియుసింహాళ ద్వీపచరిత్రలవలన +దెలియుచున్నది మళయాళ దేశమునందన్న “నాయరు'' ను జాతి వారచటకు వల +సపోయిరనియు, వారలే నాగులైరనియఁ గొందఱు వాదించుచున్నారు. ఈయిరు +తెగలయం దాచార సామ్యముకలదు. ఈ భేదము బాగుగా గుర్తెఱుంగని మన గ్రంథ +కర్తలు మనము ఇంగ్లీషు " నారిని హూణులను చున్నట్లే యక్షులను నాగులను జేసియుం +దురని తలపోయుచున్నాము. ఈ యక్షు లిప్పటికి నీలంకాద్వీపము నందున్నారు. +నాగరికత లేని యాటవికులు. వీరలను మేము చూచితిమి. మన కోయ, చెంచు +వాండ్ర కన్నను హీనస్థితి యందున్నారు. వీరల నిప్పుడు 'ఎడ్డులనియు, ఎడ్జిమనుష్యుల +నియు బిల్చు చుందురు. ఈ రెండు శబ్దములును వ్యాగశబ్ద భవములు మన దేశమునందు +న్న జక్కులు వీరికి సంబంధించిన వారేమో చూడ" లసియున్నది. వివాహము లేకుం +డుటను బడు పసృత్తికల్గి యుండుటను బట్టి చూడ మాశంక నిజముగు నేమో. యక్షులు +వివాహ మెఱుంగరు ఇప్పుడు నాగలోకము లంకోత్తరభూమి యనియు యక్ష +లోకము లంక యనియి దెల్లమగు చున్నది. ఈయంశమును విపులముగా +జర్చించి పెక్కు దృష్టాంతములు చూపింపవల యనని మనంబున్నను విస్త రభీతి +మమ్మందులకుఁ జొరవీ కున్నది. + +వీరార్యులకు బత్యర్ధులు, తమ జన్మ భూమియగు హిందూ దేశమును +నార్యులు ప్రవేశించి, యాక్రమించు కొనుటఁజూచి సహింపఁ జాలక వారలను దరిమి +వేయుటకు వివిధ ప్రయత్నములు చేసి విఫలీకృత మనోరధులై, విజితులయిరి. +వీరు వీర శైవులు. వీర శైవులకు జీవహింస సాంప్రదాయ విరుద్దము. హింసా +ప్రపూర్ణములగు యజ్ఞ యాగాదులను వీరందుచేతనే మాన్పించు చుండిరి. అందు +రావణుడత్యంత శైవభక్తు డగటంజేసి, యీయాచారమును యాచరణము లోనికిం +దెచ్చెను. అందు చేతనే జగత్కంటకుఁడని రామాయణముచేఁ జెప్పించిరి.రావ +ణుఁడే పశువదమాన్పుటకుఁ గాను భక్తి ప్రపత్తి పరవశయగు తాటకిని దండ కారణ్య +మున నుందుంచెను, ఈతాటకి దండకారణ్యమున విశ్వామిత్ర యజ్ఞ కారిణియగు +శ్రీరామచంద్రుఁడు దును మాడుటయు మన మెఱుంగుదుము. తాటకి ప్రపత్తి సప్పుట +తిరువడము దూరునందు నీమెకు నింకను దేవాలయమున్న ది. ప్రభాతముననే +వనవాటికరిగి, స్వహస్తముతో పుప్పొపచయముఁ గావించి, శివుని సర్పించి +అను గూర్చి శివునిక ర్పించుట యీ మేయచారము. శివుఁడీ మె భక్తికి మెచ్చి, \ No newline at end of file diff --git a/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0023.txt b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0023.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d1174ebe95289c852f68cb6fc25786392d62db2e --- /dev/null +++ b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0023.txt @@ -0,0 +1,30 @@ +మాలికాని ర్మాణము చేయునప్పుడు సర్వవిష జంతుదష్టము గావించెను, భగవధ్యానమున +లీనమయిన యామెకు నీబాధయేమియుఁజేయ నేరదయ్యె. పూదండ గుచ్చి శివుని +మెడలో వైచి నప్పుడు శివుడింకను బరీక్షింప నెంచి యీమెను నగ్నముగా జేసెను +భక్తి పరవశయై యున్న యీమె దీనిచే నొకించుక చలించి చేతనున్న పూదండను +వదల నొల్లక సంకుచిత దేహయై మాలి కాసమర్పణము గావింప నెంచుట తిలకించి శివు +డే జాలి నొంది మెడను ముందుకుఁ జాపగా పుష్పమాల మెడను వైచెను. ఈకథను దెల్పు +నొక పురాతన దేవాలయ మిప్పటికిని తిరుపడము దూరనందున్నది. తాటకి, అనగా-- +తట్ --ఆపుట అనగా శైవధర్మవిరుద్ధమైన జీవహింస నాపుట== జీవహింస నాపునది +కానఁ దాటకి యయ్యెను. రామాయణము కూడ నీమెను యక్షిణీయనియు, యజ్ఞ విఘ్న +కారిణి యనియు జెప్పు చున్నది. !ద్రావిడ భక్తుఁడొకఁడు భగవధ్యానము జేయుచు +«« ఓదయామయా, తాటకికి నలవడినభక్తి -- నాకెన్నడిత్తువు 'అందనుక నాకుముక్తి కలు +గదని వేడెనట. శూర్పణఖ జీవసమాది బొందెనని ద్రావిడ చరిత్ర చెప్పుచున్న ది. + +రావణుఁడితడు దక్షిణ దేశములనుండి సింహళముపై దండెత్తి కుబేరుని +మలయాలమునకు దరిమి లంక నాక్రమించుకొని రాజధానిఁ జేసికొనియె. ఇతఁడు మహా +బలపరాక్రమ సంపన్నుడు, అధిక సౌందర్య వంతుఁడు, మిగల ధీశాలి, అసమాన శైవ +భక్తి ప్రపూరుఁడు, ధర్మ ప్రభువు. పొఠకుఁడా యీవి శేషణములు ఏ కాశ్చర్యమును +బుట్టింప వచ్చును మావాక్యము లాకరించిన సయ్యది పోఁగలను. బలపరాక్రమ సంప +న్ను డగట రామాయణముఁ జదివిన వారికెల్ల - తెలిసియే యుండును. సౌందర్య +వంతుఁడగుటకు సుందర కాండములోఁ బ్రథమ సందర్శనమున రావణుం గూర్చి హను +మంతుఁడు తలపోసిన తలపోతలె తార్కాణము, + +వేదముల గమ్యారణ్యముగా నున్న యప్పుడు ఛేదించి యిదానంతనులు +వల్లె వేయుటకుఁ దారిచూపె.ఇదియే నేటికిని రావణభట్టీయమను పేరున +నున్నది.ధీశాలియే కాక బ్రహ్మజ్ఞాని. ఇంచుచేతనే రావణవధానంతరము +చేసిని బ్రహ్మహత్య మహా పాతకము పీడించినది. ఇదియుఁగాక యితఁడు నవ +కాల......యార్చకుడు. మలయాలమునందున్న గుడి గోపురములితఁడు ధర్మ ప్రభు +చరిత్రకళ్ళ క ల చున్నది.. ఇవన్నియు వీని సుగుణములు. "దుర్గుణము లున్నవి లేనివి +....కములసు విరామము లేండఁ గంటికి నిద్రయెఱుంగ కుండఁ బ్రతిపక్షరచిత +......కూడగలదు. ...మణము లోకమునకు వెల్లడించుచునే యున్నది.. \ No newline at end of file diff --git a/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0026.txt b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0026.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..018d51ded1b0f98b58e7bd2faaf15dbb98c8cedf --- /dev/null +++ b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0026.txt @@ -0,0 +1,35 @@ +శాల ............................ఉష్ణగుండము సీతా మహాదేవి స్నానము చేసిన +గుండమనియు నాంధ్రులకు మిగుల నమ్మకమున్నది. ఇది కేవలము చరిత్ర విరుద్దము +దశరధునిచే నర్చింపఁబడిన వాఁడై శ్రీరామచండ్రుఁడు గంగానది నుత్తరించి దక్షిణాభి +ముఖుఁడై బొంబాయి రాజధానిం జొచ్చి, నాసిక యందు శూర్పణఖా నాసికా విచ్ఛే +దనంబాచరించి పదంపడి రావణా పహృత భార్యుఁడై, బళ్ళారియందు సుగ్రీవుని +చెల్మిఁజేసి యచ్చటినుండి దక్షిణ ముఖంబుగా బయలు దేరి లంక బ్రవేశించి రావణ +సంహారంబు గావించెను. ఇంతీయ కాని భద్రాద్రికి రాను లేదు, వచ్చుటకు నావశ్యకత +యును లేదు. పర్ణశాలయు సుష్టగుండమును రామునకు నేమాత్రమును సంబంధించినవి +కావు. ఉష్ణగుండము సీతామహాదేవి స్నాన మాచరించుటకు సృషింపఁబడినది కాదు. +ఇట్టివి పెక్కు దేశముయందుఁగలవు. Iceland అనుద్వీపమునంచు నాకాశములోనికి +నెగయుచుండు తప్తోదకముగల యుష్ణగుండములు పెక్కులుగలవు. ఇంతయేల ? +మసహిందూ దేశమునందే బరోడా రాష్ట్రమునందున్న యూగేయను గ్రామమునందు +ముష్టగుండములు కలవు. ఇవన్నియు ప్రాకృతిజనంబునకు , లోబఱచు కొనుటకుఁ +బన్నిన తంత్రములు. పాఠకులారా ! అభిప్రాయ భేదములను పాటింతురని చెప్పి నిర్భ +యముగా మాయభిప్రాయములనన్నిటి మీకు నివేదించితిమి పొరపొటులున్న యెడల +నెఱగ జేసిన యుక్త మయినచో దిద్దుకొనుట కేమియు నభ్యంతరము లేమ. ఒక్క +రయినను నీగ్రంథము సాంతము గాఁ బరిశీలన బుద్ధితోఁ జదివినయెడల మాశ్రమ +వ్యర్దము కాలేదని తలంతుము + +. +సింహళ ద్వీపచరిత్ర యగు రాజావళి యను మిగుల పురాతన గ్రంధమీ విధముగా +వాకనుచున్న ది. “బుద్ధ దేవుఁడు తన సత్య సం దేశమును లోకమునకుఁ జెలియఁజేయు +టకు బూర్వము 1844 వత్సరముల క్రిందట శ్రీరామచంద్రుఁడు సింహళము పై దండె +త్తెను" బుద్ధ దేవుఁడు క్రీస్తు పుట్టుటకు బూర్వము 526 సంవత్సరముల క్రిందట తనసందేశమును భారతలోకమునకు బోధంచెను. ఆనఁ గా, క్రీస్తు పుట్టుటకు బూర్వము 2370 వర్షముల క్రిందట శ్రీ రామచంద్రుఁడు సింహళము పై దండెత్తెను. ఆనగా నేఁటికి +(2370 + 1923) 4292 సంపత్సరముల నాఁడు లంకాపట్టణ జైత్ర. యాత్ర +సంభవించెను. + +- + +శంబుక వధ మతరక్షణాసక్తి ప్రేరితము కాదనియు, రాజనీత ప్రేరితమనియు ? +నుత్తర రామాయణముఁ జదివిన వారికెల బోధపడక మానదు. ఈవిషయమందలి 'మా +యభి ప్రాయములను నీ నాటకమే చాటుచుండుటం జేసి యిచ్చట వెండియుఁ జెప్పుట +యనవసరము. ఈ నాటకమునఁ గథానాయిక లేదు. అనవసరమును, సంబంధము లేని +కధానాయిక కనుగొని తెచ్చి వృధానాటకమును బెంచుటకన్న వదలి వేయుట యుత్తమ +మని తలపోసి యిట్టారంబించిమి. ఇయ్యది నూతన మార్గము కాదు సంస్కృత నాట \ No newline at end of file diff --git a/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0027.txt b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0027.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e989f8a7743645042418f3ded48ee585e64fb149 --- /dev/null +++ b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0027.txt @@ -0,0 +1,32 @@ +కమగు ముద్రా రాక్షసమునను గథానాయిక లేదు. నాటక రచన విషయమున గురు +క్షేత్రసంగ్రామము పీఠికలో బయలు పుచ్చిన యభిప్రాయములే యింకను మమ్ము, +బాదించుచున్నవి. పద్యము లయందలి గణ యతి ప్రాసము లెట్టి మహాకవి కైనను +గొంతపరకం బ్రతిబంధకములని యెల్ల రెరింగినదియే కాన సముచిత పవప్రయో +గమున భావప్రకటనముఁ గావించుటకుం గొన్ని యెడల ననువు గల్గదు. అట్టిచో +వచనమున కన్న బద్యమునందు నెక్కువ భావ ప్రకటనమునకు నవ కాశముగలదన్న +వాద మాదరణీయము గాదు. కాని పద్య నాటకముల యందు సంగీతము ముఖ్యాంగ +మగుటఁ జేసి, యయ్యది ప్రేక్షకుల భావగతులను గొంతవరకు లోబఱచు కొని రసో +దయమును గావించును అయినను గద్య నాటకముల యందు నభినయ విశేషము చేత +స్వరగతి చేతను నీరసోదయమునే కల్పింపవచ్చును. 'పద్యంబునకన్న గవ్యంబు ప్రా +కృత జనంబునకు సులభ గ్రాహ్యంబు గానుండును. కాన సంగీత నాటకంబులున్నను, +లేకున్నను, వచన నాటకంబులు మాత్ర మత్యవసరము. షేక్సుఫీయర్ పద్య నాటక ప్ర +దర్శనము జూచి తలయూచి, యానందించి వచన నాటకముల యంబట్టి భావప్రకట +నము సాధ్యమగు నాయని తలంచుట వెఱి. నేడు బెర్నార్డు షా వచన నాటక ములం +జూచి మెచ్చని వారెవ్వరు ! ఈమహాకవి నాటకముల ప్రదర్శనమును గాంచు భాగ్య +ముమాకుఁగల్గినది. ఒక్కొక్క సందర్భమున మేము తన్మయత్వముఁ బొంది కంటి +యెదుట జరుగుచున్నది ప్రదర్శన మనుమాట మఱచితిమి. ఈ మహాకవి రసోచిత పదప్ర +యోగ సైపుణ్యమటులుంచి, యిట్టి తన్మయత్వదశను గల్లించిన దెద్దయో యను నది +విచారింప పలయును. దీనికిఁ గారణములు బెక్కులు గలవు. అయినను ముఖ్య కారణ +ములఁగొన్నింటి నిట నిచ్చుచుంటిమి. ఇందు మొదటిది అభినయము. ఆభినయమనగా +జేతులు కాలు కన్నులు కదల్చుటయే కాక , పల్కుచున్న మాటలచే వ్యక్తీ కరింపఁబడు +నవస్థాను కూలమగు ముఖ లక్షణకల్పన కూడనగును. ముఖలక్షణముతో పాటు కంఠస్వ +రము మార్పు చెంద వలయును. ఇవన్నియు మరల పాత్రోచితముగా మారుచుండ +వలయును. అప్పుడే పాత్ర ప్రేక్షకుల మనమాకర్షించి, రసోత్పత్తి కల్గించును. మహా +రాణికిని, సామాన్య స్త్రీకిని నొక్క విధమగు నాపద సంభవించినను నిరువురు నొక విధ +ముగా శోకింపరు. మహారాణి గుమిలి గుమిలీ పనవును, సామాన్య యో గొంతెత్తి బా +వురుమని యేడ్చును.. ఈ భేదము సహజము కాదని యొక రభిప్రాయపడు చున్నారు. +వారితో మేమేకీబవింపక పోవుటయే కాక యింక బ్రాపంచిక జ్ఞానము గడియించి +కొనిన నట్టి యభిప్రాయమును సవరించు కొందురని నమ్ముచున్నాము. + +'పొఠకుడా ! దీర్ఘమగు పీఠికను వ్రాసి విసుగుఁగొల్పి యుందుము, 'మేము వెలి +వఱచిన యభిప్రాయములయందు - నేమేని పొరబాటులున్న నవి తెలియఁజే సినయెడల వంధన పూర్వకముగా నంచుకోనుటయే కాక , ద్వితీయ ముద్రణ భాగ్యము లభించిన యెడల సవరించుకొని యెదము, కాని మాత్సర్యగ్రస్థులై వెర్రి విమర్శనలకు దిగు వారి సుడుగులను బెడచెవులం బెట్టెదము. \ No newline at end of file diff --git a/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0028.txt b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0028.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ecef2c26bb3cb91341af1cc368df6a874a65174f --- /dev/null +++ b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0028.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +. + +అం:–అబ్బబ్బా! ఎక్కడి కిష్కింధాపురము? ఎక్కడ సాకేతపురము? తుంగభద్రానదినుండి సరయూనదికి రావలయును. వెఱ్ఱికి వేయి విధములన్నట్లు నేనీ కాలినడకను రాబూనుటేల! గాంధర్వ విద్యచే నాకాశగమనంబున రాక తక్కుటేల? ఈ యార్యుల జనపదమ్ముల జూచి మానందింపనలసినది యేమున్నది. వీరి యాచారవ్యవహారములనుజూచి నేర్చేకొనవలసినది యేమున్నది! +పర్వతసానువులఁ, బచ్చికపట్టుల, జెట్లతోపుల సడిమినున్న మా పల్లెలే కన్నుల పండువుగ ముద్దులు మూటఁగట్టుచుండును. యార్యుల పేరు గొప్ప యేగాని పరీక్షించిన కొలంది యేదియో సామెత గ్నాపకమునకు వచ్చుచున్నది! (విచారించి) అవురా! యెంత మంచివాడైన నేమి? జాత్యభిమానము వీడదుకదా! కొలది +దినముల నుండి మాయం దపనమ్మకము గూడఁ గల్గినట్లున్నది. కారణమో! మేము తమజాతి వారము కామనియా! మేలు! ఏవియో మాయమాటలు చెప్పి, కిష్కింధానగర వానర సామ్రా \ No newline at end of file diff --git a/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0030.txt b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0030.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7c86eaf5eae171767500b584e5716cbfbc2b8752 --- /dev/null +++ b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0030.txt @@ -0,0 +1,26 @@ +ఉ|| ద్రావిడ జాతియంచు మముఁ దానొకయప్పుడు లోన నమ్మఁగాఁ + బోవక చూడనట్టులదె • పో యొక కంటను జూచుచుండు మే + మేవి పొనర్చుచున్న , మ • యిచ్చునె సౌఖ్యము పారతంత్ర్యమా + హా! విధి! రామరాజ్యమట!!యక్కట! యీగతినుం డెమాగతుల్ + + (విచారించి, యీ నిర్వేదమువలన నేమి యుపయోగము? + + అడుగో ! సూర్యభగవానుఁ డపరదిక్కాంతకు, గుంకుముబొట్ట + య్యెను. నేఁటికిందు విరమించి ప్రత్యూషంబున సాకేతంబుఁ జేరి + రామచంద్రసందర్శనఁబుఁ గావించెద. నన్నొక యార్యునిగాఁ + బుట్టించ నందులకు భగవంతునకు నేను గృతజ్ఞుఁడ. కాయగసరు + లతోఁ గాలము గడుపఁ గల్గుదును. నిండుప్రాణముతో నున్న యే + జంతువునో పట్టి చంపి పొట్టఁబోషించుకొను నవసరము లేదు. + ఆహా ! యేమి యీయరణ్యము పుష్పఫలభరితంబై యున్నది. + ఎవ్వరో పండ్లు గోయుచున్నారు! (దరిఁ జేరి) అయ్యా ! యీ + సంధ్యాసమయమునఁ బండ్లు గోయుచున్న వారెవ్వరు ? + +శం. మేము రామదాసులము. +అం ...... అనగా? +శం...... . శ్రీ రామునిచే దాసులముగాఁ జేయఁబడినవారము. +అం.... ..ఎవ్వరికి ? +శం. ... ..శి----ద్విజపోతములకు . +అం. ..ఎందుచే! +శం. . మేము తమ జాతివారము కాకపోవుటచే. +అం. ..అటులయిన మీరెవ్వరు ? +శం... . శి----వారార్యులట, "మేమనార్యులమఁట. \ No newline at end of file diff --git a/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0031.txt b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0031.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..60a6e4ac5fd777f5bd3e1184deee13fc0d975593 --- /dev/null +++ b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0031.txt @@ -0,0 +1,33 @@ +అం: అనార్యులన గా ! + +శం. ...ఆర్య జైత్రయాత్రకు బూర్వపు దేశవాస్తవ్యులు. + +అం-- (తనలో) పాక్షికమయిన పరిపాలన మెప్పుడు సర్వజన సౌఖ్య + సంధాయకము కాదు. వీనిని గొంతవజుకుఁ దఱచి చూచెద. + (ప్రకాశముగా) అయ్యా ! యేల యింత యసంతృప్తితో మాటా + డుచున్న వారు : భగవదవతారమని యెంచఁబడుచున్న రామ + రాజ్యములోనె కొఱత - వాటిల్లుచున్నదా! ప్రాణి సేవ యుత్త + మోత్తమమగు కార్యమేకదా ? + +శం. శి–అయ్యా! యెవ్వరి కెవ్వరిపరిపాలనంబు సర్వసౌఖ్యసంధా + యకముగ నుండునో, వారికి నేతత్పరిపాలకుండు ' భగవదవతార + మగునుగాని యితరుల కెట్లగును. కాని ప్రొద్దుగ్రంకుచున్నది. + మాగురువు గారు నాకై యెదురుచూచు చుందురు. నేను పోవల + యును. మీ రెవ్వరు ? ఎక్కడకుఁ బోవుచున్నారు ? మా యాతి + థ్యము గ్రహింప నిచ్చగల దేని నాతో దయచేయుఁడు. + +అం అయ్యా - మీ గురు వెవ్వరు ? + +శం. : శంబుక సంయమీంద్రుఁడు. + +అం: శంబుక సంయమీంద్రుఁడా ? + +శం. :-ఏమి యట్లు వెఱగుపడుచున్న వారు? మాగురువుగారినే + యెఱుంగరా ! సాకేతపురప్రాంతములకు నెప్పుడయిన వచ్చి + యెఱుఁగరా? + +అం రామపట్టాభి పేకమహోత్సవమునకు వచ్చితినిగాని........ + +శం.:- అయ్యో !రామపట్టాభి షేకమున కనుచున్నారు. రామచం + ద్రుని శిష్యులా ? అటులయినఁ బొరపడితిని. ఇట్టి ప్రసంగముఁ + జేయఁ గిట్టదు. \ No newline at end of file diff --git a/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0032.txt b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0032.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..593120d3ada1b06010fc154e8373fa993cda6ba1 --- /dev/null +++ b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0032.txt @@ -0,0 +1,28 @@ +. + +అం: లేదు, లేదు. మేము మీవలెనే కష్టము ననుభవించుచున్న + వారమే. నేను గిష్కింధాపుర యువరాజును. అంగదుఁడను. + +శం: అయ్యా ! ధన్యుఁడను. మీరు తప్పక మా యాతిథ్యమును + గొని తీరనలయును. మాగురువు గారు మీ యాగమనమునకు + మిగుల సంతస పడెదరు. సుగ్రీవ సార్వభౌముని సంగతి యప్పు + డప్పుడు మాతో ముచ్చటించు చుందురు. + +అం:నడువుము, వచ్చుచున్న వాఁడను. మీగురువు గారి సందర్శ + నమువలన నేను బవిత్రుఁడనయ్యెద. మహాత్ముల సందర్శనము + మాటలతో దొరకదుగదా ! (నిష్క్రమింతురు) + + + +శం– అబ్బా! యింకను రాలేదేమీ చెపుమా ? జడస్వభావుడు + (పడమటి దిక్కున కత్తి చూచి) అడుగో ! + + గీ! అంధకారానృతము లైన • యట్టి లోక + ములకు నెల్లఁ బ్రకాశఁబుఁ * బొసఁగుచుండి + జీవరాసుల నెల్ల వీ • క్షించు కర్మ + సాక్షి, య స్తమించుచునుండెఁ జరమదిశను. + + స్వపక్ష పరపక్ష, భేదములు లేక యీశ్వరాగ్నా బద్ధుఁడై చేతనా + చేతనములనెల్ల స్వార్థ త్యాగియై, ప్రత్యుపకృతి నభిలషింపక యొక + కంటఁజూచు సూర్యభగవానుఁ డెంతకృతార్థుఁడు ? ఎంత ధన్యుడు? + ఇందుచేతనే పామరజనంబులు కూడఁ బ్రాతః కాలముననే లేచి, \ No newline at end of file diff --git a/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0034.txt b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0034.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1ef22920276e0a3392119150fa618e7f87e399fe --- /dev/null +++ b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0034.txt @@ -0,0 +1,31 @@ +ఱేపకడనే పోవచ్చును. సాకేత మిచ్చటకు నతిసామీప్యమున + నున్నయది. + +అం: మీ వాక్యము లే నాకా దేశము. + +శం- ఇదిగో! దర్భాసనంబు . ఇటు గూర్చుండుము. + +అం: (కూర్చుండి) దేవా ! యక స్మాత్తుగా పట్టాభిరామునకు సంభ + వించిన యాపత్తు విని సమాశ్వాసింప వానర రాజ్యపట్టభద్రుఁడు + నన్నంపుచుండె.పెందలకడనే పోయి భార్యా వియోగమున + గుందుచున్న దాశరథిని నోదార్పవలయు. + +శం: అగును. పాపము. తీరరాని యాపత్తే సంభవించినది. చేతు + లారఁ జేసికొన్న దాని కంతగా దాశరథి చింతింపడు. చింతిల్లఁడు. + +శం: చేతులారఁ జేసికొన్న దియే మి! + శంచేతులారఁ జేసికొన్నది యేమని విస్మయపడుచున్నావు? + +ఉ॥ చాకలివాని మాటలు నిజమ్మని నమ్ముచు శంకతాత్ముడై + యాకమలాయతాక్షిని, సమంచిత సాధ్విని, బూర్జ గర్భణి + లోకులు నవ్వఁ గారడవిలో వసియింపఁగఁ బంపు టెట్టులో ! + యాకకు నింతయేని నెదు. రాడని తల్లియటంచుఁ గాదొకో. 5 + +అం: మహాత్మా ! యట్లు కాదు. సూర్యవంశమునందలి సార్వభౌము + లీగకాలియంతయినఁ గలంకము లేకుండఁ బ్రజాపాలనము గావిం + చీరట, తద్వంశజాతుఁడయిన శ్రీరామచంద్రుడెట్టి కళంక + మునకు ననుమానాస్పదు డగుటకు గూడ నోర్వక యిట్లాచరించే + నట. + +శం:-మనము దీని యాథార్థ్యమును శంకింప వలసిన యగత్యము 'లేదు + కాని నాఁడు రావణసంహారానంతరమున లంకాపట్టణంబున నిష్క \ No newline at end of file diff --git a/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0035.txt b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0035.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8a9a21c9bd4e200d61d03ee786ae80bc3fe8a16b --- /dev/null +++ b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0035.txt @@ -0,0 +1,31 @@ +రుణుఁ యమ్మహాజననిఁ జితి నెక్కించి, హవ్యవాహనుని మూలఁ + బున, నమ్మహా పతివ్రత సాధుశీలమును, నకలంక చారిత్రమును + నవ్యాజ పతిభక్తియుఁ దానెఱుంగుటయే కాక లోక మెల్ల నెఱింగి + నను, నిప్పుడిట్టి యకార్యమునుజేయు టేల. కేవలము ప్రజలను + సంతోష పెట్టుట కేనా ! కుమారా ! యొక్క సంగతి యున్నది. + +గీ; పెక్కు జనముల సంతోష పెట్టఁదలఁచు + వాడొకనినైన సంతోష పఱుప లేక + తుదకు వ్యర్థ ప్రయత్ను 2 , • దుఃఖభాజు + నుఁడగు నిరతంబు పెక్కులు , నుడువ నేల? + + శ్రీరామచంద్రుఁ డీయవస్థనే పొందినాడని నాయాశయము. + +శి - శిష్యుని ప్రవేశము ) ఇవిగో! పూజాద్రవ్యములు. + +శం-ఇటులుంచుము. + +శి:- దేవా! యప్పుడే వాల్మీకులవారు రామాయణము వ్రాసికఁట + శ్రీరామచంద్రుని భగవదవ తారముగాఁకడఁ జేసినారట. + +అం:గురుదాసా! కాడనియా నీనమ్మకము? + +శి:- కాకేమిగాని, కవీంద్రుని లేఖనిలో నున్న మాహాత్మ్యము మాత్ర + ము నన్నబ్బురపడఁజేయు చున్నది. కవి లేఖనికి విశ్వామిత్ర సృష్టిఁ + జేయు శక్తిగలదు. + +అం: గురుదాసా ! యేమి నీ యుపాలంభనములు ? + +శి:- యువరాజా ! నన్ను బరిహసింపకుము. మన హనుమంతుడు + కూడ నొక రామాయణము వ్రాసి శ్రీరామచంద్రున కర్పించె + నట. ఎందు చేతనో కాని దానిని సముద్రమునఁ బాఱ వేయించెనట. \ No newline at end of file diff --git a/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0036.txt b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0036.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b24738828dbf4970a9db2e40fa1b15593bc67020 --- /dev/null +++ b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0036.txt @@ -0,0 +1,34 @@ +శం: కారణమేమి? + +శి:: శ్రీ రామచంద్రుని భగవదవ తారముగా వర్ణింపక యసాధారణ + మనుష్య మాత్రునిగా వర్తించుట చేనని లోకము చెప్పుకొనుచున్న ది. + లోకము నోరుమూయించుట కెవ్వరికి సాధ్యము ? + +అం:-మంచిపనియే జరిగినది. + +శం:- సరే ! నీవుపోయి మన పథకుటీరము తూర్పు వైపు గదిలో దర్భ + లతో మెత్తని సెజ్జయొనర్చి, వానర రాజునకు గాను వివిధ ఫలముల + నందుంపుము. + +శి:- చిత్తము. + +అం:-(తలపంకించుచుఁ దనలో) పారతంత్ర్యమందున్న వారి గతి యిం + తియేకదా ! (ప్రకాశముగ) దేవా ! మిమ్ముల నొక ప్రశ్న మడుగ + వలయునను సముత్కంఠయున్నది.మిమ్ములఁ జూచిచూచుట + తోడనే సర్వశాస్త్ర పారంగతులనియు, నిష్ఠురతపోనిష్ఠాగరిష్ఠులని + యు, బ్రహ్మజ్ఞానధనులనియు, మాబోంట్లకు దోచకమానదు. + కాన..... + +శం: ఇది కేవలము స్తుతిమాత్రము. + +అం—మహనీయులు స్వోత్కర్షవర్ణన విననొల్లరు. మీ కెట్లు దోఁచి + నను మాకుమాత్రము సత్యము; కావున నాయల్పబుద్ధికి గల్గిన + శంకనుగూర్చి మిమ్ము ప్రశ్నింప మనంబు వేగిరపడుచున్నది. + +శం:—కుమారా ! యాయఖండ జ్ఞానస్వరూపునిముంగల మనమంద + ఆ మణుమాత్ర పరిజ్ఞానులము. మనయందలి తారతమ్యము కూడ + సంతియే. + +అం:-మీ సౌజన్యము మీమ్ముల నట్లు పలికించు చున్నది. + యెట్లున్నను నా సందియమును దీర్చుటకు మాత్రము మీరర్హులు. + ఏది \ No newline at end of file diff --git a/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0037.txt b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0037.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9e1557d285ce78e7953cb44d3b8bcc1aacbddbf5 --- /dev/null +++ b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0037.txt @@ -0,0 +1,33 @@ +శం:-- నీ కాయభిప్రాయమున్న నడుగుము. + +అం:-చం|| జపము, తపంబు, రెండును ద్విజన్ముల 'వైదిక కర్మముల్ గదా + నృపతికి వర్ణ ధర్మముల సెల్లను బ్రోచుట ధర్మువంచు ' నె + ల్లపుడు వచించు చుండునుగ దా!మన శాస్త్రములట్లుగాన,మి + మిపుడయు పేక్ష సేయగల డే రఘురాముఁడు కంటఁజూచినన్ ?" + +శం:__కుమారా ! యంగదా ! నీ సంశయములను దీర్తును గాని మన + శాస్త్రములను చుంటివి. ఎవ్వరి శాస్త్రములని నీయాశయము ? + +అం:-ఆర్యులు చెప్పిన స్మృతులని నా యాశయము. + +శం:-- అవ్వి మన వెట్లగును ? + +అం:- ఇందు భిన్నాభిప్రాయుఁడను. మన మెట్లు కావో తెలియ + కుంటిని. + +శం:--ఇదిగో ! వినుము. తెలియఁ గలదు. + +చం|| ఋషులో మరెవ్వరో పలువు. రెచ్చటనో గుమిగూడి తాముక + ల్మషమతిఁ బక్షపాతముగ లక్షల గ్రంథము వ్రాయగా నకి + ల్బిషములటంచు నెత్తిపయి బెట్టుక పూజయొనర్ప నేర్తు మే + ఋషులకు మాత్రముండవల దే ఋజుమార్గము వాలినందనా ! + + ఇట్లు వ్రాయబడిన శాస్త్రములు మన శాస్త్రము లెట్లగును ? + మనకుఁగా వ్రాసిరా ! మన యభిప్రాయములం గొనిరా ? + నాఁడు మనమేల వానిచే బుధింపఁ బడవలయు ! + +ఆం:ఋషులు కల్మషమతిఁ బక్షపాతముగ గ్రంథములు చెప్పిరని + చెప్పుట సాహసమని యభిప్రాయపడు చున్నాను. + +శం: కుమారా ! సాహస మెట్లగును ! పక్షపాతముగ వ్రాసిరో + లేదో యోజింపుము. \ No newline at end of file diff --git a/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0040.txt b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0040.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3c41f1552ad7a04424f37a8c9d9e0fe249879687 --- /dev/null +++ b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0040.txt @@ -0,0 +1,30 @@ +రాజనీతి కామ. ఇది తలంచియే కొందఱు ఋషులు స్మృతులు + రచించి సంఘమును బలవత్తరముఁ జేసికొనిరి. ఇదియే ఋషులకు, + గల్గులాభము + +అం:- ఈ సిద్ధాంతముచే మీ వాదము నీరసమగుట లేదా ? మనము పాలి + తులము కాన సమానములగు హక్కుల నీక రాజ్యతంత్రావరణము + నకు దూరముగ నుంచుట రాజనీతియే కదా! + +శం:-- అగునుగాని యింకోక్క సంగతి యున్నది. ఇదిరాజనీతియే , కాని + మన మేనాడో యేకమతస్థులమై వారియాచార వ్యవహారముల + నవలం బించి, సంపూర్ణముగా నార్యసంఘమ తోనే భావమును + బొందితిమి, ఇట్టి మనలను బరులుగా జూచుట రాజనీతికి విరుద్దము, + కాన మనమార్య సంఘముతో పాటు సమాన స్వాతంత్ర్యమును, హ + క్కులను బొంద దగియున్నాము. నానిని బొందుటకే మేమిప్పుడు + సర్వప్రయత్నములు చేయుటకుఁ గృతనిశ్చయులమయి యుంటిమి. + ఈయాశ్రమ స్వీకారముఁగావించి, హింసాపరాజ్ముఖుఁడనై భగవ + ధ్యానముఁ జేసికొనుటకు నన్నీ ద్రావిడ ధర్మ మాటంకపఱుచునా ? + ఆత్మకు నీయావరణతో సంబంధ మేమున్నది ? భగవంతుఁడు దీని + నేల నిషేధించును ? నిషేధించిన భగవంతుఁడెట్లగును ? భగవంతు + నకు సమబుద్ధి యుండదా ! + +అం:-మహాత్మా! సంపూర్ణ విజ్ఞానము బొందితిని. నాయవివేకప + బ్రశ్న లమన్నింపుఁడు (సాష్టాంగ నమస్కారముఁ జేయును), + +శం: వత్సా ! లెమ్ము, లెమ్ము; ఇదియనుచితము (లేవ దీయును) + +అం:- ఈ యీబోధలను ద్విజులు విన్న తూష్ణీభావముతో నుపేక్ష + సేయుదురా? + +. \ No newline at end of file diff --git a/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0041.txt b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0041.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3372ae05af368648677d8a206102e2646322569c --- /dev/null +++ b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0041.txt @@ -0,0 +1,30 @@ +శం:- ఎందుల కుపేక్షచేయుదురు ? వారి యాధిక్యమునకు భంగము + లగు కార్యముల వారు పేక్షింతురా ? ఇది సహజమేకదా ! మఱియు + నీయభిప్రాయములన్నియు, వికసింపక మొగ్గగా నున్న యపుడే గిల్లి + వేయ విశ్వప్రయత్నములు సేసెదరు. ఇంతకుమున్నే ద్విజసంఘ + మునందుఁగలవరపాటుద్భవిల్లినది. + +అం: దేవా ! నాకొక భయము పొడముచున్నది. ఇది కలవరపాటుతో + నాగునని నమ్మను. + +శం:-- ఎంతవఱకుఁ బోవునందువు ? + +అం:- రాజు బ్రాహ్మణాధీశుఁడు, అందు శ్రీరామచంద్రుడు వర్ణా + శ్రమాచారముల నెలకొల్ప బద్ధ కంకణ్యుడు. కాన మీ స్థూలశరీర + మునకే యుపద్రవము గల్గునని భీతిల్లుచుంటిని. + +శం:_కుమారా ! యియ్యధినే నెఱుంగక పోలేదు. అయినను శ్రీ + రామచంద్రుడు యుక్తాయుక్త విచారణ సేయక యీ యకార్య + మునకు నొడిగట్టునను విశ్వాసము లేదు. దుష్టశిక్షణంబునకు, శిష్ట + రక్షణంబునకును నుపయోగింపబడు చున్నదన్న యానిశాతకరవా + లంబు నిరిపరాధియు, దుర్బలుఁడనునైన యొకముని కంఠము + పై కెగయునా? + +అం:- స్వామీ ! శ్రీరామచంద్రుఁ డొక్కఁడేయయిన నిట్టియవినీతి + కార్యములకుఁ దెగఁడు కాని ద్విజులు బలవంత పెట్టి చేయించ + కుందురా ! ఇయ్యది దుష్ట శిక్షణంబు, శిష్టరక్షణంబని, శ్రీరామ + చంద్రునకు బోధింపరా ! శ్రీరామచంద్రుని నిమిత్త మాత్రునిఁ + జేసెదరు. + +శం.. శ్రీ రామచంద్రుఁడు బ్రాహ్మణుల చేతిలోని కీలుబొమ్మ + యనియా నీయభిప్రాయము. అట్లయిన 'నేనుచింతింపవలసిన కార్యమే \ No newline at end of file diff --git a/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0042.txt b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0042.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ed4e672e08c1d9cfbc4bb76c71eb6044453ca120 --- /dev/null +++ b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0042.txt @@ -0,0 +1,30 @@ +లేదు. ఈశరీరంబునకు మరణంబు నైసర్గిక ధర్మంబు. ఇదివఱికే + నిరంతరతపఁబుచే, శుష్కించి, శుష్కించి, శల్యావశిష్టంబుగ + నున్నది. ఈ యెముకలప్రోవుపై శ్రీరాముఁడు విశ్వామిత్ర దత్త + మైన ధనుష్పాండిత్యము మెఱయ నస్రప్రయోగముఁ గావించి + కీర్తి ని బొందినఁ బొందు గాక, శిష్యుని లక్ష్యజ్ఞానమునకు విశ్వా + మిత్రుడు సంతసించిన, సంతసించుఁ గాక, కుమారా ! యింకొ + క్కటి విచారింపుము. + + సీ. ఇల్వల వాతాపు • లిద్దరు పల్వుర + మనుజుల దిగమ్రింగి • రనుటయేల ! + కుంభకర్ణాదులు, గుటగుట రక్తంబుఁ + దెగ ద్రావిరని చెప్పి • తెగడు టేల ? + చేతికందినయట్టి' జీవరాసుల కబం + ధుఁడు చంపె నంచును, నుడువు టేల? + మత్తిల్లి తారక • మనుజాళి పల్వుర + భక్షించెనని చెప్పి, • బదరు టేల? + + సూర్యవంశోద్భవుం డతి శూరవరుఁడు + వివర మెఱిగిన మనుజుండు. బికిర మెత్తి + కొనుచు జీవించునొక కృశాంగునిన లౌకి + కుని నిరపరాధు దయమాలి. గొంతుగోయ ..........10 + +అం:-- అమంగళము ప్రతిహతమగుఁగాక. + +శం: ఇందమంగళ మేమున్నది! జరుగవలసిన కార్యవిధానమే యిది. + +అం:-అయ్యా ! యీవృధామరణమువలన లాభ మేమున్నది ? + +శం:-ఏమున్నదా ! శ్రీరాముఁడు ఖడ్గహస్తుఁడై చనుదెంచి, నన్నీ + జపతపంబులుమాని ద్విజ సేవచేయుమన్నను నాయంతరాత్మకు వ్య \ No newline at end of file diff --git a/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0043.txt b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0043.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..db05b13851fe7bed8368ed76a319aba049456b1c --- /dev/null +++ b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0043.txt @@ -0,0 +1,18 @@ +తి రేకముగా దానినొనర్పఁజాలను. ఓనర్పకున్న జరుగునది యిది + యేకదా ! రామరాజ్య మిట్టిదియని కొన్ని నాళ్లకయిన జగమె + బుంగఁగలదు. శంబుకునివధ, న్యాయమో, యన్యాయమో, + నిస్పాక్షి కబుద్ధితో నంత ర్వాణులు నిశ్చయింతురుగాత. చావునకు + భయంపడి స్వత్వమును నశింపఁ జేసికొందుమా ? + +అం:- ఇట్టి దారుణ కార్యములు జరుగకుండుఁగాక. + +శం: యువరాజు ! యిప్పటికే చాల ప్రొద్దుపోయినది. ఇంకేమయిన + నున్న యెడల జేపుముచ్చటించెదము. ఇంక నిదురింప బొమ్ము, + +అం:- చిత్త ము (నిష్క్రమించును). + + శం:_ గీ|| జగముకంటి వేల్పు • సర్వకృత్యములకు + సాక్షి గాఁగనన్ను • సాకుగాత + స్వల్ప బుద్ధినగుట • సతతంబు పరికించి + మంచిమార్గమందు * నుంచుగాత....................11 +(నిష్క్రమించును) \ No newline at end of file diff --git a/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0045.txt b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0045.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..694767cfce365aab1fa2c62566cf1b4417a47195 --- /dev/null +++ b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0045.txt @@ -0,0 +1,33 @@ +నుండి వచ్చినదండి : ఈసాకేతపురమంతయు నాగుబ్బుగా జెప్సికొను + చున్న సంగతులు మీచెవినిఁబడ లేదా ? ఎంత శాంతము. ముసలి + తనము హెచ్చిన కొలంది శాంతము కూడ హెచ్చుచున్నది. + ఇదోసృష్టి వైచిత్రము. + +సో. యా:-చైనులుగారూ ! మీదంతయు నొకగోల, గ్రుడ్డికన్ను + మూసిన నేమి తెఱచిన నేమియన్నట్లు, చెవిదగ్గర శంఖమూదినను + వినఁబడని నాకు నూరిలోని సంగతులు తెలియఁగలవా వెర్రిగాని! + +వై:- అట్లయిన వారు మంచియవస్థలోనే యున్నారు. + +సో. యా:- (విసుగుతో), మంచో ! చెడుగో ! కాని మీరు + పని చెప్పగాదూ ! + +చై:- చెప్పుటకుమాత్రము నో రాడవద్దూ : శాస్త్ర కారుల మాటలప్పుడే + నిజములగు చున్నవి చూచారా ? శాస్త్ర కారులు తెలివితక్కువ + వారా ! త్రికాలజ్ఞులు కాదూ ! + +సో. యా:- శాస్త్రముల యుబు సెత్తుచున్నావు మన కిప్పుడేమి మూడినది. + మీరు వచ్చినది? + +చై:- ఏమిమూడిన దా! మొన్నటి సంగతి విన్నారుకదా ! + +సో. యా:-గురు దాసు 'పేలినమాటలా ? ఆఁ ఏన కేమి ? తగిన ప్రాయ + శ్చిత్తమే యయినది కాదా ! కొఱుత వేయించినారు కదా. + కండ్లారఁజూచినావా ? దుర్మార్తుల శిక్షించుపట్ల శ్రీరామచంద్ర + భగవానునకు దయ యను మాట ' యేకోశమందయిన నుండదు + సుమా! + +చై:-- ఈ యప్రాశ్యపుముండ కొడుకులు శిక్షించిన కోలంది 'మొండివా + రగుచున్నారు, వీరు పెచ్చు పెరుగుచున్నట్లున్నది. + +సో. యా:క్రొత్తగా నిప్పుడేమి వాటిల్లినది ? \ No newline at end of file diff --git a/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0046.txt b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0046.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b11adc6c101491a890e1029eae436bb56e2a1683 --- /dev/null +++ b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0046.txt @@ -0,0 +1,29 @@ +చై:- ప్రాతఃస్నా నము జేసి, సంధ్యావందనముఁ జేసి కొనుటకు వేకవ + జాముననే లేచి నేఁడు కకుత్సఘట్టముసకుఁ బోయితిని. నాకన్న + ముందుగనే యొకఁ డొడ లెల్ల బూడిద పూసికొని వివిధకుసుమ + పత్రసమానృతుఁడై విఘ్నేశ్వర పూజఁ జేయుచుండె. కపరకప్పర + చీకటులు నలు గెలఁకుల నలము కాని యుండుటచేఁ జూడక యా + వినాయక విగ్రహము పైఁ బడితిని. అంత నాతఁడు మండి పడుచు + నన్ను దూలనాడ నారంభించెను. + +సోయా:-చైనులుగానూ ! దేవతా విగ్రహము పైఁబడుట దోషము + +చై: దోషమేకాని, యాతఁ డెవ్వఁడనుకొన్నారు ? అతఁడు గురుదా + సుని తమ్ముఁడఁట. + +సో.యా:-అవురా ! ఏమని తూలనాడినాఁడు ! + +చై:- దేవ పూజా విఘ్నముగావించుట మొఱకుల లక్షణమని యేమే + మియో గొణిగినాఁడు. + +సో.యా:- దారితప్పిపోయిన కొలంది పైపైకి వచ్చుచున్నారు. దయా + దాక్షిణ్యములుమాని వీరలను దల్లి వేరులతో, బెకలించి పాఆ వేయ + వలయును. రామభద్రున కీసంగతి తెలిసినదా ! ఆర్షేయము + లగు శాస్త్రములను ధిక్కరించి గురుధనాపహరణముసకుఁ బూని + రిగా తుచ్చులు. ఇప్పుడే వీనిని గొఱుత వేయించ వలయును. + పెందలకడనే 'మేలుకొనుట యుక్తము. + +చై:-: పుండొకచోట నున్న మందొక చోట వేసిన ఫలమేమి? వీనినోళని + దుదముట్టించిన లాభ లేమి ? + +సో.యా:-నీవు చెప్పుచున్న మాటలు నాకర్దమగుటలేదు. \ No newline at end of file diff --git a/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0047.txt b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0047.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..13926ace520b5edf4a1db41a668718e8eaca53c5 --- /dev/null +++ b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0047.txt @@ -0,0 +1,33 @@ +చై: ద్రావిడులయందు నూతనశక్తి యొండుద్భవిల్లినది. ఆర్యులతో + సమానస్వత్వమును గోరుచున్నారు. దీని కంతకును మూలకంద + మా శంబుకుఁడు. వానిని గడ తేర్చినఁగాని యీయాందోళనము + సమసిపోవదు. + +సో.యా:- అయి తే నీవు శంబుకు నెఱుంగుదువా ! వాడెంతపనిఁ జేయు + చున్నాడు. తొల్లి తపోభంగమై ద్రావిడుఁడై పుట్టెను గాఁబోలు. + +చై:- ఆఁయెఱుంగుదును, పరమసాధువు, విజ్ఞాని, పరాప కాగముఁ + దల పెట్టడు. + +సో.యా: నీమాటలు చిత్రముగా నున్నవి.అట్లయినచో నిది యంతయు + నేమిటి ? ఎందులకు వచ్చినపని ? + +చై:- ప్రజలందఱు సమానముగాఁ బరిపాలింపఁబడ వలయు + ననియు, సమానమగు హక్కులుండ వలయుననియు నాతని + వాదము. అందులో మత విషయమున నీషణ్మాత్ర మైన భేద + ముండఁ గూడదని యాతని యభిప్రాయము. అందుచే నతఁ + డిట్లు చేయు చున్నాడు. + +సో.యూ:- అట్లయి తే ఋషి ప్రోక్తములగు గ్రంథములన్నియు సున్న + చుట్టవలసిన దేనా ? + +చై- స్వత్వసామాన్యమునకుఁ బ్రతిబంధకములగు నీతులన్నియు గర్హ్య + ములనియే యాతని యభిప్రాయము. + +సో.యా: ఓహో ! కొంపకు నిప్పు ముట్టించు చున్నాఁడే ! అతడిప్పు + డెక్కడనున్నాడు? + +చై:- మన పట్టణంబునకుఁ బరిసరంబున నే సరయూ నదీ తీరమునఁ జిదా + నందాశ్రమమని పేరు పెట్టుకొని యొక యాశ్రమము నిర్మించుకొని + తపస్సు జేసికొనుచు, నప్పుడప్పుడు శిష్యులకుఁ దత్వోపదేశము + గావించు చుండును. \ No newline at end of file diff --git a/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0048.txt b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0048.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6460a3353cd9a0a6c633331c40d5c5dd4232a9ad --- /dev/null +++ b/2015.389095.Shabhuka-Vadha/page_0048.txt @@ -0,0 +1,18 @@ +> +సో:- మండిపడుచు) ఏమి! తపస్సా! శూద్రుఁడు తపస్సా! శిష్యల + కుప దేశములా ? ఏమి ఇంత ? రామరాజ్యము. లోనే యిట్టివింతలా? + ఇప్పుడు మనము చేయవలసిన దియేమి ? వెంటనే నిశ్చయింపుము, + +చై: వీని నీవైఫుల లేకుఁడఁజేసిన గాని యీగందరగోళము మానదు. + +సో.యా:- ఈ వైపుల నేమిటి. వెనుకవచ్చువారికి మరల నొకపనియా? + ఈలోకమఃన లేకుండఁగనే చేయవలయను. సరే నడువుము + నేను గూడ వచ్చెదను. రామభద్రునికడకు వెళ్లెదము. +. +చై:- తొందరపడకుఁడు, ముందుగా వసిష్ఠల వారి కడకు బోయి వారి + తో నాలోచించి కార్యము నడపెదము . + +సో.యా:- సరే మంచి యూహే, నడువుము; ఈ విస్తళ్ళింటిలో + బడ వేసివచ్చెదను. +శ్రీ:- ఆంజనేయా! వెర్రి యేడ్పు లేడ్చుచున్నావు. మేము విధించిన + దండనచే మేము దోషముఁ జేసితిమనియా నీయుద్దేశ్యము + +హ: నే ననఁజాలనుగాని, మాయమ్మ మాత్ర మాడండనకు ను + రాలు కాదని యెఱుంగుదును. + +శ్రీ: అయిన మేము దోషముఁ జేసినట్టేక దా! దీని నిదివఱ కేల + చెప్పకపోతివి. + +హ:-- చెప్పనందులకు నామన స్సాక్షి నన్ను బీడించుచు నేయున్నది. + ఇన్ని దినములనుండి నేను గంటఁగగూర్కెఱుందునా ! 'మొన్న + యూజగన్మాత స్వప్నమునఁదోఁచి కనుకొలుకుల నుండి వేడికన్నీరు + కాల్వలై పాఱుచుండఁ గొనగోట జిమ్ముచు డగ్గుత్తికతో “గుమా + రా ! యక లంకమయిన నాచారిత్రమును, దుర్మార్గులకు దుర్జ్వేయ + మైన నాపాతివ్రత్యమును, నీ వెఱుంగ వా ? ” యనెను నేనులికిపడి + తల్లీ ! యెఱుంగ కేమి ? ఈదీనుఁడు మీసన్నిధానమున నిల్చుటక + యిననర్హుడాయంటిని. అట్లయిన చో శ్రీరామచంద్రునితో జెప్పి + యేల వారి సంశయములను దీర్పవనియెను, తల్లీ! తల్లీ!! జగ + న్మాతా !!! నేన సమర్థ డను, నేనసమర్ధుఁడను. అమ్మా ! నేనెవఁ + డను ! ఆమహాను భావునకు నొక సామాన్య సేవకుఁడను, నామాట + యందు వారికి గౌరవ మెట్లుదయించు నంటిని ! కుమారా ! నీవు + చెప్పునదియు నిజమే. రారాని పోరాని యడవులలో బడవలసిన + యిడుములకు బీతువడను. 'అన్యాయంబుగ నామెడకు దగిలించిన + యీ “నిరాపనింద” నెట్లు పాపు కొందునా యని దురపిల్లుచుంటిని, + ఇక నెవరు నాదిక్కు ! మరల మిమ్ముఁ జూడఁ గల్గుదునో లేదోయని + యంతర్థాన మయ్యెను. నాటనుండి నాకు నిద్రాహారములు రుచిం + +పగపట్టిన పన్నగిలా ఆ లోయలోనికి చొచ్చుక పొయ్యాను. + +ప్రతివంకరకూ ప్రత్యక్షమైన ప్రకృతి దృశ్యసౌందర్యం మహాకావ్యం లో పుటలు తిప్పినప్పటి రసానుభూతిలా గున్నది. + +నాలుగు మెలికలు. ఒక్కొక్కమెలిక మూడువందల ధనువులు. అర్థానుస్వారరూపమై ఎప్పటికప్పుడు ఆఖరులా తోచిన ఆ మెలికలో రెండువైపులా నదీ దేవత సంతరించిన నలభై నిలువుల యెత్తు నల్ల రాతిగోడలు. చెట్లు దట్టంగా పెరిగిన కొండచరియలు, వాటిపై నీలాలశిఖరాలు, కారు దున్నల్లా, భయంకరమైన ఖడ్గమృగాలల్లా పడివున్న నల్లరాతిబండల్లో, ముప్పైధనువుల వెడల్పున రాగమాలికలు పాడుకుంటూ భోగీర ప్రవహిస్తున్నది. + +పారిజాతవనాలు, అడవిమల్లెలు, ఇప్పచెట్లు, చీకటి మానులు, నల్లమద్దులు, రేగులు ఆ కొండచరియలనిండా ఉన్నవి. \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0005.txt b/Bhagira_Loya/page_0005.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..81f568a9678333d1d9b5768e44f7f2e9ca27f83a --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0005.txt @@ -0,0 +1,9 @@ +దూరాన్నుంచి ఘంటానాదాలు, భిఖ్కుల మంత్రస్వనాలు తుమ్మెదల ఝంకారాలతో, పక్షుల కలకూజితాలతో కలిసి వినవస్తూన్నవి. + +విహారానికి వచ్చిన మృగినై ఆ లోయ చొచ్చుకు పోతిని. మా వాండ్లు వెనకనే నెమ్మదిగా వస్తూ ఉండిరి. “అమ్మాయీ! ఒంటరిగా ముందు వెళ్ళి పోకమ్మా!” అని మా అమ్మ అన్నమాట ఎక్కడో దూరాన్ని వినబడింది. ఒక మలుపు మళ్లింది. ఎట్టయెదుట దివ్యదర్శనం. + +భోగీర ఉత్తరవాహిని అయిన అర్ధచంద్రాకారంలో నదికి ఇరవైధనువులయెత్తున రూపెత్తిన మంత్రప్రదర్శనంలా గుహలు, చైత్యాలు, విహారాలు ఒక శిల్పమాలిక, దూరాన్నుంచి కళ్లల్లో ఇంద్రధనువులాడుతూన్నవి. స్తంభాల శిల్పవిన్నాణము, చిత్రకౌశలం, విగ్రహాల సుసౌష్ఠవమూర్తిత్వము, ఆహారే! భిఖ్కుల కౌశేయ కాశ్మీర కుసుమవర్ణ వికాసము, విద్యార్థుల ధవళవర్ణ ధౌతవిలాసము, నాగరుల జానపదుల వివిధవర్ణ వినీత విచిత్రత్వము - ఒక్క పెద్దచిత్రంలా ప్రత్యక్షమైంది. + +కళ్లు మూసుకొని తధాగతుని ధ్యానించుకొన్నాను. భోగీరాశ్రమ మహాపరిషత్తు సంఘారామానికి హృదయంలో చేయెత్తి జోహారు లర్పించుకొన్నాను. + +నీళ్ళకు నదిలోకి దిగేవాళ్లు, రంగురంగుల కలశాలను భుజాలమీద అలంకరించుకొని మెట్లేక్కేవాళ్లు, యోషలు, పురుషులు, బాలికలు, భిఖ్కులు; ఒకసారి భావాలు హృద \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0006.txt b/Bhagira_Loya/page_0006.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..299f23976eb1d059597611c3fc029137250f5d32 --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0006.txt @@ -0,0 +1,9 @@ +యాన్ని నింపి వేస్తుండగా, ఒకసారి భావాలు లేని చైతన్య రహిత హృదయం కలదాన్ని అవుతూ ఆగిపోతిని. పై నుండి విద్యార్థులు, భిక్షకులు, నా కేసి తేరిపార చూస్తున్నది నేను గమనించనే లేదు. ఆ ప్రధమదర్శన ముహూర్తము పరమ పూజ్యమైంది. + +ఆ పవిత్రప్రదేశంలో అడుగుపెట్టి అపశ్రుతి మ్రోయించలేదు గదా నేను? ఏదో సిగ్గు అలుముకుపోయింది. + +మా గురువులు శిల్పార్ణవులు. ఆయనమోము హిమాలయశిఖరం లా శాంతిపూరితమైంది. ఆయన సాధారణంగా మాట్లాడరు. అనే నాలుగుముక్కలూ సూక్తాలై, సూత్రాలై ప్రత్యక్ష మవుతూ ఉంటవి. + +చిన్నతనాన్నుంచీ చిత్రలేఖనాది కళలంటే చెలిమి కత్తెల్లా ఆడుకొంటూ ఉన్న నన్ను ఆ ఉత్కృష్ట విద్యలో సంపూర్ణ యోగనిష్ఠాపరిపూర్ణను చేయడానికై మాళవ మహారాజ్యభార ధౌరంధర్యులైన మాతండ్రిగారు, మహా మంత్రులు ఆనందవసువులవారు నన్ను ఈ ఆశ్రమానికి ఒక్క పవిత్రముహూర్తాన పంపించినారు. మా కుటుంబం అంతా వచ్చి మా నాయనగారు ఇదివరకే నిర్మించిన గుహా చైత్యాన్ని అలంకరింపించ ఆజ్ఞ యిచ్చినారు. అలంకారాదికాలన్నీ పూర్తికాగానే మహోత్సవంతో ఆశ్రమచార్యులకు సమర్పించాలని మా నాన్నగారి సంకల్పము. + +ఆ గుహా విహారానికి ప్రాంగణమంటపము పూర్తి అయ్యింది. స్తంభాలు, శిల్పాలు, విగ్రహాలు, భిఖ్కులు \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0007.txt b/Bhagira_Loya/page_0007.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9038756243d67988fb6072aff27aa2017de8323a --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0007.txt @@ -0,0 +1 @@ +ఈ పేజి వ్రాయబడి ఉన్నది. \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0008.txt b/Bhagira_Loya/page_0008.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9038756243d67988fb6072aff27aa2017de8323a --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0008.txt @@ -0,0 +1 @@ +ఈ పేజి వ్రాయబడి ఉన్నది. \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0009.txt b/Bhagira_Loya/page_0009.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..09291dd78e653ef8373a0f2ddb4d4b381f72a093 --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0009.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +నివసించడానికి లోనిగదులు, శిలాతల్పాలు, ద్వారశిల్పాలంకారాలు, గర్భగృహశిల్పాలు, తధాగత గంభీర శిల్పమూర్తి, ఆసనము, ఛత్రము, తోరణాలు, ధర్మచక్రము - అన్నీ పూర్తిఅయ్యాయి, వివిధదేశాలనుంచి శిల్పము, చిత్రలేఖనము నేర్చుకోవచ్చిన శిష్యులు, పనివాండ్రు చిత్రలేఖనాలంకారము పూర్తి చేస్తున్నారు. + +మహాశిల్పి, చిత్రభవన నిర్మాణ కళాకౌశలి మా గురువులున్నూ తమ శిష్యులతోపాటు మధ్యమండప మంతా జాతకగాథలు, అలంకారచిత్రములు వేస్తున్నారు. + +ఒకచోట ఒకశిష్యుడు చిత్రకల్పనచేసి గురువులకు చూపిస్తున్నాడు. గురువులు దానిని సవరించి వేయవలసిన వర్ణాలు చెప్పి వేరొక చోటకు వెళ్తారు. వర్ణాలు పూర్తిచేసి వేరొకశిష్యుడు నివేదిస్తాడు. గురువులు రంగుల పాత్రలలో తూలికలు ముంచి చిత్రంలో తప్పు దిద్దుతున్నారు. గురువులే వేరొకచోట రూపకల్పన కల్పించి నలువురు శిష్యులచే వర్ణాలు నింపించుతున్నారు. చిత్రకల్పన, రూపసృష్టి, వర్ణికా పూర్ణము అంతా మా గురువులే కొన్ని చోట్ల సంకల్పించి అద్భుతభావాత్మక కళావైదగ్ధ్యము ప్రత్యక్షముచేస్తున్నారు. దినముదినమూ ఆ విచిత్రోత్సవము సందర్శిస్తూ గుండెలు నృత్యాలుసల్ప ముగ్ధనైపోతూ ఉంటిని. నా కళ్లు అరమూతలు పడినై; నా యవ్వనము పొంగి దిశలంటినది. నా అంగుళులు విధాతృసృజనా భావాలై కల్పనకై యోగనిష్ఠ వహింప ఉన్ముఖాలైనవి. \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0010.txt b/Bhagira_Loya/page_0010.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b6b7d55a8452a51c87e87a126892da729a0897aa --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0010.txt @@ -0,0 +1,12 @@ +ఆజ్ఞ కై గురువుల కడ మోకరిల్లి నాను. +2

+ +ఎవరో బాలిక నా యెదుట మోకరించింది. ఆ మూర్తి వస్తూఉన్నదని గ్రహించడం తోనే కన్నులు చటుక్కున మూసుకున్నాను. + +“ఎవ రీ మె?” + +ఆమెతోకూడా వచ్చిన ఒక వృద్ధ - + +“స్వామీ, ఈ బాలిక మాళవప్రభుని మేనమరదుల వారున్ను, మాళవదేశానికి ముఖ్యమంత్రులున్ను అయిన ఆనందవసువులవారి ఏకతనయ. చిన్నతనాన్నుంచీ చిత్ర లేఖనములో మంచి చాతుర్య మలవరచుకొన్నది. ఐనా ఆమె శక్తికి తగిన గురువులు లభించకపోవటంచేత విద్య వృద్ధిపొందినది కాదు. జినదేవుని ధర్మప్రచారం లా, తమ కీర్తిన్నీ లోకాల్ని ఆవరిస్తూ వుండటం చేత తమ పాదసన్నిధిని శుశ్రూషచేయటానికని మా అమ్మాయిగారు వచ్చారు. చిత్ర విద్య ద్వారా నిర్వాణ మార్గాన్న న్వేషించటానికి మా అమ్మాయిగారికి దీక్ష యివ్వవలసినదని ఆనందవసువుల వారున్నా, మేమున్నూ ప్రార్థిస్తున్నాము.” + +“ఎవరయ్యా, అక్కడ? ఈ పిశాచాలని నాదగ్గర కెవరయ్యా వదిలిపెట్టింది? గురుద్రోహం తలపెట్టిన పాపాత్ము \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0011.txt b/Bhagira_Loya/page_0011.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a1f880e3ab7717e56310058c9fdd0bc1d9f3c5fa --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0011.txt @@ -0,0 +1,11 @@ +లైన శిష్యు లెవరయ్యా వారు?” అని పెద్ద గొంతుకతో అరచినాను. + +ఆ వృద్ధ అంతట “అమ్మాయిగారు! లెండిపోదాము” అనుచుండ, నేను చెంగున ఆమె పైనుండి దాటి ఏదోగొణుగు కొంటూ వెళ్ళిపోయినాను. వాఘీరాశ్రమ సంఘాచార్యులైన సత్యశీల భిక్షాచార్యుల కడకు చేరుకొన్నాను. సత్యశీలాచార్యులు నూరేండ్ల వృద్ధు. సర్వశాస్త్ర సంపన్నుడు. ఇంతైనా వీడిపోని శక్తిసంపన్నుడైన ఆ మహాత్ముడు నన్ను ప్రక్కనున్న కుశాసనముపైన అధివసింపజేసి, “తండ్రీ! ఏమంత తొందరపాటుతో వస్తూన్నావు?” అని ప్రశ్నించాడు. + +పవిత్రులైన ఆచార్యుల వారి పాదాలకు నమస్కరించి “భయంకరమైన ఒక విషయాన్ని తమకు చెప్పదలచుకొన్నాను. ఈ ఆశ్రమానికి ప్రథమంలో నేను వచ్చినప్పుడు నాకు రెండవ జీవితంలాంటి ఆశయాల్ని కొన్నిటిని తమతో మనవిచేసి, తమ ఆజ్ఞతో పరమశ్రమణకుడు నాకు ప్రసాదించిన ఈ నా కొద్దివిద్యను సంఘానికీ, లోకానికీ అర్పించాలని ఈ సంఘారామం ప్రవేశించాను.” + +“అవును, ఆ ఆశయాలకు భంగం యేమి వచ్చింది తండ్రీ?” + +“ఒక బాలికకు నేను చిత్రవిద్య నేర్పాలట, స్వామీ!” + +“మాళవ మహామంత్రి ఆనందవసువు పాప మెరగని తన కుమార్తెకు నీచేత విద్య నేర్పించాలని ఆశించి తథా గతుని పాదంమ్రోల ఆశ్రయిస్తున్నాడు, బాబూ!” \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0013.txt b/Bhagira_Loya/page_0013.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..03c81a421eb34ceade8e8247b046719c32df15cc --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0013.txt @@ -0,0 +1,13 @@ +“అక్కడ ఒక శిల్పి ఆంధ్రబ్రాహ్మణ యువకుడు వుండేవాడు. అతడు సాంఖ్యాయన సగోత్రుడు. ఇక్ష్వాకు మహాప్రభువుల ఆస్థాన శిల్పి.” + +“బౌద్ధ దీక్ష వహించినవాడా?” + +“బుద్ధదేవుని విష్ణుని తొమ్మిదవ అవతారమని నమ్మిన వాడు. శిల్ప కర్మ రీత్యా మోక్షం చూరగొనా లన్న సంకల్పం కలవాడు. సౌందర్య తత్త్వోపాసి.” + +“బుద్ధుడే పరమావతారం. ఆతని పూర్వ అవతారాలలో ఒకటి విష్ణు అవతారం.” + +“ఆ శిల్పికి వసంతపుష్పాల సౌరభము, నీలాకాశము, మేఘాల నీలి అంచులు, చిరుగాలిలో పుట్టిన చిన్న కెరటాల మీద ప్రసరించి తళుకుమనే చంద్రకిరణాలు, సెలయేటి పతనాల తుంపురులు, ఇంద్రధనస్సు అంచులు, లేడి కూనల ముట్టెలు, సుందరీమణుల అపాంగ వీక్షణాలు పులకరాలు కలుగజేసి అతన్ని శ్వేతతారాదేవి పాదాల కడ మోకరిల్ల జేసేవి.” + +“ఇంత నశ్వరమైన సౌందర్యాన్నా అతను ఆరాధించినది?” + +“ప్రభూ? సంఘారామంలో, రాజ ప్రసాదాలలో అతడూ, అతని శిష్యులూ సృష్టించిన శిల్పాలూ, చిత్ర లేఖనాలూ, ఆ యా నగరాలలో ఆతడు నిర్మించిన భవనాలూ, స్థూపాలూ లోకమోహనమై వెలిగాయి.” \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0014.txt b/Bhagira_Loya/page_0014.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1bf54659631f2233004b86601d17e83780e96044 --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0014.txt @@ -0,0 +1,15 @@ +“పరమదేవుడైన మహాశ్రమణకుని గొప్ప భక్తుడే.” + +“చిత్తం? ఆతడు ఇక్ష్వాకు రాజకుమారి నొకర్తెను ప్రేమించాడు. ఆమె అతని దివ్యప్రేమను గౌరవించి తిరిగి ప్రేమించినట్లు అభినయించింది.” + +“ప్రేమించనే లేదా యేమిటి?” + +“స్వామీ! ఆమె శుష్కహృదయ, వృథాడంబరం కలిగిన విచిత్రస్వరూపమైన శూన్య జీమూతం వంటిది. అతని ప్రేమ లోకాల నావరించింది. ఆమె అంతకన్న అనంతమైన ప్రేమలో ఆతన్ని ముంచివేస్తున్నట్లు నటించింది.” + +“ఏ మా వెఱ్ఱి ఆ బాలికకు?” + +“స్వామీ! స్త్రీ హృదయం యెవ్వరు యెరుగగలరు? రాజబంధువైన ఆమె తండ్రిని ఆమె పాణిగ్రహణానికై ఆ శిల్పి యాచించాడు. తండ్రి సంతోషముతో అనుమతి యిచ్చాడు. కాని కపట నటనానటి, కర్కశహృదయమైన ఆ బాలిక ‘నే నేమిటి! ఈతనిని పెండ్లి చేసికోవట మేమి’టని వెడనవ్వు నవ్వింది. ఆ శిల్పి హృదయంలో చీకటి ఆవరించుకుంది. భయంకరమైన తుఫానుమబ్బులు పట్టినవి. దావానలం అడవుల్ని మండించినప్పుడు వుద్భవించే పొగ అతని జీవితాన్ని క్రమ్మివేసింది. ఆతనికి దైవం లేడు, బుద్ధుడు లేడు, ధర్మం లేదు, ప్రేమ లేదు.” + +“ఎంత వెఱ్ఱివాడై పోయినాడు!” + +“వెఱ్ఱివాడు కాదు స్వామీ! సర్వజ్ఞానమూ నశించి పోయిన పిచ్చివా డయిపోయినాడు. ఆతని జీవితంలోని \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0016.txt b/Bhagira_Loya/page_0016.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..eddc13f837e433d40c88efd36f0d13e910fbeac9 --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0016.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +పూర్తి చేసికో. భయపిశాచము నీ హృదయాన్ని ముక్కలు చేయకుండా చూచుకో!” + +మేము ఒక్క విఘటికాకాలము నిశ్చలులమై, వేణు వనము అను పేరుగల ఆ మహాచైత్యంలో సంధ్యాకాలము దోరరంగుల పాకించేవరకు ధాన్యకటకపు పాలరాతి బుద్ధదేవుని విగ్రహాలల్లా కూర్చుండిపోయాము. నా హృదయంలో జడత్వ మావరించింది. దూరాలపుట్టి యోజనశతాలు ప్రవహించి, ప్రవహించి, వొడ్డుకుచేరి విరిగిపోయే కెరటంలా నా ఆలోచనలు వికలాలు అయిపోయినవి. + +జ్యోత్స్నాప్రియ నాములైన మా చిత్రాచార్యులు విసవిస వెళ్ళిపోవడం తోనే అక్కడ ఆగలేక పరుగిడిపోయినాను. నా హృదయం పచ్చి మృణ్మయపాత్రలా ఛిన్నమై పోయినది. దాసీజనము ఆశ్చర్య పడుతూ వుండగా, తల్లి వెల వెలపోతూ వుండగా, విస విస నడిచి ‘మాళవ మహారాజ విహార’గుహలోనికి పరువిడిపోయి మంచముపై నాథునిచే నిరసింపబడిన ఉమాదేవి చేతిలోని పూలదండలా ఒళ్లుతప్పి పడిపోయాను. + +నాకు మెలుకువ వచ్చేటప్పటికి విహారమంతా చీకటిలో వున్నది. ఎక్కడో రెండు నేతి దీపాలు మినుకు మినుకుమంటూ మిణుగురులులా వున్నవి. ఆ చీకట్లోంచి గుహ \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0017.txt b/Bhagira_Loya/page_0017.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..880e2746b210a59ea130aedba2ddac12dc55d798 --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0017.txt @@ -0,0 +1,17 @@ +లోని స్త్రీ పురుష చిత్రమండల మంతా నా వైపే కరుణ హాసావలోకనములతో పరిశీలిస్తున్నది. నా మంచానికి దగ్గిరగా మహాగురువు సత్యశీల భిక్షాచార్యులవారు కాలాతీతమైన స్వరూపంతో, పరమదయను ప్రసరించే వెన్నెలలు నింపే చూపులతో, ఆ ముదుసలి పెదవుల వరపూరితమైన నవ్వుల వెలిగిపోతూ వుండగా చూస్తూవున్నారు. + +మత్తు నెమ్మది నెమ్మదిగా విడిపోయి బుద్ధి నిర్మలమై లోకజ్ఞానమువచ్చి చటాలున లేచి నిలుచుంటిని. పడబోయిన నన్ను మా వృద్ధదాసి పట్టుకొని “ఆచార్యులవారికి నమస్కారము చేయి తల్లీ,” అని ఉపదేశించింది. + +ఆ వృద్ధాచార్యుల పాదాలకడ మోకరిల్లి పోయినాను. + +“అమ్మాయీ! నీ దీక్షకు చాలా సంతోషము. ఎందుకమ్మా శిల్పమంటే నీకింత మమకారము?” + +“స్వామీ! .......” + +“ఊరడిల్లి చెప్పమ్మా, తల్లీ! తొందరలేదు.” + +దాసీజనము భక్తితో కొనివచ్చి అర్పించిన పీఠముపై శాంతపవిత్రులైన ఆ వృద్ధ భిక్షులు అధివసించినారు. ఆయన కడనే తలవంచి కూరుచున్నాను. + +నా గొంతులో నుండి వినబడీ వినబడని స్వరము మాత్రమే ప్రవహించినది. + +“స్వామీ! చిత్రకళ నేర్చికోని నాడు నా జన్మం వృథా! నా పూజ నుసి అయిపోతుంది. నే నింక తీరని \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0018.txt b/Bhagira_Loya/page_0018.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..83f1642bdb8a4e7f2677a61ae2aa33808c561435 --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0018.txt @@ -0,0 +1,13 @@ +యీ గాఢపవిత్ర వాంఛను భరించనూ లేను; తోలి వేయనూ లేను.” + +“అదేమిటమ్మా వెఱ్ఱిబాలికా! ఇంక నీకు చిత్రకళ నేర్పే వారే లేరూ?” + +నేను చటాలున లేచి కూచున్నాను. “స్వామీ! నేను అందరి చిత్రలేఖనాసామర్థ్యమూ పరిశీలించినాను. ప్రజ్ఞా రహితులదగ్గిర అభ్యాసము వున్న విద్య కొంచమూ నశింప జేసుకోడానికే గదా?” + +“సరే నమ్మా! జ్యోత్స్నా ప్రియశిల్పాచార్యులవారిని నీకు చిత్ర విద్య నేర్పడానికి వొప్పించాను. కాని వారు కొన్ని నియమాలు కోరారు. వారు చిత్రిస్తోవుంటే వెనక నుంచి చూచి నేర్చుకోవాలట; ఎదుట బడకూడదు. వారు లేనప్పుడే గోడలపై చిత్రలేఖనము కల్పించాలట. అది వారు తర్వాత దిద్దగలరు. ఫలకాలపై రచించిన నీ చిత్రాల్ని వారికడకు సేవకులచేత పంపిస్తే వారు సరిచూడగలరు...” + +“స్వామీ! ఏలాంటి నియమము శాసించినా సరే, నాకు చిత్రవిద్య ప్రసాదిస్తేచాలు. నేను ధన్యురాల్ని; నా జన్మం అంతా తరించింది.” + +కులపతి సత్యశీలాచార్యులు వృద్ధత్వములోకూడా కాంతి వీడని తన కన్నులతో నవ్వుకొంటూ వెళ్ళిపోయారు. + +ఈ వరము నా కేలా ప్రసాదింపబడింది! ఎంతటి అపూర్వ సంఘటన! ఈ భిక్షను, పూవు మధువును దాచు \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0019.txt b/Bhagira_Loya/page_0019.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f5487d66f19c41b2b84b88da1b165c2b04fe1888 --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0019.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +కొని సంభావించినట్లు యెంత పూజింపగలనో : తీగలలో స్వరాలు చేరినట్లు, వసంతంలో సౌరభాలు పొదువుకు పోయినట్లు నాలో ఈ శిల్పవిద్య హత్తుకు పోవాలిగాక! + +త్వరలో శుభముహూర్తం చూసి నా కడ ఈ విచిత్రపద్ధతిని చిత్రవిద్యను అభ్యసింప దీక్ష వహించింది అబాలిక. ఆమెపేరు కల్హారమాల యట. విషాలు హృదయాలల్లో దాచుకొన్న ఈ పాపజన్మలకు, మారపిశాచి ఆయుధాలకు చక్కని పేర్లుమాత్రం పెడ్తారు వెఱ్ఱివాళ్లయిన పురుషులు. జినదేవుడు స్త్రీత్వంతో లోకాలు ఎందుకు మలినంచేశాడో! బుద్ధ దేవునికి పవిత్రమైన ఆ నలభైరోజుల మహాతపస్సులో జరిగిన పరీక్ష నాకు ఎన్నిసంవత్సరాలు జరుగనుందో. + +ఆ బాలిక రచించే చిత్రాలల్లో ప్రజ్ఞ ఉన్నది. వర్ణ జ్ఞానమూ బాగానే తెలుసును ఆడవాళ్లు రేఖానైపుణ్యం ఎలా సంపాదించుకోగలరు చెప్మా. ఈ చిన్నది తీరైనరేఖలు ప్రవహింపజేస్తో వుంది. ఎక్కడో తప్పువస్తూ ఉన్నది, నిజమే కొందరు విద్యార్థులు ఇన్ని సంవత్సరాలు నేర్చుకుంటూ గూడా ఇప్పటికీ రేఖాశక్తి అలవడజేసుకో లేకుండా ఉన్నారు. ఆమె కుంచెలు ఆమే కట్టుకుంటుందిట - విచిత్రమే. అతిలలితాలైన వేళ్ళల్లో శక్తి ఉండదుకదా! ఈ బాలిక వేళ్లు పురుషునివేళ్లల్లా ఉంటవేమో. ఆ బాలికే పురుషునిలా \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0021.txt b/Bhagira_Loya/page_0021.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..55eb4900d13b1d96e64d7d622f051657f45fcabd --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0021.txt @@ -0,0 +1,11 @@ +విరుద్ధముగా ఉన్నది. సమభంగాకృతిని త్రిభంగమూర్తి కడ కల్పించుట అపశ్రుతిభూయిష్ఠము. + +ఇంతలో ఆ విగ్రహము కదిలి నెమ్మదిగా చేతులు జోడించి తలవంచుకొన్నది. అది మూర్తికల్పన కాదు; ప్రాణపూరితమైన బాలికామూర్తి. నా గుండె ముడుచుకొని పోయింది, విస్ఫారితమైపోయింది. మహావేగాన భేరీభాంకారాలు వాయించ నారంభించింది. చైతన్య రహితుడనై అట్లనే నిలుచుండిపోయాను. + +ఆ సౌందర్యము అలౌకికము. ఆమెముఖాన నిశ్చలత్వము, ప్రజ్ఞాపరిమితత్వము, శాంతి, నిర్మలకోమలకాంతి, అత్యంత నిగూఢసత్యము తాండవమాడుతున్నాయి. స్త్రీ మొఖము చూడనన్న నా ప్రతిన నట్టేట సుడిగుండాలలో మునిగిపోయినది. + +“నువ్వు దేవబాలికవా?” అని గబగబ ముందుకు బోయి ఆమెను ప్రశ్నించాను. + +“ప్రభూ! - నేను - కల్హారమాలను - మాళవమంత్రి - కుమార్తెను -” + +“నా శిష్యవా ? హ, హ, హ, హ...” అని వెడనవ్వు నవ్వుతూ చివాలున వెనక్కితిరిగి ఆ అడవులలోకి మహావేగాన వెళ్ళిపోయినాను. నా హృదంతరాళాల కారు చీకట్లు కానట్టి, వెలుగు కానట్టి శూన్యమేదో ఆవరించుకుంది. నా ఒళ్లు కంపించింది. నేను భరించలేని భయంకరానందము \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0022.txt b/Bhagira_Loya/page_0022.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..66368db63108658d3b2f6b0397e9f93c84361228 --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0022.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +పరవళ్లు కట్టి నన్ను ముంచి, సుళ్లలో తిప్పి, అతిలోతులకు లాగి, ఎక్కడకో విసిరికొట్టింది. + +భయంకర మృగాలు ఆ అడవులలో సంచరించుతూ వుంటవనే మాట మరచిపోయి నేనే నిశాచరమైన వ్యాఘ్రము వలె ఆ చెట్ల నీడల్లో పడివుంటిని. రాత్రల్లా దూరాన తోడేళ్లు, చిరుతలు అరుస్తూ వున్న విషయమే గ్రహించ లేదు. + +నాకు పెనుభూతాలు కనబడలేదు; పాముల బుసలు వినబడలేదు. విషపుచెట్టుయొక్క లేత ఆకు యెంత కోమల సుందరమై వున్నప్పటికీ, అది విషపూరితమే అయినట్లు, సౌందర్యం పుంజీభవించిన స్త్రీ మూర్తులన్నీ విషపూరితలే. ఈ విషయము సేవించిన్నీ దహించబడకుండా జినదేవుని కరుణ వల్ల ఒకనాడు బయట పడ్డాను. నేడు మళ్ళీ ఈ విష ప్రయోగం యే మహత్తర కారణం చేత నన్ను తాకిందో! అమిత జాగ్రత్తతో గమనిస్తూవున్న నా దీక్ష కర్కశహస్తాల పాలబడి, కటిక నేలబడిన మట్టి బొమ్మలా ముక్కలు ముక్కలైపోయింది. ప్రపంచానికి దూరంగా వుంది గదా అని ఈ సంఘారామానికి చేరాను. ప్రపంచమే తరుముకుని తరుముకుని, ఇంద్రుణ్ణి తరుముకు వెళ్లిన బ్రహ్మహత్యా పాతకంలా, నన్ను వెంబడించింది. ఏనాటి ప్రారబ్ధ మిది?” + +ఆ బాలిక యెంత నిర్మల చరిత్రం నటిస్తూన్నది! అతి నిర్మలమైన నీళ్లు కలిగిన కాసారం లాంటి హృదయం కలిగిన \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0023.txt b/Bhagira_Loya/page_0023.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c0e1cc257e1f1c41ccb9acca61a0c4b6e76a9597 --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0023.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +మనిషిలా వుంది. ఆమె దివ్య సౌందర్యాన్ని రసపూర్ణమైన కళాస్వరూపం లోనికి దింపటానికి సమయాలు పాటింప నవసరం లేని దివ్యచిత్రమూర్తిత్వంలా వున్నది. ఇంత అందము విషపూరితమై వుండగలదా? ఆ ఇక్ష్వాకు బాలిక మాత్రం సౌందర్యవతికాదా? చలించిన ఈ నా మనస్సును కట్టివేయటానికి తపస్సులో నా మనస్సును పవిత్రం చేసికోవాలి. + +ఇంతట్లో తూర్పుదెసను యెఱ్ఱజీరలు సాగినవి. ఏలాగో ఆశ్రమానికి చేరుకొన్నాను. ఈ బాలికకు యింక విద్య చెప్పకుండా వుండడానికి వీలులేదు. సత్యశీలాచార్యులవారి ఆజ్ఞ అనుల్లంఘనీయము. ఈ దివ్యవృద్ధుడు తన ఆజ్ఞతో నన్ను కట్టివేసినాడు. ఆ బాలికకు చదువు చెప్పమని నన్ను వొప్పించే సందర్భంలో యేవో విచిత్రమైన - భావగర్భితమైన మాటలన్నారు. ఆయన మాట లమోఘములు: సత్య స్వరూపములు. ఇప్పుడు జరిగినదంతా వారికి నివేదించి వారి యాదేశానుసారంగా నడుచుకోవటమే నా ధర్మం అని నిశ్చయించు కొన్నాను. + +దర్శించిన మరుక్షణంలో సత్యశీల భిక్షాచార్యులవారు చిరునవ్వు నవ్వుతూ నన్ను కూర్చుండమని సైగచేసి, ‘నాయనా! నీలో శుభపరిణతి ఆసన్నమయ్యే ధర్మసమయం వచ్చింది. నీ సంఘసేవ సంపూర్ణత తాల్చాలి...’ + +“స్వామీ! నేను అవమానం పొందటమే ధర్మసేవా? వేళాకోళమే ఎరగని తమ మాట యీ రోజున యీలాగున \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0024.txt b/Bhagira_Loya/page_0024.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d59ffedce91e22d379b18f8a4b2dafa5f2180de3 --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0024.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +చిరునవ్వులతో నిండియున్న దేమి? అది నా కర్మ మనుకొని నేను వూరడిలాలి గాక!” + +“ఓయీ! సౌందర్యతత్త్వోపాసీ! నీ చిత్రలేఖన విద్యలో ఒక్క చిన్న దోషమున్నదని నీవు గ్రహించలేదు. కరుణ నీ విగ్రహాలల్లో మూర్తించలేదు. సంప్రదాయ జనితాలై, మూర్తిలో-రూపకల్పనలో ఏ మాత్రమూ లోటు లేని చిత్రాలను యెన్ని కల్పించినా, వాటిలో కరుణ తొణికిసలాడటం లేదు. తండ్రీ! కరుణ నశించిపోయిన మరుభూమి యైన నీ ప్రజ్ఞ “ఏకోరసః కరుణఏవ” అనే మాట మరచి పోయింది. నీ బోధిసత్త్వుల చూపుల్లో కర్కశత్వం వున్నది. యోగం వున్నది. బుద్ధుడు పరమకరుణామూర్తి తండ్రీ! అహింసాపూర్ణావతారము. చేతిముద్రలలో, భంగిమాలలో, వివిధస్వరూపములైన దృష్టులలో సంపూర్ణ సత్యమైన దివ్యత్వం లేదు. ప్రాపంచికరూపమైన దివ్యత్వమే కరుణ. ఈ ముక్కలు నే నన్నానని విషాదపడకు. కొరతవడిన నీ పూజ పరిపూర్తి చెందవద్దా!” + +మరిన్నీ కలవరంలోపడి మా విహారం యెలాగో చేరుకొని అక్కడ దివ్యభిక్షుని విగ్రహం మ్రోల నా తల వాల్చి కాంతికై యాచించాను. ఘటికలు జరిగిపోయినవి. వరములా నా మార్గము నాకు ప్రత్యక్షమైంది. “నా బొమ్మలలో కర్కశత్వ మున్నదా, ప్రభూ? ఇన్ని సంవత్సరాలూ నా తపస్సులో చంద్రగ్రహణంలా అసంపూర్ణత్వం వరించుకొనే వుందా?” \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0025.txt b/Bhagira_Loya/page_0025.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..00b3e27c74a6e961d6c6494bea702513eb3b7686 --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0025.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +“నీ నియమాలని భగవంతుని కర్పించి మానవ శీల మందు విశ్వాసంతో చిత్రకళాదీక్ష నెరపవయ్యా” అని నాకు పరమగురుని ఆదేశం వినబడి న ట్లయింది. + +5

+ +నన్ను చూస్తూనే మా గురుదేవులు, తాను తా గానట్లు “నువ్వు దేవబాలికవా?” అని ప్రశ్నించినప్పుడు యేదో నిర్వచింపజాలని ఆనందంతో వొణికిపొయ్యాను. సామాన్యమైన మూర్తైనా అనన్యమైన యేదో వెలుగుతో మహాసౌందర్య మూర్తిలా తోస్తారు. ఉత్తమ శిల్పమూర్తి లక్షణాలు ఆయనలో కొరతపడినా కొరత పడినట్లే వుండవు. ఆ రావడం వచ్చి నా బుజాలు చేతులతో అదిమిపట్టి ఇటు అటు వూపి, ‘ఏల ఈ తప్పిదం చేశా’వని నన్ను శిక్షిస్తే, నా జన్మ పవిత్రమైందని వూహించుకొనేదాన్ని. ఆ క్షణంలో ఆయన దివ్యుడే అయిపోయినాడు. ఆయన వేపు న న్నేదో విచిత్ర శక్తి ఆకర్షణ చేసింది. ఇంతలో ఆయన మటు మాయమై పోయినాడు. నా తప్పిదానికి నివృత్తి వున్నదా? ఈ సత్పురుషుని తపస్సు భంగం చేయటాని కుద్భవించిన పాపినా నేను? పవిత్రమైన ఆయన నియమానికి భంగం చేశాను తత్ఫలితంగా, ఏ నియమాలూ లేకుండా చిత్రవిద్య నేర్చుకోనటాని కందరూ రావచ్చునని ఆయన ప్రకటన చేశారు. \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0026.txt b/Bhagira_Loya/page_0026.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..64b4ba181b467cee5ff432e99a551b22d82d5d8a --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0026.txt @@ -0,0 +1,11 @@ +ఆ మరునాటి నుంచీ ఆయన నన్ను తన కడకే పిలిపించుకొని చిత్రవిద్యలోని రహస్యాలు మహా గాంధర్వంలా ఉపదేశించ మొదలుపెట్టారు. ఆయన రూపమే మారి పోయింది. ఏదో వింత శక్తి చేత అలుముకుపోయినారు. కొద్ది మాటలతో మాత్రమే వినేవాళ్ళ తృప్తిని తీర్చే ఆయన ఆ నాటి నుంచీ ఝరీవేగంతో, తియ్యని గొంతుకతో ఘటికలు ఘటికలు మాట్లాడేవారు. ఎందుకో? ఏవేవో ప్రశ్నలు నాపై వర్షము కురిపించే వారు. ఆ రోజుల్లో నాకు కలిగిన ఆనందాన్ని వర్ణించలేను. ఆయన కడ సంతతము వుండ బుద్ధి. ఆయన పాదాంగుళులను పువ్వుల మొగ్గలను ముట్టినట్లు ముట్టి కళ్ళ కద్దుకోవటానికి కాంక్ష. ఉన్నట్లుండి నా కేదో వివశత్వం! + +“కల్హారమాలికా! ఈ చిత్రవిద్య పూర్తియైన ఆ వెనక నీ వేమి చేయదలచుకొన్నావు?” + +“బుద్ధదేవుని చరిత్ర రచించుకొంటూ నా జీవితం పవిత్రం చేసుకోవాలన్న కోరికే నన్ను కదిల్చి వేస్తోంటుంది. అంతకన్న నా మొరకు హృదయాని కేమీ తోచదు.” + +“మానవుల్లోని దివ్యత్వమే కళాస్వరూపమై వెలువడు తుంటుంది. నిశ్చయమే. కాని వివాహమైన వెనక నీ దీక్ష యెట్లా సాగుతుంది కుమారీ?” + +“ప్రభూ! నేను వివాహమే చేసుకోను.” + +“అది అసంభవము. మీ తండ్రిగా రేరాజన్యునికో నిన్ను నివేదిస్తారు. నీవు మహారాణివి కావలసిన యోగమున్నప్పుడు ఆ యోగాని కెట్లెదురీదగలవు?” \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0028.txt b/Bhagira_Loya/page_0028.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..04358cc5be60fd7e8a4ba723aef32ff78605296a --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0028.txt @@ -0,0 +1,8 @@ +6

+ఈ బాలికాహృదయతత్వం నాకు అర్థంకాలేదు. ఈమె జీవితమే నాకు కొత్త అయినది. ఈమె తక్కిన స్త్రీల కన్న వేరా? ఇక్ష్వాకురాజవంశజ అయిన ఆనాటి ఆ బాలిక అందము ఆడుపులి అందము. ఇది వెన్నెల రేఖ. వెన్నెలలోని శిరీషకుసుమము. పాల వెల్లువ తరగ ఈమె అందంలో యేమి వంక వున్నది? నిజముగా ఈమె హృదయం పవిత్రమైనది. ఓహో! కల్హారమాలికయా ఈమె? + +ఈ బాలిక నన్ను విడిచి ఒక్క క్షణం వుండదు. ఆమె స్వయంగా పచనం చేసి విచిత్రరుచుల భోజనము కొనివచ్చేది. నా పాదసంవాహనం చేయ సిద్ధపడిన నాడు ఆమె నా పాదాల స్పృశించి నప్పుడు నాలో విద్యుల్లతికలు అలుముకు పోయినవి. ఆమెను నా కౌగిలిలో అదిమివేయక ఏలాగు నిగ్రహించుకోగలను? నేను అధఃపతితుడను కావడం లేదు గదా? + +ఆమె పెదవులు జేగుర్లునిండి అతిలలితాలైన చిగుళ్లు. ఆమె కళ్లు యెంత పవిత్ర కాంతుల్ని సేకరించుకొన్నవి! స్వచ్ఛమైన కదలికలేని చెరువు నీటిలో ప్రతిఫలించిన తారకాకాంతు లవి. + +ఆమె అందము నిర్మల నీలాకాశంలో తేలిపోయే తెల్లని పక్షి. ఆమె అందము ఆ పక్షి గొంతుకలోంచి విడిపోయి ఆ నీలంలో తొణికిసలాడే పాట, ఆమె అందము \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0030.txt b/Bhagira_Loya/page_0030.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cae0bb0a6d7f272c6237a811156b79f99f35d4e2 --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0030.txt @@ -0,0 +1,17 @@ +“ప్రభూ! ఆ దివ్యవరము ప్రసాదింపబడినప్పుడు ఏమి తెలుసుకోవాలి?” + +“వెఱ్ఱిదానా! చటుక్కున ‘నన్ను ప్రేమించడంలేదా’ అని ప్రశ్న వేశావు. నువ్వు నన్ను ప్రేమిస్తున్నావా?” + +“వెన్నెల అంటే కలవలకు ప్రేమా? సూర్యకాంత పుష్పము సూర్యుణ్ణి కోరుతుందా? పుష్పము తేనెను కోరుతుందా? ప్రభూ! నన్ను స్వీకరించుకోండి. నేను మీ ప్రేమ భిక్ష లేనినాడు హోమం లోని నుసిని కదా! + +“నేను ముప్పదియైదు ఏళ్ళ ముసలి వాడను. నువ్వు నవయౌవనంలోని పదునెనిమిదేళ్ళ మిసిమి పడుచువు.” + +“ప్రేమకు ఈడుందా ప్రభూ?” + +“నేను ఈ క్షణం నీ దేహాన్ని కోరితే నీ శీలం నలిపి వేసికొని నా కాంక్ష తీర్చగలవా?” + +“ప్రభూ! మీ ప్రేమ, మీ దివ్యప్రణయము ఆశిస్తున్నాను. నా నాశనానికి వెఱవను. మీకు అర్పణ చేసుకోవడమే నా జీవితానికి పరమమోక్షము. ఇదిగోనా మూర్తి! నన్ను మీ హృదయానికి గాఢంగా గాఢంగా అదుముకోండి. నా విద్యలు మీవి; నాకలలు మీవి; నా ఆత్మ మీది.” + +మా దేహం వణికిపోయింది. ఎంత పవిత్ర జీవన ప్రవాహము! ఆమెను తనివోవ బిగియార నా బాహువుల అదిమివేసి కౌగలించుకొన్నాను. + +“కల్హారమాలికా! నన్ను వివాహంచేసుకోగలవా? నా ఆత్మేశ్వరీ! ఇట్టి మహదానంద సమయం కోసమేనా జిన \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0031.txt b/Bhagira_Loya/page_0031.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a32fef1b532a17a2cb9cceccc5e98a6637f139aa --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0031.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +దేవుడు ఆ నాడు నన్ను రక్షించినాడు. నువ్వు నా కోసమే యిన్ని సంవత్సరాలు యెదురుచూస్తూ వున్నావా? ఈ నీ దివ్యమూర్తి నాదేనా? ఈ అద్భుతమైన మోము, భారమైన ఈ తలకట్టు, ఈ దివ్యలోచనాలు, శ్వేతతారాదేవి చేతిలోని కమలాలైన నీ యీ పవిత్ర వక్షాలు, నీ యీ పరమ దేహకాంతీ - నా వేనా? నువ్వు నా దానవేనా? జినప్రభూ! నీ కరుణ యిదేనా? రా! ఆత్మేశ్వరీ, రా! మోకరిల్లు. పరమశ్రమణకుడే మనని ఆశీర్వదిస్తాడు!” + +“ఆ ప్రభుని దాసుడ నైన నేనున్నూ మిమ్మల్ని ఆశీర్వదిస్తున్నాను - దివ్యదంపతులైన మిమ్ము” అని సత్యశీలాచార్య గురుదేవులు, లేచి ఆయన కడ మోకరిల్లాము. \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0032.txt b/Bhagira_Loya/page_0032.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6b3f587012d76a002170ce619d84a6d3183878a2 --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0032.txt @@ -0,0 +1,9 @@ +నాగేటిచాలు

+ +1

+ +కర్కశమైన ఆ భూమి, పొదలతో, ముళ్ళచెట్లతో, తెలియని ఓషథులతో నిండి వుంది. ఆకాశంలోకి కారు మేఘం ప్రవహించివచ్చింది. గాలి లేక ఊపిరైనా ఆడని ఆవిషపూరిత వాతావరణం ఒక్కసారిగా చల్లబడిపోయింది. + +ఆ నేలంతా మిట్టపల్లాలుగా వుంది. అపసృతి స్వర భూయిష్టమైన రాగంలో ఆ ప్రదేశం చుట్టూ దిశలు ఆవరించుకుని వున్నాయి. పక్షుల కలకూజితా లెరుగని ఆ నేల ఆకాశంలో చల్లని గాలులను దొర్లించుకుంటూ నిండు గర్భాలలో తళతళమెరిసే బిందుశిశువులను దాల్చుకుని వేయిమంది గర్భిణీగుర్విణులు కదలి వచ్చినట్లు శాంతంగా నీల మేఘాలు ఆవరించుకున్నాయి. + +ఒక్కసారి మిన్నుల తలుపులు ఊడిపోయినవి. గంభీరంగా తేలుకొంటూ మొయిళ్లే భూమి మీద వచ్చి వ్రాలినవి. సమీపారణ్యాలల్లోంచి నెమళ్లు వచ్చి నాట్యాలలో అలరింపు సాగించినవి. పికిలి పిట్టల గములు మేఘాలల్లో భాగాలై జనపద గీతా లాలపిస్తూ హంగులై తరలివచ్చాయి. భోరుమని అఖండ వృష్టి కురిసినది. \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0033.txt b/Bhagira_Loya/page_0033.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..68a007fa96dad167c1cef752ff76c26ad2fd5c3a --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0033.txt @@ -0,0 +1,9 @@ +2 + +ఆ భూమి సౌరభావృతమైపోయింది. జల ప్రవాహాలు పరవళ్లు తొక్కుతూ ప్రవహించివచ్చాయి. చిన్నవీ, పెద్దవీ, సెలఏళ్లు, ఏళ్లుపతనాలు, సుడిగుండాలు, ఆటలు, పాటలు, ఫేరణీ నృత్యాలు, వృత్తాత్మికా చంక్రమణాలు, ఆ నేల ఉప్పొంగిపోయింది. భూమికి దిగివచ్చిన ఆ నీలజీమూతంలో లయమైపోయింది. మబ్బులో రంగరింపై కిందికి దిగివచ్చిన ఆకాశంలో కరిగిపోయింది. నేలా నీలిమబ్బుల ఆకాశమూ ఒక్కటైపోయాయి. + +ఒక్కసారిగా భూనభోంతరాళాలు పగిలేటట్లు మేఘ గర్జనములు నిండిపోయాయి. లోకమే మండిపోయినట్లు కోటి మెరుపులు తళతళలాడిపోయాయి. + +మబ్బులు మాయమయ్యాయి. ఆకాశం పైకిపోయింది. ఆ భూమిపైన ఒక ఆంధ్ర మానవుడు బలిసి, కండలు తిరిగి పోతరించి, హిమాలయ శిఖరంలా ధవళాచ్ఛమై వెలిగి పోతున్న రెండు గిత్తలకు నాగలి కట్టి ఆ భూమి దున్నుతూ వున్నాడు. + +ఆ మానవుని మోము ఆకాశంలా స్వచ్ఛమైవుంది. ఆ ఆంధ్రుని వదనము ఆంధ్రభూమిలా గంభీరరేఖా విలసితమై వున్నది. అతని విశాల ఫాలంలో వరదగోదావరి నున్నని ప్రవాహం ప్రత్యక్షమైంది. ఆతని కళ్లు సోగకళ్ళు. చిన్నచిన్న కోనేరులలో హృదయమార వికసించి పరిమళాలు వెదజల్లే \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0034.txt b/Bhagira_Loya/page_0034.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..98d10f47025741f810a9bde3eecbd612965c23f6 --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0034.txt @@ -0,0 +1,11 @@ +నీలి కలువలు ఆతని కళ్లు. ఆ కళ్ళల్లో కాంతులు యెల్లలు యెరుంగని దూరాలకు ప్రసరించిపోయే శక్తివంతాలైనవి. ఆ కళ్ళ కొలుకుల్లో అననుభూతమైన ఆశయాలు మిలమిలలాడుతున్నవి. తెలంగాణపు భూమివంపులా అతని నాసిక వక్రతతో ప్రవహించి పైకుబికి వంపు తిరిగి అతని సోగ మీసాలల్లో లయమైపోయింది. ఒకనా డాతని చేతిలో ఆయుధమైన విల్లువంటి ఆతని పెదవులు ఆంధ్ర దేశంలోని ఉదయారుణ రాగాలతో తాంబూలం సేవించుకున్నవి. + +తెలుగు నేలల పండిన మామిడికాయ, ఆంధ్ర భూముల వెలసిన కోహినూరు వజ్రం ఆతని చుబుకము, తెలుగు సముద్రపు కెరటాలు పళ్ళెరాన తీసుకునివచ్చి సమర్పించిన శంఖమే ఆతని కంఠం. ఆతని బాహువులు కృష్ణా, గోదావరీ నదులు. అతని అంసలు మహేంద్ర నల్లమల పర్వతాలు. విశాలాంధ్రభూమి ఆతని ఛాతి. + +నెత్తిని కోరతలపాగా, మొలను పైకెగదోసి కట్టిన పంచకట్టు, ఆ యువకుడు యాదగిరి రెడ్డి. + +3

+ +ఆ వీరుని ఉత్సాహము వరహగిరి నుంచి యాదగిరి చుట్టి కదిరివరకు ప్రత్యక్షమై వేంచేసిన నరసింహ దేవర హృదయం. + +ఓ యాదగిరిరెడ్డీ! నువ్వు కమ్మ నాటి రెడ్ల కళా కౌశల్యము కలవాడవు. పాకనాటి రెడ్ల ప్రభావము సము \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0035.txt b/Bhagira_Loya/page_0035.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d9247202b4c83904f7490a399c7c941348b093da --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0035.txt @@ -0,0 +1,13 @@ +పార్జించుకున్న వాడవు. పెనుగొండ కొండరాయల నాటి రెడ్ల ప్రతాపము పుణికి పుచ్చుకున్నావు. తెలుగునాటి మోటాడ రెడ్డి పోటుతనంతో శక్తివంతుడవు. నువ్వు భూమంచిరెడ్డివి, నువ్వు తెలగా వీరుడవు, నువ్వు వెలమ నాయకుడవు. నువ్వు చెన్నప్పరెడ్డివి, బంగారపు కడ్డివి. + +ఆ మేఘంలోంచి ప్రత్యక్షమయాడు యాదగిరిరెడ్డి. ఆ భూమి మీద నిల్చినాడు. ఆతని ఎడమచేత మేడితోక, కుడిచేత ఆ తెల్లటి గిత్తలను తోలే ములుగోరు కర్ర. నాగేటిచాలు సాగిపోతూవుంది. ఆతని కంఠంలోంచి మధురశ్రీలు ఆకాశం నిర్మలాలు, అడవి మల్లెల పరిమళాలు పొదివిపుచ్చుకున్న జీవజాను తెలుగుపాట వెడలి నేలా, ఆ దిశలూ, ఆ ఆకాశం నిండిపోతున్నవి. + +సాగించు నాగలి +సాగించు రెడ్డి +నేలంత ప్రవహించు +చాలుతో దుక్కితో + +అని పాడుకుంటున్నాడు. + +4

+యాదగిరిరెడ్డి శాతవాహనుల కాలం నుంచి యీ నాటి వరకు నాగలి దున్నుతూనే వున్నాడు. పరభూములను మంత్రించి బంగారు పండు పంటభూములను చేసినాడు. అవి \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0036.txt b/Bhagira_Loya/page_0036.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5a7b55bde2ee53686c7eb7d02ef0c29dff46ccbc --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0036.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +రాజనాలో, సన్నారులో, ముతక అక్కుళ్లో, కృష్ణకాటుకాలో పాలాట్రగడాలో, తెల్లజొన్నలో, పసిడిపచ్చ జొన్నలో, కందులు - సెనగలు - పెసలు - మినుములో నువ్వులో కుసుమలో..... + +యాదగిరిరెడ్డి నాగలి అటు నందిపర్వతంనుంచి ఇటు తెలవాహా నది వరకు సాగుతూనే వుంది. భూమి దున్నేవాడు, పంటపండించేవాడు, పాటపాడేవాడు. బండ్లపై ధాన్యాలు యింటికి తెచ్చేవాడు. దేశంపై దోచుకునేందుకు వచ్చిన పాడుమూకల్ని కత్తికట్టి చీల్చి చండాడి నాశనం చేసేవాడు. రాజ్యాలు నిర్మించాడు. రాజ్యాలు యేలాడు. పాడురాజుల్ని నాశనం చేశాడు. మంచిరాజుల్ని తక్తుపై యెక్కించి కూర్చో పెట్టాడు. ఆ నాడు రాజై కవులను సత్కరించాడు. దేవాలయాలు నిర్మాణం చేయించాడు. శిల్పాలు, చిత్రలేఖనాలు దేశం అంతా సౌభాగ్యం నింపాడు. పాటలు పాడాడు. పాడించాడు. బంగారాలు తెచ్చాడు. సువర్ణాలు వెదజల్లాడు. + +ఈ నాడు యాదగిరిరెడ్డి తానే రాజ్యభారం వహించడానికి సంకల్పించాడు. అతి తెలివైన వాళ్ళ కృతిమాలు ఆతనికి అడ్డా! దేశభక్తులమంటూ దేశద్రోహం చేసే పాడు జీవితా లతనికి ఆనకట్టలా ! యాదగిరిరెడ్డి నాగలి గిత్తలను అదిలిస్తూ "సాగండె, గొప్పు లడ్డమా, రాళ్లు అడ్డమా, లోపల విషంపెట్టుకున్న మనసులు అడ్డమా - మనకి, సాగండె" అనేవాడు. \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0037.txt b/Bhagira_Loya/page_0037.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0d34f30022c8c0d7a1677ba48bff79fe4d940094 --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0037.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +వానచే తడసిన ఆ బంగారుభూమి నాగేటిచాలుకు ఆనందంతో దారి యిస్తూ, గంధం అలదికొన్నట్లు సువాసన వెదజల్లుతోంది. యాదగిరిరెడ్డి యీ రోజు తెల్లటి ఆ దుక్కి గిత్తలను తోలుతూ నాగేటిచాలు సాగిస్తాడు. ఆతని నాగేటిచాలుకి దేశముఖులు అడ్డం కారు. ఆతడు వతందార్లకు వెరవడు. కవులు దార్లను చిన్నచిన్న గులక రాళ్ళలా పార వేస్తాడు. ఆ జమీ అంతా అతడే దున్నుతాడు. అతడు ఆకాశరైతుకూ భూమి రైతాంగనకూ పుట్టిన ఆంధ్ర వీరుడు. + +5

+ +ఉదయం మొదలుపెట్టిన దుక్కి ఆ సాయంత్రం వరకు సాగుతూనే వుంది. ఆ భూమంతా భూమిదేవి పులకలు లా, తందానతాన పాటలు లా ఆకాశంలో చుక్కల నడకల లా నాగేటిచాలు లతో నిండిపోయింది. మధ్యాహ్నం చెల్లెలు గంపలో పట్టుకువచ్చిన జొన్నరొట్టె, పులుసూ, కూరా మెక్కినాడు యాదగిరిరెడ్డి. ఈ రాజ్యం తనదై ఈ భోజనం గోధుమరొట్టెఅయి, ఘనపురం బియ్యం అన్నమై, రేపు ఉదయించదా అనుకున్నాడు యాదగిరిరెడ్డి. నాగలి విప్పి బుజాన వేసుకొని ఎద్దుల తోలుకుంటూ పాట పాడుకుంటూ దగ్గరవున్న తన గ్రామానికి దారితీశాడు ఆ యువకుడు. \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0039.txt b/Bhagira_Loya/page_0039.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..eba602440c25c3ef57b249c14269760d703230d8 --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0039.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +తమ్ముడు ఆ గ్రామాలన్నిటికీ మెరుము వెలుగుల దీపాలు ఉరుమునడకల శక్తులూ ప్రసాదించే యింజనీరై కనపడ్డాడు. + +ఆతని తెలుగునాడు ప్రసరించి ప్రసరించి అటు తూర్పుతీరం చేరింది. ఇటు కన్నడిగ చెల్లెలిని కౌగలించింది. ఆ వైపు మహారాష్ట్రంతో నెయ్యమాడింది. ఈ వైపు అరవ మరదలితో సరసాలాడింది. గోదావరీ జలాలు - కృష్ణానదీ వళులలో సుళ్లుతిరిగి తుంగభద్ర కాలవలలో ప్రవహించాయి. + +యాదగిరిరెడ్డి యింటికి చేరుకున్నాడు. అతని భార్య కంచుమెరుగు నవయౌవన సౌందర్యవతి. కోలమోమున మోదుగులు ప్రసరించిన బాలిక. కొండ తంగేటిమొగ్గ ముక్కు కలదై, కలిగట్టు చెట్టుపూవు గులాబిరంగు పెదవులు కలదై యెదురువచ్చి నాగలి దింపి వేన్నీళ్లు పోసుకోవడానికి రమ్మని నవ్వుతూ ఆహ్వానించింది. ఆమె తొడిగిన గద్వాల అంచుల రెవిక, ఆలేరు కెంపురంగుల చీర ఆమె సౌష్టవాంగపూరిత సౌందర్యానికి జోహారులన్నాయి. ఆమె మాట కూకురు గుడ్డంగిపిట్ట గొంతులోని తీపులు కలది. + +నీళ్లు పోసుకుని వచ్చిన భర్తకు బతుకమ్మ జొన్నారొట్టి అన్నం వడ్డించి భోజనం పెట్టింది. బతుకమ్మ అచ్చంగా పొలం పడుచు. అన్నం వడ్డించే తన భార్య సొగసు చూస్తున్న యాదగిరిరెడ్డి మనసులో ఏవో మెరుములు మెరిసినవి. బతుకమ్మ తెలుగునాటి బంగారుదేవత. బతుకమ్మ పండగ కాబోలు ననుకున్నాడు యాదగిరిరెడ్డి. తెలంగాణపు రైతును \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0040.txt b/Bhagira_Loya/page_0040.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..92db8b951e88ce36e0079256344868c117d0c2d3 --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0040.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +యెప్పుడూ యెవరో బాధిస్తూనే వున్నారు. ఆతడు తన బ్రతుకును రాజరికం చేసుకున్న రోజులు కాకతీయులతోనే వెళ్ళిపోయాయి. తురక ప్రభువులకు వంగి సలాము చేసినా ఆ నాటి యాదగిరిరెడ్డి ముక్కు పుటాలు విస్ఫారితం కావడం మానలేదు. ఆతని నడుం గూను కాలేదు. ఆ నాడు ఆతడు పండించిన పంటంతా, దొడ్లో కాసిన కాయగూర లన్నీ, ఆతని మేకలు, కోళ్లు, ఆతని ఆవులు, బర్రెలు వాటి పాలు దేశముఖుల, వతందారుల, కౌలుదార్ల, పటేలు పట్వారీ, పోలీసు ముంతజీముల వంట శాలలల్లోకిపోయినా ఆతడు మట్టి తినే జీవించాడో, ఆకు అలమూ ఆస్వాదించి బ్రతికాడో? శాతవాహనుల నాడు, చాళుక్యుల కాలంలో, కాకతీయుల దినాలల్లో తెలుగునాడు పొలాలల్లో ఏరికూర్చుకున్న శరీర బలమూ, మనోబలమూ కరిగి కరిగీ, తరిగి తరిగి, మరిగి మరిగి నాశనమైనా మధ్యన వున్న చావైనా, చెక్కుచెదరకుండా నిల్చి వుండడం చేత తనవంటి యాదగిరిరెడ్లు, తన భార్య వంటి బతుకమ్మలు యీ నాటి విమిక్తిలో సగర్వంగా నిలబడ గల్గారు. + +తన దేశంలో వెట్టిచాకిరీ పోతుంది. తన భూమి తనది. జమీందార్లు, జాగీర్దార్లు హరించి పడమటిగాలిలో మాయమై పోతారు. + +ఈ అందాల ప్రోగైన తన భార్య గర్భంలో స్వచ్ఛ స్వేచ్ఛావాతావరణంలో దివ్యగాంధర్వం ఆలాపించ గల్గే తన పుత్రుడు యింకో యాదగిరిరెడ్డి కదులుతూ వున్నాడు. \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0041.txt b/Bhagira_Loya/page_0041.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e6a8d01922a92afb1f54c9525d01c084434fd5cc --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0041.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +రాత్రి నిశ్వనాలు మాటుమణిగే కోకిల కంఠంలో, చెట్ల జేరే కొంగల అరుపుల్లో, జీబురాయల తాళగతులలో, ఊరిబయట నక్కల అరుపుల్లో, కుక్కల మొరుగుల్లో నిశ్శబ్దం ఆవరిస్తూవుంది. + +సప్తమేఘాలు దిగివచ్చినట్లు భోరున కుంభవృష్టి కురుస్తూవుంది. దూరాన యాదగిరి కొండపైన లక్ష్మీ నరసింహస్వామి "ఓయి తెలుగు వీరుడా, బహుపరాక్" అని సింహగర్జన చేస్తున్నాడు. \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0042.txt b/Bhagira_Loya/page_0042.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b2ee766a62d9f0cdc8ef897c7ccb85f7578ffd68 --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0042.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +నరసన్న పాపాయి

+ +రుద్రేశ్వరం గుడి యెదుట శివరాత్రి ఉత్సవంలో, గుడి లోకి రాబోయాడని మా అన్నయ్య ఆతన్ని చావ గొట్టాడు. మా అన్నయ్య ఆతన్ని చావగొట్టాడు ! ! మా అన్నయ్య ఆతన్ని చావగొట్టాడు ! ! ! + +నిజమే. ఆ బాలుడు హరిజనుడే ! అంత మాత్రాన మా అన్నయ్య వాడిని చావగొట్టడమే! ఆ కుఱ్ఱవాడు చేసిన తప్పు? శివరాత్రినాడు రుద్రేశ్వరస్వామి గుడి లోకి మా అందరి తోటీ రావాలని ప్రయత్నించాడు. + +మేము కోనేటిలో స్నానాలు చేసి, పట్టు బట్టలు కట్టుకొని, పళ్ళూ కొబ్బరికాయలూ పువ్వులూ ఆరతికర్పూరం ఊదువత్తులు మొదలయినవి పట్టుకు బయలుదేతాం. మా వూరుకు రుద్రేశ్వరం ఎనిమిదిమైళ్లు వుంటుంది. రాత్రి బళ్లు కట్టుకుబయలుదేరాం. తెల్ల వారగట్లకు రుద్రేశ్వరంవచ్చాం. మా రెండెడ్ల బండే మాకు డేరా అయింది. దాని చుట్టూ తెరలు కట్టుకున్నాం. చాపలు కట్టాం. వంటలకు అన్ని సరంజాములు మా అమ్మచేసింది. ఆ తర్వాతనే తెలతెల్లవారే సరికి కోనేరులో దిగాం. \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0045.txt b/Bhagira_Loya/page_0045.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cda2c16d12adeacf30418f19a2c8aa5d2d5ce243 --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0045.txt @@ -0,0 +1,15 @@ +'అవునండి ఖామందుగారూ!' అన్న అతని మొగం పూవులా వికసించింది. + +నరసన్న ఒడ్డూ పొడుగూ అయ్యాడు. నరసన్న నల్లని రాయిచెక్కిన విగ్రహంలా మూర్తితాల్చాడు. + +నరసన్నకు చదువులేదు. కాని వాడు చెప్పిన సలహా తిమ్మరుసు సలహా! + +నరసన్న మా పాలేరు అవడానికి నేనే కారకురాలిని. అతడు మా పాలే రయినందుకు మాకు కోటివిధాల లాభమే అయింది. ఆ వూళ్ళో (మా వూరు 'పాడు') మా పొలం లా పండే భూమేది? + +నరసన్న రుద్రేశ్వరం శివరాత్రి వుత్సవంలో గుడిలోకి వెళ్ళబోతోవుంటే మా అన్నయ్య అతన్ని చావ గొట్టాడు! + +మాలలూ మాదిగలూ యెన్నిసారులు పెద్దకులాల వారిచే దెబ్బలు తినలేదు ! + +మాలలూ మాదిగలూ యెంతమంది క్రిష్టియన్ మతంలో చేరలేదు ! + +మాలలూ మాదిగలూ మాకు దూరంగా వుండాలి ! మేము అంటు అవుతాము. నరసన్న భార్యను యెవరూ చూడకుండా నా దగ్గరకు రమ్మనేదాన్ని, నా తల దువ్వమనే దాన్ని, రత్తాలు మొదట నవ్వేసింది. తర్వాత నా బ్రతిమాలడాలు, నా కోపడపడాలవల్లా భయపడుతూ ఒప్పుకొని \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0046.txt b/Bhagira_Loya/page_0046.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ce765f2e954ac1532258607ec9ec727eb0336b56 --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0046.txt @@ -0,0 +1,15 @@ +నాకు తల దువ్వింది. నా ఒళ్లు ఝల్లుమంది. నరసన్న రుద్రేశ్వరం గుడిలోకి వెళ్ళినట్లయింది. గుడిలోకి వెళ్ళినా వెళ్ళని నేను! గుడిలోకి వెళ్ళబోయే మా అన్నయ్యచేత దెబ్బలుతిన్న నరసన్న! నరసన్న భార్య నాకు తలదువ్వింది. నేను నరసన్న భార్య రత్తాలు తల దువ్వాను. + +ఓట్ల రోజులు. కాంగ్రెసువారికీ కమ్యూనిస్టులకూ పోటీ. + +మాల మాదిగలలో - వాళ్ళని హరిజనులంటారు - కాంగ్రెసువాళ్ళనీ కమ్యూనిస్టులనీ ఏదో ఫెడరేషననీ యీ ముగ్గురికీ పోటీ! + +మా ఆయన నరసన్నను పోటీ చేయమన్నారు. ఆయన కాంగ్రెసువారు. నరసన్న చిన్నతనంలో చదవలేదు. కాని మా వారే రోజూ నరసన్నకు చదువు చెప్పారు. అతనికి వచ్చిన చదువు యెంతో పెద్దది. రుద్రేశ్వరుని గుడియెదుట మా అన్నయ్య కొట్టిన దెబ్బలు అతనికి ఓనమాలు. + +ఎంతమంది హరిజనులు గుళ్ళయెదుట, బజారులలో, అంగళ్ళ వీధిలో, పొలాలలో దెబ్బలు తినటం లేదు? + +వాళ్లు ఏ దేవుణ్ణి చూడగలరు? వెంకటేశ్వరుడు, చిదంబరస్వామి, రామలింగేశ్వరుడు, శ్రీరంగశాయి వాళ్లకు కనబడతారా? మా రుద్రేశ్వరుడే నరసన్నకు కనపడలేదు. + +నరసన్న భార్య కడుపుతో వుంది! నరసన్నకు కొడుకు పుడ్తాడా, కూతురా? ఆ పాపాయికి రుద్రేశ్వరుడు కనబడడు. + +'రత్తాలూ! చదువుచెప్తా చదువుకోవూ?' అన్నాను. \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0047.txt b/Bhagira_Loya/page_0047.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1723152e60d1ea7be05c10a477083fc81596e4a6 --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0047.txt @@ -0,0 +1,13 @@ +'నాకు చదువెందుకండీ కామందుగోరూ!' అన్నది రత్తాలు పకపక నవ్వుతూ! నరసన్న మాకు పాలేరయిన కొద్ది రోజులకు రత్తాలుతో అలా అన్నాను. అంతటితో వదిలానా రత్తాలుచేత 'వీరవల్లడు' చదివించాను. + +నాకు బాగా చదువు చెప్పించారు మా వాళ్లు. ఇంటి దగ్గిరే ఇంగ్లీషూ చదివా! మా వారూ ఏదో బందరువెళ్ళి ఇంటరుమేడియేటు ఫేలయివచ్చి వ్యవసాయంపెట్టారు. + +ఆయన 'మన నరసన్న హరిజనుడు రవణా ! ఎన్ని శతబ్దాలనుంచి వాళ్లు అలా బాధపడుతున్నారూ? వాళ్లు మనుష్యులు కాదనా మనవాళ్లు రవణా!' అని నన్ను దగ్గిరకు చేర్చి ఏదో తనలో అనుకున్నట్టుగా అన్నారు. + +'నరసన్నను మా అన్నయ్య కొట్టాడండీ!' + +'ఎప్పుడూ?' ఆయన ఆదుర్దా యెంతో మూర్తి తాల్చింది. + +'చిన్నతనం లో నండీ! రుద్రేశ్వరస్వామి గుళ్ళోకి రాబోయాడు. మా అన్నయ్య వాణ్ణెరుగును. మా అన్నయ్య చావగొట్టాడు!' చిన్ననాటి ఆ దృశ్యం అంతా జ్ఞాపకంవచ్చి నాకూ కళ్లనీళ్లు తిరిగాయి. + +మా వారు నన్ను తమ హృదయానికి పొదివి కొని, "నీ హృదయం నవనీతం రవణా" అన్నారు. ఆయన ముద్దులు నాకు గాఢమైన ఆనందమూ, యెంతో సిగ్గూ కలిగిస్తాయి. \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0048.txt b/Bhagira_Loya/page_0048.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..930838b57698daf8fb2dfa54495364d9312affea --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0048.txt @@ -0,0 +1,23 @@ +'నరసన్న భార్యకు తలదువ్వాను !' నా కళ్ళల్లో భయమూ, ఏ మంటారు యిక అన్న అల్లరితనమూ రెండూ నర్తించాయి. + +'ఇక నన్ను మా వారు తన కౌగిలిలో నలిపివేశారు. నా రవిక ముడి వీడిపోయినా, నాకు సిగ్గు పొంగుకువచ్చినా ఆయనకేమీ! అల్లరి అబ్బాయి.' + +'రత్తాలు పాపాయి నెత్తుకుంటుంది!' ఆయన కళ్లు నా కళ్లల్లోకి అతి గాఢంగా చూచాయి. + +నా కంటి రెప్పలు అరమూతలుగా వాలినవి. + +'ఆ పాపాయి రుద్రేశ్వరం గుడిలోకి వెడ్తాడా అండీ?' + +'రుద్రేశ్వరమే? కాశీ విశ్వేశ్వరమే!' + +"ఆ పాపాయిని మా అన్నయ్య వంటి వారు ఎవరూ కొట్టరు కదాండీ,' నా గుండె దడదడలాడింది. + +రత్తాలు పురిటికి కష్టం అయింది. అంత బండలాంటి నరసన్నా ఒకటే గోల! + +మా వారు పెద్ద డాక్టర్ని తీసుకు వచ్చారు. + +రత్తాల్ని వాళ్ళగూడెంలో గుడిసెనుండి మా ఇంటికి తీసుకువచ్చారు. మా దంపుళ్ళ గది పురిటిగది అయింది. + +డాక్టరుగారు మూడు గంటలు కష్టపడ్డారు. నరసన్న కూతురు ప్రపంచ రంగంలో ప్రవేశించి 'కేరు' మంది. + +నేను లోపలికి పరుగెత్తాను. సిద్దిలా చేతులూ కాళ్లూ ఆడిస్తూ అల్లరి చేస్తూంది ఆ పాపాయి. \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0049.txt b/Bhagira_Loya/page_0049.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5bbf0e580fd673ca816f8b98944ad819486ef107 --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0049.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +ఇంకో హరిజన పాపాయి ప్రపంచంలోకి వచ్చింది. అదీ విసిరేసినట్లు ఊరిబయట! దానికీ చింపిబట్టలు. దానికీ తలదువ్వుకోటానికి నూనె వుండదు! దానికీ చదువు వుండదు! దానికీ కడుపునిండా తినడానికి తిండివుండదు! అదీ రుద్రేశ్వరం గుడియెదుట గుళ్ళోకి వెళ్ళబోయి ఏ మా అన్నయ్య వల్లనో తన్నులు తినాలి. + +నాకు దడదడయెత్తి ముచ్చెమ్మటలు పోశాయి. నరసన్నను మా అన్నయ్య రుద్రేశ్వరం దేవాలయం ఎదుట శివరాత్రినాడు చావగొట్టాడు కాదూ ! + +ఆ హరిజన పాపాయీ వాళ్లమ్మా నీళ్లుపోసుకొని వాళ్ల గూడెం వెళ్లిపోయారు. చిట్టి కృష్ణుని లా తయారయింది ఆ చిట్టిపాప. పదిహేను రోజులలో వుంగరాలజుట్టు, అల్ల నేరేడు పండు లాంటి ముక్కు, నల్లదొండ పళ్లు దాని పెదవులు, గవ్వలలాంటి వేళ్లు, ఆ బొజ్జ, ఆ చిన్న కాళ్లు, ఆ చిన్నారి చేతులు అందాలు ఒలకపోసుకుంటూ నులకమంచంమీద దొర్లడమే! నేనూ మా ఆయనా రాత్రిళ్ళ ప్పుడు నరసన్న ఇంటికిపోయి రత్తాలు నీ, పాపాయి నీ చూచి వచ్చే వాళ్ళం! + +నా చీరలూ, దుప్పట్లూ దొళ్ళదోపిడీ ఇచ్చాను. ఆ చిన్న పాపాయికి చిట్టి చొక్కాలు ఎన్నో కుట్టి ఇచ్చాను. ఆ ముద్దుపాపను చూచినపు డల్లా మా ఆయన చిన్నిపాపడై కన్పించేవారు. నా రవికజేబులు పిక్కటిల్లేవి. \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0050.txt b/Bhagira_Loya/page_0050.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..84993562ba5aa9f93f29cba5c870cffd9f2b151e --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0050.txt @@ -0,0 +1,9 @@ +ఊళ్ళోవాళ్ళు మేము కులం నాశనం చేశామని తిట్టుకుంటున్నారట. రాములవారిలా ఆజానుబాహువులు కలవారూ, అందమైనవారూ, బంగారం చాయ కలవారూ, సాధుమూర్తీ అయిన మా వా రంటే అందరికీ భయమూ, భక్తీ! అయినా మమ్మల్ని అందరూ తిట్టేవారు. + +వాళ్ళంతా రుద్రేశ్వర దేవాలయం లోకి నరసన్న వంటి హరిజన బాలకులు వస్తే చావగొట్టే జాతి వాళ్ళు! మా అన్నయ్య నరసన్నను ఒక శివరాత్రినాడు చావకొట్టాడు. మా అన్నయ్య మా ఇంటికి మేం నరసన్న భార్యను పురిటికి తీసుకు వచ్చినప్పటి నుండీ మా ఇంటికి రావడం మాని వేశాడు. నరసన్నే నాకు అన్న! 'అవును రవణా! రుద్రేశం తల్లికడుపున బుట్టిన అతడే నీకు అన్న! అతడే మన కింత తిండి పెడుతున్నాడు!' అని వెన్నెలలాంటి చిరునవ్వు నవ్వుతూ మా ఆయన అన్నారు. + +మా వారు భగవంతులే ! + +నరసన్న ఎన్నికలలో నెగ్గాడు. చెన్నపట్టణం శాసన సభకు సభ్యుడట ! + +ఆ రోజు మావారు కాంగ్రెసు నాయకులకూ ఊళ్ళ వారందరికీ విందుచేశారు. నరసన్న మా వారి పక్కనే కూర్చున్నాడు విందులో. \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0051.txt b/Bhagira_Loya/page_0051.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f4d102d59e3a4b5295e27214d988315f6f50418f --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0051.txt @@ -0,0 +1,13 @@ +మా నరసన్న, నరసన్నగారు. సభ్యుడు. ఇప్పుడూ మా అన్నయ్య నరసన్నను కొడతాడా రుద్రేశ్వరం గుడి ఎదుట ! ఏమో ! మా అన్నయ్య ఎంతకైనా తగును ! + +నరసన్నకు మా దంపుళ్ళసావిడి అయిదువందల రూపాయలుపెట్టి చక్కని ఇల్లులా సిద్ధంచేసి మా వారు అందులో ప్రవేశించ బెట్టారు. ఇంక మా స్థితి? నాకు నరసన్నపాపాయి ఆప్తురాలు. + +నేనూ, నరసన్న భార్య రత్తాలూ - రత్నమ్మా, ఖద్దరు వడకడం ప్రారంభించాము. మా వారు ఎప్పటి నుంచో ఖద్దరు కడుతున్నారు. ఇప్పుడు నరసయ్య అన్నా, రత్నం మరదలూ, మేనకోడలు భరతాంబా అందరూ ఖద్దరు కడుతున్నాం. + +నరసయ్య అన్నా, అతని కుటుంబమూ శుభ్రంగా తిండి తింటున్నారు. శుభ్రంగా బట్టలు కట్టుకుంటున్నారు. రుద్రేశ్వర దేవాలయం ఎదుట మా అన్నయ్య కొట్టిన దెబ్బలూ, ఆతని ఏడుపూ నరసన్నకు ఆశీర్వచనాలు ! + +భరతదేశం లోని హరిజను లందరూ రుద్రేశ్వర దేవాలయం ఎదుట మా అన్నయ్యచేత దెబ్బలు తినాలా? + +భరతదేశం లోని హరిజను లందరూ ఇంత తిండీ, ఇంత బట్టా సంపాదించుకోవాలంటే శాసన సభ్యులవ్వాలా ? + +ఇంతకూ మా నరసయ్యన్న పాపాయిని నేనే పెంచడం. పిల్లలులేని వాళ్లు ఇంకోళ్ళ పాపని తెచ్చుకు పెంచుకుంటే \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0053.txt b/Bhagira_Loya/page_0053.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..537b7fb7b160fff5f9d4bc2a81dab8d245c490d7 --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0053.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +తొమ్మిది నెలలలో వెన్నెల ముద్దకట్టి నాకు ఓ పాపాయి ప్రత్యక్షమైంది. + +'ఆసి బంగారుతల్లీ ! అచ్చంగా తండ్రిపోలిక, వదిన గారూ!' అన్నది రత్నం పాపాయికి నీరుపోస్తూ! + +ఈ నా కన్నతల్లి భరతాంబ మరదలు. మా వారి ప్రేమమూర్తికట్టిన వరలక్ష్మీ! నరసన్న మా అన్నయ్యచేత దెబ్బలుతిన్నప్పుడు ఏడ్చిన ఏడుపులో ఉన్న కరుణరసం నిండిన కలశం! వచ్చింది. ఆమెకు మేము 'పూర్ణస్వరాజ్య లక్ష్మి!' అని పేరుపెట్టుకున్నాం. \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0054.txt b/Bhagira_Loya/page_0054.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ff49ad7c6735ce22faac247f5446944a9bedfeff --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0054.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +బొమ్మలరాణి

+ +ఆ రాత్రి తోలుబొమ్మలాట. ఎనిమిదిగంట లయ్యేటప్పటికి పందిరి తయారయింది. ఊళ్ళో బట్టలషావుకార్లు తటవర్తివారి నడిగి ఒక అరతాను కోరామల్లు పట్టుకువచ్చి తెరకట్టారు. తెర అడుగున గట్టి తడకలు గట్టారు. ఆరు పెద్దమండిగల్లో శేరుశేరు ఆముదంపోసి ఇనప కొంకెలలో పెట్టి తెర వెనకాల వేళ్లాడతీశారు. + +తొమ్మిదింటికి ఊళ్లోవుండే పాటకజనులు, కాపులు, హరిజనులు మొదలగు యావన్మందీ వచ్చి తోలుబొమ్మల పందిరిముందర కూర్చున్నారు. తెరవెనుక దీపాలు వెలిగించారు. వెలిగించడంతోటే తెరమీద రాములవారు, లక్ష్మణస్వామి, హనుమంతుడు, జాంబవంతుడు, సుషేణుడు యింకా మూడు కోతులు యీ పక్కా ఆ పక్కా చెట్లు కాక యెనిమిది విగ్రహాలున్నాయి, + +దీపాలు వెలిగించడం తోటే "తొండము నేకదంతమును" అనే పద్యం చక్కని గొంతుకతో తెర అవతల ఒక వృద్ధకంఠం ఆలాపించింది. ఒక వానరుని బొమ్మ తీసి ఆ \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0056.txt b/Bhagira_Loya/page_0056.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f22af49398417ed6a922995b0f696455d0b384b8 --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0056.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +వున్న పద్యాలన్నీ చదివారు. సరస్వతీదేవి పటమున్నూ మాయమైంది. మళ్ళీ వెనకటి వానర విగ్రహం వచ్చింది. + +ఈ గుంపు చాల విద్వత్తుకల గుంపు. గుంపు పెద్ద వీరయ్య డెబ్బదిఏళ్ళ వాడైనా కంఠం గంభీరమంద్రంలో మంద్రంలో తెల్లటి జీడిపప్పు పాకంలా మా తియ్యగా సాగుతుంది. మంచి విద్యావంతుడు. వాల్మీకి రామాయణం, భాస్కర రామాయణం, సంస్కృత మహభారతం, నన్నయ తిక్కన ఎఱ్ఱాప్రెగ్గడల మహాభారతం ఆతనికి కంఠస్థం. మంచి నీళ్లప్రాయం. అమరం అనర్గళధార. ఒక్కొక్క కథకు నాలుగైదు తోలుబొమ్మ యక్షగానాలు అద్భుతంగా వచ్చును. సంగీతశాస్త్రం ప్రసిద్ధికెక్కిన కోన సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రిగారి దగ్గిర నిరాఘాటంగా నేర్చుకున్నాడు. + +ఆతని కుమారుడు విఠలుడూ, విఠలుని ఇద్దరు భార్యలు నాంచారీ, రుక్మణీన్ని, విఠలుడి కొడుకు ఓబలయ్యా, వాడి తమ్ముడు బేట్రయ్య, విఠలుని కూతురు మీనాక్షి - ఈ ఏడుగురు ఆటలో పాలుగొనే జట్టు. తోలుబొమ్మలవాళ్ల ఆచారం ప్రకారం మొగవాళ్లూ, ఆడవాళ్ళూకూడా మద్దెల వాయించడం తిత్తివూదడం నేర్చుకోవాలి. + +వీరయ్యకు గొంతు తొణకనన్నా తొణకదు. వీరయ్య కుమారునికీ, మనుమలకీ, కోడళ్లకీ, మనుమరాలికీ బొమ్మలు తయారుచేయడం వచ్చును. వీరయ్య తోలుబొమ్మల వాళ్లందరిలోను శిల్పసార్వభౌముడు. వెంకటగిరి సంస్థానం \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0057.txt b/Bhagira_Loya/page_0057.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3a9e51b5d47655a83ff26717006d412473d3e3ab --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0057.txt @@ -0,0 +1,6 @@ +లోను, కార్వేటినగర సంస్థానంలోను, గద్వాలు సంస్థానంలోను వీరయ్యకు మూడు బంగారపు కడియాలు బహుమతులు వచ్చాయి. విజయనగరం మహారాజాగారు నూటయాభై రూపాయల శాలువానూ, నూటపదహారు రూపాయలు రొఖ్కమునూ బహుమతీ యిచ్చారు. నూజివీడు కోటలో వెండిజరీ పగిడీ, అయిదు కాసుల కంఠహారం, దోసెడురూపాయలు, ఒక ఎకరం ఇనాము యిచ్చారు. + +2

+పూర్వకాలంలో వీరయ్య సంపాదన దోసిళ్లకొద్దీ ఉండేది. సత్తెనపల్లిలో పదియెకరాల మాగాణిభూమి కొనుక్కున్నాడు. అయిదారుచోట్ల నాలుగువేలరూపాయలు వడ్డీ వ్యాపారానికి వేసుకున్నాడు. నేడు తోలుబొమ్మల్ని ఆదరించే వాళ్లు లేరు. మేరీఫిక్‌ఫర్డు, గ్రేటాగార్బో, నార్మా షీరరు, డగ్లసు మొదలగువాళ్ళు గమ్మత్తులు చేసే యీ రోజుల్లో తోలుబొమ్మలను ఆదరించే వాళ్లెవరు? ఐనా నాగరకత యింకా పూర్తిగా పాటకజనాన్ని ఆవహించ లేదు. వాళ్లని సరస్వతీమాత రక్షించాలి. తోలుబొమ్మలు చూసినా, యక్షగానాల్ని ఆదరించినా, బుర్రకథల వాళ్లని, దేవరకథలవాళ్లని, వీధి భాగవతుల్ని పోషించినా వాళ్లే యింకా. + +వీరయ్యజట్టంటే ఇప్పటికీ పూర్వకాలపు వాసనలు పూర్తిగా పోని విద్యావంతులకు గౌరవమే. ఈ రోజున \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0058.txt b/Bhagira_Loya/page_0058.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..554b827ca2a87f4b77e227989f2b96b442b34f9b --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0058.txt @@ -0,0 +1,16 @@ +కొంచెం ప్రొద్దుపోయినా పదిగంటలకు ఊళ్ళోవర్తకులు, కరణాలు, పండితులు, ఓవరిసీయరు, స్కూళ్ళయినస్పెక్టరు, రెవిన్యూ యినస్పెక్టరు మొదలగు ఉద్యోగులు, ఏమీ చేయకుండా ఊళ్లో కూచొనియున్న కామేశ్వరరావు యం. ఏ. గారూ, యావన్మందీ వచ్చి వాళ్లకు వీలుగా ఏర్పరచిన పెద్దకాపుగారి పెద్దరుగుల మీద కూర్చున్నారు. చాపలమీద దిండ్లూ, పరుపులూ, తీవాసీలూ అన్నీ వేయించాడు, కామేశ్వరరావు యం. ఏ., పెద్దకాపు దగ్గిరచుట్టం. + +హనుమంతుడికి రాములవారు సుగ్రీవుణ్ణి తీసుకురావలసినదిగా ఆజ్ఞాపిస్తున్నారు. రాములవారు కుడి చేతిని మాత్రం కదుపుతున్నారు : 'అయితే, ఓయి మిత్రుడా, హనుమంతుడా' + +"అవును స్వామీ ఉహుఁ." + +"కపి, ప్లవంగ, ప్లపగ, శాఖామృగ, వళీముఖాః, + మర్కటో, వానరః కీశో వనౌకాః, ఇత్యమరః. + + అట్టి మర్కటశ్రేష్ఠుడై, ఉత్తముడైన సుగ్రీవుడు" + +"చిత్తం రాఘవేంద్రా, శ్రీరామచంద్రా" + +"హనుమంతా ఎందుకు నాకు ఆ సుగ్రీవుడు కనబడుతున్న వాడవుకుంటూ ఉండలేదేమోయి?" + +"ఓహో రామచంద్రా దశరథపుత్రా, నేను తప్పకుండా సుగ్రీవమహారాజు ఏమిచేస్తున్నాడో చూసివస్తున్నాను రాఘవేంద్రా" \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0059.txt b/Bhagira_Loya/page_0059.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..125a2406ce463e3f494e4b3e1c3ec0d5a78db160 --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0059.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +హనుమంతుడు దేహమంతా కదుపుతూ శిరస్సు శ్రీరామచంద్రుని పాదాలకడ ఉంచుతూ ఆడిపోతున్నాడు. ఓ పక్కన ఉన్నబొమ్మలు తీసేసి, అక్కడ సుగ్రీవుడు, తారాదేవి, ఇద్దరు చెలికత్తెల విగ్రహాల్ని ప్రవేశపెట్టారు. సుగ్రీవుడు తారాదేవితో నర్మసంభాషణలు చేస్తున్నాడు. ఇంతలో తారాదేవి భర్తకు జవాబుచెపుతూ ఒక పాట యెత్తుకుంది. ఆ గొంతుక కిన్నరీమాధుర్యము, సమ్మోహన పూరితము, కాకలీమృదులోలితము. + +ఆ పాట వింటూనే సభంతా నిశ్శబ్దం అయిపోయింది. పండితపామరుల యావన్మంది హృదయాలూ ఆనందంచే ద్రవించి పోయాయి. ఆ గానప్రవాహము సుళ్ళుచుట్టి సెలయేళ్ళయి ప్రవహించింది. + +పెద్దకాపుగారి అరుగుమీద గోడకు జార్లాబడి, ఒయ్యారంగా సిగరెట్టు కాల్చుకుంటూ యేదో ఆలోచిస్తూన్న కామేశ్వర్రావు గబుక్కున లేచి కూచుని బొమ్మలతెర వంక చూశాడు. ఏమిటా ఆ గొంతుక? అని అనుకున్నాడు. వింటూన్నట్టు విననట్టూ, కునికినట్టు కునకనట్టూ కూచుని ఉన్న గాయక శ్రేష్ఠుడు సీతారామయ్య గారు ఉలిక్కిపడి, అతిశ్రద్ధతో పాట ఆలకించడం మొదలెట్టాడు. ఆ కంఠము అతితియ్యటిది. శారీరములో గంభీరత ఉంది. స్వాధీన కంఠము. శ్రమలేదు. యెత్తుగడలో, గమకంలో ప్రకృతి జనితమైన వైచిత్య్రముంది. ఆ బాలిక వీరయ్య కేమవుతుందో అనుకున్నాడు సీతారామయ్యగారు. \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0061.txt b/Bhagira_Loya/page_0061.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2879df5b00cb6ebc0a028ab22fde722b863ab2ce --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0061.txt @@ -0,0 +1,9 @@ +ఇలాంటి గొంతుకే నాచేతిలో పడితే, దీని ముందర కిన్నెరుల పాటలూ, మహతీవీణా కూడా అపశ్రుతిస్వరాలు పలకొద్దూ. దీని కీ గళ మెక్కడ నుం చొచ్చిందీ?" + +"మా తల్లి గొంతు ఇంతకన్న అందగా ఉండేదండి" అని నడిమివయస్సుస్త్రీ బదులు చెప్పింది. + +"నేను వీరయ్యతో మాట్లాడుతాను. అతన్ని ఒకసారి రేప్రొద్దున్న మా ఇంటికి పంపించు." + +వాళ్లిద్దరూ వెళ్ళిపోయారు. సీతారామయ్యగారి కా మధురమైన గొంతుక ఆ రోజల్లా వినబడుతోనే ఉంది. + +మఱునా డుదయమే వీరయ్యా, విఠలుడూ వచ్చారు. వీరయ్య ఎదటివాళ్లకు గౌరవం ఇచ్చి తనకు గౌరవం తెచ్చుకునే రకం. ప్రపంచకం యొక్క దాతృత్వం మీదే తాను ఆధారపడి ఉన్నప్పటికీ, వీరయ్య భట్రాజుకాదు. సీతారామయ్యగారి వంటి పండితోత్తముడు, సజ్జనుడు, ఉత్తమ గాయకుడు తన మనమరాలికి సంగీతం నేర్పడం కన్న అదృష్టం ఇంకోటి లేదని తెలుసును. అయినప్పటికీ ఈ రోజుల్లో తనకు వచ్చే ఆ కొద్ది రాబడీ తన మనుమరాలి గొంతుకవల్ల వస్తోంది. ఆ గొంతుకు వినబడకపోతే ఏ వూళ్ళోనూ అయిదు రూపాయల కన్న ఎక్కువ దొరకవాయను. సంగీతం నేర్చుకుంటే వచ్చే లాభం ఏమిటి? ఆటలకి ఎక్కువ డబ్బు వస్తుందా? లేకపోతే తాను తన మనుమరాలిని వెంటపెట్టుకొని సభలు చేయిస్తాడా? పైగా \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0062.txt b/Bhagira_Loya/page_0062.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2e3f8c6d500ec873751ffa5529411d6fc9e2f9dc --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0062.txt @@ -0,0 +1,11 @@ +పిల్లకి గర్వం హెచ్చైపోయి తరతరాలనించీ వస్తూవున్న ఈ పవిత్రమైన వృత్తిని భీమవరం ముఱికికాలువలోనో, నర్సాపురం గోదావరిలోనో కలిపేస్తే ! + +"స్వామీ, తమరు శలవిచ్చింది ఎంతో సంతోషమైంది - కాని ఏమిచేసేది? వృత్తివాండ్లం. జట్టు కొద్దిమందే ఉంటిమి. ఈ కరువుదినాలలో మా రాబడి అంతా ఈ పిల్లదాని గొంతుకపైనే ఆధార పడిఉంది. స్వామీ?" + +"ఓయి వెఱ్ఱివాడా, ఇప్పుడు కొంచెం కాలం మళ్ళు తోందోయ్. తోలుబొమ్మలు, వీథినాటకాలు మళ్ళీ దేశంలో ఉద్దరింపబడతాయి. నాగరికత కలవాళ్ళే వీట్లను ఉద్ధరిస్తారు. అల్లాంటప్పుడు నీ మనమరాలు సంగీతం నేర్చుకుని ఉందంటే నీ జట్టుకు వచ్చేగౌరవం ఇంతాఅంతా అని కాదు." + +వీరయ్య -- అదేమిటి స్వామీ, వీథినాటకాలు మూలబడ్డాయి. కూచిపూడిభాగవతులు కూలిపోయారు. విప్రవినోదులు అయిపులేరు. సినీమాలు, నాటకాలు మఱి అదేంటి స్వామీ, ఏమిట్రా అబ్బాయి దానిపేరు, విప్రవినోదులు చేసే పనులు చేస్తారు? + +సీతా -- ఓ ! మాజిక్కా ! + +వీర -- అదో అదండి. అల్లాంటివన్నీ పెరిగి పొయ్యాయి. \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0063.txt b/Bhagira_Loya/page_0063.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6e63068b72500df124c442d79cf62f2d32a7c766 --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0063.txt @@ -0,0 +1,8 @@ +సీతా -- ఓయి పిచ్చివాడా, పోనీ తోలుబొమ్మలు చచ్చిపోతాయే అనుకో. ఈ రోజుల్లో సంగీతం నేర్చుకున్న వాళ్ళకి డబ్బెక్కువ. సంగీతసభలు, సంగీత స్కూలుమేష్టర్లు, సంగీత గ్రామఫోనుప్లేట్లు, సంగీత సినీమాలు, ఆడవాళ్లు నాటకాల్లో వేషాలు వేయడం, ఎక్కడ జూసినా సంగీతానికే యీ రోజుల్లో డబ్బు. అల్లాంటప్పుడు కాస్త గట్టిగా సంగీతం నేర్చుకుంటే మీ కుటుంబమునంతా అదే పోషించగలదు. గౌరవము సంగతి జెప్పక్కర్నేలేదు. యేవంటా వోయ్ విఠలయ్యా ? + +విఠ -- నిజం, సామీ ! మా అప్ప ముసలివాడు. వాడి కేమి తెలుసు. మా అమ్మణ్ణి మీ దగ్గర వుంచుదురు సామీ. + +వీరయ్యకూడా వొప్పుకున్నాడు. + +4

+కామేశ్వరరావు యమ్. ఎ. గారికి సాలుకు వెయ్యి రూపాయలు వచ్చే ఆదాయం వుంది. ఏ వుద్యోగానికైనా ప్రయత్నించాలని వుంది. కాని ఇంటిదగ్గర తల్లితో ఒక తమ్ముడితో సంసారము పొదుపుగ కాలక్షేపం చేసుకుంటున్నాడు. ఉద్యోగాలకి దరఖాస్తులు పెట్టడం, తిరగడం, ప్రాధేయపడ్డం అతగాడు యెంతమాత్రం సహించలేక పోయాడు. కాంగ్రెసు అంటే అభిమానం. సాధ్యమైనంత వరకు స్వదేశీవస్తువులే కొంటూ వుంటాడు. \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0064.txt b/Bhagira_Loya/page_0064.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..dbfd16861fe2b31e3f589169fd36ef7e90c6ee73 --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0064.txt @@ -0,0 +1,9 @@ +కామేశ్వర్రావు రసపిసాసి కావడంచేత కళా హృదయానికి సంపూర్ణంగా వ్యతిరేకమైనటువంటి 'సేవ' అనే పదార్థము ఆతనికి యెల్లా ఆవేశం కలగ జేస్తుంది? ఆతని మనఃపథాలల్లో డ్రాయరుబల్ల, ప్రక్కని కాగితాలపెట్టి, బీరువా, కాగితాలకట్ట దొంతరలు ఇవి చిత్రలేఖానికీ, శిల్పానికీ వ్యతిరేకమైన అడ్డుగీత లని అనుకుంటాడు. + +"ఆ కాగితాలు యెందుకు పంపించవు? ఈ విషయం మీద నోటు పంపించవేమీ? అనేమాటలు గాంధర్వ మహాకళకు అపశ్రుతులని తలుస్తాడు. + +పై వారికి కిందవారికి పంపించే విజ్ఞాపనలు, తాఖీదులు కవిత్వం అవుతాయా అని పృచ్ఛ చేసుకుంటాడు. + +ఏలాగున ఆతడు ఉద్యోగాలకి ప్రయత్నించగలడు? + +కామేశ్వరరావుకు సంగీతమంటే పరమప్రాణం. కవిత్వమంటే చెవికోసుకుంటాడు. చిత్రలేఖనం, శిల్పం చూసి మురిసిపోతాడు. కళారసజ్ఞుడు. కాని ఒక్క కళలోనూ ప్రవేశం లేదు. గొంతుక కొంచెం బాగుంటుంది. అంచేత దేవులపల్లి వారి దేవాలయం దగ్గిరికీ, నండూరివారి నాయుడు గ్రామానికీ, చింతావారి పుణ్యక్షేత్రానికీ, కవికొండలవారి వికసితోత్పల దగ్గిరికీ, విశ్వనాధవారి కిన్నెరవాగులకీ, ముద్దుకృష్ణుని మురళీ జ్వాలల దగ్గిరికీ, తీర్థయాత్రలు చేస్తూ, వరుసలు నేర్చుకుంటూ వస్తూ వుంటాడు. గ్రామఫోనుపాటలు చాలా బాగా వచ్చును. స్థానం వారి స్థాయీ మార్పు విలాసాలకు మురిసిపోతాడు. \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0065.txt b/Bhagira_Loya/page_0065.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ef72f273413b71d864a51fec52e8280d6b180d3b --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0065.txt @@ -0,0 +1,9 @@ +అద్దంకి వారి ముద్దు గొంతుక, కపిలవాయి వారి గంగా ప్రవాహం, జొన్నవిత్తుల వారి కిన్నెర కంఠం, సి. యన్. ఆర్. చిన్నారి పొన్నారి పాటలు, తుంగలవారి గమకభంగిమాలు బాలగంధర్వుని పరమ గాంధర్వం, నారాయణరావు వ్యాస జీవగీతాలు, పెందార్కర్ వుద్దండ సంగీతం మురిసిపోయి, సొక్కి, కన్ను లరమూతలేసి ఆనందంలో వూగిపోయ్యేవాడు. + +కాని సంప్రదాయసిద్ధమైన త్యాగరాయాదుల పాటలు, రాగాలాపనలు, రాగమాలాప్రవాహాలు అంటే అతనికి తలనొప్పి. + +ఆ నాడు రాత్రి తోలుబొమ్మలాటలో సమ్మోహనాస్త్ర తుల్యమైన ఆ బాలికాకంఠం విన్నప్పుడే నెమ్మదిగా ఇంటికిపోయి అయిదురూపాయలనోటు పట్టుకొచ్చి తోలుబొమ్మల పందిరి వెనక్కి వెళ్ళి వీరయ్యని ఈవలికి పిలిచి 'నీ మనవరాలి గొంతుక్కి ఇదిగోరా బహుమానం' అని ఇచ్చాడు. ఆ తక్షణము వీరయ్య కథ ఆపుచేసి తెరమీద బొమ్మనెక్కించి 'మరీమరీ కామేశ్వర్రావుగారూ' అని పొగిడాడు. గొప్ప ప్రభువులకు చూపించే మంచిబొమ్మలు తెరమీద కెక్కించాడు. + +ఆ నాటి నుంచీ కామేశ్వర్రావుకు మీనాక్షి కంఠము సర్వకాలము ప్రతిధ్వనిస్తూనే వున్నది. + +ఆ బాలిక కొంచెము చామనఛాయ. నవయౌవనము పరిమళిస్తూ వున్న పొంకాల రేఖలు సుడులు తిరిగి కరిగి \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0066.txt b/Bhagira_Loya/page_0066.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..38c1ed6692274d704126da36a530613a5306e284 --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0066.txt @@ -0,0 +1,11 @@ +పోతూ వున్న విగ్రహము. మోము కోల. వెడల్పు కొంచెము తక్కువైన పొడుగుపాటి కన్నులు. చివరకొంచెము వట్రువ తిరిగిన ముక్కు. మావి చివుళ్ళ పెదవులు. అపశ్రుతిలేని సౌందర్యఖని. ఆ బాల మోము కళాకోవిదత్వము స్పష్టీకరిస్తూ వున్నది. + +ఇదివరకు యేనాడున్నూ కామేశ్వర్రావు ప్రణయావేశుడు కాలేదు. పవిత్రమైన తెలగవారి కులం లో పుట్టిన తనకు, ఈ నీచంగా సంచరించే బొమ్మలాటవాళ్ల కన్నెపై ఈ రోజున ఈ ప్రణయ ప్రాదుర్భావము యేవిఁటి? చదువుకుంటూ వున్నా డనిన్నీ, ఇంత అన్నవస్త్రాలకి ఇబ్బంది లేకుండా వుండే సంప్రదాయకుటుంబంలోని పిల్ల వాడనిన్నీ ఆలోచించి, యెక్కువ కట్నంతో, తమబాలికల నిస్తామని అనేక పెద్ద కుటుంబాల నాయుళ్లూ, కాపులు వస్తూ ఉన్నారు. చక్కని, తెలివైన, చదువుకున్న బాలికను చూసి పెళ్లి చేసుకుందామని అనుకుంటున్నాడు. ఆలాంటి తనకు ఈ ప్రేమ యెక్కడనుంచి ప్రత్యక్షమయిందో! + +ఆ బాలిక ఈ ఊళ్ళోనే సంగీతము నేర్చుకుంటున్నది. అతని హృదయం రాగాలు పాడింది. తాను కూడా సంగీతము నేర్చుకోవాలని చిరకాలం నుంచి ఉన్నదిగా ! + +మర్నాడు సీతారామయ్య గారిని కలుసుకున్నాడు. + +"ఏమండీ, గురువుగారూ, నమస్కారం." + +"దీర్ఘాయుష్యమస్తు, వివాహసిద్ధిరస్తు. యేమండీ, \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0068.txt b/Bhagira_Loya/page_0068.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..be5093cfbac394e12f5dd15a6bf06281b42e40ad --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0068.txt @@ -0,0 +1,18 @@ +"అయితే, తమరు మా యింటికి తమ ఇష్టము వచ్చినప్పుడు దయచేయొచ్చునే." + +"అయిదు పాఠాలు రోజంతా తీసుకుంటున్నాయి." + +సీతారామయ్యగారు చిరునవ్వు నవ్వుకున్నాడు. + +"మీ దీక్ష నాకు సంతోషం కలుగజేస్తున్నదండి." + +"నాది ఆరోపాఠం. తమ ఇంటికే వచ్చి నేర్చుకుంటాను. తమ సేవ చెయ్యడానికి నా కీ సావకాశం ఇవ్వండి." + +"మీరు ఉద్యోగానికి వెడుతారే!" + +"అసలు ఉద్యోగానికే వెళ్ళను. ఒకవేళ వెడితే అంతవరకే చెప్పండి. నా అదృష్టం అంతే అనుకుంటాను. ఇక అభ్యంతరాలు చెప్పకండి. సంగీతహృదయం లోకి నన్ను చొచ్చి పోనివ్వండి. మిమ్మల్ని వదలను. మీ ఇంటికి వచ్చే నేర్చుకుంటాను. మంచి ముహూర్తం చూసి తమ రెప్పుడు రమ్మంటే అప్పటి నుంచి తమ దగ్గిర శిశ్రూష ప్రారంభిస్తాను," అని కామేశ్వర్రావు చేతులు జోడించినాడు. + +"అయ్యయ్యో, అదేమిటి కామేశ్వరరావుగారూ," అని ఆయన కామేశ్వరరావు చేతులు పట్టుకున్నాడు. + +5

+కామేశ్వర్రావుపాఠం సాయంత్రం ఏడింటికి మొదలు పెట్టి ఏడున్నరకు పూర్తిజేసేవారు. ఆతను మహాదీక్షగా నేర్చుకుంటున్నాడు. అంచేతనే అందరికి గంట చెప్పేపద్ధతి \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0070.txt b/Bhagira_Loya/page_0070.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cabd309d45da55cf499b0cecb1246527721da05e --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0070.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +రైళ్లను గురించి, విమానాలను గురించి, సినీమాలను గురించి, విద్యుచ్ఛక్తిదీపాలను గురించి, దేశాలు, దేశాలలోని ప్రజలు, పంటలు, నగలు, దుస్తులు మొదలైనవాటిని గురించి నోరూరేట్లు చెబుతూఉంటే విస్తుపోయి వింటూఉండేది. + +మీనాక్షి సీతారామయ్యగారింట్లోనే భోజనం చేసేది. ఆయన తనకోసం అని ఇచ్చిన వీధిగదిలో సామాను పెట్టుకుని అక్కడనే పడుకునేది. కామేశ్వర్రావు స్నేహముచేత శుభ్రత, శుచి, రసజ్ఞత వీటినిగురించి మీనాక్షి బాగా నేర్చుకొన్నది. ఎరకలవాళ్ల పందులదొడ్డిలా వుండే మీనాక్షిగది నెమ్మది నెమ్మదిగా మార్పుచెంది ఆరునెలలలో కళాప్రదర్శనపు మందిరములా తయారైనది. మోడరన్‌రివ్యూ, భారతి, గృహలక్ష్మి మొదలైన పత్రికల్లోంచి కామేశ్వర్రావు సంగ్రహించిన బొమ్మలు అద్దాలు కట్టించి గోడలమీద వేలాడ గట్టుకుంది. రెండు మూడు జపాన్ వెదురు అల్లిక తెరలు కూడా గోడలకు తగిలించింది. + +ఇంతలో సీతారామయ్యగారి పెద్దకూతురు పుట్టింటికి పండక్కని చక్కా వచ్చించి. ఆ అమ్మాయి అత్తవారు కాకినాడ. అత్తవారు మంచి నాగరికతగల కుటుంబమగుటచేత ఆమె అతి నవీన నాగరికతా సంప్రదాయంలో ప్రథమ తరగతిలో ప్రథమముగా వుంటూన్నవాళ్లలో ఒక్కత్తె. మన దేశంలో భర్తకి ఎట్లా యిష్టం అయితే అలాగ మారి పోతారుగా ఆడవాళ్ళు. ఆవిడకు సీతారామయ్యగారు పెట్టిన పేరు వియ్యమ్మ. నేడు విజయానందని. \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0071.txt b/Bhagira_Loya/page_0071.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..22c2cc83390df9a85cf72204c3e383da16402515 --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0071.txt @@ -0,0 +1,15 @@ +గోదావరి వరదలా ఇంట్లోకి చక్కావచ్చింది. + +"అమ్మా, వీధిగదిలో నుంచున్న అమ్మాయి ఎవరే?" + +"నాన్నగారి దగ్గిర సంగీతం నేర్చుకుంటూవున్న ఒక బొమ్మలాళ్లమ్మాయి." + +"బొమ్మలా ళ్లేమిటేవు?" + +"తోలుబొమ్మలాళ్లే." + +"తోలుబొమ్మలాళ్లకి సంగీతం యేమిటి?" + +"ఆ అమ్మాయి కంఠం కిన్నరీ కంఠం. అంత అందమైన కంఠం నేనెక్కడా వినలేదు సుమా! సంగీతంలో కూడా మీకు తగ్గ తెలివితేటలున్నాయి. ముచ్చటపడి నీకు యెంత బాగా సంగీతం నేర్పారో అంత యిదిగాను మీ నాన్నగారు యీ అమ్మాయికి నేర్పుతున్నారు మా మంచిపిల్ల. నేనంటే ప్రాణం. కూతుళ్లిద్దరు కాపరాల కెళ్లినందుకు నాకు మూడవ కూతురైంది." + +ఆ రోజునుంచే విజయకి మీనాక్షికి కృష్ణా, తుంగభద్రా సంగమమైనది. విజయానందని పుట్టింట రెండునెలలు వుంది. ఆ రెండు నెలలలో వేణీభరం కూర్చే పద్ధతుల్లో, సొగసైన వస్త్రాలు యెన్నుకొనే విధాలల్లో, నగలు అలంకరించుకొనే రీతుల్లో, పువ్వులు ముడుచుకొనే మోస్తరుల్లో, మొహానికి 'మంచులు', వెన్నలు, పవుడర్లు, పెదవులకు, బుగ్గలకు రంగులు సొగసు చేసుకొనే సూత్రాలల్లో, టాల్కం పొడులు దేహానికి అద్దుకునే అందాలల్లో, యూడీకొలోను, \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0072.txt b/Bhagira_Loya/page_0072.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cfbf36579f1b5ed7003765863a7f4cc197fb0e7a --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0072.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +లవండరు మొదలైన పరిమళ జలాలు బట్టలపై జల్లుకొనే చందాలల్లో విజయ మీనాక్షికి గురూపదేశము చేసినది. + +విజయ సంగీతంలో సరస్వతి. గొంతుక అంత అందముగా వుండకపోయినా ఉత్కృష్టమైన సూక్ష్మాతిసూక్ష్మమైన శ్రుతి, స్వర, లయజ్ఞాన ముండుటచేత వినేవారి హృదయాలలో అమృతబిందువులు కురిసేటట్లు పాడగలదు. ఆమె వున్న రెండునెలలలోను మీనాక్షి పదియేళ్ళవిద్య నేర్చుకొన్నది. + +ఆ రెండునెలలు కామేశ్వర్రావు మీనాక్షితో తా నొక్కడే యెక్కువ చనువుగా వుండేందుకు వీల్లేకపోయింది. కామేశ్వర్రావు సంగీతం నేర్చుకోవడం విజయకు ఆశ్చర్యమే వేసింది. విజయ మీనాక్షిని వెనక వేసుకొని చిత్రలేఖనాన్ని గురించి, హిందూదేశములో వుండే అద్భుత శిల్ప విన్యాస దేవాలయనిర్మాణాది విచిత్రాలనిగురించి కనుక్కుంటూ వుండేది. ఎంత అతీనవీనపద్ధతిని వేషం వేసుకున్నా విజయ అంటే కామేశ్వర్రావుకు యెక్కువ గౌరవము, భయమున్ను. వంచినతల యెత్తకుండానే మాట్టాడేవాడు. కన్నింగ్‌హామ్ ప్రభ్వి అజంతాబొమ్మలపుస్తకం, ఫెర్గుసన్‌గారి భారతీయ శిల్పగ్రంథాలు మొదలైనవి తెప్పించి కామేశ్వర్రావు వాళ్ళిద్దరకూ చూపించేవాడు. ఇంతలో విజయ అత్తవారింటికి వెళ్ళిపోయినది. అమ్మయ్యా అని కామేశ్వర్రావు నిట్టూర్పు విడిచాడు. \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0096.txt b/Bhagira_Loya/page_0096.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ecccf173901271a497f44c97a7de6021aacec0b8 --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0096.txt @@ -0,0 +1,15 @@ +మీనాక్షి లేచి కూర్చుంది. + +"ఈ కొత్త బొమ్మలాట లోకి నన్ను దింపుతారా యేవిటి నాయుడుగారు?" + +"మీనూ, మీనూ! నా కుటుంబం యావత్తూ వదిలి వేశా. నా తల్లినీ, వాళ్ళనూ చూసి యేడా దయింది. నీ దాసానదాసుణ్ణి. నా ఈ జన్మ భయంకరమైన వట్టి ఎడారిని చేసినా, పరమ పవిత్రాలైన హిమాలయభూములు చేసినా నీ చేతిలోనే వుంది." + +కామేశ్వర్రావు మంచము దిగి ఆమె పాదాల కడ మోకరిల్లి ఆమె వళ్ళో తలపెట్టుకుని ఆమె నడుంచుట్టూ తన రెండుచేతులూ చుట్టి "నా జన్మం పవిత్రం చేసిన దేవిని ఉద్భవించుకున్న నాకు కృపావరము దొరకదా?" అని అన్నాడు. + +మీనాక్షి దృగంచలాల నుండి వేడి చుక్కలు కామేశ్వర్రావు తలపై పడ్డాయి. + +"మీరు అద్భుతమైనటువంటి నూతన ప్రపంచంలోకి తీసుకువచ్చినారు నన్ను. గడ్డిపోచను దవనపుమొక్కగా చేశారు. నా చర్మం మీ కాళ్ళకు జోళ్లు కుట్టి యిచ్చినా నా బాకీ తీర్చుకోలేను." + +"ఒట్టి బాకీయేనా?" + +కామేశ్వర్రావు చటుక్కున లేచి ఆమె బుజాల మీద తన రెండు చేతులూ వేసి ఆమె వేపుకు దీనంగా చూస్తూ ప్రశ్నించాడు. ఇంతలో తలుపు తోసుకొని వీరయ్య, కామే \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0097.txt b/Bhagira_Loya/page_0097.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..be3ec904eee99d64d56112e28cc2a31469c5a4ee --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0097.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +శ్వర్రావు మేనమామ, సీతారామయ్యగారు లోపలికివచ్చారు. కామేశ్వర్రావు నిర్ఘాంతపోయాడు. మేనమామ అతి కోప కంఠంతో "యేవిరా, కాముడూ ! చదువు కున్నందుకు యిదేనా యేంటి? కులం తగలేస్తున్నావు. కుటుంబం తగలేస్తున్నావు. మా అప్ప కుళ్లికుళ్లి మంచం పట్టింది. మేం పదిమందిలో తలయెత్తుకుని తిరగ లేకుండా వున్నాం. అప్పులు చేసేసి తమ్ముణ్ణీ నిన్నూకూడా తగలేసుకుంటున్నావ్. నీ కొచ్చిన సమ్మంధాల వాళ్ళకి జవాబులు చెప్పలేకుండా సచ్చిపోతున్నాం. అనంతపురం డిప్యూటీకలక్టరుగారు పిల్లనిస్తామని నాతోకూడావచ్చారు. ఆయన పెద్ద హోటలులో వున్నారు. రా, అక్కడికిపోదాం. నీ మూటాముల్లీ సద్దుకో. మనం భీంవారం వెళ్ళిపోదాం లెగు." + +సీతా -- నాయనా! వీరయ్య తన గొడవ తను చూసుకుంటాడు. ఆతనిపై దయ వుంచి ఇహ ఒదిలెయ్య మంటున్నాడు. నీ ధర్మం నువ్వు ఆలోచించుకో. + +వీర -- కామేశ్వర్రావుబాబుగారూ! మీరు మాకు చేసిన ఉపకారానికి మేం యెన్ని జన్మలెత్తి మీకు సేవజేసినా కృతజ్ఞత తీర్చుకోలేమండి, మా తమ్ముడి కూతురు కొడుక్కి సామీ మా అమ్మణ్ణిని యివ్వడానికి సమ్మందం యేర్పాటు చేసినా. మేం అంతా ఒరంగలెడుతుండము. + +కామేశ్వర్రావు తుపాకుల యెదుట సింహంలా చుట్టూ తేరిపార చూశాడు. మాట జవాబు చెప్పకుండా అతి కోప \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0098.txt b/Bhagira_Loya/page_0098.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..53a8728a7d9e9095f593167cfa8ae2cecacf040c --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0098.txt @@ -0,0 +1,14 @@ +స్వరూపంతో మూడు అంగల్లో గుమ్మం దాటి విసవిస వెడలి మాయమయ్యాడు. + +14

+ఆ నాటి సాయంత్రం మీనాక్షి మాయమయింది. రెండురోజు లైన వెనక బెంగుళూరులో మీనాక్షి, కామేశ్వర్రావులకు వివాహం అయిందని పత్రికలలో ప్రచురణం అయింది. చెన్నపట్టణంలో బెంగలుపెట్టుకుని తిండి మానేసుకున్న వీరయ్య జట్టుకు సీతారామయ్యగారు నెమ్మదిగా ఈ వార్త వినిపించాడు. విఠలుడిమోము ప్రపుల్లమైంది. వీరయ్య విషాదంతోనూ, కోపంతోనూ కూలబడిపోయాడు. + +ఈ వార్త విని కామేశ్వర్రావు మేనమామ మహాగ్రహంతో కామేశ్వర్రావుని బండబూతులు తిట్టుకున్నాడు. + +సీతారామయ్యగారూ, కామేశ్వర్రావు మేనమామా భీమవరం తిరిగి వెళ్ళిపోయారు. + +ఒక రోజు తెల్లవారేసరికి వికసించిన గులాబిపువ్వు మోముతో మీనాక్షీదేవి తాతగారి దగ్గఱకు వచ్చి నమస్కారం చేసింది. ఆమె పెదవులు చిరునవ్వు నవ్వుతున్నవి. ఆమెకళ్లు చిరుభయంతో బెదరుతున్నవి. ఆమె ఫాలంలో ముంగురులు చిరుగాలిలో చెదురుతున్నవి. ఆమె వాక్కులు చిరుకంపంతో తొణుకులాడినవి. + +"నీ మొహం చూడకూడదు, అమ్మిణీ!" + +"............" \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0101.txt b/Bhagira_Loya/page_0101.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cc715c276a54f779131a924000f611eb75281448 --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0101.txt @@ -0,0 +1 @@ +కామేశ్వర్రావూ, మీనాక్షీ ఆమె పాదాలకడ మోకరిల్లారు. ఆ తల్లి కొడుకూ, కోడళ్ల తలల మీద రెండు చేతులూ వుంచి తలయెత్తి "శ్రీరాములూ, వీళ్ళిద్దర్నీ రక్షించు !" అన్నది. \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0102.txt b/Bhagira_Loya/page_0102.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8652de46cff8cde286f120c975c6fabfde424c0d --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0102.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +జగ్గన్న గంటం

+ +అతడు వేద వేదాంగ పారంగతుడు. సకలశాస్త్ర విద్యావేత్త. నిరుపేద. పేరు జగ్గన్న. ఇంటిపేరు కడలివారు. కృష్ణానదీతీర శాలిభూములలో రెండు నివర్తాల నేల అతని పెద్ద కుటుంబానికి ఏ మాత్రం రాబడి నివ్వగలదు? జగ్గన్న తండ్రి రామన్న మంత్రికి ఆరుగురు ఆడపిల్లలు, ముగ్గురు మొగపిల్లవాండ్లు. ముగ్గురు ఆడపిల్లలకు పెళ్ళిళ్లు చేసినారు. వారు అత్తవారి ఇళ్ళల్లో కాపురం చేస్తున్నారు. ఒక్కొక్క పెళ్ళికి ముప్పది నలువది కృష్ణరాయ వరహాల వరకు ఖర్చు అయినది. ఆ వరహాల రాబడికి ఒక్కొక్క నివర్తమే అమ్ముడు పోయింది. + +రామన్న మంత్రి అతి అభిమాని. కూటికి జొన్నలు లేకపోయినా కుండ చల్లగా వుండవలసిందే. కుటుంబం యావత్తూ అలా యెన్నిరోజులు పస్తుందో! కమ్మనాటి ఆరువేల బ్రాహ్మణుడు. కొండపల్లి రెడ్డి ప్రభువుల రాజ్యం పాల సముద్రపు కెరటాలల్లా పరిపాలింపజేసిన జక్కన మంత్రి ముని మనుమడు. + +కొండపల్లి రెడ్డి రాజ్యం శ్రీకృష్ణదేవరాయలు వడిసి బట్టి లోబర్చుకొన్నప్పుడు జక్కనమంత్రి రిక్తహస్తాలతో \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0106.txt b/Bhagira_Loya/page_0106.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d084e7ab298baf68b2856238e7b0dcef46fa960b --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0106.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +తన పెద్ద కుమారునికి భ్రమరాంబను యివ్వవలసిందిగా మనకు రాయబారం పంపిద్దామని అనుకుంటున్నారని గొఱ్ఱెవాడి పెద నాగేశ్వరరెడ్డి, రాజపురోహితుడు వేమూరి శ్రీరంగభొట్ట సోమయాజులువారును మొన్న సందేశం తీసుకొని వచ్చారు. అమ్మాయికి పదవ ఏడైనా పంచకావ్యాలు చదువుకుంది. అందాల బరిణె. దాని అదృష్టం యెట్లా వుందో. + +జగ్గన్న -- దేశపరిస్థితులు మేఘా లావరించినట్లున్నాయి బాబయ్యగారు. అవి రక్తమేఘాలు. రాజుల్లో రాజ్యకాంక్ష యెక్కువయింది. బలములు తక్కువయ్యాయి. బుడతగీచులు, వాళ్ళు యెక్కడ్నుంచి వస్తున్నారో, సముద్రాల అవతల నుంచో, సముద్రం క్రింద పాతాళం నుంచో, వర్తక మనీ, వల్లంకు లనీ, వచ్చి రాజులకూ రాజులకూ కొప్పులు ముడి పెడుతున్నారు. ధర్మం లేదు. ప్రజల క్షేమం లేదు - ప్రభువుల హృదయాలల్లో. + +రామన్న -- ఒక్క మన నాగమనీడు ప్రభువు యార్లగడ్డ వంశానికే కాకుండా, కమ్మనాటి రెడ్ల వంశాలన్నిటికీ గూడా కీర్తి తెస్తున్నాడు. తన ప్రభువు రఘునాధ భూపాలునితో పాటు కావ్యకర్త అవుదా మని ఆలోచిస్తున్నాడు. పండితాదరణ, కళారాధన కలిగియుండడమే కాకుండా ప్రజలను తన బిడ్డల్లా రక్షించుకొంటున్నాడు. ఒక్క బందిపోటు యెరగం. రెండేళ్ల క్రింద వచ్చిన చిన్న క్షామాన్ని భూమిలో మూడు నిలువులా పాతి, ప్రతియింటా దీపాలు వెలిగింపించి పండగలు చేయించిన ప్రభు వతడు. \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0107.txt b/Bhagira_Loya/page_0107.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..83ce8193788dc08571de77c002a2d754e2e90f3f --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0107.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +4

+తండ్రికుమారు లిద్దరూ అనుకున్న మాటే నిజ మయింది. శ్రీమంతులు యార్లగడ్డ నాగమనీడు ప్రభువుకు తంజావూరు నుండి రఘునాధ మహారాజు మంత్రియయిన అప్పయ్య దీక్షితుల వారు అన్ని పరికరాలతోను, ఆయుధాల తోను, సంపూర్ణ సైన్యయుక్తంగా రావలసిందని మహారాజు ఆజ్ఞ పంపించారు. నాగమనీడు ప్రభువు తన స్నేహితుడైన కొండపల్లి అన్నారెడ్డి ప్రభువుకు, కొండవీటి చిన్నారెడ్డి ప్రభువునకును, తంజావూరికి సైన్యాలతో తరలివెళ్లడం విషయంలో రాయబారులు పంపించారు. + +దేవరకోటలో అలజడి యెక్కువగా వుంది. నాగమనీడు ప్రభువు ఆజ్ఞ డిండిమాలతో, డప్పులతో రాణువుపోగుదల నాయకులు దేవరకోటరాజ్యం అంతా చాటింపించారు. ఊళ్లను పాలించే పంచాయితీలకు రాజముద్రాంకితమైన వార్తలు వచ్చాయి. రఘునాధభూపాల మహారాజు ఆజ్ఞ వెలనాడు, వేలనాడు, రేనాటి విషయం, కొండవీడు, కొండపల్లి, కందనోలు, పాకనాడు మొదలయిన యావత్తు ఆంధ్ర భూమికి సంచలనం కలుగ జేసింది. కృష్ణదేవరాయని చల్లని రాజ్యం తలుచుకోనివారు లేరు. జగ్గారాయలు, మధుర ప్రభువైన ముద్దు చెన్నప్పనాయుడు, ఆంధ్ర సామ్రాజ్యానికి తల పెట్టిన విపత్తును తలిచి కోపించి పళ్లు పటపట కొరకనివాడు లేడు. \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0108.txt b/Bhagira_Loya/page_0108.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c31009578ba60fb74599e9989a67fa0d7a6337b4 --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0108.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +నాగమనీడు ప్రభువు సైన్యాలలో వీరులైన దివిసీమ కాపువారు, యమునినైనా నిలబెట్టగల కమ్మనాటి రెడ్లు విరివిగా వచ్చి చేరుతున్నారు. దేవరకోట మహాపురంలో కమ్మర కొలుముల్లో ఉక్కు కత్తులు, కరవాలాలు, భిండివాలాలు, బల్లాలు, శూలాలు, తోమరాలు రాత్రింబవళ్లు ఎడతెరిపి లేకుండా తయారవుతున్నాయి. మచిలీపట్టణంలో వర్తకం చేసుకొనే ఒలాందులు నాగమనీడు ప్రభువు పంపించిన బంగారపు టంకాలు తీసుకొని తుపాకులు, ఫిరంగులు, తుపాకిమందు, ఉక్కుసామగ్రి సరఫరా చేసినారు. ఏబది ఒలాందు సైనికులును ఒక చిన్న ఒలాందు నాయకుని శిక్షణ క్రింద వచ్చి నాగమనీని సైన్యంలో చేరారు. + +నాగమనీడు ప్రభువుకు తన క్రింద దళవాయిగా వుండటాని కెవరి నేర్పాటు చేద్దామా అన్న ప్రశ్న ఉదయించింది. ప్రశ్నతో పాటే కడలి రామన్న మంత్రి మూర్తిన్నీ ఆయన కళ్ళ యెదుట ప్రత్యక్ష మయింది. రామన్న మంత్రి ముసలి వాడైనా భీష్ముని వలె ఉద్ధత సత్వుడు. ద్రోణుని మరిపించే యుద్ధవ్యాపార నిపుణుడు. వెనుక బుడతకీచు దొంగలు (పోర్చుగీసు) కొందరు అరబ్బీ ఓడ దొంగలతో కూడి కృష్ణానదీ ముఖద్వారంలో దిగి దేవరకోట సంస్థానంలోకి చొచ్చుకొని వచ్చి కడలి పురాన్ని ముట్టడించబోయే ముందర, రామన్న మంత్రి ఊళ్లోవున్న కమ్మనాటి రెడ్లవీరుల్నీ, కాపువీరుల్నీ, అశ్వత్థామలా వీరత్వం వహించిన బ్రాహ్మణ వీరుల్నీ, చిన్నదళంగా నేర్పరచుకొని తమ కడ్డమొస్తుందని \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0110.txt b/Bhagira_Loya/page_0110.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..121d0fa4a9e41fb7b20b3b313afc59bfd1b5c4ac --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0110.txt @@ -0,0 +1,9 @@ +ప్రభువు :- రఘునాధరాయలు మహారాజులుంగారి ఆజ్ఞప్రకారం మేము సైన్యం తీసుకొని తంజావూరు వెళ్ళుతున్నాము. మా సైన్యం నడుపుతూ మాకు కుడిచేయిగా ఉండడానికి మీరు మాతో తంజావూరు రావాలని ఆశిస్తున్నాము. + +రామ :- ఏలినవారి నమ్మకానికి కృతజ్ఞుణ్ణి. పంట పండించుకొనే యీ నిరుపేద పారుడు సైన్యాలు నడపడంలో తమకు ఏమాత్రం సహాయంగా ఉండలేడని నమ్ముతున్నాను. + +అడవి మాచన్న మంత్రి :౼ రామన్నమంత్రిగారూ ! కర్షకత్వంలో దక్షత చూపగలవాడే కదనరంగంలో గండర గండడై ముందుకు నడవగలడు. తమరు ఏలినవారు కాన్క నిచ్చే తాంబూలం పరిగ్రహించాలని మనవి చేస్తూన్నాను. + +రామ :- నేను పెద్దవాడ్నయ్యాను. మాచన్న మంత్రి గారూ ! నే నింటి దగ్గర కృష్ణా - రామా అంటూ నాగేశ్వరస్వామివారిని భజిస్తూ ఉండవలెను. మా పెద్ద అబ్బాయి యుద్ధంఅంటే చాలా కుతూహల పడుతున్నాడు. సహాయదళవాయిగా కాకపోయినా చిన్న చమూపతిగానన్నా తీసుకొని వెళ్ళవచ్చును. దళనాయకుడుగా ఉండడానికి నిజమయిన ప్రజ్ఞానిధి యతడే నని మనవి చేస్తున్నాను. + +జగ్గన దళవాయిగా శుభముహూర్తంలో నాగమనీడులం వారి చేత అభిషేకింపబడ్డాడు. నాల్గువేల కాల్బలంతో నూఱు ఆశ్వికదళంతో 10 ఏనుగులతో దేవరకోట సంస్థానాధిపతిన్నీ శ్రీమంతుడును అయిన నాగమనీడు \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0111.txt b/Bhagira_Loya/page_0111.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..66c9ae1a6b8085a748ed95bf46ee9a35302816e2 --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0111.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +ప్రభువు, మల్లేపద్ది సింగమరెడ్డి, చలసాని అచ్యుతరామనీడు, కంఠంనేని వాసుకేశ్వరనీడు, వేములపల్లి దుర్గారాయలు, అరజా పిన్నమనాయకుడు, తలుపుల గండ్రయ్యనాయకుడు, గండు శోభనాద్రిరెడ్డి, నెరుసు బ్రహ్మన్ననాయకుడు, తోట భైరవన్న, మన్నీలుగ, చమూపతులుగ, అశ్వదళవాయిలుగ, గజయూధ నాయకులుగ కూడరా కడలిపురం వేంచేసినారు. + +మంచి ముహూర్తం చూసి శ్రీమంతు నాగమనీడు ప్రభువు మహాక్షేత్రమయిన కడలిపురంలో వేంచేసియున్న కులదేవుడైన శ్రీ దుర్గానాగేశ్వరస్వామివారి కడకుపోయి బ్రహ్మవాసుకి, తక్షక, కర్కోటకాది పవిత్ర కృష్ణోదకాల కృతావ గాహులై స్వామివారికి మహాన్యాసపూర్వకమైన యేకాదశ రుద్రాభిషేకములు చేయించినారు. సహస్ర నారికేళాభిషేకములు, బంగారుకలశాల కొలదీ పంచామృతాభిషేకాలు జరిగినవి. జ్యేష్ఠ శుద్ధ పంచమి గురువారంనాడు నాగమనీడు ప్రభువులు నాగేశ్వరస్వామివారి యెదుట విజయ చిన్హముగ అఖండమును వెలిగించి శుక్రవారం నాడు దుర్గామ్మవారికి సహస్రనామ కుంకుమార్చన చేసి శు|| యేకాదశి బుధవారంనాడు సర్యసైన్యాలతో కదలి శివగంగలో వేంచేసియున్న కులదేవతయయిన మహిషాసురమర్దనిని సర్వ దేవతలతోగూడ కొలిచి చక్రవర్తి వరాహలాంఛన పతాకము ఎత్తించి విజయ ఐరావతనామ మత్తగజముల నెక్కి తంజావూరు చేర వెడలినారు. \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0112.txt b/Bhagira_Loya/page_0112.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e8417589b751822e20a840b85152c8980d85cc96 --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0112.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +5

+తన సైన్యానికి తానే ముఖ్య సైన్యాధికారై నడుపుకుంటూ వెళ్ళిన నాగమనీడు ప్రభువుకి ముఖ్య దళవాయిగా జగ్గన్నమంత్రి ధనుస్సులు, యీటెలు, అమ్ములు, శూలాలు మొదలయిన ఆయుధాలతో ఒక మత్తగజాన్ని ఎక్కి నాగమనీడు ప్రభుని కుడివైపున నడుస్తూ సైన్యాన్ని సర్వవిధాలా కనిపెట్టుచూ తాను యిదే ప్రధమపర్యాయం చూసే దేశాన్ని గమనిస్తూ సైన్యాల్ని సింహపురం దగ్గర పెన్న దాటించి భగవంతు నర్చించి తిరుపతి చేరుకొన్నారు. తిరుపతిలో నాగమనీడు ప్రభువు వెంకటేశ్వరస్వామివారి దర్శనం చేసి పూజలుచేయించి ముడుపులుచెల్లించి స్వామికడ శలవు దీసుకొని కతిపయ దినాల్లో తంజావూరు చేరుకొన్నారు. + +జగ్గన్న హృదయం పరిపరివిధాల పోతున్నది. మనుష్యుల రక్తాలు ప్రవాహాలు కట్టడం, దేశాలు నాశనం అవడం, మనుష్యులు నిర్మించుకొనే ఊహాపధాలు నాశనం గావడం - మనుష్యులలో దైవత్వమూ రాక్షసత్వమూఉంది కాబోలు. రాజ్యాలు వస్తున్నవి రాజ్యాలు పోతున్నవి. మహారాజులు సింహాసనాలు ఎక్కారు. దేదీప్యమానంగా వెలిగారు. తెరవెనక మాయమయ్యారు. మతకర్తలు సకల శాస్త్రవేత్తలు, వేదాంతులు, మహాకవులు, సంగీత కళానిధులు అందరూ వచ్చి తమ తమ విధులను నిర్వర్తిస్తూ అలా అలా నడిచి కాలంలో కలిసిపోయారు. \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0113.txt b/Bhagira_Loya/page_0113.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..22b6f5756e2f98eef3097c5a44109ab7321e3001 --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0113.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +వీరి రాక గాని పోక గాని యీ అనంత విశ్వానికి అవసరమున్నదా అని జగ్గన్న అనుకొన్నాడు. కీర్తి ప్రతిష్ఠలు కొంతకాలం నిల్వవచ్చునుగాక యీ విశ్వవిశ్వాలలో కోట్ల కోట్ల అంశాంశమైన కీర్తినిగాని ప్రతిష్ఠగాని తాను చేస్తున్నానని విర్రవీగే కర్మగాని యేమౌతవి? రాజులచరిత్రలు దండకవులలో, అభ్యుదయి రచనలలో కవులచే గానం చేయబడుగాక. కవులయొక్క రసవత్తర ఘట్టాలు, తీయని లోతైన భాషలలో రూపం పొందుగాక. ఈ విశ్వంలో వీని పరిణామము ఎటువంటిది? గంటము నడపడంలో తమకు సవ్య సాచిత్వం ఉండుగాక! తన గంటం వాడి మొననుంచి కావ్యరస ప్రవాహాలు సుడులు కట్టుకొని పోయినవి కాక! అవి తాటాకులలో ఉన్నవి. ప్రతిఅక్షరము క్షరము కానిదా? క్షరముకాని ఆ అక్షరాలను తన హృదయంలో మోసే తాళపత్రం దివ్యశక్తి స్వరూపమా? + +ఈ లాంటి ఆలోచనలతో జగ్గన్న తంజావూరిలో తమ కేర్పరిచిన విడుదులలో బసచేసినారు. బృహదీశ్వరుని, బృహన్నాయకిని అర్చించినారు. భోజకృష్ణదేవరాయల అపరావతారమైన శ్రీ రఘునాధ రాయలమహారాజు కొలువులో ఆంధ్రసామ్రాజ్య మహాద్భుతము కన్నులార కనుగొన్నాడు. + +గొప్ప వ్రాయసగాడైన జగ్గన్నమంత్రి, మహారాజు తనకోటలో నిర్మించిన సరస్వతీ మందిరానికి యాత్ర చేసినాడు. దారు దంత పేటికలలో సంస్కృతాంధ్ర ద్రావిడ కర్ణాటక గ్రంథాలు వేలకొలదియున్నవి. పూర్వగ్రంథాలు, \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0114.txt b/Bhagira_Loya/page_0114.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..961b8ea63f858952b93529f40977fa8b405f53d2 --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0114.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +ఆథునిక గ్రంథాలు అనేక రకాలయిన వ్రాతలలో తాటాకుల మీద విన్యాసమై ఉన్నవి. సరస్వతీమందిరము గ్రంథరత్న భాండాగారమే గాదు, అనేక దివ్యత్వాలు సదా ప్రత్యక్షమై సభ తీర్చియున్న పావనభూమి యది. కర్కశులై రాక్షసత్వము వహించగల్గిన మనుష్యులు తమ దివ్యత్వం లోంచే గ్రంధాలు వ్రాయగల్గినారుగాబోలు! మనుష్యునిలో దివ్యత్వం ఏ ఆజ్ఞాచక్రంలోనో దాగి ఉంటుందా ? + +జగ్గన్నమంత్రి ఇంటి దగ్గర, పూజా పీఠంమీద వున్న తన గంటాన్ని తలుచుకొన్నాడు. తనకు గ్రంథాల్ని చూపిస్తూన్న గ్రంథాలయాథిపతిని "స్వామీ ! శ్రీరఘునాధ భూపాలుడు రచించిన గ్రంథాలు ఒక్కసారి నాకు చూపించగలరా?" అని ప్రశ్నించినాడు. "ఆ పెద్దపెట్టెలో వున్న దంతపు పేటికలో మహారాజు రచించిన రామాయణ గ్రంథమున్నది. ఆ రజతపేటికలో నున్న పుస్తుకము రఘునాధ మహారాజు కృతమైన వాల్మీకి చరిత్రము. ప్రభువులు ఇప్పుడు మహాభారత తాత్పర్యసంగ్రహము రచిస్తున్నారు. ఈ పెద్ద పెట్టెలోనున్న దంతపేటికలలోని గ్రంథాలన్నీ రఘునాథ ప్రభువుల వారికి అంకితము లిచ్చినవి. అది విజయవిలాసము. అది అలంకార రత్నాకరము. ఇది సాహిత్య రత్నాకరము. యజ్ఞనారాయణదీక్షిత మహాకవి రచించినది." + +జగ్గన్న -- "రామభద్రాంబికాదేవి అద్భుతమైన కావ్యాన్ని సృష్టిస్తున్నారని వినికిడి." \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0116.txt b/Bhagira_Loya/page_0116.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3b6d81c0661618d92ac14135bb47cfa925d26fbf --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0116.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +మంత్రి ప్రతిభకు, పాండిత్యానికి, సేనల్ని నడిపే బంటుతనంలో ఆతని ప్రజ్ఞకు యెంతో మెచ్చుకొని, నీలాంబుజలోచనీదేవి లా వెలుగు తన పుత్రికను పత్నిగా స్వీకరించ వలసినదని నాగమనీని ప్రభువుద్వారా సందేశము పంపెను. + +నాగమనీడు ప్రభువు రఘునాథ భూపాలుడు తనపై చూపిన ఆదరాభిమానాలకెంతో సంతోషించి 'సమరవ్యూహ నిర్వచన', 'పరగండ భైరవ' అను బిరుదాలను భక్తితో స్వీకరించి జగ్గన మంత్రికి తన ఆస్థానంలో మంత్రిత్వ పదవిని మహారాజు సమక్షంలోనే అర్పించినాడు. కడలి పురాన్నుండి రామన్నమంత్రి సకుటుంబముగ తంజావూరు వేంచేసినాడు. + +జగ్గన్నమంత్రి వివాహం అతి వైభవంగా జరిగింది. ప్రభువుతో, బంధువులతో, భార్యతో, భార్య బంధువులతో జగ్గన్నమంత్రి దేవరకోట వచ్చి చేరినాడు. దేవరకోటలోను కడలిపురంలోను అనేక మహోత్సవాలు జరిగినవి. + +వ్యవసాయం చేసుకుంటూ, కృష్ణవేణీ తీర ప్రదేశాల ఆనందంతో విహరిస్తూ, రాజకార్యాలు నిర్వర్తిస్తూ జగ్గనమంత్రి తన గంటాన్ని మళ్ళీ చేతపట్టినాడు. 'సత్యభామా విజయ'మను సంస్కృత కావ్యాన్ని, 'నాగమనీడు ప్రభు విజయ'మను తెలుగు కావ్యాన్ని ప్రారంభించి జగ్గన రెండు నెలలలో పూర్తిచేసి ప్రభువున కంకిత మిచ్చినాడు. అంకిత మహోత్సవము కోటలో అఖండంగా జరిగింది. రఘునాథ సరస్వతీమందిరము దర్శించిన నాగమనీడు ప్రభువు పెన్నిధియైన జగ్గనమంత్రి తనకు బాసటగ నుండగా ఏమి కొదువ \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0119.txt b/Bhagira_Loya/page_0119.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..54a050a45238afac65ca24c0ccfbaaadc69cfce8 --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0119.txt @@ -0,0 +1,17 @@ +"గోపురం అంటే - గుళ్ళో మనుషుల నెత్తిమీద పూజారి పెట్టడూ, అదా?" + +"కాదురా నాన్నా! మనవూరి గుడికి ముందరగా ఇంకో గుళ్ళాగ ఎత్తుగా లేదూ; అది." + +"అవును ఎన్నో బొమ్మలు చెక్కి వున్నాయి. మెట్లు మొన్నసాయంత్రం అప్పు డెప్పుడో చిట్టచివరదాకా నే నెక్కుతే - మీరంతా కంగారు బడ్డారు. అమ్మ ఏడ్చింది..." + +"ఆరి నీ - గేపకం వుందీ ! విను అక్కడ ఒక ముసలమ్మ ఒక చిన్న పిల్లతో అడిలిపోతూవున్న చూపులతో యిటూఅటూ చూస్తూవుంది." + +"ఆ చిన్నపిల్ల అందంగా వుందట. ఆవిడ మా తాతయ్య తాతయ్య తాతయ్యని చూచి ఒణుకుతూ తెలుగుతో "నాయనా మీ దేవూరు - మీరు తెలుగు వాళ్ళా" అని కంట నీరు పెట్టుకుంటూ వణుకుతూ అడిగిందట." + +"అన్ని చోట్లా తెలుగేగా!" + +"కుంభకోణంలో అరవం మాట్లాడుతారులే. అందుకని వాళ్ళు అరవవాళ్ళు". + +"ఆ ముసలమ్మ తెలుగావి డన్నమాటా తాతయ్యా! ఆ తరవాత చెప్పవూ?" + +"మా తాతయ్య తాతయ్య తాతయ్య 'అవునమ్మా మాది గోదావరీతీరం' అని కులగోత్రాలన్నీ చెప్పాట్ట. ఆ ముసలావిడ ఘోలుఘోలున దుఃఖిస్తూ 'నాయనా ! నా \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0120.txt b/Bhagira_Loya/page_0120.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1064d4122d1e9f0a5c7700b4a832792589936cc4 --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0120.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +కొడుకు యిక్కడ రెండేళ్ళ కిందట రెడ్డిప్రభువుల పనిమీద వచ్చాడు. భార్యాకూతుళ్లనుకూడా తీసుకువచ్చాడు. ఆర్కాటు నవాబుల కొలువులో రెండేళ్లు వుండి చిదంబరం మొదలైన క్షేత్రాలు సేవిస్తూ వచ్చాడు యీ వూరు. ఇక్కడ రెండు నెల్ల క్రితం జబ్బుచేసి నా కుమారుడూ, మహాపతివ్రత కోడలూ నన్నూ యీ కసుగాయసూ దిక్కులేని వాళ్లని చేసి వెళ్లిపోయారు' అందిట. ఆమె పట్టలేక ఏడుస్తుంటే నలుగురూ మూగారట. మా తాతయ్య తాతయ్య తాతయ్యకు కూడా కన్నీళ్లు తిరిగి, వాళ్లని కోవిల్లోకి తీసుకుపోయి ఓ మండపంలో కూచోమని, తానూ కూచుని, వాళ్ల పుట్టుపూర్వోత్తరాలు తెలుసుకున్నాడు. + +కొడుకూ కోడలూ పోగానే రెడ్డి ప్రభువుల కా కబురంది ఆ ముసలమ్మకి కబు రంపా రట. ఆవిడ తక్షణం బయలుదేరి రామేశ్వరం వెళ్ళే జట్టును ఒకదాన్ని పట్టుకొని కుంభకోణం చేరిందట. తల్లిదండ్రు లిద్దరూపోగానే ఆ పిల్ల అస్తమానం ఏడుస్తూ బెంగపెట్టుకు పోయిందట. పాపం ఆ వూళ్లో వున్న పెద్ద సంపన్న గృహస్థు డో అయ్యరు ఆ పిల్లను తన ఇంట్లో వుంచుకున్నా అరవంరాక బెంబేలెత్తిపోయిందట. వాళ్ల బామ్మ రాగానే ఒక్క ఉరుకురికి కౌగలించుకొని మూర్ఛ పోయిందట." + +"తాతయ్యా నాకూ ఏడుపు వస్తోంది" + +మా తాతయ్య తాతయ్య తాతయ్య వాళ్లనితీసుకొని మన వూరు తీసుకు వచ్చాడు. కులగోత్రాలన్నీ చూసుకుని \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0122.txt b/Bhagira_Loya/page_0122.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5aa83c38da439da564233b2b0898372c0cf22e84 --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0122.txt @@ -0,0 +1,11 @@ +పురుషార్ధాలు, విజ్ఞానవీణ, తాళాలు, అష్టహస్తాలతో పట్టుకొని హాసవిలాసంగా వున్న వదనంతో వెలిసి వుంది. + +ఆ సెమ్మాలో ఆవు నెయ్యి గాని యింకోటి పోసేందుకే వీలులేదు. పమిడిపత్తి వత్తులు పెట్టి దీపం వెలిగిస్తే ఐశ్వర్యప్రదమైన వెలుగులు వెదజల్లుతూ, దేవతార్చనం పెట్టెలో వున్న దేవతల విగ్రహాలు ప్రాణశక్తులతో ప్రత్యక్ష మయ్యేటట్లుగా వెలిగేది. + +ఆ సెమ్మా దేవతార్చనంపెట్టె దగ్గిరకు వచ్చి నప్పటి నుంచి ఆ బ్రాహ్మణుడికి వచ్చిన తెలివి తేటలు అద్భుతం. రాజకీయంలోనేకాకుండా శాస్త్రాల్లో, కవిత్వంలో అన్నిటిలో ఉత్సాహం కలగడం వాటిలో మాంచి ప్రజ్ఞకూడా కలగడం ఆరంభించింది. నవాబుగారికి ఆయనంటే గాఢం అయిన ప్రేమ కలిగి నిక్షువుదోసిళ్లు యివ్వడం ప్రారంభించాడు. + +అల్లా రెండేళ్ళు జరిగింది. కుంభకోణం వెడదామని ఆయన యిల్లాల్నీ కూతుర్నీ వెంటబెట్టుకొని దేవతార్చనం పెట్టె తీసికొని, బలువని ఆ రాగిసెమ్మా మాత్రం వదిలిపెట్టి బయలుదేరాట్టాయన. + +అది బెడిసికొట్టింది కాబోల్ను. కుంభకోణం వెళ్లాడో లేదో భార్యభర్తలకిద్దరికి కొంచెం జ్వరం వచ్చి, సంధి పుట్టి కూతురికి జననీజనకుల్ని యెడబాపిపోయారు. + +వారి కుమార్తెను మా తండ్రి తాతయ్య తాతయ్యకు యిచ్చి వివాహం చేసినప్పుడు వారి ఆస్థితోపాటు రాగానే మా యింట్లో దేవతార్చనం దగ్గిర వెలిగిపోవడం ప్రారం \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0123.txt b/Bhagira_Loya/page_0123.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..17889948624efa3b71972695e00413c2b2249a47 --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0123.txt @@ -0,0 +1,9 @@ +భించింది ఆ సెమ్మా. అప్పటినుంచీ మా వాళ్ళంతా యే చదువు చదివినా అందులో సంపూర్ణ పాండిత్యం. ఏది పట్టినా బంగారం. మమ్మల్ని జమీందారులనే అంటారుగా! + +ఆ సెమ్మా గృహం శుచి చేసి, ఇంటి ఆవిడ పూజల అరుగు అలికి, ముగ్గులు పెట్టి-దీపం పెట్టగానే ఆ లక్ష్మీ సరస్వతీదేవి పక్కున నవ్వేదట. ఆ దీపంలో నెయ్యి అయిపోయే ముందు యెవరికో ఒకరికి తప్పక జ్ఞాపకం వచ్చే తీరేదట. రాత్రల్లా యెవరికో ఒకరికి మెలకువ వస్తోనే వుండేది. తెల్లవారగానే గాలివేసినట్లు ఆరిపోయేది. అందాకా గాలివాన వీస్తున్నా కదిలేది కాదని చెప్తారు. + +3

+ +ఆ సెమ్మా పోయింది యిప్పుడు. అప్పణ్ణుంచి మా యింట్లో అన్నీ దురదృష్టాలే. ఎల్లా పోయిందో? + +మా తండ్రిగారు ఇంగ్లీషు పరీక్షల్లో బాగా పేసవు కుంటూ వచ్చారు. ఆయన జిల్లాజడ్జీపని చేస్తున్నారు ఇప్పుడు. ఆయన ఉద్యోగంలో ప్రవేసించిన కొన్నాళ్ళకే మా తాతగారు కాలథర్మం చేశారు. కోర్టుమునసబీ పని చేసినన్నాళ్లూ మా తండ్రిగారు యెవరో ఒక బ్రాహ్మణ్ణి దేవతార్చనం కోసం వుంచారు. సబుజడ్జీ అయింది. అప్పట్నుంచి ఆ పని పోయింది. ఒక జమీందారుగారి కుమార్తెనని మా అమ్మ దీపం పెట్టడం మానేసింది. \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0124.txt b/Bhagira_Loya/page_0124.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9ed7b6900f35fcabc238494c5e8dd9796261d531 --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0124.txt @@ -0,0 +1,15 @@ +ఆ దేవతార్చనం పెట్టె నెమ్మదిగా మా స్వంత గ్రామంలో వుంచేసాం. ఇల్లా వుంటూవుండగా మా అమ్మకు జ్వరం ప్రారంభం; సంధిలోకి దింపింది. ఎంతమంది గొప్ప వైద్యులు ప్రయత్నాలు చేసినా మా అమ్మ మమ్మల్ని తీరని దుఃఖంలో ముంచి వెళ్ళిపోయింది. + +ఆ తరవాత మా యింట్లో దొంగలు పడి పదివేల రూపాయల ఆస్థి దోచుకొని పోయినారు. మా చెల్లెలుకు కలరా వచ్చి మూడేళ్లకిందట కాలం చేసింది. అప్పుడే జడ్జీ పని అయింది మా నాన్నగారికి. + +నేను బాగా పరీక్షల్లో కృతార్థుణ్ణి అవుతో వుండేవాణ్ణి. అల్లాంటిది బి యె. పరీక్షకు వెళ్ళాలంటే జబ్బు. మూడేళ్లు ప్రయత్నం చేశాను కాని లాభం లేకపోయింది. నాకు ఎంతో ఏడుపువచ్చింది. మా నాన్నగారి దగ్గరకి వెళ్ళాను. + +"నాన్నగారూ యింక నేను చదువు మానేస్తా" + +"పోనీలే! చదువు కేమి గాని మంచి బలంగా వుండే వాడివి నీకు కళ్ళు గుంటలుపడ్డాయి. బెంగా?" + +"నాకు... ...ఏమీ తోచదండి. రెండుమూడుసార్లు ఆత్మహత్య చేసుకుందాం అని అనిపించింది." + +"ఛా! వట్టి వెఱ్ఱివాడవులా వున్నావు. మొన్న డాక్టరు విశ్వనాధరావుగారు ఏమి చెప్పారు?" + +"ఆయన నాతో ఏమీ చెప్పలేదు మీ తోనే మాట్లాడుతాను అన్నాడు." \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0125.txt b/Bhagira_Loya/page_0125.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..387df5877cbe44b1c833da2e385c69726f1ebcb4 --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0125.txt @@ -0,0 +1,13 @@ +మా నాన్నగారికి అక్కణ్ణుంచి నాకు మల్లేనే బెంగ పట్టుకుంది. ఆరునెలలు సెలవు పుచ్చుకున్నారు. మేం అంతా మా స్వంత గ్రామం వెళ్ళాం. గోదావరి తీరాన్న నేను రోజూ విశ్రాంతికి వెళ్తూ వుండే వాణ్ణి. + +ఒకనాడు నేనూ మా నాన్నగారూ మా మేనమామా యింకా యింకా యితర చుట్టాలూ వూళ్ళో వుండే పెద్దలూ అందరూ మా మేడ మీద కూర్చుని తాంబూలాలు వేసుకుంటూ వున్నాము. ఆ సమయంలో మా నాన్నగారు చటుక్కున లేచి కిందికి దిగివెళ్లారు. నాకు ఏమిటో భయం వేసింది. ఒళ్లు పులకరించింది. కూడా మేడ దిగి నేనూ వెళ్లాను. ఇద్దరం పడమటింటిలోనికి వెళ్లాం. అక్కడ అలుకులు, ముగ్గులు లేకుండా పూజ అరుగుంది. మా నాన్నగారికి కళ్ళనీళ్లు వచ్చి దేవతార్చనంపెట్టెలు కలశాలు వున్న అలమారు తలుపు తాళం తీసి, తెరిచారు. అందులో ఏమిటో ప్రాణం లేనట్టే వుంది. అన్ని విగ్రహాలూ వున్నాయి. + +"బాబాయి రాగిసెమ్మా యేది?" + +"ఏ రాగిసెమ్మా?" + +"కుంభకోణం రాగిసెమ్మా" + +"అవునవునండి ఏదీ? అడగనాండి మావయ్యనిపిలిచి?" ఎంతమందిని కనుక్కున్నా యెక్కడాలేదు. + +అప్పణ్ణుంచి మా నాన్నగారు దీపం సెమ్మా కోసం లోకాలు తల్లక్రిందులు చేయడం మొదలు పెట్టారు. \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0126.txt b/Bhagira_Loya/page_0126.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..00e5e893700f2b79caf19ccac69a9d3981e33268 --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0126.txt @@ -0,0 +1,11 @@ +4

+ +నాకు నాలుగైదు సంబంధాలు, ఆంధ్రదేశం లోకి గొప్పవి వచ్చాయి. ఒక సంబంధం మా నాన్నగారికి ప్రాణ స్నేహితుని కుమార్తె. ఆ అమ్మాయి చాలా అందంగా వుంటుందని అందరూ అంటారు. ఆమె బొమ్మచూసిన నేనూ అల్లాగే అనుకున్నా. ఆ అమ్మాయిని చూడ్డానికి నేనూ మా నాన్నగారు వెళ్ళాం గుంటూరు. + +అప్పుడు విజయదశమి. గుంటూర్లో అందరూ కలశాలు పెట్టి నవరాత్రములు జరుపుతారు. + +మా నాన్నగార్ని నన్నూ ఆ యింట్లో చేసిన గౌరవం యింతా అంతా కాదు. అప్పుడే పండగలకు రాబోయే అల్లుడు వచ్చాడా అన్నారట లోకులు. + +వాళ్ళింట్లో పండగబొమ్మలు పెట్టారు. ఒక గది యిచ్చారు వాళ్ల అమ్మాయికి. ఒక్కతే కూతురు. ఆ అమ్మాయి తమ్ముడు నా దగ్గిరకు వచ్చి అస్తమానం ఎగాదిగా చూడ్డం. అతని కళ్లు విశాలంగా బాగానే వున్నై; ఆతని అప్పగారి కళ్లు." + +దశమిరోజున బొమ్మల గదిలో ఆ అమ్మాయిని చూడ్డానికి ఏర్పాటయింది. లోపలికి వెళ్ళా. మిల మిలలాడుతూ బంగారు బొమ్మలా నుంచుంది. సిగ్గు నవ్వు మోముతో ఆ అమ్మాయి. నాకు సిగ్గు వేసింది. నా గుండె కొట్టుకుంది. ఆ అమ్మాయి అందం వర్ణించడానికే వీలులేదు. \ No newline at end of file diff --git a/Bhagira_Loya/page_0127.txt b/Bhagira_Loya/page_0127.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..41de2b8deacf1d721cd92388385195ada8d00441 --- /dev/null +++ b/Bhagira_Loya/page_0127.txt @@ -0,0 +1,13 @@ +"ఆ అది ఏమిటి? అయితే సూర్యనారాయణరావు- ఆ రాగిసెమ్మా ఎక్కడిదోయి?" అని అడిగాడు మెరిసిపోయే కళ్లతో మా నాన్న. + +"చెన్నపట్టణంలో విక్టోరియా మందిరంలో కొన్నాను" + +"ఈ సెమ్మా మాది సుమా" + +"ఆహా ఏలా వెళ్లిందక్కడకు?" + +అక్కణ్ణుంచి తంతివార్తల్తో విచారణ జరిపించ చివరకు ఒక పప్పు మిఠాయి అమ్మేవాడికి మా యింటి కాపలా కుర్రాడు అమ్మినట్టు. అది వాడు రాజమండ్రిలో కంచర దుకాణానికి అమ్మినట్టు, వాళ్ల దగ్గర ఒక గుమాస్తా కొని విక్టోరియా మందిరం వాళ్ల కమ్మినట్టు తేలింది. + +ఆ సెమ్మా నా ప్రాణము, నా ఆత్మ లాగేసింది. ఆ అమ్మాయి మా యింటికి కాపురానికి వచ్చేటప్పుడు ఆ రాగి సెమ్మా పట్టుకొనే వచ్చింది. + +మా తండ్రిగారు దేవతార్చన రోజూ చేస్తారు. నా ప్రియపత్ని, దీపం కాంతులు బంగారు మోమునకు అద్భుతమైన తేజం యివ్వగా, ఆ దీపం బమిడిపత్తి వత్తులతో రోజూ ఉదయాన్నే మడి గట్టుకొని వెలిగిస్తూ వుంటూంది. \ No newline at end of file diff --git a/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../meta.json b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../meta.json new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d1f950f723490cd1c68c3bd92a733c0aa993238a --- /dev/null +++ b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../meta.json @@ -0,0 +1,170 @@ +{ + "status": "done", + "saved": 54, + "total_pages": 80, + "filename": "Cheppulu Kudutu Kudutu....pdf", + "pages": { + "4": { + "quality": 4 + }, + "5": { + "quality": 3 + }, + "7": { + "quality": 4 + }, + "8": { + "quality": 4 + }, + "9": { + "quality": 4 + }, + "10": { + "quality": 4 + }, + "11": { + "quality": 3 + }, + "12": { + "quality": 4 + }, + "13": { + "quality": 3 + }, + "14": { + "quality": 3 + }, + "15": { + "quality": 3 + }, + "16": { + "quality": 3 + }, + "17": { + "quality": 3 + }, + "18": { + "quality": 3 + }, + "19": { + "quality": 3 + }, + "20": { + "quality": 3 + }, + "21": { + "quality": 3 + }, + "23": { + "quality": 3 + }, + "25": { + "quality": 3 + }, + "27": { + "quality": 3 + }, + "28": { + "quality": 3 + }, + "30": { + "quality": 3 + }, + "31": { + "quality": 3 + }, + "32": { + "quality": 3 + }, + "33": { + "quality": 3 + }, + "34": { + "quality": 3 + }, + "37": { + "quality": 3 + }, + "38": { + "quality": 3 + }, + "39": { + "quality": 3 + }, + "40": { + "quality": 4 + }, + "41": { + "quality": 3 + }, + "42": { + "quality": 3 + }, + "46": { + "quality": 3 + }, + "47": { + "quality": 3 + }, + "48": { + "quality": 3 + }, + "51": { + "quality": 3 + }, + "52": { + "quality": 3 + }, + "54": { + "quality": 3 + }, + "55": { + "quality": 3 + }, + "57": { + "quality": 3 + }, + "60": { + "quality": 3 + }, + "61": { + "quality": 3 + }, + "63": { + "quality": 3 + }, + "65": { + "quality": 3 + }, + "66": { + "quality": 3 + }, + "69": { + "quality": 3 + }, + "70": { + "quality": 3 + }, + "71": { + "quality": 3 + }, + "72": { + "quality": 3 + }, + "73": { + "quality": 3 + }, + "76": { + "quality": 3 + }, + "77": { + "quality": 3 + }, + "78": { + "quality": 3 + }, + "79": { + "quality": 3 + } + } +} \ No newline at end of file diff --git a/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0004.txt b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0004.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7c942aeeefee06e34b33c8ad60cffa1b862bf066 --- /dev/null +++ b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0004.txt @@ -0,0 +1,14 @@ +ముందుమాట

+ +నేను మాదిగలతో చాలా కాలం గడిపాను. వారి గాథలను విన్నాను. సంప్రదాయాలను తెలుసుకున్నాను. భారతీయ గ్రామీణ సమాజపు జీవితాన్ని రవ్వంత తీసుకున్నాను. భారతదేశపు సామాన్య ప్రజల ధార్మిక జీవితపు గుండెచప్పుడు విన్నాను. + +దక్షిణ భారత ప్రాంతంలో నిరాడంబరులూ, బాగా నిర్లక్ష్యం చేయబడినవారూ మాదిగలు. తెలుగు నాట తోలుపని చేసేవారు. శతాబ్దాలుగా వారు చర్మాలను పదును చేశారు. చెప్పులు కుట్టారు. శూద్రుల నూతుల కోసం తోలు బాల్చీలను తయారు చేశారు. వారి ఎద్దులకు పట్టీలు తయారుచేశారు. చేతులతో చెప్పులు కుడుతూనే వారి సత్యాన్వేషణ జరిగింది. వారు చెప్పినదానినే నేను వివరిస్తున్నాను. ఇది నాకు ఒక విధముగా అపరిచిత విషయము. మాతంగి సంప్రదాయం గురించి, చర్మ నిష్టలుశాఖ గురించి, పేరంటాలు అనే సంప్రదాయం గురించి నా దృష్టికి వచ్చిన అనేక సంస్కరణ మత శాఖల గురించి, అంతా ప్రజలనించి నేను తెలుసుకున్నదే. నేను ప్రజలనుంచి తెలుసుకున్నదానికి తిరుగులేని సాక్ష్యంగా ఇతరుల పరిశోధనలను నేను ఉటికించలేను. + +క్రిస్టియానిటీ ప్రస్థానపు కథలో- + +నా మాదిగ స్నేహితుల నుండి ఇదంతా విన్నప్పుడు నేను పొందిన అద్భుతానుభవాన్నీ విశిష్ట మౌలికతనూ ఇంగ్లీషులో చెప్పేటప్పుడు కొంతయినా మిగల్చగలిగానని నమ్ముతున్నాను. పదిహేడేళ్ళుగా వారిలో చాలామందిని నేను ఎరుగుదును. వాస్తవికంగా అచ్చంగా వారి జ్ఞాపకాలను చిత్రించటానికి నాకు తగినంత లోతైన గుర్తులు ఉన్నాయి. + +ఒంగోలులో ఆయన తొలిదినాలను నా భర్త రెవరండ్ జె.ఇ.క్లౌ. డి.డి. చెపుతూండగా విన్న సమాచారం మీదనే ఆధారపడటం నా ఉద్దేశం కాదు. మాదిగల స్థానంలో నిలబడి వారి నేత్రాలతో పరిస్థితిని చూడాలన్నది నా కోరిక. కనుక నా భర్త చెప్పవలసిన కథ వేరే ఉండవచ్చు. + +మాదిగలను కలుసుకుని దగ్గరగా చూసి, వారి జ్ఞాపకాలలో భద్రం చేయబడిన గాథలను తెలుసుకునే అవకాశం యిచ్చిన నా భర్తకూ, భారతదేశంలోని అనేకమంది మిత్రులకు నేను కృతజ్ఞరాలిని. ఒంగోలులోని ఒక యూరోపియన్ పెద్ద మనిషి ప్రజల నుంచి నేరుగా ఈ గాథలను సేకరించటానికి సహాయం చేశాడు. లండన్‌లోనూ, ఇండియాలోనూ గ్రంథాలయాలలో అన్వేషణకు ఎందరో ఉదారంగా సహాయపడ్డారు. +రాయల్ ఏసియాటిక్ సొసైటీ సభ్యులనేకమంది నుంచి నాకు విలువైన సలహాలు అందాయి. వారందరికీ నా కృతజ్ఞతలు. \ No newline at end of file diff --git a/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0005.txt b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0005.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..eccf96f4853e80c37b01b48f509edc3ccfa6e527 --- /dev/null +++ b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0005.txt @@ -0,0 +1,11 @@ +I గ్రంథాలకు ఎక్కని ఒక చరిత్ర + +II పురాతన మాతృపూజ: + +III క్రైస్తవమూ - గురువులూ: + +IV నజరయ్య నుండి క్రీస్తు వరకూ: + +V రెండు మతాల యుద్ధభూమి: + +VI క్రైస్తవం శక్తి: \ No newline at end of file diff --git a/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0007.txt b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0007.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e9490a82f8be5e794b486a3c008f24bc6e95990b --- /dev/null +++ b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0007.txt @@ -0,0 +1,28 @@ +1. ఒక పురాతన తెగ

+ +రవై ఏళ్ళ క్రితం దక్షిణ భారతదేశంలోని ఒంగోలు పట్టణంలో ఒకే ఏడాది పదివేల మంది మాదిగలు క్రిష్టియన్లుగా మారారు. దానికి కారణాలేమిటా అన్న ప్రశ్న వచ్చింది. ఒకేరోజు రెండు వేల రెండు వందల యిరవై రెండు మంది బాఫ్టిజం తీసుకున్నపుడు (శ్రద్ధాళువులు పండగ చేసుకున్నారు. ఆశ్చర్యముతో +కృతజ్ఞతతో నిండిపోయారు. + +అయితే దానికి దారితీసిన పరిస్థితులను గురించి శ్రద్ధగా చర్చించినవారు, ఈ క్రిస్టియానిటీ మార్పిడి ఉద్యమానికి ముందుగా వచ్చిన కరువు గురించి తెలునుకొని, అదే అనలు కారణమని సరిపుచ్చుకున్నారు. మలమల మాడ్చే ఆకలికి క్రైస్తవ మతానుభవం మీద కాంక్షకూ అనులోమానుపాతమని భావించారు. కరువు +గడచిపోయిన చాలాకాలం తరువాత కూడా క్రిస్టియానిటీ ప్రజా ఉద్యమం కొనసాగింది. అరవైవేల మంది మాదిగలు క్రైస్తవులుగా పరిగణించబడుతున్నారు. తెలుగుదేశంలో ఒక ప్రాంతంలోని మాదిగ వారందరూ కైస్తవులయ్యారు. + +ఈ తెలుగు మాదిగల గాథలను క్రైస్తవులూ, క్రైస్తవేతరులూ చెపుతూంటే వింటూ గడిపిన కాలంలో ఈ పెంటకోన్ట్‌ సంఘటనను మరోవిధంగా చూసేవారి ప్రశ్నలను నేను పట్టించుకోలేదు. మానవ హృదయంమీద భగవంతుని ప్రత్యక్షమహిమ కోనం వెదికాను. అది నాకు కనిపించింది. అదే నమయంలో క్రైన్తవం వైవు +మూకుమ్మడి మార్పిడిని సాధ్యం చేసిన ప్రత్యేక పరిస్థితులను వరిశోధించడం పట్ల కూడా శ్రద్ధ వహించాను. నాకు అవీ దొరికాయి. + +జనబాహుళ్యం మనసుమీదా, మేధ మీదా దేవుని ఆత్మపనిచేసే పద్ధతిని తెలుసుకోటానికి కేవలమూ చారిత్రక విమర్శనా పద్ధతులు సరిపోవు. విశ్వాసాల పరిధికి చెందిన వాటిని వివరించటానికి, విశ్లేషించటానికి హేతువు మాత్రం సరిపోదు. “దైవశక్తి" అన్నది ఒకటి ఉంది. అలా అనుకోవటంలో భగవంతుని నిగూఢ లీలల మీద విశ్వాసం గలవాడు తృప్పిపడతాడు. అయితే సామాజిక దృష్టి కోణం నుంచి మాదిగల ఈ మతాంతరాన్ని చూసేవాడు. ఆ విధంగా తృప్తి పడడు. అధి భౌతిక శక్తులను పక్కన పెట్టినా, విశ్లేషణకూ విమర్శకూ అందని ఏదో ఒక అంశం, పరిసరాలకు నంబంగించిన (వతి ఒక అంశాన్ని తీనుకొన్నవ్చటికి +మిగిలిపోతుంది. ఆ అంశం క్రీన్తు నువార్తలో నిబిడీకృతమైన దైవశక్తి. + +మాదిగ పల్లెల్లో ఉన్న సంప్రదాయాలతో విసుగెత్తిన వారు హిందూ గురువుల బోధనలతో ధార్మిక నత్యాన్వేషణ +కొనసాగించారు. మిషనరి ఒంగోలుకు రాకముందే అలాంటి వారు ఒంగోలు మివన్‌కు కేంద్రబిందువులయ్యారు. ఈ అంశం గమనించాక నాకు విషయం అర్ధమైనట్లు అనిపించింది. వారి యోగి గురువుల నుంచి తెలుసుకున్నదానితో బహుదైవత్వాల నుంచి ఏకైక దైవత్వం వయిపు తొలి అడుగులు వేశారు. ఇది వారి +ఉన్నతమైన ఆధ్యాత్మిక కాంక్షకు నూచనే కాని, అంతకన్న ముఖ్యమైనదేంటంటే, అంతటితో వారి ఆసక్తి, దాహం చల్లారలేదు. క్రీస్తు నువార్త వారికి చేరినప్పుడు వారి హృదయాలలోని కృతజ్ఞత క్రైస్తవ ఉద్యమానికి గొప్ప ఊపునిచ్చింది. + +మాదిగలను క్రైస్తవం వైపు ఆకర్షించటంలో బాగా ప్రభావితం చేసిన మరో పరిస్థితి వారి బలమైన కౌటుంబిక బంధం. వారి పునాదులను శతాబ్బాలుగా కరువులు, కాటకాలు, యుద్దాలు తుడిచివేనినా మాదిగలు ఒక తెగగా తమ ప్రత్యేకత నిలబెట్టుకున్నారు. అస్పృశ్యులు (పరియాలు)గా నెట్టివేయబడినా భారతీయ సామాజిక జీవితంలోని అనేకానేక బృందాలలో వారు ఒక బృందంగా ఉండటం ఈనాటికీ మనం గమనించవచ్చు. +మాదిగ సంప్రదాయం అనే విశిష్ట నంప్రదాయం వారికి ఉంది. వారి వాడలలో స్వయం విచారణాధికారం తెగపద్ధతులకు నంబంధించినది. + +ఒంగోలు మీషన్‌ తొలి దినాలలోకి వెళ్తే ఈ ప్రభావం వ్యాపించిన అనేక కేంద్రాలను నేను కనుగొన్నాను. అవన్నీ కుటుంబ కేంద్రాలే. ఈ విచిత్రమైన కొత్త మతం సంగతిని మొదటిసారి తీనుకువచ్చిన మనిషి ఫలానీ ఫలానీ మాదిగ కుటుంబానికి చెందినవాడుగా అతనిని గౌరవించి ఆలకించేవారు. ఆ తరువాత కుటుంబమంతా కలిసి ఈ మతం సత్యమైనదా, సరయినదా అని చర్చించేవారు. ఆ తర్వాత వచ్చే చిన్ని చిన్ని మత ద్వేషాలను కలిసికట్టుగా ఎదుర్శొనేవారు. + +జీసన్‌ క్రీన్తును తెలుసుకొని, ఇంటికి వెళ్ళి, కుటుంబం చేత వెలియేయబడి, కొత్త మతానికి ప్రచారకులయిన వారు కూడా ఉన్నారు. వీరు తమ కుటుంబం తమతో రావాలని నిశ్చయించుకున్నవారు. కౌటింబికబంధం వారిమీద ఎంత బలమ్రైనదంటే విడిగా జీవించటమనేది అస్వాభావికంగా భావించబడేది, అరుదుగా జరిగేది. + +ఇటువంటి కుటుంబ సంబంధాల ద్వారానే క్రైస్తవం తొందరగా వ్యాపించింది. సాంఘిక జీవితంలో అభివృద్ది చెందుతామన్న భావన కూడా ఇలాగే వ్యాపించింది. క్రైస్తవం వారి సామాన్య సామాజిక జీవితాలను మార్చివేయటంలో ఎంత శక్తిమంతమైనదో శూద్రులు గమనించారు. అది తెగ మొత్తానికి సామాజిక విముక్తి అని వారు అనుకున్నారు. + +"ఈ మతం వల్ల వాళ్ళు బాగుపడ్డారు. మనమూ పిల్లలను చదివించి గౌరవం నంపాదించుకోవాలంటే మనకూ ఆ మతం \ No newline at end of file diff --git a/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0008.txt b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0008.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d87f3d244791869f16f0db4e829ee51815be1547 --- /dev/null +++ b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0008.txt @@ -0,0 +1,16 @@ +సాయంజేస్తుంది". అనుకున్నారు శూద్రులు. ఇలా తెగల మధ్య ఉండే పోటీ స్వభావం క్రైస్తవానికి బలమైన జోడిగా పనిచేసింది. + +మాదిగలు నిస్సందేహంగా చాలా పురాతన జాతి. ద్రవిడుల కన్న ముందుగానే భారతదేశాన్ని నివాసం చేసుకొన్న కోలారియన్ తెగ సంతతివారు అయుండవచ్చు. దక్షిణభారతదేశంలో ఆదిమజాతులలో మాదిగలు ఒకరు. ద్రవిడ జాతులు దపదపాలుగా వచ్చికూడా ఉండవచ్చు. బహుశ మాదిగలు ఈ ప్రాంతాన్ని ఆక్రమించుకున్న తొలి ద్రవిడ దండయాత్రీకులయి ఉండవచ్చు. ఈవాదానికి ఆధారంగా కొన్ని వాస్తవాలను చూపిస్తా. మాదిగల గాధలు, సంప్రదాయాలలో ద్రవిడ జాతుల కుటుంబం పోలికలు కనిపిస్తాయి. వారి వాడలలో అదేవిధమయిన స్వయం నిర్ణయాధికారాలున్న ప్రభుత్వం చిన్న రూపంలోనైనా కనిపిస్తుంది. ద్రవిడ గ్రామీణ సమూహాలలో ఈ స్వయంపరిపాలనాపద్దతి ముఖ్యమైన లక్షణం. వారు ద్రవిడ జాతులకు ముందువారని చెప్పే వాదానికి ఆధారంగా నాకు ఇంతకన్న బలమైన రుజువులు లభించలేదు. + +ద్రవిడులు జాతి మూలాలకు సంబంధించి మేధావులు ఒక అంగీకారానికి వచ్చి వుంటే మానవజాతి కుటుంబంలో మాదిగల స్థానాన్ని నిర్ణయించటంలో ముందుకు వెళ్ళగలిగేవారం. కాని మనకు అనేక విరుద్ధ వాదాలు ఎదురవుతున్నాయి. పుర్రె లక్షణాలను బట్టి బ్లూమెన్ బాచ్, హెకెల్ యిద్దరూ ద్రవిడులు కకేషియన్‌లు కారు, మంగోలియనులూ కారు. ఆ రెండు జాతుల మధ్యలోని వారు అని కనుగొన్నారు. హెకెల్‌వాదం ప్రకారం ద్రవిడులు దక్షిణంవైపునుంచి భారత్‌లోకి వచ్చారు. ప్రస్తుతం హిందుమహాసముద్రంలో మునిగిపోయిన మానవుని తొలి భూమిగా ఆయన భావించే లెమూరియా ఖండం నుంచి వచ్చారు. డాక్టర్ లోగస్ శరీరధర్మశాస్త్రం ప్రకారం ద్రావిడులలో ఇండో-ఆఫ్రికన్ మూలాలు కనుగొన్నారు. స్కితియన్స్ రాకముందే భారతదేశంలో ఓ నీగ్రో జాతి వ్యాపించి ఉండేదని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు. డాక్టర్ కాడ్‌వెల్ శాస్త్ర పరీక్షను ఉపయోగించారు. ఆయన ద్రవిడులు ఉత్తరం వేపు నించి వచ్చారని అంటాడు. ద్రవిడ భాషా చిహ్నాలు వారి మార్గాన్ని తెలుపుతాయని అంటారు. ఆర్యులకు ముందే స్కితియన్‌లు వచ్చారు. ద్రవిడభాషలకు స్కితియన్ భాషా సమూహాలకు దూరపు సంబంధం ఉంది. అందువల్ల ద్రవిడులు స్కితియన్ జాతివారని ఆయన వాదిస్తారు. ఏమైనా ద్రవిడుల జాతి మూలాలు పూర్తిగా నిర్ధారించబడలేదు. + +ఇండో ఆర్యులు శుద్ధంగా కాకేషియన్ జాతివారని పండితులు అంగీకరించారు. బహుశా క్రీ॥పూ॥3000 ప్రాంతంలో ఇండో జర్మన్ జాతిలో సంస్కృతం మాట్లాడే ఒక శాఖ ఉత్తరం నుండి భారతదేశంలో ప్రవేశించారు. ఉత్తర భారతంలో యుద్ధాలు, దండయాత్రలు వారిని ముందుకు నడిపాయి. పురాతన ఋషులు ఋగ్వేద శ్లోకాలలో వేదాలలోని యుద్ధదేవుడిని ఇలా ప్రార్ధిస్తారు-'ఓ ఇంద్రా! నీ ఆయుధం మాటలేని దస్యులను ఛేదించుగాక! సరిగ్గా మాట్లాడలేని ప్రజలను యుద్ధంలో వధించుగాక.” + +ఆ తరువాత కాలంలో ఇండో ఆర్యులు దక్షిణంగా వెళ్ళడం మొదలయినపుడు వారి చేతుల్లో ఆయుధాలు లేవు. పెదాలపై ఇంద్రునికి ప్రార్ధనలు లేవు. వాళ్ళు శాంతి జిత్తులను ఉపయోగించారు. ఆర్య ఋషులు దక్షిణపు అరణ్యాలలో నివాసం ఏర్పరచుకున్నారు. ద్రవిడులకి శిక్షకులుగా, స్నేహితులుగా అయారు. పురాతన ద్రవిడుల గురించి తెలుసుకోటానికి ఈ ఆర్య ద్రవిడ సంబంధాలకు ముందు ఎలాంటి ఆధారాలు లేవు. + +ద్రవిడులకు గల అనేక వనరుల కారణంగా గర్విష్టులయిన ఆర్యులు వారిని నిర్లక్ష్యం చేయలేకపోవటమన్నది సందేహాతీతమైనది. అపారమైన సంపద ఉంది. భద్రమైన నగరాలలో నివశిస్తున్నారు. ఆయుధాలతో యుద్ధం చేస్తున్నారు. రాజులు పరిపాలిస్తున్నారు. అంతస్సంబంధాలు గల నాలుగు భాషలను ద్రవిడులు మాట్లాడేవారు. అవి తమిళం, తెలుగు, కన్నడం, మళయాళం. ఆర్యుల ప్రభావం పడకముందు వారికి +సాహిత్యం ఉందా అన్నది సందేహాస్పదం. శుద్ధమైన భావాలలో వారు వెనకబడి ఉండవచ్చుగాని, మిగిలిన అన్ని రకాల భావాలను వ్యక్తీకరించటానికి తగినన్ని సాధనాలు వారి భాషలకు ఉన్నాయి. వారు అనుభవంమీద ఆధారపడ్డ ప్రజలు. వలస వచ్చిన ఆర్యులు ద్రవిడ భాషలను నేర్చుకోవలసి వచ్చింది. స్థానిక భాషలలో సంస్కృతపదాలను ప్రవేశపెట్టడంతో తృప్తిపడవలసి వచ్చింది. + +ఈ రెండు జాతుల సామాజిక వ్యవస్థలలో చాలా అంతరం ఉంది. ఉత్తరాదికి చెందిన ఆర్యులు దక్షిణాది వలసలు ఆరంభించకముందే కుల వ్యవస్థ ఆర్యులలో పాదుకొంది. హెచ్చుతగ్గులకు సంబంధించి ద్రవిడులకు తెలిసిన భేధం ఒక్కటే. పాలకులు, ప్రజలు. ఈ భేదం అన్ని ఆదిమ సమాజాలలోనూ ఉన్నదే. బలమై బ్రాహ్మణ వారసత్యం ఆర్యులదైతే ద్రవిడుల పూజారులు స్వతస్సిద్ధంగా తమ మంత్ర తంత్రాలతో అందరి మన్ననలనూ పొందినవారు. ఆర్యులు చనిపోయిన వారిని దహనం చేసేవారు. విధవలలో పునర్వివాహం నిషేధించారు. మాంసాహారాన్ని రక్తం చిందటాన్ని అసహ్యించుకునేవారు. అందుకు బదులుగా ద్రవిడులు చనిపోయినవారిని ఖననం చేసేవారు. విధవలు పునర్వివాహం చేసుకొనేవారు. అన్ని రకాల మాంసాలు తినేవారు. రక్తం చిందకుండా, మద్యం విరివిరిగా వాడకుండా వారి పండగలు జరిగేవికావు. + +ఈ రెండు జాతులూ కలుసుకున్న కొత్తలో వారి ధార్మిక విధానాలలో శతృత్వం ఉండి ఉండవచ్చు. కొత్తగా నివాసాలు ఏర్పరచుకొన్న బ్రాహ్మణీయులు అతిశయోక్తులు నిండిన ప్రాచీనభాషలో ఈనేక నిందలు వేశారు. "ఆస్తికులు సర్వసంగ పరిత్యాగులు అయిన ఋషుల చెవులలో భయంకరమైన శబ్దాలు చేసిన అవిశ్వాసులైన ప్రాణులు అన్నారు. ఆశ్రమ ప్రాంతాలలోని \ No newline at end of file diff --git a/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0009.txt b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0009.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..40346d3ba53d45d1d726370cb4abdb02d3671458 --- /dev/null +++ b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0009.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +దట్టమైన అడవులలో దాక్కుని ఈ భయానకమైన ప్రాణులు భక్తులను భయపెట్టడంలో ఆనందించేవారు యజ్ఞాలు చేసేటప్పుడు వచ్చేవారు, భాండాలని, పుష్పాలని, సమిధలని ఎత్తుకుపోయేవారు. యజ్ఞ సామాగ్రిని మైలపరిచేవారు. రక్తంతో ఆహారాలను ప్రసాదాలను కలుషితం చేసేవారు- అన్నారు. + +తెగలు, జాతుల కలయిక, సంప్రదాయాలు మత పద్దతుల సమ్మిశ్రణంతో కూడిన ఆధునిక హిందూత్వానికి అది శైశవదశ. అప్పుడు మాదిగలు వారి వంతు వారు అనుభవించారు. వారి మాతంగి సంప్రదాయంతో వారు బాగా వెనుకబడిపోయారు. వృత్తి ద్వారా చర్మకారులైన మాదిగలు అస్పృశ్య (పరియా) తెగలలో చిట్టచివరివారయిపోయారు. అయినప్పటికీ ఈనాటి వారి ధార్మిక సామాజిక ఆచార వ్యవహారాలలో వేలాది సంవత్సరాల భారతదేశపు వేళ్ళు కనిపిస్తాయి. కనక క్రైస్తవానికీ, ఈ ప్రాచీన తెగకీ తొలికలయిక చాలా ప్రత్యేకమైనది. \ No newline at end of file diff --git a/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0010.txt b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0010.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..eac6f419e565ad74e0736da0c76e4320bc3f8143 --- /dev/null +++ b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0010.txt @@ -0,0 +1,25 @@ +2. తెగ నాయకుని ఆచారాలు

+ +దిజాంబవుడిని తమ మూలపురుషునిగా మాదిగలు గర్వంగా చెప్పుకుంటారు. ఆయన 'మాదిగల పితామహుడు' ప్రపంచం ఆరంభానికి ఆరునెలల ముందే వెలసినవాడు. ఆర్యుల +దండయాత్రలతో భారతదేశంలో 'ప్రపంచం మొదలయింది. అప్పుడున్న ఆదివాసులలో ఈ మానవుడు 'అది మాదిగ' ఒకరు. + +అప్పటికి ఆది జాంబవుడు చాలా గొప్పవాడు. ఏది ఏమైనప్పటికీ యుద్ధం చేయాలనుకున్నప్పుడు శ్రీరాముడు +మొట్టమొదటిసారి అతని దగ్గరికి వెళ్ళి పెద్దవానిగా సలహా అడిగి ఆతర్వాత అతను చెప్పింది చేశాడు. ఆర్యులు మొట్టమొదటిసారి ఈ భూమి పుత్రులతో సంబంధం పెట్టుకున్నారు. ఆనాటికి ఆయన ఎంత గొప్పగా ఉన్నప్పటికీ, ఆదిజాంబవుడికి ఆతర్వాత అవమానాల దశ ఆరంభమైంది. ఆయన ఉన్నత స్థానం నుండి పడిపోయాడు. + +ఆ రోజులలో కామధేనువు అనే సమస్త సంపదలు యిచ్చే ఆవు ఉండేది. వెల్లమను అనే బాలుడు ఈ గోవును మేపుతుండేవాడు. ఆవు పాలు యిచ్చేది. ఈ నేలమీద ఆదివాసీలు పూజించే శక్తిస్వరూపమైన ఆదిశక్తి స్వయంగా దేవతలకి కామధేనువు పాలు తాగటానికి అనుమతించింది. వెల్లమనుకి ఆ పాలని రుచిచూడాలని కోరిక పుట్టింది. కాని దేవుళ్ళు " ఏవిధంగానూ నువ్వు అందులో వాటా అడగటానికి వీల్లేదు” అన్నారు. అతనికి కోరిక తగ్గలేదు. ఒక రోజు జబ్బు చేసినట్టుగా పడుకున్నాడు. దేవతలు పాలు తాగి వదలిన పాత్రను దొంగతనంగా తీసుకుని అందులో నీళ్ళు పోసి దాన్ని తాగాడు. 'పాలే ఇంత రుచిగా ఉంటే మాంసం యింకెంత రుచిగా ఉంటుందో” అనుకున్నాడు. కామధేనువుకి అతని చెడ్డ ఆలోచనలు తెలిసిపోయాయి. తన మాంసం తినాలన్న ఆలోచన ఎవరికైనా కలిగేసరికే కామధేనువు తన శక్తులన్నీ కోల్పోయి మరణించింది. + +దేవుళ్ళు జరిగిందంతా విన్నారు. వాళ్ళు అక్కడికి వచ్చి కామధేనువు చనిపోవటం చూశారు. వాళ్ళు ఆదిజాంబవుడి దగ్గరకు వెళ్ళారు. "నువ్వు మనందరిలోనూ గొప్పవాడివి. కనక నువ్వు దీన్ని నాలుగు భాగాలు చెయ్యాలి అన్నారు. ఆయన ఆ విధంగా చేశాడు. తనకొక భాగం ఉంచుకుని బ్రహ్మ, విష్ణువు, శివుడికి తలో భాగం యిచ్చాడు. వాళ్ళు తమ భాగాలు తీసుకుని వెళ్ళిపోయారు. + +ఇంతలో వాళ్ళు తిరిగి వచ్చి “మాకు ఆవు తిరిగి కావాలి అన్నారు. వాళ్ళు మూడు భాగాలు తెచ్చి, ఆది జాంబవుడి భాగాన్ని అడిగారు. ఈలోగా ఆ బాలుడు, వెల్లమను, ఒక ముక్కను తీసి ఉడకబెడుతున్నాడు. అది కుండలో ఉడుకుతుండగా, ఆ మాంసంలోని ఒక చిన్న ముక్క పైకి లేచి నిప్పులో పడింది. అతను దాన్ని ఎత్తి, ఊదుతూండగా అతని నోటి తడి మాంసానికి తగిలింది. దాన్ని తిరిగి కుండలో వేశాడు. + +ఆదిజాంబవుడు తన భాగాన్ని తీసుకుని తతిమా మూడు భాగాలలో కలిపి ఒక కొత్త ఆవును సృష్టించటం మొదలుపెట్టాడు. కాని పాపం! ఉడికి, ఊదబడిన ముక్కను దాని స్థానంలో పెట్టలేకపోయాడు. కామధేనువు అంతకు పూర్వంలా లేదు. దాని మెడ దగ్గర అంతకు ముందున్న మాంసం పోవడంతో చర్మం వేళ్ళాడుతోంది. అన్ని విధాల అది తగ్గిపోయింది. ఎంతో గొప్పగా రెండు తలలతో ఉండే కామధేనువు ఈనాటి ఆవు పరిమాణానికి దిగజారిపోయింది. + +'ఆదిజాంబవుడు తన ఉన్నత స్థానం నుంచి కిందకి వచ్చి మన కింద ఉండాలి' అన్నారు దేవుళ్ళు. ఆ విధంగా అతని అవమాన దశ ఆరంభమైంది. తనకోసం ఆదిజాంబవుడు ఒక బావిని తవ్వుకుంటే వెల్లమాను మరొబావిని తవ్వుకొన్నాడు. వారమధ్య కులభేదం పుట్టింది. + +మాదిగల పితామహుని గాథ అది. అయితే ఎవరి ప్రమేయం వల్ల ఇంత తీవ్రమైన మార్పు వచ్చిందో ఆ బాలుడు వెల్లమను ఎవరు? అస్పృశ్యులలో వల్లువలు అనే పూజారి కులం ఉంది. బ్రాహ్మణ ఋషులకు మాత్రమే తెలిసిన పూజా శాస్త్రాలను పోలిన విద్యను ఈనాటికీ వారు ఎంతో శ్రద్ధగా రక్షించుకున్నారు. +సంస్కృతశాస్త్రాల చిహ్నాలు అందులో కనబడుతుంటాయి. ఆదివాసీ తెగలతో ఆర్యులు స్నేహపూర్వకంగా ఉండి వారి ఆశ్రమాలలో విద్యాభోదన చేస్తున్న రోజులకు అవి తార్కాణాలు. కుల భావాలు విభేధాలు ఏర్పడుతున్నప్పుడు కొత్త పాతల మధ్య 'వల్లువలు' ఒక గొలుసులా ఉండి ఉంటారు. + +ఆ బాలుడు వెల్లమాను దేవుళ్ళకి పాలు సమర్పించాలి. దేవుళ్ళను అభిమానించి, ఆ పాలు తాగేందుకు ఆదిశక్తి అనుమతించింది. అంటే ఆర్యులు ఆదివాసుల భావన స్వంతం చేసుకొని, వారి ఆచారవ్యవహారాలలో కలిపేసుకొనిపోతున్నప్పుడు ఆ అనుమతి లభించింది. కాని ఆ బాలుడు వెల్లమాను దేవుళ్ళ పానీయంలో వాటా తీసుకోవటంతోటే అయోగ్యుడు అయిపోయాడు. మాంసం మీద కోరిక అతని మనసులో నిండిపోయింది. ఇది ఆర్యులకీ, ద్రవిడులకీ మధ్య ఉన్న తీవ్రమైన వివాదం. ఎందుకంటే ద్రవిడులు మాంసం తింటారు. అది వారి మధ్య తొలి స్నేహ సంబంధాలను అల్లకల్లోలం చేసింది. ఈ +మార్పుకి కారణం సామాజికంగా వారి మధ్య పొసగకపోవటం. + +ఆది జాంబవుడి గుర్తులకోసం అనేక గ్రంధాలను వెదికాను. నాకు అనేకం లభించాయి. పురాణ కాలం నుంచి ఆయన వారసులు మన రోజుల వరకూ ఆయన్ను తీసుకువచ్చారు. \ No newline at end of file diff --git a/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0011.txt b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0011.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8bccd6d933fa895287970bd1d4f9887aeed9260a --- /dev/null +++ b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0011.txt @@ -0,0 +1,17 @@ +కర్ణాటకకు చెందిన మాదిగలలో 'జంబు' అనే పూజారి జాతి ఉంది. వారికి లౌకికులతో వివాహసంబంధాలు లేవు. అందరూ ఇచ్చిన దానిమీదనే ఆధారవడి జీవిస్తారు. వారసత్వంగా వచ్చే పూజారిత్వంతో పెద్ద పూజారి తరచుగా పల్లెలు తిరుగుతాడు. తన అనుయాయూలకు బోధలు చేన్తుంటాడు. తెగ పెద్ద కాలక్రమంగా పూజారి పెద్ద అయాడని గ్రహించటం కష్టంకాదు. తెగ చెల్లాచెదురవుతూండగా దూరప్రాంతాలకు వలస పోయినవారి మీద పూజారుల వారసత్వం పట్టు కోల్పోయింది. జనాభా లెక్కలలో మాదిగల ఉపకులాలుగా చెప్పబడే జాంబవులు, జాంబవంతులు ఆది జాంబవుడికి దగ్గరి వారసులయుంటారు. + +“మాదిగల పితామహుడు” రామునికి యుద్ద విషయాలలో గౌరవనీయుడైన సలహాదారుడని పురాణగాథ చెపుతుంది. గొప్ప నంన్కృతిక ఇతిహసమైన రామాయణాన్ని ఆది జాంబవుడి చిహ్నాలకోసం తిరగేశాను. కవి ఎలుగుబంట్ల నాయకుడు జాంబవంతుని గురించి చెపుతాడు. బహుశా ఆయన ఆదిమాదిగ అయిన ఆదిజాంబవుడయుండాలి. కవిత్వపు ముసుగులో ఇతర వీరులతో సమానం చేయటానికి జాంబవంతుడు గౌరవప్రదంగా చెప్పబడ్డాడు. అతని భావాలు సుదీర్ఘంగా వివరించబడ్డాయి. + +రామునికి యుద్ధంలో సహాయపడిన వీరులను చెప్పుటపుడు రామాయణ కవి వారిని దృశ్యమానం చేసేందుకు వారి రాజ చిహ్నాలతో వారిని నంభోదించాడు. వానరులు, ఎలుగుబంట్లుగా చెప్పబడినవారు బహుశా ఆ జంతువులను పూజించి ఉండేవారయుండాలి. ద్రవిడ రాజవంశాలకు వారి ధ్వజాలుగా జంతువులు ఉండటం వల్ల చేరులకు ఏనుగులు, పల్లవులకు పులులు, జాంబవంతుని తెగకు ఎలుగుబంటి ధ్వజం కావడం వల్ల చేరులకు ఏనుగులు, పల్లవులకు పులులు, జాంబవంతుని తెగకు ఎలుగుబంటి ధ్వజం కావటం వల్ల కవి ఆ విధంగా వారిని సంభోదించి ఉండవచ్చు. దండకారణ్యం బుందేల్‌ఖండ్‌కి దక్షిణంగా కృష్ణానది వరకూ విస్తరించి ఉండవచ్చు. ఈ రోజున మాదిగలు చెల్లాచెదరుగా వ్యాపించి ఉన్న ప్రాంతంలోనే ఆనాడు రాముడి సైన్యం పోగయింది. + +రామాయణం కథా నాయకుడు రాముడు ఓథ్‌కి చెందిన రాజకుమారుడు. ఆయన్ని వనవాసానికి పంపాక, తన సారధిని నగర నరిహద్దులలో వదిలేశాక దండకారణ్యంలో ప్రవేశించాడు. రాముని మీద భక్తిశ్రద్ధలు గల భార్య సీత, ఆర్య స్త్రీలలో అందగత్తె ఆయనని అనునరించింది. బర్త మీద అనురాగంతో +అరణ్యవాసంలోని కష్టాలను భరించింది. ఈనాటి సిలోనును ఆనాడు పాలించే రాక్షసుల ప్రభువు రావణుడు వచ్చి ఆమెను తీనుకుపోయాడు. రాముడు పత్నీ వియోగంతో కృంగిపోయి ఆ ప్రాంతంలోని బలమైన తెగల నాయకులని కలిని నీతని రక్షించటంలో సహాయం కోరాడు. వానరుల పెద్ద అయిని సుగ్రీవుడు అందరిలోకి శక్తిమంతుడైన మిత్రుడు. కాని, ఇతరులు కూడా ఉన్నారు. వారిలో ఎలుగుబంట్ల నాయకుడు జాంబవంతుడు సుప్రసిద్ధుడు. + +సీత రక్షణకోసం అందరితోనూ కూడిన గొప్ప సైన్యం బయలుదేరింది. వారు దక్షిణం వైపు సాగి సముద్రాన్ని చేరుకుని ఆగిపోయారు. రాముని మనోహరమైన భార్య సీతను రావణుడు చెరపట్టి ఉంచిన లంక అవతలి ఒడ్డున ఉంది. సముద్రం ఒడ్డున బలవంతులైన వానరులు నిలబడి ఈ అగాధాన్ని దాటాలని +గ్రహించారు. వాళ్ళు కలవరపడ్డారు “వానర వీరులారా! మీమీ శక్తులను ప్రదర్శించండి. లంఘించండి!” అంటూ మహా సేనాధిపతి సుగ్రీవుడు అజ్ఞాపించాడు. అనేకమంది గట్టిగా చెప్పారు. కాని ఎవరూ ఆ ఘనకార్యాన్ని చేయటానికి ముందుకు రాలేదు. + +చివరకు జాంబవంతుడు అన్నాడు “ఒకప్పుడు నాకు లంఘించే శక్తి గొప్పగా ఉండేది. నేను వృద్దుడినయిపోయాను. నా శక్తులు ఉడిగిపోయాయి. నేనిప్పుడు లంఘించలేను.” మహాజ్ఞాని అయిన జాంబవంతుడు అన్నాడు. “కాని సేనాధిపతి ఆజ్ఞాపించినవుడు ఆయన గౌరవాన్ని కాపాడటం సేవకుల విధి.” జాంబవంతుని సలహా ఫలించింది. చిట్టచివరికి వానర శ్రేష్టుడైన హనుమంతుడు అతని ధైర్యమూ ప్రతిష్టా గుర్తుచేయగా సముద్రాన్ని లంఘించటానికి సిద్ధమయాడు. + +బలవంతుడైన రావణుని భవనం నుంచి ఎంతో శక్తియుక్తులతో పరాక్రమంతో సీత రక్షించబడింది. రాక్షస వీరులతో బాటు రావణుడు నేలకొరిగాడు. + +మాదిగలకు నంబంధించిన ఇతర గాథలన్నింటిలోనూ అవమానాలు, అణచివేతలూ ఉంటాయి. “ఎలుగుబంట్ల నాయకుడు జాంబవంతుడు” ఆది జాంబవంతుడితో సహా ఉన్నత స్థానంలోనే ఉంటారు. వారిని ఎవరూ తక్కువ చేయరు. వారి ఆదిమకీర్తిలో వారికి సముచిత స్థానం ఎప్పుడూ ఉంటుంది. వారి వారసులు మాత్రం పూర్తిగా వెలివేయబడ్డారు! \ No newline at end of file diff --git a/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0012.txt b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0012.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3bce5c4af582382579b0df56eb9e7cddf4f6fcdb --- /dev/null +++ b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0012.txt @@ -0,0 +1,24 @@ +3. మాతంగుల రాజు

+ +దిగలు ఒకప్పుడు ఒక తెగ అయుంటే, వారిని పాలిస్తున్న తెగనాయకుడు కావ్యాలలోనూ, ఇతిహాసాలలోనూ ప్రముఖుడైనప్పుడు చారిత్రక శాసనాలలో ఎక్కడో ఒకచోట ఏదోవిధంగా ప్రస్తావించబడాలి. కాని చారిత్రాత్మకంగా నిస్సందేహమనిపించే ఆధారం ఏదీ ఎక్కడా లభించలేదు. ఏమైనా ఇదేమంత ఆశ్చర్యకరమైన విషయం కాదు. ఆర్యులు వచ్చి ఆశ్రమాలు ఏర్పరుచుకొని ద్రవిడుల భాషలను కేవలం గ్రంధాలకే కుదించే నాటికి ద్రవిడులలో సాహిత్యం లేదు. జ్ఞానులైన రుషులు కాలపట్టికలు రాయడంలో ఆసక్తి కనబరచి ఉంటే, వారు నివాసాలు +ఏర్పరచుకుంటున్న ప్రాంతంలోని తెగలతో ఎలా వ్యవహరించినదీ గ్రంధస్తం చేసివుంటే ప్రాచీన భారతదేశ చరిత్ర ఇన్ని ఊహలకు కల్పనలకు నెలవు అయివుండేదికాదు. మత విషయాలమీద, +అభౌతిక విషయాలమీద, స్మృతులమీద, రెండు గొప్ప సంస్కృత ఇతిహాసాల మీద ఆర్యుల జ్ఞానం విద్య వెచ్చింపబడ్డాయి. చారిత్రక సమాచారం చాలావరకు వీటినుంచే సేకరించాలి. నిష్పాక్షికంగా +కొన్ని సంఘటనలను పరిశీలించటానికి, అవి జరిగాయని నిశ్చయించటానికి కవిత్వపు అతిశయోక్తులతోనూ మత అవసరాలకోసమూ రాసిన ఈ గ్రంధాలు సరిపోవని మనం +గుర్తించుకోవాలి. + +అయినా భారతదేశపు పురాతన వాసులు వారి తరువాత తరాలవారు తమని గుర్తుంచుకోవాలి అనే మానవ సహజమైన ఆకాంక్షకు అతీతులు కారు. వారు చేసిన కార్యాలను తమ వారసులకు అందించటానికి చాలా శాశ్వతమనుకున్న ఒక పద్దతి అనుసరించారు. శిలాఫలకాలమీద, తామ్రఫలకాలమీద జ్ఞాపకార్థంగా నిలబెట్టిన రాళ్ళమీదా, విగ్రహాల పీఠాల మీదా, దేవాలయాల గోడల మీదా స్తంభాలమీదా వాళ్ళు తమ పేర్లను, విజయాలను, శతృవుల పరాజయాలను చెక్కారు. రాజవంశాల చరిత్ర, చరిత్రలోని నగ్నసత్యాలు తెలుసుకోదలిచిన విద్యార్థికి యివి చాలావరకు విశ్వసనీయమైన ఆధారాలు. + +ఇతర తెగలతో బాటు ఒక తెగగా మాదిగలను గుర్తించాలంటే ఏదైనా శాసనాల మీద ఒక ఆధారం లభించితే ఊహాపోహలతో నిండిన చరిత్ర నుండి బయటపడి కొంతవరకూ గట్టి పునాది లభించి ఉండేది. ఈ రకమైన ఆధారం ఒకటి నాకు లభించిందనకుంటున్నాను. అది క్రీ॥శ॥ 634వ సంవత్సరం నాటిది. చాళుక్య వంశానికి చెందిన మంగలీసుడు అనే రాజు తొలి ద్రవిడ రాజవంశాలకు చెందిన కచ్చరులను జయించినప్పటిది. + +కర్ణాటకలో అయిహాలవద్ద దేవాలయం బయట గోడమీద శిలాఫలకం మీద చెక్కబడిన శాసనంలో ఈ వాక్యాలు ఉన్నాయి. "అతని తమ్ముడు మంగలీసుని గుర్రాలు తూర్పు పడమర సముద్రాలు కట్టలమీద దడికట్టాయి. అతడి సైన్యాలు రేపిన ధూళితో భూమ్యాకాశాలూ సమస్త దిక్కులూ నిండిపోయాయి. అటువంటి మంగలీసుడు రాజు అయాడు. మాతంగ జాతి అనే అంధకారాన్ని తళతళలాడే కత్తులు అనే దివిటీలతో చెల్లాచెదురు చేశాడు. యుద్ధరంగమనే పెళ్ళిపందిరిలో కచ్చురుల అదృష్టదేవత అయిన అందాల భామను భార్యగా చేసుకున్నాడు.” + +మాదిగల పూర్వీకుల ప్రస్తావన ఆ వాక్యంలో ఉంది అనాలంటే మాతంగ అన్న పదానికి వివరణ మీద ఆధారపడాలి. ఈ పదానికి అనేక అర్ధాలున్నాయి. ఇది "తక్కువ కులానికి చెందిన ఒక తెగ"గా +కనిపిస్తుంది. మాదిగ అన్న పదం ప్రాచీనమైన మాతంగ అన్న పదం నుంచి వచ్చినదేనని పండితులు అంగీకరిస్తారు. అంతేగాక, మాదిగలలో ఒక పెద్ద ఉపకులము మాతంగి అని పిలవబడుతోంది. కర్ణాటకకు చెందిన మాదిగలు తమని తాము 'మాతంగి మక్కళు' అంటారు. అంటే అర్థం 'మాతంగి బిడ్డలు'. + +అయితే ఈ పదం "ఒక ఏనుగు"ని కూడా సూచిస్తుంది. పద్దెనిమిదేళ్ళ క్రితం ఈ శాసనాన్ని కనుగొని వివరించిన ప్లీట్ దాన్ని "అంతగా బలంలేని ఒక ఆదివాసీ కుటుంబం" అని అర్ధం చెప్పాడు. ఆ తర్వాత కొన్ని ఏళ్ళు గడిచాక తన కృషిని తిరిగి వివరిస్తూ ఆయన అన్నాడు. ఈ శ్లోకాన్ని తిరిగి పరిశీలిస్తే 'మాతంగ' అన్న పదం సందర్భాన్నిబట్టి తీసుకుంటే "కచ్ఛవుల ఏనుగులు" అని చెప్పటానికి వాడబడిందని నేను అనుకుంటున్నాను.” ఆ విధంగా ఆ శాసనంలో మాదిగల ప్రస్తావన +ఉందని ఊహించటం సందేహాస్పదంగా మారిపోయింది. + +సంప్రదాయాల వేపు పురాణగాథల వేపు మరలక చేయగలిగిందేమీలేదు. అవి సామాజిక రాజకీయమార్పులను అర్ధం చేసుకోటానికి కొన్ని ఆధారాలు యిస్తాయి. భారతదేశంలో జ్ఞాపకాలను భద్రపరిచే అసాధారణమైన శిక్షణ ఉంది. తమ తండ్రుల నుంచి విన్నవాటిని తమ బిడ్డలకు అందజేస్తారు. మరెక్కడా లేనంతగా పురాణ గాథలు విశ్వసనీయంగా ఉంటాయి. వృత్తి గాయకులు కూడా ప్రజల మధ్యకు వెళ్ళి గడచిన రోజుల్లో జరిగిన వాటిని కవితామయంగా పాడి వినోదపరుస్తారు. ఆ విధంగా గతం పూర్తిగా మరుగున పడిపోకుండా వర్తమానానికి చేరింది. + +సంస్కృత గాథలలో మాతంగరాజుకి సంబంధించి కొన్ని గొప్ప కావ్య ప్రసక్తులు కనిపిస్తాయి. అవి ఆదివాసుల పట్ల ఆర్యుల వైఖరికి కొన్ని సూచనలు ఇస్తాయి. ఆ వర్ణనలు ప్రాగ్భాషలో అతిశయోక్తులు +నిండి ఉన్నప్పటికీ ఒక అనాగరిక ఆదివాసీ తెగ విశిష్టలక్షణాలు వివరిస్తాయి. క్రీ॥శ॥ 606 ప్రాంతాలలో జీవించిన బాణభట్టుడు \ No newline at end of file diff --git a/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0013.txt b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0013.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ee3628fcdcf5b94e60990910657b0ce3e7f99f4e --- /dev/null +++ b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0013.txt @@ -0,0 +1,26 @@ +అనే సంస్కృత గ్రంధకర్త కాదంబరి కధలో చబరుల నాయకుడైన మాతంగుడనే పేరుగల వాని గురించి ఇలా చెపుతాడు. “అతను ఇంకా వయసులో ఉన్నాడు. అతని దేహధారుడ్యాన్ని చూస్తే ఇనుముతో చేయబడినట్లు కనిపిస్తుంది. అతనికి భుజాల వరకూ వేలాడే దట్టమైన ముడివేయబడిన జుత్తు ఉంది. అతని కనుబొమలు విశాలమైనవి. అతని ముక్కు గద్దముక్కులా సూటిగా ఉంది. అతనికి మయూర ఛత్రం పట్టినట్టు తేనెటీగలు గుమిగూడి ఎండ తగలకుండా చేస్తున్నాయి.” + +వేలాదిమంది అనుచరులతో ప్రవేశించిన యువనాయకుడు మాతంగుడి గురించి కవి ఇలా వర్ణిస్తాడు. "సూర్యకిరణాలతో చెదిరిన చీకటి మూకలా, మృత్యు సైనికులు తిరుగుతున్నట్లు, నరకాన్ని బద్దలుగొట్టుకుని పైకి లేచిన భూతాల ప్రపంచంలా, దండకారణ్యంలో నివసిస్తున్న మహర్షుల శాపాలతో కట్టిన తండాలా” ఉన్నారు. + +ఈనాటి గర్విష్టి బ్రాహ్మణుడు అంటరాని మాదిగల గూర్చి అవలీలగా వెలిబుచ్చే అభిప్రాయాలతోనే ఆ కవి వారిని విపులంగా చిత్రిస్తాడు. "మద్య మాంసాలతో నిండిన వారి భోజనాన్ని ఉత్తములు +అసహ్యించుకుంటారు. వారి వృత్తి వేట - వారి శాస్త్రం నక్కల అరుపు. వారి ప్రాణస్నేహితులు కుక్కలు" మాతంగుని అనుచరులు ఒక ఆటవిక ఆదివాసీ తెగవారు. ఇంతకు మించి ఈ కవి యింకేమీ చెప్పడు. + +సంస్కృత గాథాసంగ్రహాలలో మనకు మరో మాతంగ ప్రభువు కనిపిస్తాడు. క్రీ॥శ॥ 1125 ప్రాంతాలలో జీవించిన సోమదేవ భట్టుడు వీటిని సేకరించాడు. కథా సరిత్యాగరంలో తను చెప్పిన కథలన్నీ చాలాకాలంగా జనం చెప్పుకుంటున్న కథలే అంటాడు. ఈ కథల జరిగిన కాలం ఈ కధలు సేకరించిన కాలానికి శతాబ్దాల వెకటిదని అర్ధం. + +కోటలకు భూతమైన దుర్గ పిశాచం తాలూకు అద్భుతమైన కథ చెపుతాడు. ఒక పని కోసం ఒక రాజు అతని మంత్రులూ దుర్గ పిశాచాన్ని ఆశ్రయిస్తారు. ఈ మాతంగ నాయకుడు గొప్ప పరాక్రమవంతుడు. రాజులు అతన్ని జయించలేరు. అతని తెగకి చెందిన బక్లుదుంది విలుకాళ్ళు అతని అజ్ఞానువర్తులు. అందులో ప్రతి ఒక్కడి కింద అయిదు వందల మంది యోధులు ఉంటారు. మాతంగుల దేశాన్ని చూస్తున్న రాజు మృగాంకదత్తుడు తమ మంత్రులతో "చూడండి! వీళ్ళు జంతువులులా అరణ్యవాసం చేస్తున్నారు. అయినా చిత్రంగా దుర్గపిశాచాన్ని తమ రాజు అనుకుంటారు. ప్రపంచంలో రాజులేని జాతిలేదు. మనుషుల్లో +రాజరికం అనే ఆకర్షణీయమైన పద్ధతిని వారి భద్రత కోసం దేవుళ్ళు ప్రవేశపెట్టారు. అదిలేకపోతే పెద్ద వాటిని తిన్నట్టుగా బలవంతులు బలహీనులను మింగేస్తారని వారి భయం.” + +మాతంగరాజు మృగాంకదత్త రాజు కోరిక విని, ఈ చిన్న పనిని చేసిపెడతానిని మాటయిచ్చి, వినయంగా అంటాడు. "మా జీవితాలు మొట్టమొదట మీ కోసమే సృష్టించబడ్డాయి. వచ్చినదూత అగ్రకులంవాడు. అయినా తనకి భోజనం పెట్టాలనుకుంటున్న మాతంగరాజుని సంతోషపరచాలనుకుంటాడు. అందుకోసం +మాతంగరాజు తన సమక్షంలో భోజనం చేయటానికి అయితే కొంచెం దూరంలో కూడా సిద్ధపడతాడు. ఆ విధంగా, ఎంతో బలవంతులైనప్పటికీ, వారికి ఎంతో అమూల్యమైన సహాయం చేయగలిగినప్పటికీ ఆర్య ప్రభువుకీ ఈ ఆదివాసీ తెగనాయకుడికి స్పష్టమైన విభజన రేఖ ఉంది. + +ఇంకొన్ని చదివాక చండాల కన్య కథ కనిపిస్తుంది. “ఆమె అందమైన ముఖం తన శతృవు చంద్రుడిని ఓడించింది" ఎందరినో చంపి రెచ్చిపోయి తిరుగుతున్న ఏనుగుని మచ్చిక చేసి తన అదుపులోకి తెచ్చిన ఆ కన్యని ఒక రాజకుమారుడు ప్రేమిస్తాడు. "అతని మనసుని దొంగిలించటం వలన శూన్యమైన హృదయంతో +రాజకుమారుడు ఇంటికి వెళతాడు. అతని తల్లిదండ్రులు ఆ కన్య గురించి విచారించి ఆమె చండాల రాజు అయిన మాతంగుని కుమార్తె అని తెలుసుకుంటారు. అతని తల్లి, రాణి అడుగుతుంది. "సుక్షత్రియ వంశంలో పుట్టిన' నా కొడుకు అథమ కుల కన్యను ఎలా ప్రేమించాడు. ఆ కన్య అగ్రకులంలో పుట్టినా ఏదో కారణంవల్ల మాతంగుల మధ్య పడిందని చెపుతారు. ఈ సిద్ధాంతాన్ని రుజువుచేస్తూ అనేక కథలు వస్తాయి. + +మాతంగరాజు దగ్గరకు దూతను పంపుతారు. అతను అంగీకరిస్తాడు. అయితే పద్దెనిమిది వేలమంది బ్రాహ్మణులు తమ ఇంటిలో తినాలని షరతు పెడతాడు. శివుడు అతనికి శాపం విధించాట్ట. పద్దెనిమిదివేల బ్రాహ్మణులు అతని యింట్లో తినేవరకూ అతని వాళ్ళంతా మాతంగులుగా జీవించాలిట. ఆ తరువాత అతను తన అగ్రకులంలోని వెనుకటి స్థితిని పొందుతాడుట. వాళ్ళు అందుకు ఒప్పుకున్నారు గాని, వంట మాత్రం చండాలుల గృహానికి దూరంగా జరగాలన్నారు. శివుడి శాపం తొలగిపోయింది. +రాజకుమారుడు ఉత్తమ కులాన్ని పొందిన ఆ కన్యను పరిణయమాడాడు. + +బ్రాహ్మణీయ కల్పనలతో అతిశయోక్తులతో నిండిపోయిన ఈ కథలలో నిజజీవితం అనిపించే సూచనలు లేకుండా పోలేదు. ఆర్యులకుండే రాజు అనే భావనకీ ఆదివాసుల తెగ నాయకునికీ మధ్య తేడాను మృగాంకదత్తరాజు అర్ధం చేసుకున్నట్లు లేదు. అందుకే అడవిలో జంతువుల్లా బ్రతుకుతున్నా మానవులలో ఎవరినో ఒకరిని రాజుగా గుర్తించే కోరిక ఉంటుందంటాడు. దుర్గ పిశాచరాజుకి ఆర్య రాజుల్లా పన్నులు వేయటానికి జీవస్మరణ విషయాలను నిర్ణయించటానికి, ఏకాంత వైభోగంలో జీవించటానికి అధికారంలేదు. మాతంగ తెగకి నాయకునిగా బహుశా బోల్డంత భూమి, నౌకర్లు తగినంత ఆదాయం ఉండి ఉంటుంది. +యుద్ధరంగంలో అతడు తన తెగని నడిపిస్తాడు. పరిపాలనా విషయాలలో కుటుంబ పెద్దలని సంప్రదిస్తాడు. + +దుర్గ పిశాచరాజు బ్రాహ్మణీయ విశ్వాసంతో కొంతవరకూ అసహజంగా బూటకంగా చూపించబడినా, మాదిగల +పితామహుడు ఆదిజాంబవుని పోలికలు కనిపిస్తాయి. \ No newline at end of file diff --git a/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0014.txt b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0014.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..62d0d3f7ebbb507d8829de3309907cb24b4376a9 --- /dev/null +++ b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0014.txt @@ -0,0 +1,88 @@ +4. చెల్లాచెదరవటం - దాస్యం

+ +తంగ తెగ చెల్లాచెదరయిపోవటానికి, దాని వారసులు +తెలుగుదేశమంతటా గ్రామాల బయట నివాసాలు ఉండటానికి +అనేక కారణాలు కలిసి పనిచేసి ఉండవచ్చు. పురాతన కాలంలో +తెగల మధ్య యుద్ధాలు బహుశా జరిగి ఉండొచ్చు. ఒక బలమైన +తెగ చేతిలో ఓడిపోయి యుద్ధ పద్ధతుల ప్రకారం మాదిగలు +దాస్యంలోకి నెట్టబడి ఉండొచ్చు. లేకపోతే, వృత్తికోసం అన్వేషిస్తూ, +వారి పురాతన తెగ నివాసాలను మరిచిపోయేంతగా వలసలు +వెళ్ళిపోయుండవచ్చు. + +ఇండో ఆర్యులు క్రమంగా ప్రవేశపెట్టిన ఒక కొత్త సామాజిక +క్రమానికి ముందు భారతదేశపు పురాతన చరిత్రను చిత్రించాలంటే +కొన్ని అస్పష్ట ఆకారాలలో మాత్రమే సాధ్యమవుతుంది. పురాతన +ద్రావిడ గ్రామీణ సమాజపు ఆచారాల ఆనవాళ్ళు ఇంకా మిగలాయి. +కులభేధాలు తెలియని, అందరూ కలిసి పనిచేసి సమాజం +అవసరాలు తీర్చుకుని, ఎవ్వరూ వెలివేయబడని ఆదిమ +సమాజదశకు అవి గుర్తులు అవుతాయి. + +దక్షిణ భారత ప్రాంతం బహుశా ద్రవిడ తెగలు లేదా పంశాల +మధ్య విభజింపబడి ఉంటుంది. వారికి వారి నాయకులు, తెగలు +రాజ్యాంగాలు ఉండి ఉంటాయి. ఈ వంశస్థులు సమూహాలుగా +స్థిరపడి, గ్రామాలు ఏర్పరచుకొని అరణ్యాలు ఎక్కువవటం వల్ల +పులులు, ఇతర భయంకరమై జంతువులనుంచి రక్షణకోసం +కలిసికట్టుగా ఒకరికొకరు సహాయపడుతూ ఉండేవారు. +వంశాలమధ్య యుద్ధాలు కూడా ఐకమత్యంతో ఎదుర్కోవలసి +వచ్చేది. ప్రతీ గ్రామమూ తన కనీసావసరాలను తీర్చుకుంటూ +ఉండేది. శ్రమ విభజన ఉండేది. అందుకు బదులుగా ప్రతి +కుటుంబానికి కొంతభూమి కేటాయించబడేది లేదా వస్తు రూపంలో +యివ్వబడేది. అది అందరికి సరిపోయేటంత ఉండేది. + +వారసత్వంగా గ్రామపెద్దకి గ్రామంలో మంచి విశాలమైన +భూమి లభించేది. ద్రావిడ గ్రామీణ విధానంలో గ్రామపెద్దరికం +ఒక విశిష్టమైన మౌలిక లక్షణం. అదే ఈ రోజున మునసబులకి +మూలం. దేవతల పూజాదికాలలో అదేవిధమైన ఏర్పాటు ఉండేది. +గ్రామంలో వివిధ వృత్తుల వారికి, చాకలి మంగళ్ళకి చేసిన పనికి +ఖరీదు చెల్లించకుండా కొద్దిపాటి భూమిని పన్నులు లేకుండా +ఇచ్చేవారు. లేకపోతే అన్ని పరిపాలనో, ఇంత ధ్యానమునో వారు +అందుకునేవారు. సరళమైన గ్రామీణ జీవితంలో తోలు పనివాడు +బహుశా గౌరవనీయుడైన పనిమంతుడు. అతనికి అతని +హక్కులుండేవి. వాటిని అందరూ గౌరవించేవారు. ఒకరినొకరు +సేవలందించటమనే సూత్రం మీద సమాజంలో ఏర్పాట్లు జరిగేవి. + +అయితే పీఠభూమికి బాగా దక్షిణ ప్రాంతాలలో ద్రవిడ +రాజ్యాలు వెలసే దశ వచ్చింది. దండయాత్రలు జరిగాయి. +మొట్టమొదట చిన్న చిన్న రాజులు ఉండేవారు. బలమైన +రాజవంశాలకు వారు సామాంతులయ్యారు. గ్రామాలు ఓ కేంద్ర +ప్రభుత్వంలో భాగాలయినాయి. ఆ ప్రభుత్వాలు పన్నులు విధించి +కప్పాలు వసూలు చేసేవి. ద్రవిడ గ్రామాలలో కొత్త పద్దతులు +ప్రవేశించాయి. తన మౌలిక తెగ అధికారంతో కొద్దిపాటి న్యాయ +విచారణాధికారాలతో ఉండే గ్రామ పెద్ద వెనుకబడ్డాడు. మరో +గ్రామపెద్ద ఇంచుమించు ఈనాటి కరణం తప్పనిసరిగా +చదువుకున్నవాడై గ్రామం లెక్కలు కడుతూ అంకెల రూపంలో +లాభనష్టాలను చూపెట్టేందుకు ముందుకు వచ్చాడు. సరళమైన +అవసరాలను తీర్చే సరళమైన విధానాలు గల రోజులు గతించాయి. + +క్రమంగా ఆర్య వలసదారుల ప్రభావం ప్రస్ఫుటం కాసాగింది. +తమ అరణ్యాలలో స్థిరపడుతున్న బ్రాహ్మణ రుషుల మేధో +ఆధిక్యతను చూసి ఆదిమ ద్రావిడులు గౌరవంతో నిండిపోయారు. +వాళ్ళకి శిష్యులయ్యారు. వారిని యజమానులుగా చూడసాగారు. +ఉత్తర ప్రాంతాలనుంచి వచ్చే బాటసారులు ఆ ప్రాంతం గూర్చి +చెప్పే కథలను సహజ కుతూహలంతో శ్రద్ధతో తప్పకుండా +వినేవారు. ఉత్తర ప్రాంత పరిపాలకులైన క్షత్రియుల పరాక్రమ +గాథలను విన్నారు. వైశ్యవర్తకులు వారిలో ఉండేవారు. ద్విజులు +(రెండుసార్లు పుట్టినవారు) అయిన ఆర్యుల మూడవ కులానికి +వారు ప్రతినిధులు. + +ఉత్తర భారతదేశంలో నాలుగవ కులం ఉండేది. వారు +శూద్రకులస్థులు. ఆర్యుల దండయాత్రలలో ఓడింపబడిన ఆర్యుల +సేవకులు శూద్రులుగా ఉండేవారు. స్వతంత్రులు, ఓడిపోని వారు +అయిన దక్షిణ భారతపు ద్రవిడులు ఉత్తర భారత ప్రాంతపు +శూద్రులకన్నా బాగా ఆధిక్యంలో ఉండేవారు. ఎక్కువ తక్కువల +వర్ణవ్యవస్థలో తమకు కేటాయించిన శూద్రస్థానాన్ని అగౌరవంగా +భావించినందువల్ల ద్రవిడులు దానిని లక్ష్యపెట్టలేదు. + +మాదిగలకు భారతీయ కుల వ్యవస్థలో స్థానం లేకపోయింది. +ఆదిమ ద్రావిడ గ్రామంలో చర్మకారులు అందరూ ఊరిబయట +ఇళ్ళు కట్టుకుని కలిసి జీవించటం బహుశా పరస్పర ఒప్పందంతో +కుదిరిన రాజీ అయి ఉండవచ్చు. ఆర్యుల కుల వ్యవస్థ క్రూరమైన +విభజన రేఖలు గీసేవరకూ ఇళ్ళ సముదాయాలు వెలివేయబడిన +వాడలుగా మార్పుచెందలేదు. అక్కడి పాలకులు మాదిగల సేవలను +దాస్యంతో పోల్చదగిన పద్ధతులతో శాసించసాగారు. + +మాదిగల పరిస్థితి పశ్చిమదేశాల నాగరికత ప్రభావం +పడకముందు అనేక శతాబ్దాల కన్నా గత ముప్ఫై సంవత్సరాల +ఆంగ్లపాలనలో బహుశా మారింది. అనాదిగా నిస్సందేహంగా +అమలులో ఉన్న పరిస్థితుల గురించి తమ బిడ్డలకు అనుభవ +పూర్వకంగా ఏమీ తెలియదని వృద్దులు నాతో చెప్పారు. కనక \ No newline at end of file diff --git a/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0015.txt b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0015.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fb5b0fee7e57015175fc785ec676ac152763f379 --- /dev/null +++ b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0015.txt @@ -0,0 +1,91 @@ +ముప్ఫై సంవత్సరాల క్రితం భారతీయ గ్రామీణ సమాజంలోని +మాదిగల జీవితంలో చిన్న శకలం గతానికి ఒక గొలుసులాంటిది. +వెనుకటి విభజన తొందరగా మాయమైపోతున్నపుడు అది మరింత +విలువైనది. + +పూర్వం రోజులలో, చిన్న రాజులు, పెద్ద రాజవంశాలకి +సామంతులుగా ఉన్నపుడు రాజుగాని అతని మంత్రిగాని (దివాన్) +తన రాజ్యాన్ని చూడటానికి వచ్చేవారు. వాళ్ళు బసచేసిన చోటల్లా +అక్కడే వసతులూ సమకూర్చటం ఆ రోజుల్లో వారికి సౌలభ్యంగా +ఉండేది. కుమ్మరిపాత్రలు అమర్చాలి. చాకళ్ళు బట్టలు ఉతకాలి. +మునసబు పాలు, గుడ్లు తెచ్చేవాడు. మొత్తం గ్రామమంతా తన +ఉత్పత్తులను సమకూర్చాలి. ఈ సేవలకు బదులుగా రాజా భూమిని +ఈనాములుగా యిచ్చేవాడు. ఆ సందర్భాలలో ఆయన అవసరాలకు +అనుగుణంగా యిచ్చేవాడు. మాదిగలు బరువులు మోసేవాళ్ళు +గనక రోడ్లు కొద్దిగా ఉండి నడకదారులే కావటం వల్ల డేరాల +సామాను అంతా వెట్టివాళ్ళమీదపడి ఒకచోటనుంచి మరోచోటికి +వెళ్ళాల్సి వచ్చేది. వాళ్ళకి కూడా ఈనాములు అందేవి. +సాధారణంగా నాలుగు ఎకరాలకి మించి ఉండేది కాదు. మాదిగలకి +దున్నటానికి ఎద్దులుగాని, పంటలని చూసుకోటానికి సమయంగాని +లేకపోవటం వల్ల అవి చాలా తక్కువ పండేవి. + +అంతేగాక వెట్టిచాకిరీ రాజులు వచ్చినపుడో మంత్రులను +పంపినప్పటికో పరిమితం కాదు. అధికారం గలవారు ఏ +వేళలోనైనా వెట్టిచాకిరి చేయించుకోగలిగేవారు. అది ఎప్పుడూ +కూలిలేకుండానే చేసే చాకిరి. కరణం గ్రామానికి పన్నులు వసూలు +కోసం వస్తే వెట్టివాళ్ళు గ్రామంలోని అన్నిదోవలలోనూ నిలబడి +మనుషులుగాని, పశువులుగాని బయటిక వెళ్ళకుండా కాపలా +కాసేవారు. పన్ను వసూలయాక డబ్బు వెట్టివారి చినుగుల బట్టల +మధ్య కట్టి ఇద్దరేసి కలిసి అనేకమైళ్ళు నడిచి జిల్లా కేంద్రాలలో +కట్టేవారు. వాళ్ళు పేదలుగా మొరటువాళ్ళుగా కనిపించడం వల్ల +వాళ్ళ వద్ద ధనం దాచేరన్న అనుమానం ఎవరికీ వచ్చేది కాదు. +గమ్యం చేరాక బ్రాహ్మణ గుమాస్తాల దరిదాపులకి కూడా వెళ్ళేవారు +కాదు. దూరంగా తాము తెచ్చిన మూటను ఎత్తిపట్టుకుని ఎవరో +శూద్ర సేవకుడు వచ్చి దాన్ని తీసుకునే వరకూ నిలబడేవారు. +మాదిగల చేతులనుంచి నేరుగా తీసుకుంటే మైలపడతామనుకునే +బ్రాహ్మణులకు శూద్రసేవకులు అందించేవారు. + +వెట్టివాళ్ళకి నిత్యం చేయాల్సిన పనులు ఉండేవి. కరణం +ఇంటికి వాళ్ళు వంట చెరుకుగా పుల్లలు పోగుచేయాలి. ఒక +గ్రామంనుంచి మరో గ్రామానికి ఉత్తరాలు తీసుకువెళ్ళటానికి +వెట్టివారిని నియమించేవారు. జనసంచారం లేని బాటలలో దారి +చూపించవలసివస్తే వెట్టివారిని వారికి వనయేవరకూ +అప్పగించేవారు. బరువు మోసేవాళ్ళు కావలసివస్తే బాటసారులు +కరణాన్ని ఆశ్రయించేవారు. అతను వెట్టివారిని సమకూర్చేవాడు. +కూలిని తనకి ఉంచుకుని వాళ్ళ సంపాదనలో చిన్న భాగాన్ని వాళ్ళు +కాళ్ళా వేళ్ళా పడితే యిచ్చేవాడు. ఎప్పుడైనా ఎవరైనా చేయమని +మొరాయిస్తే వాళ్ళని అవమానించేవారు. వాళ్ళకున్న కొద్దిపాటి +పశువులని బందెల దొడ్డిలోకి తరిమేవారు. వాళ్ళు ఎదిరించడం +వల్ల వారి పరిస్థితి మరింత దిగజారేది. + +కొందరు చిన్ని చిన్ని రాజులు, మాంచి బలిష్టమైన మాదిగలను +పొలాలల్లోనూ, గుడిసెల్లోను చూసి తమ ఇళ్ళలో దాస్యానికి +ఒప్పగించమని కరణాలనూ, దివాన్ల నూ ఆజ్ఞాపించేవారు. ఆ +ప్రకారమే వాళ్ళు మాదిగలను ఇళ్ళ నుంచి వేరుచేసేవాళ్ళు. +వినకపోతే క్రూరంగా దండించేవారు. భూములకు నీరు +అందించేందుకు చెరువు తవ్వాలన్న కోరిక రాజుకి కలిగినప్పుడు +ముఖ్యంగా ఈ రకమైన పద్దతిని ఉపయోగించేవారు. రాజసేవకులు +తన తండ్రిని యింటి నుంచి పట్టుకుపోయి పొదిలి వద్ద చెరువు +తవ్వకంలో బలవంతంగా పనిచేయించారని ఒక మాదిగ నాతో +చెప్పాడు. అతను సరిగ్గా పనిచేయక నకరాలు పోతే కొడతామని, +సంకెళ్ళు వేస్తామని బెదిరించేవాడు. ఆ తవ్వకంలో అతనికి దొరికేది +తిండికి సరిపోయేది. కుటుంబానికి పంపటానికి ఏమీ +ఉండేదికాదు. వాళ్ళకి చేతనయినట్లు బ్రతకవలసి వచ్చేది. + +రాజులు వేసే పన్నులు అదనపు భారం. పంట పండాక, +మాదిగల వంతు ధాన్యాన్ని పరస్పర సేవాపద్దతిలో శూద్రులు +కొలిచేవారు. రాజభటులు వచ్చి దానికి ముద్రలు వేసేవారు. పన్ను +చెల్లించకుండా దాన్ని ఆడవాళ్ళు వంటకు ఉపయోగించరాదు. +ఒక బట్టకొంటే, దాని ధరలో ఎనిమిదోవంతు పన్నుగా చెల్లించాలి. +రాజభటులు చాకళ్ళ దగ్గరకి వెళ్ళి బట్టలు తనిఖీ చేసేవారు. +దేనిమీదైనా ముద్రలేకపోతే తీసుకుపోయేవారు. + +మాదిగలకు బ్రాహ్మణులకు మధ్య సంబంధం అలనాపాలనా +చూడనవసరం లేని బానిసత్వంగా ఉండేది. మరోవైపు శూద్రులు +అణచివేతకు అన్ని అవకాశాలు ఉన్నప్పటికీ స్నేహితులుగా, +రక్షకులుగా ఉండేవారు. శూద్రభూస్వాముల కింద దాస్యం చేయని +మాదిగ కుటుంబాలు దురదృష్టంగా అనుకునేవారు. ఆకలి +తీర్చుకోవటానికి తగినంత ఆహారం దొరికేది కాదు. మాదిగలు +తరతరాలు ఒకే శూద్ర కుటుంబానికి సేవచేసేవారు. శూద్రుల +కుటుంబంలో వివాహం జరిగితే తమ వాడలో పెళ్ళి అయినట్లు +పండగ చేసుకునేవారు. తన శూద్రయజమాని అనుమతిలేకుండా +మాదిగ ప్రయాణం చేయకూడదు. మరేరకమైన ముఖ్యమైన పనినీ +ఒప్పుకోరాదు. రేయింబవళ్ళు అతడు శూద్రుడి అదుపాజ్ఞలలో +ఉండాలి. చేలు ఎదుగుతున్నప్పుడు పగలు పిట్టలని కొట్టటానికి, +రాత్రిళ్ళు దొంగలని తరమటానికి కాపలా ఉండాలి. అతని శ్రమకి +నగదు రూపేణా కాకుండా సరుకు రూపంలో చెల్లించేవారు. పంట +దిగుబడిని బట్టి ధాన్యాన్ని కొలిచేవారు. + +పరస్పర సేవల సూత్రంపై శూద్రులకు తోలుపని కూడా +చేసేవారు. శూద్ర భూస్వాముల ఆవులూ, మేకలలో ఏదైనా +చనిపోతే మాదిగలని పిలిచేవారు. వాళ్ళు ఆ చర్మాన్ని తీసుకుని \ No newline at end of file diff --git a/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0016.txt b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0016.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0707aa3ded89023e26efb49be9d4f31afe8bca31 --- /dev/null +++ b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0016.txt @@ -0,0 +1,78 @@ +పదును పెట్టి శూద్రులకి చెప్పులు, ఎడ్లకి తోలుపటకాలు +యింకేమైనా అవసరమైన చర్మపు వస్తువులు చేసి ఇచ్చేవారు. మెట్ట +భూములలో శూద్రులు లోతైన నూతులు తవ్వి ఎద్దులతో తోడించి +చిన్న కాలవలద్వారా పొలాలలో నీళ్ళు పెట్టేవారు. ఆ పనికి పెద్దపెద్ద +తోలు బాల్చీలు అవసరమయేవి. మాదిగకులానికి వాటిని +చెయ్యటానికి మరమ్మతులు చేయటానికి పనులు దొరికేవి. + +మాదిగలకు పశువుల చర్మంపైనేకాక దాని మాంసం మీద +కూడా హక్కులుండేవి. పశువులు ఎప్పుడూ రోగాలతో +చనిపోతాయి. గనక, చంపరు గనుక తొందరగా శరీరం +పాడయిపోయే దేశంలో మాంసం అసహ్యంగానూ, +విషతుల్యంగానూ ఉండేది. వారి వృత్తిలోని ఈ పరిస్థితిలోనే +మాదిగల అవమానాలకు తుదీ మొదలూ ఉంది. సంవత్సరంలో +చాలాభాగం ఆకలికి మాడుతూ, కొన్ని నెలలు ఒంటిపూట తిండితో +గడుపుతూ, తినదగిన మాంసాన్ని కొనే తాహతు లేక మాదిగలలో +వృత్తి హక్కుగా లభించిన గొడ్డు మాంసం ఎంత పాడయిపోయినా +తినకుండా ఉండలేరు. వారి పురాణగాధలు చెప్పే వాళ్ళ తెగని +అట్టడుగుకు నెట్టేసిన శాపాన్ని సూచించేది ఈ తిండే! మాదిగల +పితామహుడు 'జాంబవంతుడు బ్రతికిన పూర్వపురోజులలో ఆకలి +తీర్చుకోటానికి ఆహార సంపాదన బహుశా కష్టమయి ఉండేదికాదు. +పురాతన గాథలలో చెప్పబడే కరువు మొత్తం దేశాన్ని చుట్టుముట్టి +దాదాపు జనాన్ని తుడిచేసిన రోజులలో మాదిగలు పాడయిపోయిన +మాంసాన్ని తినడం గురించి ఆలోచించి ఉంటారు. దేన్నయినా +చంపటం, తినడం నిషేధించబడిన హిందువులకు మాదిగల ఈ +పనే వారిని నీచులుగా, అసహ్యకరమైన వారిగా భావించటానికి +దారితీసింది. ఆ తర్వాత భయానకమైన దారిద్య్ర్యం వల్ల అతను +ఈ తిండి నుంచి బయటపడలేకపోయాడు. + +మాదిగలు దారుణమైన పేదలు. వారి స్థితిని గురించి నేను +అనేక జిల్లాలలో విచారించాను. మాదిగ జనాభాలో మూడోవంతుకి +మాత్రమే కనీసావసరాలు తీరేవి. కాస్త మెరుగ్గా ఉండే వీళ్ళ ఆస్తులు +సైతం వేళ్ళమీద లెక్కించదగినవే. పది అడుగుల చదరంలో మట్టీ, +రాళ్ళతో కట్టి తాటాకులతో కప్పు వేసిన గుడిసెలో ఒక్కో కుటుంబం +నివశిస్తుంది. వాళ్ళ సామాన్లు కర్రతో చేసిన చట్రానికి నులక +అల్లి తయారుచేసిన కొన్ని మంచాలు, ముక్కాలి పీటలు, +పండుకోటానికి చిన్నా పెద్దా మట్టికుండలు, ఒకటి రెండు ఇత్తడి +పాత్రలు, బాల్చీలు ధాన్యం దంచుకోవటానికి రాతిరోలు, కూరల్లో +పొడులు నూరుకోటానికి సన్నికల్లు, ఇవీ మొత్తం ఇల్లు గడిపే +సామాన్లు. ఉంటే ఓ ఆవు, గేదె, దూడలు, కోళ్ళు ఉండొచ్చు. +కుటుంబంలో ఒక్కొక్కరికీ రెండు జతల బట్టలు, రాత్రిళ్ళు +కప్పుకోవటానికి గుడ్డ ఉంటాయి. ఆడవాళ్ళకి పూసలగొలుసులు, +కొద్దిపాటి చవకబారు నగలు ఉంటాయి. ఇంటిని నిలబెట్టే +దూలానికి వేలాడే ఓ వెదురుబుట్టలో పండగలకి పిలిచినపుడు +కట్టుకోటానికి ఎర్రరంగు బట్టలు ఉండొచ్చు. పైన చెప్పిన వాటిని +కలిగున్న కుటుంబాలని ఆస్తిపరులైన మాదిగ కుటుంబాలుగా +పరిగణించేవారు. + +మూడింట రెండొంతులమంది మాదిగలలో పైన చెప్పిన +ఆస్తులలో కొద్దిపాటి ఉంటాయి. పశువులు లేవు. మంచాలు లేవు. +ఇత్తడి పాత్రలు లేవు. పండగ దుస్తులుగా ఎర్రరంగు గుడ్డలు +లేవు. కాస్తంత డాబుగా ఎవరైనా కనిపించాలనుకుంటే వాళ్ళ +యింట్లో ఉన్న బట్టలలో మెరుగైన వాటిని ధరిస్తారు. చాలారోజులు +ఆకలితో పస్తులుంటారు. అన్నం కన్న చవకయిన గంజి దొరికితే +రుచికోసం కొంచెం కారం కలుపుకొని అదే సంతోషంగా తింటారు. + +బానిసత్వంలో అణగదొక్కబడినా, దారిద్య్ర్యంలో మగ్గిపోయినా, +తమ మూల నివాసాలను కోల్పోయినా మాదిగలు వారిలో వారు +గ్రామీణన్యాయవ్యవస్థను కొద్దిపాటిస్థాయిలో ఇంకా +నిలబెట్టుకొన్నారు. శూద్రగ్రామానికి గ్రామపెద్ద ఉన్నట్లే +మాదిగవారికి మాదిగపెద్ద ఉంటాడు. అతను ప్రత్యేక సందర్భాలలో +మాదిగలకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తాడు. ఎవరికైనా ఆతిధ్యం +యివ్వాల్సివస్తే అతిధికి అతని యిల్లే ఆశ్రయమివ్వాలి. తగువులు, +గొడవలూ తీర్చడానికి అతని దగ్గరికే తీసుకువస్తారు. +మాదిగవాడలో ఉండేవాళ్ళెవరైనా తప్పుడు పనులు చేశారని +అందరూ అనుకుంటే అనేకమంది వృద్ధుల సహకారంతో మాదిగ +పెద్ద తీర్పు యిస్తాడు. తప్పు కట్టమంటాడు. లేదా గ్రామ హద్దుల +నుంచి ఆ చెడ్డవాడిని తరిమేస్తాడు. ఆ అపరాధం రుసుం మాదిగ +పెద్దకి చెందుతుంది. పరిపాలనా విధులు నిర్వహణలో సమయం +వెచ్చించటానికి ఆతిధ్యం ఖర్చుకి ఈ రుసుం ఆయనకు +వినియోగపడుతుంది. ఆ విధంగా చెల్లాచెదరైపోయినా, దాస్యంలో +ఉన్నా వారి పురాతన తెగ వ్యవస్థకి మాదిగలు ఇంకా +వేలాడుతున్నారు. మునసుబు, కరణాలకు లొంగి ఉంటారు. +అధికారంగల వారికి వంగి ఉంటారు. అయినా వాళ్ళ వాడలో +వారి సభ్యులలో ఒకరికి అందరి అవసరాలు తీర్చే గౌరవం ఇస్తారు. +ఆవిధంగా వారు బలమైన ద్రవిడ తెగలతో సాన్నిహిత్యానికి +తార్కాణంగా ఉంటారు. వారి తెగ స్వభావవు ఈ సాగే లక్షణమే +వర్తమానంలో వారు నాగరికులవటానికి విద్యావంతులవటానికి +వాహిక కాబోతోంది. \ No newline at end of file diff --git a/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0017.txt b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0017.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..79be62bf131c0108fc22688227709ada57011c31 --- /dev/null +++ b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0017.txt @@ -0,0 +1,90 @@ +5. గేదెరూపం ధరించటం

+ +మటి షావుకారు నంతలో తన సామాన్ల వెనుక +కూర్చుంటాడు. అతని ముందు సంచీలలో పప్పులూ, ఉప్పులూ +ఉంటాయి. చింతపండు ఒక బుట్టలో, మిరపకాయలు మరోదాన్లో +ఉంటాయి. అడిగే కొనుగోలు దార్ల కళ్ళకి కనబడేలా అన్నీ +ప్రదర్శించబడవు. అతని వెనక ఒక తలుపు ఉంటుంది. అది +తెరిచినపుడు దాచిన సరుకులు నిండిన సంచీలు, తట్టలు +కనబడతాయి. + +అతను బట్టలు, సూదులు, కత్తెర్లు, పూసలు మెరిసే తీగలు +మొదలయినవి. అమ్ముతుండొచ్చు. కొన్ని గజాల నాడా అడిగితే +వరండా నుంచి తెరవబడే సరుకులు నిండిన “గౌడౌన్”లోకి వెళ్ళి +ఒక మూటను బయటకి లాగి నీముందు విప్పి రకరకాల వెడల్పు +నాడాలు చూపిస్తాడుడ. పూల అల్లిక గల సుకుమారమైన సన్నబట్ట +చూపించి 'తీసుకోండామ్మా' చాలా 'చవక' అంటాడు. నీకు +చూపించటానికి అతని దగ్గర చైనా కుక్కబొమ్మలు ఉంటాయి. +'మేడ్ ఇన్ జర్మనీ' అని రాస్తున్న చవకబారు ఆటవస్తువులు +ఉంటాయి. సరైన ధర చెప్పమంటే న్యాయంగా యివ్వాల్సిన +ధరకన్నా మూడురెట్లు ఎక్కువ చెపుతాడు. నువ్వు బేరం ఆడి అతని +సరుకులు అక్కర్లేదంటే సరయిన ధరకి యిస్తాడు. + +కోమటి తరచుగా ధనవంతుడు. ఎక్కువ వడ్డీకి యిచ్చే డబ్బు +ఉంటుంది. రాత్రి భోజనానికి బియ్యం కొనుక్కోడానికి కూరలో +పోపు సామానుకి ఆడవాళ్ళు అతని దగ్గరికి వెళ్ళాలి. అస్పృశ్య +స్త్రీలు కూడా కొనుక్కోటానికి అతని దగ్గరికే వెళ్ళాలి. ఒక్కోసారి +కుటుంబం తెచ్చుకునే కొద్దిపాటి కూలి అందరి తిండికీ చాలదు. +అయినప్పటికీ వారు చవరకం ధాన్యం కొంటారు. కోమటికి +అప్పుపడతారు. అప్పుతీరేవరకూ అతను వాళ్ళను భయాందోళనల్లో +ఉంచుతాడు. + +ఏదో రకమైన సంబంధాన్ని సూచించే విచిత్రమైన ఆచారాలు +ఉండకపోతే ధనవంతుడయిన కోమటికీ నిరుపేదలయిన +మాదిగలకీ సంబంధం ఉండొచ్చని ఎవ్వరికీ అనిపించదు. ఈ +ఆచారాలను గుర్తుచేస్తే కోమట్లు సంతోషపడరు. ఇతర కులాల +కుళ్ళుబుద్ధులు ఇలాంటి కథలు పుట్టించాయని వారు కోపంగా +అంటారు. + +కోమట్ల పెళ్ళి సంబరాలు సాధారణంగా వాళ్ళ తాహతు మేరకు +ఆడంబరంగా జరుగుతాయి. బంధువులనీ, స్నేహితులనీ +బ్రహ్మాండమైన విందులకు పిలుస్తారు. మాదిగ ఏవిధంగానూ +కోరదగని అతిథి అయినప్పటికీ అతన్ని తప్పక పిలవాలి. లేకపోతే +కొత్త దంపతులకు చెడు జరుగుతుంది. ఇలాంటి ఆహ్వానాన్ని +మాదిగలు ఆశించకపోయినా, దాన్ని దురదృష్టంగానూ, +అవమానంగానూ భావిస్తారు. కోమటి సాహసించి బహిరంగంగా +ఆహ్వానం పంపితే దాన్ని తీసుకువచ్చినవాడు కోపగించిన మాదిగల +చేతుల్లో తన్నులు తింటాడు. + +మాదిగలు తనని చూసే అవకాశంలేని సమయం కోసం +కోమటి నిరీక్షిస్తాడు. ధాన్యం కొలిచే ఇనుప పాత్రను తీసుకుని +మాదిగవాడకు వెళతాడు. ఏదో ఓ యింటి వెనుక దాక్కుని పాత్రలో +(కుంచంలో) నెమ్మదిగా గొణుగుతాడు. చిన్నవాళ్ళ ఇంట్లో +(కోమట్లు) పెళ్ళవుతోంది. పెద్దింటి వాళ్ళు (మాదిగలు) రావాలి” + +కాని ఇది సరిపోదు. వివాహ సంబరానికి ముందు చేసే నిప్పు +మాదిగ యింటి నుంచి వచ్చి తీరాలి. అడిగితే ఖచ్చితంగా +తిరస్కరిస్తారు. మాదిగవాడలో ఈ కోరిక విన్నప్పుడు వారికి కోపం +రావచ్చు. ఏదో విధంగా పథకం వేసి, మాదిగలు నిరాకరించినా +దొంగతనమైనా చేసి ఆచారం ప్రకారం వాళ్ళింటి నుంచే నిప్పు +తేవాలి. + +ఈ ఆచారాల వెనుక ఏదో కారణం ఉండాలి. మాదిగలు +వలసపోయిన ఎంతో దూరంగా దక్షిణంగా ఉన్న మైసూరు రాష్ట్రంలో +కూడా మేజర్ మెకంజీ ఈ ఆచారాన్ని గమనించాడు. ఈ రెండు +విభిన్న కులాలమధ్య సంబంధానికి పునాది మాదిగలు కోమట్లు +ఒకే దేవతను పూజించటంటో ఉందని ఆయన అంటాడు. కోమట్లు +కులదేవతగా కన్యిక అమ్మవారిని పూజిస్తారు. మరో కులానికి +చెందినవాడవటం వల్ల ఒక రాజకుమారిడిని పెళ్లాడ్డం కన్న తన్ను +తాను ఆత్మాహుతి చేసుకోవాలని కన్యక నిశ్చయించుకుంటుంది. +వివాహాలప్పుడు ఆమె దేవాలయం నుంచి ఒక పాత్రలో నీరు +నింపి తీసుకువచ్చి ఇంట్లో మూలాస్థానంలో ఉంచి కన్యకగా +పూజిస్తారు. మాదిగలు కన్యకను తమ దేవత అంటారు. మాతంగిగా +కొలుస్తారు. కోమట్లు తీసుకువెళ్ళిపోవటాన్ని నిరాకరిస్తారు. + +ఇది నిస్సందేహంగా ఆ రెండు కులాలమధ్య సంబంధానికి +కేవలం సామాజిక ఆచారాలే కాదు. ఒకేవిధమైన మత +సంబంధాలకు కూడా నిదర్శనం. ఈ విషయాన్ని కొంచెం వివరించే +కొంచెం వివరించే ఒక పురాణగాథ విన్నాను. అది ఒక కోమటి +నాతో చెప్పాడు. అనేక భారతీయ గాథల్లాగే ఇందులోనూ +అసంభవమైన అంశాలు ఉన్నాయి. + +పూర్వం ఒకప్పుడు కుల కట్టుబాట్లకు విరుద్ధంగా ఒక +బ్రాహ్మణుడు ఒక మాదిగ స్త్రీతో ఉండేవాడు. అతనికి మంత్రాలు +మాయలూ వచ్చు. అతను తన మాయ ద్వారా పగలు ఒక +గేదెరూపంలోనూ, రాత్రి స్త్రీగానూ మార్చేవాడు. వాళ్ళకి పదకొండు +మంది పిల్లలు కలిగారు. + +ఒకరోజు బ్రాహ్మణుడు పనిమీద బయటకు వెళ్ళారు. పిల్లలని +పిలిచి గేదెని వాళ్ళకి అప్పగించి దాని కట్టుతాడు. విప్పి పొలాల్లోకి +మేతకి తీసుకువెళ్ళమన్నాడు. \ No newline at end of file diff --git a/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0018.txt b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0018.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..16cddd751b6e8278f4b0ea3a903a64b852fad8ba --- /dev/null +++ b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0018.txt @@ -0,0 +1,29 @@ +ప్రతిరోజు జరిగే ఈ మార్పిడి గురించి పిల్లలకు తెలియదు. +దాన్ని మేతకి తీసుకువెళ్ళారు. అది వాళ్ళు ఇష్టప్రకారం నడవకపోతే +కర్రతో కొట్టారు. కాని గేదె ముసిలిది నీరసంగా ఉంది. అది +కిందపడి చనిపోయింది. + +తండ్రి ఇంటికి వచ్చాడు. గేదె చనిపోయిందని పిల్లలు చెప్పారు. +ఎలా చనిపోయిందని అడిగాడు. ఆ తర్వాత "అయ్యయ్యో ఆ +గేదే మీ తల్లిరా. మీ పాపానికి ప్రాయశ్చిత్తంగా వెళ్ళి ఆ గేదెను +కోసి తినండి" అన్నాడు. ఈ పిల్లలకి కోమల్లు వారసులుట. + +సంవత్సరానికి ఓసారి కోమట్లు వరిపిండితో నాలుగు కాళ్ళ +జంతువు రూపాన్ని గేదెకి చిహ్నంగా చేస్తారు. కుటుంబంలోని +ప్రతీవారూ కొంచెం కొంచెం దాన్ని తింటారు. ఈ పండగని +'నబశనిముద్ద' అంటారు. + +ఆ గాథకీ ఈ ఇంటి పండగకీ ఏదో సాధారణాంశం ఉంది. +కోమట్లు రెండు వంశాల కలయిక వాళ్ళు కావటం అసాధ్యం +కాదు. వాళ్ళ సమాచారం కోసం 'మాన్యూల్ ఆఫ్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ +ఆఫ్ ది మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీ"లో వెదికాను. వాళ్ళు ఉత్తరంగా ఏదో +స్థలం నుంచి వలస వచ్చినట్లు చెప్పటం కనిపిస్తుంది. కొందరు +అధికారులు పెనుకొండ అంటారు. అది విజయనగర +సామ్రాజ్యంలో ఒక ముఖ్య ప్రదేశం. వాళ్ళు వచ్చిన ప్రాంతం +గుఇరంచి ఎన్నో సందేహాలున్నా వాళ్ళ పూర్వ ప్రాంతం ఖచ్చితంగా +తెలియదు. వాళ్ళు వర్తక కులాలన్నింటిలోనూ స్వచ్ఛమైన +వైశ్యులమని చెప్పుకుంటారు. అనేక వంశాలుగా విడిపోయి +ఉన్నారు. + +కోమట్లు గాని, మాదిగలు గాని తమ మధ్య సంబంధానికి +సంతోషించరు. అయినా ఇది ఇంతకాలం నిలబడటం విచిత్రం. \ No newline at end of file diff --git a/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0019.txt b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0019.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0f216ca422082bd01292eb27ca5e4e5ebe5c9f70 --- /dev/null +++ b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0019.txt @@ -0,0 +1,11 @@ +పురాతన మాతృపూజ (శక్తి ఆరాధన)

+ +1. అరుంధతి శాపం + +2. మాతంగి ఉపదేశం + +3. గాథలలో కథలలో మాతంగి + +4. మహాలక్ష్మి అమ్మవారు (మాలచ్చమ్మ) + +5. రహస్య సమావేశాలు అర్ధరాత్రి తాండవాలు \ No newline at end of file diff --git a/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0020.txt b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0020.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..aa0bc0467592c4fa155303aebfc708fc43105f55 --- /dev/null +++ b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0020.txt @@ -0,0 +1,90 @@ +1. అరుంధతి శాపం

+ +కానొకప్పుడు అనేక పాపాలు చేసిన ఒక బ్రాహ్మణుడు +ఉండేవాడు. ఇసుకని అన్నంగా మార్చగల భక్తిగల స్త్రీ దొరికితే +తన పాపాలకు పరిహారం దొరుకుతుందని అనుకున్నాడు. అన్ని +కులాలలోనూ వెదికాడు. అలాంటి అద్భుత శక్తిగల స్త్రీ ఎక్కడా +కనపడలేదు. + +చివరకు అతను మాదిగల దగ్గరకు వచ్చాడు. కన్యగా ఉన్న +ఆరంజోతి అతని అన్వేషణ తెలుసుకుంది. అతని దగ్గరకు వచ్చి +అంది, “నేను చేయగలను గాని నాది నీచ జన్మ. నా తండ్రి ఆవులను +చంపి తింటాడు. మేం వెలివేయబడ్డవాళ్ళం.” + +ఆ బ్రాహ్మణుడు ఎంతో సంతోషించాడు. ఆమెది తక్కువ +కులమైనా తన కోరిక తీర్చమని వేడుకున్నాడు. ఆరంజోతి +లొంగింది. అతను ఇసక తెచ్చాడు. ఆమె పాత్రలో వేసింది. +ఇనుముని చిన్ని చిన్ని ముక్కలు చేశాడు. అది కూడా ఒక పాత్రలో +వేసింది. రెండు పాత్రలలో ఉన్న వాటిని చూపింది. అయినా ఆమె +భక్తితో దానిని ఉడకబెటట్టింది. + +బ్రాహ్మణుడు ఆమె పక్కనే నిలబడి ఆతృతగా చూస్తున్నాడు. +ఆరంజోతి వంట పూర్తయింది. ఆశ్చర్యం! ఓ పాత్రలో ఉడికిన +అన్నం, మరో దానిలో కూరా తయారయాయి. తనని పాపం నుంచి +బయటపడేసే రక్షకి దొరికిందని నిశ్చయించుకుని, తనని +పెళ్ళాడమని ఆరంజోతిని కోరాడు. + +కాని అంతలోనే వాళ్ళ అన్నయ్య వచ్చాడు. జరిగింది +తెలుసుకొని కోపంతో మండిపోయాడు. బ్రాహ్మణుడిని, చెల్లెలు +ఆరంజోతిని కూడా చంపుతానని బెదిరించాడు. మాదిగలలో ఏ +ఒక్కరూ వారిని చేరదీయలేదు. అందరిదీ ఒకటేమాట. “మన +కులంలోకీ, కుటుంబాలలోకీ పరాయివాడిని తీసుకువస్తోంది. +వాళ్ళని బయటకు తరిమెయ్యండి. వాళ్ళతో విడిపోండి. + +ఆ తర్వాత ఆ ఆరంజోతి అందరి కళ్ళ ముందూ ఆకాశంలోకి +వెళ్ళిపోయింది. వాళ్ళని ఇలా శపించింది. “మీరు అందరికీ +బానిసలవుగాక! మీరు ఎంత శ్రమపడినా మీ స్థితి నుండి పైకి +రాకుండుగాక! ఇప్పటినుండి బట్టలు లేకుండా, విద్య లేకుండా +అజ్ఞానంతో దీనులుగా బ్రతుకుదురుగాక!" ఆ విధంగా ఆరంజోతి +తన వాళ్ళని శపించి ఆకాశంలోకి వెళ్ళిపోయాక వాళ్ళూ ఆ +బ్రాహ్మడూ నిలబడిపోయి తలలెత్తి చూస్తూ ఉండిపోయారు. + +మాదిగలు ఆరంజోతిని మరచిపోలేదు. దాసులు తరచుగా +ఆమె భర్త గురించి, ఆమె తన జనానికి యిచ్చిన శాపం గురించి +కథ చెబుతుంటారు. పాపం! ఆమె శాపం ఫలించింది. దాసులు +పాడుతున్నప్పుడు వాయిద్యాలు తోడుచేసుకుంటారు. + +ఆరంజోతి అన్న తెలుగుపదానికి సంస్కృతరూపం అరుంధతి. +దాని అర్ధం ' ఆరిపోని ప్రకాశం! అరుంధతి గురించి అనేక యితర +గాథలు ఉన్నాయి. అందులో ఒకదాని ప్రకారం అరుంధతి తిరిగి +మాదిగ స్త్రీగా పుట్టింది. అగస్త్యమహర్షి సోదరుడైన వశిష్టుని +పెండ్లాడింది. వంద మంది బిడ్డలను కంది. తండ్రిమాట +పాలించకపోవటం వల్ల వారిలో తొంభై ఆరుమంది పరియాలుగా +దిగజారిపోయారు. మిగిలిన నలుగురూ బ్రాహ్మణులుగా +ఉండిపోయారు. ఋగ్వేద శ్లోకాలలో ఒక శ్లోకం ఉంది. "అత్రికి +అనసూయలాగ వసిష్ఠునికి అరుంధతిలాగ, కౌశికుడికి సతిలాగ +నీవు నీ భర్తతో చరింతువుగాక!" అంటూ ముగుస్తుంది. సంస్కృత +నిఘంటువులో అరుంధతి మాతంగీ "వసిష్టుని భార్య"గా ఇద్దరూ +ఒకరే అన్నట్టు పేర్కొంటారు. + +పెళ్ళిళ్ళప్పుడు మాదిగలు ముఖ్యంగా ఆరంజోతిని +గుర్తుచేసుకుంటారు. మాదిగ దాసులలో ఒకరు పెళ్ళితంతు +జరిపించాక పురాతన ఆచారం ప్రకారం వధూవరుల మంచి కోసం +స్నేహితులతో కలిసి చుక్కలు నిండిన ఆకాశం కిందకి ఆరంజోతికి +నమస్కరించటానికి వెళతారు. ఆమె కనిపించకపోయినా ఆమె +మంచం అక్కడే వుండి అందరికీ కనిపిస్తుంటుంది. (సప్తర్షి +మండలం) నాలుగు ప్రకాశవంతమైన నక్షత్రాలు ఆ మంచానికి +మంచంకోళ్ళు. అవి చాలా విలువైనవి. ఆ నాలుగింటికి ఒక పక్కగా +ఉండే మూడు నక్షత్రాలు దొంగలు. మూడు మంచం కోళ్ళను +దొంగిలించారు. మంచం కోళ్ళని అప్పుడే తలో పక్కకీ లాగేసి +మంచాన్ని అసమ చతురస్రాన్ని చేశారు. నవ దంపతులు ఆ +మంచాన్ని చూసి "ఆరంజోతి మాకు దూరమవకుండుగాక!" +అంటారు. వాళ్ళు తలలు వంచి ప్రార్ధిస్తారు. ఆమెకు ఆశీర్వదించే +శక్తి ఉందని నమ్ముతారు. + +గాథాచరిత్రల్లో భక్తి కారణంగా మహిమలు చూపించే పరియా +స్త్రీ ఆరంజోతి ఒక్కరే కాదు. సాధ్వీ వాసుగి కథ చాలా తేడాగా +ఉంటుంది. ఆమె కూడా ఇసుకను ఉడకబెట్టి అన్నం చేసింది. + +వాసుగి తమిళ రుషి కవి తిరువళ్ళువార్ భార్య. తిరువళ్ళువార్ +పరియా సాలెవాడు. మద్రాసుకి దగ్గరగా క్రీ॥శ॥ 1000-1200 +ప్రాంతంలో జీవించాడు. ఆయన కాలంలో మధురలో ఒక ప్రఖ్యాత +సంస్కృత విద్యాలయం ఉండేది. ఆనాటి తమిళ పండితులంతా +దానికి చెందినవారే. తన పదమూడు వందల పదాలతో ఆ పరియా +కవీశ్వరుడు వాళ్ళ ముందుకు వెళితే ఆయన కులం కారణంగా +బహిష్కరించబడ్డాడు. ఆయన ముఖ్యకృతి కురత్ని ఈనాటి వరకూ +అన్ని తరగతుల హిందువులూ గొప్ప నీతి గ్రంధంగా, ధార్మిక +గ్రంధంగా పరిగణిస్తారు. + +తిరువళ్ళువార్ కవికి కన్య వాసుగిని ఇచ్చి ఆమె తండ్రి +వివాహం చేస్తానన్నాడు. అన్ని ధర్మాలలోనూ గృహధర్మము \ No newline at end of file diff --git a/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0021.txt b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0021.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5f9715a72fcca575a7df7c0cfaaa3a7f4cf06486 --- /dev/null +++ b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0021.txt @@ -0,0 +1,83 @@ +గొప్పదిగా పరిగణించటం వలన ఆయన ఆమెను భార్యగా +అంగీకరించాలనుకున్నాడు. కాని ఆమెకి ఒక పరీక్ష పెట్టాడు. +ఈ ఇసుకని తీసుకుని అన్నం వండి నాకు పెడితే ఆమె నాకు +భార్య అవుతుంది" అన్నాడు. వాసుగి ఆయన చేతుల నుండి ఇసుక +మూటను తీసుకుంది. ఆ పరమ పవిత్రుని ఆజ్ఞ సాధ్యమేనని +ధర్మమేనని ఆమె విశ్వసించింది. ఆమె విశ్వాసం గొప్పది. ఆమె +ఇసుకని వండింది. సాధ్వీమణి కనక దైవశక్తి ఉంది. ఒక మహిమ +చేసింది. అడిగిన ప్రకారం అన్నం వండి ఋషి దగ్గరకు తెచ్చింది. +ఆ తర్వాత ఆమె అతనికి విధేయత, పాతివ్రత్యమూ గల భార్య +అయింది. + +కొన్ని ఏళ్ళు గడిచాయి. కవీశ్వరుని కీర్తి వ్యాపించింది. ఒక +బాటసారి ఆయన్ని గురించి విని ఆశ్రమానికి వచ్చి ఆ కాలంలో +భారతదేశంలో ఎంతో తరచు చర్చించబడిన ప్రశ్ననే అడిగాడు +"గృహజీవితమా సన్యాసి జీవితమా ఏది గొప్పది" అని ప్రశ్నించాడు. +రుషి అతన్ని ఆదరించాడు. కాని ఆ ప్రశ్నకు ఎలాంటి +సమాధానమూ యివ్వలేదు. ఒకరోజు నూతినించి నీళ్ళు +తోడుతుంటే భార్య వాసుగిని పిలిచాడు. బాల్చీని మధ్యలో +వేలాడుతుండగా వదిలేసి ఆమె ఒక్కసారిగా వచ్చేసింది. మరోసారి +ఆమె చద్దన్నం తీసుకుని వస్తే అది వేడిగా వుందని నోరు కాలిందని +తిట్టాడు. ఎలాంటి ప్రశ్నలు వేయకుండా, నిస్సంకోచంగా ఆమె +ఆ అన్నాన్ని విసరసాగింది. అతను మగ్గం నేస్తూ పట్టపగటివేళ +మగ్గం లాడిని పడేసి దాన్ని చూడటానికి దీపం పట్టుకురమ్మన్నాడు. +ఆమె దీపం వెలిగించి తెచ్చింది. + +బాటసారి ఆశ్చర్యంతో అన్నాడు. "అలాంటి భార్య దొరికితే +గృహజీవితమే గొప్పది. అలాంటి భార్య కాకపోతే సన్యాసమే +మంచిది.” మహాసాధ్వి వాసుగి కళ్ళు మూసినపుడు ఆమె ఏనాడూ +తన స్వామి మాట జవదాటలేదని జనం చెప్పుకొన్నారు. వాసుగి +స్వభావం సాధ్వీత్వం, వినయం, విధేయత పరియా కవి ముఖ్య +కృతి కురల్ భోధనలననుసరించి వుంటుంది. + +వాసుగి సంప్రదాయంలో ఆర్యుల ఆదర్శ స్త్రీ లక్షణాల ప్రభావం +ఎంతమేరకు ఉందన్నది ప్రశ్న. సన్యాస జీవితం విలువకు +సంబంధించిన చర్చ ద్రవిడ ప్రభావం కన్నా ఆర్యుల ప్రభావమే +సూచిస్తుంది. ఆరంజోతిలాగే వాసుగి కథ కూడా బ్రాహ్మణ +నియమాల నుంచి తప్పించుకోలేదు. తమ ఆధిక్యతను +నిలబెట్టుకోటానికి బ్రాహ్మణులు సత్యాలని దాచేసే ప్రయత్నాలూ +చాలా చేశారు. అందువల్ల ఆ ద్విజన్ముల ముద్రలేని గాథలు +భారతదేశంలో చాలా తక్కువ. వాటినిండా అతిశయోక్తులు +ఉంటాయి. స్వచ్ఛమైన ద్రవిడ మూలాలను చూడాలంటే సరళమైన, +కళాత్మకత లేని గాథలు తీసుకోవాలి. ఒక చిన్న ద్రవిడ తెగ అయిన +కూర్గుల మౌఖిక సంప్రదాయంలో ఈ కింద చెప్పబడిన గాథ +ఉంది. + +పూర్వం రోజుల్లో మలబారు దేశంలో ఆరుగురు సోదరులు +ఒక సోదరి ఉండేవారు. వారంతా కలిసి కూర్గు వెళ్ళారు. సోదరి +తమతో రావటం వారికి నచ్చలేదు. దాంతో ఆమె కులాన్ని +చెరపాలనని నిశ్చయించుకున్నారు. దోవలో వారికి ఆకలేసింది. +'నువ్వు మాకు అన్నం వండాల'ని చెప్పారు. "నిప్పులేదు. +బియ్యంలేవు" అని జవాబిచ్చింది. "మేం నీకు బియ్యం ఇస్తాం. +నువ్వు నిప్పు లేకుండా ఉడకబెట్టిలి" అన్నారు. “నేను నిప్పులేకుండా +ఉడకబెడతాను. మీరు ఉప్పులేకుండా తినాలి" అంది వాళ్ళు +ఒప్పుకున్నారు. + +ఆమె ఒక ఆవును చూసి పాలు పితికింది. బియ్యం పాత్రలో +పాలు నింపింది. ఆ తర్వాత నది ఒడ్డుకి వెళ్ళి, ఇసకలో కుండని +కప్పెట్టింది. అది ఉడకటం మొదలుపెట్టింది. సోదరులు నిద్రనుంచి +లేచి తిన్నారు. + +ఆ తర్వాత అందరూ కలిసి కూర్చుని వక్క నమిలారు. ఆ +తర్వాత ' ఎవరి వక్క బాగా ఎరుపెక్కిందో చూద్దాం' అన్నారు. +వాళ్ళంతా వాళ్ళచేతులలోకి ఉమ్మి, దాన్ని చూసి వాళ్ళ వెనుకవేపుకి +విసిరేసారు. దాంతో మోసపోయి, ఆమె తన పక్కను తిరిగి తన +నోట్లోనే వేసుకుని నమలసాగింది. అప్పుడు వాళ్ళు నువ్వు నీ +కులాన్ని పోగొట్టుకున్నావన్నారు. ఆమె విచారంతో తలమునకలై +బిగ్గరగా ఏడిచింది. + +ఒక సోదరుడు బాణం వేసి, దాంతోబాటే వెళ్ళి అది పడినచోట +ఉండమని ఆజ్ఞాపించాడు. ఆమె కొంగ రూపం ధరించి పొల్లాల్లో +పని చేస్తున్న పరియా వాని మీద వాలింది. అతనికి దయ్యం +ఆవహించి బాణంగుచ్చుకున్న మామిడి చెట్టుదగ్గరకి పరిగెత్తాడు. +ఆ చెట్టు చుట్టూ ఒక గుడి కట్టారు. ఆరుగురు సోదరుల సోదరిని +ముఖ్యంగా ఏడాది పండగరోజున కూర్గులు కొలుస్తారు. + +తమిళులు, తెలుగువారు లాగే కూర్గులు ద్రావిడ సంతతివారు. +ఈ మూడు గాథలలోనూ ఒక కుటుంబపరమైన పోలిక ఉంది. +మూడింటిలోనూ ముఖ్యపాత్ర ఒక స్త్రీ. అన్నం వండటమనే +సామాన్యమైన పనిలోవారికి మహిమలు ఉన్నాయి. ముగ్గురు +పరియా స్త్రీల గాథలూ మాతృపూజా సంప్రదాయానికి +అనుగుణంగా ఉంటాయి. అదృశ్యశక్తులు స్త్రీలను +ఆవహించవచ్చని, వారికి తగినంత భక్తి ఉంటే వారా శక్తులను +లోబరుచుకోగలరని ద్రవిడులు విశ్వసిస్తారు. \ No newline at end of file diff --git a/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0023.txt b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0023.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c3afd3504ed7fb42487c7636aeac2ed33a6018d7 --- /dev/null +++ b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0023.txt @@ -0,0 +1,92 @@ +యింకోదాన్ని బలిచ్చారు. ద్వారబంధానికి ఈ రక్తం పూసారు. +రెడ్డి తన సర్పాన్ని తీసుకుని వచ్చి ఉంచాడు. దాని పడగ కింద +ధాన్యం రాసులు పోసి అర్పించారు. + +ఆ రాత్రి, సర్పాన్ని పూజించాక, వృద్ధ మాతంగి, రెడ్డి భార్య +కలిసి ఒక మేకమీద కూర్చున్నారు. వాళ్ళ బరువుకి అది +పడిపోయింది. అయినా పాము చుట్టూరా ఉన్న ధాన్యం రాసులు +చుట్టూ దాన్ని మూడుసార్లు నడిపించారు. వాయిద్యాలు మోగాయి. +చూసేవాళ్ళు మైమరిచిపోయి నర్తించారు. జనం కష్టాలూ రోగాలూ +ఏమయినా ఉంటే అవన్నీ ఆ మేక మీద వాలి అది చనిపోతుందని +వారి విశ్వాసం. మూడుసార్లు దాన్ని ప్రదిక్షణ చేయించేసరికి సగం +చనిపోయిన ఆ మేకను ఆ తరువాత ఓ పక్కకి తీసుకువెళ్ళి +చంపేస్తారు. మరుసటి రోజు సర్పం చుట్టూ పోగుబడ్డ ఆ ధాన్యాన్ని +ఇతర సంబారాలని శూద్రులు వండారు. వారు వండితే +బ్రాహ్మణులు కూడా తినటానికి వస్తారు. కనక కుల కట్టుబాట్లన్నీ +పాటింపబడ్డాయి. సంతర్పణ అయాక అందరూ ఇంటికి +వెళ్ళిపోయారు. వృద్ధమాతంగి కూడా తన ఇంటికి వెళిపోయింది. +కొత్త మాతంగి ఇదంతా జరుగుతున్నపుడు శాంతంగా అంతా +చూస్తూ ఉంది. ఆమె ఆమె కుటుంబ సభ్యులూ ఓవారం పాటు +ఎల్లమ్మను పూజించి ఆ తర్వాత ఎవరిపనుల్లోకి వాళ్ళు +వెళ్ళిపోయారు. ఆవహించిన సూచనలేవీ ఆ తర్వాత కనిపించలేదు. +ఎల్లమ్మ కథలు పాడినపుడు మాత్రం ఆవిడ, ఆవిడ యింటివాళ్లు +నాట్యం మొదలెట్టేవారు. + +ఆ తరువాత ఏడాది ఆ కుటుంబమూ తదితర మాదిగలూ +శ్రమపడి కూడబెట్టారు. ధాన్యం పోగేశారు. ఆ తర్వాత జరగబోయే +ఉపదేశం తంతుకి అప్పులు తెచ్చారు. వారు శూద్రులుగాని మరి +ఎవరు గాని సహాయం తీసుకోరు. ఎందుకంటే మాతంగి +కావటమనేది మాదిగల వ్యవహారం. అందులో ఇతర కులాలు +పాలు పంచుకోవచ్చు. కాని వాళ్ళు ఉపదేశం తీసుకోలేరు. ఎల్లమ్మకి +ఓ కొత్త కుండ చేశారు. శంఖాలు నత్తగుల్లలు సముద్రం నుంచి +తీసుకువచ్చారు. కృష్ణానది నీరు తీసుకువచ్చి వాటిని కడిగారు. + +ఉపదేశం జరిగే ముందు, ఏమైనా ఒక చివరి పరీక్ష జరగాలి. +ఆమె ఆ స్థానానికి తగినదేనని రుజువవాలి. ఒక యింటి నేలమీద +ఒక బొమ్మను తెలుపు, ఎరుపు, పసుపు రంగు పొడులతో మూడు +భాగాలుగా గీసారు. ఒక భాగంలో సర్పం ఉంచారు. రెండవ +భాగంలో ఎల్లమ్మ కుండని ఉంచారు. మూడో దానిలో కొత్త +మాతంగిని కూర్చోబెట్టారు. ప్రతీ మూలలోనూ ఒక చిన్ని కుండను +ఉంచారు. దానిమీద కాషాయం, ఎరుపు చుక్కలు పెట్టారు. వాటిని +మజ్జిగతో నింపారు. వాటికి తాళ్ళు కట్టి పైకీ కిందకీ పక్కలకీ +నాలుగుసార్లు తిప్పారు. + +ఈ ప్రారంభపు పనులు ముగిశాక, జైనూరుడు ఎల్లమ్మ కథను +తన వాయిద్యంతో అందుకున్నాడు. స్త్రీ మీదకి అవాహన +జరిగింది. కాని ఆమె లేవలేదు. ఆడలేదు. ఆమె అలాగే కూర్చుని +అంతా తనలోనే ఉంచుకోవాలి. ఆమె అలా చేయలేకపోతే ఆమెకు +అర్హత ఉండదు. ఆమె కదిలితే పైనుంచి వేలాడుతున్న చల్లకుండలు +పగిలి చల్లకారిపోతుంది. ఈ లోగా జైనూరుడు శాంత వచనాలు +చెపుతూంటే ఆవాహన నెమ్మదిగా దిగిపోతుంది. + +జనం గుంపులుగా చేరి చూశారు. కొత్త మాతంగి పరీక్షకి +నిలబడి తన స్థానాన్ని హుందాగా నడపగలనని రుజువు చేశాక +అందరూ ఊపిరి పీల్చుకున్నారు. తిరిగి వృద్ధ మాతంగిలా ఆమెని +అలంకరించారు. కొత్త బట్టలు కట్టారు. మెడలో వేపాకుల దండ +వేశారు. ఆమె స్థానానికి గుర్తింపుగా ఆమె ఎడం చేత ఒక తట్ట +ఉంచారు. కుడిచేతిలో ఒక కర్ర ఉంచారు. రెండు మూకుళ్ళలో +ఒకదాన్లో పసుపు ఇంకోదాన్లో కుంకుమ వేశారు. ఆ రెండూ ఆమెకు +సహాయకురాలైన ఒక ఆడమనిషి పట్టుకుంది. అందరి మధ్య +నిలబడింది. మజ్జిగను నోట్లో తీసుకుంది. వేప మండలమీద దాన్ని +వేసింది. అది అక్కడ నించున్న వారందరి మీద జల్లింది. మాతంగి +స్పర్శకి కూడా శక్తి ఉందనుకోవటం వల్ల అలా జల్లబడిన +వారందరూ ప్రక్షాళితులవుతారని శుద్ధి చెందుతారని నమ్మకం. +ఆ రాత్రి రెడ్డి భార్య, కొత్త మాతంగి మేక మీద కలిసి కూర్చున్నాడు. +తిరిగి పాముని పూజించారు. ఆ తర్వాత రోజు పెద్ద సంతర్పణ +జరిగింది. + +ఆ తర్వాత కొత్త మాతంగి భర్తతో కలిసి చుట్టుపక్కల ఊళ్ళలో +మాతంగి గుడి సంబరాలు జరిపించింది. ఆమె భర్తచాలా +గౌరవంగా ప్రవర్తిస్తాడు. ఎందుకంటే పురుషులు ఎవ్వరూ మాతంగి +స్థానాన్ని సంపాదించుకోలేరు. + +నాతో చెప్పిన మాతంగి ఉపదేశం కథ అది. మాతంగి +సంప్రదాయం గాథలు గురించి నేను ఆరా తీశాను. ఒక గాధలో +కొంత కొత్త సమాచారం లభించింది. + +ఒకానొకప్పుడు ఓ రాజు ఉండేవాడు. అతని పేర దుందగేరి +రాజు. ఆయన భార్య జమీలాదేవి. ఓ రోజు ఆయన కొలువుతీరి +ఉన్నప్పుడు ఒక అందమైన కన్య ప్రత్యక్షమయింది. ఆమె శివుని +భార్య పార్వతీదేవి అవతారం. రాజు తన కుడిచేతిని చాచి +అందుకోబోతే ఆమె దూరమయిపోయింది. ఆయనా ఆ ప్రజలూ +ఆమెని వెతుక్కుంటూ వెళితే ఆమె సూక్ష్మరూపం ధరించి ఒక +చీమల పుట్టలో దూరి మాయమయిపోయింది. రాజు తవ్వే వాళ్లను +పిలిపించాడు. అనేక బహుమానాలిస్తానన్నాడు. వాళ్ళు తవ్వటం +ఆరంభించారు. చీమలపుట్ట రాయిలా ఉందని తెలుసుకున్నారు. +రాజు రాళ్ళు కొట్టేవాళ్ళని పిలిపించాడు. రాణి వాళ్ళకు యింకా +పెద్ద బహుమానాలు ప్రకటించింది. వాళ్ళ వల్ల కూడా పని +జరగలేదు. రాజుకి కోపం వచ్చింది. తన ఈటెను తీసాడు. దానితో +చీమలపుట్టలో పొడిచాడు. ఆ ఈటె ఆ కన్య తలని చేల్చేసింది. +రాజు ఈటెను బయటకు లాగాడు. ఆ పిల్ల మెదడు బయటకు +వచ్చింది.. రక్తం ప్రవహించింది. రాజు అతని అనుచరులూ దాన్ని +చూసి మూర్ఛపోయారు. \ No newline at end of file diff --git a/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0025.txt b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0025.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ed361a9cd36ce1db83ff2141279ffb771106ccef --- /dev/null +++ b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0025.txt @@ -0,0 +1,88 @@ +3. గాథలలో కథలలో మాతంగి

+ +తంగి సంప్రదాయం గురించి మాదిగలు +చెప్పగలిగినదంతా సేకరించాను. తంతులు, ఆచారాలు అర్థం +చేసుకోటానికి, ఈ సంప్రదాయం ప్రాచీనతకు తిరుగులేని సాక్ష్యం +కోసం గ్రంథాలు తిరగేసాను. ప్రొఫెసర్ విల్సన్, సర్ మోనియర్ +విలియమ్స్ ఇద్దరూ శక్తిరూపాల జాబితా యిచ్చారు. వారి ప్రకారం +ఆ పేర్లు "కాళి, తార, షోదశి, భువనేశ్వరి, భైరవి, చిన్న మస్తక, +ధనపతి, వగల, మాతంగి (అంటే భంగీ కులానికి చెందిన +కమలత్నిక వీటిలో ఎల్లమ్మ పేరు వదిలేశారు. మాతంగికి పది +గొప్ప శక్తులలో స్థానం లభించింది. నేను సేకరించిన +సమాచారంతో ఇది సరిపోదు. ఎందుకంటే ఇవన్నీ దక్షిణ +భారతానికి కాకుండా ఉత్తర భారతానికి సంబంధించిన పేర్లయి +ఉండొచ్చు. + +దక్షిణ భారతదేవతలకి సంబంధించిన మరో పుస్తకంలో +శక్తులకు సంబంధించి మరో జాబితా కనిపిస్తుంది. 'మారియమ్మ, +ఎల్లమ్మ, అంకాళమ్మ, భద్రకాళి, పిడరి, చాముండి దుర్గ, పురణై, +పుదకలై, గొప్ప శక్తులలో స్థానం ఎల్లమ్మకి యిక్కడ లభించింది. +ఇందులో మాతంగికి స్థానం లేకపోవటానికి కారణం ఆమె +ఇందులో ఉన్న ఒకే ఒక పరియా కావటమూ అప్పుడప్పుడూ +ఆమెను ఎల్లమ్మ ఆవహించటమూనూ. + +కొంతవరకూ తిరుగులేని సాక్ష్యాన్ని నాకు యిచ్చిన రచయిత +డెన్మార్క్ మిషనరీ జీగెన్బగ్. 1713లో ఆయన 'ది గాడ్స్ ఆఫ్ +మలబార్' రాసి జర్మనికి ప్రచురణకు పంపాడు. ఆయన పుస్తకాన్ని +వారు ప్రచురించమని చెప్పారు. ఆయనని భారతదేశానికి పంపినది +'విగ్రహారాధనను పెకిలించివేయటానికేగాని, ఆ చెత్తను తీసుకెవెళ్ళి +యూరప్ లో వ్యాపింపచేయటానికి కాదు' అన్నారు. ఆ గొప్ప +మిషనరీ మహాపండితుడు. 1867 వరకూ ఆయన పుస్తకం +ప్రచురణ కాలేదు. తెలుసుకోదలచిన వాడికి మరెక్కడా దొరకని +సమాచారం ఆ పుస్తకంలో లభిస్తుంది. + +మాతంగి సంప్రదాయానికి వివరణ నాకు ఎక్కడా దొరకలేదు. +కాని అనేక గ్రంధాలలో ఈ పేరు కనిపిస్తుంది. ఒక విధంగా ఇదే +ఒక కొండ గుర్తులా పనికొస్తుంది. చుట్టుప్రక్కల పరిస్థితులన్నీ +ఒకే విధంగా ఉండటం వల్ల ఈ పేరు తిరిగి తిరిగి +ప్రస్తావించబడటం చాలావరకూ తృప్తినిస్తుంది. మాతంగ అన్న +పురుష నామమూ మాతంగి అన్న స్త్రీ నామమూ కనిపించినప్పుడల్లా +ఒక మత అభిలాష దాంతోబాటు చండాల అంశం కనబడతాయి. + +మహాభారతంలో మొట్టమొదటిసారి మాతంగి అన్నపేరు +కనబడుతుంది. ఈ సంస్కృత ఇతిహాసానికి స్పష్టమైన కాలనిర్ణయం +చేయటం సాధ్యం కాదు. ఇందులో కొన్ని భాగాలు అత్యంత +పురాతనమైనవి. మాతంగ మహర్షి సంప్రదాయం బహుశా ఆ +పురాతన భాగాలకి చెందినదయింటుంది. తక్కువ పుట్టుకకు +చెందిన భారతదేశపు పురాతన ప్రసిద్ధ ఋషులు కొంతమందిలో +ఆయన ఒకడు. +మాతంగుడు తనను తాను బ్రాహ్మణ తల్లిదండ్రులకు +పుట్టాననుకుంటాడు. ఓ రోజు ఏదోలా అతని జన్మరహస్యం +తెలుస్తుంది. గాడిదల బండిలో ప్రయాణం చేస్తున్నాడు. అవి +నెమ్మదిగా నడుస్తున్నాయి. అసహనంతో అతను ఓ గాడిదను +కొట్టాడు. ఆడ గాడిద "బండిలో ఉన్నది చండాలుడు. అతని క్రూర +ప్రవర్తన అతని జన్మని తెలియబరుస్తోంది" అంది. + +మాతంగుడు అది విన్నాడు. వెంటనే తన పుట్టుకను +తెలియజెప్పమని ఆడగాడిదను అడిగాడు. తల్లి బ్రాహ్మణురాలని, +తండ్రి చండాలుడని తెలుస్తుంది. ఏమైనా బ్రాహ్మణత్వాన్ని +పొందాలని మాతంగుడు తపస్సు ఆరంభించాడు. ఇంద్రుడు +ప్రత్యక్షమయాడు. చండాలునికి పుట్టావు గనుక నీకు అంత +ఉన్నతస్థానం లభించదని అతని కోరికను నిరాకరించాడు. వంద +ఏళ్ళ తపస్సు ఫలించలేదు. కాలిబొటన వేలిమీద నిలబడి మరో +వంద సంవత్సరాలు తపస్సు చేశాడు. కామరూప శక్తిని (కోరిన +రూపం ధరించే శక్తి) ఆకాశ గమనాన్ని (పక్షిలా ఆకాశంలో +విహరించే) శక్తిని (కోరిన రూపం ధరించే శక్తి) ఆకాశ గమనాన్ని +(పక్షిలా ఆకాశంలో విహరించే) శక్తినీ యిచ్చేటంతగా ఇంద్రుడు +ప్రసన్నమయాడు. ఈ గాథ స్వచ్ఛమైన బ్రాహ్మణ పుట్టుకలేని వారిని +బహిష్కరించే బ్రాహ్మణ వారసత్వపు పట్టుని సూచిస్తుంది. + +శతాబ్దాలు గడిచాయి. మనం తిరిగి ఒక మాతంగ రుషిని +చూస్తాం. అత్యంత ప్రాచీనమైన భారతీయ ఇతిహాసం +రామాయణంలో ప్రస్తావిస్తారు. ఆ ఇతిహాస కథానాయకుడు +రాముడు దండకారణ్యంలోకి ప్రవేశించినపుడు మాతంగ +మహర్షిగురించి వివరిస్తారు. “చివరకు ఏనుగులైనా, ఎన్నున్నప్పటికి +ఆశ్రమ సరిహద్దులను దాటవు". మాతంగుడు అతని శిష్యులూ +స్వర్గానికి విమానాలలో వెళ్ళిపోయారు. "శబరి పేరుగల ప్రసిద్ధ +సన్యాసిని రాముని రాకకోసం నిరీక్షించమని వెళ్లేముందు +ఆదేశించారు. ఆయన రాకతోనే ఆమెకు స్వర్గలోకం ప్రాప్తిస్తుందని +చెప్పారు. + +రాముడు వస్తాడు. ఆ స్త్రీ సన్యాసినితో మాట్లాడతాడు. జడలు +కట్టిన జుత్తుతో, చినిగిన బట్టలతో, తొడుగులా ఉన్న చర్మంతో +ఆమె ఆయన ముందు నిలబడుతుంది. "మృదుభాషిణీ! నువ్వు +రుషిత్వానికి కావలసిన అన్ని అవరోధాలూ దాటావు. అన్ని +నియమాలు పాటించావు. బ్రహ్మనందం పొందావు" అన్నాడు. + +ఆమె రాముడిని ప్రస్తుతించింది. "నీ సాక్షాత్కారంతో నన్ను +కరుణించావు. నా తపస్సు ఫలించింది.” అంది. \ No newline at end of file diff --git a/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0027.txt b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0027.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6c1d9f268710723ac12e438590dc85fbc2a16689 --- /dev/null +++ b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0027.txt @@ -0,0 +1,67 @@ +వివాహమాడిన రుషి జమదగ్ని ఇది ఈ రెండు గాథల మధ్య +సంబంధాన్ని నిరూపిస్తుంది. + +మాతంగికి సంబంధించిన గాథలు ఎల్లమ్మ గాథ నుంచి చాలా +వరకూ స్వీకరించబడినాయి. స్థానిక చరిత్రలోనూ జీవిత +చరిత్రల్లోనూ ఆమె మళ్ళీ మళ్ళీ ప్రస్తావించబడటం నేను +గమనించాను. పౌరాణిక రూపంలో గాథలలో కనిపించే దానికి +భిన్నంగా ఆమె చాలా ధైర్యవంతురాలిగా కనిపిస్తుంది. ఆమె తన +తెగకు ఒక యోధురాలు. 1338లో మూడవ మహమ్మద్ +కర్ణాటకలో కంపుల ఆక్రమణలో ఆమె భాగం వహిస్తుంది. కుమార +రామ నాయకత్వంలో యుద్ధం చేసిన తెలుగుదేశపు యోధులలో +ఆమె ఒకరు. + +మాతంగి దగా చేసినట్టు కనిపిస్తుంది. ఢిల్లీ రాజు దగ్గరకి +వెళ్ళింది. తన సేనాసుల పిరికితనంతో అతను మతిపోయి ఉన్నాడు. +మాతంగి కింద పెద్ద సైన్యాన్ని ఉంచాడు. తనంతతాను శతృవుతో +చేయి కలపడమే కాకుండా అనేకమంది తెలుగు సైనికులను +మహమ్మద్ వేపు యుద్ధం చేసేందుకు ఒప్పించింది. యుద్ధం +మొదటిలో కుమార రామ విజయం పొందాడు. శతృవుని +తరిమికొట్టాడు. తన సైన్యంలోనే వెన్నుపాటు పొడుస్తున్నారని +అతడికి తెలియదు. తెలియగానే ప్రమాద స్థలానికి వెళ్ళి మాతంగిని +ఎదుర్కొన్నాడు. ఆమె ముక్కుపుడకను వశం చేసుకుని విసిరేసాడు. +ఒక స్త్రీ ప్రాణం నేను తియ్యలేను' అన్నాడు. అతని +ధైర్యవంతులయిన సైనికులు మాతంగి సైన్యబలం ముందు +నిలవలేకపోయారు. అందరూ అతని చుట్టూ కూలిపోయారు. అతని +ఒంటివాడయిపోయాడు. అనేక మందిని చంపి చిట్టచివరికి +కుమారరాముని కూడా వధించారు. మాతంగి అతని తలని కొట్టి +ఢిల్లీ తీసుకువెళ్ళింది. + +ఇక్కడ మాతంగికి ఒక కొలువు (అధికార స్థానం) ఉంది. +తెలుగు యోధుల మీద ఆమెకి ఉన్న పట్టు వల్లనే ఢిల్లీ రాజుకి +ఆమె మిత్రపక్షం అయింది. ఆమెను యుద్ధంలో పట్టుకుని కూడా +కుమారరామ చంపటానికి సందేహించటానికి ఆమె స్త్రీ అవటం +కన్నా ఆమె కొలువు మీద గౌరవమే కారణం కావచ్చు. అందరిచేతా +పవిత్రంగా భావించబడిన సంప్రదాయానికి ఆమె చిహ్నం. + +శతాబ్దాల అంతరాల మధ్య మాతంగి పేరు అనాది కాలం +నుంచి తిరిగి తిరిగి వినబడుతూంటుంది. దాన్ని వెనుదిరిగి చూస్తే +ఒక సూత్రం తెగిపోకుండా కనిపిస్తుంది. ఆర్య దండ యాత్రికుడు +ఒక విచిత్రమైన శక్తి, కలకాలం సాగే గుణమూ గల ఒక ఆదివాసీ +తెగతో తలపడ్డాడు. దానికి ఒక స్థానం కనుగొనడానికి, దాన్ని +నియంత్రించడానికి దాన్ని లొంగదీసుకోడానికి చూశాడు. +మొట్టమొదటి అడుగు మాతంగ రుషి గాధలో కనిపిస్తుంది. +బ్రాహ్మణత్వ వరం తిరస్కరించటం ద్వారా కొంచెం చండాలమూలం +ఉన్న వారిని వెలివేయగల బ్రాహ్మణీయ వారసత్వ బలం +ప్రదర్శించాడు. ఆ తర్వాత ఆర్య రుషులు దక్షిణభారతంలో +స్థావరాలు ఏర్పాటు చేసుకుంటూ అనుసరించిన కొద్దిపాటి +సంయమన విధానాల మచ్చు కనిపిస్తుంది. ద్రవిడ భావాల నుంచి +కొంతవరకూ తయారయిన శివుడు అతని భార్య పార్వతి కొన్ని +దిగువ ఆదివాసి తెగలకు నచ్చే విధంగా రూపొందటం ఆ తర్వాత +కనిపిస్తుంది. అంతటితో తృప్తిపడలేదు. మాతంగి సంప్రదాయానికి +చాలా దగ్గరగా శైవాన్ని తీసుకురావడమేకాదు వైష్ణవం కూడా +ఏదోలా దాని మీద పట్టు సాధించింది. ఈ విచిత్ర ఆదివాసీ +సంప్రదాయాన్ని బ్రాహ్మణాధిపత్యం తనలో కలిపేసుకున్నట్లు +కనిపించవచ్చు. కాని అది సత్యం కాదు. బ్రాహ్మణ రుషుల +శాపనార్ధాలతో వారిని వారెంత తృప్తిపరచుకున్నా " యోధురాలు +మాతంగి" చూపించిన భయానక క్రౌర్యం దానితో పూర్తగా +విభేదిస్తుంది. + +ఆదివాసీ తెగలు ఒక విశిష్టమైన పట్టు వదలనితనంతో తమ +సంప్రదాయాలకు వేళ్లాడేరు బ్రాహ్మణులు మాతంగి +సంప్రదాయంలో తమంత తాము ఆసక్తి చూపించారు. ఆదృష్ట్యా +చూస్తే వారి ధార్మిక భావనలేవీ అందులోకి జొరబడలేకపోవటం +ఆశ్చర్యకరం. వారి ఊహలకి అనుగుణంగా దానికి సంబంధించిన +గాథలను మలచటంలో వారు కృతకృత్యులయ్యారు. కాని ఆ +సంప్రదాయం లోపలికి మాత్రం చేరలేకపోయారు. అది ఒక +ఆదివాసీ సంప్రదాయం. \ No newline at end of file diff --git a/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0028.txt b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0028.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..940dde1424a9f281192f08a59874b898d89abe96 --- /dev/null +++ b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0028.txt @@ -0,0 +1,96 @@ +4. మహాలక్ష్మీ అమ్మవారు (మాలచ్చుమ్మ)

+ +న్ని స్వరూపం, వయస్సుతో వంగిపోయి దాదాపు చూపు +ఆనని మా పాత తోటమాలి ఒంగోలులో ప్రతిరోజు బంగ్లాకి +వచ్చేవాడు. పగటి ఎండలలో పెద్ద పెద్ద చెట్ల క్రింద +కూర్చునేవాడు. అనేక సంవత్సరాలు తను చేసిన పనినే ఇతరులు +చేస్తుంటే చూస్తుండేవాడు. అతనికి ఇష్టుడైన మనవడు తరచుగా +చెయ్యి పట్టుకుని నడిపించుకు వచ్చేవాడు. ఇతర సమయాల్లో +తనంత తానే తోట బాటలలో వచ్చేవాడు. కర్రని తాటించుకుంటూ, +సాధారణంగా తనెక్కడున్నదీ మరచిపోకుండా వచ్చేవాడు. అక్కడి +ప్రతి అడుగు నేలా ప్రతి మొక్కా గడచిన సంవత్సరాలో అతను +తాకినవే గదా! + +అతని తండ్రి చెప్పినవీ, అతని రోజులలో జరిగినవీ ప్రతిదీ +అతని జ్ఞాపకాలలో ఉండేవి. ఒంగోలులో నివసించిన ముదుసలి +వాళ్ళలో అతను ప్రత్యేకమైనవాడు. + +"నువ్వు బాలుడిగా ఉన్నప్పటి ఒంగోలు గురించి చెప్పు +తోటమాలీ" అన్నాను ఒకరోజు. అది అతని జ్ఞాపకాల వరదకి +తలుపులు తెరిచింది. అతనికి ఎంతో ముఖ్యమైనదీ ఆసక్తికరమైనదీ +అనిపించిన సంఘటన గురించి మొట్టమొదట చెప్పాడు. + +'అమ్మా! నేను చిన్న పిల్లాడుగా ఉన్నప్పుడు బ్రిటిష్ వాళ్ళు +గుమనూరు రాజా వారిని ఒంగోలు మీంచి తీసుకువెళ్ళారు”. + +ఎందుకలా చేశారు?” + +"ఆయన వాళ్ళ ఖైదీ. చుట్టూ బోల్డంత మంది సైనికులు. +ఆయన సైనికులే ఆయనను రక్షించలేకపోయారు. అయిదు రోజుల +తర్వాత మద్రాసు చేరారు." + +గుమసూరు రాజావారికి మహాలక్ష్మి దేవత. ఆయన +సంపదంతా దేవతకి సమర్పించాడు. పూజారులు చెప్పిన ప్రకారం +బలులు యిచ్చాడు. ప్రతిరోజు ఎంతో ఆహారంతో పాటు రెండు +దున్నపోతుల రక్తం ఆమెకి కావాలి. ఒక్కోసారి నరబలితో తప్ప +ఆమె శాంతించేది కాదని చెప్పుకునేవారు. + +బందీగా తీసుకుపోయాక రాజావారు మహాలక్ష్మికి ఏమీ +చెయ్యలేకపోయాడు. ఆమె కోపంతో ఊగిపోయింది. ఒకరోజు +అతని దగ్గరకు వెళ్ళి అడిగింది. + +"నువ్వు నాకు ఏమీ అర్పించలేదు. నన్నేం చెయ్యమంటావు” + +రాజా జవాబిచ్చాడు. " ఇంగ్లీసు ప్రభుత్వం నాకు యీ యీ +అపచారం చేసింది. వాళ్ళ దగ్గరకు వెళ్లు. వాళ్ళకున్న ప్రతీది +ధ్వంసం చెయ్యి. వాళ్ళ సైన్యాలలోకి కలరా మశూచికం తీసుకురా!" +రక్తదాహంతో దేవత అతన్ని వదిలి వెళ్ళింది. + +రాజా ఆ దోవన వెళ్ళిన మూడు రోజులకి ఒంగోలుకి ఆపద +సంభవించింది. ఒంగోలులో ఎవ్వరికీ అంతకు ముందు కలరా, +మశూచికం అంటే తెలియదు. ఇప్పుడు వాళ్ళకి అదేమిటో +తెలిసింది. వణికిపోయారు. మహాలక్ష్మి కోవం చాలా +భయంకరమైనది. కనిపించినవారందరినీ చంపింది. మొదటి రోజు +పన్నెండు మంది చనిపోయారు. ఆ తర్వాత వారాలలో అనేకమంది +చనిపోయారు. ఎవ్వరూ లెక్కపెట్టలేకపోయారు. ఆ ప్రాంతంలో +ఏ వూరు వదలలేదు. మహాలక్ష్మి రక్తదాహం శక్తి ఎలాంటిదంటే +ఓ మనిషి జబ్బు పడితే వెంటనే చనిపోయేవాడు. ఎవ్వరినీ +వదలలేదు. + +చాలామంది భయంతో మూగవోయారు. కొందరు అన్నారు. +"మహాలక్ష్మికి రక్తం కావాలంటే జంతువుల రక్తం ఇద్దాం. అది +వీధులలో పారించుదాం. అది తాగుతూ ఆవిడ మనని +విడిచి పెట్టొచ్చు." + +వందలాది గొర్రెలు, అసంఖ్యాకమైన దున్నపోతులూ +బలయ్యాయి. మహాలక్ష్మికి గుడులు వెలిశాయి. ఒకరితర్వాత +ఒకరుగా తమ యిళ్ళలో వాళ్ళు చనిపోవటం చూసినవారు +రక్తసిక్తమైన చేతులతో పూజలు చేశారు. ఆడామగా పూనకం +వచ్చినట్టు నాట్యం చేశారు. రోజంతా వాయిద్యాలు మోగాయి. +పూజారులు మంత్రోచ్చారణలో మునిగిపోయారు. + +క్రమంగా మహాలక్ష్మి దాహం తీరింది. ఏళ్ళు గడిచినకొద్దీ +ఆమె శాంతించింది. ఆమె అనుగ్రహం తప్పినవారు కూడా ఆమె +చేతులనించి తప్పించుకుని బతికి బట్టకట్టారు.. + +ముసలి తోటమాలి అన్నాడు. " ఇవేం జరగలేదని నీకు +సందేహామా! ఒంగోలు చుట్టుపక్కల ఊళ్ళను చూడు. నీకు +మహాలక్ష్మి గుళ్ళు కనిపిస్తాయి. గుమునూరు రాజావారు వెళ్ళక +ముందు నేను చిన్న పిల్లాడిగా ఉన్నప్పుడు ఒక్కటంటే ఒక్క గుడి +లేదు.” + +ఈ విషయం గురించి తెలుసుకున్నాను. ముసలి తోటమాలి +కథలో వాస్తవమూ మూఢనమ్మకమూ కుతూహలకరంగా +కలిసిపోయాయి. 1835వ సంవత్సరంలో ఒంగోలుకి ఉత్తరంగా +మూడు వందల మైళ్ళ దూరంలో గుమునూరు రాజ్యంలో +తిరుగుబాటు జరిగింది. రాజును బందీ చేసి బహుశ ఒంగోలు +మీంది మద్రాసు తీసుకెళ్ళారు. మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీలో కలరా వ్యాధి +మొదటిసారిగా, ఆతరం వారికి జ్ఞాపకమున్న మేరకు, కొన్ని +సంవత్సరాల తర్వాత వ్యాపించింది. కొన్ని ఏళ్ళకి ఈ రెండూ +సంఘటనలూ ఒకదానితో ఒకటి కలిసిపోయాయి. + +ఇందులో గమనించవలిసిన సందర్భమేమంటే గుమునూరు +ప్రజలు భోండులు. ద్రవిడ సంతతివారు. వారి దేవత జుగహ పెన్ను. +"మనుష్యులు భూమి మీద విత్తనాలు జల్లినట్లు మనుషులమీద +ఆమె మశూచికం జల్లుతుంది.” ఈ భయంకర వ్యాధి ఓ గ్రామంలో +వ్యాపించినపుడు అందరూ ఊరిని వదిలి వెళతారు. కొందరు \ No newline at end of file diff --git a/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0030.txt b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0030.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ef9dcc001d3aa2372370cf510d5da61d8784257a --- /dev/null +++ b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0030.txt @@ -0,0 +1,71 @@ +అంటే "శుభమూ అదృష్టమూ యిచ్చే స్త్రీ". ఇతర కులాలు కూడా +పేరంటాలుని పూజిస్తాయని చెప్పారు. నిజానికి శూద్రుల ఇంటి +తలుపుల మీద పసుపు ఎరుపు చుక్కలు నేను చూశాను. + +పవిత్రురాలు, స్వాముల పట్ల భక్తి శ్రద్ధలూ గల మాదిగ స్త్రీ +భర్త బతికుండగా చనిపోతే ఆమె దేవతల దగ్గరకు సులువుగా +వెళ్ళగలుగుతుందని, తన కుటుంబం కోసం వారిని +వేడుకుంటుందని మాదిగలు నమ్మేవారు. మాదిగలలో వైధవ్యం +అంటే కుల స్త్రీల వైధవ్య జీవితంలా దయనీయమైన హీన జీవితం +కాదు. అయినా అదృష్టవంతురాలయిన స్త్రీ భర్త తన కోసం +శోకిస్తుండగా ఈ ప్రపంచాన్ని విడిచిపెడుతుందని మాదిగలు +భావించేవారు. + +చనిపోయిన వారిని ఆహ్వానించేందుకు వీలుగా ఇంటిలో +గోడమీద ఒక స్థలంలో పసుపుపూసి బొట్లు పెట్టి పూసల దండని +ఆ మధ్యలో తగిలించేవారు. అది ఆ యింటి పూజాస్థలం +అవుతుంది. దాని ముందు ప్రతిరోజు తలవంచి ముఖ్యంగా +ప్రయాణాలకు బయల్దేరుతున్నా ఏదయినా కొత్త పని ఆరంభస్తున్నా +మొక్కేవారు. + +బహుశా పేరంటాలు ఒక ప్రాంతీయ నమ్మకం కావచ్చు. ఏ +పుస్తకాలలోనూ దీని ప్రస్తావన లేదు. అయినా ఇది శాక్తేయం +రూపాలలోనే ఉంటుంది. కుటుంబంలో బాగా గౌరవింపబడ్డ స్త్రీ +ఆత్మకి తాంత్రిక స్వభావంతో కూడిన అపూర్వ శక్తులు +ఆపాదించబడేవి. ఆమె ప్రకృతిలోని రహస్య శక్తులని +నియంత్రించగలదనుకునేవారు. ఇది శిధిలమవుతున్న మాతృ +పూజా రూపంగా ఇంటింటా ఉంది. + +మాదిగలలో కనిపించే పేరంటాలూ, మరికొన్ని మాతృ పూజా +రూపాలలో మరో అంశ ఉందని నేను అనుకుంటున్నాను. + +వసువు దానిమీద ఎర్ర చుక్కలు ప్రతిచోట పదేపదే +కనబడుతుంటాయి. శుభదేవతల పూజలో, భూత ప్రేతాలను +శాంతింపజేయటంలో, మాతంగి సంప్రదాయంలో ప్రతిచోటా +పసుపు ఎరుపు చిహ్నాలు తప్పనిసరిగా కలిసి ఉంటాయి. +అనేకసార్లు వేప చెట్టు కింద ఒక రాయి, దానిమీద ఆ చిహ్నాలు +తరచుగా ఓ పూసల గొలుసు వేలాడడం నేను చూశాను. + +ఇది నరబలికి సూచన కాదా? బ్రాహ్మణం, బౌద్ధం రెండూ +నరబలిని వ్యతిరేకించినా దేవతా ప్రీత్యర్ధం ఆదివాసీ తెగలలో +ఈనాటి మన కాలం వరకూ మానవ రక్తం చిందించే గొప్ప పట్టు +నిలబడే వుంది. ఆంగ్ల ప్రభుత్వం ఈ క్రూర మతకాండ +అవశేషాలతో వ్యవహరించవలసే ఉంది. + +హిందూవుల ఆచార వ్యవహారాలను శ్రద్ధగా పరిశీలించిన +వారిలో ఒకరైన అబ్బె (Abbe Dubois) డుబాయిన్ గత శతాబ్దం +చివరలో రాశాడు. "తమ చిన్నప్పుడు ఈ క్రూరమైన ఆచారం +జరుగుతుండేదని వృద్దులు చెప్పారు. ఇవి జరుగుతుండే అనేక +స్థలాలను నేను దర్శించాను.” యుద్ధాలలో బందీలయిన +దురదృష్టవంతులను తమ రాజులు దేవతలకు బలులు యిచ్చిన +స్థలాలను అక్కడి వాళ్ళు యాత్రికులకి చూపించని రాజ్యాలు +భారతదేశంలో లేవని ఆయన అంటాడు. ఇది వందేళ్ళ క్రితం +సంగతి. + +కాళీ పురాణంలో శివుడు ఈ బలులకు నియమాలు విధిస్తాడు. +ఒక నరబలితో తన భార్య వెయ్యి సంవత్సరాలు +ప్రసన్నమవుతుందని ఆయన చెపుతాడు. ముగ్గురిని బలి ఇస్తే వంద +వేల సంవత్సరాలు. పది గొప్ప శక్తులకు చెందిన కాళీ, దుర్గా +ఇద్దరూ ఎల్లప్పుడూ రక్తదాహానికి ప్రసిద్ధులుగా చూపించబడతారు. +పుర్రెలతో చేసిన దండ వారి మెడల్లో ఉండటం, నాలుక జూపి +ఉండటం రక్తదాహాన్ని సూచిస్తాయి. అలాంటి పూజలు ఎంత +దారుణం! + +కీ.శే. 606 ప్రాంతాలలో బాణభట్టుడు మాతంగుల తెగ +గురించి రాస్తాడు. "దుర్గకి మానవ మాంసాన్ని అర్పించే మతం +వారిది. బలి యిచ్చేవారిని వదిలివేసే కాలం బహుశా ఉండి +ఉంటుంది. వారికి బదులుగా ఒక రాయికి మానవ మాంసానికి +గుర్తుగా పసుపు పూసేవారు. రక్తానికి బదులుగా ఎర్రటి చుక్కలు +పెట్టేవారు. ఈ ప్రత్యామ్నాయంతో దాహార్తులైన దేవతలు మరీ +ముఖ్యంగా మేకల రక్తం దానితో బాటు చేర్చితే శాంతిస్తారని +ఆశపడేవారు. \ No newline at end of file diff --git a/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0031.txt b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0031.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8b15efebd19b75bc7e9d65f096e6ccd76dae52d2 --- /dev/null +++ b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0031.txt @@ -0,0 +1,89 @@ +5. రహస్య సమావేశాలు-అర్ధరాత్రి తాండవాలు

+ +మాతంగి సంప్రదాయంలో గాని, శుభ దేవతల, +భూతప్రేతాల పూజలలో గాని శాక్తేయ పూర్తిగా అసహ్యకరమైన +రూపం ధరించలేదు. పూనకాల వెర్రి ఆవేశాలు, ఉన్మత్త +నాట్యావేశాలు, జంతు బలులు, ప్రేక్షకుల అరుపులు తగినంత +ఘోరమైనవే కావచ్చు. కాని మానవ ప్రవృత్తి మీద పూర్తి అసహ్యం +కలిగించేవి కావు. + +చర్మనిష్ట శాఖలో చీకటి మాటున జరగవలసిన సమావేశాలు +ఉండేవి. రహస్యంగా జరిగే వాటి గురించి బయట ప్రపంచానికి +చాలా అస్పష్టమైన సమాచారమే చేరుతుంది. + +చర్మనిష్టశాఖలో సభ్యులు సంవత్సరానికి ఒకసారి ఒక సభ్యుని +ఇంటిలో కలుస్తారు. వారు ఏ మతానికి సంప్రదాయానికైనా +చెందవచ్చు గానీ ఈ రహస్య సమావేశానికి తప్పనిసరిగా వస్తారు. +తాతాత్కాలికంగా కులభేదాలు మతబేధాలూ తొలగిపోతాయి. +చెప్పటానికి ఆశ్చర్యంగా ఉంటుంది కాని బ్రాహ్మణుడు, శూద్రుడు, +మాదిగ ఆ రాత్రి అందరూ సమానులే. కాని అందరూ పూర్తిగా +రహస్యంగా ఉంచి తీరాలి. తెల్లవారేసరికి ఎవరి కులం వారికి +తిరిగి మొదలవుతుంది. ఆ అర్ధరాత్రి తాండవాలలో ఎవరెవరు +ఉన్నదీ చెప్పటానికి ఎవ్వరూ సాహసించరు. + +అర్ధరాత్రి అవుతుండగా సమావేశం జరుగుతున్న యింట్లోకి +గురువు ప్రవేశిస్తాడు. ఒకరి తర్వాత ఒకరు అందరూ వస్తారు. +అందరూ కూర్చున్నాక, సారాయి పాత్రతో అందరి దగ్గరికీ వెళతాడు +ప్రతీ ఒక్కరూ కొంచెం కొంచెం తీసుకుంటారు. రెండో చేతిలో +ఒక మాంసం ముక్క ఉంటుంది. దానితో అందరి నాలుకకీ +ముట్టిస్తాడు. చివరగా రెంటినీ తాగి తింటాడు. అంతకుముందే +వండిన తొమ్మిది రకాల మాంసాలు అందరికీ అందజేస్తారు. పక్షి, +పావురం, పంది, మేక, ఆవు, గాడిద, పిల్లి, కుక్క గేదె మాంసాలవి. +ఎండు ఆకుల పళ్ళాలలో పెట్టుకుని తింటారు. సారాయి +ప్రవహిస్తుంటుంది. + +తింటూ వాళ్ళు పాడతారు “మేం యిప్పుడు కులం కుటుంబం +బంధాలు తెంచుకున్నాం. పాలక కులాలూ సేవకులూ ఒకరుగా +కలిసిపోయాం. మేం మా గురువు చేత రక్షించబడాలని +కోరుకుంటున్నాం. ఇదే సమయం.” + +మాంసపు ముక్క ప్రతి ఒక్కరి నాలుకలనీ తాకటంలో ఉద్దేశ్యం +వారి మధ్య అన్ని సామాజిక భేదాలనీ తుడచి వేయటంగా +కనిపిస్తుంది. ఆ రాత్రి కొంత గడిచాక ఒక స్త్రీని సాధారణంగా +మాదిగ స్త్రీ అయుంటుంది. తీసుకువస్తారు. ప్రకృతిలోని సృష్టి +శక్తికి అసహ్యకరమైన రూపంగా సామూహిక కామ కలాపాలు +సాగుతాయి. చిట్టచివరకు తరువాతి సమావేశానికి స్థలాన్ని +ప్రకటించి రహస్యంగా తప్పుకుంటాడు గురువు. ఒకరి తర్వాత +ఒకరు అందరూ దొంగచాటుగా వెళ్ళిపోతాడు. + +కులపతులు దసులతులూ "పాలక కులాలూ, సేవకులూ” +కలిసే ఈ కర్మకాండలోకి మాదిగలకి ప్రవేశం ఉన్నదన్న వాస్తవంకి +తనదైన ప్రాముఖ్యత ఉంది. బహుశా బ్రాహ్మణులు ఆదివాసీల +సంప్రదాయం రహస్యాలను తెలుసుకుని ఉంటారు. ఈ శాఖలోని +సభ్యులు ఆ రాత్రి కార్యక్రమాలు కామవాంఛకు, వ్యసనాలకు +అతీతమైనవి ఎందుకంటే మనసంతా పూజలో నిమగ్నమయి +ఉంటుందని అంటారు. ఇది ప్రకృతి పూజ తాలూకు చీదర రూపం. +ఆధునిక హైందవానికి ఇది భ్రష్టాంశం అని కూడా అనవచ్చు. + +పుస్తకాలలో ఎక్కడా ఈ చర్మ నిష్టశాఖ ప్రస్తావన నాకు +దొరకలేదు. బహుశా ఇది శక్తి పూజకి ప్రాంతీయనామం +అయుండొచ్చని నేను తేల్చుకున్నాను. తెలుగుదేశంలో కొన్ని +భాగాలలో ఈ కర్మకాండని మొదట నేర్పించిన గురువు పేరు +కూడా అయుండచ్చు. శాక్తేయం సాధారణంగా పార్వతిని కేంద్రం +చేసుకుంటుంది. కనుక ఇది శివపూజలలో ఒక పద్దతిగా +అనుకున్నాను. కాని ఆ విషయం గురించి తెలుసుననే వాళ్ళు +ఇది రామానుజ శాఖలో భాగమని నొక్కి నొక్కి చెప్పారు. + +కొంత వాస్తవమూ, కొంత వదంతి కలిసిన ఒక వివరణ నాకు +ఇచ్చారు. నాకు యీ సమాచారం తెలిపిన వారికి ఒకప్పుడు +రామానుజుడనే గొప్ప గురువు అన్ని కులాల వారినీ, స్త్రీ పురుషులనీ +శిష్యులుగా చేసుకున్నాడని తెలుసు. ఆయన సిద్ధాంత రహస్యాలను +శిష్యులకి ఉపదేశించలేదు. కాని ఒక గ్రంథంలో రాసి వారి నుంచి +దాచాడు. ఆయన చనిపోయినపుడు అతనివద్ద ఎవరూ లేరు. ఈ +రహస్య సిద్ధాంతాల గ్రంథం బ్రాహ్మణుల చేతిలో పడింది. స్వభావ +సహజంగా వాళ్ళు దానిని వాళ్ళకోసం ఉంచేసుకున్నారు. అతని +ఇతర శిష్యులు కూడా గురువు బోధనలు తెలుసుకోవాలన్నారు. +నాట్యకులానికి చెందిన యిద్దరు శిష్యురాళ్ళు, చదవటం రాయటం +వచ్చిన వాళ్ళు, తప్పనిసరై వెతికి తలో పుస్తకం రాయాల్సి +వచ్చింది. మరణశయ్య మీద ఉండగా రామానుజుడు చేసిన +బోధనలు గ్రంధస్తం చేశామని వారు చెప్పుకున్నారు. అందులో +ఒక పుస్తకం నుంచి రామానుజ శాఖ పుడితే రెండవ దాని నుంచి +చర్మ నిష్ట శాఖ పుట్టింది. + +వారి ఊహకి అందని దాన్ని సామాన్య జనం అర్ధం చేసుకునే +పద్ధతిలో ఇది ఒక కుతూహలకరమైన ఘటన. 12వ శతాబ్దంలో +జీవించిన రామానుజాచార్యుడు, తొలి వైష్ణవ సంస్కర్త, +చనిపోయినపుడు బ్రాహ్మణులు ఆయన గ్రంథాలను +స్వాధీనపరచుకోవడం సత్యమే అయిండొచ్చు. ఆ గ్రంథాలలోని +చిత్తు (ఆత్మ), అచిత్తు, ఈశ్వరుడు అనే మూడు పదార్దాలకు +సంబంధించిన నిగూఢ తర్కం సామాన్య జన బాహుళ్యం \ No newline at end of file diff --git a/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0032.txt b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0032.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b8c31696fea7a26ea108c7440e83f687b5763ca6 --- /dev/null +++ b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0032.txt @@ -0,0 +1,37 @@ +అవసరాలను తృప్తిపరచగలిగేది కాదు. + +అతని అనుచరులు ఆయన బోధనలను పాడు చేసారు. ఆ +మతం ఉత్తర దక్షిణవాదాలుగా విడిపోయింది. ఆ రెండు వాదాల +మధ్య సంఘర్షణ భయంకరమైనది. వాస్తవంగా ఇది ఆర్మీనియస్, +కాల్వినిస్టిక్ సిద్ధాంతాల మధ్య వివాదానికి భారతీయ వేషం. తల్లిని +అంటి పెట్టుకుని వేళ్ళాడే కోతి పిల్లలా ఈశ్వరుని ఆత్మ +ఇచ్ఛాపూర్వకంగా అంటి పెట్టుకుని ఉంటుందని ఉత్తరవాదం +ఉంటుంది. దక్షిణవాదానిదీ పిల్లి పట్టు సిద్ధాంతం. తల్లి పిల్లి ఒక +దగ్గర నుంచి యింకో దగ్గరికి తీసుకుపోయే వరకూ పిల్లి పిల్ల +కదలకుండా ఉండి పోయినట్టే ఈశ్వరుడు చర్య తీసుకునే వరకూ +చిత్తు (ఆత్మ) నిస్సహాయంగా నిర్వ్యాపారంగా ఉంటుందని +దక్షిణవాదం అంటుంది. + +ఇచ్ఛకు సంబంధించిన ప్రశ్నే కాకుండా విష్ణువు అర్ధాంగికి +యివ్వవలసిన స్థానానికి సంబంధించిన ప్రశ్న కూడా రామానుజ +మతాన్ని విడదీసింది. భర్తలాగే భార్య కూడా అనంతమూ +ఆద్యంతరహితమూ అంటుంది. ఉత్తరవాదం. విష్ణువు భార్య +కేవలమూ మధ్యవర్తి అనీ; ముక్తి యివ్వటానికి విష్ణువుతో సమానం +కాదనీ అంటుంది దక్షిణవాదం. నేను విన్న ఇద్దరు నాట్య స్త్రీలు +రాసిన పుస్తకాల కథ రామానుజ మతంలోని విభజనను +సూచిస్తుంది. + +రామానుజుని అనుచరులలో శాక్తేయం తాలూకు +గుహ్యరూపాన్ని అభ్యాసం చేసే శాఖకు స్థానం కల్పించటం చాలా +అసంగతం. రామానుజునివి నీతి బోధలు. ఆయన మధ్య +మాంసాలను నిషేధించాడు. బహుశా ఆయన క్రైస్తవ మిషనరీలను +కలిసి ఉండవచ్చు. అందుకే ఆయన క్రైస్తవ నియమాన్ని సూచించే +సకల మానవుల ధార్మిక ఏకత్వాన్ని గురించి నొక్కి నొక్కి చెప్పాడు. +ఆయన ఏకైక దైవానికి వ్యక్తిగత అర్పణను ప్రభోదించాడు. ఆ +దైవం విష్ణువు. + +చర్మ నిష్టశాఖకి చెందిన రహస్య తాండవాలు రామానుజుని +కాలానికి వేలాది సంవత్సరాల మరింత వెనకటివి. ఒక పురాతన +సంప్రదాయానికి మరింత ఆధునిక స్థానం కల్పించటానికి +అనాలోచితంగా చేసిన ప్రయత్నమే రామానుజ మతంలో ఈ +సంప్రదాయానికి స్థానం యివ్వటం. \ No newline at end of file diff --git a/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0033.txt b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0033.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ce87e611fd671adb8bdf06ed73f15b58feb81d36 --- /dev/null +++ b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0033.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +క్రైస్తవమూ-గురువులూ +1. సత్యాన్వేషణ +2. ఆరుగురు గురువుల వరస +3. రామస్వామి మౌనం \ No newline at end of file diff --git a/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0034.txt b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0034.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fdfe96bf4c78a06fd4c928565232536f6726eaa7 --- /dev/null +++ b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0034.txt @@ -0,0 +1,94 @@ +1. సత్యాన్వేషణ

+ +దిహేడేళ్ళ క్రితం నేను బంగారపు తాతయ్యను +ఎరుగుదును. అప్పటికి అతనింకా వయసులో ఉన్నాడు. అందరూ +గౌరవించేవారు. అతను బాగా ముసిలి వాడయాక నేను తిరిగి +చూశాను. నిన్న జరిగినదేమిటో అతనికి గుర్తు ఉండేది కాదు. +కానీ, ఎప్పటివో పాత విషయాలను గురించి అడిగితే, దాదాపు +చూపులేని అతని కళ్ళు దూరంలోకి చూస్తున్నట్లు కనిపిస్తుండగా +అతను అనేక విషయాలు నాకు చెప్పాడు. + +'నేను మన దొరను పిలిచాను ఆయన వచ్చాడు.' తర్వాత +మౌనంలో మునిగిపోయాడు. నేను చుట్టూ ఉన్న మిషన్ ఇళ్ళను, +పాఠశాల భవనాలను, రద్దీగా ఉన్న మిషన్ వాకిలిని చూశాను. +అనేక సంవత్సరాల క్రితం అతనిక్కడికి ఎలా వచ్చాడో నాకు గుర్తు +వచ్చింది. అతని హృదయం లోపల్లోపల మండుతోంది. తెల్ల +బోధకుడు వచ్చాడా లేదా అని చూడ్డానికి వచ్చాడు. అతనికి పిచ్చిగా +పెరిగిన బ్రహ్మజెముడు కనిపించింది. ఈ వాకిలిలోనే ఓ మూలగా +ఒక గుడిసెలో గుండ్ల పెంటయ్య నివశిస్తున్నాడు. ఆ భక్తుడు +ఒంగోలు మిషనరీ యింకా నెల్లూరులోనే ఉందని త్వరలోనే +వస్తుందని చెప్పాడు. + +ఒంగోలు మిషనరీని ఈ ప్రదేశానికి తీసుకు వచ్చిన పరిస్థితుల +గొలుసులో తాతయ్య అభ్యర్థన చివరి కొక్కెం. అతను యువకుల +భుజాల మీద అనుకున్నప్పుడు యువతరం ముందు గర్వంగా +చెపుతాడు. "మన దొరని నేను పిలిచాను. ఆయన వచ్చాడు.” + +"తాతయ్యా! పాత రోజుల గురించి చెప్పు” అన్నాను. అతను +చుట్టూ అర్ధం కానట్టు చూస్తే అక్కడున్న వారిలో ఓ యువకుడు +అన్నాడు. "తాతా! దొర మొట్టమొదటిసారి వచ్చిన రోజుల గురించి +దొరసాని అడుగుతోంది. + +"దొర నన్ను బోధించమన్నాడు." అస్తమాను నేను ఒక్కడినే +ఎలా వెళ్ళను? అని అడిగాను. 'నీ భార్యని నీతో తీసుకువెళ్ళు. +మీరు ఇద్దరు అవుతారు” అన్నాడు. ఆ తర్వాత సత్యమ్మా నేనూ +యిద్దరం కలిసి వెళ్ళేవాళ్ళం. ఒక్కోమారు ఆమె మూటను మోస్తే +ఒక్కోమారు నేను మోసేవాడిని. నేను బోధించేదే ఆమె బోధించేది. +నేను తిన్నదే తినేది. సత్యమ్మ నాతో ఎప్పుడూ ఉండేది.” +"పాత రోజుల్లో నీ మీద ద్వేషం చూపించలేదా?” + +తాతయ్య మొహం వయసుతో స్తబ్దమైపోయినా జీవంతో +వెలిగింది. "నన్నెవరూ నిందించలేదు. మతద్వేషం చూపలేదు. +నన్నెప్పుడూ దయగా గౌరవంగా చూసేవారు. అని భరోసాగా +అన్నాడు. + +"నువ్వు రాజయోగి గురువులతో చాలాకాలం ఉన్నావని +అంటారు. వాళ్ళనించి ఏమైనా నేర్చుకున్నావా? + +“వాళ్ళ నుంచి ఏమి తెలుసుకున్నానా? భగవంతుడు ఒక్కడే. +ఆయనే అన్నిటినీ సృష్టించాడు. అన్నిటినీ నడుపుతున్నాడు. ఇదే +వాళ్ళు నాకు చెప్పినది. నేను అది నమ్మాను. కాని జీసస్ క్రీస్తు +గురించి వినేదాకా నా ఆత్మకి తృప్తి కలగలేదు.” + +ఎలాంటి సంకోచమూ లేకుండా అతని జీవితంలోని ఒకానొక +వాస్తవాన్ని తాతయ్య నాతో అలా చెప్పాడు. + +అది అతని జీవిత సత్యాలలో ఒకటి అన్నంత గట్టిగా చెప్పాడు. +ఆలోచించటానికి కూడా వీల్లేనంత పెద్ద వయసు ఆయనది. +తాతయ్య సత్యాన్వేషణ సారాంశం నాకు ఆ విధంగా లభించింది. +రాజయోగంలో ఆయనకు బంగారం దొరికితే క్రీస్తు సువార్తలో +ఆయనకు అమూల్యమైన వజ్రం దొరికింది. + +మిషనరీ వారు అడిగినపుడు కొన్నేళ్ళక్రితం తాతయ్య తన +జీవితం గురించి వివరించాడు. కొన్ని నిర్ణయాత్మక సందర్భాలలో +తాతయ్య ప్రసక్తి లేకుండా పాతరోజులు గురించి చెప్పలేమని +అనేకమంది ఆయన చెప్పినదాన్ని సమర్ధించారు. ఆయనది +స్వచ్ఛమైన పవిత్రమైన జీవితమని ఆయన ప్రజలు నమ్ముతారు. + +తల్లిదండ్రులకు వయసు ముదిరాక ఆయన పుట్టాడు. వారిని +చూడవలసిన బాధ్యత ఆయనమీద పడింది. చదువు నేర్చుకోగలనని +ఆయన ఎన్నడూ అనుకోలేదు. ఆ రోజులలో మాదిగ కుర్రవాడికి +చదువు చెప్పేవారు ఎవరూ లేరు. తోలును పదును చెయ్యటం, +శూద్రులకు చెప్పులు కుట్టడం తండ్రి నుంచి నేర్చుకున్నాడు. + +అతని తాతగారి కాలంలో రామానుజ మతానికి చెందిన +గురువుని ఆహ్వానించి విష్ణువు విగ్రహాలను తెప్పించి పూజలను +జరిపించుకుంది ఆ కుటుంబం. ప్రత్యేక సందర్భాలలో పూజలు +చేయించుకునేవారు. ఉన్న కొద్దిపాటి సంపాదన నుంచే పూజారి +అడిగిన దక్షిణ చెల్లించేవారు. తండ్రి చనిపోయినపుడు రామానుజ +మత గురువు చెప్పిన ప్రకారం చావు తంతులు జరిపించి తాతయ్య +తృప్తిపడ్డాడు. సామాన్య మాదిగల ఆచారాలకు సంప్రదాయాలకు +యిది సామాజికంగా మతపరంగానూ ముందడుగుగా +భావించబడింది. + +రామానుజ మతంలో చేరటం వల్ల తమకు ఆధ్యాత్మిక సత్యం +లభించిందని తాతయ్యగాని మరో మాదిగ గానీ ఏనాడూ చెప్పలేదు. +ఆ మ సిద్ధాంతాల గురించి మాదిగలకు ఏమీ తెలియదు. విష్ణువు +అనేక అవతారాలలో అంతరార్ధం వారు చూడనేలేదు. వారు చేరిన +మతంకి సంబంధించిన సిద్ధాంతాలపట్ల ఎలాంటి అవగాహనా +లేకపోవటం ఆదివాసుల మధ్య ఆర్యుల సంప్రదాయాలకు తగిన +స్థానం లభించకపోవటాన్ని సూచిస్తుంది. రాజయోగి మతంలో +శివపూజ దీనికి భిన్నమైనది. తాతయ్య జీవితం మీద ఈ దిశ +నుంచే గొప్ప ప్రభావం పడింది. + +వయసు చేత నడుం వంగిన ఒక ముదుసలి తన కూతురిని \ No newline at end of file diff --git a/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0037.txt b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0037.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..162baac47fc6d0429b49e5a15ddc1963e19bab40 --- /dev/null +++ b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0037.txt @@ -0,0 +1,68 @@ +తిరిగివచ్చారు. + +ఆతర్వాత అంతంలేని కార్యక్రమం మొదలయింది. అదే +లెక్కలేనన్ని ఫలాలు కాసింది. అలసట లేని భక్తితో, నిమగ్నతతలో +తాతయ్య ఊరూరా తిరిగాడు. భార్య సత్యమ్మ ఎప్పుడూ అతనితో +ఉండేది. ఆడవాళ్ళు సత్యమ్మను యిష్టపడేవారు. చుట్టూ చేరేవారు. +అలసిపోయావా. దాహమేస్తుందా అని అడిగేవారు. తీసుకెళ్ళి +విశ్రాంతి యిచ్చేవారు. తర్వాత జీవితంలో ఆమెకి కొద్దిగా మతి +భ్రమించింది. సహాయం లేకుండాపోయింది. ఇరవై ఏళ్ళుగా భర్తని +అనుసరించి ఆమె కనబరచిన విశ్వాసాన్ని ఆమెపట్ల అసహాయ +స్థితిలో తాతయ్య అంత ప్రేమతోనూ చూసుకుని చూపించాడని +మాదిగలు గొప్పగా చెప్పుకునేవారు. ఆమెకి మతిస్థిమితం +లేనప్పుడు చెయ్య పట్టుకుని తీసుకువెళ్ళి కూర్చోబెట్టి +తినిపించేవాడు. + +మిషన్ తొలి దినాలలో తాతయ్య రాతిస్తంభంలా నిలబడ్డాడు. +మాదిగ సమాజం పాత విశ్వాసాలు సడలిపోయి కొత్తవాటిని +స్వీకరించే సమయంలో అంతను నాయకుడు. ఒక +అనుభవజ్ఞునిలా, ఒక పెద్దగా తనకున్న కొద్దిపాటి స్థలంలోనే అతని +అభిప్రాయాలని లక్ష్యపెట్టే వారిమధ్య అవుననిపించుకున్నాడు. +అతని ధైర్యస్వభావం, ఆచితూచి నడిచే నడత, ఒక విధమైన +స్వాభావికమైన హుందాతనం పసివానికుండే వినయంతో కలిసి +అతను మాట్లాడిన వారందరివద్దా మన్ననలు పొందాడు. + +ఇతరులలాగ అతను రాజయోగి భావనలను తన బోధనల్లో +విమర్శించలేదు. శాస్త్రులు చెప్పే విచిత్రమైన అల్లికతో తన +ఉపన్యాసాలను ఆరంభించటానికి ఇష్టపడే వాడు- "అక్షరమాలకి +ఎటుచూసినా అయిదు వరసలు. అలాగే శరీరం అయిదు +పదార్థాలతో తయారయింది. మరో అయిదున్నాయి. రెండు +వినటానిశీకి, రెండు చూడటానికి ఒకటి మాట్లాడటానికి. +అంతేకాదు ఇంకో అయిదున్నాయి. క్రీస్తు అయిదు గేయాలు” +అప్పటికే వినేవాళ్ళకి కుతుహలం పెరిగేది. ఈ రకంగా +ఆరంభించటం హిందూ హృదయానికి నప్పుతుంది. ఆ తర్వాత +రోజులలో థియోలాజికల్ సెమినరీలో శిక్షణ పొందిన వారు +మిషనరీలోకి వచ్చాక విమర్శలు వచ్చాయి. తాతయ్యను దోవలో +పెట్టాలన్నారు. వేదాంతానికి, ధార్మికత్వానికి మధ్యనున్న పాత +వివాదం తాలూకూ అంశ యిందులో ఉంది. కాని తాతయ్య తన +పద్ధతిలోనే ఉండిపోయాడు. అతని బోధనల ద్వారా వందలాది +మందికి క్రీస్తు మీద గురి కుదిరింది. ఆధ్యాత్మిక విషయాల మీద +గొప్ప పరిజ్ఞానంతో ఉండే ఆయన మాటలకూ ఆయన +దృష్టాంతాలకు ఒక శక్తి ఉండేది. + +ముసలితనంలో తాతయ్య ఒంగోలుకి మరోమారు వచ్చాడు. +ఆదివారం ఉదయం ప్రార్ధనా సమావేశంలో అతను సాధారణంగా +కూర్చునే చోటుకి నెమ్మదిగా తీసుకువచ్చారు. మిషనరీ తన +దైవోపన్యాసాన్ని మధ్యలో ఆపుచేశాడు. అతన్ని తన కుర్చీలో +కూర్చొబెట్టాడు. పాత రోజుల గురించి, ఆనాటి నాయకుల గురించి +బొత్తిగా తెలియని యువతరంలో కొందరి ముఖాలమీద ఆశ్చర్యాన్ని +మిషనరీ చూశాడు. భగవంతుడు యిచ్చిన లక్ష్యానికి ఒక అంగుళం +కూడా పక్కకి జరగనివాడూ సంక్షోభాలలో అనంతమైన +బాధ్యతలలో చిన్ని చిన్ని ఆరంభ సమయాలలో ఎల్లప్పుడూ తన +పక్కనే నిలబడ్డ ఆ వృద్ధుని వంక చూస్తున్న మిషనరీ హృదయం +ఆర్ద్రమయింది. + +తనముందున్న వందలాదిమంది శ్రోతలవైపు తిరిగాడు. " ఈ +మనిషెవరో తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నారా? చెప్తాను. మీరు +స్వర్గానికి వెళ్ళినప్పుడు మీరంతా అక్కడికి వెళ్తారని నేను +నమ్ముతున్నా. మీకు దూరంగా పైన తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తుండే +ఒకతను కనిపిస్తాడు. అతన్ని బాగా చూడాలంటే మీకు ఒక +టెలిస్కోప్ కావాలి. ఎందుకంటే మీకూ అతనికి మధ్య దూరం +అంత ఎక్కువ. "ఎవరా ప్రకాశవంతమైన దుస్తులతో ఉన్న మనిషి” +అని మీరు అడుగుతారు. " ఆయన తెలుగుదేశపు బంగారపు +తాతయ్య” అని చెబుతారు. అతన్ని చూడటానికి మీ కళ్ళు +మిరుమిట్లు గొలుపుతాయి.” + +మిషనరీ తన ప్రార్ధనా సమావేశాన్ని కొనసాగిస్తున్నపుడు +అందరి ముహాలలోనూ తాతయ్యపట్ల ఒక గౌరవం ఉంది. ఓ +ఏడాది తర్వాత తాతయ్య ఆత్మ ఎగిరిపోయింది. \ No newline at end of file diff --git a/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0038.txt b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0038.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..896642f7943c7402381cc75b997925d2cc386ed7 --- /dev/null +++ b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0038.txt @@ -0,0 +1,86 @@ +2. ఆరుగురు గురువుల వరస

+ +శ్చాత్య నాగరికత భాషలో పుల్లికూరి లక్ష్మయ్యని ' ఎ +ఫాస్ట్ యంగ్మాన్' అని ఉండేవారు. చెవిపోగులు, కంకణాలు, +నడుముకు పట్టీలతో వాటి విలువ కన్న మెరుగులతో అందరినీ +ఆకట్టుకునే వాటితో, అలంకరించుకునేవాడు. ఎర్ర తలపాగ, తెల్లటి +అంగీలు పెట్లో వాడకానికి సిద్ధంగా ఉండేవి. ఎక్కడ ఆట, పాట +పండగ ఉన్నా అక్కడకి తిరుగుతుండేవాడు. పాపమూ కామమూ +పెరిగిపోయాయి. అతని ఆత్మలో ఈ మొత్తం పరిస్థితి మీద విరక్తి +కలిగేవరకూ అవి కొనసాగేయి. వీటితో విసుగెత్తిపోయాడు. +ఎప్పుడు వచ్చిందో ఒక ఆలోచన ఒక రోజు అతనికి కలిగింది. +నేను చనిపోతే? + +ఆ సమయంలో యోగి వీరబ్రహ్మం సంచార శిష్యులలో ఒకరు +ఆ ఊరికి వచ్చాడు. లక్ష్మయ్య దృష్టి అతని మీదపడింది. అతని +సంపాదన అంతా ఆ గురువుకి దక్షిణలు దానాలు యివ్వటంతో +ఖర్చుపెట్టాడు. అతనికి ముక్తిమార్గాన్ని చూపించేది ఏదైనా +కనుక్కోవాలనిపించింది. మరణానంతరం ఆత్మకి ఆనందమిచ్చే +స్థితిని కోరుకున్నాడు. రోజులు గడిచాయి. అతనికి నిశ్చయమైనదేదీ +కనబడలేదు. ఓ రోజు పొద్దుటే గురువు తన శిష్య బృందంతో +మరోచోటకి వెళ్ళిపోయాడు. కొన్నాళ్ళకి యింకొకరు వచ్చారు. +లక్ష్మయ్య అతని చుట్టూ తిరిగాడు. గురువుకి తినబెట్టడంలో +తనవంతు తను యిచ్చాడు. యిద్దరూ కలిసి తాగారు. దొర్లారు. +కొన్ని నెలల తర్వాత అతనూ తన దోవన వెళ్ళిపోయాడు. తన +జ్ఞానం ఏ మాత్రమూ పెరగలేదని లక్ష్మయ్యకి తెలిసింది. + +ఆ విధంగా ఆరుగురు గురువులని లక్ష్మయ్య కొందరిని +వారాలు, కొందరిని నెలలూ పోషించాడు. మాదిగ సమాజంలో +వదంతులు వ్యాపించాయి. శుభ్రమైన బట్టలు, అలంకారాల మీద +ఆసక్తి పోయి రాజయోగి గురువుల పాదాల ముందు +కూర్చుంటున్నాడని చెప్పుకోసాగారు. ఈ పరిస్థితిని వాడుకోటానికి +చుట్టాలమని చెప్పుకుంటూ ఒకరితర్వాత ఒకరు రాసాగారు. అతను +దీక్ష తీసుకున్నప్పుడు నేర్చుకున్న మంత్రాలు, శ్లోకాలు గురించి +అడుగుతూ అతనికి అతిథులయారు. అప్పటికి ఉన్న గురువుకి +పరిచయం చేయటం, వాళ్ళు అవీయివీ అడగటం తెలుసుకోవటం, +అందరిలోనూ ఆసక్తి పెరగటం జరిగాయి. కొందరు స్నేహితులు +మాటిమాటికి వచ్చేవారు. బంగారపు తాతయ్య కూడా ఒక్కోసారి +వాళ్ళ మధ్య ఉండేవాడు. ముఖ్యంగా బండికట్ల వీరమ్మ +వెళ్ళిపోయాక వీళ్ళదగ్గరకి వచ్చేవారు. వారందరి మధ్య ఓ +సంఘీభావం ఏర్పడి కొన్నేళ్ళు నిలబడింది. ఈ బృందంలోని +దాదాపు ప్రతి సభ్యుడూ తరువాత సంవత్సరాలలో క్రైస్తవ +ప్రచారంలో బలమైన శక్తులుగా మారారు. + +ఏదైనా చిత్తశుద్ది గల సత్యాన్వేషణ వృధా అవదు. సామాన్య +మాదిగల మూఢనమ్మకాల నుంచి లక్ష్మయ్య అతని స్నేహితులూ +పైకి ఎదిగారు. అంతకన్నా మెరుగైనదానిని ఆశించారు. అంటే +చిన్నతనపు విశ్వాసాల నుంచి బయటపడ్డారు. ఆత్మకి కలిగే ఆకలిని +తృప్తిపరుచుకోటానికి ప్రతీ ఒక్కడూ యోగి చెప్పినవన్నీ +ప్రయత్నించాడు. ఎవరెవరు ఏం సాధించారో తెలుసుకోటానికి +వారి మధ్య స్నేహమూ, ఏకఫలాపేక్షా వారిని కలుపుతూండేవి. +ప్రతి ఒక్కడూ ఎవరి దోవలో వారు నిరాశచెందారు. + +ఒకరూ ఒకరూ తోలు వ్యాపారం కోసం ఉత్తరాదికి వెళ్ళారు. +రెండు సంవత్సరాల పాటు గురువుగా ఉన్న బల్లి సోమయ్య దగ్గర +లక్ష్మయ్య ఉండిపోయాడు. సోమయ్య శూద్రులతో కలిసి ఊళ్ళో +ఉన్నప్పటికీ అతని ప్రధాన పోషకుడు లక్ష్మయ్య. దాంతో అతని +దగ్గర ఉన్నదంతా కరిగిపోసాగింది. అప్పుల్లో పూర్తిగా +మునిగిపోయాడు. అతనికి అప్పు యిస్తుండే కోమటి చక్రవడ్డీలు +వసూలు చేసేవాడు. అతని స్నేహితులకీ సహ అన్వేషకులకీ +యిచ్చిన ఉచిత ఆతిథ్యం ఖర్చు అతని ఆస్తిని మించిపోయింది. +వాళ్ళంతా వెళ్ళిపోయారు. ఓ వదంతి వచ్చింది. వాళ్ళంతా +ఉత్తరాదిని మళ్ళీ కూడారుట. ఇంగ్లీషు వాళ్ళ దేశం నుంచి వచ్చిన +ఏదో మతం గురించి తెలుసుకుంటున్నారుట. + +లక్ష్మయ్య ఉత్తరాదికి వెళ్ళి నాలుగు పైసలు కనిపిస్తున్న తోలు +వర్తకం చేసి అప్పులు తీర్చాలని నిశ్చయించుకున్నాడు. అయితే +వదిలి వెళ్ళాలనుకొన్నా గురువు బల్లి సోమయ్యని ఏం చెయ్యాలి? +నేనింక నిన్ను పోషించలేనంటే ప్రమాదం వస్తుందేమో చెప్పకుండా +అతని కర్మకి అతనిని వదిలేసి వెళితే శపిస్తాడేమో? అన్న ప్రశ్నలు. +రోజురోజుకి గురువు సోమయ్య ఉండటం ఇబ్బందికరంగా +తయారయింది. చిట్టచివరికి అతన్ని వదిలించుకోవటానికి ఓ దారి +దొరికింది. గురువు తాలుకు అన్నదమ్ములు ఉత్తరాది జిల్లాల్లో +ఉంటున్నారని లక్ష్మయ్యకి తెలుసు. "నీ శిష్యులంతా ఉత్తరాదిన +ఉన్నారు. బోల్డంత సంపాదిస్తున్నారు. నా అప్పులు +పెరిగిపోయాయి. నేనూ వెళ్ళాలి. నువ్వూ నాతో వస్తే అక్కడ +ఏదో ఆధారం నీకు దొరుకుతుంది." అని చెప్పాడు. అలా వారి +ప్రయాణం మొదలయింది. + +పాత శిష్యులు ఉంటున్న చిన్ని నివాసానికి వెళ్ళేసరికి, +సోమయ్యకి నిరాశ ఎదురయింది. వాళ్ళకి యింక అతను +అక్కరలేదు. పాత సంబంధం కోసం తిండిపెట్టారు కాని సారాయిని +వదిలేశారు. మామూలుగా యిచ్చే సారాయి యివ్వనందుకు అతడు +కోప్పడ్డాడు. స్నేహితులంతా మాట్లాడుకున్నారు. ఈ బరువు +వదిలించుకోటానికి లక్ష్మయ్యకి సహాయం చేయాలనుకున్నారు. +ఓ పది రూపాయలు అందరూ పోగేసి గురువుని అతని +అన్నదమ్ముడి దగ్గరకి పంపారు. బంగారపు తాతయ్య ఒక్కడూ \ No newline at end of file diff --git a/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0039.txt b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0039.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e011ebc1dfd16c6b6ab8c394b0935bcb8b43753a --- /dev/null +++ b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0039.txt @@ -0,0 +1,90 @@ +వేరేగా ఉండిపోయాడు. "నేనేమీ యివ్వను. వచ్చినపుడు ఎలా +వచ్చాడో అలాగే వట్టి చేతుల్తో పంపెయ్యండి. అన్నాడు. అయితే +పులుకూరి లక్ష్మయ్య చాలా సంతోషించాడు. కొత్త మతాన్ని +తెలుసుకోటానికి గురువు ఉండటం అతనికి అడ్డంకిగా ఉంది. + +ఆ తర్వాత కాలంలో లక్ష్మయ్యకి పాత గురువుల ప్రసక్తి +విషంలా అనిపించేది. వాళ్ళు చెప్పేదానిలో ఏదయినా కొంచెం +సత్యం దాగున్నా వారి ఏ విలువలూ లేని నడత ఆ సత్యాన్ని ధ్వంసం +చేసేది. ఆ రోజుల గురించి లక్ష్మయ్య అనేవాడు. “పోతులూరి +వీరబ్రహ్మం శిష్యుల కాళ్ళు పట్టుకున్నాను. ఏదయినా ముక్తిమార్గం +దొరుకుతుందా అని ఆశలు పెట్టుకున్నాను. అంతా వృధా +అయిపోయింది. గాలి మూట మీద నమ్మకం పెట్టుకుంటే ఏం +లాభం? పోతులూరి జనాలతో కలిసి సారాయి తాగాను. ఏదో +పుణ్యకార్యం చేస్తున్నాననుకున్నాను. నాలో పవిత్రత అన్నది మచ్చుకి +కూడా లేకపోయింది. ఎంత గడ్డి తింటే మాత్రం ఆకలి పోతుంది?” +రాజయోగి మతం ద్వారా ముక్తి మార్గం దొరుకుతుందని +స్నేహితుల ద్వారా తెలుసుకున్నాడు. ఏమీ ఫలించలేదు. గురువుల +మీద ఉన్నదంతా ఖర్చుపెట్టాడు. కొత్త మతం గురించి +తెలుసుకోటంలో ఇతరులు ముందున్నట్టు అర్ధమయింది. తనూ +అనుసరించాలి. ఒకరి తర్వాత ఒకరు మాదిగ వర్తకులు గోదావరి +జిల్లాలోని ఆ నివాసం నుంచి ఇళ్ళకి బయలుదేరారు. అతని చుట్టం +రామవయ్య వెనక్కి ఉండిపోయాడు. నాలుగు డబ్బులు +మిగుల్తాయని ఊహించుకున్నారు. + +ఒంగోలుకి ఒక మిషనరీ వచ్చాడని వదంతి. అందరూ ఆ +కొత్త మతం గురించే చెప్పుకుంటున్నారు. కొందరు క్రైస్తవంలో +చేరుతామని అంటున్నారు. వాళ్ళు ఖచ్చితమైన సమాచారం కోసం +ఆరాటపడుతున్నారు. వ్యాపారం మీద పాత ఇంటి చుట్టుపక్కల +ఉండే ఓ స్నేహితుడు వచ్చాడు. ఏం జరిగిందో చెప్పటానికి వాళ్ళని +కలిశాడు. ఒంగోలు మిషనరీ తలకొండపాడు వచ్చాడు. 28 +మందికి బాప్టిజం ఇచ్చాడు. వాళ్ళలో లక్ష్మయ్య అన్నదమ్ముడూ, +అతని కొడుకూ, రాఘవయ్య కొడుకూ వారిచుట్టాలూ స్నేహితులూ +ఉన్నారు. + +వచ్చినతను వెళ్ళిపోయాక ఇద్దరూ కూర్చున్నారు. మనసంతా +బాధగా ఉంది. కళ్ళమ్మట నీళ్ళు రావటం తరువాయి. +తరువాత పుట్టాడు తమ్ముడు. నా సొంత కొడుకు కూడా +స్వర్గమార్గంలో నాకన్న ముందున్నారు. నేనిక్కడ ఎక్కువకాలం +ఉండలేను" అన్నాడు లక్ష్మయ్య. మర్నాడు పదహారు బళ్ళు +బేరమాడుకున్నారు. ఒక్కో దానిమీద వంద తోళ్ళు వేశారు. ఇంటికి +బయలుదేరారు. ఎనిమిది బళ్ళ బరువు దోవలో అమ్ముడుపోయింది. +మిగిలిన ఎనిమిది బళ్ళతోనూ యిల్లు చేరారు. వాళ్ళ కొడుకులు +ఒంగోలులో బడిలో ఉన్నాడు. వాళ్ళకి దొరకనిది వాళ్ళ బిడ్డలకి +దొరికినందుకు పొంగిపోయారు. వాళ్ళు యింటికి వచ్చారని +మిషనరీకి కబురు వెళ్ళింది. ఒక బోధకుడిని వాళ్ళకి కొత్తదైన +క్రైస్తవం గురించి చెప్పటానికి పంపారు. + +రాజయోగి గురువులలో ఆఖరు అతను వదిలేసరికి లక్ష్మయ్య +అప్పులలో మునిగి ఉన్నాడు. అతని పాత సహచరులంతా +బోధకులు అయ్యారు. వాళ్ళ హోదాకు ఉన్న గౌరవంతో +సంతోషంగా ఉన్నారు. లక్ష్మయ్య ఒక్కడైపోయాడు. అడిగితే అప్పు +గురించి చెప్పాడు. వాస్తవానికి ఆ అప్పు కారణం కాదు. కొంచెం +తప్ప దాదాపు అంతా తీర్చేశాడు. లక్ష్మయ్య తన కాళ్ళమీద తను +నిలబడాలనుకునే మనిషి. అతను యీ బోధకుల వృత్తిలో ఓ చిన్న +భాగమవటానికి యిష్టపడలేదు. వ్యాపారం మీద వెళ్ళి డబ్బు +చేసుకుంటూ అతనికి యిష్టమైనచోట యిష్టమైనపుడు బోధించాలని +ఎవరికీ జవాబు చెప్పనవసరం లేకుండా జీవించాలనుకున్నాడు. + +అలా ఆరేళ్ళు గడిచాయి. నెలవారీ సమావేశాలకు ఒంగోలు +వచ్చినపుడు మిషనరీ అడుగుతుండేవాడు. వ్యాపారం వదిలేసి +ఇక్కడే ఉండి దైవకార్యంలో నిమగ్నమయ్యే రోజు యింకా రాలేదా +అని అడిగేవాడు. అతను వస్తాననేవాడు కాని ఎన్నడూ రాలేదు. +చివరికి కాలం మారింది. మిషనరీ నుంచి వచ్చిన ఓ కబురు అతన్ని +బలవంతం చేసింది. లక్ష్మయ్య కొడుకు బడి వదిలి సెలవులకి +యింటికి వస్తున్నాడు. దొర నమస్కారాలు చెప్పమన్నాడని మీ +నాన్నకి చెప్పు అన్నాడు దొర కుర్రాడితో. “నేను మీ నాన్నని పనికి +పిలిస్తే అతను రాలేదు. దేశమంతటా యజమాని లేని కుక్కలా +తిరుగుతున్నాడు." అని చెప్పమన్నాడు. ఆ మాట అందరి +చెవుల్లోనూ పడింది. లక్ష్మయ్య అప్పుడు నవ్వాడు. ఈ కథ +చెప్పినపుడల్లా ఈ నాటికీ నవ్వుతూనే ఉంటాడు. బోధకులంతా +నవ్వారు. లక్ష్మయ్య సందిగ్ధస్థితిని దొర అలా చెప్పడం వారికి +నచ్చింది "నువ్వు వెళ్ళి తీరాలి" అన్నాడు కొడుకు. తండ్రి నవ్వుతూనే +వెళ్ళటానికి ఒప్పుకున్నాడు కాని ఇప్పుడే కాదన్నాడు. మిషనరీకి +తన విలువ తెలిసింది. ఆ ధర్మ యుద్ధంలో తనే జయించాడు అని +లక్ష్మయ్యకి సంతోషం కలిగింది. తన దోవలో తనుండటంలో +లక్ష్మయ్యకి ఎంత బలముందో అతన్ని దోవలో పెట్టడానికి +మిషనరీకి అంతకన్నా బలం ఉంది. అతని నిజమైన స్థితి ఏమిటో +ఎదుట పెట్టాడు. + +ఇదంతా అయిన కొన్నాళ్ళకి మిషనరీ కనిగిరి తాలూకాలో +విశేషంగా పర్యటించాడు. అప్పుడు మిషనరీ లక్ష్మయ్యను +చూశాడు. తోటి బోధకులతో కలిసి తనను అనుసరించటమే కాదు +అతని గ్రామం చుట్టుపట్ల ప్రాంతాలలో అనేకమంది క్రైస్తవులకి +మత నాయకుడుగా పాస్టర్ గా ఉన్నాడు లక్ష్మయ్య. అక్కడి నుంచి +వెళ్ళిపోయేటపుడు లక్ష్మయ్యతో అతని భార్యతో మాట్లాడాడు. +"నువ్వు ఏం చెయ్యాలనుకుంటున్నావు లక్ష్మయ్యా?" అని అడిగాడు. +నాకు దేవుడి సేవలో చేరాలనే ఉంది కాని నాకొక అప్పు ఉంది.” +జవాబిచ్చాడు. ఇది నెపం అని మిషనరీకి తెలుసు. బల్లమీదున్న +ఓ కాగితంముక్క తీసుకుని చిన్న చిన్న ముక్కలు చేసి ఓ గుప్పెడు +లక్ష్మయ్య మీద విసిరాడు. ఆ గుడారంలో అన్ని మూలాలూ \ No newline at end of file diff --git a/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0040.txt b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0040.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..228348cba258d4b19ce5fc0f28361d5e2a23d778 --- /dev/null +++ b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0040.txt @@ -0,0 +1,8 @@ +పడ్డాయి. "ఇలా నీ అప్పు తీరిపోయింది" అన్నాడు. అతని భుజం మీద మెల్లగా తట్టి ఇంటికి పంపేశాడు. + +ఊరికి తిరిగి వస్తూండగా లక్ష్మయ్యను ఒక విషపు పురుగు కుట్టింది. వాపూ నొప్పి మొదలయాయి. “తప్పకుండా చచ్చిపోతాడు. ఓ కోమటాయన ఇలా కుడితేనే చనిపోయాడు అన్నారు. లక్ష్మయ్య గాబరా పడిపోయాడు. మరుసటి రోజు బైబిలు తీసుకుని ఈ అకాల మరణం రాబోతున్న సమయంలో తనకు +ఓదార్పునిచ్చేది ఏదైనా దొరుకుతుందా అని వెదికాడు. ప్రాఫెట్ జోనా అనుభవం ఉన్న పేజీలు తిరగెయ్యటం జరిగింది. దాంతో తనకు దేవుడి పంపించిన విధంగా భోదకుడవటానికి నిరాకరించటమే తను కూడా ఈ ఆపదలో పడటానికి కారణం అనిపించింది. దొరకి ఓ ఉత్తరం రాయించాడు. "నేనొస్తున్నాను. పనికి వెళతాను. "రెండ్రోజులకి వాపు తగ్గిపోయింది. లేచాడు. అనేక గ్రామాలు తిరిగాడు. అన్నిచోట్లా బోధించాడు. నెలవారీ సమావేశానికి ఒంగోలు వచ్చాడు. + +ఇతర బోధకుల మధ్య అతన్ని చూచి నవ్వాడు దొర. “వచ్చావా లక్ష్మయ్యా!" + +“వచ్చాను” \ No newline at end of file diff --git a/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0041.txt b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0041.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7b1a15951bf22926c6a4a3dde9c6d68550019e68 --- /dev/null +++ b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0041.txt @@ -0,0 +1,25 @@ +3. రామస్వామి మౌనం

+ + రోజు మధ్యాహ్నం పొలాల నుంచి ఇళ్ళకు వచ్చేసరికి ఎర్రపాలెం మాదిగలకు గ్రామానికి కొంచెం దూరంలో ఎవరో ప్రయాణంలో అలసిపోయి కూర్చున్నట్లు కనిపించాడు. "ఎవరీయన? అడుగుదాముండు అనుకున్నారు. వాళ్ళలో ఒకడు తమ యిళ్ళకు దగ్గరగా ఉన్న పెద్ద చెట్ల కిందకి రమ్మని పిలిచాడు. + +వాళ్ళ దగ్గరికి వస్తూనే అతను చెప్పాడు. "నా పేరు బండారు పుల్లయ్య. ఒంగోలు నుంచి వచ్చాను. ముక్తి మార్గం ఒకటి నాదగ్గరుంది. చెపుతాను వింటారా" అది సాయం సమయం. చెట్ల నీడ హాయిగా ఉంది. కొత్తదేదో కుతూహలకరమైనది వినడానికేం? + +ఆ చెట్ల కింద రామస్వామి కోవెల ఒకటి ఉంది. ఆ ఊరి మాదిగలు కొన్ని పర్వదినాలలో పూజలు చేస్తుంటారు. వినటానికి తయారయిన వాళ్ళు చిన్న చిన్న గుంపులుగా ఎవరికి అనుకూలంగా వాళ్ళు కూర్చున్నారు. గుడి అరుగు మీద చెప్పుల కాళ్ళను గుడిగోడలకు తాకించుతూ కూర్చున్నాడు పుల్లయ్య అందరూ విస్తుపోయారు. వాళ్ళు శాంతిప్రియులు. వాళ్ళ ముందు అతను దేవుడు రామస్వామి మీద తన ధిక్కారాన్ని ఆ విధంగా చూపించాడు. వాళ్ళకు కోపం రాలేదు గాని పుల్లయ్యకు ఏమవుతుందోనని భయపడ్డారు. వాళ్ళు ఆ గుడి సమీపంగా కాళ్ళకి చెప్పులతో వెళ్ళటానికి ఎన్నడూ సాహసించలేదు. లేకపోతే +భగవంతుడు కోపగించి తమని సర్వనాశనం చేస్తాడు. పుల్లయ్య వాళ్ళ ఆశ్చర్యాన్ని భయాన్ని చూసి నవ్వాడు. "ఈ గుడిలో పవిత్రమైన దైవం ఉన్నాడా? భయపడకండి. నాకెలాంటి కీడూ కలగదు.” + +వాళ్ళా సాయంత్రమంతా అతన్ని చూస్తూనే ఉన్నారు. అతను జీసస్ క్రీస్తుని గురించి ధారాళంగా మాట్లాడుతున్నాడు. వాళ్ళు వింటున్నారు. అంతసేపూ అతని చెప్పులు కాళ్ళు రామస్వామి కోవెలను ధైర్యంగా తాకుతూనే ఉన్నాయి. ఆ దేవునిమీద వాళ్ళ గౌరవం తగ్గింది. పుల్లయ్యను గౌరవించదగ్గ అతిథిగా భావించసాగారు. + +చీకటి పడుతోంది. అతన్ని తమతో తినమనటానికి సంకోచం కలిగింది. ఆ క్రైస్తవులు చచ్చిన గొడ్ల మాంసం తినటం ఆరోగ్యం కాదని అవమానకరంగా భావిస్తారని అతను వాళ్ళతో నిస్సంకోచంగా చెపుతున్నాడు. అది వాళ్ళకి సంకోచం కలిగిస్తున్నా అతని అవసరాలు చూడాలని వాళ్ళకి ఉంది. మాదిగ పెద్ద అడిగాడు. ఉడికించిన అన్నం పులుసూ మాతో తింటారా లేకపోతే ఎవరైనా శూద్రుడి చేత వండించమంటారా అని అడిగాడు. హిందూ గురువులు ఉపదేశం యివ్వటానికి వచ్చినపుడు రెండో పద్ధతే పాటిస్తారు. పుల్లయ్య దాన్ని ఒప్పుకోలేదు. “ఏం ఫరవాలేదు. మీతోనే తింటాను" అన్నాడు. + +వాళ్ళలో ఒకడిగా తీసుకువెళ్ళారు. మాదిగ పెద్ద భార్య విస్తరాకు మీద వడ్డించింది. ఆ ఆకుని తిరిగి ఉపయోగించరు. పుల్లయ్య భోజనం అయాక ఆకుని ఎత్తి బయట పారేస్తారు. అపరిచితుల శుచి శుభ్రతలను గౌరవించటంగా వారా పద్ధతిని పాటిస్తారు. + +వెన్నెట్లో వాళ్ళంతా ఆ రాత్రి కూర్చున్నారు. క్రీస్తు పవిత్ర జీవితం గురించి చావు గురించి కథలను గంటలకొద్దీ విన్నారు. కొత్త మతం సూత్రాలను పుల్లయ్య యిచ్చిన వివరణలను శ్రద్ధగా విన్నారు. వాళ్ళంతకాలం జీవించిన చీకటితో పోలిస్తే అతను చెప్పినది గొప్ప కాంతిలా అనిపిస్తోందని వాళ్ళు ఒప్పుకున్నారు. + +పుల్లయ్యను మరో రెండు రోజులు ఉండమని అడిగారు. అదే సమయానికి గురువు తన శిష్యుల మంచి చెడ్డలు చూసిపోదామని అంతేకాకుండా సొంతలాభం చూసుకుందామని వచ్చాడు. కూర్చుంటూనే అడిగాడు. "కోడి కొయ్యండి! అన్నం వండండి! కూర చెయ్యండి! సారా తెండి! కుటుంబంలోని 'చిన్న పిల్లలు' గురువుగారు అలిసిపోయారు అని కాళ్ళు పట్టడం మొదలెట్టారు. దేవుడు కరుణిస్తాడని ఆశపడ్డారు. + +ఈ సారి గురువుకి అలవాటయినట్లు ఆతిథ్యంలో భక్తిశ్రద్ధలు లేకపోయాయి. నీళ్ళు పోసి కాళ్ళు కడిగారు. కాని ఆ నీటిని పాత్రలోకి తీసుకుని భగవదనుగ్రహం కోసం తాగలేదు. కోడిమాంసాన్ని సారాని భోజనంలో యిమ్మని మామూలుగానే ఆజ్ఞాపించినపుడు గురువుకి వ్యతిరిక్తత ఎదురయింది. అతను చెట్టుకింద కూర్చున్నపుడు ఎవ్వరూ మంత్రాలు అడగలేదు. పైగాపుల్లయ్య చెప్పినది చెప్పారు. క్రైస్తవులు కావాలనుకుంటే వాళ్ళ జుత్తు కత్తిరించుకోవాలి. ఒకస్వామి తమ ఇంట్లో ఉండటం కోసం తలమీద కొప్పు ఉంచుకోటం ఏ క్రైస్తవుడూ చెయ్యలేడు. పుల్లయ్య తన జేబులో ఎప్పుడూ ఒక కత్తెర ఉంచుకుంటాడు. అతను +తిరుగుతున్నపుడు వందలాది కొప్పులు కత్తిరించవలసి వస్తుంది. గ్రామస్తులు తలలు వంచి "కత్తిరించెయ్యండి" అనేవారు. అందరూ ఆ కత్తిరింపు పనిలో ఉండగా గురువు లేచాడు. ఇటూ అటూ +చూడలేదు. ఎవ్వరికీ చెప్పలేదు. వెళ్ళిపోయాడు. మళ్లీ తిరిగిరాలేదు. + +ఇదంతా నిశ్చితంగా పుల్లయ్యకి అనుకూలించింది. అనేక మాదిగ కుటుంబాలలో ప్రవేశం లభించింది. అతన్ని సాధారణంగా దగ్గరి చుట్టంగా భావించేవారు. మాదిగలు తమ వంశ సంబంధాలను చుట్టరికాలు కలుపుకోడంలో చూపిస్తారు. అవి ఎంత దూరపు చుట్టరికాలయినా వాటికి చాలా ప్రాముఖ్యత యిస్తారు. +పుల్లయ్య కుటుంబం ఎప్పుడో ఓ మారు సంబంధం కలుపుకోటానికి రావటం యిరు కుటుంబాల మధ్య ఓ పెళ్ళి జరగటంతో అతనికి అనేక యింటి తలుపులు తెరచుకున్నాయి. \ No newline at end of file diff --git a/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0042.txt b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0042.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..54805d532be780ed3f4afe53db5afb05744f5fd5 --- /dev/null +++ b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0042.txt @@ -0,0 +1,24 @@ +అతనికి అనుకూలించిన మరో అంశం చిన్నతనంలో రాజయోగి మతస్థుల సాహచర్యం. వాళ్ళ పడికట్టు పదాలు, ఆచారాలు నమ్మకాలు పుల్లయ్యకు బాగా పరిచయం. క్లుప్తంగా చెప్పాలంటే వాళ్ళ భాషను మాట్లాడేవాడు. కనక ఎక్కడికి వెళ్ళినా వాళ్ళలో ఒకడయిపోయేవాడు. బంగారపు తాతయ్య తతిమా వాళ్ళు రాజయోగి మతంలో ఆసక్తిగా ఉండే రోజులలో పుల్లయ్యతో సంబంధం ఉండేది. అతను తిరుగుతున్నపుడు మొట్టమొదట రాజయోగి జనాలను పట్టుకునేవాడు. ఎందుకంటే వాళ్ళు అప్పటికే మాదిగ వాడలలోని స్వాములను దాటి ఒకే ఒక దైవాన్ని చూడాలని తెలుసుకోవాలని కోరుకుంటున్నారు. ఒకే దైవాన్ని పూజించటం వాళ్ళు నేర్చారు. అలాంటి వారికి జీసస్ క్రీస్తే ఆ దైవం అవతారమని చెప్పటం చాలా సులువు. + +పుల్లయ్య ఎర్రపాలెంను విడిచిపెట్టేనాటికి అనేక ప్రముఖ కుటుంబాల పెద్దలు మాట యిచ్చారు. విగ్రహారాధన +మానేస్తామన్నారు. ఆదివారం విశ్రాంతి దినమవుతుందన్నారు. చచ్చిన గొడ్ల మాంసాన్ని వాడలోకి తేమన్నారు. అతను చేసినట్లుగా మోకాళ్ళ మీద జీసస్ క్రీస్తుని ప్రార్ధిస్తామన్నారు. కొన్ని నెలలు గడిచాయి. పుల్లయ్య తరచూ వచ్చేవాడు. "మాకు ఎందుకు బాప్తిజం యివ్వరాదూ? అని యిద్దరు ముసలివాళ్ళు అడిగేవారు. నెలవారీ సమావేశాలలో ఒంగోలుకి తీసుకువెళ్తానని అన్నాడు. చేతిలో కర్ర, భుజాన చద్దన్నం మూటతో వాళ్ళు నలభై మైళ్ళ ప్రయాణం ఆరంభించారు. + +ఆ దోవమీదే వెళ్తున్న మరికొందరిని కలిసారు. అంతా కలిసి దోవలో ఏదయినా మాదిగ వాడ దగ్గర ఆగి మంచినీళ్ళు అడిగేవారు. ఈ ప్రయాణానికి కారణం చెప్పేవారు. దోవలో వెట్టివారిని కలిసేవారు. వాళ్ళు ఈ వార్తను వ్యాపింపజేశారు. అనేకమంది మాదిగలు ఒంగోలుకు బయలుదేరారు. మూడో రోజు సాయంత్రానికి మిషన్ వాకిలిలోకి ప్రవేశించారు. ఆడా మగా గుంపులుగా కూర్చుని కుండలలో అన్నం వండుతున్నారు. అన్నం ఉడకటం కోసం చూస్తున్నారు. మాటలు, ప్రశ్నలు, అనుభవాల కలబోత జరుగుతున్నాయి. ఒకరి అవసరాలు ఒకరు చూడటంలో సహోదరత్వం ఆతిథ్యం అక్కడ ఉన్నాయి. + +ఎర్రపాలెం నుంచి వచ్చిన యిద్దరి అనుభవం గురించి బోధకులు కుతూహలంగా అడుగుతున్నారు. మిషనరీ వాళ్ళతో మాట్లాడాడు. అంతకుముందు దొరనెవరినీ చూడకపోవటం వల్ల ఆ తెల్ల ముఖం చూసి వాళ్ళకి సంకోచం కలిగింది. వాళ్ళు కుర్చీలలో కూర్చోలేరు గనుక నేల మీద చాపలు పరిచి కూర్చోమన్నాడు. దొరసాని వచ్చింది. అరటిపళ్ళు పిల్లల చేతుల్లో పెట్టింది. వాళ్లతో మాట్లాడింది. తొందర్లో వాళ్ళ భయాలు +తొలగిపోయాయి. + +వాళ్ళిద్దరిలో ఒకరికి బాప్తిజం యిచ్చారు. రెండో అతను పాపయ్యకి ఓ అభ్యంతరం ఎదురయింది. అతనికి ఇద్దరు భార్యలు కనుక బాప్తిజం ఆగిపోయింది. అందరూ ఆశ్చర్యపోయారు. ఇది పాపమని తెలియదు. మా హిందువులం ఇలాంటివి చేస్తాం. అయితే ఇది దేముడికి యిష్టంలేకపోతే తప్పకుండా మానెయ్యాలి" +అనుకున్నారు. + +పాపయ్య తల్లి ఈ ఏర్పాటు చేసింది. ఆమె మేనకోడలుని భర్త వదిలేశాడు. అనాథ. పాపయ్యకి రెండో భార్యగా యింట్లోకి తీసుకురాకపోవటానికి ముసలావిడకి కారణం కనిపించలేదు. ఆమెకి ఓ యిల్లు ఏర్పడుతుందని ఆశించింది. ఈ ఏర్పాటు మొదటి భార్యకు కష్టం కలిగించింది. అయితే ఆమెకి కూతురే +తప్ప కొడుకు లేడు. అందువల్ల ఈ విషయంలో ఆమె మాటకి విలువ లేకపోయింది. ఆమెకి భర్త మీద చాలా కోపం వచ్చింది. కొత్త భార్యతో స్నేహంగా ఉండలేదు. అయితే ఆమెకి ఎవరి సాయం లేదు. తన కొత్త స్థానం తాలూకు బాధలను మౌనంగా భరించవలసి వచ్చింది. లేకపోతే ఆమెతో కఠినంగా వ్యవహరించేవారు. కొట్టినా కొట్టేవారు. + +ఒంగోలు నుంచి తిరిగి వచ్చాక ఈ విషయం వాడలో బాగా చర్చించారు. ముసలి తల్లికి చాలా కోపం వచ్చింది. ఓ మగాడికి ఇద్దరు పెళ్ళాలు ఉండగూడదని ఎవరయినా విన్నారా అని అడిగింది. ఆ తర్వాత వారాల్లో బోధకులు వచ్చి వెళ్ళారు. పాపయ్యకి బాప్తిజం ఎందుకు యివ్వలేదని అడిగితే విషయాన్ని +వివరించబోయాడు. ఆడం ఈవ్‌లగురించి చెప్పాడు. దేముడు ఆడంకి ఒకే ఒక్క భార్యగా ఈవ్‌ని ఇచ్చాడు. కొత్త నిబంధన ప్రకారం మగవాడూ యిద్దరి భార్యలూ వాళ్ళ ఆత్మల విముక్తి కోల్పోతారని స్పష్టం చేశారు. బహుభార్యాత్వంలోని మతపరమైన నైతికపరమైన ఉల్లంఘన, నేరం ఈ మధ్య వరకూ ఆ బోధకులకి కూడా తెలియదు. కొన్ని విషయాలలో మాదిగలలో సాంఘిక నీతి బాగా తక్కువ. క్రైస్తవనాగరికత ఉన్నతంగా భావించే వైవాహిక జీవితం తాలూకు పవిత్ర భావనలు హఠాత్తుగా వారికి ఎదురయాయి. + +కుటుంబమంతా విషయాన్ని గట్టిగా చర్చించింది. భారత గ్రామీణ జీవితానికి వ్యతిరేకమైన భావాల ప్రవేశాన్ని +అభ్యంతరపెట్టిన వాళ్ళని నోరెత్తకుండా చేశారు. ఈ చిక్కు నుంచి బయటపడే దారి కనిపెట్టారు. ఆ వాడలోనే రెండో భార్య చుట్టాలున్నారు. వాళ్ళు తమతో ఉండమన్నారు. ఆమె బిడ్డ ఆడపిల్ల +మగపిల్లాడయితే ఆమె కర్మ మరోలా ఉండేది. పెళ్ళి తంతు జరగలేదు కనక వచ్చినట్టే ఆమె వెళ్ళిపోయింది. పాపయ్య మొదటి భార్యకీ మళ్ళీ శాంతి లభించింది. + +క్రైస్తవం మాదిగ సమాజంలో ప్రవేశించిన చోటల్లా సామాజికపరమైన, మతపరమైన తిరుగుబాటు తలెత్తేది. కొత్తమతం తాలూకు పవిత్ర నియమాలు ఒక కుటుంబం తర్వాత ఒకటి స్వీకరించాయి. మత మార్పిడికి బహిరంగ చిహ్నంగా జుత్తుముడి (కొప్పు) కత్తిరించబడేది. కాని ఎవరయినా చచ్చిన గొడ్డు \ No newline at end of file diff --git a/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0046.txt b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0046.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0276107df0beac671b9646f29dc2887dba5f09a6 --- /dev/null +++ b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0046.txt @@ -0,0 +1,21 @@ +నజర్‌కి తెలుగు 'అయ్య' చేర్చారు సామాన్య జనం. ఆ విధంగా ఆ మతం నజరయ్య మతం అయింది. + +నజరయ్య మతమేమిటి? పుట్టుకరీత్యా మహమ్మదీయుడు. అయినప్పటికీ అతనుగాని అతని శిష్యులుగాని మహమ్మద్ ప్రవక్త పేరు చెప్పారు. గలెప్ షరీఫ్ తన ప్రయాణంలో కలుసుకున్న గురువు ఓ యోగి అయుండాలి. నజరయ్య బోధనలు చాలావరకూ యోగి సిద్ధాంతాలు. నిజానికి అతని అనుచరులు తమని రాజయోగి ప్రజలుగా చెప్పుకుంటారు. మహమ్మదీయులూ ఈ యోగీ కూడా దేముడు ఒక్కడేనని ఒకేలా నమ్ముతారు. + +నజరయ్య ఉపదేశ విధానం యోగి సిద్ధాంతానికి సరిపోలుతుంది. “నీ మనసుని కేంద్రీకరించు. అన్ని రహస్య ఆలోచనలనూ వదిలిపెట్టు. పైకి చూడు. శరీరం ఉనికిని మరిచిపో. తలమీద ఉన్న జుత్తు ముడిమీద దృష్టిపెట్టు. (సన్యాసుల జుత్తులాగ), నిశ్చలబుద్ధితో పరికించు. అప్పుడు నీకు ప్రత్యక్షమవుతాయి... కాంతి. దైవాత్మలు, పవిత్రనదులూ స్థలాలూ, రుషులు, సూర్యచంద్రులు, మెరుపులు, ఉరుములు, నిప్పు, నీరు, శబ్దాలూ ఆకాశాన్ని నింపేస్తాయి. భూమి ఒక గుడ్డులా కనిపిస్తుంది. బ్రహ్మ కనిపిస్తాడు అంతా ఒకటైపోతుంది". + +నజరయ్య శిష్యులని తయారుచేశాడు. తన బోధలను ప్రచారం చెయ్యడానికి పంపాడు. అతను కులభేదాలను, లింగభేదాలనూ పాటించలేదు. ఆడామగా అందరికీ ఉపదేశాల తంతు (దీక్ష) జరిగింది. అందరూ మతం మారారు. నేను ఈ తంతుల గురించి ఆరాతీశాను. ప్రతిసారీ నాకు చుక్కెదురయింది. నేను విన్నది అంతా ఒకటే చెవిలో ఏదో అంటారు. ఉపదేశానికి అనర్హులయిన ఎవరికీ ఎట్టి పరిస్థితులలోనూ దానిని చెప్పకూడదు. + +నజరయ్య జీవితకాలంలో ఆయన నిషేధించిన వాటిని చెయ్యటానికి శిష్యులు ఎవరూ సాహసించలేదు. సారాయి కాని భంగు కాని వాళ్ళు వాడితే చివాట్లు వేసేవాడు. కులవివక్షమీద విరుచుకుపడ్డాడు, అతనికి ధర్మాగ్రహంతో ఒళ్ళు తెలిసేదికాదు. నజరయ్య ఎవరో చెప్పలేనివారు కూడా కామవాంఛలమీద ద్వేషానికి గుర్తుగా అతను పగబట్టి రక్తం చిందించిన కథ చెప్పగలిగేవారు. ఓ రోజు ఒక స్త్రీ శిష్యురాలు కేకలు వినిపించాయి. ఆమె మీద గాయాలూ అవమానాలూ కనిపించాయి. ఆ తప్పు చేసిన వాడిని పట్టుకుని గుండెల్లో పొడిచేశాడు నజరయ్య. ఆయనకేమీ జరగలేదు. జైలు వేసినా ఎవ్వరూ అతన్ని +పట్టుకోలేకపోయారు. జైలు గోడల నుంచి ఆయన బయటికి రావడం వీధుల్లో తిరగటం జైలు తలుపులవద్ద భటులు నిలబడిపోవడం సామాన్య జనం చూశారు. నజరయ్య గురించి చెప్పుకునే అలాంటి కథలు జనంమీద ఆయనకున్న పట్టుని వివరిస్తాయి. + +ఆయన మరణానంతరం నజరయ్య మతం పాడయిపోయింది. విగ్రహారాధన చేస్తే ఏ అపాయమూ జరగదన్నారు శిష్యులు. నైతిక నియమాలలో వాళ్ళు దారితప్పారు. బయటపడకుండా చెయ్యగలిగితే దొంగతనం ఎందుకు చెయ్యగూడదు? సారాయి, భంగు తప్పించుకోటం కష్టం. శక్తి పూజ తాలూకు అసహ్యకర రూపాలు కూడా నజరయ్య మతంలో ప్రవేశించినట్టున్నాయి. + +త్రిపురాంతకంలోని మాదిగల ప్రత్యేకమైన గుడి నజరయ్య జీవితకాలంలో కట్టలేదేమోనని నా అనుమానం. కులవివక్షకి అలాంటి ప్రాముఖ్యతను ఆయన అంగీకరించే అవకాశంలేదు. ఆయన మతం మార్చి గురువుగా తయారుచేసిన తొలి శిష్యులలో ఒక మాదిగ ఉన్నట్టున్నాడు. ఆయన జనాలను మతం మార్చడానికి పంపి ఉంటాడు. నజరయ్య మతం పుచ్చుకోవడం మాదిగలకి అభివృద్ధి అని అర్థం. వాళ్ళ గ్రామాలలోని సంప్రదాయాలలోని బహుదైవత్వంకన్న నజరయ్య ఏకదైవత్వం మెరుగయినదని గ్రహించారు. ఒకతను నాతో అన్నాడు- "నేను పాపాత్ముడనని ఒక యోగి చెప్పాడు. ముక్తి సంపాదించుకోవాలన్నాడు. నేనంతకు +ముందు ఎప్పుడూ అలా ఆలోచించలేదు.” ఇంకో మనిషి అన్నాడు- "మా గ్రామదేవతలతోబాటు నేను విష్ణువు విగ్రహాలను పూజించాను. రాజయోగి ప్రజలు వచ్చి దేవుడు ఒక్కడేనని, ఈ విగ్రహాలవల్ల +ప్రయోజనం లేదని చెపితే నేను వారిని నమ్మాను. నేను అంతకు మునుపు విన్నవాటి అన్నింటికన్నా ఇది మంచిది.” నజరయ్య మతానికి చెందటం మాదిగల సాంఘిక స్థాయిని కూడా పెంచింది. ఎందుకంటే త్రిపురాంతకంలో శిశిరంలో ఏటా జరిగే ఉత్సవంలో అన్ని కులాల తరగతులవాళ్ళతో ఒకే వరసలో నిలబడతారు. + +మొత్తం కుటుంబాలు కలిసి ఆ ఉత్సవానికి వెళ్తారు. వాళ్ళతో బాటు మేకలు, కోళ్ళూ, బియ్యం, చింతపండు, కూర మసాలా తీసుకువెళతారు. ఇవన్నీ సుందరమ్మకి అర్పిస్తారు. ప్రత్యేక శ్రద్ధతో మొక్కుతారు. నజరయ్య చుట్టూచేరిన శిష్యగణంలో ఆమె చివరిది. నజరయ్య సమాధిమీద పూలు ఉంచి పూజలు చేస్తారు. సుందరమ్మ అవన్నీ తీస్కుని సామూహిక వంటకి అందిస్తుంది. వచ్చిన వారందరికి కులం ఏదైనప్పటికీ ఒకే కుండలో వండుతారు. తినేటపడు అందరూ కూర్చుని కలిసి తింటారు. కాని మాదిగలు కాస్తంత ఓ పక్కగా కూర్చుంటారు. చివరికి నజరయ్య మతంలో కూడా శూద్రులు, మాదిగలు పక్కపక్కన కూర్చుని భోంచెయ్యరు. + +మాదిగలు క్రైస్తవానికి రావటం మొదలైనపుడు నజరయ్య మతస్థులే క్రీస్తులో లభించే దివ్య జీవితానికి హృదయాలు తెరిచారు. నజరయ్యను అనుసరించినవారు క్రీస్తు శిష్యులయ్యారు. త్రిపురాంతకంలో అనుకున్నారు "మాదిగలు మనని వదిలేస్తున్నారు” కొందరు భుజాలు ఎగరేశారు- “వాళ్ళని పట్టి ఉంచటానికి మనమేం చెయ్యగలం? వాళ్ళు ఓ కొత్త మతాన్ని అనుసరిస్తున్నారు”. ఇతరులు అన్నారు. "పోనీండి!". ఆ విధంగా నజరయ్య మతం చాలా మందికి అంతకన్నా ఉన్నతమైన దానికి ఎక్కేరాయిగా +గుర్తుండిపోయింది. \ No newline at end of file diff --git a/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0047.txt b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0047.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..67cad7d4e8e6cb8429632efb6dc5efd0d79f21f5 --- /dev/null +++ b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0047.txt @@ -0,0 +1,28 @@ +2. దైవదర్శనాకాంక్ష

+ +ల్లూరి వారి కుటుంబం కీర్తి నలుదిశలా వ్యాపించింది. వాళ్ళ ధనాన్ని బట్టి కాదు. గొప్ప గొప్ప పనులు చెయ్యటంలో ముందున్నందుకు కాదు. వాళ్ళ భక్తి తత్పరతే దానికి కారణం. గురువు పోలయ్యకి పదహారు రూపాయల విలువైన ఆవుని వారు యిచ్చారు. ఒక గురువుకి యిచ్చే కానుకలలో ఇది చాలా గొప్పగా +భావించబడింది. మతపరమైన అంకితభావానికి ఆ కుటుంబం ఖ్యాతి సంపాదించుకుంది. + +చిన్నపూడి పోలయ్య పూర్తిగా నిరక్షాస్యుడైనప్పటికీ ఒక ప్రత్యేకమైన ఆదరాన్ని సంపాదించుకున్న మనిషి అయుంటాడు. అదే అతన్ని తతిమ్మా వాళ్ళ కన్నా భిన్నమైన వాడుగా చేసి గురువుని చేసింది. అతను ధ్యానముద్రలో ఉండేవాడు. స్వప్నాల స్వాప్నికుడు. ఓరోజు తెలివిగా ఓ ప్రశ్న లేవదీశాడు "కోటప్పకొండ స్వామి తతిమ్మా స్థలాలలోని స్వాములూ, జనం యింతగా పూజ చేస్తున్నారు గాని, మనుషులు తయారుచేసేవాళ్ళే. ఈ మనుషులు చేసిందెవరు? భూమ్యాకాశాలను చేసిందెవరు? దేవుని చూడకుండా నేను చనిపోవాలా?” అతని తండ్రి నజరయ్యను అనుసరించినవాడు. నజరయ్యను చూడటానికి అతని తండ్రి నజరయ్యను అనుసరించినవాడు. నజరయ్యను చూడటినికి అతని తండ్రి త్రిపురంతకం తీసుకువెళ్ళటం ఆ పోలయ్య తొలి జ్ఞాపకాలలో ఒకటి. బీదరికంలో సన్యాసిలా బ్రతికి ఎవరితోనయినా ఎప్పుడైనా దేముడు ఒక్కడే అన్న తన ముఖ్యసిద్ధాంతం గురించి మాటలాడటానికి సిద్ధంగా ఉండే నజరయ్యను ఆ బాలుడు పోలయ్య ఏనాడూ మరచిపోలేదు. ఆ బాలుడి మనసులో విగ్రహారాధన పట్ల +వ్యతిరిక్తత, భగవంతుడిని చూడాలన్న అవిశ్రాంత కాంక్ష నజరయ్య నాటాడు. + +ఉల్లూరి కుటుంబానికి గురువైన పోలయ్యకి తన ఉపచారాలలో తన అజ్ఞానాన్ని గంభీరమైన గురుత్వంలో ఎలా కప్పిపెట్టుకోవాలో బాగా తెలుసు. వాళ్ళకి మంత్రాలు శ్లోకాలూ చెప్పేవాడు. రాజయోగి ప్రజల వేదాంతంలో ఇక్కడో ముక్క అక్కడో ముక్క నేర్చాడు. ప్రత్యేక సమయాలలో తన జ్ఞానాన్ని కొంచెం +ప్రదర్శించేవాడు. అతను తనకి మించిన లోతులకి వెళ్తున్నానని తెలియగానే వెనక్కి తగ్గి ఒక రహస్యమయ వాతావరణాన్ని కల్పించేవాడు. అది సరళ స్వభావులకీ చాలా అద్భుతంగా అనిపించేది. మరోసారి యింకా ఎక్కువ చెపుతానని మాట యిచ్చేవాడు. ఆవిధంగా వారిలో కుతూహలాన్ని రేకెత్తించి తిరిగి వచ్చినపుడు ఏం చెపుతాడా అన్న కౌతుకంతో ఎదురు చూసేటట్టు చేసేవాడు. + +దేముడిని చూపిస్తానని చెప్పటం తన శిష్యులకి పోలయ్య యిచ్చిన వాగ్దానాలలో వాళ్ళని పట్టి ఉంచిన వాటిలో ఒకటి. ఆ కుటుంబంలో వయసు మీదబడిన తండ్రికి దేముడికి చూడాలన్న బలీయమైన కోరిక కలిగింది. అతనంటే అందరికీ గౌరవం. కొడుకులు తండ్రి కోరికని శ్రద్ధగా పట్టించుకున్నారు. వాళ్ళు +పోలయ్యను సంప్రదించారు. అతను పదిహేను రూపాయలు ఇమ్మన్నాడు. వాళ్ళు ఇది చాలా ఎక్కువ అనుకున్నారు. ఆ తాంత్రిక రహస్యాన్ని సంపాదించుకోటానికి తాను ఎన్ని పరీక్షలు ఎదుర్కొన్నదీ మైనంలా కరిగిపోయేలా అద్భుతంగా వర్ణించాడు. తన ప్రయత్నాల ద్వారా ఆకుటుంబంలో ఒక్కరు దేముడిని చూడగలిగితే మొత్తం కుటుంబానికి నిస్సందేహంగా ముక్తి దొరుకుతుందని నొక్కి చెప్పాడు. చివరికి పోలయ్య పదకొండు రూపాయలకి ఒప్పుకున్నాడు. ఆ ప్రయత్నం చేసే రాత్రి నిశ్చయమయింది. + +పదిమంది ఆడామగా దేముడిని చూడాలన్న కాంక్షతో విశ్వాసంతో అర్ధరాత్రి వేళ ఉల్లూరి వారి ఇంటిలో కూర్చున్నారు. గోడకున్న గూటిలో రెండు చిన్న నూనె దీపం బుడ్లు వెలుగుతున్నాయి. అక్కడ కొద్దిపాటి వెలుతురిని యిస్తున్నాయి. గురువు మధ్యలో కూర్చున్నాడు. శిష్యులు చుట్టూ వృత్తాకారంలోకూర్చున్నారు. నజరయ్య మతం తాలూకు మంత్రాలు చదువుతూనే ఉన్నాడు. అతని హడావుడి భయంకరంగా ఉంది. +చూస్తున్న వాళ్ళంతా ఊపిరిబిగబట్టారు. కదలకుండా ఉండిపోయారు. + +చిట్టచివరికి ఆ క్షణం వచ్చేసింది. అందరినీ పొమ్మని సంజ్ఞచేశాడు. ఆ ముసలతనిని మాత్రం కూర్చోమన్నాడు. మరిన్ని మంత్రాలు చదివాడు. మరిన్ని విచిత్రమైన బొమ్మలు గీశాడు. ముసలతను ముక్కు చెవులూ, కళ్ళు మీద అంతకు ముందు పోలయ్య చెప్పినట్టుగా వేళ్ళు పెట్టుకున్నాడు. బాహిర ప్రపంచంతో +ఆ విధంగా సంబంధాలు తెంచుకుని అంతరేంద్రియంతో భగవంతుడిని చూడాలని అతనికి అర్ధమయ్యింది. + +కొంత సమయం గడిచింది. పోలయ్య చెవిలో గొణిగాడు. నీకేమైనా కనిపిస్తోందా అని. + +"అంతా ఎర్రగా పచ్చగా కనిపిస్తోంది. మధ్యలో ఏదో మనిషి బొమ్మ ఉన్నట్టు కనిపిస్తోంది" అన్నాడు ముసిలతను. + +“అదే దేవుడు. నువ్వు చూశావు" అన్నాడు పోలయ్య + +ఆశ్చర్యంతో సంభ్రమంతో ముసిలాయన పిల్లలని కలిశాడు. మనవలు చుట్టూ ఆడుకుంటుండగా ఇంటి పట్టున కూర్చుని, అనేక రోజులు దాని గురించే ఆలోచించాడు. జనం వస్తున్నారు. వెళుతున్నారు. అంతా ఎలా కనిపించిందీ చెపుతున్నాడు. ఆ ముసిలాయనకి అదో గొప్ప తృప్తిని కలిగించే విషయమయింది. +అంతా డబ్బులు ఖర్చుపెట్టినందుకు పిల్లలు విచారించలేదు. \ No newline at end of file diff --git a/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0048.txt b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0048.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..751f6ea4b1e99f33776e8920202bf97a7b46932d --- /dev/null +++ b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0048.txt @@ -0,0 +1,25 @@ +కొన్నేళ్ళు గడిచాయి. పశిగోపు బసయ్య తన తోలుపని పరికరాలను పదునుపెట్టించుకోటానికి ఒకరోజు మదులూరు వచ్చాడు. అతను ఉల్లూరి వాళ్ళ కుటుంబానికి స్నేహితుడు. ఇంటికి బయల్దేరే ముందు వాళ్ళని చూడటానికి వెళ్ళాడు. అదీ యిదీ మాట్లాడుకుంటున్నారు. కొత్త మతాన్ని ఒక దొర ఒంగోలుకి +తీసుకువచ్చాడు. విన్నారా అని అడిగాడు. దాన్నంతా మంచి మతం అనుకుంటున్నారు. అని చెప్పాడు. వివరాల కోసం వాళ్ళు అడిగారు. కాని బసవయ్య వాళ్ళకి తృప్తి కలిగించలేకపోయాడు. ఈ మతాన్ని +నమ్మినవాళ్ళని జీసస్ క్రీస్తు రక్షిస్తాడు. ఆయనే పూజించాలి. మిగిలిన స్వాములు అందరూ తరువాతే అని మాత్రం బసయ్య విన్నాడు. అంతేకాక అనేకమంది ఈ మతం పుచ్చుకున్న మాదిగలు ఆదివారం +పనిచెయ్యరు. వచ్చిన గొడ్డు మాంసాన్ని వాడలోకి తీసుకురారు అని ఓ వెట్టి బసయ్యతో చెప్పాడు. + +బసయ్య ఇంటికి వెళ్ళిపోయాడు. ప్రయాణంలో అలసిపోయిన ఓ మనిషి అతని ఇంటివద్ద చెట్టుకింద కూర్చుని ఉండటం కనిపించింది. అతను మాదిగల పెద్ద గురించి అడిగాడు. వస్తాడని చెప్పారు. మాదిగల పెద్దగా బసయ్య కొత్తవాళ్ళని ఆహ్వానించటం, వాళ్ళ కష్టసుఖాలు విచారించటం, తన పెద్దరికంతో ఏదైనా సాయంకోరితే చెయ్యటం అతని విధులు తన ఎదురుగా ఉన్న బద్దేపూడి కన్నయ్య క్రైస్తవుడని తెలుసుకుని చాలా సంతోషించాడు. అతని అవసరాలు చూశాడు. కన్నయ్య బాధ్యత అంతా తీసుకున్నాడు. క్రైస్తవ ప్రచారానికి భారతీయ గ్రామీణ సమాజంలోని తెగ పద్ధతి ఆ విధంగా ఒక వాహిక అయింది. మర్నాడు మదులూరికి వెళ్ళారు. అతిధులుగా వారిని ఆదరించారు. కన్నయ్య ఎందుకొచ్చింది +బసయ్య చెప్పాడు. అతను చెప్పేది వినటానికి ఒప్పుకున్నారు. + +ఆ వేళ ఎక్కువేం చెప్పలేదు. వచ్చినవాళ్ళు వెళ్ళాక ఈ మతం గురిచి మళ్ళీ వినటానికి వాళ్ళని మళ్ళీ పిలుద్దామనుకున్నారు. అలాగే పిలిచారు. ఇద్దరు మనుషులు వెళ్ళి పిలిచారు కన్నయ్య వచ్చాడు. అతనికి ఆ రోజు, మంచి అవకాశం దొరికింది. అందరూ వినటానికి సిద్ధమయ్యారు. పిల్లలు పడుకున్నారు. కుక్కలు మాత్రం అప్పుడప్పుడు రాత్రి శబ్దాన్ని బద్దలు చేస్తున్నాయి. క్రీస్తు మరణగాథ విన్నారు. క్రైస్తవుల పద్ధతిలో కన్నయ్య ప్రార్ధించాడు. ఇలాంటిది వాళ్ళంతకు ముందు ఎప్పుడూ తెలియదనుకున్నారు. “మనమెందుకు ముందుకు వెళ్ళకూడదు? మనం చేస్తున్న దానిలో ఎలాంటి ముక్తి లేదు? అనుకున్నారు. ఆ తర్వాత రోజులలో. + +ఉల్లూరి వాళ్ళ కుటుంబంలో చిన్నవాళ్ళు తోటివాళ్ళతో ఈ కొత్తమతం గురించి చర్చించారు. దోవన పోతున్న వెట్టివాడు మదులూరిలో విచిత్రాలు జరుగుతున్నాయని చెప్పాడు. ఉల్లూరి వాళ్ళ ముసలి తండ్రి ఆ విషయాలను ఆలోచించి పట్టించుకోమని సలహా యిచ్చాడు. వాళ్ళకి దైవభక్తి ఉందని గుర్తుచేశాడు. +త్రిపురాంతకంలో నజరయ్య సమాధిని చూడటానికి కుటుంబమంతా వెళ్ళలేదా? బియ్యమూ, మేకా యివ్వలేదా? పాటలు పాడుతూ నజరయ్య సమాధిమీద పూదండలుంచలేదా? పూజలకి పోలయ్య గురువుకి ఆవుని యివ్వలేదా? అన్నింటికన్నా కొన్నేళ్ళక్రితం అర్ధరాత్రి తమ తండ్రికి దేముడుని చూపించలేదా? + +అంతేకాక ఈ మాదిగ కుటుంబ పెద్దకి ఉక్కమ్మ అనే కూతురు ఉంది. ఒక ప్రత్యేకమైన ప్రేమాదరాలతో ఆమెను చూసుకునేవాడు. పదేళ్ళ వయసులోనే ఆమె విధవ అయింది. ఆర్య హిందూ ఆచారాలని అనుసరిస్తూ పసితనంలోనే వాళ్ళకి బాగా తెలిసిన కుటుంబంలోని ఓ యువకుడికి యిచ్చి పెళ్ళిచేశారు. అత్తారింటికి పంపే రెండో కార్యక్రమం జరగలేదు. బ్రాహ్మణ విధవలాగే ఈ చిన్న మాదిగ కన్య మళ్ళీ పెళ్ళాడరాదు. మాదిగల పద్ధతికి అది చెందకపోవచ్చు. రెండుసార్లు పుట్టే బ్రాహ్మణులను అనుసరించటం +మంచిదనుకున్నారు. + +ఏళ్ళు గడుస్తున్నాయి. ఉక్కమ్మ నజరయ్య శిష్యులు చెప్పిన మత విధులలో మునిగిపోయింది. ఆమతం పాటలని పాడటాన్ని తల్లిదండ్రులు ప్రోత్సహించారు. ఆమెకి తోడుగా వెళ్ళేవారు. క్రమంగా ఉక్కమ్మకి నలభై ఏళ్ళు వచ్చాయి. ఆ ఊరు ఈ ఊరు పాడటానికి ఆడటానికి పిలిచేవారు. ఆమెని చాలా గౌరవించేవారు. +"ఆమె అందరు ఆడాళ్ళలాంటిది కాదు. భగవంతుడిని సేవిస్తోంది." అనుకునేవారు. కొన్నాళ్ళకి ఆమె వేలు విడిచిన సోదరి కూడా భర్తని కోల్పోయింది. ఇద్దరు ఆడవాళ్ళు అప్పటినుంచి కలిసి తిరుగుతుండేవారు. వాళ్ళు ఏ వూరు వెళ్ళిపాడినా ఉట్టి చేతులతో పంపేవారు కాదు. వాళ్ళ చేతుల్లో డబ్బు పోగయింది. కొంత +నజరయ్య గుడికి యిచ్చారు. కొంత తల్లిదండ్రులకు యిచ్చారు. + +ఉక్కమ్మ దూర గ్రామంలో ఉండి కుటుంబంలో అందరికన్నా దైవభక్తి గలది కనుక ఏ ముఖ్యనిర్ణయం తీసుకోవాలన్నా ఆమెను సంప్రదించాలని తండ్రి గట్టిగా చెప్పాడు. 'పెద్ద కొడుకు కొండయ్యకు ఆ తర్వాత రోజులలో నిద్రపట్టలేదు. "ఉక్కమ్మ రావటంలేదు. నేనే వెళ్తాను. అన్నాడు. రెండు రోజులు ప్రయాణం +చేశాడు. అక్క కళ్ళు మెరిసాయి. " ఇంటి దగ్గర అందరూ బాగున్నారా"? అని అడిగింది. ఆ వాడ వాళ్ళందరికీ తన తమ్ముడు. వచ్చాడని చెప్పింది. మాదిగ పెద్ద భార్య ఇత్తడి గ్లాసులో మజ్జిగ యిచ్చింది. సేదదీరాడు. + +అక్కా తమ్ముడూ కూర్చుని మాట్లాడుకున్నారు. అక్క వ్యతిరేకించదని కొండయ్యకి తెలిసిపోయింది. "ఈ మతం గురించి విన్నాను. మన నజరయ్య చెప్పిందీ దేవుడు ఒకడేనని. అది సత్యం. కాని మనం తప్పు చేశాం. విగ్రహాలను పూజిస్తున్నాం. నీకు ఒంగోలుకి వెళ్ళాలనిపించటం మంచిదే. నా కోసం చూడకు. +వెంటనే వెళ్ళు. తొందరలోనే నేను యింటికి వస్తాను. నేను కూడా జీసస్ క్రీస్తుమీద విశ్వాసాన్ని ప్రకటిస్తాను. అంది ఉక్కమ్మ. ఉక్కమ్మ మాటలు కొండయ్య ఇంటికి వచ్చి చెప్పాడు. అందరూ తృప్తిపడ్డారు. పాతది వదిలేసి కొత్త జీవితంలోకి ప్రవేశించే సమయం వచ్చిందన్నారు. \ No newline at end of file diff --git a/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0051.txt b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0051.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..979045a263fcf962544e64d271df37c37197bc83 --- /dev/null +++ b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0051.txt @@ -0,0 +1,35 @@ +"ఈసారి ఎంత డబ్బు వచ్చింది?" + +“ముప్పై రూపాయలు” నడుముకి కట్టుకున్న మూట విప్పి వెండిని చూపించాడు. దొర అతని చేతులు పట్టుకుని ఆ డబ్బులు తీసేసుకుని అన్నాడు. "నువ్వు మాట మారుస్తున్నందుకు యిది ఫైన్. నాలుగుసార్లు స్కూలుకి వస్తానన్నావు. రాలేదు. సలాం" అని దొర బంగ్లాలోకి వెళ్ళిపోయాడు. + +పున్నయ్య వెళ్ళలేదు. బయట నిలబడి దొర లోపల తిరుగుతూండటం గమనించుతున్నాడు. రెండుసార్లు తలుపు తీసి "ఎందుకు వెళ్ళటం లేదు" అని అడిగాడు. + +"నాకు నా డబ్బు కావాలి” + +చిట్టచివరికి దొర పిలిచాడు. భుజం మీద చెయ్యేశాడు. మృదువుగా కదిపాడు. దాదాపు ఆ యువకుడు పడిపోయినంత పనయింది. కాని అది అతనికి అమితమైన ఆనందం యిచ్చింది. "ఇదిగో నీ డబ్బు. స్కూలుకి వస్తావా"? + +"వస్తాను". + +కాని దొర తన భోధకుడిని పిలిచాడు "జొనాధన్! ఈ యువకుడు నాతో నాలుగుసార్లు అబద్దమాడాడు. ఇప్పుడతను స్కూలుకి వస్తానంటున్నాడు. అతను రాకపోతే నువ్వే సాక్ష్యం. నువ్వు ఇతన్ని తీసుకొచ్చి నాకు అప్పగించాలి. పేరు రాసుకో! అన్నాడు. జోనాథన్ పేరు రాసుకున్నాడు. పున్నయ్య యింటికి వెళ్ళాడు. + +ఆ తర్వాత పున్నయ్యకి శాంతి లేకపోయింది. పశువులు అమ్మేశాడు. అంతా సిద్ధం అయాక ఒంగోలుకి +బయలుదేరాలనుకున్నాడు. భార్య సుబ్బమ్మ "నేను రాను" అంది. సుబ్బమ్మ చాలా అందమైన యువతి ఇప్పుడు. మెడలో నల్లపూసలు, చేతులకి గాజులు ఆమెకి ఇష్టం. వాళ్ళకి పెళ్ళయినప్పుడు ఆచార +ప్రకారం మాదిగ దాసరి ధాన్యం రాశి మీద ఉంచిన తాళిబొట్టు తీసి పున్నయ్య చేతికి యిచ్చి సుబ్బమ్మ మెడలో కట్టించాడు. తాళిబొట్టు బంగారంది. ఆమె యితర నగల్లో వెండీ, బంగారం తక్కువకాని చూడటానికి బానే ఉండేవి. + +మొదట మతంపుచ్చుకున్న ఆడవాళ్ళు దొరసాని గాజులు మంగళసూత్రాలు వేసుకోకపోవటం చూసి ఇవి లేకపోవటం క్రైస్తవమతంలో భాగమయుంటుందని తొలి రోజులలో భావించినట్టు కనిపిస్తుంది. బంగారపు తిమ్మయ్య భార్య సత్యమ్మ గాజులని పగలగొట్టింది. వాళ్ళు వెళ్ళిన చోటల్లా 'రాజయోగి మతం వెండిరింగులు వేసుకోమంది. వేసుకున్నాను. అయితే యిప్పుడు ఏమీ లేదు” అని బోధించేవారు. + +ఆడవాళ్ళు వేసుకునే గాజులు కేవలం నగలు కాదు. వేసుకున్నావిడ విధవ కాదు అని తెలియజేస్తాయి. బ్రాహ్మణులలో మగవాడు చనిపోతే విధవరాలి నగలన్నీ తీసేస్తారు. ఒక్కోమారు క్రూరంగా కూడ వొలిచేస్తారు. రెండుసార్లు జన్మించే ఆర్యుల ఈ ఆచారాన్ని మాదిగలు తప్పనిసరిగా అనుకరించి ఉంటారని నేను +అనుకొంటాను. మాదిగలు విధవరాలిని కొత్తగా చేసిన భర్త సమాధి వద్దకి తీసుకువెళతారు. ఓ కర్రతో ఆ గాజులని పగలగొడతాడు. మాదిగ దాసరి. + +మిషన్ కొత్తగా వచ్చిన రోజులలో ఒక బోధకుని భార్య తనకు బాగా తెలిసిన గ్రామానికి వెళ్ళింది. ఆమె చేతులకు గాజులు లేవు. అక్కడ ఆడాళ్ళు పో అన్నారు. "మీ దేముడు మాకు అవసరంలేదు. నువ్విక్కడ ఉన్నపుడు నీకు భర్త ఉన్నాడు. ఇప్పుడు నీ చేతులు చూడు గాజులు పోయాయి. నీ కొత్త దేముడు నీకు చేసినది ఏమిటి?" ఆ తరువాత మిషనరీ అతని భార్య ఆడవాళ్ళని గాజులు ఉంచుకోమన్నట్లు కనిపిస్తుంది. ఇందులో ఒక సాంఘిక ఆచారం ఉంది కనుక దానిలో కలగజేసుకోటం తగదనుకున్నారు. + +పున్నయ్య భార్య సుబ్బమ్మ ఇది వినే వుంటుంది. నగలు లేకుండా రానంది. ఒంగోలుకి తనతోబాటు తీసుకువెళ్తున్నట్లు ఆమె తల్లికీ, బామ్మకి తెలియకుండా చూసుకున్నాడు పున్నయ్య. ఒక్కడే వెళ్ళాడు. ఆరు నెలల తర్వాత సుబ్బమ్మ కోసం వచ్చాడు. తల్లీ, బామ్మ ఏడ్చారు. ఊళ్ళో గొడవ చేశారు. అంతా అన్నారు. +"అది దాని మొగుడితో వెళుతూంది. అందులో గొడవేముంది”? నేను వెళ్తున్నాను అంది సుబ్బమ్మ ఒంగోలుకి పదిమైళ్ళ దూరంలో ఓ చెట్టు కింద కూర్చున్నాక కాళ్ళకి మట్టెలు, దండ కడియాలు సత్తుతో చేసినవి “ఇవి ఒంగోలులో బాగుండవు" అన్నాడు. సుబ్బమ్మతో పున్నయ్య 'తీసెయ్యి' అంది ఆమె. గాజులు ఉంచుకుంది. దొర, దొరసానిలకు సలాం చేయించాడు. పున్నయ్య. 'చాలా మంచి అమ్మాయి' అన్నారు వాళ్ళు. + +ఏళ్ళు గడిచాయి. పున్నయ్య బాధ్యతలను మోయగలడడు గనుక బోధకుడయ్యాడు. సుబ్బమ్మ చిన్న చిన్న పిల్లలని ఆమె తల్లి చూసుకునేది. వాళ్ళిద్దరూ ఆరంభించిన స్కూలులో సుబ్బమ్మ పాఠాలు చెప్పేది. ఓ రోజు కొల్లుం రామయ్య ఒక ఆపదలో వాళ్ళ దగ్గరికి వచ్చాడు. అతను క్రీస్తుని నమ్ముతున్నాడు కాని +కుటుంబమంతా వ్యతిరేకిస్తోంది. + +పున్నయ్య అతని ఊరు వెళ్ళాడు. అతను ఆతిథ్యం యిచ్చాడు. పున్నయ్య ఊళ్ళోకి ఎక్కడికి వెళ్ళినా బియ్యం దంచుతున్న ఆడాళ్ళతోనూ ఆటల్లో ఉన్న పిల్లలతోనూ మాట్లాడుతూంటే రామయ్య అంటిపెట్టుకుని ఉండేవాడు. కోడిని కొయ్యమని ఆ సాయంత్రం పెళ్ళానికి చెప్పాడు. 'ఈ మనిషి, మనకి చుట్టమా అంత విందు చెయ్యడానికి' అని ముసిలావిడ అనటం విన్నాడు. రామయ్య ఆ రాత్రి కొబ్బరి నూనెదీపం వత్తి తగ్గించి గాలి ఆర్పేయకుండా గూట్లో ఉంచాడు. తతిమ్మా వాళ్ళు నిద్రోయారు. తెల్లారీదాకా రామయ్య పున్నయ్య కొత్త మతం గురించి మాట్లాడుకున్నారు. "నేను జీసస్ క్రీస్తుని నమ్ముతాను. ఇంతవరకూ +నేను చేసినవన్నీ వ్యర్ధం" అన్నాడు రామయ్య. + +రామయ్య భార్య అతనివేపే ఉంది. లేకపోతే కుటుంబంలో ఒక్కడూ అయిపోయేవాడు. ఆమె కష్టాల్లో పడింది. అత్తగారు \ No newline at end of file diff --git a/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0052.txt b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0052.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..76605264caa8433184f498161b4fa17eb517a835 --- /dev/null +++ b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0052.txt @@ -0,0 +1,35 @@ +వాళ్ళింటికి వస్తున్న కీడంతటికి కారణం నువ్వే అని కోడలుని తిట్టింది. నువ్వు క్రైస్తవులలో చేరితే నిన్నొదిలేస్తానని భర్తతో ఎందుకు అనలేదు?- అని అడిగింది. భర్త ఆమె మీద ఒత్తిడిని గమనించాడు. +కుటుంబం అందరిముందూ- "రాదలుచుకుంటే- రా. సంతోషిస్తాను. రాదలుచుకోలేదూ- ఉండిపో. నేను మాత్రం నీతో ఉండను. నీకోసం నేను నా ఆత్మ విముక్తి మార్గాన్ని వదులుకోలేను-" అన్నాడు భార్యతో. అతనలా అనడంతో ఆమెని ఎవరూ తప్పుపట్టలేకపోయారు. నువ్వెక్కడికి వెళ్తే నేనూ అక్కడికే. నువ్వు +లేనిచోట నేనుండను" అని చెప్పింది. + +తన బాప్తిజం కారణంగా తన కుటుంబం తనని వెలివేయడం చూచి రామయ్య అతని భార్య బంధువులు ఎవరైనా తమతో కలుస్తారని ఆశపెట్టుకున్నాడు. అరవైమైళ్ళు నడిచి వెళ్ళాడు. భార్య బంధువులు ఆదరంగా ఆహ్వానించారు. వాళ్ళు నజరయ్య మతస్థులు. అందువల్ల రామయ్య తీసుకొన్న నిర్ణయంపట్ల +వ్యతిరిక్తత చూపించలేదు. "త్రిపురాంతకంలో ఏడాది పండగకి మాతోరా. పడమటను దూరంగా ఉన్న మా కుటుంబం వాళ్ళు అక్కడకి వస్తారు. మేం కలుస్తాం. అంతా కలిసి నువ్వు చెప్పేది వింటాం" అన్నారు. + +ప్రయాణం జరిగింది. ఓ పెద్ద మర్రిచెట్టు కింద త్రిపురాంతకంలో కుటుంబమంతా కలిసి కూర్చుంది. రామయ్య అడిగాడు- "క్రీస్తు తప్ప మరో మార్గంలేదు. మనం ఇంకా తప్పుడు దోవలలోనే ఎందుకుండాలి?” + +రామయ్య భార్య పినతండ్రి వయసు రీత్యా హుందాతనం రీత్యా ఆ కుటుంబమంతటికీ పెద్ద. "నజరయ్య మనని బిడ్డల్లా అనుసరించమన్నాడు. ఆయనే మనకి దారి చూపిస్తాడు." అన్నాడు. + +"మీరు నజరయ్యను కూడా అనుసరించటంలేదు. విగ్రహారాధన వద్దన్నాడు ఆయన. మీరు పోలేరమ్మకీ మహాలక్ష్మికీ మొక్కుతూనే ఉంటారు. అన్నాడో రామయ్య. + +అతని భార్య పెద్దన్న మరో కోణంలోంచి చూశాడు. "క్రైస్తవం సరయిన మతమే కావచ్చు. కాని మనం దాన్ని భరించలేం. “సారాయి తాగొద్దు. దొంగతనం చెయ్యెద్దు. ఇతర పాపాలు చెయ్యద్దు అన్నాడు నజరయ్య. కాని మనం నజరయ్య నియమాలని పాటిస్తున్నామా లేదాఅని ఎవరూ అడగరు. క్రైస్తవులయితే మనం +జాగ్రత్తగా ఉండాలి. చాలా కష్టం. ఎవరయినా క్రైస్తవ నియమాలతో ఎలా బ్రతకగలరు?" + +అవునంటే అవునన్నారు అందరూ. నజరయ్య మతంలో ఉండటం మరింత సునాయాసంగా ఉంటుంది. క్రైస్తవ జీవితం చాలా కష్టంగా కనిపించింది. + +రామయ్య భార్య పినతల్లి చివరగా అంది. ఆమె తెలివైనది. అందరూ ఆమె మాటను వింటూంటారు. “మనం పోలేరమ్మకి అంకాలమ్మకి మొక్కటం వల్ల తినటానికింత తిండి ఈ రోజు దొరుకుతోంది. వాళ్ళకి మొక్కడం మానివేస్తే తిండానికి గడ్డీ గాదం తప్ప ఏమీ దొరక్కపోవచ్చు.” + +వాళ్ళ సమస్యకి అది వాస్తవ పరిష్కారంగా అందరికీ సంతోషం కలిగింది. చాలామంది లేచి కాళ్ళు జాడించుకున్నారు. అది చర్చకి ముగింపు. "అయితే మీరు మీ తిండి కోసం ఆత్మలని వదులుకొంటారా? అని అడిగాడు. రామయ్య తను విఫలుడనయ్యానని గ్రహించి అతనూ వెళ్ళటానికి బయలుదేరాడు. + +ఇంటికి వెళ్తూ రామయ్య పున్నయ్యను కలిశాడు. సంగతి చెప్పాడు. మనలాంటి వాళ్ళు కొన్నాళ్ళు వెలివేయబడతారు. కాని కొన్నాళ్ళకి మన కుటుంబాలు మనని కలుస్తాయి” అన్నాడు. పున్నయ్య ఇంటికి వచ్చేసరికి తండ్రి యిద్దరు తమ్ముళ్ళూ వినటానికి సిద్దపడేసరికి రామయ్యలో మళ్ళీ ఆశ పుంజుకుంది. కాని +రామయ్యతండ్రి మెత్తటి మనిషి. పెళ్ళామంటే భయం. తమ్ముళ్ళు అటూ యిటూగా ఉన్నారు. అన్న మొదటి అడుగువేయాలని చూస్తున్నారు. రామయ్య నిర్ణయం తీసుకోవాల్సిన సమయం వచ్చిందనుకున్నాడు. ఒంగోలు వెళ్ళి బాప్తిజం తీసుకున్నాడు. + +ఒంగోలు నుంచి తన పల్లెకి వచ్చేసరికి రామయ్య భార్య చేతులలో చంటి బిడ్డతో దోవ పక్కన కనిపించింది. ఈ సమయానికి రావచ్చని అక్కడ నిరీక్షిస్తోంది. "మనం ఏం చెయ్యాలి? మీ అమ్మ మండిపడుతోంది. నిన్ను యింట్లోకి రానివ్వను అంటోంది" అంది. + +"ఫరవాలేదు మనం మరోచోటు చూసుకుందాం" ప్రశాంతంగా అన్నాడు. నెమ్మదిగా యింటికి వెళ్ళారు. రాత్రి భోజనానికి ధ్యానం దంచుతోంది తల్లి. పెద్ద కొడుకుని చూసింది. అతను తలగుడ్డ విప్పగానే కొప్పుముడి లేకపోవటం గమనించింది. గొప్ప దుఃఖంతో అంది. + +"నిన్ను కన్నాను. పెంచాను. ముసలితనంలో నన్ను చూస్తావనుకున్నాను. మనం వెళ్ళగూడని మార్గంలో నువ్వు వెళ్ళావు. నీ చేతి తిండి నేను తినను. పో! నువ్వు నాకు చచ్చినవాడికిందే సమానం” + +రామయ్య జీవితంలో తన నిర్ణయాలతోనే ఇంతకాలం నడిచాడు. ఇప్పుడు లొంగే అవకాశమే లేదు. ఇల్లు తనదే అన్నట్టు అతను ఇంట్లోకి అడుగుపెట్టాడు. అతనితో కలగజేసుకునే ధైర్యం ఎవరికీ లేకుండాపోయింది. కాని కుల కట్టుబాట్లు అతనికన్నా బలమైనవి. కుటుంబం భోంచేసేటపుడు వాళ్ళతో తిననివ్వలేదు. అతనికీ పెళ్ళానికి తిండి వేరేగా పెట్టారు. అతని మైల అంటుకుని అందరికీ రోగాలు వస్తాయి గనుక నూతిలో నీళ్ళు తోడనివ్వమన్నారు. తనకోసం ఓ నూతిని తవ్వుకోవలసి వచ్చింది. నీళ్ళు వెంటనే పడ్డాయి. బరువుగా బాధగా గడిచాయి రోజులు. + +కాని తల్లి కఠిన నియమం నిలవలేదు. చిన్న కొడుకులు కూడా బాప్టిజం తీసుకున్నారు. జుత్తు కత్తిరించుకుని వచ్చినపుడు ఆమె వాళ్ళని శపించటానికి సాహసించలేదు. 'ముసలాయన మంచాన +పడ్డాడు. చావు దగ్గరవుతోంది. క్రీస్తు గురించి చెప్పే ప్రతి పదంకోసం తపిస్తున్నాడు. కాని భార్య తిడుతుందేమోనన్న భయంకొద్దీ \ No newline at end of file diff --git a/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0054.txt b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0054.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..96846894225407e0c41f8aee339d4c2cebae0471 --- /dev/null +++ b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0054.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +రెండు మతాల యుద్ధభూమి

+ +1. కల్లోలంలో + +2. శాంతికాదు ఆయుధం + +3. మతద్వేషి అతని అంతం \ No newline at end of file diff --git a/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0055.txt b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0055.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d42581c9bedbc77ddd3914fdd79cc1374ea82ba9 --- /dev/null +++ b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0055.txt @@ -0,0 +1,21 @@ +1. కల్లోలంలో

+ +డ్లూరి రత్నం భార్య తన భర్త పని మధ్యలో ఆపుచేసి తలవంచి చేతులు మడచి తనలో తను అనుకోవటం గమనించింది. “దేముడా నేను పాపిని. నాకు జ్ఞానం ఇయ్యి దారి వెతుక్కుంటాను” ఆమె కూడా అతనితో మోకరిల్లేది. దూర గ్రామంలో క్రైస్తవులను, వర్తకం కోసం వెళ్ళి చూసానన్నాడు. "అది తప్పకుండా మంచి మతం అయుంటుంది”. అంది. + +బంగారపు తాతయ్య తన వాళ్ళ మతం మంచి చెడ్డలు కనుక్కోటానికి ఒకరోజు వచ్చాడు. ఎందువల్లనో రత్నం తన మనసులో మాట చెప్పలేదు. తాతయ్యని నిరుత్సాహపరిచాడు. "క్రైస్తవమూ నజరయ్య మతమూ ఒకటే. నేనెక్కడున్నానో అక్కడే ఉంటాను.” అన్నాడు. పదేళ్ళుగా నజరయ్య మతంలో ఉన్నందుకు రత్నంకి గొప్పగా ఉంది. రత్నం చాలాసార్లు త్రిపురాంతకం పండగకి వెళ్ళాడు. నేర్పిన మంత్రాలూ పాటలూ నేర్చాడు. దేముడు ఒక్కడే అన్నది పూర్తిగా నమ్మాడు. అయినా గురవడు స్వామిని పూజించటానికి తోటివాళ్ళు వెళ్తే తనూ వెళ్ళాడు. ఊరి చివర వేపచెట్టు కింద గురవడు నివాసం ఉంది. + +ఆ ఊరి ముసిలాళ్ళు ఒకప్పుడు గురవడు అనే మనిషి ఉండేవాడని విచిత్రంగా చనిపోయాడని చెప్పేవారు. చుట్టాలంతా కుండలో అన్నం వండి గురవడు స్వామి సమాధి దగ్గరకు వెళ్ళి అన్నం పోసి రెండు పోగులు పెట్టారు. ఒక దానిలోంచి ఒక గుప్పెడు అన్నం తీసి రెండోదానిలో పెట్టి అర్పించారు. కొంచెం దూరంలో కూచుని చూస్తున్నారు. కాకులు వచ్చి తింటే గురవడు దయదలిచాడని వాళ్ళు భావించేవారు. కాకులు ఎగిరిపోతే వాటి రెక్కల మీద ఆత్మ శరీరాన్ని విడిచి స్వర్గానికి వెళతుందని మాదిగలు నమ్మేవారు. + +గురవడు సమాధి వద్ద కాకులు వచ్చి తినలేదు. నేల మీదే ఆత్మ అలమటిస్తోందని అది తమకు కీడు చేయబోతోందని వాళ్ళకి తెలుసు. ఆ వేపచెట్టుకింద విచిత్రమైనవి రాత్రివేళ తిరగటం చాలామంది చూశారు. దాంతో దాని కింద ఓ రాయిపెట్టి పసుపురాసి ఎర్రచుక్కలు పెట్టి పూజిస్తే మంచిదనుకున్నారు. గురవడు ఏ రూపంలో ఉన్నా అలా గౌరవించి పూజించితే అతను ఊరికి కీడుచేయడు. గురవడు భయం తండ్రుల నుంచి కొడుకులకి సంక్రమించింది. ఊరికి ఏదయినా ఆపద జరిగితే అది గురవడు దెయ్యం పనేననుకునేవారు. + +గురవడు గురించి తను అనుకుంటున్నది బంగారపు తాతయ్య ఎండ్లూరి రత్నంకి ధైర్యంగా చెప్పాడు. ఆ విషయం మీద తాతయ్యకు ఎప్పుడూ వ్యతిరేకతే వచ్చింది. తాతయ్య మాత్రం బాధపడలేదు. ఒంగోలు నుంచి ఒక బోధకుడు వచ్చినపుడు రత్నం వాళ్ళ ఊరు వెళ్ళమని తనవాళ్లని వదిలేయవద్దనీ చెప్పాడు. అతను తెలివైనవాడు. విద్యావంతుడు. మాదిగలలో మతం మార్పిడి జరుగుతున్న తొలినాళ్ళలో పూర్వం మిషనరీలలో చేసిన సేవలకి ప్రసిద్ధుడు. ఆ తరువాత ఒంగోలు మిషనరీకి కుడిభుజం అయాడు. ఊరంతా అతనిచుట్టూ మూగారు. అతను ముగించకముందే నజరయ్య మతానికి క్రైస్తవానికి తేడా రత్నానికి అర్ధం అయింది. అంతేకాదు ఆ బోధకుడు స్వామి గురవడు గురించి వేళాకోళంగా మాట్లాడాడు. అందరూ నవ్వారు. అందరి అనుమతి తీసుకుని గురవడు రాయిని, దాని మీద పసుపూ, ఎరుపూ చిహ్నాలతో +కాలవలో పడేశాడు. బోధకుడికి ఏమీ జరగలేదు. గురవడు ఆనవాళ్ళు లేవు. + +ఆ రోజు రత్నంతో ఒంటరిగా మాట్లాడాడు. కొన్ని ప్రశ్నలు వేశాడు. "నీవు పాపివా జ్ఞానివా? నువ్వు స్వాములను పూజించటం మంచిదా చెడ్డదా? నువ్వు విగ్రహాలకు మొక్కావు. నీ శూద్ర యజమాని కళ్ళబడకుండా ధాన్యం దొంగతనం చేశావు. ఆదివారాలు పనిచేశావు, వచ్చిన గొడ్లమాంసం తిన్నావు. నీవు +చేసిందాని గురించి ఇప్పుడేమనుకుంటున్నావు?" రత్నం తప్పుచేశానని ఒప్పుకున్నాడు. అవన్నీ వదిలెయ్యాలని ఒప్పుకున్నాడు. బోధకుడు సంతోషించాడు. + +కొన్నాళ్ళలో రత్నాన్ని కరణం ఓ దూరపు గ్రామానికి ఉత్తరం తీసుకెళ్ళమన్నాడు. మిగిలిన పనంతా వదిలేసి ప్రయాణం చెయ్యాలి. దానికేం కూలి కూడా ఉండదు. కొన్ని తరాల క్రితం వెంకటగిరి రాజా ఆ కుటుంబానికి నాలుగెకరాల మాన్యం యిచ్చాడు. దానికి బదులుగా కరణం చెప్పిన పని చెయ్యటానికి ఎప్పుడూ సిద్ధంగా ఉండాలి. ఇది వెట్టి చాకిరీ, మధ్య యుగాలలో Serfdomకి దగ్గరగా ఉంటుంది. రత్నం తలగుడ్డలో చుట్టుకుని ఉత్తరాన్ని తీసుకువెళ్ళాడు. పెట్లూరు చేరాడు. ప్రభుత్వ కార్యాలయానికి +వెళ్ళాడు. బ్రాహ్మణ గుమాస్తాలు, అధికారులు పనిలో ఉన్నారు. దగ్గరికి వెళ్ళే ధైర్యం చెయ్యలేదు. ఒక పేద మాదిగ ఎదుటబడితేనే వాళ్ళు పీల్చే ఊపిరి మైలపడుతుంది. దూరంగా నిలబడ్డాడు. తెచ్చిన ఉత్తరం ఎత్తి పట్టుకున్నాడు. ఒక శూద్ర సేవకుడు వచ్చి ఉత్తరం తీసుకున్నాడు. అతన్ని వెళ్ళిపోవచ్చని చెప్పారు. ఒక చెట్టు నీడలో విశ్రాంతి తీసుకున్నాక చుట్టు దారిన ఇంటికి బయలుదేరాడు. + +ఎండ్లూరి రత్నయ్య దూరపు బంధువు పుల్లికూరి లక్ష్మయ్య ఈ మధ్యనే బాప్టిజం తీసుకున్నాడని విని రాజయోగి గురువుల పనికిమాలినతనం గురించి చెపుతాడని విని చూడటానికి బయలుదేరాడు. లక్ష్యయ్య స్నేహదరాలతో ఆహ్వానించాడు. పుల్లలు వెలిగించి స్నానానికి వేణ్ణీళ్ళు పెట్టాడు. ఆడవాళ్ళు చేస్తున్న రాత్రి +వంట ఘుమఘుమలాడుతుంది. చింత చెట్టు కింద కూర్చున్నారు. ఆ సాయంత్రపు చల్లదనంలో ఇద్దరూ అనేకం మాట్లాడుకున్నారు. \ No newline at end of file diff --git a/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0057.txt b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0057.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c6f340db93aae698c5e4a280fe93855af82c7b9f --- /dev/null +++ b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0057.txt @@ -0,0 +1,23 @@ +ఆందోళనతో నిండిపోయాడు. ఈ మాదిగలని రక్షించటంలో ఒంగోలు మిషనరీకి చాలా బలముందని అతను విన్నాడు. + +గుర్రం వెనకాలే నడుస్తూ కరణం తప్పయిపోయింది. తప్పయిపోయిందనటం మొదలుపెట్టాడు. అన్ని కులాల వాళ్ళతో పెద్ద గుంపు చుట్టూ మూగింది. మహమ్మదీయులు కూడా ఉన్నారు. డేరా వేసిన దగ్గర నుంచి దానితోపాటు వచ్చిన లష్కర్లు చెపుతూనే ఉన్నారు. బళ్ళపూడికి దొర వస్తే చుట్టుపక్కల నుంచి జనం తండోపతండాలుగా వస్తారని అంటున్నారు. ఈ గొడవ అందరికీ ఆసక్తిగా ఉంది. దొర గనుక కరణాన్ని బెదరగొట్టకపోతే ఆ ప్రాంతంలో మాదిగల బ్రతుకు దుర్భరమయిపోతుంది. ఇతర కరణాలు ఇంకా తీవ్రమైన చర్యలు తీసుకోటానికి సిద్ధంగా ఉన్నారు. + +భయంతో వణుకుతున్న కరణం వైపు కూడా దొర చూడటంలేదు. మతద్వేష బాధితులు ఆడామగా అతని చుట్టూ చిన్న గుంపు తయారయారు. కరణం చెప్పే కారణాలు కూడా వినలేదు. చివరికి వినమని అభ్యర్ధించితే విన్నాడు. "నేనా పని చెయ్యలేదు. సాక్ష్యాలు లేవు' అన్నాడు కరణం. + +దొర గుర్రం ఆగింది. వణుకుతున్న కరణం వేపు తిరిగింది. అది చాలా అందమైన తెల్లని జంతువు. పాత రోజులలో బోధకులకి అదుంటే గొప్ప. పాత రోజుల్లో ఓ మారు మిషన్ అప్పుల్లో ఉంది. దొర తన గుర్రాన్ని అమ్మేయటానికి సిద్ధపడ్డాడు. ఆ డబ్బు తన బోధకులకి యిద్దామనుకున్నాడు. కాని వాళ్ళు గుర్రాన్ని +అమ్మొద్దన్నారు. "మాకు ఫరవాలేదు. గుర్రాన్ని ఉంచుకోండి. మమ్మల్ని హింసించే మత ద్వేషులకి మా దొర గుర్రపు స్వారీ ఎందుకు చేయటం లేదంటే మేమేం చెప్పగలం? అన్నారు. + +దొరకి కరణానికి మధ్య జరిగిన దాన్ని నాతో చెప్పేటపుడు దొర గుర్రం గురించి ప్రత్యేకంగా గుర్తుంచుకున్నాడు రత్నం. "మా దొర జనంలో గాని నడిస్తే ఎంత లోకువగా ఉండేది? రత్నం గుండెలలో దొర ఒక మాట గొప్ప విచిత్రమైన కృతజ్ఞతా భావాన్ని నింపింది. కరణంతో అన్నాడు దొర "సాక్షులు లేరంటున్నావు. నువ్వేం చేసింది క్రైస్తవులు నాతో చెప్పారు. నాకు తమ్ముడు లాంటి బోధకుడు చెప్పాడు. నా తమ్ముడు నాతో అబద్ధమాడతాడా? నువ్వు అబద్ధం చెబుతున్నావు" ఇదంతా నాకు చెపుతున్న అనేకసార్లు రత్నం మొహంలో కృతజ్ఞత తొణికిసలాడింది. తనమీద కత్తిగట్టి వచ్చిన జనసమూహం ముందు, కొద్దిమంది తన వాళ్ళ ముందు దొర తనని "తమ్ముడు" అన్నాడు. + +ఇంకెప్పుడూ తప్పులు చేయనని బడిపిల్లాడిలా కరణం ఒప్పుకున్నాడు. ఓసారి కాదు, రెండుసార్లు, క్రైస్తవులని ఇంకా బాదించనని అన్నాడు. దొరికి అతను అబద్దమాడొచ్చనని శంక. మాదిగలు దేముని బిడ్డలని, దేముడు వారిని ప్రత్యేకంగా చూసుకుంటాడని చెపుతుంటే విని ఆశ్చర్యపోయాడు. “వాళ్ళ +దేముడు మీ స్వాముల్లా పేదవాళ్ళు ప్రార్ధిస్తే వినకుండా, చూడకుండా ఊరుకోడు. దేముడు దూరంగా లేడు. వాళ్ళని ముట్టుకుంటే ఖబడ్దార్! అన్నాడు మిషనరీ. + +తలొంచుకుని కరణం ఇంటికి వెళ్ళిపోయాడు. తన కిందనున్న వాళ్ళని అణిచెయ్యగలడు గాని తన చర్యలకు సమాధానం చెప్పమని నిలదీసే వాడి ముందు వణికిపోయిన పిరికిపంద అనుకున్నారు. ఆ ప్రాంతంలో చాలామంది క్రైస్తవుల మీద కోపంతో రగలిపోతున్నారు. అయినా ఇతరులు వాళ్ళకి బుద్ధిచెప్పనీ మనం మాత్రం దూరంగా ఉందామనుకున్నారు. + +కొన్నేళ్ళు గడిచాయి. అంకాలమ్మ దేవత పూజారులు ముక్తిమళ్ళ గ్రామంలోని ఆలయంలో జాతర వైభవంగా చెయ్యాలని నిశ్చయించుకున్నారు. తరచుగా పశువులకి రోగాలూ, నూతులు ఎండిపోటాలు జరుగుతున్నాయి. ఈ మధ్యలో పూజలు సరిగ్గా జరగకపోవటం వల్ల, మాదిగలు డప్పు కొట్టడానికి నిరాకరించటం వల్ల కూడా అమ్మవారికి కోపం వచ్చి ఉంటుందని చెప్పారు. ఈ అంకాలమ్మ శివుని అర్ధాంగి పార్వతి అంశ. పది గొప్ప శక్తిరూపాలలో ఒకటి. ముక్తిమళ్ళ కరణం బ్రాహ్మణుడు. డెబ్భై ఏళ్ళ వయసు. శివభక్తుడు. శతాబ్దాలుగా జరుగుతున్నట్టు ఆ జాతరలో మాదిగలు డప్పులు వాయించాలని నిశ్చయించాడు. అంతేకాదు తిరగబడుతున్న మాదిగలకు తగినట్టు అవమానం జరిగితే అమ్మవారికి దాన్ని చూసే సంతోషం కలుగుతుంది. + +జాతర నడుస్తోంది. భక్తులు మూగారు. కరణం క్రైస్తవులని రమ్మని డప్పు వాయించమని కబురంపాడు. వాళ్ళ మతం విగ్రహారాధనని ఒప్పుకోదని వాళ్ళు సమాధానం చెప్పారు. అయిదుగురు గ్రామభటులు వెళ్ళి అయిదుగురు ప్రముఖ క్రైస్తవులని బలవంతంగా తీసుకువచ్చారు. క్రైస్తవ మతం తాలూకు మైల పోయేవరకు వాళ్ళ నెత్తిమీద నీళ్ళు పోశారు. తలలు గొరిగారు. పిలక ఉంచారు. దానిలోనే స్వామి కాపురం ఉంటాడు. వాళ్ళ నుదుట మిగిలిన భక్తులకు లాగే విభూతి రాశారు. బొట్లు పెట్టారు. డప్పులు బలవంతంగా చేతుల్లో పెట్టారు. మూడు రోజుల వరకూ వాళ్ళా స్థితిని భరించవలసిందేనన్నారు. అమ్మవారిని పూజించటానికి పెద్ద సంఖ్యలో జనం వచ్చారు. + +రత్నం అక్కడికి పరుగెత్తాడు. వాళ్ళంతా అతనివాళ్లే. కాని ఏం చేయగలరు? వాళ్ళు సంఖ్యలో చాలా తక్కువ. అయిదుగురూ వాళ్ళ జుత్తుని పోగుచేసి గుడ్డలో మూటకట్టారు. విడిచిపెట్టగానే ఒంగోలుకి పరుగెత్తారు. మిషనరీకి తమ కథ చెప్పారు. మూటలోని జుత్తు చూపించారు. తలగుడ్డలు విప్పి తమ అవమానంకి గుర్తయిన బోడిగుళ్ళు చూపించారు. + +క్రిమినల్ కోర్టులో కేసు వేశారు. ఒంగోలు ఆంగ్ల మెజిస్ట్రేటు కేసుని స్వయంగా విచారించారు. మీరు అవమానించబడినట్టు భావిస్తున్నారా అని ఆ అయిదుగురు క్రైస్తవులనీ అడిగాడు. "మా తలలు తెగ్గొట్టినంత అవమానంగా ఉంది" అన్నారు వాళ్ళు. రత్నం మరో యిద్దరు క్రైస్తవ మాస్టర్లు ఒకవేపు సాక్షులు. రెండోవేపు అనేకమంది తప్పుడు సాక్ష్యాలు కొన్నాళ్ళు న్యాయవిచారణ \ No newline at end of file diff --git a/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0060.txt b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0060.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1f45f2dbaf3929c7c2a197b91a7be5c5356e1edc --- /dev/null +++ b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0060.txt @@ -0,0 +1,31 @@ +సంకోచించరన్నాడు. ఎవరైనా మాల మాదిగల మధ్య పాత బేధాలను పట్టుకు వేళ్ళాడినట్లు తెలిస్తే చీవాట్లు పెడతారన్నాడు. ఆ కొత్త జీవితం గురించి పెంటయ్య ఒక చిన్న అంశను చూపించాడు. ఆనందయ్య ఆలోచనలు అపరిపక్వంగా ఉండటం వల్ల ఏ ఒప్పందానికి రాలేదు. పెంటయ్య తన దోవన వెళ్ళిపోయాడు. + +ఈ సంభాషణ జరిగిన కొద్దిరోజులకే నలుగురు అన్నదమ్ములూ కొంచెం దూరంలో ఉన్న ఓ వూళ్ళో భాగవతం +ఆడటానికి వెళ్ళారు. అర్థమనస్కంగా ఆనందయ్య దీనికి ఒప్పుకున్నాడు. చీకటి పడ్డ వెంటనే మొదలై తెల్లారేవరకూ సాగింది. మంచి వెన్నెల కాస్తోంది. భాగవతం దగ్గర కాగడాలు వెలుగుతున్నాయి. పక్క ఊళ్ళనుంచి జనం వచ్చారు. నేల మీద కూర్చున్నారు. నూర్పిళ్ళు అయిపోయి, నాట్లు వేసే కాలం యింకా +రాకపోవటం వల్ల ఖాళీ సమయంలో ఆనందం కోసం అందరూ ఊరి ముందున్నమైదానంలో చేరారు. + +ఇరవై మైళ్ళ దూరాన ఉన్న బంధువులు వాళ్ళతో చేరారు. ప్రదర్శనకి పదిమంది నటులు కావాలి. ఆనందయ్యది ముఖ్య పాత్ర. అంకాలు మారుతున్నాయి. పద్యాలు పాడుతున్నాడు. కష్టతరమైన +సంస్కృత సమాసాలతో తెలుగు కలగలసిపోయింది. మధ్యమధ్యలో ఆగి అతను అర్ధం చెపుతున్నాడు. కృష్ణుడి జీవిత గాథలు నాటకంలో వస్తువు. కృష్ణుడి తల్లి భార్యలు ముఖ్యపాత్రలు, ఆడవారి వేషాలు +వేసి నగలు అలంకరించుకున్నారు. ఆనందయ్య అన్నదమ్ములు. హిందూవులు దృష్టిలో ఇది ఒక మత సంబంధమైన నాటకం. అయినా గందోళీగాడు తప్పడు. అతని పాత్ర నాటకం స్థాయిని తక్కువ స్థాయిని చేసింది. + +చిట్టచివరికి కోళ్ళు కూశాయి. చెట్ల మీద పక్షులు కలకలమన్నాయి. చీకటి పొరలు వచ్చి వెలుగురేఖలు +వ్యాపిస్తున్నాయి. చిన్నచిన్న నూనె దీపాలు ఆరిపోయాయి. నటుటూ ప్రేక్షకులూ గాఢనిద్రలో మునిగిపోయారు. ఓ పక్కకి వెళ్ళి ఆనందయ్య పెంటయ్య చేతుల్లోపెట్టిన 'జ్ఞానబోధ' పుస్తకాన్ని చదవటంలో మునిగిపోయాడు. అతని చుట్టు చాలామంది చేరారు. వాళ్ళకి చదివి వినిపించాడు. చదివినదాన్ని వివరించారు. + +మధ్యాహ్నం అయింది. భాగవతం అయాక చెయ్యాల్సిన సంతర్పణ సిద్ధంగా ఉంది. పెద్ద కృష్ణయ్య కృష్ణుడి విగ్రహాలను పూజ చేయాలి. తర్వాత అందరూ తినాలి. నిద్రోయిన వాళ్ళు లేచారు. తమ్ముళ్ళు ఆనందయ్యను పిలవటానికి వెళ్ళారు. 'నేను రాను” అన్నాడు. “ఎందుకు రావు?" అని అడిగారు. అతని జవాబు వాళ్ళ హృదయాలలో గుచ్చుకుంది. "నేను యిప్పుడు కూడా జీసస్ క్రీస్తుని నమ్ముతున్నాను. ఇకపై నాకు విగ్రహాలతో పనిలేదు. ఆహారానికి దగ్గరగా విగ్రహాలు ఉంటే అక్కడ నేను భోంచెయ్యను.” + +ఆనందయ్య రాత్రంతా తీవ్రంగా మధనపడ్డాడు. చిట్టచివరికి మలుపు వచ్చింది. అన్నదమ్ములకి కోపం వచ్చింది. తన ఉద్దేశ్యాన్ని అందరి ముందు బయటపెట్టాడు. వాళ్ళు అక్కడికక్కడే అడిగారు. "మాదిగలలో కలిసిపోతావా? "అవును" "వాళ్ళతో తింటావా?" “తింటాను” “అయితే నిన్ను ఇంట్లోకి రానీం” “మీకు అక్కరలేపోతే నేనే రాను”. + +అంత నిశ్చయంగా మాట్లాడుతున్నపుడు కోపంకి చోటులేదు. వాళ్ళ బాధను చాతనయినట్టుగా దాచుకుని ప్రస్తుతం ఏం చెయ్యాలా అని ఆలోచించారు. రాత్రంతా చాలా కష్టపడ్డాడు. అతను ఏదో ఇంత తినేలా చెయ్యటం వాళ్ళ కర్తవ్యం. "మేం పూజ చేసేముందు నీకు తిండి పంపుతాం. నువ్వు ఆ మతంలో +కలిసినా ఆకలితో వెళ్ళగూడదు. అన్నారు. మిగిలిన భోజనం కన్న తన భోజనం మీద ఎక్కువ మంత్రాలు చదువుతారేమోనని అనుమానం వచ్చింది. రాత్రి అతని క్షోభ అతని సహనానికి మించిపోయింది. ఆ తిండితో నాకు ఎలాంటి పనీ లేదు”. + +అతను ఎక్కడ తింటాడో తెలుసుకోవాలనుకున్నారు. తన మాల స్నేహితుల యిల్లు చూపించి వాళ్ళు తిండి పెడతారన్నాడు. "కాని అది అంత బాగోదు. మంచి మాంసం కూర పంపుతాం" అన్నారు. అన్నదమ్ములు. ఆ తిండి ఆశ ఆనందయ్యని కదిలించలేదు. "మీరు మంచి తిండి పంపినా నేను ముట్టను. మీరిచ్చేదానికన్నా గంజి మేలు." ఇంక లాభం లేదనుకున్నారు. "సరే నీకిష్టమైనదే తిను" +అని గొణిగారు. అతన్ని వదిలేసి వెళ్ళారు. + +దేవతలకి పెట్టి ఆతరువాత తమకు పెట్టిన ఆ విందు భోజనం తినటం కన్న ఆ అన్నదమ్ములకి దుఃఖంగా ఉంది. ఆనందయ్య తమని వదిలేస్తే చాలా నష్టాలు ఉన్నాయి. భాగవతంలో ఆనందయ్య పాత్రని పోషించే శక్తి వాళ్ళకి లేదు. భోజనాలయాయి. ఆనందయ్య కోసం చూస్తున్నారు. వచ్చాడు. "మంచి తిండిని పోగొట్టుకున్నావు?" అన్నారు. "ఆ తిండి తిని మీరు పాపం చేశారు” అదీ జవాబు. + +కాని వాళ్ళకి తమ కర్మ ఎలా ఉందో తెలుసుకోవాలని ఆతృతగా ఉంది. ఆనందయ్య చర్మనిష్ట శాఖలో ఉన్నపుడు నిగూఢమైన అర్ధరాత్రి ఆనంద తాండవాలు సంవత్సరానికి రెండుమార్లు మాత్రం ఉండేవి. అవేమిటో వాళ్ళకి తెలుసు. అందువల్ల ఏనాడూ ప్రశ్నించలేదు. ఆనందయ్య భాగవతంలో పాల్గొంటూనే ఉండేవాడు. అతను విశ్వాసం ఏదయినా వాళ్ళు సరిపెట్టుకోగలరు. క్రైస్తవుడు అయాక భాగవతం ఆడతాడా అన్నది ప్రశ్న. దాంతో పెదక్రిష్ణయ్య అడిగాడు. “నువ్వు రామానుజ మతంలో ఉన్నప్పుడు భాగవతం ఆడావు. చర్మనిష్టలో ఉన్నపుడు ఆడావు. రాజయోగివయావు. అయినా ఆడావు. నువ్విప్పుడు క్రైస్తవుడివయావు. ఇక ముందు ఆడతావా?" "నేను యింకెన్నడూ ఆడను" అన్నాడు ఆనందయ్య. + +అన్నదమ్ములు డబ్బుల విషయం ఎత్తారు. అనేక గ్రామాల్లో ఆడమంటున్నారు. దాదాపు వంద రూపాయల +కళ్ళజూడబోతున్నారు. కనీసం ఒక నెలయినా ఉంటాడా? ఇంక ఒక్కరోజు కూడా వాళ్ళతో కలవటానికి ఒప్పుకోలేదు. + +వాళ్ళు బెదిరించటానికి ప్రయత్నించారు. "నీ పెళ్ళాం నీ మాట \ No newline at end of file diff --git a/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0061.txt b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0061.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e2f4e48f35e9cfd1ac60bc9c261b738b4014d75c --- /dev/null +++ b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0061.txt @@ -0,0 +1,25 @@ +వినకుండా చేస్తాం" ఆనందయ్య వినిపించుకోలేదు. + +మరోమారు అతన్ని బతిమాలారు. "నువ్వు బాగా చదువుకున్నాడివి. పద్యాలు రాస్తావు. ఇప్పుడు నీకు పిచ్చెక్కింది. నీ బ్రతుకు ఎలా ఈడుస్తావు?" ఆనందయ్య అలిసిపోయాడు. "నన్నది అడక్కండి దేవుడు దోవ చూపిస్తాడు. ఆయనకి నేను తిండికి తగననిపిస్తే చస్తాను." వాదన, బెదిరింపు, అభ్యర్థన +ఎలాంటి ఫలితం ఇవ్వలేదూ. అన్నదమ్ములు మౌనం వహించారు. తుఫానుకు ముందు ప్రశాంతతలా ఉంది. వాళ్ళకి ఆనందయ్య అంటే గొప్ప వాళ్ళ సోదర ప్రేమని ఆ పరిస్థితిలోని కోపతాపాలు +దాచలేకపోతున్నాయి. నెమ్మదిగా అన్నారు. "అయితే నువ్వు మాతో ఉండరాదు." తలూపాడు. + +నలుగురూ యిళ్ళకి బయల్దేరారు. యిద్దరు ముందుగా వెళ్ళారు. ఆనందయ్య రాకముందే అతని భార్యతో మాట్లాడి ఒత్తిడి తేవాలనుకున్నారు. అంతకు ఆరునెలల ముందే అతను రాజయోగి అయిన వెంటనే పెళ్ళాడాడు. ఆమెకి పద్నాలుగేళ్ళు. అతను ఎదురుపడితే అన్ని విధాలాకోపం చూపించగలిగిన వయసు. +హిందూ స్త్రీలా ఆమె పెడబొబ్బలు పెట్టి ఏడిచింది. “నాకు నువ్వక్కర్లేదు. నేను మా పుట్టింటికి పోతాను". ఆనందయ్య ఇంట్లోకి వచ్చాడు. తల్లిని అన్నం పెట్టొద్దన్నారు. సరే అంది. రహస్యంగా కడుపునిండా తిండిపెట్టింది. + +ఆనందయ్య యిప్పుడు వెలివేయబడ్డాడు. అన్నదమ్ములు అతనికి పిచ్చెక్కిందని ఊళ్ళో చెప్పారు. రోజులు గడిచేకొద్దీ పెదక్రిష్ణయ్య మనసు బండమారింది. ఇతర గ్రామాలలో మాలలను కలసి చెప్పాడు. "ఆనందయ్య క్రైస్తవంలో చేరాడు. మాదిగలతో తిన్నాడు. అతనికి దెయ్యం పట్టింది. మంచినీళ్ళు అడిగినా +యివ్వకండి. ఆనందయ్యని ఎప్పుడూ పలకరించలేదు. అతనో దోవన రావటం కనిపిస్తే యింకో దోవన పోయేవాడు. తల్లిమాత్రం ఆనందయ్య పట్ల ప్రేమను చూపించేది. ఆమె మొదట తల్లి. తర్వాతే హిందువు ఆనందయ్య ఆమెకి కొడుకు. ఏమాత్రం అతని కొత్తమతం యిష్టం లేకపోయినా మునుపటిలాగే వండినదాంట్లో కావలసినంత అతనికి పెట్టాల్సిందేనని పట్టుబట్టింది. ఆమె ఎదురుగా ఉంటే అన్నదమ్ముల కోపాలు అణిగిమణిగి ఉండేవి. + +అతనికి అంతకు ముందున్న ఉద్యోగం లేదు. అయినా ఆనందయ్యకి సోమరిగా కూర్చుని తినటం యిష్టంలేదు. వాళ్ళ పశువులకి గడ్డి కోసుకువచ్చేవాడు. ఈ పని ఆ యింటి ఆడవాళ్ళు చేసేవారు. దానికి బదులుగా అన్నం పెట్టమనేవాడు. వాళ్ల ఆస్తుల్లో కావాలనుకుంటే అతను ఎక్కువ భాగం తీసుకోగలడు. అతను ఎంచుకున్న పని అతని హోదాకి తగినది కాదు. ఇవి అన్నదమ్ములకి తెలుసు. అతను లేకుండా వాళ్లు అటూ యిటూ వెళ్ళి పూజలు చేయిస్తుంటే అతని మీద ఎంతగా ఆధారపడిందీ వాళ్ళు గ్రహించారు. ఆనందయ్య పిచ్చి గురించి జనం అడుగుతూంటే రోజురోజుకీ వాళ్ళ బాధ పెరిగిపోతోంది. సరిగ్గా సమయానికి +వెంకటయ్య ఆనందయ్యతో చాలా స్నేహంగా ఉండటం గుర్తించారు. ఇద్దరూ తరచూ మాట్లాడుకునేవారు. ఇద్దరి ఆలోచన ఒక్కటే అన్నట్టుండేవారు. తల్లి కూడా ఆనందయ్య వేపు మొగ్గుతున్నట్టుంది. + +తల్లీ, ఆనందయ్య, వెంకటయ్యా ఓ వేపూ, తాము ఇద్దరూ ఓ వేపూ అయిపోయినట్లు కృష్ణయ్యలు ఇద్దరికీ తెలిసింది. కుటుంబం సంపాదన అంతా వాళ్ళిద్దరే చూసుకుంటున్నారు. వాళ్ళు భరించలేకపోయారు. ఇద్దరూ కలిసి గొడవకి దిగారు. వాళ్ళ నేరాలేమిటంటే గురువులుగా ఆనందయ్య, వెంకటయ్య వాళ్ళపని +చెయ్యటం లేదు. అన్నదమ్ములు భాగవతాన్ని ఆడలేకపోతున్నారు. క్రైస్తవ మత ప్రచారం తప్ప యింకే పనీ చెయ్యటం లేదు. వాళ్ళెలా బ్రతకదల్చుకున్నదీ తేల్చమన్నారు. వాళ్ళ బాధ వాళ్ళది. అయితే రెండో వైపు తము సహించగలిగినదంతా సహించామనుకుంటున్నారు. బహిరంగంగా గొడవకి దిగటంతో ఇద్దరూ క్రిష్ణయ్యలు హద్దు దాటారన్నారు. మేం వెళ్ళిపోవాలనుకుంటున్నాం. అన్నారు. వెంకటయ్య భార్య అప్పటికే +మోరంపూడిలో ఉంది. ఆనందయ్య భార్య అప్పటికే కోపం కట్టిపెట్టేసింది. ఆమె పుట్టిల్లు. అక్కడే ఉండటం వల్ల వాళ్ళతో వెళ్లిపోటానికి సిద్దమయింది. ఆ విధంగా క్రిష్ణయ్యలు ఇద్దరికీ భూమి వదిలేసి వాళ్ళు తప్పుకున్నారు. + +ఆనందయ్య, వెంకటయ్య పాత జీవితాన్ని వదిలేశారు. వాళ్ళు అడుగుపెట్టాలనుకుంటే కొత్త జీవితం ఎదురుగా ఉంది. భార్యలని మోరంపూడిలో వదిలేసి మిషనరీని చూడటానికి ఒంగోలు ప్రయాణమయ్యారు. అతనితోటి, ఆయన బోధకులు కొంతమంది తోటి మాట్లాడారు. ఇతరుల అనుభవాల నుంచి లబ్ది పొందారు. తామిద్దరం ప్రస్తుతం బాప్టిజం తీసుకోలేమని వాళ్ళ యింటిలో తతిమ్మా వాళ్ళని ముందుగా కలుపుకోకపోతే వారి మనసులు మరింత బండమారిపోతాయని మిషనరీతో చెప్పారు. ఆయన దాన్ని +గౌరవించాడు. బలపడిన విశ్వాసంతో, ఇనుమడించిన ధైర్యంతో, ఇంటిదగ్గర తమని ఎలా స్వీకరిస్తారో తెలిసికూడా ఇంటివేపు మళ్ళారు. వాళ్ళు అంతకుముందే బాప్టిజం తీసుకున్నారని వదంతులు వ్యాపించాయి. అనేకచోట్ల ఇద్దరు క్రిష్ణయ్యలూ వాళ్ళిద్దరూ గురువులుగా తగరని చెప్పారు. ఏదీ ఆనందయ్య, +వెంకటయ్యలను చలింపజేయలేదు. ఒక పథకం ప్రకారం ముందుకు వెళ్ళారు. ప్రచారానికి చుట్టుపక్కల ఊళ్ళకి వెళ్ళారు. అనేక రోజులు దూరంగా ఉన్నారు. వెళ్ళినచోట తిండికి లోటులేదు. బాప్టిజం తీసుకోకుండానే క్రైస్తవ బోధకులు అయ్యారు. + +“వాళ్ళు మరింత దైవం వేపు మళ్ళుతున్నారు. వాళ్ళ పుస్తకాలను తీసేసుకుందాం!" అనుకున్నారు కృష్ణయ్యలు. దొరికిన పుస్తకమాల్లా దాస్తున్నారు. వాళ్ళలోని తరగని ఆధ్యాత్మిక శక్తి ఇప్పుడు +కనపడకుండాపోతున్న పుస్తకాలకు మించినది. ఆనందయ్యను ఆ పుస్తకాలు చదవమని అడగటానికి జనం రావటానికి ఎంతో కాలం \ No newline at end of file diff --git a/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0063.txt b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0063.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..169fe5ed3fd857bc0df208df6b2e68204bd784b6 --- /dev/null +++ b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0063.txt @@ -0,0 +1,27 @@ +తొమ్మిది విగ్రహాలతో కలిసి ఒక తరం మరో తరానికి అందిస్తున్నది. కుటుంబ పెద్దని పిలిచి అడిగాడు పెదక్రిష్ణయ్య. “ఇదేంటి” పెద్ద విగ్రహం కనపట్టం లేదు! అన్ని చోట్లా చూశారు. ఇంటి చుట్టుపక్కలాలేదు. దూరంగా వెదికారు. ఇంటికి దగ్గరలోనే చెత్తలో దొరికింది. ఆ రాత్రి ఓ కుక్క వచ్చింది. అందరూ కడుపు నిండా తిని గాడ నిద్రలో ఉన్నారు. తినేదేమోననుకుని పళ్ళ గరుచుకుని పట్టుకుపోయింది కుక్క. + +ఇంటిల్లిపాదీ వణికిపోయారు. "స్వామికి కోపం వచ్చి ఉంటుంది. మన మీద పడే కీడుని తప్పించడు" అనుకున్నారు. చింతపండు నీళ్ళు తయారు చేశారు. పెద్దక్రిష్ణయ్య విగ్రహాన్ని తోమి కడిగాడు. దానికి విస్తారమైన పూజ చేశాడు. కర్పూరం బాగా వెలిగించారు. అనేక మంత్రాలు చదివాడు. జరిగిన +అవమానానికి వెంకటేశ్వరుడు క్షమిస్తాడని అనుకున్నారు. + +ఇద్దరు కృష్ణయ్యలూ ఇంటికి వస్తున్నారు. భుజాన బియ్యపు మూట ఉంది. మన మీద పడే కీడుని తప్పించడు". అనుకున్నారు. చింతపండు నీళ్ళు తయారుచేశారు. పెదక్రిష్ణయ్య విగ్రహాన్ని తోమి +కడిగాడు. దానికి విస్తారమైన పూజ చేశాడు. కర్పూరం బాగా వెలిగించాడు. అనేక మంత్రాలు చదివాడు. జరిగిన అవమానానికి వెంకటేశ్వరుడు క్షమిస్తాడని అనుకున్నారు. + +ఇద్దరు కృష్ణయ్యలూ ఇంటికి వస్తున్నారు. భుజాన బియ్యపు మూట ఉంది. పెద్ద కృష్ణయ్య లోపల్లోపల అనేక ఆలోచనలు. “పూజలు చేసే స్వామిని కుక్క తన పళ్ళతో కొరికి తీసుకెళ్ళగలదా? మేం ఒక దేముడికి తిండిపెట్టాం. ఇదిసరిపోదని ఆ దేముడు చెప్పలేడు. నన్ను తీసుకెళ్ళవద్దని కుక్కతో చెప్పలేడు. అలాంటి +దేముడు నన్నేం రక్షిస్తాడు? ఇదంతా శుద్ధ భ్రమ." + +ఈ అనుభవం తర్వాత పెద్ద కృష్ణయ్యలో మార్పు వచ్చింది. వెంకటేశ్వరుడి విగ్రహాన్ని పళ్ళ గరచుకుని పోయిన కుక్క విగ్రహాల మీద అతని నమ్మకాలని చెల్లాచెదురు చేసింది. మనసులోని ధృఢత్వాన్ని అతని మనో నిశ్చయాన్ని అతని బుద్ధి అంగీకరించటం లేదన్న వాస్తవాన్ని అతను బయటపడనివ్వలేదు. లోపల +అంతర్యుద్ధం జరుగుతోంది. మిషనరీ రాక కేవలం దాన్ని తూర్యస్థాయికి చేర్చింది. ఏది ఏమైనా అతను +లొంగిపోదలుచుకోలేదు. పౌరోహిత్య విధులు యింక చెయ్యలేనని తేల్చుకునే వరకూ అవి చేసి తీరతాడు. ఇలా అతను సర్ది చెప్పుకున్నాడు. + +పొరుగూరిలో ఏదో ఇంటిలో తంతులకి ఇద్దరు క్రిష్ణయ్యలనీ పిలిచారు. దోవలో ఇద్దరూ మాట్లాడుకున్నారు. "ఈ క్రైస్తవ మతం గురించి నువ్వేంటనుకుంటున్నావు? ఇది మంచిదా చెడ్డదా? పెద్ద క్రిష్ణయ్య అడిగాడు. "నన్నెందుకు అడుగుతావు? నీకు నువ్వు చెప్పుకో?” అన్నాడు తమ్ముడు. అది నిజమైన మతమన్న తన +భావాన్ని వ్యక్తం చేశాడు. "మనం ఆనందయ్యనీ వెంకటయ్యనీ వేళాకోళం చేస్తున్నాం. కాని మనం చేస్తున్నది తప్పు. వాళ్ళు చేస్తున్నది ఒప్పు” అన్నాడు. ఒక విచిత్రమైన మనస్థితిలో అతను పూజ చేయటానికి వెళ్తున్నాడు. ఒక్కొక్క విగ్రహాన్ని తీసి వాటి స్థలంలో ఉంచుతూ చిన్న కృష్ణయ్యను చూసి ఒక +తిరస్కారపూరితమైన నవ్వు నవ్వాడు. + +చుట్టూ చేరిన కుటుంబం తప్పుపట్టింది. "మీరు భక్తిశ్రద్ధలతో పూజలు చేయకపోవటం వల్ల మాకు చాలా నిస్త్రాణగా ఉంది. ఆ తరువాత డాబు చెయ్యబోయాడు. కాని చేతులు వణికాయి. మనిషి పట్టు దప్పాడు. కొంచెం కూడా ముందుకు వెళ్ళలేకపోయాడు. అంతకు ముందెప్పుడూ అలా జరగకపోవడం వల్ల ఏం +జరుగుతుందా అని సందేహించాడు. సగం మంత్రాలు కూడా చదవలేకపోయాడు. అలవాటుకన్న ముందే యింటికి బయల్దేరాడు. రాత్రికి ఉండమన్నారు. ఊరివాళ్ళు. కాని ఒప్పుకోలేదు. చిన్న క్రిష్ణయ్యకి చాలా విచారంగా ఉంది. ఇంటికి వెళ్తున్నపుడు అన్నాడు. "అన్నయ్యా! నువ్వు కూడా ఆ మతంలోకి పోతున్నట్టున్నావు. అపుడు నేను యింకో దేశం పోవాలి. భయపడకు వాళ్ళిద్దరిలాగే మనమూ కలిసే ఉందాం" అని ఓదార్చాడు. + +ఆ తర్వాత రాత్రి అనుభవం గురించి పెద కృష్ణయ్య చెపుతుంటాడు. నా మనసులోకి ఇద్దరు ప్రవేశించారు. తెల్లవారీ దాకా పెద్ద యుద్ధం జరిగింది. మంచి ఆలోచనలు వచ్చాయి. చెడ్డ ఆలోచనలు వచ్చాయి. 'నువ్వు క్రీస్తుని విశ్వసిస్తే నీకు ఆశీర్వాదం దొరుకుతుంది. అంది ఒక గొంతు. "నీకేం దొరుకుతుంది? నీ పూర్వీకలుకి స్వర్గం దక్కలేదా? ఈ మతం నించి నువ్వు ఏం ఆశిస్తున్నావు?" అంది మరో గొంతు. రాత్రంతా నిద్ర లేదు. నేను ప్రార్ధించలేకపోయాను. నాలో నేను మాత్రం అనుకున్నాను. "ఓ దైవమా! నా పాపాలు తొలగించు. స్వర్గాన్ని ప్రసాదించు." తెల్లారేక ఇంటి చూరులో ఆనందయ్య ఏమైనా పుస్తకాలు ఉంచాడా అని చూశాను. తీసుకుని చదివాను. శాంతి కలిగింది. + +పెద కృష్ణయ్య గందరగోళం ముగిసింది. కాని ఈ మధ్యలో ఆనందయ్య ఏడి? ఆశ కోల్పోతే హృదయం రోగగ్రస్తమౌతుంది. సుదీర్ఘ నిరీక్షణలో అలసట, సహనభారమూ అతని శరీర ఆరోగ్యాన్ని దెబ్బకొట్టినట్టున్నాయి. అనారోగ్యంగా ఉన్నాడు. సమీప గ్రామంలోని కొందరు మితృలతో ఉన్నాడు ఆనందయ్య. వారు కూడా అతని ద్వారా క్రీస్తుని నమ్ముతున్నారు. గాని ఇంకా బాప్టిజం తీసుకోలేదు. "ఆనందయ్య ఎక్కడున్నాడు" అని తల్లిని అడిగాడు. చెప్పింది. ఆమె గొంతులోని మౌన తిరస్కారం అతనికి గుచ్చుకొంది. + +ఆనందయ్య వచ్చే దోవలో బయల్దేరాడు. కొంచెం దూరంలో తన వాళ్ళతో కలిసి వస్తుండటం చూశాడు. ఆనందయ్య వచ్చే దోవను తరచుగా వదిలేసే పెద్ద కృష్ణయ్య ఇప్పుడు అతనివేపు నడిచాడు. పలకరించాడు. ఆనందయ్య కదలకుండా నిలబడిపోయాడు. అతనివేపు నడిచాడు. పలకరించాడు. \ No newline at end of file diff --git a/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0065.txt b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0065.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cb72adcb1ca48e14f25ea3c1203425017115d0e8 --- /dev/null +++ b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0065.txt @@ -0,0 +1,29 @@ +3. మతద్వేషి - అతని అంతం

+ +చిపూడి గ్రామ సంతలో ఓ కొసన చెట్టు నీడలో అనేకమంది శూద్రులు కూర్చుని మాట్లాడుకుంటున్నారు. +మామూలుకన్న హెచ్చుగా వాళ్ళు ఉద్రేకంగా ఉన్నారు. + +“వాళ్ళకి మన బడి అంత బడి ఉంది. చదువుకుంటే మన పని ఎలా చేస్తారు?" ఇంకొక శూద్రుడు అన్నాడు. + +“నాకో ఎద్దుంది. చాలాకాలంగా జబ్బుగా ఉంది. అది చనిపోయింది. మాదిగలను పిలిచాక ఊరి బయటకు తీసుకువెళ్ళారు. చర్మం ఒలిచారు. మిగిలింది కప్పెట్టారు. వాళ్ళు యివ్వాల్సిన చెప్పుల కోసం అడిగాను. మునుపు యిచ్చినంత యివ్వమన్నారు. నేను మీకు మొత్తం ఎద్దుని యిచ్చాను గదా! అన్నాను. మీరు మాంసం ఎందుకు కప్పెట్టారు? అని కూడా అడిగాను. "ఆ కుళ్ళు మళ్ళీ మా వాడలోకి తీసుకెళ్ళం అన్నారు. వాళ్ళని ఏం చెయ్యాలి? తాత తండ్రుల నుంచి వస్తున్న ఆచారాన్ని వదిలేస్తున్నారు.” అన్నాడు మరొకడు. + +గ్రామ మునసబు, బల్లవంటి దుర్గయ్య నాయుడు, అందాకా మౌనంగా ఉన్నాడు. పక్కనున్న కండువా అందుకున్నాడు. తలకి చుట్టాడు. వెళ్ళటానికన్నట్టు లేచాడు. "బాప్టిజం కోసం పదిమంది ఒంగోలు వెళ్ళారు. రానీండి. వచ్చాక వాళ్ళని పూర్వంలా చేస్తాను. గుణపాఠం చెపుతాను" అన్నాడు. + +దుర్గయ్య నాయుడు మహాక్రూరుడు. ఓ మారు ఆరంభించాడంటే అంతు చూడకుండా వదలడు. మహా పట్టుదల మనిషి. అతను లేవటం చూశారు శూద్రులు. వాళ్ళకి అందులో తప్పు కనిపించలేదు. వాళ్ళూ వాళ్ల తాత తండ్రులు మాదిగలకి రక్షకులమని అన్నం పెడుతున్నామని అనుకునేవారు. + +“వాళ్ళు మనని అగౌరవించటం లేదు. ఆదివారం రాలేమన్నా వాళ్ళు మన కాళ్ళ వేళ్ళా పడుతున్నారు. మర్నాడు పనికి రానివ్వమని బతిమాలుతున్నారు. సాగదీస్తూ ఒకడు అన్నాడు. + +దుర్గయ్య నాయుడు మొహంలోని కోపాన్ని సరిగా పట్టించుకోకుండా ఒకడు అన్నాడు. "ఇదెలా ముగుస్తుంది? మన పనికి మరొకరిని చుకోవాలి.” + +మునసబు దుర్గయ్య నాయుడు కొన్నాళ్ళు పోయాక క్రైస్తవులైన పది మంది మాదిగ పెద్దలను పిలిచాడు. "మీరు ఒంగోలు వెళ్ళి క్రీస్తు పేరుతో నీటిలో మునిగారు. మీరు మైలపడ్డారు. మీరు యిక్కడ చెరువులో మునిగి ఆ మైలను కడుక్కుంటే తప్ప మిమ్మల్ని ఊళ్ళో అడుగు పెట్టనివ్వం” అన్నాడు. శూద్రుల ఊరికి +మాదిగవాడకీ మధ్యన ఉంది చెరువు. గ్రామకరణం వచ్చాడు. ఏం ఆజ్ఞ యిచ్చినా అమలు చెయ్యటానికి తయారుగా ఉన్నారు వెట్టివాళ్ళు. చాలామంది శూద్రులు ఏం జరుగుతుందో చూద్దామని వచ్చారు. దుర్గయ్య నాయుడు తేలిగ్గా వదలడని వాళ్ళకు తెలుసు. ఆ పదమంది చుట్టాలూ స్నేహితులూ భయాందోళనలతో +పరిగెత్తుకుంటూ వచ్చారు. + +భయంతో వణికిపోతూ కూడా మునసబు చెప్పినట్టు చెయ్యటానికి క్రైస్తవులు ఒప్పుకోలేదు. వాళ్ళ బోధకుడు తోడుగా నిలబడి ధైర్యం చెప్పాడు. గుంపు అంతా చెరువు వేపు నడిచింది. "వెళ్ళండి. నీటిలో మునగండి, ఒంగోలు మైల వదిలిపోవటం నేను చూడాలి” అన్నాడు దుర్గయ్యనాయుడు. వాళ్ళు ఒక్క అంగుళం కదలలేదు. వెట్టివాళ్ళని పిలిచి కర్రలు మెడలమీద పెట్టి నీటిలోకి తోసెయ్యమని అరిచాడు. వాళ్ళు ఏడుస్తున్నారు. వద్దువద్దంటున్నారు. న్యాయం కాదంటున్నారు. “ముంచెయ్యండి! మైల వదిలిపోవాలి అరిచాడు. అందరూ బలవంతంగా వాళ్ళని నీట్లోకి తోసేసారు. అవమానాలకు క్రౌర్యం తోడయింది. + +మునసబుకి అది చాలలేదు. అంతకు ముందు పూజలను క్రైస్తవులచేత మొదలెట్టించాలి. ఆ చెరువు గట్టున పోలేరమ్మ రాతి బొమ్మ ఉంది. అరుపులు కేకల మధ్య ఓ గేదెని మేకని తీసుకువచ్చారు. విగ్రహం ముందు నిలబెట్టారు. వెట్టివాళ్ళు నరికారు. వెచ్చటి రక్తం విగ్రహాన్ని తడిపింది. రక్తదాహం ఎప్పటికీ తీరని ఆ దేవత చాలా సంతోషిస్తుందని అనుకున్నారు. క్రైస్తవులని బలవంతంగా విగ్రహానికి మొక్కించారు. కొంచెం రక్తం తీసి నుదుట బొట్టు పెట్టారు. + +రాత్రంతా భయానకంగా గడిచింది. వాద్యాలతో పోలేరమ్మ దేవత గాధలని గాయకులు పాడారు. సారా మత్తులో జనం విగ్రహం చుట్టు ఆడారు. క్రైస్తవులని కూడా ఆడమన్నారు. లొంగిపోయారు. కాదంటే చావు తప్పదని వారికి తెలుసు. దొంగతనంలో ఇరికించి తాసిల్దారు ముందుకి లాక్కెళతానని మునసబు బెదిరించాడు. తము నేరం చెయ్యలేదని రుజువు చేసుకోటం కష్టం, అసంభవం అని వారికి తెలుసు. + +మాదిగవాడ నుంచి క్రైస్తవం తుడిచిపెట్టుకుపోయిందని శూద్రులు భావించారు. వాళ్ళు వాదించారు. "వాళ్ళలో ఎవరైనా కులాన్ని పోగొట్టుకుంటే పూజారి పూజలన్నీ చేసి నాలుక మీద బంగారం తీగతో కాలిస్తే అంతకుముందు చేసిన అపరాధాలు తొలగిపోతాయి గదా!” కులంలో వాళ్ళకి వర్తించే విధానాలు కులం +నుంచి వెలివేయబడ్డ వాళ్లకి వర్తించటం అన్న ప్రశ్నే లేదు. అయితే ఇప్పుడు తీసుకున్న చర్యలు తప్పకుండా కఠినమైనవి. అలాంటి చోట వాదనలు సాగవు. క్రైస్తవులు నిరంతరం భయాందోళనలతో ఉంటున్నారు. తమ మత విశ్వాసాలు అనవసరంగా ప్రదర్శించకుండా జాగ్రత్త పడుతున్నారు. ఒంగోలు మిషనరీకి తమ మీద జరిగిన క్రూరమైన దాడి గురించి చెప్పుకున్నారు. వాళ్ళు గనుక ఎదురించితే నిలబడలేరని అతనికి తెలుసు. దాంతో \ No newline at end of file diff --git a/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0066.txt b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0066.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5bdf38de061022022408e73d89d1c564d6a23894 --- /dev/null +++ b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0066.txt @@ -0,0 +1,21 @@ +ప్రశాంతంగా ఉండమని, ప్రార్ధించమని, దేముడిని నమ్మమని, ఆయనే సాయం చేస్తాడని సలహా చెప్పాడు మిషనరీ. అనేక నెలలు గడిచాయి. మిషనరీ వస్తున్నాడని వార్త వ్యాపించింది. బస చేసిన దగ్గరల్లా మునసబు కరణాలకు కబురు పంపేవాడు. వాళ్ళతో మర్యాదగా ఉండేవాడు. జీసస్ క్రీస్తు గురించి ఆయన మానవజాతికి యిచ్చిన ముక్తి మార్గం గురించి ప్రజలకు చెబుతున్నదీ వినమని, సభలో ఉండమని కోరేవాడు. బదులుగా గ్రామ ఉద్యోగులు సాధారణంగా ఆయనతో అన్ని విధాలా మర్యాదగా ఉండేవారు. +అయితే కొన్ని సందర్భాలు లేకపోలేదు. గ్రామాధికారులతో మిషనరీకి మాదిగల క్షేమం తమకు చాలా ముఖ్యమైనదని నొక్కి చెప్పటం అవసరమయ్యేది. + +పక్క ఊరిలో దొర మకాం చేసినపుడు ఏం జరిగిందీ కూచిపూడి దగ్గర తోపులో డేరా వెయ్యకముందే ఊరందరికీ తెలుసు. బ్రాహ్మణులందరూ గుంపుగా వచ్చారు. న్యాయం చెయ్యమన్నారు. కొందరు క్రైస్తవులు దూరం నుంచి దొర బసకి వెళ్తూ వాళ్ళ వీధిలోంచి నడిచారుట. ఓ బ్రాహ్మణుడు నడుస్తూ ఉంటే దోవ +పక్కకి తప్పుకుని దూరంగా నిలబడటం మాదిగలపురాతన ఆచారం. ఎందుకంటే మాదిగల గాలి తగిలి బ్రాహ్ముడు కలుషితమైపోతాడని భావించబడేది. తమ పాత పద్ధతులలోని ఈ నీచత్వాన్నించి క్రైస్తవులు తొందరగా బయటపడుతున్నారు. ఆరోజు బ్రాహ్మణులు దారి వదలమన్నపుడు, వాళ్ళు ముందుకు +వెళ్ళకుండా అడ్డుకున్నపుడు ఒక క్రైస్తవ వనిత అనుకోకుండా ఒక బ్రాహ్మడిని ముట్టుకోవడం జరిగింది. ఆ కొద్దిపాటి బ్రాహ్మణ సమాజానికే దానితో చాలా అవమానమైపోయింది. మిషనరీని కలపటం వల్ల వాళ్ళకి ఎలాంటి ఫలితమూ దక్కలేదు. "బజారు ప్రజలందరిదీ. తమని ఎవరూ ముట్టుకోకూడదంటే వాళ్ళే పక్కకి +తప్పుకోవాలి" అన్నాడు మిషనరీ. పాత సాంఘిక సంబంధాల మీద వాస్తవానికి ఇది తిరుగుబాటు. ఒక మాదిగ వెళ్తుంటే బ్రాహ్మణుడు పక్కన నించుని దారి యివ్వాలని చెప్పటంతో సమానం. + +దాంతో మిషనరీ వచ్చేసరికి కూచిపూడిలో ఉద్రిక్తంగా ఉంది. అతను ఉదయాన్నే మాదిగలను కలిశాడు. మధ్యాహ్నం మునసబు దుర్గయ్యనాయుడిని తన గుడారానికి ఆహ్వానించాడు. మిషనరీనాయుడిని మర్యాదపూర్వకంగా చూశాడు. కూర్చోడానికి కుర్చీ యిచ్చాడు. మాట్లాడాడు. చాలాసేపు నచ్చజెప్పాడు. బయట ఉన్నవాళ్ళు డేరా గుమ్మంలోంచి చూస్తున్నారు. లోపల ఏ గొడవా లేకపోవడంతో నిరుత్సాహపడ్డారు. కూచిపూడి బోధకుడు, ఇతర బోధకులూ ఆయనతో బాటే డేరాలో కూర్చున్నారు. + +ఆంగ్ల ప్రభుత్వ సమదృష్టికి వ్యతిరేకంగా మునసబు అధికార దుర్వినియోగం చేస్తున్నాడని తెలియజెప్పడానికి మిషనరీ ప్రయత్నిస్తున్నట్లుంది. దొర ఈ పద్ధతిలో మాట్లాడాడు. "రాణి మనకి తల్లి. నువ్వు ఆవిడ కూలిని తింటున్నావు. అందువల్ల ఆవిడ ప్రజలందరినీ నువ్వు ఒకేలా చూసి తీరాలి. ఆంగ్ల చట్టం ప్రకారం ఈ క్రైస్తవుల మీద మతద్వేషం చూపించే హక్కు నీకు లేదు. నువ్వు వాళ్ళని పెట్టిన కష్టాల మీద అనేక ఉత్తరాలు నాకు అందాయి. నువ్వు తప్పు చేస్తున్నావు. నువ్వు చేస్తున్నది దేవుడు చూస్తున్నాడు. ఒక క్రైస్తవునిగా, ఈ దేశ పరిపాలకుల అభీష్టాలకు వ్యతిరేకంగా పనిచేస్తున్నావని తెలిసిన మనిషిగా, నేను నిన్ను ఇదంతా ఆపమని చెపుతున్నాను.” దుర్గయ్యనాయుడు ధనవంతుడు. సుఖంగా బ్రతికినవాడు. భారీ మనిషి డేరాలోకి ప్రవేశిస్తున్నపుడు బిగుసుకుపోయినట్లు కనిపించాడు. మిషనరీ యింత దూరం +ప్రయాణం చేసి తన పనులను పరిశీలించడానికి వచ్చి ఏమంటాడోనని కొంత ఆదుర్దాగా ఉన్నాడు. తనకి కేవలం నచ్చజెపుతున్నారనిపించగానే అక్కడ కూర్చున్న వాళ్ళ మాటల్లో చెప్పాలంటే. 'కప్పలా ఊపిరి పీల్చుకున్నాడు' చివరికి క్రైస్తవులని బాధపెట్టనని దయగా చూసుకుంటానని ఒప్పుకున్నాడు. + +మిషనరీ ఆ రాత్రికి వెళ్ళిపోతారన్న భావనలో ఉన్నాడు నాయుడు. తనూ ఇతరులూ కలిసి కూచిపూడి క్రైస్తవులని తిరిగి విగ్రహారాధనలోకి తెచ్చామని, మిషనరీ వెళ్ళిపోయాక అంతా మునుపటిలాగే ఉంటుందని అనుకున్నాడు. పోటీలో తనే ముందున్నట్టు రుజువయినట్టు ఖచ్చితంగా కనిపిస్తోందనుకున్నాడు. అతను మిషనరీ డేరాని వదిలి రాగానే ముప్పై మంది వెళ్ళి బాప్టిజం అడిగారు. దొర వాళ్ళని నిరుత్సాహపరిచాడు. ఈ ఊళ్ళో నిలబడాలంటే మీకింకా గట్టి నమ్మకం ఉండాలి అన్నాడు. కాని వాళ్ళు ఏం జరిగినా సరే ఎదుర్కొంటామని బాప్టిజం యిమ్మన్నారు. ఇదంతా తెలిసినపుడు మునసబు కోపంతో మండిపోయాడు. + +తెల్లవారు జామున మునసబు వెట్టివాళ్ళనీ తన సేవకులనీ పోగుచేసి చెరువుదాటి మాదిగవాడవైపు నడిచారు. కొంతదూరంలో నిలబడ్డారు. బాప్టిజం కోరిన వాళ్ళలో ముఖ్యమైనవాడిని వెట్టివాళ్ళు వెళ్ళి తీసుకువచ్చారు. “దొర నిన్న రాత్రి వెళ్ళిపోవాలి. మీరు ఆపారు. పరిగెత్తిపోయారా సరే లేకపోతే చంపేస్తాను” అన్నాడు. కోపంగా. అతని మొహంలోని తెగింపు చూసేసరికి వాళ్ళు వణికిపోయారు. అతని కోపానికి దొరక్కూడదని పొలాలలో అడ్డబడి పరుగెత్తారు. + +పరిస్థితి అదుపు చేయటానికి దుర్గయ్య నాయుడు స్వయంగా నిలబడ్డాడు. మిషనరీ డేరాకీ మాదిగవాడకీ మధ్య చెరువు గట్టున చెట్ల కింద నిలబడ్డాడు. పదిమంది ప్రముఖ శూద్రులు పెద్ద పెద్ద బడితలతో అతని చుట్టూ నిలబడ్డారు. మిషనరీ చెరువువైపు వచ్చేసరికి సూర్యోదయం అయింది. కొందరు మాదిగలు +పారిపోయారని విన్నాడు. దుర్గయ్యనాయుడు అక్కడే నిలబడి డేరా వైపు వస్తున్న వాళ్ళందరినీ కనిపెట్టడం చూశాడు. + +అంతకు ముందు రోజు జరుగుతుందనుకున్న గొడవ ఇప్పుడు జరిగింది. ఇద్దరూ అసాధారణమైన శక్తుమంతులు. ఒకరు క్రైస్తవ బోధకులద్వారా బానిసత్వాన్ని అణిచెయ్యడానికి తొలి అడుగులు \ No newline at end of file diff --git a/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0069.txt b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0069.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c3689c3f3a5b1a7b45c3c3587552e38cb6969398 --- /dev/null +++ b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0069.txt @@ -0,0 +1,8 @@ +అనేకమంది నమ్ముతున్నామన్నారు. + +ఓ విధంగా కుటుంబానికి పెద్ద అయిన మేనమామ మాట్లాడాడు. "మీ దేముని దయ మా కుటుంబంమీద పడాలి. మీ దేముడు మీ ప్రార్థన వింటాడు. మీరు ఈ స్థలంలోనే మమ్మల్ని దయగా చూడమని ప్రార్థిస్తే మేం తిరిగి సంతోషమయమైన కుటుంబం అవుతామని మేం నమ్ముతున్నాం” + +ఈ కుటుంబానికి పాత నిబంధన (Old testment) గురించి తెలియదు. యెహోవా ఏర్పర్చిన న్యాయం ప్రకారం తండ్రుల పాపాలు కొడుకులకు చుట్టుకుంటాయి. ఆ న్యాయం ముందు ఆ కుటుంబం తలవంచింది. మిషనరీ ఆయన బోధకులు ఇద్దరూ "నిన్ను ద్వేషించే వాడిని నీవు దీవించు" అన్న కొత్త నిబంధన సూత్రానికి ప్రాతినిధ్యం వహించారు. ఆ కుటుంబంకి శాంతి ప్రసాదించమని మిషనరీ ప్రార్థించాడు. ఆ ఇంటిమీద అలముకున్న విషాద మేఘాలు తొలగిపోయాయి. పళ్ళూ పంచదారా కానుకలు +స్వీకరించమని తన బోధకులకి సాంజ్ఞ చేశాడు. అందరి కృతజ్ఞతాభివందనాల మధ్య గుర్రం ఎక్కితన బసకి బయల్దేరాడు. + +కూచిపూడి చెరువు గట్టున పోలేరమ్మ విగ్రహం మరెన్నడూ నిలవలేదు. మిషనరీ బళ్ళ మీద మూట గట్టిపడేశారు. ఒంగోలుకి తీసుకెళ్ళారు. మిషన్ ప్రాంగణంలో గత చిహ్నంగా మిగిలింది. \ No newline at end of file diff --git a/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0070.txt b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0070.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2a3087a12a9db51f435033b94b0f9dc10cfc34bb --- /dev/null +++ b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0070.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +క్రైస్తవం శక్తి

+ +1. ఒక గొప్ప సంక్షోభం + +2. ఆధునిక పెంతకోస్ట్ + +3. ముగింపు \ No newline at end of file diff --git a/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0071.txt b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0071.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3ac12ac5072fbf0db080dc706d6a7cf0373b2c33 --- /dev/null +++ b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0071.txt @@ -0,0 +1,18 @@ +1. ఒక గొప్ప సంక్షోభం

+ +ల మధ్య కరువులో జీవించిన అనేక మంది నాకు తెలుసు. ఆ రోజులోని పిల్లలో చాలామందికి సరైన ఎదుగుదల లేకపోయింది. కొందరి ముఖాలమీదకి అకాల వృద్ధాప్యం వచ్చేసింది. అయితే ముసలివాళ్ళు ఒక కరువుని గుర్తుచేసుకొనేవారు. బహుశ అందులోఅసాధారణమైన భయానక దృశ్యాలు ఉండి ఉండొచ్చు. ఎందుకంటే ఆ కరువులో మనుషులు మనుషులను తినేవారు అని అందరూ అనేవారు. నాకది నమ్మబుద్ధయేది కాదు. 1876-78ల మధ్య వేలాది మంది మరణించినా, ఆకలి కరాళ నృత్యం మనుషులని భీతావహం చేసినా ఎలాంటి నరమాంస భక్షణా చిహ్నాలనీ తను చూడలేదని నా భర్త చెప్పేవారు. దాంతో 1836 కరువు మనుషుల్ని తిన్న కరువుగా ఎవరైనా నాతో అంటే అది చూసిన వాళ్ళెవరైనా నీకు తెలుసా అని అడిగేదాన్ని. ఒకామె నాతో చెప్పింది. ఆమె తల్లి పొరుగింటి +మనిషి, ఒక ఆడమనిషి తన బిడ్డను కుండలో పెట్టి ఉడకబెట్టడం చూశానని చెప్పిందట. ఇది నాతో చెబుతున్నప్పుడు ఆమె గొంతు చిన్నదయిపోయింది. ఇది చెప్పటానికి కూడా వీల్లేనంత భయానకమైనది. + +మాదిగలలో అధికశాతం ఏడాది పొడవునా ఆకలితో మాడారు. పంటలు పోయిన మొదటిసారే వాళ్ళ గడపలో ఆకలి ప్రవేశించింది. విత్తనం మొక్కవటానికి తగిన తడిని యివ్వకుండానే మరో వానాకాలం గడిచిపోయేసరికి వారి కష్టం ఇనుమడించింది. మాదిగలు శూద్రుల సహాయం కోసం వెళ్ళారు గాని +పంచుకోవటానికి వాళ్ళ దగ్గర ఎలాంటి పంటా లేకపోయింది. వాళ్ళకే తిండానికి లేదు. బంగారమూ వెండీ తిండి కోసం అమ్ముకోడం ఆరంభించారు. కాని ఆకలిదప్పులతో పశువులు చనిపోతున్నాయి. ఆకలితో బక్కచిక్కిన ఆ పశువుల దుమ్ములని అంటుకొని ఉన్న మాంసంతో మాదిగలకి అప్పుడప్పుడు తిండి దొరికేది. కలబంద మొక్కల ఎర్రటి పళ్ళు తిండి అయ్యాయి. చాలామంది ఆకులూ అలములూ తినసాగారు. + +"బోర్డు, సన్నటి సీసా, లోపలి మట్టి" దగ్గరికి నిత్యం ఒంగోలు మిషనరీ రాక అతననుభవిస్తున్న ఆందోళనకి గుర్తు, దగ్గరవుతున్న కల్లోలాన్ని ఎదుర్కొనేందుకు అతను అనేక పద్ధతులను యోచించాడు. ఒంగోలుకి అతను వచ్చి పదేళ్ళయింది. అతను తన వాళ్ళని 3269 మంది క్రైస్తవులుగా లెక్కించాడు. దాదాపు +అందరూ మాదిగలే. పంటలు సమృద్ధిగా ఉన్నపుడే వాళ్ళు ఎంత పేదవాళ్ళో దిక్కులేనివాళ్ళో అతనికి క్షుణ్ణంగా తెలుసు. అంతగా అతను వాళ్ళలో ఒకటయిపోయాడు. నానాటికి ఆ మిషన్ కాంపౌండ్‌లో పెరుగుతున్న శుష్కదేహాలు అతను వరండాలో కనిపించినపుడల్లా మేం చచ్చిపోతున్నాం. చచ్చిపోతున్నాం. అని అరవటం అతనిని ఏదో ఒకటి చేయమని వెన్నాడుతోంది. + +బోధకులు అరిగిపోయిన వాగ్దానాలతో వచ్చి వెళుతున్నారు. మిషన్ బంగ్లాలో జరుగున్నది వాళ్ళకి కొంత తెలుసు. అమెరికాకి సహాయార్ధం నివేదికలు పంపారు. మద్రాసులోని ప్రభుత్వంతో లేఖలు నడుపుతున్నారు. చిట్టచివరగా వాళ్ళని ఓ కబురుతో పంపించారు. తవ్వకానికి మిషనరీ ఒక కాంట్రాక్ట్ తీసుకుంది. రాజుపాలెంకి వస్తే కూలి సంపాదించుకుని తగినంత తిండి తెచ్చుకోవచ్చు. ఆంగ్ల ప్రభ్వుత్వం అనేక సహాయ చర్యలు చేపట్టింది. మద్రాసు నుంచి ఉత్తరంగా బెజవాడ వరకూ తూర్పు తీరంలో బకింగ్‌హోమ్ కాలవ నిర్మాణం ద్వారా పెద్ద ఎత్తున సహాయ చర్యలు ఆరంభించింది. ఈ కాలవలో మూడు మైళ్ళ భాగం తవ్వటానికి ఒంగోలు మిషనరీ కాంట్రాక్ట్ తీసుకుంది. ఒంగోలుకి పదిమైళ్ళు తూర్పున సముద్రం ఒడ్డుకి దగ్గరగా రాజుపాలెంలో సహాయ శిబిరం ఏర్పాటయింది. + +ఇరవై మంది కూలీలను తోడు తీసుకుని ఫ్రీచర్స్‌లో ఒకరిని కాంప్ నిర్మించటానికి ముందుగా పంపారు. గుడిసెల వరస ఎక్కడ వెయ్యాలో వీధులని ఎక్కడ చెయ్యాలో మిషనరీ వచ్చి చూపించాడు. వెదుళ్ళు, తాటిచెట్లు సముద్రపు ఒడ్డున విస్తారంగా ఉన్నాయి. గ్రామస్థులతో తాటాకులు, వెదురు వాసం కోసం మాట్లాడటానికి పంపారు. అంత లోతు లేకుండా నీటి మట్టం పైకి ఉండటం వల్ల నూతులు తవ్వారు. చుట్టుపక్కల కుమ్మర్లకి కుండల కోసం బయానా ఇచ్చారు. ఓ రాగి డబ్బుకి కుండలు కొనుక్కుని, ఎక్కడ పడితే అక్కడ దొరికే పుల్లలు ఎండుటాకులతో నిప్పు చేసుకుని ఆకలితో మాడుతున్న జనం వంట చేసుకోటానికి ఏర్పాట్లు జరిగాయి. + +అనుకున్న సమయానికి అనేక మంది క్షుధార్తులతో దూరదూరాల నుంచి ఫ్రీచర్స్ ఒంగోలుకి వచ్చారు. బస్తాలతో కోమట్లని రాజుపాలెంకి ముందే పంపాడు మిషనరీ, అక్కడ ఉన్న ఫీచర్‌కి ఒంగోలుకి వచ్చారు. బియ్యం బస్తాలతో కోమట్లని రాజుపాలెంకి ముందే పంపాడు మిషనరీ. అక్కడ ఉన్న ఫ్రీచర్‌కి మధ్యాహ్నానికి చాలామంది జనం వస్తారు. తయారుగా ఉండమని కబురంపాడు. రెండు గంటలలో జనం రావటం మొదలెట్టారు. అక్కడున్న బోధకునికి అతని సహాయకులకీ వస్తున్న జన సమూహం ఒక పెద్ద సముద్రతరంంగం వస్తున్నట్లు కనిపించింది. గుడిసెలు క్షణాల్లో నిండిపోయాయి. కుటుంబాలకి మొదట అవకాశం యిచ్చారు. జాగా లేనివాళ్ళు చెట్ట క్రింద పడుకున్నారు. + +ఆ రాత్రి ఫిర్యాదులు తగాదాలు చూడాలి! ప్రతివాళ్ళకీ ఆ రాత్రికి తిండి దొరికేలా ఏర్పాటు చేశాక మిషనరీ కాంప్‌కి వచ్చాడు. అందరినీ క్రమంలో పెట్టడానికి ప్రయత్నించాడు. ఆకలితో మాడిపోతున్న వాళ్ళతో ఎవరు వాదించగలరు? కుండలు \ No newline at end of file diff --git a/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0072.txt b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0072.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..693886e512a7fe509d5017512f8468520181dfd7 --- /dev/null +++ b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0072.txt @@ -0,0 +1,18 @@ +కావాలంటారు. ధాన్యం కోసం కుమ్ములాటలు, ముగ్గురు ఫ్రీచర్స్ (బోధకులు) గుడిసెల మధ్య అటూయిటూ తిరుగుతూనే ఉన్నారు. తిండి కోసం ఆదుర్దాలో తాటాకులు, వెదుళ్ళు వంటకి ఉపయోగించకుండా చూడవలసి వచ్చింది. ఈ వంటలలో ఏ మాత్రం పొరపాటు జరిగిన గుడిసెలు అంటుకుంటాయి. + +పొద్దుటే తవ్వకం మొదలయింది. ముప్పై మంది ఫ్రీచర్స్ ఓవర్‌సీర్లయారు. సామాన్యమైన గునపాలు, పారలూ పంచారు. మగాళ్ళు తవ్వుతూంటే ఆడవాళ్ళు మట్టిని తట్టలలో ఎత్తారు. ఓ పక్కకి తీసుకెళ్ళి దానిని ఒంపి వస్తున్నారు. + +తొలి రోజులలో ఫ్రీచర్స్ కూడా తవ్వాలని మిషనరీ పట్టుబట్టాడు. "మీరు తిరిగి వచ్చి బొబ్బలెక్కిన చేతులు చూపిస్తే తవ్వడం ఎంత కష్టమో మీకు తెలుసునని నాకు నమ్మకం కలుగుతుంది. అప్పుడే మీరు ఎవరి మీదా నిర్దయగా ఉండరు.” ఆకలిగొన్న ప్రజలను పనిచేయించటంలో కొందరు కఠిన వైఖరి తీసుకోవచ్చునని ఆయన భయపడ్డాడు. అనేకమంది ఓవర్‌సీర్లు బొబ్బలెత్తే వరకూ తవ్వి దొరకి చూపించామని; అప్పుడాయన "నువ్వు మంచి ఓవర్‌సీర్‌వవుతావని" అన్నాడని వాళ్ళు చెప్పారు. + +ఒంగోలులో కోమటి శెట్లు ఉన్నారు. రాజుపాలెంలో ఈ కాంప్ నుంచి లాభాలు చేసుకోవచ్చుననుకున్నారు. వండీ వండని తిండి గింజలను కాంప్‌లోకి తెచ్చారు. చవక గనక జనం కొన్నారు. రోగాలు పెరిగాయి. మందులు ఇవ్వటానికి వెళుతూంటే మిషనరీ ఆహారం గురించి ఆరా తీశాడు. "ఈ కాంప్‌లోకి పాడయిపోయిన తిండి గింజలను తెచ్చే కోమటిని నాకు చూపించండి" అన్నాడు. ఇద్దరు కోమట్లు కొత్త సరుకుతో వస్తున్నారని ఆయన గుడారానికి కబురు వెళ్ళింది. దొర వాళ్ళ వేపు రావటంతోనే సంచీలు పారేసి +భయంతో పరుగుదీశారు. సంచులు తెరిచారు. పండీ పండని ధాన్యం బయటపడింది. స్వయంగా తన కాళ్ళతో ధాన్యాన్ని ఇసుకలో కుమ్మేసి మరెవరూ తినటానికి కనపడకుండా చేశాడు. ఆ తర్వాత ఆ కాంప్ దుకాణాలలో పరీక్షించి తినదగ్గదే అన్న తిండి గింజలు మాత్రం అమ్మారు. + +కూలులు బాగున్నాయి. కొంతకాలం పనిచేసిన వాళ్ళు ఇళ్ళకు వెళ్ళారు. చుట్టాలనీ మిత్రులనీ పంపారు. రోగులని ఎత్తుకుని తీసుకువచ్చాడు. అస్సలు పనిచేయలేని వాళ్ళకి కొంత సహాయం చేశారు. కాంప్‌లో సమృద్ధిగా ఉన్నప్పటికీ ఒక ప్రమాదం పొంచి ఉంది. కొందరు అప్పుడే వచ్చిన వారు ఆకలికి తట్టుకోలేక ఉడికీ ఉడకని అన్నం తిన్నారు. అలాగే పడుకుని చనిపోయారు. అనేకసార్లు అర్ధాకలితో ఉన్నవారు వస్తే వెంటనే తినకుండా ఆపటానికి ఫ్రీచర్స్ ప్రయత్నించారు. "కంగీ అనేది ఓ రకమైన గంజి లాంటిది తాగటానికి యిచ్చారు. కాని వాళ్ళు వినేవారు కాదు. "ఫరవాలేదు. నన్ను తిననీయండి. ఆకలితో చస్తున్నాను” అనేవారు. బోధకుల సలహాలు తిండి మీద తపనలో కోపం మాత్రం తెప్పించేవి. కొందరు ఎంత బక్కచిక్కిపోయారంటే, ఎంత తిన్నా ఆకలి తీరేది కాదు. తరచుగా తినేవారు. వాళ్ల ఆకలిదేహాలు +తట్టుకోలేనంత తినేవారు. ఎక్కడో కదలకుండా పడి ఉంటే వెళ్ళి చూసేసరికి చనిపోయి ఉండేవారు. + +మరణాల సంఖ్య చాలా ఎక్కువ. రోజుకి ఎంతమంది చనిపోయేవారో ఎవరికీ తెలీదు. చనిపోయిన వాళ్ళని కప్పెట్టడం బ్రతికున్న వాళ్ళకి చాలా కష్టంగా ఉండేది. వాళ్ళు చెయ్యగలిగిందల్లా మోసుకుని వెళ్ళి పక్కనున్న బొమ్మజొమ్ముడు డొంకలలో పారేయటం. మిగిలిన పని రాబందులు, కుక్కలూ, నక్కలూ చేసేవి. బంధువులలో చనిపోయిన వాళ్ళు ఉండేవారు. ఆ గట్టి నేలలో గొయ్యి తీసి కప్పెట్టడానికి ఎవరూ ఉండేవారు కాదు. బాధ తాలూకు పదునుని అసహాయత్వపు నిరాశ తీసివేసినా ప్రేమ మాత్రం రెపరెపలాడుతూనే ఉండేది. ఇసకలో కొన్ని అడుగులు గొయ్యి తవ్వి మృతదేహాన్ని పూర్తిగా కప్పెట్టేవారు. +రాత్రివేళ నక్కల ఊళలు భూతప్రేతాలు వికటాట్టహాసాలు దూరానికి వినిపించేవి. తెల్లారాక ఆ వైపుకి వెళ్ళటానికి శ్రద్ధ పెట్టేవారు కాదు. ఆ శిబిరంలో ప్రతి ఒక్కరి గుండె విషాదంగా ఉండేది. కొందరు పూర్తిగా భయంలో ఉండేవారు. శిబిరంలో కలరా ప్రవేశించింది. ప్రతి ముఖంలోనూ మృత్యువు తొంగిచూసేది. కాంప్‌కి వస్తున్న దోవలోనే తన భార్య ఎలా కలరాతో మరణించినదీ బోధకులలో ఒకరు నాకు చెప్పారు. భర్తగాని, అన్నదమ్ములు గాని బాగోగులు చూడడానికి లేని ఆడవాళ్లు ఉండేవారు. తల్లిదండ్రులు లేని పిల్లలు ఉండేవారు. అనాధల పట్ల క్రైస్తవం ఎంత దయ చూపిస్తుందో వారు ఇప్పుడు తెలుసుకుంటున్నారు. రోడ్ల మీద పడి చనిపోయే వారి ఎముకలు రోడ్లకి అటూ యిటూ పడుండేవి. వేడి చాలా తీవ్రంగా ఉండేది. వాళ్ళు తవ్వేచోట నీడ ఉండేది కాదు. "మా మననులు కృంగిపోయేవి. మా దొర జుత్తు ఆ ఏడే తెల్లబడిపోయింది. " అని బోధకులు చెప్పారు. + +ప్రతి ఫ్రీచర్ కింద వంద మంది పనిచేసేవారు. వాళ్ళు చేసిన పనికి అతనే బాధ్యుడు. ప్రతిరోజూ సాయంత్రం వాళ్ళు అతని నుంచి కూలి పుచ్చుకునేవారు. చాలామంది వచ్చిపోతున్నా తనకింద పనిచేస్తున్న బృందంతో అతనికి సామీప్యత ఉండేది. పగటిపూట కొంతమంది కొద్ది విశ్రాంతి కోసం అప్పుడప్పుడు కూర్చునేవారు. వారితో ఫ్రీచర్ కలిసి మాట్లాడేవాడు. వాళ్ళు కష్టాలు చెప్పుకునేవారు. కళ్ళలో అనంత విషాదంతో తడిపొడి మాటలతో చెల్లాచెదురైన కుటుంబాల గురించి చనిపోయిన వారి గురించి చెప్పుకునేవాడు. "మేమందరం చనిపోతున్నాం" అన్నది వారి చివరి మాటగా ఉండేది. ఆ సమయంలోనే ఓదార్పు కావాలి. "ఆ బోధకులు చెప్పిన ఓదార్పు మాటలు మరచిపోలేం. + +రక్తదాహంతో నిరంతరమూ భూమి మీదకే చూచే భూతాల గురించి ఎవ్వరూ ఆలోచించలేనంతగా ఉన్నాయి ఆ గడ్డు రోజులు. తిండి కోసం భూతాలన్నీ కలిసికట్టుగా భూమ్మీద బ్రతికున్న అన్నింటినీ చంపెయ్యటానికి గుమ్మిగూడితే ఎవరు ఆపగలరు? \ No newline at end of file diff --git a/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0073.txt b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0073.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..32f244d337d3ada1f7d9b91f666a80ce3a1efd8a --- /dev/null +++ b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0073.txt @@ -0,0 +1,18 @@ +వాటన్నింటినీ ఎవరు శాంతింపజేయగలరు? మాదిగలలో ఉన్న సంప్రదాయాలు, దేవతలూ వీటిల్లో ఏ ఒక్కటైనా అన్నీ నడిపే హస్తం ఒకటుందని, అదే దయతో మార్గం చూపిస్తుందని వారిని ఓదార్చగలవా? నమ్మించగలవా? ఆశ కల్పించగలవా? + +విశ్రాంతి తీసుకుంటున్న వాళ్ళతో కలిసి కూర్చున్నవుడు బోధకులు చెప్పారు. "మా దేముడు కష్టాలను కల్పించడు. ఎందుకంటే ఆయన మానవుల కోసం దాహార్తుడై ఉన్నాడు. ఇవి మన మీదకు రావటాన్ని ఆయన నిరోధించలేదు. ఎందుకంటే మానవులు తప్పులు చేస్తున్నారు. వారికి ముక్తినివ్వని దేవుళ్ళుని +పూజిస్తున్నారు. మన కోసం మరణించిన ఏసుక్రీస్తు మన కష్టాలన్నీ తన మీద వేసుకున్నాడు. ఆ తర్వాత బోధకులు తమ వద్ద ఎప్పుడూ ఉంచుకొనే కొత్త నిబంధన తీసుకుంటుంటారు. అందులో వాక్యాలు +చదువుతారు. అవి జనాల బాధాకృత హృదయాలకు కష్టాలకు చల్లని లేపనం పూసినట్లుంటాయి. "నా వద్దకు రమ్ము" నీ బరువులను బాధలను కొనిరమ్ము. నేను నీకు విశ్రాంతినిచ్చెదను. "ఈ వాక్యాలు మరీ ముఖ్యంగా వారికి సేదదీర్చేవి. ఆ తర్వాత వారు పనికి తిరిగి వెళ్ళేవారు. కొంతసేపయాక అడిగేవారు. "నీ +పవిత్ర గ్రంధంలోంచి ఆ పద్యం తిరిగి చదువు" వాళ్ల మతాలలో సంప్రదాయాలలో రామానుజ మతం కానీండి నజరయ్య మతం కానీండి అలాంటి వాఖ్యలు వారు ఎన్నడూ వినలేదు. వాళ్ళ పాత సంప్రదాయాల జ్ఞాపకాలను తవ్విపోస్తుంటే వాళ్ళ ఆలోచనలు స్తంభించిపోయేవి. వారి దుర్భర దుఃఖంలో స్వస్థతా స్పర్శ కోసం జీసస్ క్రీస్తు వైపు మరలారు. + +మూడు మైళ్ళ తవ్వకం ఒప్పందం ముగిసింది. ఎనిమిది నెలల పని ముగిసింది. వానలు వచ్చాయి. అనేక మంత్రాలతో విత్తులు నాటారు. కాని అవి నేలమీదే కుళ్లిపోయాయి. తూర్పువైపు వరండాలో దొర నిలబడి వాళ్ళ కుటుంబాలకోసం ఇళ్ళకి తీసుకువెళ్ళటానికి అందించేవాడు. దొరసాని పడమటి వరండాలో +ఉండి ఆకలిగొన్న బిడ్డలతో వచ్చే స్త్రీలకు నిత్యం తిండి గింజలు యిచ్చేది. అయినా ఒంగోలులో మిషన్ బంగ్లాకి వచ్చే జన సంఖ్య చాలా ఎక్కువగా ఉండి సరిపోయేది కాదు. నలుగురు క్రైస్తవులు పోలీసులుగా దుస్తులు వేసుకుని పనిచేసేవారు. పని ఒత్తిడి హెచ్చుగా ఉండేది. పంట యింటి నుంచి బంగ్లాకి మధ్యాహ్న భోజనం తెచ్చే సేవకులు వాళ్ళ నెత్తిల మీద పైకి పట్టుకుని పాత్రలను తెస్తూ పరిగెత్తుకుని రావలసి వచ్చేది. ఎక్కడబడితే అక్కడ అన్నార్తులు వాటిని లాగేసుకునేవారు. కాంపౌండ్ చుట్టూ +డొంకలలో ప్రతిరోజూ ఉదయం శవాలు దొరికేవి. వాళ్ళు సహాయానికి వచ్చినవారే కాని ఇంక వారికి ఎలాంటి సహాయమూ అక్కరలేదు. + +బోధకులు ఊళ్ళ నుంచి వచ్చి విషాదాన్ని ఏకరువు పెట్టేవారు. ముఖ్యంగా వృద్ధులూ చిన్నపిల్లలూ క్రైస్తవులలో చనిపోతున్నారని చెప్పేవారు. మిషనరీ యిక్కడికీ అక్కడికీ సహాయం చెయ్యటానికి వెళ్ళగలిగేవాడు కాదు. కేంద్ర స్థానంలో అతను ఉండితీరాలి. తనకి సహాయకులుగా బోధకులని పంపించవలసి వచ్చేది. క్రైస్తవులకి డబ్బులు యివ్వటానికి వాళ్ళు ఊళ్ళన్నీ తిరిగేవారు. వాళ్ళు దోవలో ఎదురుపడి ఒక భోజనానికి సహాయం చేయమని అడిగితే ఎవ్వరినీ తిరస్కరించటానికి వీల్లేదని ఆజ్ఞలు జారీచేశారు. సాయాన్ని కోరే +వారిలో ఆశపోతులు లాక్కునేవాళ్ళూ కూడా వారికి ఎదురయేవారు. చిట్టచివరికి కుటుంబానుబంధాలలో సున్నితత్వం కూడా మొద్దుబారేది. ఒకే కుటుంబంలో వృద్ధులకీ బలహీనులకీ సహాయం అందుతుంటే బలమైనవారు వాళ్ళతో గొడవపడేవారు. వాళ్ళకీ సహాయం అందించినందుకు అసూయపడేవాడు. + +మళ్ళీ వానలు వచ్చాయి. ఎడ్లూ, పోతులూ చనిపోయాయి. మనుషులే నాగళ్ళను మెడల మీద వేసుకున్నారు. పంట ఎదుగుతుండగా మిడతల దండు వచ్చి సర్వనాశనం చేసింది. మద్రాసు రేవులోకి ఆహారం నిండిన ఓడలు వచ్చాయి. ప్రభుత్వం ప్రజలని రక్షించటానికి చెయ్యగలిగిందంతా చేసింది. మాన్షన్ హౌస్ ఫండ్ సహాయంతో ఒంగోలులో అడిగిన వాళ్ళకందరికీ జొన్న విత్తనాలను పదిరూపాయలకే బస్తాలు తీసుకువెళ్ళారు. మాదిగలకి రాబోయే పంటలో ఎంతో కొంత యిస్తానని మాట ఇచ్చారు. ఆ కరువులో అనేకమంది ఒంగోలు వచ్చి మిషనరీకి తమ కష్టాలను చెప్పుకున్నారు. సహాయంతో ఓదార్పుతో తిరిగివెళ్ళారు. ఆ తర్వాత సంవత్సరాలలో అనేకమంది ఈ విషయాన్ని గుర్తు చేసుకున్నారు. చివరికి మాదిగలతో సహా సమాజంలోని అట్టడుగు వర్గాల వారిని ఆకలి నుంచి కాపాడేందుకు నిరంతరం సిద్ధంగా ఉంటూ ఒంగోలు +పట్టణంలో జరుగుతున్న కార్యక్రమం క్రైస్తవానికి ఉన్న బలాన్ని ప్రదర్శించింది. వేలాదిమంది కళ్ళలో ఆశ్చర్యం నింపింది. ప్రతి ఒక్కరూ "ఇది చాలా మంచి మతం" అన్నారు. + +అనేక మాసాల తర్వాత రాగులు పంట తొందరగా వచ్చింది. ఆ తర్వాత వారి తగినంత పండింది. ఒక గొప్ప సంక్షోభం ముగిసింది. దాని తదనంతర ప్రభావం ఏమిటి? \ No newline at end of file diff --git a/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0076.txt b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0076.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..bdc66ec3c995ed6c34ad6598fb41258b904e2928 --- /dev/null +++ b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0076.txt @@ -0,0 +1,21 @@ +సంవత్సరాలు కూడా ఆ ఏడాది కొనసాగింపే అయాయి. 1890 మరో మారు 1671 మంది ఒకేరోజున బాప్టిజం తీసుకున్న సంఘటన జరిగింది. + +అయితే కరువుకీ యీ ప్రజా ఉద్యమానికి సంబంధం ఏమిటి? ఆకలి కరాళ నృత్యం, కరువు భీభత్సం మధ్య రెండేళ్ళు నలిగిపోయిన జనాన్ని మిషనరీ అతని సహాయకులూ కేవలం మాటలలోనే కాకుండా చేతలలో కూడా చూపించిన బోధనలు నిస్సందేహంగా అనేకమందిని దయామయుడూ సర్వోన్నతుడూ అయిన క్రీస్తు వైపుమరల్చాయి. సర్వశక్తిమంతుడైన దేముడు కరువు వంటి సంక్షోభాన్ని కూడా తన పవిత్ర లక్ష్యానికి సాధనం చేసుకోగలడు. అయితే మాదిగలను క్రైస్తవం వైపు తరలించిన పరిస్థితులలో కరువు ఒకటయినప్పటికీ ఇది ఆరోగ్యకరమైన సామాన్యమైన పరిస్థితి కాదు. + +ఈ ఉద్యమానికి అనుకూలించిన పరిస్థితులలో ఇవ్వవలసిన దానికన్నా హెచ్చు ప్రాధాన్యతను కరువుకి యిచ్చినట్టు కనిపిస్తుంది. మొదట కరువు రావటం, సహాయ శిబిరం ఏర్పడటం, వేలాదిమంది బాప్టిజం తీసుకోవటం వరసగా జరగటం సత్యమే. ఈ వరస కార్యాకారణ సంబంధాన్ని చూపిస్తుంది. అయితే కరువు +లేకపోయినప్పటికీ క్రైస్తవం వైపు తరలటం అనేది ఇంత భారీ ఎత్తుగా జరిగి ఉండేదని నేను నమ్ముతున్నాను. కరువు లేకపోతే గుండ్లకమ్మ నదీ తీరాన ఆ పెంటకోస్టు దినం జరిగి ఉండేది కాదు. కాని +ఇదే మతాంతరులు కొద్దికొద్దిగా వచ్చి ఉండేవారు. సాధారణమైన పెరుగుదల జరిగి ఉండేది. + +ఒంగోలు మిషనరీ చరిత్రలో కరువు రెండవ అధ్యాయాన్ని హఠాత్తుగా తెరిచింది. నైతిక, ఆధ్యాత్మిక, సహజ ప్రపంచాలలోని అభివృద్ధి సూత్రాలకి ఈ హఠాత్పరిణామాలు నప్పవు. కరువుకు ముందు పదేళ్ళలోనూ బోధకులు అనుకూల పరిస్థితులలో చాలా శ్రమపడ్డారు. మిషనరీ తన సరిహద్దులను పెంచుకుని బలం +కూడగట్టుకోగలిగాడు. సామాన్యమైన పెరుగుదల ఉండేది. మిషన్ శ్రద్ధ తీసుకోవటానికి అనుగుణంగా మతమార్పిడి జరిగేది. కరువూ దాని తరువాత పరిణామాలు లెక్కలకి మించినవి. కరువుకు ముందు సంవత్సరాల గురించి అనుభవజ్ఞులైన బోధకులు చెప్పాక నేను వారిని అడిగాను. "కరువు తర్వాత సంవత్సరాలలో సంగతులు చెప్పండి" అన్నాను. దానికి జవాబుగా వాళ్ళు మరో ప్రశ్న వేశారు. “చెప్పటానికి ఏముంది. వేలాది మంది రాలేదా జరిగినవి చిన్నాచితకా సంఘటనలు కావు గుర్తుంచుకోటానికి వివరాలు +చెప్పటానికినూ” + +బలిష్టమైన ఉన్నతమైన జాతికి సైతం ఆకలి ఔన్నత్యాలకు తీసుకువెళ్ళగలిగే అనుభవం కాదు. పిడికెడు అన్నం కోసం అవమానితులైన మాదిగలు మరింత దిగజారిపోయారు. వాళ్ళకి ఏ గేదో, మేతో ఉండి వుంటే వాటిని కూడా పోగొట్టుకున్నారు. దుర్భర దారిద్ర్యంతో, రోగాలతో బక్కచిక్కిపోయినా, కరువు ముగిశాక తిరిగి బతికి బట్ట కట్టాలి. అతనిలో ఎంత ధృఢత్వం ఉన్నా ఉన్న దానికి గట్టి దెబ్బ తగిలింది. ఎవరు సాయం చేసినా వారి మీద ఆధారపడటానికి సిద్ధమయ్యాడు. ఈ స్థితిలో మిషన్ అతన్ని దగ్గరకు తీసుకుని అతనికి ధైర్యం చెప్పి మనిషిని చేసింది. ఆ సమయంలో మిషన్ ఎదుర్కొన్న గడ్డు సమస్యలు కరువు నుంచే +ఉత్పన్నమయ్యాయని సులువుగా చెప్పవచ్చు. + +మిషన్‌లోని పాతవారు తమ వ్యక్తిగతానుభవాలు చెపుతున్నపుడు మత మార్పిడికి తప్పనిసరిగా దారితీసిన వాటినన్నింటినీ నేను శ్రద్ధగా గమనించాను. పాశ్చాత్య బుద్ధికి తప్పనిసరిగా దైవం పట్ల ఎరుక కలిగించిన అడుగులే ఈ మాదిగలకు కూడా ఎరుక కలిగించాయి. వారిపద్దతిలో వారు పాపం చేశామన్న అంగీకారంతో +వచ్చారు. పశ్చాత్తాపం ఉంది. భక్తి విశ్వాసాలు ఉన్నాయి. ఈ ప్రజా ఉద్యమం మొదలయినపుడు ఈ అడుగులు అసంకల్పితంగా వ్యక్తి సమూహంతో కొంతవరకూ కొట్టుకుపోయాడు. మాదిగ సమాజం పునాదులతో సహా కదిలిపోయింది. వ్యక్తి అనుభవం మొత్తంలో మునిగిపోయింది. కరువుకు ముందు పదేళ్ళ లోతైన ధార్మిక జీవితాంశ దీనంతటికీ ముందు ఉంది. రాలిపోవలసినది ఒక్కమారుగా రాలిపోయినట్లయింది. + +కాని మాదిగలు రాజయోగి మతంలోని గురువులను వదిలేశారు. రామానుజ మతంలోని విగ్రహాలను మిషనరీకి తరలించారు. శివమతంలోని లింగాలను పాముల విగ్రహాలను బళ్ళకొద్దీ ఒంగోలు మిషన్ కాంపౌండ్‌లోకి తెచ్చారు. మాతంగికుటుంబం, ఆమె ఉపదేశానికి అయిన ఖర్చు పెట్టుకున్న వారితో సహా వచ్చి క్రైస్తవ బోధకుని అనుమతితో మాతంగి కర్రముక్కలు ముక్కలు చేశారు. తట్టను చించేశారు. నత్త గుల్లలు అలంకరించిన ఎల్లమ్మ కుండలు వందలాది మంది ధ్వంసం చేశారు. మాదిగల పాత సంప్రదాయాలన్నీ తుడచిపెట్టేసి మత విప్లవం క్రీస్తు తప్ప వారికి మరేమీ లేకుండా చేసింది. + +ఆధ్యాత్మిక జీవితమూ శక్తీ ఆ తరువాత సంవత్సరాలలో స్పష్టంగా కనిపించించింది. గొప్ప ధైర్యం, మత ద్వేషాలకు తలొగ్గకుండా భరించటం వంటి లక్షణాలతో ఉన్నతమైన ఉదాహరణలు నెలకొల్పబడ్డాయి. అయితే మానసికమైన నైతికమైన ఎదుగుదల స్తంభించిపోయి ఆధ్యాత్మికమైన అశ్రద్ధ కూడా ప్రబలింది. బంగారపు తాతయ్య ఒకామెను నా దగ్గరకు తెచ్చాడు. ఆమె ఓ అయిదేళ్ళ కుర్రాడిని నడిపించుకుని వచ్చింది. అప్పటికి కరువు ముగిసి అయిదేళ్ళయింది" నాకూ, నా ప్రభువు ఏసుక్రీస్తుకూ నా ప్రాంతంలో ఈమె గౌరవనీయురాలు. క్రైస్తవం తీసుకున్నపుడు ఈమె భర్త ఏమీ అనలేదు. పదహారేళ్ళ బంగారం లాంటి పెద్ద కొడుకు కొన్నాళ్ళకు చనిపోయాడు. భర్త ఈవిడను హింసించటం మొదలుపెట్టాడు. పాత స్వాములకు పూజలు మానినందువల్లనే తన కొడుకు చనిపోయాడని అన్నాడు. ఆ తర్వాత మరో బిడ్డ చనిపోయింది. నువ్వా కొత్త మతం వదిలెయ్యాలని పట్టుపట్టాడు. \ No newline at end of file diff --git a/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0077.txt b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0077.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..add84132f09e154250df80bf346edf5b7b68b1bd --- /dev/null +++ b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0077.txt @@ -0,0 +1,12 @@ +జుత్తు పట్టుకుని నేలమీద ఈడిచాడు. చెట్టుకు కట్టి కొట్టాడు. ఇన్ని కష్టాలలోనూ ఆమె విశ్వాసం సడలలేదు. భర్త ఈమెను వదిలి మరొకరితో వెళ్ళిపోయాడు. మీరీమెని స్కూల్లోకి తీసుకోండి” అని చెప్పాడు. + +ఈ సంఘటన మొత్తం దృశ్యాన్ని కాంతిమతం చేసే అపూర్వకాంతులలో ఒకటి. ఎవరైనా ఈ కాంతుల వెనక చీకట్లను రకరకాల దుష్టస్వభావాలను పట్టించుకున్నారా? వారి అజ్ఞానాన్ని అధోపతనాన్నీ తెలుసుకున్నారా? కొన్నేళ్ళ క్రితం నేను నా భర్తతో కలిసి గ్రామాలకు వెళ్ళాను. ఒక చింత చెట్టు కింద తన ఎదురుగా కూర్చున్న కొందరు మాదిగలకు ఆయన దైవబోధ చేస్తున్నాడు. ఆ గ్రామానికి చెందిన ఇరవై మంది క్రైస్తవులు తిరిగి విగ్రహారాధన వైపు మరలారు. వారితో ఆయన మాట్లాడుతున్నాడు. ఉదయమే ఆయన ఆ గ్రామానికి వెళ్ళాడు. వారు తిరిగి పూజిస్తున్న స్వాములను చూశాడు. వాళ్ళు తిరిగి తమ జుత్తు పెంచుకున్నారు. స్త్రీలు మురికి బట్టలతో చింపిరి జుత్తులతో దెబ్బలాడుకుంటూ బూతులు తిట్టుకుంటూ ఉన్నారు. చచ్చిన గొడ్డుమాంసం తిరిగి వాడలోకి వచ్చింది. చెప్పటానికి వీల్లేనంత అసహ్యంగా చీదరగా ఉన్నారు. + +వాళ్ళ పరిస్థితినంతటినీ మిషనరీ వివరించి ఒక అభ్యర్ధన చేశాడు. "పేదవారికి గురువు అయినందుకు సిగ్గుపడను. ఎందుకంటే రోగులకి చికిత్స చేయుము, పేదలలో సువార్త వినిపించుము అని క్రీస్తు చెప్పాడు. ఒక్కోమారు మీ ఊళ్ళలో మిమ్మల్ని చూస్తే నా మనులో ఒక బాధ మొలకెత్తుతుంది. ఇంత మురికి మనుషులకు గురువుగా దేముడు నన్నెందుకు నియమించాడా అని ప్రశ్నించుకున్నాను." అంతా ఒకరి మొహాలు ఒకరు చూసుకున్నారు. అనుకోకుండా ఆడవాళ్ళు తలలు దువ్వుకోవటం మొదలు పెట్టారు. + +ఈ భారతీయ పరియా తెగలలో అట్టడుగున ఉన్న వీరి మొహాలు పరిశీలిస్తుంటే ఎలాంటి బోధలకైనా వారెంత మొండిబారినా వారిలో కదలిక లేకుండాపోలేదు. వారి మొహాలలో సిగ్గు నేను చూడగలిగాను. వాళ్ళు వినటానికి సిద్ధంగా ఉన్నారు. వారిలోని ఈ కదలిక వారిలోని ఆధ్యాత్మిక జీవితం ఇంకా మిగిలి +ఉందనటానికి నిదర్శనం. ఎందుకంటే ఆత్మలు చనిపోయిన వారు ఏదీ వినలేరు. పశుప్రాయంగా వందలాది సంవత్సరాలు దారితప్పిన వారు పాపం! + +ఇలాంటి గ్రామం మిషనరీకి ఒక్కటి కనిపిస్తే తన జనం చూసుకుని ఆయన గర్వపడే గ్రామాలు అనేకం కనిపిస్తాయి. శుభ్రతగా పొందికగా కనిపిస్తూ ఇళ్ళని ఉంచుకుంటూ వాళ్ళు ఆయన్ని కలుసుకోటానికి వచ్చేవారు. కుటుంబ పెద్దలు ఆయన్ని సాదరంగా ఆహ్వానించేవారు. గ్రామంలో ఒక పాఠశాల దానిలో +చేతిలో పలకలతో పిల్లలూ ఉండటం ఆ గ్రామం స్థితికి చిహ్నం. మునసబు కరణాలు దొరకు సగౌరవంగా సలాములు చేసే వారు. క్రైస్తవుల ప్రవర్తన ఈ దొరకు ఆయన మతానికీ గౌరవం తెచ్చిపెట్టింది. ఆయన బోధిస్తుంటే జనం వచ్చేవారు. వారిలో శూద్రులు కూడా ఉండేవారు. ఓ పక్కన కూర్చుని శ్రద్ధగా వినేవారు. +"మంచి మతం. మనం విందాం" అనుకునేవారు. అలాంటి గ్రామాలలో ఒక విధమైన ఆధ్యాత్మిక శక్తి ఉత్సాహమూ ఉండేవి. ఆఖరుకు ఒక ప్రశ్న కలుగుతుంది. "క్రైస్తవాన్ని తప్పించి భూమ్మీద మరే శక్తి అయినా అతి తక్కువ సమయములో ఒక్క తరంలో మొత్తం ఒక సమాజాన్ని అభివృద్ధి చేయగలదా?" \ No newline at end of file diff --git a/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0078.txt b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0078.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a81ddcdee1d95a4cf48a3ef5996b25a48e9a83c5 --- /dev/null +++ b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0078.txt @@ -0,0 +1,25 @@ +3. ముగింపు

+ +క్షిణ భారదేశపు ద్రవిడ గ్రామీణ సమాజం శతాబ్దాలుగా ఎలాంటి సంస్థాగత మార్పులు లేకుండా ఉంది. పరస్పర సహాయం పద్ధతిన గ్రామీణుల చిన్నిచిన్ని అవసరాలు తీరుతుండేవి. వాళ్ళ స్థితితో తృప్తిపడి, పారిశ్రామికంగా సామాజికంగా మార్పులు లేకుండా జీవించారు. ముందుకు పోవాలన్న పోటీ ప్రభావం మచ్చుకైనా లేకుండా పోయింది. ఈ మధ్యకాలంలో విచ్ఛిన్నకర శక్తులు విజృంభించాయి. ప్రాచీన ద్రవిడ వ్యవస్థలు కొత్త పద్దతిలో సామాజిక జీవితానికి దారి యిస్తున్నాయి. + +పూర్వం రోజులలో భూమి సమాజానిది. వృత్తి పనివారి బృందాలు గ్రామానికి సేవ చేసేవి. బదులుగా తమ వంతు పంట తీసుకునేవి. లేకపోతే మరో రూపంలో ఫలం పొందేవారు. పాలించే రాజుకి శిస్తు కట్టడం మొత్తం గ్రామం బాధ్యత. ప్రస్తుతం ఉన్న ఆంగ్లప్రభుత్వం శిస్తుకోసం వ్యక్తిగతంగా రైతుతో వ్యవహరిస్తుంది. +పన్నులు నాణేల రూపంలో చెల్లిస్తున్నారు. దాంతో పరస్పర సేవా పద్ధతి జనాదరణ కోల్పోయింది. ఎందుకంటే ప్రతివారూ తన సేవలకు ధనం విలువ గుర్తించటం నేర్చారు. ఉమ్మడి భూకమతాలకు బదులుగా వ్యక్తిగత ఆస్తి రాసాగింది. గ్రామీణ సమాజంలో కలిసి ఉండక తప్పనిసరి పరిస్థితిని అరాచకత్వం +చిన్ని చిన్ని యుద్ధాలూ ఇంతకుపూర్వం కల్పించేవి. వర్తమానకాలంలోని శాంతి సమృద్దీ అంతర్గత వైరాలకు +అవకాశమిచ్చింది. పోటీ, ఒకరిని ఒకరు మించాలన్న కోరికా ఏర్పడ్డాయి. పాత పద్ధతిలోని ఉమ్మడి అవసరాలు వ్యక్తిగత అవసరాలకు దోవయిస్తున్నాయి. ప్రతీది విచ్ఛిన్నమవుతోంది. + +మాదిగలు కూడా ఈ మార్పులకు లోనయారు. వాళ్ళు కూడా ప్రభుత్వానికి పన్నులు చెల్లించటానికి వ్యక్తిగతంగా బాధ్యులు. కనుక జీతాలు నాణెం రూపంలో చెల్లించే ఉద్యోగాలు కోరుతున్నారు. పూర్వంలా శూద్రుల మీద ఆధారపడటం నిదానంగా తొలగిపోతుంది. ఒక తెగగా వారు చేసిన దాస్యం ఒక +నిర్ణయింపబడిన కూలికి చేసే వ్యక్తిగత సేవగా నెమ్మదిగా మార్పు చెందుతోంది. ఒకప్పుడు కరణాలకు కూలి నాలి లేకుండా పనిచేసిన వెట్టివారు ఈనాడు గ్రామపరిపాలనకు తప్పనిసరి సహాయకులుగా చూడబడటం లేదు. వారి సంఖ్య క్రమంగా తగ్గిపోతోంది. వారి చిన్ని చిన్న భూములు ప్రభుత్వానికి చేరుతున్నాయి. ఎందుకంటే ప్రభుత్వం తన ఉద్యోగులకు నాణాల రూపంలో చెల్లించటానికి ప్రాధాన్యత యిస్తోంది. + +మాదిగలు చాలా అభివృద్ధి చెందారు. చిన్న చిన్న రాజాలు వారిని అణచలేరు. దాస్యం చేయించలేరు. గ్రామాల్లో వారింకా బరువులు మోసేవారే కాని పూర్వంలా కాదు. అప్పట్లో రోడ్లు తక్కువ. రైళ్ళు ఎరుగరు. వారికి ఎంత బరువు మోయగలిగేదీ చెప్పే హక్కు ఉంది. వారి కూలిని తీసుకోటానికి కరణానికి హక్కు లేదు. మర్యాదస్తులైన ఇంగ్లీషువారు జిల్లాలో ప్రయాణం చేసేటపుడు కరణాన్ని ఆరా తీసేవారు. కూలీలకు చెల్లించే జీతాల గురించి అసంఖ్యాకమైన ఫిర్యాదులు వచ్చేవి. కరణం వారికి ఎంత యిస్తున్నాడో తెలుసుకునేవారు. కూలీలకు లాభించేలా క్రమంగా కూలీలు సవరించబడ్డాయి. + +మాదిగ స్వతంత్ర ఆంగ్ల పౌరుడు. ఈ వాస్తవం పట్ల చాలా అస్పష్టమైన గుర్తింపు అతనికి ఉండవచ్చు. చట్టం చేయగలిగిన మేరకు ఆంగ్ల ప్రభుత్వం అనాది కాలవు బానిసలకు స్వతంత్రం యిచ్చింది. మనుస్మృతి నిర్దేశాల ప్రకారం, ఒక విధంగా ప్రాచీన సంప్రదాయం ప్రకారం చట్టబద్దమైన హక్కు శూద్రులకు +మాదిగలచేత దాస్యం చేయించుకోటానికి ఉండేది. ఆంగ్ల ప్రభుత్వం దృష్టిలో అలాంటి ఒప్పందాలు వాటి బలీయమైన బాస లక్షణాల నుంచి బయటపడవలసి వచ్చింది. + +మాదిగలకు న్యాయస్థానాలు పూర్వం లేవు. ఆంగ్ల చట్టానికి సూత్రరీత్యా, మనిషికీ మనిషికీ మధ్య తేడా లేదు. తన పాలనలో ఉన్న వారిలో అణిచిపెట్టబడిన వారికి న్యాయం చెయ్యాలన్న నిజమైన భావనతో భారత ప్రభుత్వం ఈ మధ్య ఒక నిర్ణయం తీసుకుంది. హిందూ కుల పద్ధతిలో స్థానంలేని తెగలకు “పంచమ” అంటే అయిదవ కులం అన్న గౌరవనీయమైన న్యాయమైన పదాన్ని అంగీకరించి భారతీయ సామ్రాజ్యంలోని పౌరులందరికీ మత స్వేచ్ఛ యివ్వబడింది. అట్టడుగు వారితో సహా అందరికీ విద్యను +అందుబాటులోకి తేవటానికి కృషి జరుగుతోంది. + +శూద్రులు, బ్రాహ్మణులు వారినింకా వెలివేయబడ్డ వారుగా పరిగణిస్తున్నా మాదిగలు చదువుకోవటానికి అభివృద్ధి చెందటానికి తగిన బాహిర పరిస్థితులు నెలకొన్నాయి. అయితే వారి హృదయాలలో ముందుకు పోవాలన్న వాంఛను నాటేదెవరు? వాతావరణంలోని బలం ముఖ్యమైనదే అయినా దానిని మరింత +ఫలప్రదంగా చేసేది లోలోపల ముందుకు పోవాలన్న ఆకాంక్ష. భారతదేశపు నైతిక సామాజిక పరివర్తన చాలావరకూ దాని అంతర్గత శక్తుల కార్యాచరణ మీద ఆధారపడి ఉంది. + +ఈ అంతర్గత శక్తులను ఉత్పత్తి చేసేవి ఏవని మనం భావించవచ్చు? కేవలం విద్య వీటిని ఉత్పత్తి చేయలేదు. విద్యాకాంక్ష తప్పనిసరిగా పుట్టాలి. అప్పుడే దాని ప్రయోజనాలు మొదలయాయని చెప్పవచ్చు. మతం దీనికి చోదకశక్తి కాగలదా? భారతదేశం పరియాలలోకి క్రైస్తవం ప్రవేశించినపుడు ఇది కేవలం +మతంగా రాలేదు. ఈ మత స్థాపకుని బోధనలు సత్యమే అయితే ఈ మతం ఒక కొత్త వాతావరణాన్ని సృష్టిస్తోంది. దాంతోబాటు ఆత్మను మరణం నుంచి రక్షిస్తుంది. మాదిగల విషయంలో 'క్రైస్తవం \ No newline at end of file diff --git a/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0079.txt b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0079.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..74c9c95a34cc6e95a0d2eb0ddd7b4244d9869098 --- /dev/null +++ b/Cheppulu_Kudutu_Kudutu.../page_0079.txt @@ -0,0 +1,21 @@ +వారి అత్యవసరాలకు నిలబడగలిగిందా? + +తెలుగుదేశంలో అనేక జిల్లాలలో మాదిగలు తగినంత సంఖ్యలో క్రైస్తవులు అవటం వారి సమాజం క్రైస్తవమయిందని చెప్పటానికి సాధ్యం చేసింది. అది ముప్పై సంవత్సరాల తక్కువ వ్యవధిలో ఎంత చేయగలదో అంతా చేసింది. ఇదంతా మిషన్ చేసింది అదంతా ప్రభుత్వం చేసిందని స్పష్టంగా చెప్పటం క్రైస్తవ మాదిగ సమాజంగా మే భావించే దానికి సాధ్యం కాదు. ఆంతరంగిక శక్తులూ, బహిరంగ శక్తులు చేసిన పనులు కలిసిపోయాయి. మిషన్‌కి ప్రభుత్వం తోడు దొరికింది. ప్రభుత్వం గుర్తింపు దొరికింది. మిషన్ తన పరిధిలో సాధించినది గుర్తింపుకి అర్హమైనది. + +క్రైస్తవం వేపు మాదిగలు తరలటం అనేది బలంగా ఉన్న జిల్లాలలో చిన్న ఎత్తు సామాజిక విప్లవం జరిగింది. పురాతన ఆచారాలు కట్టుబాట్లు వదులుకోవటమే క్రైస్తవం వేపు మరలటానికి అర్ధం. అంటే మాదిగలకు గ్రామానికి ఉన్న సంబంధాలలో మార్పు అని అర్ధం. అంతేకాదు మాదిగ వాడలోనే మార్పు అని కూడా అర్ధం. పాత తెగ విధానాలను అనుకరించే క్రైస్తవ సమాజం నిర్మాణమవుతోంది. మాదిగ నాయకుడు అతనికి సహాయపడే కుటుంబ యజమానులూ ఈనాటి క్రైస్తవ గ్రామంలో “పెద్దలు” అంటే పెద్దవారుగా వ్యవహరిస్తున్నారు. అయితే వారి సరళమైన గ్రామ న్యాయపరిధి సంపూర్ణంగా మారిపోయింది. + +క్రైస్తవం మాదిగలకు యిచ్చిన గౌరవం పాతవారికి కష్టం కలిగించింది. కులదేవతలను, గ్రామదేవతలను నిర్లక్ష్యం చెయ్యటం వారికి పాపంగా అనిపించేది. ఏదైనా దొంగతనం బయటపడితే సామాజిక ప్రతిక్రియ ఎంత ఘోరంగా ఉండేదంటే మాదిగ పెద్ద దానిని తప్పు అని మళ్ళీ నిర్వచించవలసివచ్చేది. మనిషి +ఉద్దేశ్యాలను 'పాపం' కళంకితం చేస్తుందని వారు అర్ధం చేసుకుంటున్నారు. మంచీ చెడూ తనంతతానే ఎంచుకునే పరిస్థితికి 'పాపం' గురిచేస్తోంది. ఒకప్పుడు దొంగతనానికి వెళ్ళేముందు అతను స్వామికి మొక్కి దొరక్కుండా సహాయం కోరి దొరికిన దానిలో వాటా యిస్తానని ప్రార్ధించేవాడు. "నీవు దొంగతనం చేయరాదు" అన్నది అత్యంత స్పష్టంగా క్రైస్తవ ప్రవర్తనావళి చెబుతుంది. + +క్రైస్తవ బోధకుల సమాఖ్య గురువులుగా మారే వారసత్వాన్ని సమర్పిస్తుంది. వాళ్ళు తమ భక్తుల మీద పెత్తనం చెయ్యరాదు. "అన్నం వండు. కోడిని కొయ్యి సారాయి తే! అని కూర్చుని ఆజ్ఞాపించరాదు. మామూలు గురువులకంటే పట్టు ఫ్రీచర్స్‌కి గనక ఉంటే ప్రాంతీయ చర్చిలకి స్వయం పోషకత్వం మరింతగా పెరిగి ఉండేది. మిషన్‌తో వారికి ఉన్నసంబంధం వల్ల ఫ్రీచర్స్‌కి ఏర్పడిన ఒక విధమైన ఆత్మగౌరవం వారిని అడ్డుక్కోటానికి గాని ఆజ్ఞాపించటానికి గాని దిగజార్చలేకపోయింది. వాళ్ళు తమ భక్తులను మంత్రతంత్రాలతో అయోమయంలో ముంచలేరు. వారి బోధ కేవలం ఏకదైవ ఆరాధన. వారు జనం హృదయాల ముందు +ఉంచగలిగినది దైవ పురుషుడు జీసస్ క్రీస్తు. + +మాదిగలు భూములు సంపాదించుకుని స్వతంత్రంగా వ్యవసాయం చేసుకుంటే తొందరలోనే పిల్లలను +చదివించుకోగలరు. తమ పాతదాసులను అణచిపెట్టి ఉంచాలంటే శూద్రులకు మిగిలిన మార్గం ఒక్కటే, మాదిగలు సొంత భూములు సంపాదించుకోకుండా సొంత వ్యవసాయాలు చేయకుండా అడ్డు తగలటమే. ఏదోలా మాదిగలు భూములు సంపాదించుకున్నా శూద్రులకు వాళ్ళ వ్యవసాయాలలో అడ్డు తగలటానికి అనేక సాధనాలు ఉన్నాయి. అందువల్ల పంటలు పండించాలంటే చాలా కష్టపడాలి. + +ప్రభుత్వం ఉదారంగా యిచ్చే సహాయంతో మిషనరీ మాదిగలకి సాధారణమైన విద్యను అందించింది. ఒంగోలులో మాదిగలకు కాలేజి విద్యకు కూడా అవకాశాలు ఉన్నాయి. అయితే స్వయం సహాయపు ముఖ్య నైతికాంశమాత్రం లేదు. తమ కొడుతులను కూతుళ్ళను స్కూళ్ళకు పంపటం ఎంత ఉచితంగా లభించినా +మాదిగ కుటుంబాల దృష్టిలో అది పెద్ద త్యాగం. దానికి బదులుగా వాళ్ళు కుటుంబానికి కూలి సంపాదించగలరు. చాలా కుటుంబాల పేదరికం అటువంటిది. పాతమీద ప్రభవించిన ఈ నూతన +సామాజిక జీవితం తాలూకు ఆర్థిక బరువులను మాదిగలు మోయగలిగేవరకూ క్రైస్తవ నాగరికత తాలూకు సంపూర్ణ లాభాలను వారు అందుకోగలరా? మాదిగల సంపూర్ణ విముక్తికి పారిశ్రామిక విద్య మరింత తోడ్పడగలదు. వారికి తెలిసిన పరిశ్రమ ప్రస్తుతానికి చర్మ పరిశ్రమే. చాలా మొరటుబారిన పాత పనిముట్లతోనే వారు అది సాగిస్తున్నారు. మిషన్ ఈ అవసరాన్ని కూడా గుర్తించి దానిని నెరవేర్చాటానికి ప్రయత్నిస్తోంది. + +మాదిగలను సాంఘిక ధార్మిక పునర్జీవితాల పట్ల ఉద్యుక్తులను చేసే పనిని క్రైస్తవం నిర్వహించగలుగుతోందా? తప్పకుండా చేయగలుగుతోంది. మాదిగలు అంటారు. "మా పూర్వీకురాలు అరుంధతి మమ్ముల్ని శపించింది. "మీరు ఎంత కష్టపడినా మీ పరిస్థితి మారదు. బట్టలు లేకుండా, విద్య లేకుండా అజ్ఞానంలో +అలక్ష్యంలో అందరికి బానిసలుగా జీవింతురుగాక' అంది. ఈ శాపం శతాబ్దాలుగా మామీద ఉంది. క్రైస్తవం దానిని తొలగించింది. ఇది ఇంక లేదు.” \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/meta.json b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/meta.json new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f9962e9c79b3be25a80f31e803de905f538d3fe4 --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/meta.json @@ -0,0 +1,107 @@ +{ + "status": "done", + "saved": 33, + "total_pages": 43, + "filename": "Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.3, No.3 (1918).pdf", + "pages": { + "5": { + "quality": 3 + }, + "6": { + "quality": 3 + }, + "7": { + "quality": 4 + }, + "8": { + "quality": 4 + }, + "9": { + "quality": 4 + }, + "10": { + "quality": 4 + }, + "11": { + "quality": 3 + }, + "12": { + "quality": 4 + }, + "13": { + "quality": 4 + }, + "14": { + "quality": 4 + }, + "15": { + "quality": 3 + }, + "16": { + "quality": 3 + }, + "17": { + "quality": 3 + }, + "18": { + "quality": 3 + }, + "19": { + "quality": 3 + }, + "20": { + "quality": 3 + }, + "21": { + "quality": 4 + }, + "22": { + "quality": 3 + }, + "23": { + "quality": 3 + }, + "25": { + "quality": 4 + }, + "26": { + "quality": 4 + }, + "28": { + "quality": 3 + }, + "30": { + "quality": 4 + }, + "31": { + "quality": 4 + }, + "32": { + "quality": 4 + }, + "33": { + "quality": 4 + }, + "34": { + "quality": 4 + }, + "35": { + "quality": 4 + }, + "37": { + "quality": 3 + }, + "38": { + "quality": 4 + }, + "39": { + "quality": 4 + }, + "40": { + "quality": 4 + }, + "41": { + "quality": 1 + } + } +} \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0005.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0005.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d25621e5102736a7f4e54d796ded61a358980264 --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0005.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +ఐదవ ఆంధ్రదేశ గ్రంథాలయ ప్రతినిధుల మహాసభ

+500px|center + +ప్రతినిధులు

\ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0006.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0006.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c583cd1a099fdc01e442985f67f3a52c359be193 --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0006.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +ద్వితీయ ఆంధ్రదేశ గ్రంథాలయ ప్రదర్శనము ప్రథమ భారత పత్రికాప్రదర్శనము

+ +500px|center + + + +500px|center \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0007.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0007.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..49a0879558f1a7d8a74b30c7659f7dce9ce00778 --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0007.txt @@ -0,0 +1,34 @@ +విశాఖపట్టణమునందున్న పురమందిరమున ౧౯౧౮ సంవత్సరము జూను నెల ౨౨వ తేదీ సాయంకాలము ౪ గంటలకు ఐదవ ఆంధ్రదేశగ్రంథాలయ ప్రతినిధుల మహాసభ ప్రారంభమాయెను. ప్రధమమున చింతపెంట వేంకటరమణయ్యగారు ప్రార్ధనను జేసిరి. + +అనంతరము సెట్టి లక్ష్మీనరసింహంగారు ఈ క్రింది స్వాగతపద్యములను జదివిరి:౼ + +స్వాగతము మీకు మాదు విశాఖపురికి +ఆంధ్ర భాషాభిమానులారా, నిరంత +రాంధ్ర దేశాభిమానులాగా, కయికొనుఁ +డాంధ్రసోదరులారా, మాస్వాగతమ్ము. +ధృఢముగాఁగ భాషాసేవ దేశసేవ - +గాఁ దలఁచి, కవులయి గ్రంథకర్తలయి తె +లుంగు బాసకు పెంపు నొసంగుచున్న +ఆర్యులార, మీ కెల్లను స్వాగతమ్ము. +భాషకభివృద్ధి గల్గింప పత్రికాధి +పతులగుచు తగు వ్యాసముల్ ప్రచురణమ్ము +చేసి, దేశమ్ము నావరించిన తనుమ్ముఁ +బాపు మిత్రులారా, మీకు స్వాగతమ్ము. +వ్రాత చేఁత గాకున్న, భాషాతరుణికి +సేవ యితరవిధమ్ములఁ జేయఁ దలఁచి, +గ్రంధమాలల నెలకొల్పి, గ్రంథములను +సేకరించి, విద్యావ్యాప్తి చేయుచున్న +యట్టి యయ్యలారా, మీకు స్వాగతమ్ము. +శమదమాదులకోర్చి, గ్రామముల నగర +ములను గ్రంధభాండాగారములను నిలిపి, +జ్ఞానధనమును సామాన్యజనులకు వెద +చల్లెడి ఉదారమతులారఁ స్వాగతమ్ము. +ఏకడను లోకమున భారతీకటాక్ష- +మున్నొ లక్ష్మీకటాక్ష మందుండ దనుచు +కవుల నాదరించి, సమస్తగతుల నాంధ్ర +భాష బోషించు ప్రభులార, స్వాగతమ్ము +అమల భాషాభిమాన దేశాభిమాన +సహితులగుచు వ్యయప్రయాసముల కోర్చి, +ఉక్కయనక, మహామారి కొడక, యిట +కరుదెంచిన మీకెల్ల స్వాగతమ్ము. +ఐకమత్యంబుచేతనే చేకుఱఁదగు \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0008.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0008.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..14354bea522a1fed060fc733a87a785266989d29 --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0008.txt @@ -0,0 +1,71 @@ +పని యిదంచు మీ మీ యభిప్రాయభేద +ములను మఱచి, యేకీ భావమున నిచటికి +వచ్చినట్టి మికెల్లను స్వాగతమ్ము. +ఆంధ్రభాషా విషయములయందు మాది +తెనుఁగు జిల్లాల గొడ్డుపోయినదియనక, +వచ్చినారు గదా మీర? లెచ్చటెచట +నుండి యన? - మనమాడు తెనుంగు భాష +కాదిపీఠమైనట్టి నన్నయకవి నగ +రమగు రాజను హేంద్రవరంబునుండి, +తెలుఁగు బాసకు దిక్కగు తిక్కనకవి +కునికిపట్టయినట్టి గుంటూరునుండి, +ఆంధ్రకవితకు పాదులైనట్టి యితర +పట్టణమ్ములనుండియు అట్టి మీకు +నందఱకు నెల్లగతులను స్వాగతమ్ము. +తగిన రీతిని మీకు సత్కారము నొనం +రింపఁగా మాదు జిల్లా కదృష్టమున్న +యెడల, జీవించియే యుండు నివు డభినవ +కృష్ణరాయలటన్న సత్త్కీర్తిగన్న +శ్రీమదానంద గజపతి క్షితిపమౌళి ; +ఆ మహారాజ్ యున్న మీకకట! యిప్పు +డే గతి నొసంగి యుండునో స్వాగతమ్ము. +తగిన వాక్కులతో స్వాగతమ్ము మీకొ +సఁగఁ దగిన వారలిపుడు మా నగరమున నె +వరు?—మహామహోపాధ్యాయ బిరుదధురుృ +లు, పరవస్తు రంగాచార్యులును గతించి +రా మహాపండితుఁడె యున్న యిట్టి యెడల, +అమరగం గాతరంగఘుంఘుమరవాను +కారి వాగ్గుంభనముల నేగతిని మీకొ +సంగి యుండునో యిప్పుడు స్వాగతమ్ము? +స్వాగతపుఁ బద్యములను మత్సదృశుఁడేల +వ్రాసి యుండును? శ్రీనుండపాక పార్వ +తీశ్వర కవీశ్వరుఁడె యున్న యెడ్డ, నవార +విందనుకరందరసబిందుబృందమాధు +రీకలిత పద్యమాలి కానీకముల నొ +సంగి యుండఁడే మీకిఫ్టు స్వాగతమ్ము? +అట్టిగౌరవమ్మేము చేయంగ లేమి +కస్మదసమర్ధతయె హేతువని గ్రహించి, +జరుగనట్టి గౌరవములు జరిగినట్లే +తలఁచి, లోపములెల్ల లోపలనె మఱచి, +అందుకొనుఁడందఱును మాదు స్వాగతమ్ము. + +పిమ్మట కోన వేంకటరాయశర్మగా రీపద్యములను జదివిరి:౼ + +సీ. ఘనవిక్రమస్ఫూర్తిఁ గాంచిన ఖడ్గ తి +క్కనముఖ్యు లొసగిన గౌరవంబు +తిక్కనాదిక కవి ధీరులోసంగిన +లలితకవిత్వ విలాస మహిమ +కృష్ణ రాయాది క్షితినాధులిచ్చిన +నవకళాసర్వ సౌందర్యగరిమ +కాలానుసారంబుగా నెందఱె౦దఱో +దీవించియిడినట్టి దివ్యధినము +లెల్లఁగోల్పోయి దీనత సేపుఁదక్కి +నట్టివియాంధ్రమాత! దయార్ద్ర దృష్టిఁ +బఱపి, సన్మాతృభక్తిని నెఱుపుఁడయ్య +వినయధనులార! బహుళాంధ్రతనయులార! + +ఉ. సారవిశాల విశ్వజన +సంఘసముద్ధరణక్రియకియాపర +త్వారమణీయ వైభవము +నందగ జేసిన దేశమాత! స +ద్ధీరత, కార్యశూరత, సు +ధీమహిమంబును, త్యాగబుద్ధియు౯ +గూరుచుఁగాత, మీరల క +కుంఠిత సర్వకలాభివిజ్ఞత౯. + +చ. మత, ధన, నీతి, సత్కళల +మానితమై, నవఖండమేదినీ +క్షితి తిలకాయమానమై, +చెన్నువహించిన భారతావనీ +సతి, భవదీయమాత! తన +సంతతి గ్రమ్మఱవృద్ధినొంద నం \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0009.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0009.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7803e3fb62918f5dc7fff81b19e44358b6c7078b --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0009.txt @@ -0,0 +1,33 @@ +చిరముగఁ గోరుచున్న యది, +చిత్తమునందిలకింపుఁ డాంధ్రజుల్ . + +చ, మనలనుగూర్మి గాంచి, యభి +మానముతో మనుపంగజాలి జీ +వనమునోసంగి, యద్భుతి కృ +సామతిఁ జూచి, సలక్షణం గా +ధన యసమాన చాతురి య +ధావిధిఁకన్నుల గట్టినట్టులుం +డీవ మనయాంధ్రమాతను దృ +ణీకరణం బొనరింపకుండ సే +వనుతగుపద్ధతి స్సలిపి, +స్వార్ధపర్వమువీడి తల్లి గా +ఋణమును ఏర్పదీక్షను వ.. +హింపగ సోదరులెల్లఁ భ్రార్ధితుల్. + +ఉ. వీణయ చేలి బూని, పృధి +వీజన సన్నుతిమైన సత్కళా +జ్ఞానము, గాలము న్వెలయఁ +గమ్మని గీతము, దేవనాదము౯ +బూనికఁ గూర్చి సద్భవన +మోహనగానము సేయు శారదా +మానిని, దివ్యవిగ్రహము +మానకలోన భజింపుఁ డాంధ్రజుల్ + +అప్పుడు ఆహ్వాన సంఘాధ్యక్షులగు శ్రీవిక్రమదేవవర్మగారు ప్రతినిధులకు స్వాగత మొసంగుచు నిట్లుపన్యసించిరి. + +"ఆర్యులారా! ఆంధ్రగ్రంథాలయముల యీ యైదవ మహాసభకుఁ దమ క౦దఱకు వాహ్వానసంఘపక్షమున హృదయపూర్వకమగు స్వాగతము నొసంగుచున్నాఁడను. కృపామతులును, దేశసేవానిరతులును, భాషాభిమానరతులు నగువారందఱును బెక్కు నికట్టుల కోర్చి, యీ గ్రీష్మకాలమున నూష్మబాధను సరకుసేయక పను లడ్డగించిన వాని వారించుకొని మించు తాల్మితో దూరాధ్వములఁ గడచి యీ మహాసభకు విచ్చేసితిరి. మాచేయు సత్కార మల్పమైన, నాదర భావమునను సోదరస్నేహమునను గొఱ౦తలేకుండుటం దప్పులనుసైఁచి యొప్పులుగ గ్రహించి మాయూహలు క్రియారూపమును జెందకున్న నదిశక్తిలోపముగాని భక్తిలోపముగాదని విశ్వసింపఁ వేఁడుకొనువాఁడను. + +మా విశాఖపురీభాగ్యవశమున మహానీయులరగుతారందఱు నిమ్మహాసభను సమావేశమైతిరి. బుధగురు కవిసంసేవితమై, మిత్రద్విజరాజ విభ్రాజితమై, మంగళధ్వజశోభితమై, దివ్యప్రభానంతవిభూతి వెలుంగు జ్యోతిర్మండలము భాతి విరాజిల్లు నీ పేరోలగమునఁదెలుంగుఁ బలుకుఁ జెలి నిండుఁగొలువుండుటఁ గనులారఁ జూడఁగంటిమి. మా విశాఖపురి పురాతనపుట భేదనములలో +నొకటియై కుళోత్తుంగచోడదేవుని కాలమునుండియుఁ బ్రశస్తిగాంచినట్లు చరిత్రాత్మక నిదర్శనములు గలవు. నాఁటంగో లెఁ బెక్కు మార్పులను జెందినను మానగరము సమశీతోష్ణమై ప్రకృతిశోభారామణీయకమై మలయానిలవిహారోద్యానమై తోయనిధితోయములు శ్రీవిశాఖస్వామి పాదకుశేశయములకుఁ బాద్యము లొసంగుచుండి తద్దివ్యనామమును బడసి విరాజిల్లును. తురక లిసాక్ మదీనాపీరు పేరున నిది పరిఁగినదని పేర్కొందురు. అది చింతనీయము. వతవైషమ్యజ్వాల లీటఁ జల్లారిన వనుటకుఁ దార్కాణముగ రామకొండ నాశ్రయించు త్రిమతముల దేవళములే సాక్షీభూతములు. పరాసు సిబ్బందుల గెల్చి యాంగ్లహస్తవిన్యస్తముగ నీరేవు నర్పించిన +దేశహితుండు విజయనగరపాలకుండయిన యానందగజపతీంద్రుఁడు. మా విశాఖపట్టణమండలము బ్రిటిషుప్రభుత్వమునకుఁ బూర్వము స్వతంత్రాధికారములతో రాజ్యముచేసిన ప్రసిద్ధ వంశజులయిన రాజాధిరాజుల నివాసస్థలమైయుండెను. ఇప్పటికిని దొమ్మిది పాళ్ళు జమీందారియు నొకపాలు దొరతనమువారి నేలయునై యున్నది. మన ప్రభువులు విద్వత్పక్షపాతముగలవారలై +కొలువుకూటములు పండితసభలుగా నిరంతరమును విద్వగ్గోష్ఠితోఁ గాలముఁ బుచ్చుచుండిరి. అగ్రహారములు, మాన్యములు మొదలయిన పెక్కు బహుమతులతోఁ గవులు, పండితులు, గాయకులు, వైద్యలు; శిల్పకారు \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0010.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0010.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c5d9cae1d4772d3c331367af17759ffd9bc67b68 --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0010.txt @@ -0,0 +1,12 @@ +లు మున్నగువార లెన్నియో విధముల నాదరింపఁబడి యర్హ రీతిని బోషింపఁబడుచుండిరి. ప్రభువుల యాస్థానములు విద్యానిలయములై యొప్పుచుండెను. మా మండలమున జనన మొంది నివాసముగాంచి వానిఁజెందిన కవీంద్రులసంఖ్య లెక్కించినచో నితరమండలములు కవుల సంఖ్యకుఁ దక్కువ గానేరదు. ఆంధ్రవాఙ్మయ ప్రపంచమున వినుతిగాంచిన యాదికవీంద్రుల కాటపట్టుగాకున్నను నడిమింటి సర్వమంగళేశ్వరశాస్త్రి శ్రీమన్మహామహోపాధ్యాయ శ్రీ పరవస్తు వేంకటరంగాచార్య మండపాక పార్వతీశ్వరశాస్త్రి ప్రభృతి సిద్వత్కవివరేణ్యులకును - ఆడిదము సూరనార్య మంత్రిప్రెగడ సూర్యప్రకాశకవి శ్రీపాద చలమయాది ప్రబంధకవులకును - శ్రీమదాన౦ద గజపతీంద్రమహారాజ శ్రీమృత్యుంజయ నిళ్ళంకాది మహీపాల కల్తీ శ్రేష్ఠులకును - గందాళ రంగనాయకమ్మ మదిన సుభద్రయ్యమ్మ మొదలుగాగల కవయిత్రీవర్గమునకును మామండల మాకరంబు గాకపోలేదు. +నేఁటికిని కపితావధూటిని నూతనాలంకృతులఁగైసేయు కవిచంద్రులు పెక్కండ్రు గలరు. వారిలో శ్రీమాన్ముడుంబై రసింహాచార్యులుగా రుభయ భాషాకవిత్వప్రౌఢచేఁ బూర్వకవుల మెప్పింపఁదగినవారు. శ్రీ గొడే వేంకట జగ్గారావుగారి గణితశాస్త్ర ప్రావీణ్యమును +జ్యోతిషశాస్త్ర విజ్ఞానమును నిచ్చట నక్షత్రశాలాముఖమున నిప్పటికిని బ్రకటితము లగుచున్నవి. విజయనగరాధిపతులయొక్కయు బొబ్బిలి ప్రభువులయొక్కయు మాడుగులు భూపతుల యొక్కయు నాస్థానములు పండితకవిమండితములై యొప్పుచుండెను. శాస్త్రములును గళలును వాఙ్మయమును మా మండలమున భూమండలాఖండలులవలన లెస్సగఁ బోషింపఁబడుచుండెనని +వేఱుగ నుడువ నక్కఱలేదుకదా. ప్రభునికేతనములు సరస్వతీ నిలయములై విరాజిల్లుచుండె ననుటకు నేఁటికిని +గోటలలో నిండియుండు సమూల్యములగు పుస్తకభాండాగారములే తార్కాణములయి యున్నవి. + +భరతవర్షమునఁ బూర్వకాలమునందుఁ బ్రభుసౌధములునుదేవప్రాసాదములును బండిత సామంతజనని శాంతంబులును బౌద్ధవిహారములును బుస్తకభాండాగారములై పరఁగుచుండెను. శారదనవరాత్రులందుఁ బుస్తకరూపిణీ సరస్వతీపూజ విధింపఁబడియుండుటవలనఁ బెద్దలకుఁ బొత్తములయం దెట్టిబత్తియుండెనో మనకుఁ దేట తెల్లముగఁ దెలియుచున్నది. పూర్వకాలమున మహోత్కృస్టములగు గ్రంథములు మాత్రము పండితమాన్యతిను బడసి భూర్ణపత్త్రిములపైని దాళపత్రములపై నిలిఖంపఁబడి భాండాగారముల సేకరింపఁబడుచుఁ బెన్ని ధానములుగ సెన్నుకొనఁబడుచుండెను. గ్రంధముల సంగ్రహింపఁద +లఁచినచో దూరాధ్వములు గడచి శ్రమముల కోర్చి, బహుశాయాసమున లిఖించుకొని వాంఛలకు బరిపూర్తి గావించుకొనవలసి వచ్చుచుండెను. ఇంచుకేని పాండిత్యము లేనివారలకు గ్రంథాలయసందర్శనమే దుర్ఘటముగా నుండెను. స్వహస్తలేఖనమువలన మనపండితులకుఁ దెలిముత్తెములు చాలనఁదగు వ్రాలును గీలెఱింగిన చదువును నలవడుచుఁడెను. + +ఆక్షరణులగువారు లిపికారత్వమున వింతనైపుణి నిబొందియుండెడివారు. విచిత్రలేఖనమును నుత్తమగ్రంధములు మాలికలుగను, వీవనలుగను, మత్స్యాకృతిని, బక్షికూపమునను నింకను బలుదెఱంగుల వ్రాయఁబడుచు, సరసుల హృదయముల నాకర్షించు చుండెను. ముద్దులు మూటగట్టుచు మఱి చూచినతోడనే కనుల నరికట్టివైచుచు నక్షమాలికవలెఁ బ్రకాశించు నక్షరపంక్తి యిపుడరుదై తోఁచుచున్నది. లేఖనకళాదీప్తి మందమై కానవచ్చుచున్నది. ఆచ్చువలె వ్రాయనేర్చిన లిపికారుల నేర్పు నశింపఁకుండఁ దగు ప్రయత్నములు సలుపఁబడుం గాక! ప్రపంచముయొక్క పూర్వచారిత్ర మాయాదేశముల వాఙ్మయమువలననే తెలియఁదగి యున్నది. +యుగాంతరములఁ గడచి సమధికవయోజీర్ణదళచేఁ గృశించియు నట్టి కాశ్య౯ముననే వింతతేజమున విరాజిల్లు విజ్ఞానమయమగు ప్రాచీన భాషావాఙ్మయమే ప్రపంచ చారిత్రమునకు మూలాధారమైయున్నది. అస్సిరియా దేశపు శిలీముఖాకరశాసనములును, ఈజిప్టు రాజ్యమంద +లి పక్షిమృగాంకాక్షర పంక్తులును, నశోకుని జయస్తంభ \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0011.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0011.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2f103d424f643629ed47f4b8f1fb0465e727f4ed --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0011.txt @@ -0,0 +1,12 @@ +ములును, గతయుగ నాగరకతావిశేషమును సహస్రము ఖంబులఁ జాటుచున్నవి . త్రయీ విద్యయం దెట్టి యద్భుత నాగరకతా +చిహ్నము లుండునవియు నెట్టి యాధ్యాత్మిక విద్య యుపదేంపబడియున్నదియునది యానుభవైకవేద్యము ; కాన వేఱుగ +విస్తరింపఁబనిలేదు. కాని నాగరక తారుణోదయ ప్రభామరీచికలుమాత్రమందుఁదొచుచున్నననియును, నట్టి ప్రాభాత సమయమున +మానవజ్ఞానము పరతత్త్వాన్వేషణమున సలిపిన ప్రయత్నములు బాలజల్పితముల పగిది మహోపనిషద్విద్యయందు భాసించుచున్న వనియుఁ బాశ్చాత్యపండితులలోఁ గొందలు నుడువుట యెంతిమాత్రమును సరికాదు. మానుషశేముషీప్రభ వెలుగొందినంతదనుక వేదములయందును వేదశాఖలందును బ్రతిపాదితములగు నుత్తమరహస్యములను గ్రహించి యుండెని చెప్పఁజాలము. వేదములు +బ్రహ్మముఖోరితములైనను గాకున్నను బ్రోమినుకులకంటెబ్రాచీనములగునట్టియు వానిని బోలునట్టియుఁ జదువు లేవియును బుడమిని గానరావు. అట్టి యమూల్యధనము మనపాలబడియుండ వద్దాని మనమెట్లుపయోగించుకొనుచున్నామో చెప్పసిగ్గుగుచున్నది. +త్రయీరహస్యంబులమాట యటుండనిచ్చి ప్రపంచ నాగరకతాచారిత్ర పునర్నిర్మాణమునకు హేతుభూతమగు గీర్వాణభాపను గనుఁగొనుఁడు. దేవభాషయని కొనియాడఁబడు సంస్కృతము భాషలకెల్లఁ దల్లియని ప్రసిద్ధిగాంచినది; ఆర్యజనైకభావమును బోధించినది;. అభినవశబ్దశాస్త్రపరిజ్ఞానమున వివిధరూపములుదాల్చి వేసములు మాఱియున్న భాషలన్నియునొక భాషాకల్పకము +యొక్క శాఖోఖలని తెలియ జెప్పినది; దేశమతాచారనిభేదజనితవైసమ్యరహితమగు జాతీయైక్యభావమును బ్రాక్పశ్చిమదేశవిజ్ఞాన ధర్మైక్యమును బ్రబోధించినది; మఱి మన భాగ్యవశమున మన భరతఖండమునందు నది నిక్షిప్తమై యున్నది. దానిని మన ముపయోగించుచుండిన విధమును దలపోయఁ దలలు వంచుకొనవలసి వచ్చుచుండును. లెక్కకు మీఱిన గ్రంథరాజములతో +రాజిలుచు పట్ఛాస్త్రములు చతుష్టష్టికళలు మున్నగు విద్యలకెల్ల నాకరంబై రత్నాకరంబు పగిది శోభిలుచుండిన గిర్వాణవాఙ్మయ మంతయు మనవశమై యుండఁగా, దేశమున స్వాతంత్రమ స్తమించి సామ్రాజ్యము పరహస్తగత౦బగుటను కొంతవఱకు విద్యలు క్షీణించి విజ్ఞానముతమోవృతము గాఁజొచ్చెను. మన యాంగ్లప్రభువర్యులాదినుండియు దేశభౌషాపోషణపరాయణలై, దేశీయ +మతాచార ధర్మపరిపాలనాతత్పరులై యుండటను బ్రప్రధమముని సర్ విలియమ్ జోన్సు అను మహానీయుఁ డైరోపాఖండము నంతయు నాశ్చర్యవిమగ్నము గావించిన కాళిదాసకృతమగు శశిజ్ఞానశాకుంతల నాటకమును నాంగ్లమున ననువాదమొనర్చి ప్రకటించెను. తదాదిగభారతీయులకుఁ బాశ్చాత్యపండితవర్యులుగూడఁ బొగడఁదగిన విజ్ఞానవిస్తరంబగు వాఙ్మయము గలదని +నెమ్మది నమ్మి పాశ్చాత్యపండితులనేకులు సంస్కృతభాషాభ్యాసమునకుఁ, గడఁగిరి. జర్మినీ, ఆస్ట్రియా, రష్యా,ఫ్రాన్సు, అమెరికా మొదలగు దేశములు సిద్వద్వరేణ్యులు సంస్కృతిభాషను బూర్ణముగ నభ్యసించి తమ్మలమున డెక్కు శాస్త్రసంతతుల నుత్పాదించి పిజృంభింపఁ జేయుటయేకాక, సంస్కృతిమునఁ గూడ మనపండితులకు దుర్ఘటములగు కార్యములను ఘటియించిరి. మోక్షములకు మహాపండితుని యుత్కృష్టభాషాసేవయందఱకును నిదితిమే. ఋగ్వేదమును శాయనాచార్యభాష్యముతో శ్రీమదానందగజపతి మహారాజేంద్ర సాహాయ్యమునఁ జక్కగ నచ్చొత్తించి శాశ్వతికీర్తిని బడసెను. ఇంకను బలువురు పలువిధంబులగు సేవలంజేసి యున్నారు. పాశ్చాత్యదేశీయులకు గీర్వాణభాషయందు నూతనముగా నుదయించిన యాదరభావమునకు ఫలము మనయమూల్యపుస్తకరత్నములను మన దేశమునుండి తీసికొనిపోయి తమతమదేశములందలి భాండాగారముల నించుటయే. కావుననే లండను, బెర్లిను, వియన్నా, సెంటుపీటర్సు బర్లు (పెట్రోగ్రాడు) మున్నగు పాశ్చాత్య దేశరాజకీయపుస్తకభాండాగారముల యందు మనదేశమునం దిప్పుడు +సంగ్రహముగాని యద్భుతగ్రంధము లెన్నియో స్థిరవసతిని గాంచినవి. స్వామిదయానంద సరస్వతిగారు జర్మనీనుండి తెప్పించు +వఱకును మననాలుగవవేదము మనదేశమున లేకుండెను! లిఖితప్రతులు నన్నింటిని మహోపాధ్యాయమోక్షమూల \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0012.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0012.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c280dacf72a40dd2546cd32088aa52b7b33760c8 --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0012.txt @@ -0,0 +1,11 @@ +రు మనదేశమునుండి నిజఖండంబునకుఁ దీసికొనిపోయి యుండుట వలన నతఁడు ఋగ్వేదమును బ్రకటింపకున్నచో నది మనకలభ్యమయి యుండును. మన యాంగ్లప్రభుత్వము వారీగ్రంధసంగ్రహణకార్యమునఁ గొంచెమాలస్యము సలిపినట్లు కాననయ్యెడిని. అట్లయినను బ్రిటిషు మ్యూజియములోని X౬,౦౦౦ గ్రంథములు ప్రాచ్యవిద్యలతో సంబంధించినవని తెలియుచున్నది. వంగ +దేశమందలి ఏసియాటిక్ సొసయిటీ మొదలగు పండిత సభలవలనఁ గొన్ని గ్రంథములుమాత్రము సేకరింపఁబడి మనదేశమున నెలకొల్పఁబడియున్నవి. మనరాజధానియందలి యుత్తరమండలములలో విశేషకాలము పనిచేసి ప్రజలయనురాగమును గడించుకొనినట్టియు బ్రౌణ్యనిఘంట్వాది గ్రంథకర్తయునగు బ్రౌనుదొరగారి ప్రోత్సాహమునఁ బ్రాచ్యలిఖిత పుస్తకభాండాగారము నెలకొల్పఁబడినను, గొలఁదికాలముక్రిందటవఱకును దానిని వృద్ధిఁబొందించు ప్రయత్నములు మిగుల సలుపఁబడి యున్నట్లు +కానరాదు. బ్రిటిషుప్రభుత్వమునకుఁ బూర్వము దేశ మశాంతి జెంది యల్లకల్లోలముగ నున్న కాలమున మనగ్రంథరాజ లెన్నియో మంటగలిసినవి; కొన్ని క్రిమి భక్షితము లైనవి; ఆ సేకములు నానాఁటికిఁ, గాలవశమునఁ జీర్ణములైనవి. అందువలన దేశమునఁ గలిగిన జ్ఞానవిప్లవమింతయని తెలుపశక్యము గాదు. బౌద్ధమతము దేశాంతరగతమగుట చేతఁ దదనుసరణ పద్ధతిని బెక్కు +మతగ్రంధములు బౌద్ధదేశములకుఁ బోయినవి. హౌనుత్సాంగను చీనాబాటసారి ౬౦౦ వ్రాతపొత్తములను గొనిపోయెనఁట! రమారమి పదునేనువందల సంవత్సరముల క్రిందటనే క్షీణదశ ప్రారంభమై పుస్తకభాండాగారములును బుస్తకములును నశింపఁదొడంగినవి. కాశ్మీరము, నేపాళము, మైసూరు మొదలగు స్వతంత్రరాజ్యములయందు మాత్ర మాదిసరస్వతీపీఠము గదలక నిలచియున్నది. +తంజావూరు నగరమున నాంధ్రరాజులచేత నెలకొల్పఁబడిన యుత్తమగ్రంథభాండాగారమును జర్మనులు గొని, నిజదేశమునకుఁ దీసికొనిపోవ సంసిద్ధులయియుండ నీఘోరసంగ్రామము తటస్థించుటవలనఁ దత్ప్రయత్నమాగెను. ఇప్పుడు దానిని మన దొరతనమువారే కొని మనదేశమునందే యుంచుటకు వలయు ప్రయత్నములను జేయుచున్నారనివిని సంతోషించు చున్నాము. ఈతంజావూరుగ్రంథాలయము పదునాఱరవశతాబ్దమునఁ గాని పదునేడవశతాబ్దమునఁ గాని స్థాపింపఁబడి యుండును. అందు +౧౮౦౦౦ లిఖితగ్రంథములున్నవని తెలియవచ్చుచున్నవి. వంగదేశస్థితాసియాసంఘగ్రంథాలయము ౧౭౮౪ సం॥ నాఁటనుండియు వృద్ధిగాంచుచున్నది. స్వదేశ సంస్థానములయందుండు పుస్తకభాండాగారముల స్థాపనకాలము దెలియుట కష్టమయిన నది గడుఁ బ్రాచీనమని నిస్సంశయముగ, దెల్పవచ్చును. ఈజిప్టుదేశమునఁ గ్రీస్తునకు ౧౬౦౦ సం॥కుఁ బూర్వము పేరు గాంచిన +పెద్దగ్రంథాలయములు నెలకొల్పఁబడి యు౦డెను. ౩౬,౫౨౫ మతథములే యవనవిజయమునాఁటి కందుగానవచ్చెనని తెలియుచున్నది. ప్రాచీనైగుప్తియ గుస్త్రీయనాగరకతయు హైందవనాగరకతయు సమీపసంబంధముగలవని చరిత్రకారులు +నిణ౯యించి యుండిరి. అలెగ్జాండ్రియా నగరమున ౭,౦౦,౦౦౦ గ్రంథములుగల పుస్తకభాండాగారము క్రీస్తుశకమునకుముందే +యుండెనన్నచో, నిరువదియవ శతాబ్దమున బ్రిటిషు మ్యూజియమున ౨౦,౦౦,౦౦౦ గ్రంథములుండుట యచ్చెరువు గాఁదోఁపదు. అచ్చుకూటములును, యంత్రసాహాయమును ‘గాపీరైటు' పద్ధతులును నవీన దేశయాత్రా సౌకర్యములునుజేరి యిరువది లక్షల గ్రంథములను మాత్రము సేకరించినవి. బెర్లినునగరమున నెలకొల్పఁబడిన గ్రంథాలయ మొకయాంగ్లవిద్వాంసునివలనఁ గొనఁబడి వృద్ధిగావింపఁబడినట్లు కానవచ్చు చున్నది. + +ఇన్ని గ్రంథము లిన్నిస్థలముల నిట్లు చెదరియున్నను నింక నెన్నియో యముద్రితగ్రంధములు రహస్యవిషయములు గలవి దుర్గమములును దుస్సాధ్యములు నగుస్థలములను గిరిగహ్వరములను నూరూరఁ దిరుగు బైరాగులకడను గానవచ్చుచుండును. శివ్యశిక్షకై మాత్రము గురుప్రసాదమున నొసంగఁబడుచు మఱి యేరికి నీయఁబడఁగూడ దని శాసింపఁబడుచుఁ బరంపరగఁ గైకొనఁబడుచుండు గ్రంథము లెన్నియో కలవు. మంత్రశాస్త్రమును దంత్రములలో నుత్తమ గ్రంథములును నింతవఱకును ముద్రితములు గాలేదని చెప్పవచ్చును. మహానిర్వాణ \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0013.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0013.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2875aee260bc0d758c8957faa27eefe1a56c4862 --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0013.txt @@ -0,0 +1,10 @@ +త౦త్రమను నుద్గ్రంధ మొక భాగముమాత్ర మాంగ్లమున ననువాదము గావింపఁబడినది. రెండవభాగ మొక నేపాళ దేశపండితునికడ నున్నదనియు దాని సనువాదించి ప్రకటించినచో దానిమహిమ పోవునని దాని వాతఁడన్యుల కొసంగఁడలియుఁ గలకత్తా హైకోర్టుజడ్జీ గారగు న్యాయమూర్తి ఉడ్రాపుదొరగారు దెలిపియున్నారు. మఱియం నాగ్రంథరాజముయొక్క మహత్త్వమును గొనియాడి యున్నారు. +ఈవిధమున నమూల్యగ్రంథములను దాఁచుకొని విద్యను గాపాడు విద్వాంసులెందరో గలరు. కొన్ని విద్యారహస్యములు గురుముఖమునఁ గాని వెలియవు. సామాన్యముగ బ్రాచీన గ్రంథములను విడుచుట గృహమేధికిఁ గొంతి కష్టముగానే యుండక మానదు. దారిద్రమున దోఁగుచున్నను, దన తండ్రి తాతల ధనమగు పొత్తములను నుయ్యెలలపై నునిచి యూఁచుచుండుంగారి వానిని విక్రయింపనొల్లఁడు. +సరస్వతీ విక్రయము పూర్వకాలము నఁన్యావిక్రయముకంటె హైన్యముగా నెంచఁబడు చుండెను. + +గ్రంథాలయోద్యను మాంధ్రదేశమున వెలసి నాలుగు హాయనంబులు మాత్రము గడచినవి. విజయవాటికయం యుద్యమము ప్రభవము చెందినది. ఈ యభినవోద్యను ముద్భవి౦చినది మొదలు దినదిన ప్రవర్థమానముగా దేజరిల్లు చున్నది. ఈ గ్రంధాలయయోద్యమము నకును, నాంధ్రోద్యమమునకును మూలశక్తి యా౦ధ్రభాషయే. ఆంధ్రభాషాసేవ యభినవప్రబోధము గాంచినది ఆంధ్రోద్యమమే యిట్టి ప్రబోధమునకుఁ గాగ్యరూపమై యున్నది. నూతనజాతీయతత్త్వవికాసము దేశమందెల్లయెడల నిండు దీధితులతోఁ దేజరిల్లుచుండు +నపుడును, దదన్వీక్షణమునఁ బ్రజల హృత్సరోజములు వికసించి యున్నతాదర్శసౌరభ్య సంవాసితములై నెత్తావుల దిశల వెదచల్లుచుండునపుడును, మహోన్నత భావాదర్శవిజృంభణమునకు సాధనభూతముగ మాతృభాషాభ్యసనామరక్తియు దేశభక్తియు నూతనశక్తియుఁ బ్రేరేపింప, మాతృరూపిణియగు నాంధ్రసరస్వతి తన దివ్యరూపసాక్షాత్కారము నాధ్రుల కోసంగి తనియంజేసినది. +ఆంధ్రవాఙ్మయము సర్వకావ్యకళా నాటకాది వివిధగ్రంధమాలాంతరంగ వీచీవిక్షోభసంఘూర్ణిత మహావారాన్నిధివలె గంభీరనిరోగ్ర్షషమున నుప్పొంగుచున్నది. శిల్పు లంగుళీకముణులందు శిల్పనైపుణ్య మొప్పవిచిత్రములనుజెక్కునట్లు పూర్వకవులు ప్రబంధములందుఁ గల్పనాచాతుర్యము దీపింప శృంగారరసప్రధాని కవితనె చెప్పుచుండిరి. ఇప్పుడట్లుగాక మాంధ్ర వాఙ్మయమతివిశాలదృష్టిలో +సర్వప్రపంచము నావరింపఁదలఁచి భూనభోంతరములఁ దాఁకుచు మహోన్నత భావవస్తు పరికల్పవాకౌశలమున వానిందించు చున్నది. అట్టి నవ్యాంధ్రసరస్వతి పర్యటనమున కుత్తమాయనము వచనకావ్యరూప మరాళమై యున్నది. ఆంధ్ర వనవకావ్యరచన ఆధునికమైనను, అది నూతనభావగుంభితమై, యసమానపటుత్వచాతురివిలసితమై, మఱి లసదరూనానన్యసవ్యాలంకారశోభితమై +చదువరుల హృదయమ్ముల కమ్మగుభావమ్ములను గ్రొత్త రసమ్ములను దరిచినకొలఁదిని విరియఁజిమ్ముచు మదనాగమ్ములేవ జేవీ౦ బ్రసరించుచుండును. రాజకీయ విషయమునను వాఙ్మయమునను దేశమున నూతినశక మావిర్భావమును జెందినది. జనుల సాంఘిక జీవనము వాఙ్మయాదర్శఫలకమునఁ బ్రస్ఫుటగతిం బ్రతిఫలించుచుండును. వర్తమానమునందు వాఙ్మయాదర్శమున జాతీయాదర్శములు బింబప్రతిబింబన్యాయమునఁ బ్రతిఫలించుచున్నవి. వాఙ్మయజీవన జాతీయజీవనములు పరస్పరాధారాధేయభావముగలపై యద్భుత +శక్తితో విరాజిల్లుచున్నవి. వాఙ్మయమునకును బ్రజాహిత జీవనమునకును నవినాభావసంబంధము గలదు. సాంఘిక జీవనమునఁగల గుణాగుణములు వాఙ్మయనికషోపలమునఁ బరీక్షింపఁబడి పరిశుద్ధి గాంచుమండను. ఆంధ్రత్వమన్ని యెడల సహస్రధాప్రకాశించు చున్నది. శాస్త్రములు, కళలు, చరిత్రములు, జీవితచారిత్రములు, విమర్శనములు, చాటువులు మొదలగు సమస్తవిషయములును వాఙ్మయమునఁ బ్రవృద్ధి గాంచుచున్నవి. ప్రపంచమునం దంతట నుత్తమ నాగరికతగల దేశములయందు దేశభాషలు సమస్త విజ్ఞానసం \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0014.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0014.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..53a6d4a93fd4995e1d8c0054be275512e3e7cf58 --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0014.txt @@ -0,0 +1,9 @@ +పన్నములగు గ్రంథరాజములచేత విలసిల్లుచున్నవి. భారతవర్షమున మాత్ర మట్టి యుద్యమలాభము సంపూర్ణముగ నింతవఱకుఁ జేకుఱలేదు. వంగ ముర్జర మహారాష్ట్ర భాషలందు నీమహోద్యమము చాలవఱకుఁ బెంపుఁజెందియున్నది. ఆంధ్రమునను నా మాతృభాషయగునోడ్రమునను నీనవీనోద్యమము మొలకలెత్తుచున్నయరి. ఆచిరకాలమున నీపవిత్రవాఙ్మయములు రెండును +సమున్నతదశను జెంది శాశ్వతిసంపదతోఁ దులదూగుచుండునట్లు జగదీశ్వరుఁ డనుగ్రహించుకుగాత! మృదు మధుర గంభీరస్వర +యుతమై, మానుషబుద్ధి గ్రాహ్యంబులగు వైహికాముష్మిక సంబంధములయిన సమస్తవిషయములను లలితపదవిన్యాసక్రమమునను +భాఠకుల మనంబులఁ జేర్పసమర్థంబైన సంస్కృత సాహాయ్యము గలదియై యాంధ్రభావ ప్రకృతవ్యవహారంబులను సాధింపజాలని +డొకండును గలదని యూహింపఁజాలము. కాన భీతిలనేల? + +విద్వాంసుల కొక విజ్ఞాపనము: ప్రాచీన గ్రంథములఁ బరిశీలించి ప్రకృతోపయుక్తములగు భాషాపరికరముల సేకరించి రూఢియగు నర్థములను బదములకు నిర్వచించి వ్యవహారమునఁ బ్రసరించునట్లు గావించుట కర్తవ్యమైయున్నది. వంగీయ సాహిత్యపరిషత్తు మొదలగు విద్వత్సభలు గావించుచున్న పనిని మన యాంధ్ర పరిషత్తుగూడఁ జేయఁబూనవలని యున్నది. కౌటిల్యుని యర్ధశాస్త్రము నొకదానిని గ్రమముగఁ జచవి చూచినచో రాజకీయ వ్యవహార విషయమున నుపయుక్తములగు పదము లెన్నియో కావవచ్చుచున్నవి. కొలఁది యుదాహరణము లిందుఁ గైకొందము. లక్షణాధ్యక్షుఁడు = Superintendent of mint, రూపదర్శకుఁడు = Examiner of coins, ఆగంతులవణమ్ = Imported salt, వర్తవి = Road Cess, సంకులదోషమ్ = Centralisation, సర్వదేయవిశుద్ధమ్ + free from all taxes, యాత్రావేతనమ్ = Ship freight, శాసకుడు = Captain of a ship, మంత్రిపరిషత్తు = Cabinet or assembly of ministers, కర్మా౦తికుఁడు Superintendent of manufactories. +ఈవిధముగ రాజకీయవ్యవహామునఁ లేక్కు విథములును పనులకును, దదధ్యక్షులకును బేర్లు గానవచ్చుచున్నవి. దీనినిబట్టి డ వర్తమాన వ్యవహారము ప్రాచీన హైందవరాజ్యాంగ విధానముకంటేహెచ్చు విస్మృతిగలదిగాఁ గానరాదు. ఇతర శాస్త్రములందుఁ గ్రూడ నీవిధముననే ప్రకృతోపయోగములగు పదములను భావములును దొరకుట కభ్యంతర ముండదు. శాస్త్రవిషయములఁ జర్చించుటలో నాంధ్రముననేకాక దేశ భాషలన్నింటియందును రూఢిగ నేకార్థముననేకపదము వాడఁబడుట సగుంజసమై యుండును. అట్లు కానిచో దేశమునందు విజ్ఞానము విస్తారరిల్ల నేరదు. శాస్త్రపరిజ్ఞానము దేశమునందంతట నొక్కవిధముననే యు౦డ వలయును. పూర్వకాలమునందు శాస్త్ర బర్మిజ్ఞానము సంస్కృతము వలననే గ్రహియింపఁబడు౦డుటచేత నాసేతు హిమాచలపర్యంతము నేదేశపండితుఁడైన సంస్కృతముక శాస్త్రచర్చయు విద్యాభ్యాసమును జేసి కృతార్థతఁజెందుచుచుండెను. ఇప్పుడాంగ్లమున విద్యాభ్యాసమును శాస్త్రపరిచితియుఁ గలుగుచున్నను, మాతృభాషాముఖమున విద్యలభ్యసించినంగాని విజ్ఞానవికాసము గలుగ నేరదనియును, బుద్ధి స్వాత౦త్య్రము గలిగి నూతన విషయములను గనిపెట్ట నవకాశము లభింపదనియును, కఠినమగు నవ్యభాషాభ్యాసమున లేఁతవయసున గ్రహణశక్తిగల కాలము వృథాచనుచుండుటచేతఁ దుదకు మొఱకు దేఱి నైసర్గిక తేజమును గోల్పోవుటయుఁ దటస్థించు చుండునని పెద్దలందఱు అభిప్రాయముఁ జెందియున్నారు. మధ్యనువిద్యయు, నుత్తమవిద్యయుఁగూడ దేశ భాషలయందుఁ గెఱపఁబడినంగాని జాతీయాత్మ నైసర్గిక వికాసముతోఁ దేజరిల్ల నేరదనియు నందఱును గ్రహియించిన విషయమై యున్నది. ఆంగ్ల దేశమున విద్యానిలయములగు నాక్సుఫర్డు, కేంబ్రిడ్జి సర్వకళాశాలలు పాండిత్యమునకు మూలము ల్యాటిను గ్రీకు భాషల నేర్పుచుండినంతకాల మాంగ్లభాషయు నాంగ్ల జనబుద్ధి వికాసమును ఉత్తేజముగాంచి యుండలేదు. ఆంగ్ల భాషకు బ్రాముఖ్య మొసంగి విద్యనొసంగుట కాప్రాచీన విద్యానిలయములు గడంగినతోడనే యాంగ్లవాఙ్మయము పెల్లువెల్లువిరిసి మహాప్రవాహమువలె వృద్ధిఁ జెందఁ దొడఁగి \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0015.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0015.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..08e8fe88b734527260babc542736fc134e8e41c2 --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0015.txt @@ -0,0 +1,12 @@ +నది, ఆంగ్లభాషకుఁగూడ నవీనశక్తియు అంతతేజమును గలిగి పెంపొందినవి. నేఁడాంగ్లము ప్రపంచమున నుత్తమ శాస్త్రజ్ఞానమునకును ననుత్తమనాగరికతకుము ముఖ్య సాధనము నగ్రస్థానము నధిష్ఠించియున్నది అతీరుననే భరతవర్షమున దేశభాషలయందు విద్యగఱపుటకుఁ బ్రయత్నములు సలుపఁబడినచో జాతీయతత్త్వము నుతనాద్భుతవికసనమును గాంచునకుట కె౦చుకయు +సంశయము లేదు. మనదేశమునందక్క నేదేశముననైన వన్యభాషాభ్యాసమున శాస్త్రపరిచితిగ్రహించుటగలుగదు. ఆంగ్లభాషాభ్యాసమున భారతీయులకు రవియస్తమింపని యాంగ్ల సామ్రాజ్యము నందంతటనుగల విశేషానుభవము సంలభ్యగుగుచున్నను, బ్రకృతమున +దేశకాలపరిస్థితులననుసరించి యుదరపోషణమునకుఁగాక వేఱువిధమున జనసామాన్యమునకు నాంగ్లవిద్య గొఱగాకున్నయదిడి. శ +దేశభాషల నభివృద్ధి గావింపవలయుననియుఁ దమ్మాలమున విద్యాభ్యాసము సాధ్యమైనంతవరుకు జరుపఁబడవలయుననియుఁ +బభుత్వమువారుగూడ గ్రహించియున్నారు. కాని, తగిన ప్రయత్నము లింవఱకుకు జరిగి యుండలేదు. జాతీయవిద్య నెలకొల్పుటకై ప్రయత్నములు మహనీయుఁల వలనిఁ జేయుఁబడుచున్నవి. అవి సంస్తవనీయములు. విజయనగరమునందుఁగూడ "నాంధవిద్యానిలయము" నెలకొల్పి పండితులు గొందఱుత్తమవిద్యల నాంధ్రమునఁ బ్రజలకుఁ గఱప యత్నించుచున్నారు. అట్టి యుద్యమములకు బర్పాతరుఁడు ఫలింపఁజేయునుగాక! గ్రంథాలయములు ముఖ్యముగ నీకిషయమునఁ గృషిసలుపవలసి +యున్నవి. ఉత్తమవిద్యాభ్యాసమునకుఁ దగిన పుస్తక సంభారమును గ్రంథాలయములు సేకరింపవలసి యున్నది. గ్రంథాలయములు కొన్ని గ్రంథరచనకు సాహాయ్యమొసరించుచున్నవి. కావున, శాస్త్రరచనకుఁ దగిన ప్రోత్సాహమును గల్పించి శాస్త్రాభివృద్ధిఁజేయుట వారికొకముఖ్యనిదియై యున్నది. రాజపోషణము గొఱవడి ప్రజాపోషణమే గ్రంథకర్తలకును భాషాజీవనమునకును మూలాధార మగుటఁజేసి యీ కాలమున గ్రంధాలయము లీపనికిఁ గడంగవలసియున్నది. విజ్ఞానచ౦ద్రికామండలివారి కొఱంతను గొంతవఱకుఁ +దిర్చినను, అదియొకటి రెండు సంఘముల వలన నెఱవేఱుపనికాదు. + +ఇప్పటి గ్రంథాలయములు నవీనాంకురదశలో నున్నవి. అవి పెంపుఁజెందుట కెన్నియో సాధన సంపత్తులు గావలసియున్నవి. +బరోడా రాజ్యమందువలెఁ బ్రభుత్వమువారు చేబూనినంగాని యీయుద్యమము గోనిసాగి ఫలము నిచ్చునదిగాదు. దొరతనమువారొక +యుత్తము గ్రంథాలయమును స్థాపించినంతమాత్రమునఁ బ్రభుత్వనిధి నెఱువేఱఁజాలదు. గ్రంథాలయములు శాఖోపశాఖలుగ దేశమునందంతటను వ్యాపించునట్లును బ్రజలకందఱకును సుకరముగాను సులభముగాను గ్రంధములు లభించునట్లును జేసినంగాని విద్య వ్యాపించి దేశముననిండియుండు నజ్ఞానతమము విరియంజాలదు. సంచార గ్రంథాలయము లందులకు ముఖ్య సాధనములు. ఆంగ్లదేశమున గ్రంథాలయపోషణమున కొకపన్ను విధింపఁబడుచున్నట్లు కానవచ్చుచున్నది. అట్టి పన్నును విధించి +గ్రంథాలయములను జనోపయోగముకొఱకు స్థాపించు స్వంతత్య్రము పత్తనాదులకుఁ గలదు. ౧౮౯౨ సం॥మున పబ్లికు లైబ్రరీల పట్టము నిర్ధారణమయినది. దానినిబట్టి దేశమునందు హెచ్చుగ గ్రంథాలయములు స్థాపింపఁబడినవి. ఇంచుమించుగఁ బ్రతి పట్టణమందును బెద్దపల్లెలయందును బుస్తకభాండాగారము లింగ్లండు దేశమునఁ గలవు. మన దేశమున దొరతనమువారట్టిపనికిఁ దొడఁగియుండ లేదు. ప్రజలయందీ భారమింతవరకును నిక్షిప్తమై యున్నది. దీనిని దొరతనమువారు గొంతవఱకైనను భరియింతురు గాక యని వేడుకొనుచున్నారము. ఆంగ్ల దేశమున “ కాపిరైటు చట్టము” ననుసరించి యచ్చుపడిన గ్రంథము లన్నింటిని గొన్ని గ్రంథాలయములకు విధిగబంపుచుండవలయును. గ్రంథాలయములు వృద్ధిఁ జెందుట కది యొక కారణము. మనదేశమున దొరతనము వారు ముద్రించు గ్రంథములనైన నుచితముగ గ్రంథాలయములకిచ్చినచోఁ గొంత ప్రోత్సాహకరముగా నుండును. మఱియుఁ బురపాలక సంఘములు, తాలూకాబోర్డులు, మొదలగు సంఘములు గ్రంథాలయోద్యమమునకుఁ \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0016.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0016.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..98da7488b04a645f8bc73cc5334b38f2680d8cd8 --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0016.txt @@ -0,0 +1,10 @@ +దోడ్పడి ద్రవ్యసాహాయ్య మొనరించుటయత్యావశ్యకము. పన్నులు హెచ్చుగనున్న మన దేశమున గ్రంథాలయములకొఱకుఁ గ్రొత్తపన్నును విధించుట కష్టముగాఁ దోఁచును. కాని,ప్రజలవలన స్థానికపరిపాలనాసౌకర్యము కొఱకు గ్రహింపఁబడిన ధనమున నొక కొంత గ్రంథాలయములకై వెచ్చించినచో బాగుగ నుండును. ప్రజలకు విద్యనేర్పుట స్థానిక స్వపరిపాలనా సంఘముల కున్న +విధులలో నొకటి యై యున్నది. బడులలో నేర్చిన చదువు సామాన్యముఁ బొట్టఁబోసికొనుట కుపయోగించును. కాని, దానివలన +నధిక ప్రయోజనము లేదు. నిజముగ మానవుని చదువు బడి విడిచినపిదప నారంభమగును. కడుపు గడపుకొనుటకై చదువు సన్నగిల లేఁత వయసున బడివదలి పనులలో దిరుగువారలకు విద్య గఱపవలయునన్న గ్రంథాలయములే యాధారము. కావున నట్టి విద్యావ్యాపనమునకు సహకారులగుచున్న పుస్తకభాండాగారములకుఁ దోడ్పడుట ప్రజాహితైక తత్స్వర కార్యనిర్వాహక దీక్షగల స్థానిక స్వపరిపాలనా సంఘములకుఁ గర్తవ్యము. పాశ్చాత్యదేశములయందు లక్షలకొలఁది పుస్తకముల సంగ్రహించియు నేఁటేఁట +నూతనగ్రంథములను సంగ్రహించుచు హెచ్చు వచ్చుబడితో నొప్పు గ్రంథాలయము లెన్నియో కలవు. ఒక్కొక్క మహనీయుని +యూదారదాతృత్వమునను, బూనికవలనను, గృషివలనను నుత్తమపుస్తకభాండాగారములు పాశ్చాత్యదేశములయం దేర్పడి యున్నవి; +రాజపోషణమున వృద్ధిఁ జెందియున్నవి. ఆండ్ర కార్న జియను కోటీశ్వరుఁడు పుస్తకభాండాగారముల లెన్నియో నెలకొల్పెను. +పూర్వకాలమునఁ గూడ నారీతినె యాక్సుఫర్డులోని బాడ్లియను లైబ్రరీ మున్నగునవి స్థాపింపఁబడి వృద్ధిగాంచినవి. వానిని పేర్కొనిన +పిదపఁ బేర్కొనుట కనర్హములయినను, ఈ మండలమున జనోపయోగముకొఱకు విజయనగరమున వెన్లోకు పబ్లికు లైబ్రరీయును, , మా పట్టణమున క్యాంపుబెల్ లైబ్రరీయును, నుచితముగా ఁ బ్రసాదించి మహారాజశ్రీ మహాజన పేర్ల నారాయణశ్రేష్ఠిగారును నాతని పుత్రులగు రాయిసాహెబు మహాజన పేర్ల రామమూర్తిశ్రేష్ఠిగారును మహోపకారమును గావించిరి; రామమూర్తిశ్రేష్ఠిగా రింకను గావింపఁగలరని నమ్ముచున్నారము. + +గ్రంథాలయములు చిరకాలమునుండియు దేశమున నెలకొల్పఁబడుచున్నను, గ్రంథాలయముఖ జనులచేత నాదరభావమున నుపయోగింపఁబడుచున్నను నీ నవీనగ్రంథాలయోద్యమము గ్రంథాలయములకు వన్నె దెచ్చినది; గ్రంథాలయసూత్రములను గేఁద్రీకృతము గావించి యుత్తమపద్ధతుల నడిపింప సమకట్టి యున్నది; నూతన గ్రంథాలయస్థాపనమునకును, వాని యభివృద్ధికిని, వాని కార్యక్రమమునకును నూతనశక్తిని బ్రసాదించినది; గ్రంథాలయకృత్యముల నిర్వచించు చున్నది; మఱి గ్రంథాలయ స్వాతంత్ర ములను గూడఁ బ్రతిపాదింప సమకట్టు చున్నది. కొన నాంధ్రులందఱు నీగ్రంథాలయోద్యమమునకుఁ దగిన సాయమొనర్చి శీఘ్రఫలము నొందఁబూననిచో, మద్యమము సంపూర్ణదీప్తిని గాంచ నేరదు. దేశమునం దంతటను బుస్తక భాండాగారములు విస్తారముగా వెలయవలయును. పట్టణములయందును, బల్లెలయందును, గళాశాలయందును, బాఠశాలల౦దును, బల్లెకూటములందును నుత్తమ పుస్తకభాండాగారము లుండవలెను. ప్రతిమండలము యొక్క ముఖ్యపత్తనముననొక ప్రధాన పుస్తకభాండాగారమును నాంధ్రదేశమున కంతకును గేంద్రముగ నొక పుస్తకభాండాగారమును స్థాపింపఁబడవలయును. ఇవి గాక కొన్ని సంచారగ్రంథాలయములుగూడ నుండవలెను. ఉత్తమ విద్యాభ్యాసముకొఱకును,నాధ్యాత్మిక జ్ఞానము కొఱకును, శాస్త్రాభ్యసనము కొఱకును, రాజకీయ వ్యవహారబోధము కొఱకును జరిత్రపరిచయము కొఱకును, గృషివాణిజ్య శిల్పాది కళాకలాపవిజ్ఞానము కొఱకును, బరిశ్రామికపద్ధతుల యెఱుకకొఱకును దగు పొత్తములతో భాండాగారముల నించుటయేకాక, శాసనములను బంధకా ప్రాచీనపత్రములను, వంశచరిత్రములను సంపాదింప సర్వదా యత్నించుచుండవలెను. భాండాగారములందు నాంగ్ల \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0017.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0017.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..61dc5ff14b01595c72a28d77da60dfa9ad130ac6 --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0017.txt @@ -0,0 +1,12 @@ +సంస్కృతాంధ్రగ్రంథములేకాక, యన్యభాషాగ్రంథము లుండుటయుఁ దత్సభ్యు లితర భాషాభ్యాసరతులై తత్ జ్ఞానముచేత +మాతృభాషాభివృద్ధిని గావించుటయు నావశ్యకములు, ఇప్పుడు సాధారణముగా నా౦గ్ల పారశీక వ౦గ మహారాష్ట్రభాషలనుండి యాంధ్రమున కనువాదములు సలుపఁబడుచున్నవి. + +వంగ ఘూర్ఖర మహారాష్ట భషావాఙ్మయము లుచ్చదశలో నున్నవని వినుచున్నారము. సర్ రవీంద్రనాధఠాగురువంటి కవీంద్రుఁడు వెలసి వంగభాషకు వన్నె దెచ్చెను. బంకిమీ చంద్రచటర్జీ మొదలగు మత్కృష్టగ్రంధకర్తలు భాషాసేవ వేయివిధములు సలిపి యుండిరి. ఆంధ్రముననేకాక నా మాతృభాషయగు మత్కళమునఁ గూడ వంగవాఙ్మయచ్ఛాయలు ప్రతిఫలించుచున్నవి. వర్తమాన కాలస్థితులనుబట్టి యాంధ్రులుగాని మఱియితర దేశీయులుగాని యొక్క మాతృభాషాభ్యాసముతోడనే తృప్తిఁజెంద ననువుగాదు. భారతజాతీయజీవనము సహస్రనాళములఁ బ్రవహించుచున్నది. అంతటను జాతీ యాంతరాత్మ ప్రతిబింబము ప్రతిఫలించుచున్నది. కావున భారతీయులందఱును భాగుగ జాతీయ తత్యమును గుఱుతెఱుఁగఁదలచిలేని జాతీయజీవనప్రభావము నన్నిదిశలను గాంచవలసియుండును. భారతజాతీయతా పోషణమున కేకభాష దేశమునందంతట వాడఁబడవలయుననియును నట్లుకాకున్న +నేకలిపిమైన నుపయోగింపఁబడుట సమంజసమనియుఁ గొందఱుమహనీయులు ప్రబోధించుచున్నారు. లిపిమాత్ర మొకటియై భాషలు భిన్నములైనచో లాభమంతిగాఁగలుగదు. శాస్త్ర పరిభాషలేకరీతిగా నుండుట విశేషలాభకరము. ఇప్పటిస్థితిని బట్టి భారతీయులు విజమాతృభాషలందేగాక, సాధ్యమగునంతవఱకు సవ్యభాషలందుఁ బరిశ్రమముసేయుటయుక్తము. (ఇప్పటి నా యుత్కళసోదరు లవ్యభాషలలో వంగభాషనుమాత్రము నేర్చుకొని తృప్తఁజెందుట సరిగాడు. ఉపేంద్రభంజాది మహాకవుల ప్రాచీనకావ్యములుసు రాయ రాధానాథరాయబహద్దరు రాయమధుసూదనరావు బహద్దరు మొదలయిన కవివరుల యాధునిక కావ్యములును, శ్రీయుత ఫకీరమోహన సేనాపతియొక్క యుపన్యాసములు (నవలలు)ను నితరకవిసత్తముల పొత్తములుసు నుత్కళభాషను వెలసి, దాని పురాతనగౌరవమును నూతనజాతీయవికాసమును జాటుచున్నవి. గ్రంథాలయోద్యమమునఁ గూడ నాయుత్కిళసోదరులు దగిన కృషిసల్పి యందలి లాభమును బొందుదురు గాక! పుస్తకభాండాగారసంస్థాపకులు తత్పుత్రములను బాగుగఁ బరిశీలించి యాచరణములోనికిఁ దెత్తురని నమ్ముచున్నాఁడను. + +వర్తమానమం దాంధ్రసారస్వతము వెల్లువెల్లువయై ప్రవహించుచున్నది. నవలలును, నాటకములు నెన్నియో వెలువడుచున్నను ౼ జరిత్రలును, మహాపురుషుల జీవితములును, శాస్త్రములును, గళలును, వాణిజ్యాధి విషయిక గ్రంథములును మాత్ర మరుదుగాఁ గానవచ్చుచున్నపి. సాంఘికశక్తు లభినవాదర్శసంచారితములై కేంద్రీకృతములగుటకుఁ బరిభ్రమణమును జెందుచున్నవి. +ఈమహాసమయమున నట్టిశక్తులను దగినవిధమున జాతీయప్రణాళులఁ బ్రసరింపఁజేయుటకు యుక్తగ్రంధము లుత్పన్నములు +గావలెను. “నాఋషిః కురుతే కావ్య” మని యుండుటవలన ఋష్యంళసంజాతుఁడే కవి యగును. ఋషివోలెనాగత వృత్తాంతములను గవి నిజదివ్య తేజః ప్రభావము చేత లెస్సగాఁదెలిసి గ్రంథరచన సేయును. లోకజ్ఞుఁడును, సకలకళాపరిపూర్ణుఁడును దివ్యతేజోవి రాజితాంతకంగుఁడును గాని కవియొక్క కవితయెక్కడ నెప్పుడును శోభిల్లదు. దేశకాలానుసారముగా సద్గ్రంధములను రచించి జనులను జ్ఞానవంతులను జేయుభారము సత్కవులయఁదు మోపబడి యున్నది. “కవులందఱును గాళిదాసు గా" రను లోకోక్తి సత్యమే +యయినను, గవియగుటకు నిచ్ఛయించువాఁడు మాత్రము కాళిదానునిమార్గము నే యనుసరింప సర్వదా యత్నించుచుండవలెను. + +పూర్వకావ్యములను బాగుగఁ బరికించినచో నీకాలమనకుఁగూడ నుపయోగించు సూత్రము లందుఁబొందు పఱుపఁబడియున్నట్లు తోఁపక మానదు. సంస్కృత \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0018.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0018.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ae05f34b1ad1f874e15358d594a731a2c2961950 --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0018.txt @@ -0,0 +1,11 @@ +కావ్యములయందును దేశభాషా ప్రబంధముల యందును రమ్యములగు వర్ణనము లెన్నియో కలవు. రమ్యవస్తుగుణవర్ణనమున మన కావ్యములు వన్నెమీఱినవి. ఆధ్యాత్మికాదిభౌతిక విషయములను గూడఁ జక్కని వర్ణనముల బొందుపఱిచి మనకవులు వింతగా విశదీకరించియున్నారు. పద్యమునఁ గాని గద్యమునఁగాని కావ్యమునకు వ్యంగ్యము ప్రాణము. ఆంగ్లవాఙ్మయసూత్రములను బట్టి +చర్చించినను, జదువరుల యూహకు ననువుగ వర్ణనాంశముల సూచించి విడుచుట ముఖ్యమని తేలుచున్నది. చదివినకొలఁదిని వింతచవులఁ గాఁచురీతిని, నూహలకుఁ బెక్కువిధముల నూహ్యము లగుతీరునను, బదములందు నిమిడ్చిన భావము పలువిధముల ననేక రుచులకు రుచించుపగిడిని భావములను బొందుపఱచుటయే మహాకవుల కవిత్వమునందలి ముఖ్యలక్షణము. “ఉన్మీలితం +తూలికయేవచిత్రం| నూర్యాంశుభి ర్భిన్నమివారవిందం| బభూవతస్యా శ్చతురశ్రశోభి| వపుర్విభక్తం నవయౌవ నేన" కాళిదాసుని కుమారసంభవమునఁ భార్వతీవర్ణనమునఁ బొందుపఱుపఁబడిన యీశ్లోక మెట్టివిచిత్ర నైపుణ్యమును జూపుచున్నది! ఆంగ్లమున మిల్లును షేక్సిపియరు మహాకవుల ప్రాభవము నిట్టిదియే. ఇట్టి కవిత్వము దుర్లభ్యమగుచున్నది. ఉత్తమ విమర్శనగ్రంథములు వెలువడునేని యుత్కృష్ట కావ్యరచనకు ననువుగనుండునని తోఁచెడివి. ఆంగ్ల సంస్కృతాంధ్రములందు సమాన ప్రతిభగల పండితవర్యులు విమర్శన గ్రంథరచనకుఁ గడంగుదురు గాక! + +ఆంధ్రభాష చిర కాలమునుండి యున్నతదళలో నున్నను, బుట్టినది మొదలది యట్లున్నదని చెప్పఁజాలము కదా. దానికిని గొంతకాలము బాల్యదశయందుండుట స్వాభావికము. అయినను వాగనుశాసమునకుఁ బూర్వమది యెట్లుండెనో యవ్విషయ మింతవఱకును దెలియకున్నది. అది భాషాభిమానుల చిరపరిశ్రమమునకుఁదగు విశాలవిషయము. ఆంధ్రభాషాచారిత్ర మింత +వఱకును వ్రాయఁబడియుండలేదు. మఱి భాషాస్వరూపమును సమగ్రముగా నిర్వచింపఁదగు వ్యాకరణము లేదు. ఆంధ్రశబ్దచింతామణి ప్రభృతి గ్రంధలక్షణములను బట్టి భాషాస్వరూపమును నిర్ణయింపఁడంగినచో, స్టాలిత్యము లధికములై కనుపట్టెడివి. నాగరుకుల +బాస కిట్టి లోటుండరాదు. దానిని సర్వాంగసుందరముగాఁ జేయవలెనన్న చోఁదోడి ద్రావిడభాషలతో సమన్వయము గావించి కాంచుట సైతమావశ్యకము. కనుక సంస్కృతప్రాకృతములందేకాక, ద్రావిడభాషలందుఁగూడ నిపుణులగు విబుధు లాంధ్రభాషకు సంపూర్ణమగు నొక వ్యాకరణమును రచించి, దేశవాసులు వందనములను బడయుదురు గాక! అట్టి పొత్తమొఁడు వెలయునే గ్రాంధిక భాషావాదులనునికొందఱును వ్యావహారిక భాషావాదులమని మఱికొందఱు నిపుడు వెలువడి చేయుచున్న వ్యర్థవాద మడుగంటుటయేగాక, సుస్వరూపముతో నాంధ్రవాణి విహరించుట కనువగును. + +గ్ర౦థాలయములు గ్రంథసంపాదనమునకును దత్పఠనమునకును మాత్రమేగాక, సాంఘికజీవనమునందును వాఙ్మయ జీవనమునందును బెక్కువిధముల సహకారులుగాదగియున్నవి. అవి యింతవఱకు గ్రంథసంపాదనమున మాత్రము హెచ్చుకృషిని సలుపుచున్నవి. ముద్రితగ్రంధములు సాధారణముగ సంగ్రహింపబడుచున్నను, ఆముద్రితగ్రంథము లంతగా సమకూర్పఁబడుచున్నట్లు కానరావు. కొన్ని యుత్తమగ్రంథాలయములు పనిఁబూని తాళపత్రసంపుటములను సమకూర్చుచున్నవి. దొరతనము వారి ప్రాచ్యలిఖిత పుస్తక భాండాగారాదు లిందులకు దృష్టాంతములు. మన యాంధ్రదేశమునఁ బ్రతిమండలమునను ముద్రితములుగాని యమూల్యగ్రంథము లెన్నియో గలవు. ముద్రితములనియు నిజభాండాగారమున నున్నవనియు నుపేక్షింపక, పురాతన తాళపత్ర ప్రతులను సంపాదించు చుండవలెను; మఱి వానియందు గలపాఠభేదముల నెత్తి వ్రాయుచుండవలెను. ఇట్లొనరించుచుండుటవలన నిప్పటి ముద్రిత +పుస్తకములు పునర్ముద్రితములగునపుడు వానియందలి తప్పులను దిద్ద వీలగును. కొన్ని యుత్తమ గ్రంథము లొకటి రెండుసారులు +మాత్రము ముద్రితములై యిప్పుడు సాధారణముగా ల \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0019.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0019.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ad0a608ee08ae90ff01943aa364af8b863f3238c --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0019.txt @@ -0,0 +1,16 @@ +భీంపకున్నని. అట్టివానినిగూడఁ బూనికతో సంపాదింపవలెను. విదేశవాసులు వ్రాతప్రతులను గొని కొనిపోవు చుందురు. అట్టితరుణమున గ్రంథాలయమువారే తన్మూల్య మిచ్చి పొత్తములకు గాపాడవలసియుండును. + +పాఁత నాణెములను భగ్నములయినను బ్రాచీన శిల్పములను సేకరించుచుండవలెను. స్థల చరితములను, బుక్కిటిపురాణములని నిరాకరింపక దేశస్థులచేతఁ జెప్పఁ బడుచుండు కధలను, గ్రావ్యజనులు పాడు పాటలను సామెతలను వ్రాయించి భద్రపఱుపవలెను. +గ్రంథాలయమునకు వసతిగా నుండు వాసమును నుపచరించు సుపకరణములు నుండవలెనని వేఱుగా నుడువనక్కఱలేదు కదా. +పైని బేర్కొనిన వానిని సంగ్రహించి యుంచుటయేగాక, గ్రంథాలయములనుండి పొత్తములను స్త్రీ, పురుషులు దీసికొనుచుఁ +గ్రమముగాఁ జరిని మరల నప్పగించుచుండునట్లు చేయవలెను. మఱి సర్గ్రంధరచయితలకుఁ దగుసాహాయ్య మిచ్చుచు వాఙ్మయవృద్ధి గావించుచుండవలెను. కొన్ని గ్రంథాలయములు బీదల కన్న దానమును మఱికొన్ని రాత్రి పాఠశాలలను స్థాపించి కర్మకరులకు విద్యాదానమును జేయుచున్నట్లు విందుము. ఇట్టి కార్యము లల్పములయినరు, సంఘాభివృద్ధికరములగుటం జేసి ప్రశంసనీయములు. + +మామండలమున నిప్పటికిఁ బదు నేడు గ్రంథాలయములే నెలకొల్పబడియుండుటవలన నీయుద్యమమున మా మండలము వెనుకఁబడెనని చెప్పుటకు సిగ్గగుచున్నది. ఈ పిగ్గునుబాపుకృత్యము మామండలమందలి ధనవంతులయందును విద్యావంతుల యందును గర్మకుల యందును వ్యస్తమయి యున్నది. వారల చిత్తము — ప్రజల భాగ్యము! గ్రంథాలయ సంఖ్యచేతమామండలము నిమ్నదశలో సున్నను, దత్కార్యములచేతమాత్ర ముట్లుండలేదు. అమూల్యగ్రంధరత్నములతో నిండి ప్రాచీనగ్రంథాలయములలో +నెన్నికగన్న పరవస్తువారి “యార్ష గ్రంథాలయము" ను, సూమా రిరువది సంవత్సరములకుఁ బూర్వము సార్వజనిక గ్రంథాలయముగా నుండి పిదప పిశాఖపట్టణ గ్రంథాలయమను పేరఁ గొంతి కాలము వెలసిన “యాదిసరస్వతీనిలయు గ్రంథాలయమును"గలసి యేర్పడి త్వరలో జిల్లా గ్రంథాలయముగాఁ బనిచేయ యత్నించుచున్న “యానందగజపతి గ్రంథాలయమును,” పెక్కుఁ దెలుఁగుఁబొత్తముల +తో నొప్పు “జాలీబ్రదర్సుక్లబ్బు" వారి గ్రంథాలయమును మా విశాఖపట్టణమున బహుజనోపయోగములుగ భాసిల్లు చున్నవి. మాపురినున్న శారదానందినిలయమును, శృంగవరపుకోటతాలూకాయందున్న బాలసరస్వతీ పుస్తకభాండాగారమును ముఖ్యముగా స్త్రీల విద్యాభివృద్ధికై చేయుచున్న చేతలు గడుఁ బొగడఁదగి యుండును. నుఱియు విజయనగరమునందలి యాంధ్రవిద్యానిలయము +గొన్ని పరీక్షల నేర్పఱిచి వానియందుఁ గృతార్థులగు వారికిఁ దగుప్రోత్సాహముకు గలిగించుచు మాతృభాషాసేవ సేయఁబూనుట యాంధ్రదేశవాసులకు నూతనసమాచారము గాదు. జ్ఞానానందమయుండగు జగదీశుని కృపవలన మన దేశమునందఁతటను గ్రంథాలయములు హెచ్చి తద్వారా మానవులు జ్ఞానపూర్ణు లగుదురు గాక! + +1. సోదరులాగా, నా యసంబద్ధవచనములవలన నించిదనుకఁ దమకు శ్రమనొసంగి, యాంధ్రకవివరులును ధరావరులును బహుభాషావిచక్షుణులును రాజకీయ కార్యనిపుణులును బుధావళిపోషకులును సుప్రసిద్ధ గ్రంథాలయ స్థాపకులును నగు మన యగ్రాసనాధిపతిగారి యమూల్యోపన్యాసమును వినకుండం జేసినందులకు నన్ను మన్నించి, సభాధిపుని నెన్నుకొని +కార్యక్రమమునకుఁ గడంగఁ గోరువాఁడను. + +తదుపరి శ్రీరాజా కొచ్చెర్లకోట వేంకట కృష్ణారావు బహద్దరు జమీందారుగారు అగ్రాసనాధిపత్యమును వహింపవలెనని, గౌరవనీయులగు ఆకెళ్ళ సూర్యనారాయణరావుగారు ఉపపాదింపగా, శ్రీ జగన్నాధపాడి ఖడంగగారు, తల్లాప్రగడ సూర్యనారాయణరావుగారు, సూరి వేంకటనరసింహశాస్త్రిగారు, చెలికాని లత్సారావుగారు, దివాకర్ల తిరుపతిశాస్త్రిగారు బలపరచిరి. అంతట కరతాళధ్వనులు చెలగ సన్మానసంఘాధ్యక్షులకు శ్రీ విక్రమదేవవర్మగారిచే పుష్పమాలాలంకృతులై \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0020.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0020.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..514f9cbb90aaf935768415607f8f4f554c70abce --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0020.txt @@ -0,0 +1,15 @@ +అగ్రాసనాధిపతిగారు తిమ యాసనము నలంకరించి, ప్రారంభోపన్యాసమును జెప్పిరి. (వీరి యుపన్యాసము లభింపకపోవుటచే ముద్రింపజాల మైతిమి.) అనంతరము ఆంధ్రదేశ గ్రంథాలయసంఘమునకు కార్యదర్శులకు అయ్యంకి వేంకటరమణయ్యగారు గతవ్సరముయొక్క కార్యనివేదిక నిట్లు జదివిరి:౼ + +ఆంధ్రదేశమున గ్రంథాలయప్రతినిధుల మహాసభను జేయుట ప్రారంభించి నాలుగుసంవత్సరము లైనది. నేటితో అయిదవ సంవత్సరము ప్రారంభ మైనది. ఇదివఱకు జరిగిన సభలయం దెల్ల కడచిన సంవత్సరమున "బారువ” యందు జరిగిన నాల్గవ సభ అనేక విషయములచే ప్రాముఖ్యతజెంది యున్నది. "బొరువ" పట్టణముగాదు; చిన్నగ్రామము. ముందటేడు ఈ గ్రామవాస్తవ్యులు వ్యయ ప్రయాసల కోర్చి నెల్లూరు పురమున జరిగిన సభకు వచ్చి ఈ సభను తమ గ్రామమున కాహ్వానముజేసినప్పుడు ఈ కుగ్రామమునకు బోవుట కనేకమంది సందేహించిరి. పట్టణవాసులు సభల నిర్వహించు పరిస్థితుల నెరుఁగుదురేగాని, పల్లెలవారి కేమి తెలియునని కొందరు పరిహసించిరి. మఱి కొందరు ఈ గ్రామమును గూర్చి మనకేమి తెలియనిది మన మా గ్రామమునకు బోవుట్డెట్లని సందేహించిరి. ఇంకొక కొందరు ఇంతి వరకు జరిగిన మూడుసభలును పట్టణములయందే జరిపి యుంటిమి; కావున ఒక సంవత్సరము పల్లెయందు జరుపుటకుగూడ అవకాశమిచ్చి ఆదియెట్లు జరుగునో చూతమనిరి. ఈ యాలోచనప్రకారము "బాషవ" +వారి ఆహ్వాన మంగీకరింప బడెను. + +. గ్రంథాలయ ప్రతినిధల మహాసభను నిర్వహించిన దినము “భరువ” చరిత్రయందు సువర్ణాక్షరములతో లిఖియింపదగినదని చెప్పవచ్చును. ఇంతవరకు జరిగిన గ్రంథాలయప్రతినిధుల మహాసభలఁయందెల్ల ఈ సభయే అగ్రస్థానమును వహించినదని చెప్పితినిగదా ఆంధ్రులే గాక ఉత్కలులుగూడ ఈ సభ కేతెంచి కార్యక్రమమునందు పాల్గొనిరి. సభ జరిగిన పిమ్మట ప్రతి +నిధులలో గొందరు శ్రీజగన్నాధమునకు యాత్ర వెడలి, తన ప్రసాదస్వీకరణయందు కులభేదమును ఎన్నియో వేలసంవత్సరముల నుండియు తీసివైచిన యా జగద్రక్షకుని గ్రంథాలయోద్యమ విజయమున కై ప్రార్ధించిరి. + +ఈసభయొక్క ఫలితముగ గంజాముజిల్లాయం దెల్లెడల ఈ యుద్యమమునందు నూతన ప్రబోధముగలిగినది. అట్టి ప్రబోధముతో +లాభమేమి? తత్ఫలితముగ మండలగ్రంథాలయసంఘమేర్పడి, తాలూకా సంచారకార్యదర్శులేర్పడి, " మూడుమాసముల కొకసారి జిల్లాయందలి వివిధప్రాంతములయందు గొప్పసభలను సమకూర్చి ఈ యుద్యమవ్యాప్తికై సకలవిధముల దోడ్పడిరి. +తుదకు ఈ మాసప్రారంభమునందే మండలగ్రంథాలయ ప్రతినిధులనుహాసభనుగూడ మిక్కిలి జయప్రదముగ నిర్వహించిరి. ఇన్ని విధముల గంజాంమండలమున గూడిన సభ ఫలప్రదమై యొప్పినది. + +ఆంధ్రభాషయందు అచ్చుగ్రంథము లింకను ప్రబలుటకు ప్రారంభము కాని యాకాలమున, ఆంధ్రభాషయందు గ్రంథపఠనాభిలాష ఇప్పటి దానిలో సహస్రాంశమైన లేనియాకాలమున, ముద్రణాసౌకర్యమిప్పటి దానిలో శతాంశమైనలేని యాకాలమున - సంస్కృత సారస్వతమునందు నిధియు, ఆంధ్రభాషయందు వేత్తయునగు శ్రీవావిళ్ళ రామస్వామిశాస్త్రులుగారు ప్రప్రథమమున సంస్కృతాంధ్రగ్రంధము లనేకములనుముద్రించి ఆంధ్రదేశమునకు మహోపకార మొనర్చి యున్నారు గదా! వారి పుత్రులును, +వారివలే విద్యాధికులును నగు శ్రీ వేంకటేశ్వరశాస్త్రులుగారు తండ్రిగారి యుద్యక్షమును కొనసాగించుచున్నా రను సంగతి మీ +కందరికని దెలిసియే యున్నది. \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0021.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0021.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..80c0bfe2988b06e21645f3bf2af21f74b0d84079 --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0021.txt @@ -0,0 +1,14 @@ +కడచిన గ్రంథాలయసభ జరిగిన పిమ్మట, ఒకటి రెండు మాసముల కాలములో నేను మద్రాసునకు బోవుట తటస్థించింది. అప్పుడు శ్రీవావిళ్ల వేంకటేశ్వరశాస్త్రిగారిని దర్శించి గ్రంథాలయముల విషయమై మనము చేయుచున్న పనిని గూర్చియు, గ్రంథాలయోద్యమము యొక్క ప్రాశస్థ్యమునుగూర్చియు ముచ్చటించితిని అందునిూద వారు ఆనందభరితులై ఆంధ్రదేమునగల ౧౧ మండలముల యందును మండలము కొక్కటిచొప్పున మండల గ్రంథాలయములను స్థాపింపవలసినదనియు, అట్లు స్థాపింపబడినవి స్వంతభవనములను బీరువాలను సిద్దపరుచుకొని తకుకు తెలుపవలసినదనియు, అట్లు తెలిపినయడల, తాము ఇంతవరకును ప్రకటించి కట్టి ముందుప్రకటించునట్టి గ్రంథములనెల్లని వానికిచ్చెదమనియు జెప్పిరి. వారింతవరకును ప్రకటించిన గ్రంధముల యొక్క విలువయే రు ౬౫౦ లుండును. + +“వావిళ్ల” వారిసహాయముతో ఆంధ్రదేశ గ్రంథాలయోద్యమ మునం దొక నూతన శకము ప్రారంభ మైనదని చెప్పిన అతిశయోక్తిగాదు. మండలగ్రంథాలయసంఘములను తాలూకా గ్రంథాలయ సంఘములను స్థాపించుకొని పనిజేయవలెనని మనకిదివరకే సంకల్పము +గలదు కాని ఆయా సంసుములను స్థాపించిన, వారికి గ్రంథాలయములను గూడ జేర్పనిదే ప్రయోజనము లేదుగదా! గ్రంథాలయస్థాపనకు గ్రంథములను కొనుటకు మనయొద్ద ద్రవ్య మేమియు లేదే? ఎటుల ఈ మహత్కార్యమును జేయుదుమా యని యాలోచించుచున్న సమయమునందు ఈ "వావిళ్ల" వారి అమూల్యసహాయము వచ్చి మన చి౦తను దీర్చినది. భవనములను నిర్మించుకొని, గ్రంధములుంచుటకు బీరువాలను సంపాదించుకొని సంఘమును “రిజష్టరు” చేసుకొని, మండల గ్రంథాల +యోద్యమమున కై పాటుపడెద మనెడు ౧౧ మండల గ్రంథాలయములకును శ్రీవావిళ్లవారి గ్రంధములసహాయము లభించును. +ఈ ౧౧ మండల గ్రంథాలయములకే గాక, నైజాము రాష్ట్రమునందలి ఆంధ్రప్రాంతము లన్నిటిని ఒక ఆంధ్రమండలముగా పరిగణించి, నిజాంరాష్ట్రమునకు మండల గ్రంథాలయముగా నిర్ణయింపబడు గ్రంథాలయమునకు గూడ తమ గ్రంథముల నిచ్చెద +మనిరి. ఇంతేగాక ఆంధ్రదేశ గ్రంథాలయసంఘమునకు గూడ రు 3౬౪-౧౧-౬ లు విలువగల గ్రంధముల నిచ్చిమిగిలిన గ్రంథములను గూడ త్వరలో నిత్తుమనిరి. + +వావిళ్లవారు ఇదివరకే కడపయందున్న శ్రీరామకృష్ణసమాజమునకును, నెల్లూరునందున్న శ్రీతిక్కన గ్రంథాలయమునకును, తమ గ్రంథముల నన్నిటిని ఇచ్చియుండిరి. ఐనప్పటికిని; ఆ రెండు జిల్లాలను గూడ తమ దానమునుండి తప్పింపమనిరి. + +“వావిళ్ల”వారి సహాయము ప్రకటితముకాగానే పలు మండలములు మండలగ్రంథాలయనిర్మాణమునకై శ్రద్ధగా పనిజేయుచున్నవి. విశాఖపట్నమునందు పురపాలకసంఘమువారు అట్టి గ్రంథాలయ స్థాపనమునకై కట్టిసిద్ధముగనున్న భవనము నొకదాని నిచ్చియున్నారు. అందుచే అచట మండలగ్రంథాలయము అచిరకాలముననే ప్రారంభమగును. ఇంతేగాక గంజా మండలమున +బరంపురము “ఆంధ్రభాషాభివర్ధం నీసంఘము" వారు స్వంతభవనమును నిర్మించుకొనుచున్నారు. అంతేగాక "బారువ” యందున్న శ్రీకృష్ణ దేవరాయగ్రంథాలయమున వారు స్వంత భవనమును ఇదివరకే నిర్మించుకొని యున్నారు. ఈ రెంటిలో నొకటి అచిర కాలముననే గ్రంథాలయమగుననుట కొంతమాత్రమును సందియము లేదని నాతలంపు. + +ఇతరగ్రంథకత౯లలో గొందరు గూడ ఈ మండలగ్రంథాలయములకే గాక, ఆంధ్రీతరమండలములలో ఆంధ్రులచే ఆంధ్రభాషాభివృద్ధికై స్థాపింపబడునట్టి ౫ గ్రంథాలయములకుగూడ తమ గ్రంథముల నన్నిటినిచ్చెదమని చెప్పిరి. అట్లు వాగ్దానముజేసినవారిలో \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0022.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0022.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0c2f227ab45ccf55ce4b2defa0d23a2da612c26a --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0022.txt @@ -0,0 +1,17 @@ +మొటివారు బ్రహ్మశ్రీ వడ్డాది సుబ్బారాయుడుగారు. పిమ్మట రాయప్రోలు సుబ్బారావుగారును, పెద్దాపురమునందున్న ఆంధ్రసారస్వతని కేతన గ్రంథమాలవారును, కాకినాడతాలూకా ఆండ్రంగియందున్న 'భారతీయపరిపత్తు వారును' పిఠాపురమునందున్న “శ్రీరామవిలాస +గ్రంథమాలవారును,” చెంగల్పట్టుజిల్లా ఈగావారిపాలెమునందున్న “శ్రీవైఖానసగ్రంథమాలవారును.” మచిలీపట్టణము “స్వవృద్ధివిద్యార్ధి సంఘమువారును," బ్రహ్మశ్రీ చిలకమర్తి లక్ష్మీనరసింహంగారును, ఆంధ్రపత్రికాధిపులగు శ్రీ కాశీనాధుని నాగేశ్వరరావుగారును +ప్రకటింప బడినట్టియు ప్రకటింప బడబోవునట్టియు గ్రంధములన్నింటిని, పైవిధముగా ౧౨ ముండలగ్రంథాలయములకును, ఆంధ్రదేశ గ్రంథాలయసంఘములకును, ఆంధేతరమండలములలో స్థాపింపబడునట్టి గ్రంథాలయములలో ౫ గ్రంథాలయములకును ఇచ్చెదరుని వాగ్దానము జేసిరి. వీరిలో శ్రీవడ్డాది సుబ్బారాయుడుగారును, రాయప్రోలుసుబ్బారావుగారును, కాశీనాధుని నాగేశ్వరరావు గారును తమ గ్రంధముల నిజవరకే ఆంధ్రదేశగ్రంథాలయ సంఘమునకిచ్చియున్నారు. శ్రీనాగేశ్వరరావుగారు ఊరక గ్రంథముల నిచ్చుటలో తృప్తినొందక వాని కన్నింటికిని సుందరముగ తోలుతో అట్టలు కట్టించి ఇచ్చియున్నారు. మిగిలిన గ్రంధకర్తలును, +గ్రంధప్రకాశకులును, ఈవిధముగనే దోడ్పడి, మండలగ్రంథాలయముల స్థాపనకును ఆంధ్రీతరముండలముల యందీయుద్యమము వ్యాపించుటకును సహాయముచెసెదరనుట కెంతమాత్రమును సందియము లేదు. + +పాశ్చాత్య దేశములయందు పట్టణములయందేమి పల్లెలయందేమి సంచారగ్రంథాలయములు జనసామాన్యము నందు జ్ఞానమును వ్యాపింపజేయుటకై గొప్పసహకారులై యున్నవి. పట్టణములయందుండు గ్రంథాలయములు జనసామాన్యమునకు గావలసిన వివిధరకముల గ్రంథములను చిన్నచిన్న పెట్టెలయందు బెట్టెదరు; పాటకపుజములుగు గ్రంథాలయము లందుబాటులో నుండనట్టియు అందుబాటులోనున్నను ఆచటికివచ్చుటకు అలవాటు పడనట్టియ జనులు నివసించి యుండెడి పేటలకు ఆగ్రంధ +గ్రంథపేటికల నంపి, వానిని జనులు చదువునటుల జేసెదరు. ఇంతేగాదు, ఆటలు ఆడునట్టిస్థలములు నాటకములు ప్రదర్శించు +నట్టి శాలలు సభలుగరుగునట్టి మంటపములు వేయేల జనులు ఎక్కడెక్కడ గుమిగూడి యుండెదరో అట్టి స్థలముల కెల్ల ఈ సంచార +గ్రంథాలయపేటికలతో గ్రంధములను గొనిపోయి జనసామాన్యమందు జ్ఞానధనమును వెదజల్లెదరు. నేడిచటతెరచినట్టి గ్రంథాలయ ప్రదర్శనమునందు అమెరికా దేశమునందున్న “సెంటులాయిను పబ్లికులైబ్రరీ" వారిచే మోటారుబండిమీద పెట్టబడి పంపబడిన +గ్రంథాలయము నొకదానిని మీరు జూచెదరు. ఆదీ ఆటలాడుకొను స్థలములయందుండవారికి గ్రంథముల నిచ్చుటకై పంపబడినది. + +బొంబాయి పట్టణమునందు సేవకసంఘము వారు క్కొక్క పెట్టెయం దేబదిగ్రంథముల నుంచి ఆ పెట్టలను పాటకపుజనులుండు పేటల కంపి అక్కడ ఒక్కొక్క పెట్టెను నెలమొదలు రెండునెలలవరకుంచి, అక్కడి జనులలో చదువగలిగినవారిచే చదివించియు, +చదువలేనివారికి చదివివినిపించియు, వారియందు జ్ఞాన ధనమును వెదజల్లుచున్నారు + +బరోడారాజ్యమునందు గూడ సంచార గ్రంథాలయములు స్త్రీలకు, పిల్లలకు, వ్యవసాయదారులకు, చిత్రకారులకు, ఉపాధ్యాయులకు, విద్యార్థులకు ఈ ప్రకారము వేర్వేరు మనోవృత్తులు గలిగినవారికి వలయు గ్రంథములను ప్రత్యేకముగ నేర్చి పెట్టిరి. + +ఈ పద్ధతుల ననుసరించి ఆంధ్రదేశమునందు గూడ సంచార గ్రంథాలయములను ప్రారంభింపవలెనని స౦కల్పించుకొని ఆ పనిని ఇప్పుడే ప్రారంభించితిమి. నేడుమీరిచట గ్రంథాలయ ప్రదర్శనమునందు రెండుసంచార గ్రంథాలయ పేటికలను జూడగలరు. అందులో ఒకటి చిన్నది. ఒకటి పెద్దది. చిన్న దాని ఖరీదు రు 25 లు \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0023.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0023.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3cc6a64c5ea2885f7a76357e4ddfe9e4003ed77f --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0023.txt @@ -0,0 +1,18 @@ +పెద్దదాని ఖరీదు రు 50 లు. ఉదారవంతులందరును ఒక్కొక్క పెట్టెను కొని దానమొసంగుదురని ప్రార్ధించు చున్నారము అట్టి పెట్టెలను దానమొసంగ గోరువారికి ఆ పెట్టెల సందజేయగల భాధ్యతను మేము వహీంపగలమని విన్నవించుచున్నారము. మీరందరును విరివిగా సహాయముచేసినగాని, వీనిప్రచారము నెక్కువచేయుట కవకాశముండదు. + +ఈ సంచార గ్రంథాలయములను మనము విశేషముగా పల్లెలయందు వ్యాపింపజేయగలిగితిమేని, అనంతమగు విజ్ఞానధనమును దేశమునుదంతటను అచిరకాలముననే వెదజల్లగలమనుట కెంతమాత్రమును సందియము లేదు. నూతన గ్రంథాలయములకు స్థాపించుటకు కావలసిన పరిస్థితు లనేక గ్రామములయందు లేకపోవచ్చును. కాని చదువుకొనగలిగిన ఒక్క మనుజునినైన +సంపాది౦పగలిగిన ఏ గ్రామమైనను వీనిని వినియోగింపనర్హములగును. ఏలయన ఆచదువుకొనగలిగిన మనుజుడే తానా +గ్రంథములను చదువుకొనుటయే గాక చదువుకొనజాలని తన తోడి గ్రామస్థుల కందలి విషయములను బోధించును. + +సోదరులారా! వేయేల గ్రామముల నిప్పుడువహించియున్న అజ్ఞానతిమిరభాధకు అచిరకాలముననే తొలగింపదలతురేని స్వల్పవ్యయముతో చేయదగినమందు సంచార గ్రంథాలయ వ్యాపనమేను. ఇతరమందు లున్నవి; లేవని చెప్పుటకు సాహసింపను. +కానీ ఇతర మందు లన్నియు విశేష వ్యవప్రయాసలతో గూడు కొనినవి. సులభముగా మోక్షమునిచ్చున దిది యొక్కటేను. + +సంచార గ్రంథాల యములను స్థాపింపవలెనని తలంచి సభకు నే డగ్రాసనాధిపత్యము వహించిన శ్రీ కొచ్చెర్లకోటవేంకటకృష్ణారావు బహద్దరుగారిని దర్శింపగా వారు తమచే ప్రకటింపబడిన గ్రంథము లన్నిటిని ఒక్కొక్కటి మూడు ప్రతులచొప్పునఇచ్చి ప్రోత్సాహమును గలిగించిరి. + +ఇంతే గాక తల్లాప్రెగ్గడసూర్యనారాయణరావుగారు గూడ తమచే రచియింపబడినట్టి హిందూదేశ ఆర్ధిక చరిత్రయొక్క ౫ ప్రతుల నిచ్చి సహాయము చేసిరి. + +“సినిమోటాగ్రాఫ్, బయస్కోపు” మొదలగుపెద్ద యంత్రములను కొనలేకపోయినను, మాజిక్కులాంతరు, నొకదానినైన ఈసంఘపక్ష మునుకొని కొంతవ్యాప్తినిగలుగజేయవలెనని తలంచితిమి. చరిత్ర, ప్రకృతిశాస్త్రము, మానవశరీరము, ఆరోగ్యము, నీతి మొదలగు +అనేకవిషయములనుగూర్చి చదువుకొనజాలని జనులకు జ్ఞానమునుగలుగ జేయుటయందివి మిక్కిలియుపయోగకరములై యున్నవి. ద్రవ్యాభావముచేమేము దీనిని కొనజాలకపోయినను, ఏలూరులోనున్న “యువజన సంఘము" వారు ఒక "మాజిక్కులాఁతరును" కొని కొంతవరకు పనిని, ప్రారంభించినందుల కెంతయు సంతసింపవలసియున్నది. మఱియు అంగలూరునందున్న శ్రీబాలసరస్వతీ గ్రంథాలయమువారుగూడ "మాజిక్కు లాంతరు” నొక దానినికొనుటకై ప్రయత్నించుచున్నారు. వీరి ప్రయత్నము గూడ త్వరలో ఫలోన్ముఖమగునని నమ్ముచున్నాము. + +ఈవత్సరమున తయారైన భవనములలోకెల్ల తెనాలి తాలూకా అనంతవరమునందు శ్రీభారతీనిలయమునకు కుప్పా శ్రీరామశర్మగారిచే నిర్మింపబడినది మిక్కిలి గొప్పది. నాలుగు వేలరూప్యములవరకు వెచ్చించి వీరాభవనమును నిర్మించియున్నారు. ఏలూరు తాలూకా +దెందులూరునందున్న గ్రంథాలయమునకుగూడ గొప్ప భవనమొకటి తయారగుచున్నది. రాజమహేంద్రవరము నందు శ్రీరావుబహద్దరు కందుకూరి వీరేశలింగపంతులు గారు ౫,౦౦౦ గ్రంధములతో నూతనముగానొక గ్రంథా \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0025.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0025.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2d56a974a26396f5a150640798cb93ff3517bc99 --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0025.txt @@ -0,0 +1,25 @@ +చుటకనువుగానుండును గదా? దేవాలయమునకుడు గ్రంథాలయమునకును సంబంధములుగ జేయుటవలన, గ్రంథాలయమునకు +కొందరిని రాకుండ జేయుచున్నామేమోయను సపోహ కొందరు గలుగవచ్చును. కావునమన మిట్టి నపోహకవకాశము లేకుండ చేయుట కర్తవ్యము. + +గ్రంథాలయములకును, దేవాలయములకును పరస్పర భా౦ధవ్యముండు యొక్క యావశ్యకతను గ్రహించి, నూజివీడునందు +సత్పురుషుల సహాయముతో సూరి సీతారామయ్యగారను భక్తవర్యుడు సీతారామమందిరమును నిర్మించియున్నారు. ఇందు దేవాలయమును గ్రంధాలయమును కలసియే యున్నవి. ఇదేరీతిని గుంటూరు పట్టణయి గూడ పాటి౦డ సూర్యనారాయణ +పంతులుగారు దేవాలయమును గ్రంధాలయమును కలిపియే నిర్మించుకున్నారు. వీనియొక్క ఫలితమును బట్టీ దేశమునఁ దెల్ల +ఇటులనే జరుకుననుటకు సందియములేదు. + +కడచిన సంవత్సర న౦దువలెనే ఈవత్సరమునగూడ బెజవాడ పురపాలక సంఘమువారు అదటి రామోహన గ్రంథాలయమునను +రు ౧౦౦౦ విరాళమొస౦గిరి. ఈ ప్రకారమే ప్రతిసంవత్సరమును ఇచ్చుచుందురు. ఏలూరు పుపరపాకల సంఘము వారు గూడ అచటనున్న హిందూయువజనసంఘము వారికి నెలకు రు ౫ లు చొప్పున విరాళమునిచ్చుచున్నారు. + +క్రిందటిసంవత్సరమున కృష్ణాజిల్లాబోర్డువారు అంగలూరునందలి బాలసరస్వతీగ్రంథాలయమునకు నెలకును రు ౧౦ లు +విరాళమునిచ్చిరి. కాని కారణము నేమియ దెలుపకయే, ఈవత్సరమున విరాళమును ఆపుదలజేసిరి. ఈవిరాళమును తిరిగి దయచేసెనని ప్రార్థించుచున్నారము. + +అంగలూరుందలి బాలసరస్వతీ గ్రంథాలయమునకు ప్రభుత్వమువారు వారిచే ప్రకటింపబడిన ఆంధ్రప్రచురముల నన్నిటి దయచేసి సహాయము చేసిరి. ౧౮౬౦ సం॥ ౨౧ అని నెం. ఆక్టు ప్రకారము సంఘములను రిజిస్టరు చేసి కొనుటకు ఏబదిరూపాయల రిజిష్టరు ఫీజునకు బదులుగా ఇరువదిరూపాయలు మాత్రమేతీసికొనుటకు ఏర్పాటు ఛేయవలసినదని ఆంధ్రమహాజనసభవారు తీర్మానించి, +దానిని ప్రభుత్వము వారిక౦పిరి. ఆటుల తగ్గి౦పజాలక పోయినప్పటికిని ప్రత్యేక సంఘములనుండి వచ్చు దరఖాస్తులను వానివాని యోగ్యతలను బట్టి యోచించెననని ప్రభుత్వము వారుత్తరువొసంగిరి. కానీ అంగలూరు బాలసరస్వతీ నిలయమువారు పంపిన దరఖాస్తును నిరాకరించిరని దెలుపుటకె౦తయు చింతిల్లుచున్నారము. + +“హిందూపత్రిక ”యందలి వ్యాసములు. +అమెరికా దేశమునందు పల్లెటూండ్ల గ్రంథాలయములు జ్ఞానవేదిక నెల్లెడల వ్యాపి౦పజేయుటకు ఆత్యద్భుతముగ బనిచేయుచున్న వనియు, అదేరీతిని, మన దేశమునందు గూడ పల్లెటూండ్లయందు గ్రంథాలయములను స్థాపించి పనిజేయుటకు తగిన సావకాశములను గూర్చి చర్చింపవలసినదనియు, మద్రాసునందుప్రకటింపబడుచున్న "హిందూ” పత్రికాధిపతి చదువరలును గోరియండెను. అందుమీద మనసంఘముయొక్క ఉపాధ్యక్షులును, గ్రంథాలయోద్యమ శాస్త్రవేత్తయునగు శ్రీ సూరి వెంకటనరసింహ గారు. + +౧. గ్రంథాలయొద్మమ మందలి ప్రధమా౦శములు: దీని ఉత్పత్తి. +౨. ఐరోసాఖడనుందును, బరోడాదేశమందును అమెరికాఖండమందును గ్రంథాలయోద్యమము చేయుచున్నపని +3. ఆంధ్రదేశగ్రంథాలయోద్యమ వ్యాపన (ప్రస్తుత స్థితి). +౪.ఆంధ్రదేశ గ్రంధాలయమందు లీనమైయున్న సూత్రములు. +౫.అంధ్రభాషయందు సకలాంగ సౌష్టముల \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0026.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0026.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e8887bee86aa6917b6b473fcbf7db637d6a444a9 --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0026.txt @@ -0,0 +1,16 @@ +గ్రంథాలయమును నిర్మించుటకుగల సావకాశములను గూర్చి విశేషపరిశ్రమజేసి ఐదువ్యాసములను ఆపత్రిక యందేవ్రాసిరి. మఱికొన్నిటినిగూడ వ్రాసియుండిరి గాని స్థలాభావముచే ఆపత్రిక ప్రకటించియుండ లేదు. + +"హిందూ"పత్రికయందు ఆంగ్లేయభాషయందీవ్యాసములు ప్రకటింపబడుటచే దేశము యొక్క వివిధప్రాంతములవారు వీనిని జదివి మనయుద్యమముయొక్క ఉత్కృష్టతను దెలిసికొనిరి. ఇందుకు తార్కాణముగ, పూనా నగరమున మహారాష్ట్ర భాషయందు ప్రకటింపబడుచున్న "కేసరి" పత్రిక మన యుద్యమముయొక్క ప్రాశస్థ్యమును గూర్చి సంపాదకీయ వ్యాసమును వ్రాసియుండెను. + +ఇంతేగాదు. దక్షిణహిందూదేశమునందు పుదుక్కోట సంస్థానమందున్న "అలంగుడి" వాస్తవ్యులు ఆసంస్థానమందుండు గ్రంథాలయముల యొక్కయు, పఠనమందిరములయొక్కయు మహాసభ నొకదానిని కూర్పవలెనని తలంచి, అందుకు జేయవలసిన ఏర్పాటులునుగూర్చియు, విధానములనుగూర్చియు విపులముగా తెలుపవలసినదని మన సంఘమునకు వ్రాసిరి. ఊరక +సలహాలనిచ్చుటతో పోనివ్వక, గ్రంథాలయశాస్త్రసంబంధమైన గ్రంథములను, పత్రికలను, గొప్పగ్రంథాలయముల పటములు మొదలగువానిని వారికోరికమీదనే వారిప్రదర్శనమునకు పంపితిమి. ఇంతేగాక మన సంఘమునకు ఉపాధ్యక్షులగు శ్రీ నూరి వెంకటనరసింహశాస్త్రిగారు గ్రంథాలయనిర్మాణమును గూర్చి వ్యాసమునొక దానిని వ్రాసిపంపగా, వారు దానిని తమస్వభాపలోనికి మార్చుకొని సభయందుజదివిరి. ఆవ్యాసము మిక్కిలి అనుభవసిద్ధముగ నున్నదనియు, దానినివినుట వలస గొప్పలాభము చేకూరినదనియు ఆసభవారు తెలియజేసియుండిరి. ఆసభతో గూడజరిగిన ప్రదర్శనము నందు మనసంఘమునకు వారిచ్చిన యోగ్యతాపత్రికను నేడు మీరు గ్రంథాలయప్రదర్శనమునందు జూడగలరు. + +దక్షిణాదినున్న “ఎట్టియా పురము” నందు ధర్మగ్రంథాలయమును నిర్మింపదలచి, అచటి జమీందారుగారి యుత్తరువునిూద వారు బెజవాడయందున్న రామమోహనధర్మగ్రంథాలయముయొక్క “ప్లానును” తెప్పించుకొనిరి. ఈవిధముగ ఆంధ్రదేశమందేగాక ఇతర దేశములయందుండు గ్రంథాలయోద్యమాభిలాషులకు గూడ మనము సహాయకారులమగుచున్నారము. + +నలనామసంవత్సరమునకు ఆంధ్రదేశగ్రంథాలయములచరిత్రను సేకరించితిమి కాని అనివార్యములగు కారణాంతరముల చేత ప్రకటింపజాలమైతిమి - పింగళనామసంవత్సర గ్రంథాలయచరిత్రను త్వరలో ప్రకటించుటకై ప్రయత్నించుచున్నారము. నళనామ సంవత్సరాంతమున ఆంధ్రదేశమున చరిత్రలు పంపిన గ్రథాలయములు ౩౧౨ ను చరిత్రలంపనివి ౮౦ యును మొత్తము ౩౯౨ +గలవు. పింగళనామసంవత్సరాంతమునందు ౪౫౦ వరకును గ్రంథాలయములు లెక్కకువచ్చినవి. ప్రదర్శనమునందు ప్రచురింపబడిన చిత్రపటమునందు ఇందలి వివరములు కననగును. + +కడచిన వత్సరమందువలెనే ఈవత్సరమందు గూడ కార్యదర్శులు పలుస్థలములకు బోయి గ్రంథాలయోద్యమవ్యాప్తికై పాటుబడియున్నారు. ఇంతేగాక. + +కృష్ణా, గుంటూరు, గోదావరిజిల్లాలకేగాక గంజాం జిల్లాకుగూడ మండలగ్రంథాలయ సంఘమేర్పడి చిక్కగపని జేయుచున్నది. సత్తెనపల్లి, గుంటూరు తాలూకాలకు నూతనముగ తాలూకా గ్రంథాలయసంఘము లేర్పడినవి. గోదావరి జిల్లాయందున్న కాకినాడ +తాలూకాకుగూడ తాలూకా సంఘమేర్పడి చక్కగ పని చేయుచున్నది. తాలూకా గ్రంథాలయ ప్రతినిధుల మహాసభనుగూడ మిక్కిలి యుత్సాహముతో జరిపి యున్నారు. ఇదివరకేర్పడిన గుడివాడ, భీమవరం, బెజవాడ, తెనాలి, బాపట్ల, రామచంద్రపురం తాలూకా \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0028.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0028.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4306a718ec33c5e8cc942e122479c65081029e87 --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0028.txt @@ -0,0 +1,14 @@ +చక్కనికట్టు దిట్టములతో సాంఘికుల శ్రేయోభివృద్ధికై నిరంతరము తోడ్పడుచుండును, ప్రతిసంవత్సరమునందును జరుగు శ్రీసీతారాముల కళ్యాణమహోత్సవమును ఆ గ్రంథాలయ సభ్యులు స్వయముగ వీక్షించి తరించు చున్నారు. ఇట్లు తాము పొందుచున్న లాభముతో తృప్తివహింపక, గ్రంథాలయోద్యమమును ప్రచారము చేయుచున్న తోడిసోదకులకు గూడ, ఆ లాభమును +అందజేయవలెనని ఆ సంస్థుకార్యదర్శిగారు తలంచిరి. స్వయముగ స్వామి కళ్యాణమును దర్శింపకపోయినను, సీతారాముల కళ్యాణమహోత్సవతలంబ్రాలు బియ్యమును శిరస్సున ధరించినచో సాక్షాత్స౦దర్శనఫలము లభించునని సనాతనధర్మావలంబకు లందరికిని నమ్మకము గలదు. ఈ నమ్మకము ననుసరించి ఆంధ్రదేశగ్రంథాలయ సంఘసభ్యుల కందజేయవలసినదని, ఆ పట్టణగ్రంధాలయ కార్యదర్శి మన అందరియొక్క శ్రేయస్సును గోరుచు శ్రీవారి తలంబ్రాలను భక్తి పురస్సరముగ మనకు పంపి +యున్నారు. వీనిని మీరందరును ఇప్పుడే స్వీకరింపఁ గలరు. +మనము పరికించి చూచి + +ఈ ఒక్క విషయమును మన గ్రంథాలయోద్యమమునందు ఎట్టి శక్తులు నిగూఢమై యున్నవో వనకు బోధపడక మానదు. మొదట ఆ గ్రంథాలయ సభ్యుల ఈశ్వరభక్తి పొగడ దగినది. పిమ్మట వారు పొందు లాభము వారితోనే నిల్వక “సర్వేజనాఃస్సుఖినోభవన్తు" అను యార్యోక్తి ప్రకారము ఆ లాభము తమ సోదరులకు గూడ లభింపజేయవలయుననువారలకు గల గాఢమగు వాంఛ మనకు గోచరించు చున్నది. దీనివలన మఱియొక విషయముగూడ విషాదమగుచున్నది. భారతీయులు ఎప్పుడును స్వలాభముతోడనే సంతుష్టి నొందరనియు “ప్రపంచమంతయు తన లాభముకొరకే ఈశ్వరునిచే సృష్టింపబడెనని పాశ్చాత్యసిద్ధాంతమును త్రోసివైచి, +“ఆత్మవత్సర్వ భూతేషు | యఃపశ్యతి సపశ్యతి” (ప్రపంచమంతను తనవలెనే చూచుకొనువాడే జ్ఞాని) అను నార్యోక్తిని కేవల మాదర్శముగా నుంచుకొనుటయేగాక, అవకాశము కలిగినపుడెల్ల ఆచరణలోనికి తెచ్చుకొనుటకై ప్రయత్నించువారను మరియొక యంశము తేలుచున్నది. ఎట్టి పిదపకాల మాసన్నమైనను, మన దేశమునందు అనుశృతముగ వచ్చుచున్న మర్యాదలను రూపు +మాప సమర్ధములు కల పరిస్థితు లెంతగా వ్యాపించి విజృంభించు చున్నను, ఆర్యధర్మము సనాతనమనియు +ఆర్యావత౯మందలి ధారావాహికజ్ఞానము అనశ్వరమనియు ఈ చిన్న విషయము మనకు బోధించు చున్నది. అంశముస్వల్పమేమైనను ఆలోచించిన కొలదిని, ఈఒక్క దానిని బట్టియే, మన కెన్నియో మహత్తరములగు నంశములు స్ఫురించు చున్నవి. + +గ్రంథాలయోద్యమము యొక్క ప్రాశస్త్యమును గూర్చి మీకు విశేషముగ జెప్ప నక్కరలేదు. ఏ గ్రామమునందైననేమి ట్టణమునందైననేమి, నిత్యజీవనమును గలిగి, నిత్యమును జనుల నుద్బోధింప శక్తి గిలిగిన వీ గ్రంథాలయములే యని చెప్పిన అతిశయోక్తి ఎంతమాత్రమును గాదు. మన సోదరుల జీవితములు పవిత్రపురుషార్ధ సాధకములుగను చేయవలెసన్న ఈ యుద్యమమే పరమతారకమై యున్నది. +వంతములుగను, +కాని, గ్రంథాలయోద్యమము ఆంధ్రదేశమునందు ఏయే పరిస్థితులయం దభివృద్ధిని జెందుచున్నదో, అట్టిది ఇతర దేశములయం దెచటను గనుపింపదు. బరోడా రాజ్యమునం దైనను, ప్రభువుల సహాయముచేతనే గ్రంథాలయములు స్థాపింపబడి, పోషింపబడు చున్నవి. మన దేశముసందబులగాదు “కార్నీ జీ” వంటిదాతల దాతృత్వమింకను ఈయుద్యము వైపునకు మరలలేదు- "బరోడా” యందువలె ప్రభువుల సహాయమింకను ఈయుద్యమము పట్ల లభింపలేదు - ఇతర దేశముల యందువలె ప్రొత్సాహము లేకపోవుట యటుండ ఈ యుద్యమముకు నాయకుల మనోదృష్టియం దైన స్థాన మేర్పడి యుండలేదు. గ్రామస్థులకన్ననో ఈయుద్యమతత్వ +మింకను బోధపడలేదు. \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0030.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0030.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6e28863da5d9b458b8332db20a5ddd662683e4c5 --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0030.txt @@ -0,0 +1,21 @@ +గ్రంధాలయోద్యమము ప్రయోజనకారియై యున్నది. ఏపండితుడు, ఏవార్తాపత్రిక, ఏపాఠశాల నిర్వహింపజాలని మహాకార్యమును గ్రంథాలయములు నిర్వహింపజాలని మహాకార్యమును గ్రంథాలయములు నిర్వహించుచున్నవి. ఆంధ్రోద్యమసాధ్యములైన సకలా +దర్శములును నాంధ్రగ్రంథాలయములయందు విస్పష్టముచేయబడుచున్నవి. + +భారతవర్షముంతకునుఁ భారతవర్షమున కననేల ప్రపంచమున కంతకును, ఆంధ్రదేశమునందు ప్రబలియున్న గ్రంథాలయోద్యమము ఆదర్శప్రాయమైయున్నది. ఇట్లంటినని స్వోత్కర్షగభావింప వలసినది లేదు - ప్రపంచ మునందెచటనైనను, ఎవ్వరికైనను, స్వస్వరూపానందము లభించినగాని ఆత్మౌన్నత్యమును బొందజాలరు. అదేవిధమున, మనయుద్యమముయొక్క స్వస్వరూపానందము ననుభవించినగాని, ఉద్యమమునం దున్నతస్థానము నాక్రమింపజాలము. కావున ఈ యుద్యమము యొక్క శ్రేష్ఠతను గ్రహింపవలెను. గ్రహించి అనుభవింపవలెను. అప్పుడుగాని ఆంధ్రదేశ గ్రంథాలయోద్యమము ప్రపంచమున కంతకును ఆదర్శప్రాయతని గోచరింపదు. +ఇట్టి మహోత్కిృష్టమైన ఉద్యమాశయములను భారతవర్షమునకును, తన్ములమున ప్రపంచమునకంతకునుగూడ ఒసంగుట మన విధ్యుక్తధర్మమై యున్నది. + +ఈధర్మమును నిర్వర్తించుటకై ఈసంఘపక్షమున ప్రకటింపబడు గ్రంథాలయ సర్వస్వమును ఆంగ్లేయభాష యందుగూడ ప్రకటించుటకై ప్రయత్నించుచున్నాము. గ్రంథాలయ సర్వస్వము యొక్క రెండు సంపుటములు ముగింపబడినవి మూడవ సంపుటమునందు ఒక +సంచిక వెలువడినది. రెండవ సంపుటమునకు రు ౧3౦ లు నష్టమువచ్చి యుండినను, సంవత్సరమునకు నాలుగు సంచికలకు బదులు ఆరు సంచికలను ప్రకటింపవలెనని నిర్ణయించుకొంటిమి. + +ఆంధ్రదేశమునందు గ్రంథాలయోద్యమము ఇంతవరకు, భారతవర్షమున జన్మించిన యుద్యమములన్నింటికంటె మిన్నయకు నభివృద్ధినే జూపియున్నది కాని గ్రంథాలయములను నిర్వహించువారి కి౦తటితో తృప్తి గలుగలేదు. వారు ఇంకను పలువిధములు ఆంధ్రవ్యక్తి వికాసమునకును, ఆంధ్ర దేశాభ్యుదయమునకును పాటుపడవలెనని సంకల్పించుకొనియున్నారు మూడవ ఆంధ్ర దేశ +గ్రంథాలయ ప్రతినిధుల మహాసభకగ్రాసనాధిపతులగు శ్రీ కాశీనాధుని నాగేశ్వర్రావు గారిట్లు చెప్పిరి:౼ + +“గ్రంథాలయములు, పఠనమందిరములు, వ్యాయామనిలయంబులై, కర్మక్షేత్రంబులై, సేవాసదనంబులై, విద్యాలయంబులై సుందర మందిరంబులై, నాటకరంగంబులై, ధర్మసంరక్షణ సాధనంబులై విరాజిల్లునప్పుడు జాతీయ వికాసంబునకు మహత్తరంబైన సాధనంబులు కాగలవు." + +ఇందుసూచింపబడిన విషయములయందన్నిటియందును మనము ఇంతవరకు కొద్దిగానో, గొప్పగనో పనిచేయున్నాము. అయినను మనము ఆయావిషయములందింతకంటే ఎన్నియో మడంగులెక్కువగ కృషి విపలుపవలసియున్నది. + +కావున ఈవత్సరమునుండియు, ఆంధ్రదేశ గ్రంథాలయసంఘమునకు ౧ సేవాశాఖ ౨ సారస్వతశాఖ 3 వ్యాయామశాఖ ౪ లలిత +కళాశాఖ ౫ నిమ్మ జాత్యుద్ధరణశాఖ ౬ విద్యాశాఖలను స్థాపించి మనకు చేతనైనంతవరకు పనిజేయుట అత్యంతావశ్యకమై +యున్నది. వివిధములగు ఇన్నిపనులను బెట్టుకొనుటవలన మనపని ఇప్పటికందే అనేకవిధముల పెరుగుననుట కేంత మాత్రమును సందియము లేదు. అయినను మనము ఎంతమాత్రమును సంకోచింపవలసినది లేదు. అల్పారంభములే మహదువ్యమములగుచుండుననుట మనకు స్వానుభవవైక వేద్యమేగదా; కావున ముందంజవేయుటయేగు గాని వెనుకకడుగువేయ వలసినదిలేదు. + +మనము చేయవలసిన ముఖ్యమగుపనిఇంకొకటిగలదు. ప్రపంచమందెచటనైనగాని మతముపైనను ధర్మముపైన \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0031.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0031.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..115d643967d4e32bb6dd2670c6eea03a04cd5673 --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0031.txt @@ -0,0 +1,19 @@ +ను ఆధారపడియుండినట్టి ఎంత స్వల్పయత్న మైనను రాణించుననుటకు సందియములేదు. అట్టి గుణము ముఖ్యముగా భారతీయులయందు వేళ్ళూనియున్నది. వృద్ధులనైన నేమి, యువకులనైన నేమి, విద్యాధికులనైననేమి, మూఢులనైననేమి - ఎల్లరను సర్వకాలసర్వావస్థలయంగును ఆకర్షింపదలతుమేని, పట్టణములు - పల్లెలు అనుభేదములేకుండ సర్వప్రదేశముల యందును జ్ఞానజ్యోతిని వెలిగింపదలతుమేని మనయుద్యమముగూడ మతముమాదను అందుముఖ్యముగ ధర్మముమీదను +ఆధారపడియుండవలెను; ఇంట్లనుటవలన ఇదివరకులేదనిగాదు. ధర్మముమీదను, మతముమీదను ఆధారపడియుండుట వలననే +మన యుద్యమమున కింతటి జయము చేకూరినదని నాయభిప్రాయము - ఇక ముందు ఇంతకన్న పలుముఖముల +ఏతద్విషయమై పనిజేయవలెనని నాయభిప్రాయము. ఉత్సాహవంతులగు యువకులనేకులు మన యుద్యమమునందు నిష్కామముగ పనిజేయుచున్నారు- “ఆంధ్ర పత్రిక" చెప్పినటుల వారు “స్వయంసహాయావలంబనులు, త్యాగపరులు, సేవానిరతులు, కార్యశూరులు, వ్యగ్రోత్సాహభరితులు, మాతృభాషాభిమానులు" వివిధ గ్రామములందువారు వెదజల్లబడియున్నారు. వారికి ఈ +గుణములన్నియు, ఒకరిబోధనవలన ఒకరిశీశ్రూషవలన వచ్చినవిగావు ఇట్టి పరిజ్ఞానము స్వతహాకలిగినదియేయై యున్నవి. ఇట్టివారినందరిని ఒకచో జేర్చి వారికిసరియైవ శిక్షణనొసంగి మంచిపరిజ్ఞానమును గలిగించిన వారివలన మహత్కార్యములు సాధింపవచ్చును - కావున వారికొక బోధనతరగతిని వెంటనే ఏర్పాటుచేయుట అత్యావశ్యకము. + +సోదరులారా! ఇట్టి మహత్కార్యములకు తలపైబెట్టు కొనుచుంటిమే! తలదాచుకొనుటకొక వసతియైన మన సంఘమునకు లేదే!! +అని మీరాలోచింప వలసినది లేదు. మనము సత్కార్యములను దలపెట్టికొనిన అనినెరవేరకపోవునా! సత్కార్యాచరణమునకు భగవంతుడెప్పుడును తోడ్పడుచునే యుండును. + +బెజవాడ పట్టణమునందు రామమోహనగ్రంధాలయమను పేరున, గ్రంథాలయమొకటి ఉండినసంగతి మీ కందరికిని తెలిసియేయున్నది. ఆ గ్రంథాలయమునకు ౨౧౦౦ ఎతురపుగజముల స్థలమును, అందులోతయారై సిద్ధముగనున్న పెద్దడాబాయిల్లును, తగినన్ని బీరువాలును, వానిలోకి రమారమి ౫,౦౦౦ గ్రంథములునుగలవు; ఇవియన్నియు రమారమి పదునైదు వేలరూపాయిల విలువ +గలిగియుండును. ఆంధ్రదేశ గ్రంథాలను సంఘము ౧౯౧౪ సం॥ నందు ఏర్పడినదిమొదలు ఆ గ్రంథాలయా భవనమున౦దే ఒక +గదియందుంపబడినది. ఇప్పుడా గ్రంథాలయమువారు ఆంధ్రదేశగ్రంథాలయ సంఘమను పేరుతో తమ రామమోహనగ్రంథాలయమే కేంద్రగ్రంథాలయముగ నుండవలెనని తీర్మానించుకొనియున్నారు. మనకంగికారమగునెడల మనసంఘమును గూడ దానితో కలిపిన +యడుల వారును మనమునుగలిసి పనిజేయఁటకనువుగనుండును. అనగా ౧౫౦౦౦ రూప్యముల విలువగలస్థలమును భవనమును గ్రంథములును ఆంధ్రదేశాభ్యుదయమునకై వినియోగించుటకు సందర్భముగలిగియుండును. ఇంతేగాక ద్వితీయ గోదావరిమండల గ్రంథాలయసభయందు ఆంధ్రదేశకేంద్రగ్రంథాలయమును రాజమహేంద్రవరమున స్థాపింపబడుటకు తత్పారులను హెచ్చరించుచు +తీర్మానించియున్నారు. మనయుద్యమమును ఇంకను మీద వివరించునటుల పలుముఖములు వ్యాపింపజేయుటకు గాను ఈయమూల్య సహాయమును ఆపరాత్పరుడే మనకు పంపివాడని వాతలంపు. ఈయవకాశమును పోగొట్టుకొనక వినియోగించెదనని నాప్రార్థన. + +ఆదాయము:- +నాల్గవఆంధ్రదేశగ్రంథాలయప్రతినిధుల మహాసభ ప్రతినిధులరుసుములు ... ౬౩౼౦౼౦ +వెనుకటిబాకీవసూలు ...౮౼౧౧-౦ +గంటి లక్ష్మన్న గారు... ౫౼౦౼౦ \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0032.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0032.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d734a77ef2f5f50cc62a926759bf37efef2b84bf --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0032.txt @@ -0,0 +1,28 @@ +ఆంధ్ర మహాజనసభ స్థాపితోపసంఘము వారు సంచార కార్యదర్శి కొరకు ... ౧౫౦౼౦౼౦ +వెరసి ...౨౨౬౼౧౦౼౦ + +వ్యయము:౼ +ప్రధమగ్రంథాలయప్రదర్శనమునకు వస్తువులను పంపుటకు, తిరిగి తెప్పించు కొనుటకు అయిన వ్యయములు ... ౨౦౼౦౼౦ +పోస్టుఖర్చులు ... ౧౬౼౪౼౬ +పత్రికలు ... ౭౼౧౩౼౦ +చిల్లరలు ... ౭౼౧౦౼౦ +అచ్చు ... ౭౼౪౼౦ +గ్రంథములు ... ౦౼౧౪౼౦ +టెలిగ్రాఫ్ లు ... ౨౼౧౧౼౬ +సంచార కార్యదర్శుల జీతములు రైలు ఖర్చులు ... ౯౨౼౧౦౼౬ +గతవత్సరము తాలూకు బాకీతీర్చినది ... ౫౬౼౧౩౼౯ + +.............................. ౫౬౼౧౩౼౯ + + నిల్వ:౼ రు ౧౪౼౮౼౯ + +సోదరులారా! ఈవత్సరమున జరిగిన పనినిగూర్చియు, ఆదాయవ్యయములగూర్చియు మీరువినియే యున్నారు. ఇట్టి ఆదాయముతో మనమిక ముందు కార్యములను కొనసాగించుట దుర్ఘటము. ముందు మనము ప్రారంభింపవలసిన మహత్కార్యములను గూడ వివరించి యుంటిని. ఇంతేగాక బెజవాడ రామమోహన గ్రంథాలయమువారు కేంద్ర గ్రంథాలయ విషయమై చేసిన ప్రయత్నములను +గూడ మీకు విశదపరచితిని. వావిళ్ళవారి దానముతో కేంద్రగ్రంథాలయుస్థాపనయు, మనసంఘముయొక్క స్థిరత్వమును తప్పని సరివయ్యెను. కావున ఈవిషయములన్నిటిని చక్కగాయోచించి, కార్యవిధానమును నిర్ణయించెదరని కోరుచున్నాడను. + +నిస్సారమును, భావోద్రేకరహితమును నగు నీదీర్ఘవ్యాసమును మీరు ఓపికతో విన్నందులకు నాహృదయపూర్వకవందనము లర్పించుచున్నాడను. + +సభనలంకరించిన పెద్దలలో గొందరు: ఆకెళ్ల సూర్యనారాయణ రావు గారు, భూపతిరాజు వేంకటపతిరాజు గారు; సి.పి.ఎన్. నరసింహరాజుగారు, మహామహోపాధ్యాయ తాతా సుబ్బరాయశాస్త్రిగారు, దివాకర్ల తిరుపతిశాస్త్రిగారు, వఝుల చినసీతారామశాస్త్రీ గారు, రాయబహద్దరు సూర్యనారాయణశాస్త్రీగారు, ఆచంట వేంకట రాయసాంఖ్యాయనశర్మగారు, బుర్ర శేషగిరిరావుగారు, ప్రభల లక్ష్మీనరసింహముగారు, ఎనమండ్ర నారాయణమూర్తిగారు, రావు బహద్దరు నరసింహారావుగారు, చెలికాని లత్సారావుగారు, దేవులపల్లి స్వామిశాస్త్రిగారు, నేలనూతుల సుబ్బారావుగారు, శ్రీజగన్నాథ పాడిఖడంగగారు, కోలవెన్ను రామకోటేశ్వరరావుగారు, ఉమ్రేఆలీషాకవి గారు, ఆతీ అప్పడు పంతులుగారు, కోపల్లె హనుమంతరావుగారు, బెల్లంకొండ రాఘవరావుగారు, తిత్తి బలరామయ్యగారు, వంగూరి సుబ్బారావుగారు, తల్లా ప్రగడ సూర్యనారాయణరావు గారు, సి.వి.రంగం శ్రేష్టి గారు. + +పిమ్మట సభకు రాజాలమనియు, జయప్రదముగ జరుపబడుగాకయని భగవంతుని ప్రార్థించుచు వ్రాసిన ఈ క్రింది వారు పంపిన యుత్తరములును తంతీవార్తలును జదువబడెను:— కొడాలి శివరామకృష్ణారావుగారు, గోనుగుంట్ల వేంకటసుబ్రహ్మణ్యంగారు, బూదూరు +రామానుజులురెడ్డిగారు, పొనకాపట్టాభిరామారెడ్డిగారు, ఆరెకపూడి రామశాస్త్రులుగారు, దేవరాజు సీతారామ స్వామిగారు, ఆచంట సూర్యనారాయణరాజుగారు, సోంభొట్ల వెంకయ్యగారు, తాడంకి వెంకయ్యగారు, చట్టి నరసింహారావుగారు. రాబోవువత్సరము ఈ సభను +బందరునందు జరుపవలసినదని కొడాలి శివరామకృష్ణాగావుగారును, చెన్నపట్నమునందు జరుపవలసినదని గోను \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0033.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0033.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e1ed09629716bbe5a8aefabbab1a8e0f1fd3ed39 --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0033.txt @@ -0,0 +1,32 @@ +గుంట్ల వేంకటసుబ్రహ్మణ్యం గారును ఆహ్వానములక౦పిరి. అంతటితో నాటి సభ ముగిసినది. + +తిరిగి ౨౩-౬-౧౮ తేదీ ఉదయము తొమ్మిదిగంటలకు పురమందిరమున సభకూడెను. అప్పుడే దిగువ తీర్మానములు చేయబడినవి:- + +౧ ప్రపంచ కళ్యాణము కొరకును ధర్మసంస్థాపనకొరికును మన ఏలికలిప్పుడు జరుపుచున్న మహాసంగ్రామమున, వారి +కచిరకాలమున జయము పరమేశ్వరుడు చే కూర్చుగాత మని ఈ సభవారు భగవంతుని ప్రార్థించు చున్నారు. + +౨. ఆంధ్రమహాజన సభతోబాటుగ ఈగ్రంథాలయ సభను ఆంధ్రమహాజనసభ జరుగు ప్రదేశములయందే ప్రతివత్సరము జరుపుచుండవలెనని, ఆసభవారు చేసిన తీర్మానమును ఈసభవారు అంగీకరించుచున్నారు. + +ఉ.౼ సి.వి. రంగం శెట్టిగారు (చిత్తూరు) +ఆ.౼ దుగ్గిరాల దేవశ్రాజుగారు (ఏలూరు) + +ఈతీర్మానమునకు వ్యతిరేకముగ నేలనూతుల సుబ్బారావుగారు (మద్రాసు), కె.యస్. నారాయణరావుగారును మాట్లాడిరి. అంతట ఓట్లు తీసికొనగా ఈతీర్మానమునకు అనుకూలముగా ౧౯ మందియును, వ్యతిరేకముగా ౧౭౧ మందియును సమ్మతులనిచ్చిరి. అందుచేత ఈతీర్మానము ఓడిపోయెను. + +౨. ౧౮౬౦ సం॥ 0౨౧౧ నెం. ఆక్టు ప్రకారము రిజిస్టరు కాగోరు గ్రంథాలయములయొద్దనుండి రుసుమును వసూలు పరచకయే అట్టి రిజస్టరీ అంగీకరింపవలెననియు, ఆంధ్రజేశగ్రంథాలయములన్నిటికి ఆంధ్రభాషయందు దోరతనమువారు ముద్రించు ప్రకటనము లన్నింటిని ఉచితము దొరతనమువారు ఇచ్చుచుండవలెననియు గ్రంథాలయములకు స్థానిక స్వపరిపాలనా సంఘములనుండియు దొరతనమువారి బొక్కసమునుండియు ధనసహాయము చేయుచుండవలెననియు ఈసభవారు దొరతనమువారిని ప్రార్థించుచున్నారు, + +3. గ్రంథాలయముల యాజమాన్యము క్రింద ఆంధ్రుల ప్రత్యేకవ్యక్తిని, కళలను, ఆచారములను, పండుగలను, వర్ధంత్యుత్సవ ములను, ప్రోత్సాహపఱచుటయు — తనకు సంబంధించిన రాత్రిపాఠశాలలయందు, ఆంధ్రుల ప్రత్యేక వ్యక్తిని, కళారూపమును దెలుపు విద్యావిధాన మవలంభింపవలెననియు ఈసభవారు ఆంధ్రదేశ గ్రంథాలయ సాంఘికులను కోరుచున్నారు. + +ఉ.ప్రభల లక్ష్మీనర సింహంగారు +ఆ.మహామహోపాధ్యాయ తాతా సుబ్బరాయశాస్త్రులుగారు +దివాకర్ల తిరుపతిశాస్త్రులు గారు +కే.ఎస్.నారాయణ రావు గారు +ఉమె ఆలీషాకవి గారు + +౪. ఆంధ్రదేశ గ్రంథాలయ సంఘమునకు బెజవాడ రామమోహనధర్మ గ్రంథాలయము కేంద్రగ్రంథాలయముగా జేయుచు, ఆంధ్రదేశ గ్రంథాలయసంఘమువారిచే నిర్వచింపబడిన నిబంధనల ననుసరించి అత్సంఘమును నిర్వహించుటకీ సభవారు తీర్మానించుచున్నారు. + +ఉ.—గాడేపల్లి సూర్యనారాయణశర్మ గారు, +ఆ.టంకాల సాంబమూర్తిగారు, టెక్కలి. + +ఈ తీర్మానమునుగూర్చినచర్చ ఆఖరు కాకుండుటచే ౧౦-౩౦ గంటలకు సభ ముగింపబడి, తిరిగి మధ్యాహ్నము ౨ గంటలకు కూడెను. అప్పుడు కొంత చర్చ జరిగినపిమ్మట అందరిచే నేకగ్రీవముగ నంగీకరింపబడెను. + +౫. ఆంధ్రపరిశోధక మహామండలి పక్షమున పిఠాపురమునందు లిఖితమాతృగ్రంథాలయమును స్థాపించి ఆంధ్రదేశ భాషావాఙ్మయ చరిత్రెభివృద్ధికి బాటుపడుచున్న ఎర్నగూడె౦ జమీందారులగు శ్రీ చెలికాని లచ్చారావుగారి నీసభవారు హృదయపూర్వకముగ నభి \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0034.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0034.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..717e191d29a7113df302ccac91c86271bf4fcddd --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0034.txt @@ -0,0 +1,34 @@ +నందించుచు, ఆంధ్రదేశమునందలి గ్రంథాలయములవారు తమ శక్తికొలది తమ చుట్టుప్రక్కల లిఖత గ్రంథాధికముల సంపాదించి, ఆ మండలివారికి బంపి సాయపడుట అత్యవసరమని ఈ సభవారు అభిప్రాయపడుచున్నారు. + +ఉ.బెల్లంకొండ రాఘవరావు గారు +ఆ.అయ్యంకి వేంకటరమణయ్యగారు + +౬ భాషాసాహిత్యాభివృద్ధికిని, అన్యోన్యాభిప్రాయముల వెలిబుచ్చి నూతన సమాచారములు గ్రహించుటకును గ్రామచరిత్రలను వ్రాయుటకును, వ్రాతగ్రంధములను ప్రతి గ్రంథాలయమువారును వెంటనే స్థాపించుట ఆవశ్యకముగాన, వానిని స్థాపింపవలసినదని, గ్రంథాలయసభ్యులను ఈ సభవారు కోరుచున్నారు. + +ఉ.నేలనూతుల సుబ్బారావుగారు, మద్రాసు. +ఆ.దాసరి లక్ష్మణస్వామిగారు, పిఠాపురం. + +౭ ఆంధ్రదేశ గ్రంథాలయ సంఘమునకు క్రిందటి సంవత్సరమునందున్న అగ్రాసనాధిపతి ఉపాగ్రాసనాధిపతులు, కార్యదర్శి సహాయకార్యదర్శులు, ఇతర సభ్యులు, జిల్లా తాలూకా సంఘముల ఉద్యోగులు, దివాకర్ల తిరుపతిశాస్త్రులుగారు, ప్రభలలక్ష్మీ నరసింహంగారు కలిసి, ఆంధ్రదేశ గ్రంథాలయ సంఘముగ ఏర్పడుటకును, కేంద్రగ్రంథాలయ సంఘము యొక్కయొ, ఆంధ్రదేశ గ్రంథాలయసంఘము యొక్కయు నిబంధనలను ఈ సంఘమువారేర్పరచుటకును, ఆ పేర్పడిన నిబంధనలు ఏర్పడిన వెంటనే అమలులోనికి వచ్చి ఇదివరకున్నవి రద్దు ఆగుటకును తీర్మానించడమైనది. + +ఉ.శ్రీవిక్రమ దేవవర్మగారు +ఆ.అయ్యంకి వేంకటరమణయ్యగారు + +వావిళ్ల రామస్వామిశాస్త్రులు అండు సన్సువారు వడ్డాది సుబ్బారాయుడుగారు, కాశీనాధుని నాగేశ్వరరావుగారు, మద్దుల వే౦టచిన్నం రాజు శ్రేష్టిగారును, ఆంధ్రదేశ గ్రంథాలయసంఘమునకును పండెండుమండలములయం దేర్పడు పండ్రెండు మండలగ్రంథాలయ +సంఘములకును తమ గ్రంథముల నన్నిటిని ఇచ్చుటకు వాగ్దానముచేసి, ఆంధ్రదేశ గ్రంథాలయసంఘమున కిదివరకే తమ గ్రంధముల నిచ్చినందులకు ఈ సభవారు తమ కృతజ్ఞతను దెలుపుచున్నారు. + +౮ ఈసభ రాబోవు వత్సరమున బాపట్లయందు జరుపవలెనని, కోన వేంకటరాయశర్మగారు ఆహ్వానము చేసిరి. పిఠాపురమునందు చేయవలెనని, గాడేపల్లి సూర్యనారాయణశర్మగారును, మల్యాలగోపాలరావు గారును ఆహ్వానము చేసిరి. కొండవీటియందు చేయవలెనని బెల్లం కొండరాఘవరావు గారును, కోలవెన్ను రామకోటీశ్వరరావు గారును ఆహ్వానము చేసిరి. చెన్నపట్నమునందు చేయవలసినదని గోనుగుంట్ల వేంకటసుబ్రహ్మణ్యం గారు ఉత్తరము వ్రాయుటయే గాక, వాసంతగ్రంథాలయ కార్యదర్శి గారగు నేలనూతుల సుబ్బారావు గారు వచ్చి అచట చేయవలసినదని ఆహ్వానము జేసిరి. తుదకు మద్రాసున౦దు చేయుటకేతీర్మానింపబడింది. అంతటితో +నాటి సభ ముగిసినది. + +౨౪ అరవ తేదీ ఉదయము 2 గంటలకు పఠనమందిరమున తిరిగి సభకూడినది. అప్పుడీ వ్యాసములును ఉపన్యాసములును జరిగినవి:౼ + +౧ గ్రంథాలు ద్యమము ఆంధ్రుల సిద్ధాంతము — సూరి వేంకటనరసింహశాస్త్రిగారు, బెజవాడ + +౨ గ్రంథాలయమహాసభలు-అవిచేయవలసినపనులు ౼ వెళ్లిదెండ శ్రీనివాసరావుగారు + +3 గోదావరిమండల గ్రంథాలయోద్యమము ౼ చింతపె౦ట వేంకటరమణయ్యగారు + +౪ నారాయణవరం గ్రంథాలయవృత్తాంతము ౼ సి.వి.రంగంశెట్టిగారు, నారాయణవరం + +౫ గోదావరీమండలగ్రంథాలయ సభవృత్తాంతము ౼ అవసరాల వేంకటరెడ్డిపంతులుగారు + +౬ గుంటూరుమండల గ్రంథాలయోద్యమము ౼ బెల్లంకొండ రాఘవరావుగారు, పమిడిపాడు \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0035.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0035.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0f4d73644736239cc65b1f9e88b7aae12ba91539 --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0035.txt @@ -0,0 +1,51 @@ +౭ కృష్ణాజిల్లా భీమవరం తాలూకా గ్రంథాలయోద్యమము ౼ నిడమర్తి లక్ష్మీనారాయణగారు + +౮ గంజాంమండల గ్రంథాల యోద్యమము ౼ తిత్తిబలరామయ్యగారు, (బారువ) + +౯ శారదానందనిలయముల ౼ విశాఖపట్నము + +౧౦ ఏలూరు హిందూయువజన సంఘచరిత్ర ౼ గ్రంధిరామమూర్తిగారు, ఏలూరు + +౧౧ భాపట్ల తాలూకాగ్రంథాలయ సంఘచరిత్ర ౼ కోనవేంకట రాయశర్మగారు + +౧౨ గ్రంథాలయోద్యమము ౼ దేవులపల్లిస్వామిశాస్త్రి గారు + +౧3 పురాణపఠనము ౼ కే. రంగనాయకులుగారు. + +పిమ్మట ఈదిగువతీర్మానము చేయబడినది: + +హర్ హైసెస్ వధ్వా౯ రాణిసాహెబ్ గారు విశాఖపట్టణమున స్థాపించిన మహారాజా సర్.జి.ఎస్. గజపతిరావు కె.సి.ఐ.యి. వారి హిందూకుఠనమందిరము, జనోపయోగముగ నున్నందున ఈ సభవారు శ్రీవారికి వందనము లర్పించుచు, ఈ ప్రతిష్ఠాపనవలన +కల్గెడి ఉపయోగము జనసామాన్యమందరికిని చేరుటకై ఈ పఠనమందిరమును ధర్మమండల గ్రంథాలయముగ నేర్పర్చి, +తన్మూలమున విశాఘపట్టణజిల్లా ప్రజలందరకు ఉపయోగముగా నుండునట్లు చేయుటకు శ్రీవారిని ఈ సభవారు వినయపూర్వకముగ ప్రార్ధించు చున్నారు. + +ఉ.కోల వెన్ను రామకోటీశ్వరరావు గారు, +ఆ.బెల్లంకొండరాఘవరావుగారు, పమిడిపాడు +అద్దంకి సత్యనారాయణశర్మగారు + +పిమ్మట అగ్రాసనాధిపతి గారు అంత్యోపవ్యాసము నిచ్చిరి. అనంతరము బ్రహ్మశ్రీ దివాకర్ల తిరుపతిశాస్త్రీగారు ఈ ఆశీర్వచన పద్యములను జెప్పిరి:౼ + +సీ. మీకున్న ధనశక్తి మేరకుం దగిన యౌ +చితిఁగల్గు పొత్తముల్ చేర్పుఁడయ్య +ప్రత్యాలయంబునఁ బ్రతిదినంబు పురాణ +పఠనగౌరవము గాపాడరయ్య +పగలు రాజాలని బడుగువారలకు +రాత్రులఁ బాఠశాలలు నిలుపరయ్య +తమ సేయుపనుల నాదర్శంయిగ +దక్కినవారి సేత తర్కింపుడయ్య + +భారతీసేవసేయంగఁ గోరుఁడయ్య +నిచ్చలును మాతృభాషనన్నింపుఁడయ్య +గ్రంథభవనంబులను జేర్పఁడఁగుఁడయ్య +తధ్యమతులార ! ఆంధ్రసోదక్యులార + +ఉ. ఒక్కొకచోట నీకరుణ +నొక్కొకరీతిగనుంచుచుందునే +దిక్కునఁ దావకీనమగు +దీప్తి వెలుంగుచునుండు దానికి౯ +జక్కని తెల్వివచ్చునని +సజ్జనులే వచియింత్రుగాన మా +ప్రక్కకువచ్చి పల్లెల ని +వాసము సేయఁగదమ్మ భారతీ! + +అంతట అగ్రాసనాధిపతి గారికిని, ప్రతినిధులకును ఆహ్వానసంఘమువారికిని తదితరులకును వందనసమర్పణ మైన పిమ్మట +వందేమాతర ధ్వానములతోడ సభ ముగింపబడినది. \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0037.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0037.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..099ae3df7e58c09193d9592bbf3b0cad876cbd17 --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0037.txt @@ -0,0 +1,14 @@ +యోగకరముగా వెలయుచున్న విషయము తదుద్యమాభిలాషకులకందఱకును కరతలామలకంబె. ఈ ఉద్యమము మనదేశమునందలి మఱికొన్ని ఉద్యమములవలే సంవత్సరములో కొలఁదిదినములుమాత్రము పొడదూపుచు తక్కిన కాలమంతయును ఉన్నవో లేవో అను +స్థితిలోనుండక, నిరంతరము కొన్ని స్థలములలోకాకున్న మఱికొన్ని స్థలములలో నైన ప్రత్యక్షముగా కొనసాగుచుస్నదనుటచేతను ౼ సామాన్యప్రజలలో ఎక్కువమందిని ఆకర్షించి వారిచే దేశాభివృద్ధికై పనిచేయించుచున్నదనుటచేతను - మన ఉద్యమములలో నెల్ల మిన్నయన్న అతిశయోక్తికాదు. ఆంధ్రగ్రంథాలయముల సంఖ్యయే దీని సత్యతనుచాటుచున్నది. + +తక్కిన ఉద్యకుములతో సరిపోల్చి చూచినప్పుడు గ్రంథాల యోద్యమము మిన్నగా ఉన్నదని సంతోషించినను దీనిని గూర్చి ఇంక చేయవలసినదేమియులేదని అనుకొనుస్థితి దీనికి ఇప్పటికి రాలేదు. త్వరలో వచ్చుననుకొనుటకును అవకాశములేదు. ఆంధ్రదేశమున ప్రతి గ్రాయమునను గ్రంథాలయములేర్పడి జనుల కందఱికిని లాభకరముగా పనిచేయుచుండుటచూచి సంతసించు భాగ్యము +కొలఁదికాలములో అబ్బునను నిబ్బరము ఎవరికిఁగాని కలుగుననుకొనుట కనువు గాదు. కాన, గ్రంథాలయములు హెచ్చుగా స్థాపించుటకై పలువిధముల ప్రోత్సాహపఱచుటకు ప్రయత్నము చేయుట అత్యావశ్యకము, + +గ్రంథాలను వ్యాప్తినిగూర్చి గ్రంధాలయోద్యమము అత్యున్నతస్థితిలో ఉన్న అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రములయందు తదుద్యమాభిలాషకు లవలంబించిన మార్గములలో గ్రంథాలయ ప్రదర్శనమొకటి ఆమార్గము నే మన భరతఖండములో ఈ ఉద్యమమునుగూర్చి +ఎక్కువగా పాటుపడి ప్రజలకు ఎంతో మేలుకలిగించు చున్న బకోడా సంస్థానమువారును అవలంబించి పనిచేయుచు, అంతటితో తృప్తి చెందక తనవలెనె ఈ ఉద్యమమునుగూర్చి పనిచేయుచున్న మనవారికి వీలగునన్ని విధముల సాయపడుచుండుట ఎంతయు శ్లాఘనీయము. + +అచ్చట జరుగు గ్రంథాలయ ప్రదర్శనమును గూర్చి ఉత్తరప్రత్యుత్తములతో సంగతులు తెలిసికొనుటతో సంతృప్తి పొందక, వ్యయప్రయాసములకోర్చి అక్కడ జరుగు ప్రదర్శనమునకు స్వయముగానే చేరి, ఏర్పాటులుచూచి, వలయువిషయములు తెలిసికొని ఉపకరణములు సరుకూర్చుకొని, నిరుడు "బారువ” లో జరిగిన నాల్గవ గ్రంథాలయ ప్రతినిధుల మహా సభతో మొదటి గ్రంథాలయ ప్రదర్శనము జరుగుటకు ముఖ్యకారకులును, ఆంధ్రదేశ గ్రంథాలయ సంఘమునకు కార్యదర్శిగారును అగు అయ్యంకి వెంకటరమణయ్యగారి ప్రయత్నము మిక్కిలి శ్లాఘాపాత్రము. ఈ సంవత్సరమును ఇచ్చట ఐదవ గ్రంథాలయ మహాసభతో ద్వితీయ గ్రంథాలయ ప్రదర్శనమేగాక ప్రధమభారత పత్రికాప్రదర్శనముకూడ జరుపుటకు ఆయన ప్రోత్సాహమును పట్టుదలయును ఎంతయు తోడ్పడినవని చెప్పుటకు సంతసించుచున్నాడను. ఏ యుద్యమముగాని సఫలమగుటకు వ్యగ్రోత్సాహపరిపూర్ణులగు ఇట్టివారు తమ +అర్థప్రాణములు ధారపోయుట అవసరము. సార్ధపరతృముచే ఏదో వృత్తి అవలంబింపక తమ జీవితముల పరోపకారమునకై పనికివచ్చు ఉద్యమములయందుఁ గడుపుటకు నిశ్చయించుకొని పనిచేయు ఇట్టి స్వార్ధత్యాగులు పలువురు కలిసిపాటుపడుచో ఏఉద్యమముగాని ఏల సఫలముగాదు? ఈ సందర్భమున ఈ యద్యమమునుగూర్చి పనిచేయుచున్న నేనెఱిఁగిన మఱియొకరినికూడ ప్రశంసింపక తప్పదు. ఆంధ్రదేశ గ్రంథాలయ సంఘ కార్యదర్శి గారివలెనే తత్సం ఘోపాధ్యక్షులలో నొకరగు శ్రీ నూరి వేంకట నరసింహశాస్త్రిగారు +మఱియొక వృత్తి నవలంబించిన వారైనను ఈ యుద్యమమునుగూర్చి అత్యుత్సాహముతో పనిచేయుచుండఁట మిక్కిలి ప్రశంసనీయ మగుటేగాక యితరులకు మాగ్గదర్శకమనికూడ చెప్పనొప్పు. పలుమాటలేల? ఏయుద్యమము గాని ధనాఢ్యులై పరాపేక్ష లేక +పరోపకారార్థము పనిచేయువారు పూనికొనినప్పుడే సులువుగా నెఱువేఱుటకు వీలుకలుగును. ఇట్టి యుద్యమములకు పెక్కింటికి +సాయముచేసి సరిగా నడిపించుటకు తగినవారును, మాన \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0038.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0038.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3a711def42ecfa6bd28d2a02bb945bdfbb7d7642 --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0038.txt @@ -0,0 +1,23 @@ +నీయులుకు నగు శ్రీఆకెళ్ల సూర్యనారాయణరావుగారిని గ్రంథాలయప్రదర్శన పత్రికాప్రదర్శన ప్రారంభోత్సవమును సాగింప +ప్రార్థించెద. + +అంతట శ్రీఆకెళ్ల సూర్యనారాయణరావు గారు ప్రదర్శనములను తెరచి, ప్రదర్శింపబడిన వస్తువులను, పత్రికలను గ్రంథములను +విశేష ఆసక్తితో దిలకించిరి. + +ఈ ప్రదర్శనము మహారాజా గజపతి హిందూపఠనమందిరముయొక్క పైయంతస్థునందు ఏర్పరుపబడినది. హాలు అంతయు పలువిధములగు ప్రదర్శనములతో నలకరింపబడి మిక్కిలి శోభస్కరముగ నుండెను. +- +హిందూదేశముయొక్క అన్నిభాగములనుండియు బెంగాలీ, గుజరాతీ, హిందీ, ఉర్దు, మహారాష్ట్రము, అరవము, తెలుగు, ఆంగ్లములయందు ముద్రింపబడుచున్న ౪౦౦ పత్రికలు ప్రదర్శింపబడెను. ఇవియన్నియు పెద్ద పెద్ద బల్లలమీద పరువబడి యున్నవి. వీనియందు దినపత్రికలు, వారపత్రికలు, పక్షపత్రికలు, మాసపత్రికలుగూడ గలవు. ఇంతే గాక ఆంధ్రభాష +యందిదివరకు ప్రకటింపబడియున్న ప్రాచీన పత్రికలనేకము ప్రదర్శింపబడినవి. వీనిలో గొన్నిటిని శ్రీ అద్దంకి సత్యనారాయణ శర్మగారును, మరికొన్నిటిని మారేపల్లి రామచంద్రశాస్త్రి గారును ప్రదర్శించిరి. మిగిలిన పాత పత్రికలన్నిటిని కొడాలి శివరామకృష్ణారావుగారి సహాయముతో బెజవాడ రామమోహన ధర్మగ్రంథాలయమువారు ప్రదర్శించిరి. + +భారతవర్షమునందు వివిధ భాషలయందు ప్రకటింపబడుచున్న ఇన్ని పత్రికల నొక్కచో జూచు సరికి, భారతమాత ప్రత్యక్షమైనట్లే కన్పట్టెను. ఈ పత్రికాప్రదర్శనమువలన మహత్తరమైన లాభముగలిగెను. భారతవర్షమునందిన్ని పత్రికలు గలవాయని పత్రివారును ఆశ్చర్యపడసాగిరి. అట్లు ఆశ్చర్యపడుటతో సంతృప్తిని వహిఁపక, ఆంధ్రమునందున్న పత్రికలకు ఇతర భాషలయందున్న పత్రికలను పోల్చిచూచి ఆంధ్రపత్రికలు ఏవిషయములయం దభివృద్ధిని పొందవలసియున్నచో, గుర్తించిరి. + +వీనికి పిమ్మట గనపడునవి రెండుపెట్టెలు. అందులో ఒకటి చిన్నది. రెండవది పెద్దది. రెండుపెట్టెలనిండ పుస్తకములు కలవు. +వీనికే సంచార గ్రంథాలయ పేటికలని పేరు. గ్రంథాలయములేని గ్రామమునకు వీనినిపంపి అచట అవసరమును బట్టి ౧౫ దినములు మొదలు ౩౦ దినములవరకు ఉంచెదరు. అందుగల గ్రంథములను గ్రామస్థుల కెరువిచ్చి వానిని భద్రముగానుంచుటకు +ఎవరైన పూనుకొనినయెడల, వారి గ్రామమున కీసంచార గ్రంథాలయపేటిక పంపబడును. ఆగ్రామస్థులు అందుండు గ్రంథములను చదివిన పిమ్మట ఆపెట్టెను వేరొక గ్రామమునకంపి, ఇంకొక రకము గ్రంథములు గలిగిన పెట్టెను ఆగ్రామమునకుపబడును. ఈపద్ధతి +వలన గలుగు ప్రయోజనమును అందరురు మెచ్చుకొనిరి. + + +వీనికి ప్రక్కనే, గ్రంథవిభజన పేటిక ఉంచబడినది. ఇది ఒక గ్రంధాలయము నందున్న గ్రంథములయొక్క పట్టిక. ప్రతిగ్రంధము +నకును పుస్తకము యొక్క పేరు - గ్రంథకర్తపేరు - విషయము - వీనిని విడివిడిగా "కార్డుల” యందు వ్రాసెను. ఈ పేటిక యందు +3 అరలున్నవి. ఒక అరయందు పుస్తకముల పేర్లు అకారాదిగా వ్రాసిన 'కార్డు" లుండును. రెండవ ఆరయందు గ్రంథకర్తల +పేర్లనుబట్టి అకారాదిగా "కార్డు"లుండును. మూడవ ఆరయందు విషయ విభాగమును బట్టి గ్రంథములు అకారాది గానుండును. ఇట్టి గ్రంధముల పట్టికవలన అనేకలాభములు గలవు. ఒక చదువరి గ్రంథాలయమునకు వచ్చి పుస్తకముల పేర్లనుబట్టి తనకు కావలసిన గ్రంథమును నిర్ణయించుకొనదలచిన యెడల, మొదటిఅర వానికి సహాయభూతమగును; గ్రంథకర్తల పేర్లను బట్టి తనకు కావలసిన గ్రంథమును నిర్ణయించుకొనదలచిన రెండవఅర \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0039.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0039.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f9399d85acf090e2c068d6d0afd41d9ec013d277 --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0039.txt @@ -0,0 +1,17 @@ +సహాయభూతమగును; విషయ విభాగమును బట్టి తనకు కావలసిన గ్రంధమును ఏరుకొనదలచినయెడల మూడవఅర సహాయము చేయును. ఇంతేగాక, గ్రంధముల వ్రాతపట్టికకును ఈ పేటికకును వేరొక ముఖ్యమగు భేదముగలదు. మన మామూలు గ్రంథముల వ్రాతపట్టికయందు ఆంధ్రుల చరిత్ర యొక్క ప్రధమభాగము "చరిత్ర" లయందు ౧౦ వ సంఖ్యను గలిగియుండుననుకొనుము. పిమ్మట ౧ హిందూదేశచరిత్ర, ౨ మహమ్మదీయుల చరిత్ర, 3 మహారాష్ట్ర చరిత్ర, ౪ సిక్కుల చరిత్ర, ౫ చైనాదేశ చరిత్రలు మనగ్రంథాలయమునకు వచ్చెను. అప్పుడు అగ్రంథములకు వరుసగా సంఖ్యలు వేయుచువచ్చెదము. పిమ్మట “ఆంధ్రుల +చరిత్ర రెండవభాగము” గాని లేక “ఆంధ్రకవుల చరిత్ర” గాని లేక “ఆంధ్రవీరుల చరిత్ర" గాని మన గ్రంథాలయములకు సంపాదించితిమనుకొనుడు. ఇదివరలో వచ్చిన గ్రంధములకు ౧ం నుండి వరుసగా ౫ సంఖ్యలు వేయగా ఇప్పుడు వచ్చిన “ఆంధ్రుల చరిత్రకు " గాని, “ఆంధ్రకవుల చరిత్రకు” గాని “ఆంధ్రవీరుల చరిత్రికు" గాని ౧౬ సంఖ్య వేయవలసివచ్చును. ఈక్రొత్తపద్ధతి ప్రకారమట్లు కాదు. “ఆంధ్రుల చరిత్ర మొదటిభాగము” నకు ఏ సంఖ్య వేయుదురో, రెండవభాగమునకు ఆ సంఖ్యయేవచ్చును; మూడవభాగమునకుగూడ ఆ సంఖ్యయే వచ్చును. “ఆంధ్రకవుల చరిత్రకును,” “ఆంధ్రవీరుల చరిత్ర” కును దానిప్రక్కసంఖ్యయే వచ్చును. ఈప్రకారమే గ్రంథవిభజన పేటికయందలి “కార్డులు”కూడ వచ్చును. అందుచేత ఈక్రొత్తపద్ధతి ప్రకారము ఒక విషయము మీద ఉన్న గ్రంధములన్నియు - అంతర్విభాగములతోగూడ ఒకచోటనే చూడగలము - ఒక కవివ్రాసినగ్రంధములన్నిటిని ఒకచోటనే +చూడగలము - ఒకే పేరుగల గ్రంథములన్నిటిని ఒకచోటనేచూడగలము. ఈప్రకారము గ్రంథవిభజనపేటికయందు౦డును. బీరువాయందు గ్రంధములు విషయవిభజనమునుబట్టి అకారాదిగానుండును. పాతపద్ధతి ప్రకారమైనయెడల ప్రతిదినమును +గ్రంథముల క్రొత్తపట్టిక నొకదానిని తయారు జేసినప్పటికిని, ఈ ఉపయోగము అందుండజాలదు. ఈగ్రంధవిభజన పేటిక అనేకులదృష్టి నాకర్షించినది. + +ఆంధ్రదేశమునందున్న కొన్ని గ్రంథాలయములయొక్క ఆకారములను దెలుపుపెట్టెలు, “ప్లానులు” ప్రదర్శింపబడినవి. ఇంతేగాక ఆమెరికా, ఐరోపా దేశములయందున్న గొప్ప గ్రంథాలయముల యొక్క ప్లానులు గూడప్రదర్శింపబడినవి. + +అమెరికా, ఐరోపా దేశములయందు అనేక వేలరూపవ్యములు వ్యయపరచి ప్రముఖులచే ప్రత్యేకముగవ్రాయింపబడిన గ్రంథాలయ +శాస్త్ర గ్రంథములసేకములు చూపబడినవి. ఇంతేగాక ఆదేశములయందు గ్రంథాలయశాస్త్రమునుగూర్చియు గ్రంథాలయములను గూర్చియు ప్రత్యేకముగ ప్రకటింపబడు పత్రికలనేకములు ప్రదర్శింపబడినవి. “గ్రంథాలయసర్వస్వము”ను ముద్దులమూటగట్టు +నటుల “బైండు” చేసి బెజవాడ వాణీముద్రాక్షరశాల వారు ప్రదర్శించిరి. ఆంధ్రదేశమున కొన్నిగ్రంథాలయములచే +ప్రకటింపబడిన గ్రంధములపట్టికలుగూడ చూపబడినది. + +మండపాక పార్వతీశ్వరశాస్త్రి గారు ఈ అముద్రితగ్రంధములను ప్రదర్శించిరి:౼ +౧. కవితావినోదకోశము ౨. హరిశ్చంద్రనలోపాఖ్యానము 3. విశ్వనిఘంటు ౪. ఆంధ్రీకృతమాఘకావ్యము ౫. లక్ష్మీనారాయణసంవాదము ౬. నానార్ధనిఘంటు ౭. గీతగోవిందటీక: తెనుగు ౮. పారాశరి ౯. విరాటపర్వము: ద్విపద ౧౦. భల్లాణోపాఖ్యానము +౧౧. గణచతుర్ధ్యోపాఖ్యానము ౧౨. సుగ్రీవవిజయము - యక్షగానము ౧౩. అక్షరోత్పత్తిఫలాలు ౧౪. గోవ్యాఘ్రచరిత్ర ౧౫. రాఘవయాదవ పాండవీయము. + +భవనముయెక్క గోడలన్నియు వివిధదేశములయందున్న గొప్పగ్రంథాలయములయొక్కయు వివిధ దేశములయఁదు గ్రంథాలయోద్యమ విషయమై పనిజేయుచున్న గొప్పవారియొక్కయు పటములతో నలంకరింపబడి \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0040.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0040.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a9ffadc82520f89b039f05cb46550c2d951c390b --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0040.txt @@ -0,0 +1,16 @@ +యుండెను. ఒకచోట బరోడారాజు, రాణి, మొదట గ్రంథాలయయోద్యమమును ప్రారంభింపజేసిన బోర్డను దొర, గ్రంథాలయ శాఖాధ్యక్షులగు కుడోల్కరుగార్లపటములును, ఆరాజ్యమునందున్న గొప్పగ్రంథాలయము యొక్క లోపలియాకారమును బయటి +ఆకారమును జూపుపటములు చూపబడినావి. మఱియొకచోట ఆంధ్రదేశగ్రంథాలయ ప్రతినిధుల మహాసభలయొక్క ఆహ్వాన సంఘాధ్యక్షుల అధ్యక్షులయొక్కయు, ఆంధ్రదేశమందున్న గొప్పగ్రంథాలయముల యొక్కము పటములు జూపబడినవి. వేరొకచోట అమెరికా, ఐరోపా, ఆస్ట్రేలియా, జపాను, హాలండుమున్నగు దేశములయందున్న గొప్పగ్రంథాలయముల యొక్క బయటి ఆకారములను, లోపలిఆకారములకు దెలుపుపటములు విరివిగాజూపబడి యున్నవి. ఇంకొక చోట గ్రంథాలయోద్యమమును +ప్రారంభింపజేసి, అభివృద్ధిజేసిన మహానీయులయొక్క పటములున్నవి. గ్రంథాలయ ప్రదర్శనములయొక్క పటములు, బాలశాఖల యొక్క పటములు, జర్మను దురాగతమువలన దగ్ధమైన “లో వైను” విశ్వ విద్యాలయ గ్రంథాలయపటములు, యుద్ధభటులకు గ్రంధములప౦పుపటములు — ఇట్లే వివిధరకములైన పటములు వివిధస్థలములయందు ప్రదర్శింపబడి యున్నవి. + +బరోడాయందు జరుగు గ్రంథాలయోద్యమాభివృద్ధిని ఒక పటము దెలుపుచుండెను. ఆంధ్రదేశముననున్న పట్టణములు పల్లెలల యొక్క సంఖ్యలు జిల్లాలవారీగా వేయబడి, ఆ యా జిల్లాలయందు వెంటనే ఎన్ని గ్రంథాలయములు స్థాపింపవలసి యున్నదియు, ఎన్ని సంచార థాలయ పేటికలు పంపవలసి యున్న దియు, అందులకెంత సొమ్ము వ్యయపరుపవలసి యున్నదియు, వేరొక +పటమునందు చూపబడినది. ప్రతిజిల్లాకును ఒక్కొక్క మండలగ్రంథాలయ మేర్పడినయెడల, ఆ మండల గ్రంథాలయమునకు +వావిళ్ల రామస్వామిశాస్త్రులు ఆండ్రూ సన్సువారును, ఇతరులును ఇచ్చు రు ౭౫౦ ల విలువగల గ్రంధముల మొత్తము ఒక పటమునందు జూపబడినది. ఆంధ్రదేశము యొక్క పెద్దపటమొకటి గలదు. అందు ఆంధ్రదేశమునందు గల గ్రంథాలయముల సంఖ్యలును ఆంద్రేతరదేశములయం దాంధ్రులచే స్థాపింపబడిన గ్రంథాలయములసంఖ్యలును జల్లాలవారీగా చూపబడినవి. ఇవిగాక ఇంకను ఆనేకపటములు ప్రదర్శింపబడినవి. + +ప్రదర్శనమున కంతకును బాలశాఖ అగ్రస్థానమును వహించినదని జెప్పవచ్చును. తెనుగునందు పిల్లలకొరకై సులభశైలిని వ్రాయబడిన చక్కని గ్రంధము లనేకములు ఇక్కడ జూపబడినవి. అవిజూచి తెనుగున౦దు పిల్లలకు పనికివచ్చు గ్రంథము లిన్ని గలవా యని పలుపురు తమ ఆశ్చర్య ఆమోదములను జూపిరి. ఇంతేగాక ఆంగ్లభాషయందు పిల్లలకొరకై విశేష వ్యయ +ప్రయాసలతో ప్రత్యేకముగ తయారు చేయబడిన అనేక గ్రంధములు చూపబడినవి. బాలురహృదయములనాకర్చించి వారికి ఆటలిరూపముననే విజ్ఞానమును బోధించు అనేకవిధములైన ఆటలు, గుడ్డమీద చిన్నపిల్లలకై ముద్రింపబడిన గ్రంథములు చూపబడినవి. + +గుడ్డలమీద ముద్రింపబడియున్న గ్రంథములన్నిటిని (౧౫), కొన్నిఆట్టల పెట్టెలను కొన్నిబొమ్మల పొత్తములను ప్రదర్శనమునుండి ఎవరితోడను చెప్పకయే ఎవరో తీసికొనిపోయిరి. మిగిలినవేవియుపోక, ఇవియేపోవుటనలన, ఇవిఎంత ఆకర్షకముగనున్నదియు ఊహింపనగును. + +ఈ ప్రదర్శనములవలన గలిగిన లాభములను గూర్చి ఇట వివరింప బనిలేదు. ఆంగ్లభాషయందు గ్రంథాలయములనుగూర్చిన ప్రత్యేక గ్రంథములు పత్రికలు ఇన్నియున్నసంగతి అనేకమందికి తెలియనేలేదు. పాశ్చాత్యదేశములయందు గ్రంథాలయశాస్త్ర మొక ప్రత్యేక +శాస్త్రమై విలసిల్లినదని చాలమంది ఎఱుంగరు. గుడ్డల మీద పుస్తకములను ముద్రించుట యనునది చాలమంది విద్యాధికులకుగూడ నూతనవిషయము. మనపిల్లలు చదువు కొనుటయనగా పెద్ద పులిని జూచినటుల జూచెదరు. అటులగాక ఆటలమూలమున పిల్లలకు జ్ఞానమునుకలిగించి, చదువుకొనుటవలనగూడ - ఆటల వలన వారికి గలుగు నందమునే గలిగించుపద్ధతులు అసలే క్రొత్త. ఇట్టి +నూతనవిషయము లెన్నియో ఈప్రదర్శనములవలన బోధపడినవి. ప్రేక్షుకులును, ప్రతినిధులును, వీనిని జూచినవారెవ్వరును ఆనందపరవశులుగానివారు లేరు. \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0041.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0041.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3c16ce91fd8904c91f0aa7798d1f7965d0b06ac5 --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.3,_No.3_(1918)/page_0041.txt @@ -0,0 +1,28 @@ +ధనుర్వేదవిశారదులును, కలియుగార్జునులును నగు +శ్రీ గుండ వరపు అప్పారావుగారి కర్పింపఁబడిన +స్వాగత పద్యములు. +ఉ. కూరిమి వీరదంపతుల కు జనియించిన భారతీయు, లా +చారతపోధురీణులయి • సాధనఁ జేసి గడించి రేద్విష +దారణదారుణంబయిన శ్రీ ధర్మధనుస్సు, తదీయ తేజ మిం +పారఁగఁ గాచు మాకలియుగార్జును నప్పయధన్వి నెప్పుడు. +సీ. విన్నాము కడుపులో ఉనున్న కండలు కదలగ భారత రణరంగ చరిత +చెవి యొగ్గి నాము, పుచ్చిన శల్యములు మాంసగింప రామానులు యంపకోఁత +ఆలించితిమి గుండెలదరఁ బల్నాటివీరుల గండ్రగొడ్డండ్ర రోష పదము, +అవధరించితిమి కన్గవ వేడి యెఱుపెక్క రాజపుత్రుల యల్లెత్రాళ్ల మ్రోత +గీ. భావమున; సంతేకాని మా పాప న శతఁ +జూచినది లేకు, చూడగానో చ లేదు +నేటికి ధనుస్సు నెత్తి సంధించినావు +మా యదృష్టంబిదియె అప్ప రాయధన్వి. +ఉ. వ్రాసిన వ్యాస వాక్యముల భావభరం బెఱుఁగ ని +న్నా సుల, మిట్టినీమగతనమ్మునకుఁ దగువీర గౌరవో +ల్లాసము నెట్లు సల్పఁగఁగ లారము, మాటలు లేనిమాదు వి +శ్వాసమే పచ్చకపపు సింవాళిగ గైకొను మప్పరాణ్మణీ! +సీ. వల్లెఁ జెప్పిన వేద పన్నాలు వర్జించి బాణదేశికుఁడైన . ద్రోణుశక్తి +మంత్ర' `దకముల నిర్మలమైనకరముల రక్తాంజలిడిన భార్గవిసుదీర్ఘ +అమృత తేజోభూతమయిన గంటమువీడి కత్తి దాలిచిన తిక్కనయశస్సు +గోచీనదల్చి కంగులవీర కా శెఁగట్టిన యవపోత నీరుని తపస్సు +గీ. | బ్రాహ్మణుఁడము ధడవుఁ జేపట్టినట్టి +నీభుజాయుగ పీఠి • నిలచుగాత +ఆంధ్రలోకద్రోణాచార్యుఁ + డ నెడికీర్తి +మోయుదువుగాత శ్రీయప్ప, రాయధన్వి. +బెజవాడ. 3-౯-౧౮. \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/meta.json b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/meta.json new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..709ca09268d74813d8c2a52da19da4ecd2cb049c --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/meta.json @@ -0,0 +1,236 @@ +{ + "status": "done", + "saved": 76, + "total_pages": 104, + "filename": "SampurnaNeetiChandrikaPart1.pdf", + "pages": { + "5": { + "quality": 4 + }, + "6": { + "quality": 4 + }, + "7": { + "quality": 4 + }, + "8": { + "quality": 4 + }, + "9": { + "quality": 4 + }, + "10": { + "quality": 4 + }, + "11": { + "quality": 4 + }, + "12": { + "quality": 4 + }, + "13": { + "quality": 4 + }, + "14": { + "quality": 4 + }, + "15": { + "quality": 4 + }, + "16": { + "quality": 4 + }, + "17": { + "quality": 4 + }, + "18": { + "quality": 4 + }, + "19": { + "quality": 4 + }, + "20": { + "quality": 4 + }, + "21": { + "quality": 4 + }, + "22": { + "quality": 4 + }, + "23": { + "quality": 4 + }, + "24": { + "quality": 4 + }, + "25": { + "quality": 4 + }, + "26": { + "quality": 4 + }, + "27": { + "quality": 4 + }, + "28": { + "quality": 4 + }, + "29": { + "quality": 4 + }, + "30": { + "quality": 4 + }, + "31": { + "quality": 4 + }, + "32": { + "quality": 4 + }, + "33": { + "quality": 4 + }, + "37": { + "quality": 4 + }, + "38": { + "quality": 4 + }, + "39": { + "quality": 4 + }, + "40": { + "quality": 4 + }, + "41": { + "quality": 4 + }, + "42": { + "quality": 4 + }, + "44": { + "quality": 4 + }, + "45": { + "quality": 4 + }, + "46": { + "quality": 4 + }, + "50": { + "quality": 4 + }, + "51": { + "quality": 4 + }, + "53": { + "quality": 4 + }, + "55": { + "quality": 4 + }, + "56": { + "quality": 4 + }, + "57": { + "quality": 4 + }, + "58": { + "quality": 4 + }, + "62": { + "quality": 4 + }, + "63": { + "quality": 4 + }, + "65": { + "quality": 4 + }, + "66": { + "quality": 4 + }, + "67": { + "quality": 4 + }, + "68": { + "quality": 4 + }, + "69": { + "quality": 4 + }, + "70": { + "quality": 4 + }, + "74": { + "quality": 4 + }, + "75": { + "quality": 4 + }, + "76": { + "quality": 4 + }, + "77": { + "quality": 4 + }, + "78": { + "quality": 4 + }, + "79": { + "quality": 4 + }, + "80": { + "quality": 4 + }, + "83": { + "quality": 4 + }, + "84": { + "quality": 4 + }, + "85": { + "quality": 4 + }, + "86": { + "quality": 4 + }, + "87": { + "quality": 4 + }, + "90": { + "quality": 4 + }, + "92": { + "quality": 4 + }, + "93": { + "quality": 4 + }, + "94": { + "quality": 4 + }, + "96": { + "quality": 4 + }, + "97": { + "quality": 4 + }, + "98": { + "quality": 4 + }, + "99": { + "quality": 4 + }, + "101": { + "quality": 4 + }, + "102": { + "quality": 4 + }, + "103": { + "quality": 4 + } + } +} \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0005.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0005.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6d2d32bb2e0dada6a7c0c8250e6f1eb67e31ebe8 --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0005.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +భారత భూమియందు బ్రవహించుచుండు పవిత్రనదులలో గంగానది మిక్కిలి ప్రసిద్ధి కెక్కినది. ఆనది యొడ్డున సంపదలతో నిండిన పాటలీపుత్ర మను నగరము గలదు. సమస్తమయిన ప్రభుగుణములు గలిగిన సుదర్శను డను రాజానగరము బరిపాలించుచుండెను. + +ఒకనా డొక బ్రాహ్మణుడు పఠించుచున్న రెండు శ్లోకము లారాజు వినుట సంభవించెను. ఆ శ్లోకములభావ మిది: + +"మానవులకు సందేహము లన్నియు బోగొట్టి, సామాన్యదృష్టి కందని విషయములను గోచరింపజేయు నయనము శాస్త్రము. అది లేనివాడు కను లుండియు గ్రుడ్డివాడే. యౌవనము, ధనసంపద, ప్రభుత్వము, నవివేకము నను నాల్గింటిలో నే యొక్కటియైన ననర్థము గలిగింప జాలును. ఈ నాలుగు విషయములు నొక్కచోట గూడి యున్నచో వేఱుగా జెప్పనవసరము లేదు." + +సుదర్శనుని కుమారులు శాస్త్రము లభ్యసింపక యెల్లపుడు జెడుదారుల సంచరించుచు నాటపాటలం దాసక్తులై \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0006.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0006.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fb03080ca1703f029bfff83898455df7408c321c --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0006.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +యుండిరి. బ్రాహ్మణుడు చదివిన శ్లోకములు విని రాజు తన కొమరులను గుఱించి యిట్లు తలపోసెను. + +"విద్వాంసుడుకాని పుత్రుడు జనించిన బ్రయోజన మేమియులేదు. కంటిబాధయేకాని గ్రుడ్డికంటివలన నుపయోగ మేమి యుండును? గుణవంతులలో లెక్కకురాని సుతుని గన్న తల్లియు బుత్రవతియే యనిపించుకొన్న యెడల నింక గొడ్రా లన నెవరు? దానమున, దపమున, విద్యయందు, నర్థలాభమున బ్రశస్తినొందని సుతుడు గలుగుట కేవలము తల్లుల కడుపు జేటుకాదా? + +వేలకొలదిగా నుండు తారలకంటె జందమామ యొక్కడే చీకటి సంపూర్ణముగా హరింప గలుగును. అటులే గుణహీనులగు పలువురు సుతులకంటె గుణవంతుడగు కుమారు డొక్కడే కులమునకు గీర్తి తేకలుగును. ధార్మికుడు, గుణవంతుడు, చెప్పినమాట వినువాడు నగు పుత్రుడు మహాతప మొనరించిన వారికేకాని లభించుట కష్టము. ధనలాభము, ఆరోగ్యము, ప్రియురా లగు భార్య, చెప్పుచేతలలో నుండు సుతుడు, నర్థసంపాదమునకు బనికివచ్చు విద్యయు లోకమున దుర్లభములు. పండితుడు గాని పుత్త్రుని బుత్త్రు డనుటకంటె శత్రు డనుట యుక్తము. ఎట్టి వంశమున జనించినను విద్వాంసు డైనయెడల బూజితు డగును. ఉన్నతవంశమున జననమొందినను బండితుడుకానివానికి గౌరవము కలుగనేరదు. సద్వంశజనితమైనను గుణరహితమగు \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0007.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0007.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..db506a134ae3f670c97b8ceb9db06b5fd2d4cb27 --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0007.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +ధనువునకు విలువ యుండదు గదా! ఆహారము, నిద్ర మున్నగులక్షణములు మానవులకు నితరజంతువులకు సమానములే. ధర్మాధర్మముల వివేకమే మానవునియందలి విశేషము. ఆ వివేకమునకు విద్యయే మూలము. విద్యలేని మానవుడు వింతపశు వన బడును" అని కొంతసేపు దు:ఖించెను. + +మరల "సర్వవిధముల యత్నించి సుతులను సుగుణ వంతులుగా జేయదగును. వట్టికోరికలతో నూరకుండక తగువిధమున బ్రయత్నించిన దేవుడును సాయపడకపోడు. కుమారులకు విద్యాభ్యాసము చేయింపకున్న దోసము తలి దండ్రులది. ఒంటిచక్రమువలన రథమునకు నడక గలుగని యట్లు పురుష యత్నము, దైవసాహాయ్యము గూడిరానిచో గార్యములు సిద్ధింపవు. కావున దగిన ప్రయత్న మొనరించెదను" అని దీర్ఘముగా నాలోచించి మఱునాడు పండితు లందఱను రావించి సభగావించి వారితో నిట్లు పలికెను. + +"విద్వాంసులారా! విద్యాహీనులై యెల్ల వేళల జెడుదారుల దిరుగుచున్న నాసుతులకు నీతిశాస్త్ర ముపదేశించి గుణవంతులను జేయజాలు పండితులెవరైన గలరా?" + +ఇట్లు ప్రశ్నింపగా మహాపండితు డగు విష్ణుశర్మ యను భూసురుడు "రాజా! ఉత్తమకులమున జనించిన నీసుతులను విద్వాంసులుగా జేయుట యెంతపని? నీకులమున నపండితు లెట్లు పుట్టుదురు? \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0008.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0008.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5e56cb8b791433ebb9cf34032ba4cbbb74ef86b0 --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0008.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +ఎంతయత్నించినను బకమును మధురముగా బలికింపలేముగాని, చిలుకను బలికించు టేమికష్టము? నీకుమారుల నాఱుమాసములలో నీతిశాస్త్రజ్ఞుల నొనరించి యొప్పగింపగలను" అని బదులు పలికెను. + +అందులకు రా జెంతయు సంతసించి యిట్లనెను. "గాజు బంగారముతోడి సంబంధమున మరకతమణికాంతి నొందును. అట్లే సజ్జనస్నేహము నొందిన మూర్ఖుడును నేర్పు సంపాదింప గలడు గదా! కీటకము కుసుమ సంపర్కమున సుజనుల శిర మెక్కును. సత్పురుషులు ప్రతిష్ఠించుటవలన బాషాణమే దైవత్వము నొందును. నదీగతములగు జలములు సుఖముగా ద్రాగుటకు యోగ్యములు. సముద్రగతములగు నా సలిలములే త్రావుట కయోగ్యము లగును. ఆడువారి కనులయం దుంచబడిన నల్లని కాటుకయు నందము నొందునట్లు దుర్జనుడును మంచివారి యాశ్రయమువలన రాణించును. మిము బోలు పండితులకడ జేరి నాసుతులు నీతివిదు లగుట వింతకాదు. కావున వారలకు విద్యయొసగు భారము మీయదియే." యని పలికి బహుమాన పూర్వకముగా విష్ణుశర్మకు సుదర్శనుడు తనకుమారుల నొప్పగించెను. + +పిమ్మట విష్ణుశర్మ యారాజకుమారుల నొక సుందరమైన భవనమునకు గొనిపోయి సుఖముగా గూరుచుండ జేసి వారితో నిట్లు పలికెను. \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0009.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0009.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9087d3630540487891b35be458bb65d7d8aaccca --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0009.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +"సుజనులు కావ్యశాస్త్రవినోదమున గాలము గడుపుదురు. మూర్ఖులు నిద్రావ్యసనకలహములతో గడుపుదురు. కావున మీకు వినోదముకొఱకు విచిత్రమయిన చక్కని నీతి శాస్త్రకథలు చెప్పుదును. అందు మిత్రలాభము, మిత్రభేదము, విగ్రహము, సంధి యను నాలుగు భాగములు గలవు. వానిలో ముందు మిత్రలాభము దెలుపుదును. ఆ భాగమున గాక కూర్మాదులు స్నేహమువలన నెంతయో లాభమొందినవి. వాని కథ కడుంగడు విచిత్రము. వినుడు." + +పూర్వము గోదావరీతీరమున నొక గొప్ప బూరుగు చెట్టు గలదు. అన్ని దెసలనుండియు వచ్చి పక్షులు రాత్రి యా చెట్టుపై నివసించుచుండెడివి. ఒకనాటి వేకువవేళ లఘుపతనక మను కాకము మేలుకాంచి యమునివలె భయం కరుడై యున్న కిరాతు నొకని జూచి "లేవగానే యనిష్ట దర్శన మైనది. నే డేమి కీడు మూడునో కదా!" యని కలత నొందెను. అంతలో బోయవా డావృక్షముచెంత నూకలు చల్లి, వలపన్ని దాగి యుండెను. \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0010.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0010.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ecacad3ec78dcacef1acd75f30b9c7104c94c6d9 --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0010.txt @@ -0,0 +1,9 @@ +అనంతర మాకాశమున బరివారముతో సంచరించు చున్న చిత్రగ్రీవు డనెడి పావురములరాజు నేలమీద నున్న నూకలు జూచి భ్రమపడుచున్న తన తోడి పావురములతో నిట్లనెను. "నిర్జనమగు నీవనమున నూక లెట్లు వచ్చినవి? మన మీ నూకల కాసపడినచో బూర్వము కంకణమునకై యాసించి పులిచేత జిక్కి మరణించిన బాటసారివలె నపాయము నొందవచ్చును. మీ కాకథ చెప్పెదను వినుడు. + +పూర్వ మొకపుడు దక్షిణదేశపు టడివిలో దిరుగుచు జూచితిని. ఒక ముసలిపులి స్నానముచేసి దర్భలు చేత బట్టుకొని యొక చెఱువుగట్టున నుండి "ఓయి బాటసారీ! ఇదిగో బంగరు కంకణము. దీనిని దీసికొనుము" అని పలుకుచుండెను. + +పేరాసకు లొంగిన యొక బాటసారి "నిస్సందేహముగా నిది నాయదృష్టము. అనుమానములు పెట్టుకొని కూరుచున్నచో ధనార్జనమే కష్టము. అయినను ద్వరపడరాదు. పరిశీలించెదను గాక" యని తలచి "కంకణ మేది? చూపుము" అని యాపులి నడిగెను. + +"ఇదిగో బంగరు కంకణము. చూడుము." అని పులి చేయి చాచి చూపెను. + +"నీవు క్రూరజంతువవు. నిన్నేలాగున నమ్మవచ్చును?" అని యాబాటసారి ప్రశ్నించెను. \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0011.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0011.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6a32256dbdf8f2319c545cec9c3f3b3a090acef2 --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0011.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +దాని కా పులి యిట్లు బదులు పలికెను. "నీ వన్నట్లు యౌవనమున నే నతిదుర్మార్గుడనై యుంటిని. అనేకములగు గోవులను, మనుజులను జంపితిని. ఆపాపముచేతనే యాలుబిడ్డలను గోలుపోయి వంశహీనుడనై యుంటిని. పిమ్మట నొక పుణ్యాత్ముడు "గోవులను, మనుజులను చంపుట మానివైచి దానధర్మములు చేయుము" అని నాకు బోధించెను. నాటి నుండియు స్నానదానాదులు చేయుచుంటిని. + +గోళ్లు, దంతములులేని ముదుసలిని. నే నెవరి కేమి యపకారము చేయగలను? ధర్మమార్గమునకు లోభము లేకుండుట మొదటి సోపానము. చేతజిక్కిన కంకణమును దాన మిచ్చుచున్న నాకు లోభము లేదనుసంగతి తెల్లమే కదా! + +అయినప్పటికి బులులు మనుజుల జంపునని లోక ప్రసిద్ధి. దాని నెవరు వారింపగలరు? గ్రుడ్డినమ్మకమే కాని ధర్మమును గనిపెట్టుట లోకమున నఱుదు. మరుస్థలమున గురియు వానవలెను, నాకలిగొన్నవాని కిడు భోజనమువలెను, పేదలకొసగు దానము ప్రశస్తము. నీవు దరిద్రుడవనియు, సర్వవిధముల బాత్రుడవనియు దీనిని నీకీయ దలచితిని. రోగముగలవాని కౌషధ మీయవలయునుగాని యారోగ్య వంతున కిచ్చిన నేమి యుపయోగము? కావున నీ చెఱువులో స్నానముచేసి వచ్చి దీనిని గ్రహింపుము. సంశయింపకుము." + +ఇట్లు పలికిన పులిమాటలకు లోబడి యాబాటసారి స్నానమునకై చెఱువున దిగబోయి పెనుఱొంపిలో దిగబడి \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0012.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0012.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9715c9a96861602fc17028cd5a73ac5d57b2f7bf --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0012.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +కదలజాల డయ్యెను. అపు డాపులి "అయ్యో! బురదలో బడిపోయితివి. నిన్ను లేవదీయుదు" నని నెమ్మదిగా సమీపమున కేగి యాతని బట్టుకొనియెను. + +అట్లు పట్టువడి, "క్రూరజంతువును నమ్మి గొప్ప తప్పిద మొనరించితిని. నదులయందును, శస్త్రప్రాణులయందును, గోళ్లు కలిగిన జంతువులందును, కొమ్ములు కలిగిన జంతువులందును, స్త్రీలయందును, రాజకులములందును విశ్వాస ముంచరాదని పెద్దలు వచింతురు. గతించిన దానికి విచారించిన బ్రయోజనమేమి? విధి దప్పించుకొన నెవ్వరికి దరమగును? చంద్రు డున్నతమైన గగనమార్గమున జరించును; కల్మషమును హరించును. అనేకకిరణములను ధరించుచు జ్యోతిర్మధ్యమున సంచరించును. అంతటి ఘను డైనను రాహు కేతువులచే మ్రింగ బడుట తప్పలేదుగదా!" అని విచారించుచు బులిచే జంపబడెను. + +బాగుగా జీర్ణమయిన యన్నమును, జక్కగా జదివిన కుమారుడును, సుశిక్షితురాలైన స్త్రీయును, బాగుగా సేవింప బడిన ప్రభువును, ఆలోచించి యాడిన మాటయు, నిదానించి యొనరించిన కృత్యమును నెన్నడు హాని కలిగింపవు. కాబట్టి బాగుగా నాలోచింపనిదే యేపనియు జేయరాదు. + +చిత్రగ్రీవుడు పలికిన యీమాటలు విని యొక పావురము నవ్వి గర్వముతో నిట్లనెను. "ఎల్లపుడు నిట్టి యుపయోగములేని శంకలు పెట్టుకొన్నచో నాహారము సంపా \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0013.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0013.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..16649d296897fdc567f863661bb3094dbd44e9e5 --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0013.txt @@ -0,0 +1,9 @@ +దించుకొని జీవించుటయే కష్టమగును. అసూయగలవాడు, నిందగలవాడు, సంతోషము లేనివాడు, కోపస్వభావుడు, పరులపోషణపై నాధారపడువాడు, నెల్లపుడు సందేహముతో గూడియుండువాడు నను నీ యాఱుగురు దుఃఖభాగులని పెద్దల వచనము" ఈ మాటలు విని పావురములన్నియు నచట వ్రాలి బోయవాడు పన్నిన వలలో దగులుకొనెను. + +"లోభము కడు దుష్టగుణము కదా! అన్నివిషయములు దెలిసియుండియు, బరుల సంశయములు దీర్ప నేర్పరు లయ్యు లోభమునకు లొంగి మిగుల గష్టపడుదురు. లోభమె సమస్తదోషములకు మూలము. బంగరులేడి జనించుట యసంభవమయినను శ్రీరామునంతటివాడు లోభపడి హానిజెందెను. ఆపద రానై యున్న కాలమున నెంతటివారి బుద్ధియు మలిన మగును." + +వలలో జిక్కిన పావురము లన్నియు సంశయము పనికిరాదని తమ కాలోచనము చెప్పిన పావురమును నిందింప దొడగినవి. + +"గుంపునకు ముందు మార్గదర్శకుడుగా నుండరాదు. కార్యము సఫల మయినయెడల ఫలిత మందఱకు సమానమే. కార్యము చెడిపోయినచో నిందమాత్రము మార్గదర్శకునకు వచ్చును." + +పావురములు నిందించుట చూచి చిత్రగ్రీవుడు వానితో నిట్లనెను. "ఆపద రానైయున్నపుడు మేలు కూడ గీడుగా \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0014.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0014.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8a3f8a1740d1114279319423c4bc1f53a8594ba4 --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0014.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +మాఱుచుండును. ఇదికేవల మీతని తప్పుగాదు. ఆపద కలిగినప్పుడు తప్పించుకొను నుపాయ మాలోచింపవలయునే కాని యొకరినొకరు నిందించుకొనుట కాపురుషుల లక్షణము. ఆపదనుండి తప్పింపగల సమర్థుడే బంధు వనదగును గాని వృథా నిందాపరుడు బంధువు కాజాలడు. + +ఆపదయందు ధైర్యము, నభివృద్ధి గలిగినపు డోర్పు, సభలయందు మాటనేర్పు, యుద్ధములయందు శౌర్యము, కీర్తియం దభిరుచియు, శాస్త్రశ్రవణమునందు వ్యసనము నను నీ గుణములు మహాత్ములకు స్వభావసిద్ధములు. కాబట్టి ధైర్య మవలంబించి ప్రతిక్రియ యాలోచింపదగును. + +మన మందఱము నేకీభవించి వలయెత్తుకొని యెగిరి పోవుదుము. "అల్పులమగు మన కీపని యెట్లు శక్య మగు" నని తలపకుడు. అల్పములగు గడ్డిపరకలు పెనవైచుకొని మదించిన యేనుగును సహితము బంధింప గలుగుచున్నవి. అల్పమైన యూక తొలగింపబడిన సారవంతమగు బియ్యపుగింజ మొలకెత్త జాలదు. మన మందఱము గలిసినచో నీపని కష్టము గాదు." అని తమ ఱేడు పలికిన మాటలు విని యా కపోతములన్నియు వల యెగ దన్నుకొని యాకసమున కెగిరిపోయెను. + +అనంతర మాబోయవా డది చూచి "యీపక్షులు గుమిగూడి వల దన్నుకొని పోవుచుండెను. నేలపై వ్రాలగానే పట్టుకొందునుగాక" యని తలంచి వెంట బోవుచుండెను. \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0015.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0015.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..97f8d016f9510c92995c7d4e2a624f2725a292dd --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0015.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +అవి కనుచూపుమేర దాటిపోగా నాతడు నిరాశుడై మరలి తనతావునకు బోయెను. + +ఆత డట్లు మరలిపోవుట చూచి "మన కిపుడు కర్తవ్యమేమి?" యని యాపక్షు లడుగగా జిత్రగ్రీవు డిటు లనియెను. + +"లోకమున దల్లియు, దండ్రియు, మిత్రుడు నను నీ మువ్వురే నిజమైన హితులు. కడమవా రందఱు దమమేలు కోరిమాత్రమే హితు లగుచున్నారు. నాకు మూషిక రాజగు హిరణ్యకు డను నొక మిత్రుడు గలడు. గండకీ నదీతీరమున జిత్రవనమం దాతడు నివసించుచుండును. ఆతడీ వల గొఱికి మనలను విడిపింపగలడు" అని చెప్పగనే పావురములన్నియు బోయి హిరణ్యకుడు వాసము చేయుచున్న కలుగుదరిని వ్రాలెను. + +హిరణ్యకుడు పావురములు వ్రాలిన సవ్వడి గుర్తించి భయముచే దన కలుగులో గదలక మెదలక యుండెను. అపుడు చిత్రగ్రీవుడు "చెలికాడా! మాతో మాటాడవేల?" యని యెలుగెత్తి పిలిచెను. ఆమాట చిత్రగ్రీవునిదని గుర్తించి వెంటనే హిరణ్యకుడు కలుగు వెలుపలికి వచ్చెను. చిత్రగ్రీవుని జూచి "మిత్రునితో సంభాషణము, సహనివాసము, కలుగుట కన్న పుణ్యము మఱిలేదు. పుణ్యవశమున నాచెలికాడువచ్చి \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0016.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0016.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..432852002bfe59981aaac27073fa4b1061244f6d --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0016.txt @@ -0,0 +1,9 @@ +నా కానందము గలిగించినాడు." అని పలికి వలలో దగులుకొన్న పావురములను జూచి కొంచెము భయపడి "మిత్రుడా! ఇదియేమె" యని యడిగెను. + +దానికి జిత్రగ్రీవుడు "మిత్రుడా! యిది మా పూర్వజన్మకర్మమునకు ఫలము, రోగము, పరితాపము, బంధనము, వ్యసనము నను నవి ప్రాణుల కాత్మాపరాధవృక్షఫలములు గదా!" యని బదులు పలికెను. + +వెంటనే హిరణ్యకుడు చిత్రగ్రీవుని బంధనములు గొఱుకుటకై సిద్ధపడెను. చిత్రగ్రీవుడు "మిత్రమా! ఇదిసరికాదు. ముందు నాయాశ్రితుల బంధములు తెగ గొఱుకుము. తరువాత నావియు గొఱుకవచ్చును."అనెను. + +ఇది విని యా మూషికరాజు "నాదంతములు కడుసున్నితములు. శక్తియు దక్కువగా నున్నది. కావున ముందుగా నీ బంధములు చేదించి తరువాత శక్తియున్నచో వారి బంధముల సంగతి చూచెదా ననెను. + +ఆ పలుకులకు జిత్రగ్రీవుడు "సరే; శక్తికి మించి యేమి చేయగలవు? ముందు వీరి బంధములు శక్తియున్నంతవఱకు ద్రుంపుము. పిమ్మటనే నాపని చూడవచ్చును" అన,మూషికరాజు "తన్నువీడి యితరుల గాపాడ దలచుట నీతి గాదు. 'ఆపదవేళ నుపయోగపడుటకై ధనమును రక్షించుకొనవలయును. ధనమును, దారను వీడియైనను తన్ను దా \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0017.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0017.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b1ef44495944cc5ba3d17408ee4f50ec1bfc216d --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0017.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +నేమఱక కాపాడుకొనవలయును.' అని నీతివిదులు పలుకుదురు ప్రాణములు ధర్మార్థకామమోక్షముల సుస్థితికి మూలములు. అవిపోయినచో సర్వము బోయినట్లే." అని చెప్పెను. + +ఆపలుకులు విని చిత్రగ్రీవుడు మరల నిట్లనెను. "మిత్రుడా! నీవు చెప్పినది నీతియే. అయినను నా యాశ్రితుల దుఃఖము నేను సహింపజాలను; కావున నిట్లు పలికితిని. 'పరుల నిమిత్తము ధనమునే కాక జీవితమును గూడ వదలుకొనవలయు ' నని పెద్దలు చెప్పుదురు. ఎప్పుడైనను నశింపక తప్పని ప్రాణములు మంచికారణమున ద్యజించుట శ్రేయస్కరముగదా! అన్నివిధముల వీరు నాకు సమానులు. వీరినిపుడు రక్షింపలేకున్నచో వీరికి నాప్రభుత్వమువలని యుపయోగమేమి? జీతబత్తెములు లేకున్నను వీరెల్లపుడు వీడక నను గొలుచుచున్నారు. నాజీవితము వదలుకొని యైనను వీరిని రక్షించుట మేలు. అనిత్యము, మలినము నగు దేహముచే శాశ్వతము, నిర్మలము నగు యశము లభించు నపుడిక గావలసినదేమె యుండును? శరీరము క్షణకాలములో నశించునది; గుణములు కల్పాంతమువఱకు నుండునవి. కావున మలినమైన నాదేహము విషయమున శ్రద్ధమాని నాకీర్తిశరీరమును గాపాడుము.' + +చిత్రగ్రీవు డాడిన యీమాటలు విని హిరణ్యకుడు సంతోషముచేత బులకితుడయి యిట్లనియెను. "సఖుడా మేలుమేలు" ఆశ్రితుల యెడల వాత్సల్యమనెడి నీ యీ సుగు \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0018.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0018.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..76e500733a6f5bbc20bf37079c6de6d02f0e8d43 --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0018.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +ణముచేత ముల్లోకముల నేలజాలి యున్నావు." ఇట్లు పలికి యన్నిటిబంధములు నవలీలగా గొఱికివైచి వానిని సాదరముగా బూజించి హిరణ్యకుడు కపోతరాజుతో మరలనిట్లనెను. + +"మిత్రమా! చిత్రగ్రీవా! వలలో దగులుకొంటి నని విచారింపకుము. ఆమిషము నాకాశమున యోజనము దూరము నుండియైన జూడగలపక్షి యాపత్కాలము ప్రాప్తమై నప్పుడు తనసమీపమున బన్న బడిన వలను సైతము జూడజాలదు. కాలము ప్రాప్తించినపుడు సూర్యచంద్రులకు రాహుకేతుగ్రహపీడయు గజసర్పములకు బంధనమును, బుద్ధిమంతులకు దారిద్ర్యమును గలుగుచుండుట జూచినచో విధి బలవత్తర మని తేలును గదా! కావున గాలమతిక్రమింపరానిది" అని యూరడించి, యాలింగన మొనరించి, సపరివారముగా నాతిథ్యమొసగి హిరణ్యకుడు చిత్రగ్రీవుని బంపెను. ఆ కపోతరా జానందమున యథేచ్ఛముగా వెడలెను. హిరణ్యకుడు తనకలుగు జొచ్చెను. + +కాబట్టి పెక్కుమంది సన్మిత్రులను సంపాదింపవలయును. ఒక్క మూషికమువలన బావురముల కెంతమేలు చేకూఱెనో చూడుడు! + +వెంటనంటిపోయి పావురములు సంగతి యంతయు జూచి లఘుపతనక మనెడి బూరుగుచెట్టుమీది వాయసము \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0019.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0019.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..243af57bc5c8cea049a1725931921b64f6787c6d --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0019.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +హిరణ్యకుని కలుగు దగ్గర వ్రాలి "ఓహో! హిరణ్యకుడా! కొనియాడ దగినవాడవు. కాబట్టి నీచెలిమిగోరి వచ్చితిని. దయయుంచి నాకోరిక దీర్పుము" అని పలికెను. + +హిరణ్యకు డది విని కలుగులోనుండియే "ఓయీ నీ వెవడవు?" అని ప్రశ్నించెను. ఆకాకి "నేను లఘుపతనక మనెడి వాయసమను" అని బదులు పలికెను. హిరణ్యకుడు విడ్డూరముగా నవ్వి "నీతోడనా మైత్రి? సరిపడువారు మైత్రి చేయుట మంచిది. నే నాహారమను నీవు భక్షకుడవు. కావున నీతో స్నేహము నాకు హానికరము. పూర్వ మొకలేడి యొక నక్క చెప్పిన కపటమాటలు నమ్మి యురులలో దగులు కొని యొక కాకముచేత గాపాడబడినది. నీ కా కథ చెప్పెదను, విను" మని యిట్లు చెప్పదొడగెను. + +మగధ దేశమున జంపావతి యను నడవియొకటి గలదు. అచట జిరకాలమునుండియు నొక లేడియు, నొక కాకమును మిగుల స్నేహముతో నివసించుచుండెను. ఆలేడి చక్కగా బలిసి యడవిలో హాయిగా తిరుగుచుండగా నొక జంబుకము చూచి యిట్లాలోచించెను. + +"ఆహా! యీలేడి మిక్కిలి బలిసియున్నది. దీని మాంసము నాకెట్లు లభించును." దీనికి నమ్మకము గలిగించి ప్రయత్నించి చూచెదను." అని తలచి యాజింకను సమీ \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0020.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0020.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fb667559167f11fdd4f9eb30693872dbea3b66a3 --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0020.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +పించి "చెలికాడా! సేమమా?" యని యడిగెను. దాని కాజింక "నీవెవ్వడ" వని ప్రశ్నించెను. + +"నేను సుబుద్ధియను పేరుగల జంబుకమను . కారణాంతరములచేత నాచుట్టము లందఱు నన్ను విడిచి పోయిరి. నేను మృతునివలె నిచట నొంటరిగా వసించుచున్నాను. స్నేహపాత్రుడవగు నిన్ను జూడగనే బంధువులనడుమ జేరినటులున్నది. నీతో జెలిమిచేసి కూడియుండ దలచుచున్నాను." అని యాజంబుకము సమాధాన మీయగా "సరే, అట్లే కానిమ్ము." అని దానిని లేడి సాయంకాలము తన నివాస స్థానమునకు దోడుకొనిపోయెను. + +అచట సంపెంగచెట్టుకొమ్మమీద నిలిచియున్న కాకి తన చెలికాడగు జింకను చూచి "యీ రెండవవా డెవ్వడని యడిగెను. "నాస్నేహము గోరివచ్చిన సుబుద్ధియను జంబుకోత్తము" డని లేడి చెప్పగా విని, కాక మిట్లనియెను. + +"సఖుడా! ఆకస్మికముగా వచ్చినవారిని నమ్మి చెలిమి సేయదగదు. కులము, శీలము నెఱుగనిదే యెవ్వరికి జోటీయ దగదు. మార్జాలమునకు జోటిచ్చిన దోషము చేత బూర్వము జరద్గవమను నొక గ్రద్ద మరణము నొందెను. నీ కా కథ వివరించెదను వినుము" అని కాకి యిట్లు చెప్పదొడగెను. \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0021.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0021.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..58bc6a4050065600d12bf165e45102b3af732e0f --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0021.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +గంగాతీరమున గృధ్రకూట మను పర్వతమున నొక పెద్ద జువ్విచెట్టు గలదు. దాని తొఱ్ఱయందు మిక్కిలి ముదుసలియై గోళ్లు, దంతములు పట్టుచెడిన జరద్గవ మను నొక గ్రద్ద నివసించుచుండెను. ఆ చెట్టుమీదనుండు పక్షులు దయతో దాము తెచ్చుకొన్న తిండిలో గొంచెము కొంచె మా జరద్గవమున కిచ్చుచుండెను. ఆగ్రద్ద దానితో జీవించుచు బక్షులు గూళ్లు విడిచి పోయినపుడు వాని పిల్లలను గాపాడుచుండెను. + +ఒకనాడు దీర్ఘకర్ణ మనెడి పిల్లి యొకటి పక్షిపిల్లలను బట్టుకొని తినుటకై యాజువ్విచెట్టుకడకు వచ్చెను. దానింజూచి పక్షిపిల్లలు భయపడి యఱవ దొడగెను. అంతట జరద్గవ మా యఱుపు విని "యెవ రా వచ్చుచున్న వా?" రని ప్రశ్నించెను. + +అపు డాపిల్లి గ్రద్దను జూచి భయపడి "హా, చచ్చితిని! ఇక నేమి చేయుదును? ఆపద మీద బడినపుడు భయపడి పొందగల ప్రయోజనమేమి? పాఱిపోవు టిక శక్యముగాదు. ఉపాయమున దప్పించుకొనవలయును. ఏమైన నగును గాక. దీనితో మాటలాడి నమ్మకము గలిగింప యత్నించెదను." అని యాలోచించి దరిజేరి "అయ్యా! నమస్కారము" అని పలుకగా గ్రద్ద "నీవెవ్వడ" వని ప్రశ్నించెను. "నేను \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0022.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0022.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d3cc39dc18bea436a423c5f55d608d10b5f574f9 --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0022.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +దీర్ఘకర్ణమను పేరుగల పిల్లిని" అన, గ్రద్ద "వెంటనే దూరముగ బొమ్ము. లేనిచో జంపివేయుదు" ననెను. + +"దయయుంచి నామాట వినుడు. అనంతరము చంప దగినవాడ నైనయెడల నట్లే చంపివేయవచ్చును. జాతిమాత్రమున నెవ్వరిని జంపివేయనురాదు; పూజింపను గూడదు. సంగతియంతయు దెలిసికొని చంపదగునో, గౌరవింపదగునో నిర్ణయించుట నీతి" అని యా మార్జాలము వేడుకొనగా గ్రద్ద యపుడు "అయినచో జెప్పుము. నీవేమి పనిమీద నిచటికి వచ్చితివి?" అనియడిగెను. + +"నే నిచట గంగలో నిత్యము స్నానముచేయుచు మాంసాహారము విడిచి బ్రహ్మచారినై చాంద్రాయణవ్రతము చేయుచుంటిని. మీరు ధర్మజ్ఞానపరులనియు, విశ్వాసయోగ్యులనియు బక్షులన్నియు నెల్లవేళల నుతించుట విని, విద్యచేతను, వయస్సుచేతను బెద్దలయిన మీవలన ధర్మములు వినదలచి మీదర్శనమునకు వచ్చితిని. అన్నిధర్మములు దెలిసిన మీరే మీయింటికి వచ్చిన నన్ను జంపదలచితిరి. + +ఇంటికి వచ్చినప్పుడు శత్రువున కయినను గౌరవము చేయవలయును. ధన మీయలేకున్న మంచిమాటలతోనైన నాదరింపవలయును. తన్ను ఛేదించుటకు వచ్చినవానికి సయితము వృక్షము చల్లని నీడయొసగి యాదరించుచున్నది. సాధువులు గుణహీనులయందును దయచూపుదురు. ఎట్టి \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0023.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0023.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..63a3ecbd1111074b7a5588d6c32ff122bfd5e616 --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0023.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +నీచపు దావులయందును జందమామ వెన్నెల గాయకుండ నుండడుగదా! + +మఱియు నగ్ని బ్రాహ్మణులకు బూజ్యుడు. అన్ని వర్ణములవారికి నిజమైన బ్రాహ్మణుడు పూజ్యుడు. స్త్రీలకు భర్త పరమపూజ్యుడు. ఇంటికివచ్చిన యతిథి యందఱకు బరమపూజ్యతముడు. ఎవ్వడింటికి వచ్చిన యతిథిని, నిరాశతో వెడల గొట్టునో వాని సుకృత మా యతిథికి జెందుననియు, నాయతిథి చేసిన పాప మాతని వెడలగొట్టిన వానికి వచ్చుననియు బెద్దలు చెప్పుదురు. అతిథి సర్వదేవలతో సమానుడు. వాడెట్టి నీచుడైనను గౌరవమున కర్హుడు." అని పిల్లి చెప్పిన సంగతులు విని గ్రద్ద మరల నిట్లనెను. "పిల్లులకు మాంసమనం దెక్కువ యిష్టము. పక్షిపిల్లల రక్షణభారము నామీద నుండుటచేత నిట్లంటిని." అనగానే యాబిడాలము చెవులు మూసికొని యిట్లు పలికెను. + +"హరిహరీ! ఎంతమాట వినవలసి వచ్చినది! ధర్మ శాస్త్రములు విని, కోరికలు విడిచి చాంద్రాయణవ్రత మాచరించుచుంటిని. ఇతర విషయములను గుఱించి పరస్పరవిరోధము లెన్ని యున్నను ధర్మశాస్త్రము లన్నియు "అహింస పరమధర్మ" మని యేకగ్రీవముగా ఘోషించుచున్నవి. సర్వజీవులయందు దయగలిగి యుండి యహింస నవలంబించువానికి స్వర్గము స్వాధీనమై యుండును. మరణము కలుగునన్నచో బుట్టుదుఃఖము వర్ణింపనలవికానిది. ఒకరి ప్రాణములు దీసి \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0024.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0024.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7ed2f4d9a9833ac967ceee78ad8d11847e122ebe --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0024.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +తా మనుభవించు తృప్తి క్షణికమే కదా! అనాయాసముగా దొరకు నే యాకలములతోనైన బొట్టపోసికొనవచ్చును. ఈ పాడుపొట్టకై మహాపాపముచేయుట యెంత తెలివితక్కువ పని?" యని పలికి యా ముసలిగ్రద్దకు సంపూర్ణమగు నమ్మకము గలిగించి దానితో మిక్కిలి స్నేహము జేయుచు నాచెట్టు తొఱ్ఱలోనే నివసించుచుండెను. + +ఇట్లు కొన్నిదినములు గడచి గ్రద్దకు నమ్మకము ముదిరిన యనంతరము దీర్ఘకర్ణము చెట్టెక్కి పక్షిపిల్లలను దెచ్చి తొఱ్ఱలో నిడుకొని నిత్యము భక్షింపసాగెను. తమపిల్లలు కనబడక పక్షులు దు:ఖించుచు నిటునటు వెదుక దొడగినవి. ఆ సంగతి తెలిసి పిల్లి తొఱ్ఱను విడిచి పాఱిపోయెను. పక్షులు వెదకివెదకి తొఱ్ఱలోనున్న తమపిల్లల యెముకలు కనుగొని యా జరద్గవమే పిల్లలను దినివైచి యుండునని నిశ్చయించి యన్నియు జేరి తమ ముక్కులతో బొడిచి యా ముసలి గ్రద్దను జంపివైచినవి. + +కాబట్టి యాకస్మికముగా వచ్చినవారిని నమ్మరాదని చెప్పితిని? ఈ విధముగా జెప్పిన కాకి పలుకులు విని మిక్కిలి కోపముతో జంబుక మిట్లనెను. + +"ఈ లేడిని జూచిన మొదటిరోజున నీవును నూతనుడవే. అట్టి నీకును దీనికిని మైత్రి నిత్యమును వర్ధిల్లుట లేదా? నీ కెదురాడువారు లేక నీకు దోచిన వన్నియు నీతులని పలుకు \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0025.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0025.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e26214db1129afb8fcc56c606bee80b9406c8313 --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0025.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +చున్నావు. వీడు తనవాడు, వీడు పరుడు నని యల్పబుద్ధి గలవారు తలపోయుదురు. బుద్ధిమంతు లట్లు భావింపక లోకమంతయు నొకేకుటుంబమని యెంతురు. ఈ లేడి నీకెట్టి చుట్టమో నాకును నట్టిబంధువే." ఈ మాటలు విని "యట్లే యగు గాక" యని కాకియు దానిచెలిమి కంగీకరించెను. అప్పటినుండియు నాలేడియు, నక్కయు, గాకియు మిక్కిలి స్నేహముగలిగి యా వనమున నివసించుచుండెను. + +కొంతకాలమునకు బిమ్మట సుబుద్ధి లేడితో రహస్యముగా నిట్లు పలికెను. "యీ యడవియం దొక్కచోట సస్యముతో నిండిన పొలమున్నది. దానిని నీకు జూపుదునుర" మ్మని జింకను వెంట దీసికొనిపోయి సుబుద్ధి పంటపొలము దానికి జూపెను. లేడియు రోజురోజు నచటికి బోయి యాపయిరు దినుచుండెను. + +ఒకనాడు పొలముకాపు పయిరు దినివేయబడుచుండుట జూచి, వలపన్ని వెడలెను. జింక మేతకు బోయి యావలలో జిక్కుకొని "నన్నీ వలనుండి, తప్పించి కాపాడు దిక్కెవరు?" అని చింతించుచుండ జంబుకము వచ్చి చూచి "నాతంత్ర మిప్పటికి నెఱవేఱినది. ఇది చంపబడినయెడల దీని మాంసాదులు చాలకాలమువఱకు నాకు భోజనమునకు సరి పోవును." అని తలచుచు దరి కేగెను. + +లేడి జంబుకమును గాంచినంతనే సంతసించి "సఖుడా! త్వరితముగా వచ్చి నాబంధములు గొఱికి నన్ను గాపాడు" \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0026.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0026.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..00bdb6a70be757d6f71e9ce4a085b9a055d69b76 --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0026.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +మని కోరెను. ఆ నక్కయు మఱింత దగ్గరగా వచ్చి మాటిమాటికి వలను బరిశీలించి చూచి "మిత్రుడా! యీవల నులి నరములతో జేయబడినది. దీనిని నే డాదివార మగుటచేత దాక జాలను. నీవు వేఱుగా భావింపకుము. తెల్లవారగనే నీవు చెప్పినట్లు చేయుదును." అని పలికి సమీపమందలి పొదచాటున దాగియుండెను. + +అనంతరము సాయంకాలమైనను లేడి తిరిగి రాకుండుట చేత వాయస మనుమానపడి యటునిటు వెదకుచు వచ్చి వలలో దగులుకొనియున్న మిత్రుని జూచి "ఇది యేమి?" యని యడిగెను. + +"మిత్రుని మాట వినకుండుటవలన గలిగిన ఫలితము. హాని సిద్ధమైయున్నపుడు సఖుల మాటలు చెవి కెక్కునా!" యని పలికి లేడి సంగతియంతయు వివరించెను. "జంబుక మెచట నున్న" దని వాయస మడిగెను. "నా మాంసము దిన గోరుచు నిచటనే యుండు" నని మృగము బదులు పలికెను. అపుడు కాకి యిట్లనెను. + +"నేను ముందే చెప్పితిని. నాయం దేమియు దోసము లేదు గదా యని దుర్మార్గులను నమ్మరాదు. వారు సుజనులకు గూడ హానిచేయగలరు. మరణము సమీపించినవారు దీప మాఱిపోవునప్పటి గంధ మాఘ్రాణింపలేరు. మఱియు వారి కరుంధతీ నక్షత్రము గోచరింపదు. మిత్రులమాటలు చెవికెక్కవు \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0027.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0027.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..39e81fc5913b67e1dd1f857a66facbe2b3853865 --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0027.txt @@ -0,0 +1,9 @@ +ఎదుట మంచిమాటలాడి నమ్మించి చాటున గీ డొనరించు మిత్రుని నమ్మరాదు. అట్టివాడు మేకవన్నె పులివంటివాడు." అని పలికి "ఓ దుష్టజంబుకమా! పరమసాధువయిన యీజింకను వంచించితివా? ఓ భూమాతా! నమ్మి మేలొనరించిన వారిని వంచించు దుష్టుల నెట్లు భరింపగలుగుచుంటివి? + +దుర్జనుల సాంగత్యము సకలహానులకు మూలము. నిప్పు తాకినవారిని దహించును. చల్లాఱినను మాలిన్యమును గలిగించును. + +దోమ ముందుగా బాదముల మీద వ్రాలును. పిదప వీపుమీది మాంసమును గొఱుకును. చెవిలో మధురముగా నేమియో పలుకును. రంధ్రము జూచుకొని నెమ్మదిగా శరీరమున జేరి కడుంగడు హాని గలిగించును. దుష్టుని వర్తనము నిట్టిదే. మధురముగా మాటలాడినంతమాత్రమున విషముతో నిండిన హృదయముగల దుర్జనుని నమ్మరాదు" అని విచారించుచుండ గఱ్ఱ చేత బట్టుకొని వచ్చుచున్న పొలముకాపు గనబడెను. + +వాని జూచి వాయసము "సఖుడా! ఆలసింపరాదు. ఊపిరి బిగబట్టి కడు పుబ్బరించునట్లు చేసి కాళ్లు చాచుకొని చనిపోయినట్లు నటింపుము. నేను కూయగానే లేచి వేగముగా బాఱిపొమ్ము" అనిచెప్పెను. + +జింకయు గాకి చెప్పిన విధమున జచ్చినట్లు పడియుండెను. అపుడు పొలముకాపువచ్చి యా జింకను జూచి యది \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0028.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0028.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e4e47557bfb1702eebb571284a433250fa0cb960 --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0028.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +చచ్చినదని తలచి వల వదలించెను. అది చూచి కాకి కూసెను. అంతట వేగముగా లేచి లేడి పాఱిపోయెను. మృగముచేసిన వంచన కా పొలముకాపు మిక్కిలికోపించి తన చేతనున్న బడియ విసరగా నది గుఱితప్పి దాగియున్న నక్కకు దగిలెను. దానిచేత నానక్క వెంటనే ప్రాణములు విడిచెను. + +"పుణ్యముగాని, పాపముగాని మితిమీఱి చేయువారికి ఫలితము కొలది కాలములోనే సంభవించును." అనిన విని లఘుపతనకము హిరణ్యకున కిట్లనెను. + +"నిన్ను జంపిన మాత్రమున నాకు బుష్కలముగ నాహారము చేకూఱునా? నీతో మైత్రి యొనరించి చిత్రగ్రీవుని వలె నుండుదును. నీవెన్ని చెప్పినను నీ చెలిమి సేయనిదే జీవించి యుండజాలను. నే నింతగా మాట్లాడితినని నాపై గోపగింపకుము. సాధువులకు గోపము వచ్చినను వా రితరులకు హానిచేయ బూనుకొనరు, నిప్పురవ్వ తగిలిన మాత్రమున సముద్రజలము వేడి యెక్కదు." + +ఈ మాట విని, "నీవు చంచలబుద్దివి. చపలుని చెలిమి మంచిదిగాదు. మార్జాలము, దున్నపోతు, కాకము, దుర్జనుడు నమ్మించి యెంతపనియైన జేయగలరు. మఱియు నీవు మాకు శత్రువుల తెగకు జెందినవాడవు. శత్రు వెంతమంచివాడైనను వానితో జెలిమి సేయదగదు. జల మెంత యుష్ణమైనదైనను నిప్పును జల్లార్పకుండునా? మంచి మాణిక్యములను \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0029.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0029.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8b0138c7da8a0255f12036e8268434e86c7e7fb0 --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0029.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +ధరించినదై నను సర్పము చేర రాని దైనట్లుగా నెట్టివిద్యగలవాడైనను దుర్జనుడు చేరనీయక విడువదగినవాడు. నేలమీద వానలును నీటిమీద బండ్లును నడువజాలని విధమున శత్రువు మేలొనరించుట యసంభవము. శత్రువును, దనపై మనసులేని భార్యను నమ్మియుండువాని క చిరకాలము ననే హాని సంభవింపకమానదు" అని దృఢముగా బలికెను. + +ఆ మాటలు విని లఘుపతనకము "వేయిమాటలేల? నీవు నాచెలిమి కంగీకరింపని యెడల నేటినుండి నిరశనవ్రతము బూని ప్రాణములు కోలుపోవుదును. కారణ మేమన; మంటి కుండనువలె దుర్జనుని ద్వరలో విడగొట్టుట సులభము. సంధించుట మిక్కిలి కష్టము. బంగరుకలశము త్వరితముగా సంధింపబడును గాని తేలికగా విడగొట్టబడదు. సుజనుని విధము నట్టిదియే. + +సుజనులను జూచినంతమాత్రమున సఖ్య మేర్పడును. అది విడదీయరానిదై యుండును. సుజనులు నారి కేళమువలె సారము గలిగియున్నట్లు బయటికి గన బడకున్నను నంతరంగమున సుగుణసారము గలిగి యుందురు. దుర్జనులు మేడిపండువలె బయటికి మాత్రము సుందరముగా గనబడుదురు. సాధువుల చెలిమి కేకారణమున నైన నాటంకములు గలిగినను వారి గుణముల యోగ్యత సెడదు. తామరతూండ్లు త్రుంచి వేయబడినను వాని దారములు విడిపోవు. మంచిమిత్రుని గుణములని చెప్పబడు దయ, స్నేహము, త్యాగము, \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0030.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0030.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..76b88d0952f0ecb384b3d629078e0927a33fbdc2 --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0030.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +శౌర్యము మున్నగునవి యన్నియు నీయందు గలవు. ఇట్టి మిత్రుడు నాకింకెట్లు దొరకును?" అని వివరించెను. + +ఆ మాటలు విని హిరణ్యకుడు కలుగు వెడలివచ్చెను. "లఘుపతనకా! నీమాట లమృతమువలె నా కానంద మొసగినవి. మంచిగందపుసారముగాని, చల్లని నీటితుంపరుల జల్లుకాని, కప్పురపుబ్రోవుల పరిమళముగాని యాదరముతో నిండిన సుజనుల సల్లాపమువలె హాయి గలిగింప జాలవు. రహస్యము వెల్లడించుట, యాచన, నిష్టురముగ మాటలాడుట, మనస్థిరత్వము లేకపోవుట, కోపము, నసత్యములాడుట మిత్రుల కుండరాని గుణములు. ఈ దోసములం దేదియు నీయందు లేదు. మాటలవలననే మంచిచెడ్డలు గొంతవఱకు వెల్లడియగు చుండును. కావున నీవు గోరినటులే యగునుగాక" అని పలికి వాయసముతో సఖ్యమొనరించి గౌరవించెను. నాటినుండియు లఘుపతనక హిరణ్యకులు పరస్పరము గుశల మరసికొనుచు గడు విశ్వాసముతో మాటలాడుకొనుచు గాలక్షేపము సేయు చుండిరి. + +ఒకనాడు లఘుపతనకుడు హిరణ్యకునితో "సఖుడా! ఇచట నాకు దిండి దొరకుట కష్టమగుచున్నది. ఇచ్చోటు వీడి మఱియొకస్థలమున కేగుట మంచిదని తలంచుచుంటిని." అని చెప్పెను. దానికి హిరణ్యకుడు "మిత్రుడా! ఒకస్థానము విడిచి నూతనస్థలమున నడుగిడునపుడు చక్కగా నాలోచింపవలయును. నీవెచటి కేగ దలచితివి?" అని అడిగెను. \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0031.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0031.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cdece16c1c6ff89195c22c801059a094de971f86 --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0031.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +"మిత్రమా! చక్కగా నాలోచించితిని. దండకారణ్యమున గర్పూరగౌర మను నొక సరస్సు గలదు. చిరమిత్రుడైన మంథరు డనెడి కూర్మరా జందు గలడు. ఇతరులకు ధర్మములు బోధించుట సులభము. ఆచరించుట కష్టము. ఆ తాబేలు కడు ధర్మాత్ముడు. ఆత డాహార మొసగి నన్ను బోషింపగలడు" అని వాయసము బదులుపల్కెను. + +అంతట హిరణ్యకుడు "నీవు వెడలిపోయిన తర్వాత నిచటనుండి నేనేమి చేయుదును? "ఏ దేశమున గౌరవము, జీవనోపాయము, చుట్టములు, విద్యాప్రాప్తి లభింపవో యా దేశము విడువవలయు" నని పెద్ద లందురు. మఱియు, అప్పిచ్చువాడు, వైద్యుడు, సంతతము బ్రవహించు నది, వేదపండితుడు లేనిచోట నుండరాదు. కావున నన్నుగూడ నీతో గొనిపొమ్ము." అని కోరెను. లఘుపతనకు డందుల కంగీకరించెను. సంతసముతో విచిత్రమైన కథలు చెప్పుకొనుచు గర్పూరగౌర సరస్సును జేరబోయిరి. + +మంథరుడును, వచ్చుచున్న వాయస మూషికములను దూరమునుండియే చూచి తగిన విధమున నాదరించెను. అనంతరము లఘుపతనకుడు మంథరునితో నిట్లు పలికెను. "సఖుడా! యీ మూషికరాజు మిక్కిలి పుణ్యాత్ముడు. దయాపరుడు. ఈతనిపేరు హిరణ్యకుడు. ఈతని సుగుణ విశేషము లాదిశేషుడైనను వర్ణింపజాలడు. ఈతని నీవు \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0032.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0032.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f67dfadbc5b2f1a3eb1a34f7ecccbcfb283ecdd8 --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0032.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +మిగుల గౌరవింపవలయును." అని హిరణ్యకునితోడి తన చెలిమిని గుఱించి వివరించెను. + +అంతట మంధరుడు హిరణ్యకుని మిక్కిలి పూజించి "హిరణ్యకా! నీ వీ జనరహితమైన యడవియందేల నివసించుచుంటి" వని యడిగెను. అపుడు హిరణ్యకుడు తన వృత్తాంతము నిట్లు చెప్పదొడగెను. + +"చంపక మను నగర మొక్కటి కలదు. అందలి మఠములో సన్యాసులు పెక్కుమంది నివసించుచుందురు. అందు జూడాకర్ణు డను నొక యతి గలడు. అతడు ప్రతి దినము దాను భుజింపగామిగిలిన యాహారము భిక్షాపాత్రమందుంచి యా పాత్రము జిలుకకొయ్యకు దగిలించి నిదురించుచుండువాడు. నేను రోజురోజు మెల్లగా బయి కెగబ్రాకి యా పదార్థమును దినిపోవుచుండువాడను. ఒకనా డాతని మిత్రుడు వీణాకర్ణు డచటికివచ్చెను. జూడాకర్ణు డాతనితో మాటలాడుచు నన్ను భయపెట్టుటకై మాటిమాటికి గిలుక కఱ్ఱతో నేల మీద గొట్టుచు వచ్చెను. అదిచూచి వీణాకర్ణుడు "ఏల యటులు గొట్టుచుంటివి? నామాటలయం దిష్టములేదా?" యని చూడాకర్ణు నడిగెను. + +"ఇష్టము లేకపోవుట గాదు, చూడుము, ఆ యెలుక ప్రతిదినము నా కపకారియై పాత్రమునందలి పదార్థము దిని వేయుచున్నది. దానిని బెదరించుటకై యిట్లుకొట్టుచుంటిని." అని చూడాకర్ణుడు బదులు పలికెను. అదివిని "యల్పజంతు \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0033.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0033.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f848efc0bebf4edd66a8377f31d0e74ec8dc7f99 --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0033.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +వైన యెలుక కింత పైకెగురు శక్తి యెటులు వచ్చెను? దీని కేదోకారణ ముండితీరును. వెనుక శాండిలీమాతయను నొక బ్రాహ్మణి నువ్వుపప్పునకు మాఱుగా నువ్వు లడిగినందులకేదో కారణ ముండియుండునని యొక బ్రాహ్మణుడు గుర్తించెను. నీకా కథ చెప్పుదును వినుము" అని వీణాకర్ణు డిట్లు చెప్పదొడగెను. + +పూర్వము నేనొక బ్రాహ్మణుని యింటికి భిక్షకై వెడలి యుంటిని. ఆయింటి బ్రాహ్మణుడు "ఱేపటి దిన మమావాస్య. బ్రాహ్మణులకు భోజనము పెట్టవలసియున్నది. పదార్థము లేవి సమకూర్చియుంటి" వని భార్య నడిగెను. + +"పురుషులు తమ సామర్థ్యముచేత బదార్థములు సంపాదించి యింటికి దేవలయును. అపుడు స్త్రీలు గావలసిన పనులకు వాని నుపయోగింతురు. మీరు తేకుండిన నే నేమి చేయగలను?" అని యామె బదులు పలికెను. + +దాని కా బ్రాహ్మణుడు కోపగించి "పదార్థములు సంపాదింప వలయునన్నమాట నిజమేకాని బ్రాహ్మణునకు విస్తారముగా సంపాదింపవలయు ననెడి కోరిక యుండరాదు. అట్లని విధాయక కృత్యముల కత్యవసర మైనవానిని భద్రపఱుపక పోవుట తప్పుకాదా?" యని భార్యను మందలించెను. \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0037.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0037.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a9d394333d6017b7b9f7a05e63b086fdf0f0e8ca --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0037.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +లోభ మెంతపాడుగుణము? దానివలన మతి చలించును. దాన దు:ఖము గలుగును. నే నట్లు మెల మెల్లన దిరుగు చుండగా జూడాకర్ణుడు చూచి యీమాఱు నన్ను గఱ్ఱతో గట్టిగా గొట్టెను. + +"ఎవనిమానసమునకు సంతుష్ఠి కలుగదో వానికి సర్వాపదలును సంభవించును. తృప్తిగలవానికి సకల సంపదలు నున్నట్లే యుండును. చెప్పులుదొడిగిన కాళ్ళకు లోకమంతయు జర్మమయముగ దోచును. సంతుష్టుడైన వానికి గలుగు సుఖ మెంతధనమున్నవానికి గలుగనేరదు. తృప్తి గలవానికి సర్వమునొడగూడును? తృష్ణకు వశుడైనవాడు దూర మనుకొనక నూఱుయోజనములైన దిరుగును. సంతుష్టుడు ధనము మోకాలిదగ్గఱికి వచ్చినను లెక్కసేయడు. వనములో ఫలమూలాదులు దిని సెలయేటినీరు ద్రావి తృణ శయ్యపై బరుండి బ్రదుకుట మేలగునుగాని ధనహీనుడై బంధు మిత్రాదుల నడుమ నుండ దగదు." అని యెంచి యాస్థల మంతటితో విడిచి నిర్జనవనముంజేరితిని. పుణ్యవశమున గొంతకాలమున కిట్టి మిత్రుడు లభించెను. నాయదృష్టమువలన జివరికి నీయాశ్రయ మనెడి స్వర్గమే లభించినది. సంసార మనెడి విష వృక్షమునకు గావ్యామృత రస మనుభవించుట, సుజనులతో సాంగత్యముచేయుట యనునవి రెండే రసవంతములయిన ఫలములు." అని హిరణ్యకుడు వివరించిన సంగతులన్నియు వినిమంథరు డిట్లుపలికెను. \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0038.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0038.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..46437b029a2a0244ec75e0099640d739c603ac1e --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0038.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +"అర్థములు నిలుకడ గలవికావు. యౌవనము సెలయేటి నీటివంటిది. జీవితము నీటిబుడగవంటిది. తగినకాలమున ధర్మ మాచరింపనివాడు వార్ధక్యమొంది పశ్చాత్తాప మనెడి యగ్నిచే దహింపబడును. నీ వతి సంపాదనము జేసితివి. అందుచేతనే బాధకలిగినది. తటాకజలముపొంగి గట్లు త్రెంచి వేయకుండుటకు జలమును విడుచు తూఱ యవసరమైనట్టు సంపాదింపబడిన ధనమునకు దానమనెడి రక్షణ మావశ్యకము. ధనము పాతఱలో దాచుట దాని నాశనమునకు దారి చూపుటయే. + +తన సుఖము లెక్కింపక ధనము సంపాదించువాడు పరులబరువు మోయువానివలె శ్రమకుమాత్రమే పాలగును. దానభోగములే ధనమునకు ఫలములు. అవిలేని ధనికుడు దరిద్రునికంటె నధికుడుగాడు ధనమున్నను సుఖముగా ననుభవింపనివాడు దరిద్రునితో సమానుడే. సంపాదించుట యందును రక్షించుటయందును శ్రమ మాత్ర మాతనికి విశేషము. మంచిమాటలతోడి దానము, గర్వములేని జ్ఞానము, నోర్పుతోడి పౌరుషము బ్రశస్తములు. ధనసంపాదన మవసరమే యైనను దానియం దతివాంఛ దగదు. పూర్వ మొక నక్క యెక్కువ సంపాదింపగోరి వింటి దెబ్బచే మరణించెను. నీకా కథ చెప్పుదును వినుము. + +కల్యాణకటకమను పట్టణమున భైరవు డనెడి బోయవాడు గలడు. వా డొకనాడు వేటకై యడవి కేగెను. \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0039.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0039.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8788a2875f05737f9f613194aa9d1374ab8587cf --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0039.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +అచట నొక మృగమును వేటాడి చంపి దానిని బుజముపై మోచికొని వచ్చుచుండగా నొక యడవిపంది యాతనికి గనబడెను. + +ఆతడు బుజము మీది లేడిని క్రిందికి దించి వెల్లెక్కు వెట్టి బాణము సంధించి యా వరాహముం గొట్టెను. అదియు మిక్కిలి కోపముతో ఘర్ఘురధ్వని చేయుచు గొమ్మున వానిం గొట్టగా నాదెబ్బకాతడు మొదలు నఱకిన చెట్టువలె నేలమీద గూలి ప్రాణములు విడిచెను. బాణపు దెబ్బచేత నడవిపందియు మరణించెను. అచ్చట నొక సర్పము కిరాత సూకరముల కాలి త్రొక్కిడికి నలిగి చచ్చెను. + +ఇంతలో దీర్ఘరావ మను నొకనక్క యాయడవియందాహారమునకై తిరుగుచు నచటికివచ్చి చచ్చిపడియున్న బోయవానిని, సర్పమును, వరాహమును జూచి యిట్లాలోచించెను. + +"నాకిపుడు గొప్పయాహారము దొరకినది. ప్రాణులకు దు:ఖము లేనివిధముగా ననుకొననిదే కలుగుచుండునో దైవశమున సుఖములును నట్లే సంభవించుచుండును. నా కీయాహారము మూడు నెలలవఱకును సరిపడును. ఈ కిరాతునిమాంస మొక నెలకు జాలును. లేడిమాంసముతో నింకొక నెలయు బంది మాంసముతో మఱియొకమాసమును గడుపవచ్చును. సర్పమాంస మొక్కరోజునకు జాలును. ఈవింటినారి నరము దిని మొదటియాకలి దీర్చుకొందునుగాక" యని తలచి \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0040.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0040.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2777a5de7d200310c68d2edc68ee0f35b4f7c25c --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0040.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +యావింటి చేరువకు బోయి నారి గొఱుకగనే బెట్టువదలి వింటికొన గాటముగ ఱొమ్మున దగిలి ప్రాణములు దీసెను. + +అతిలోభ మెంత హానికరమో చూడుము. దానమునకు భోగమునకు వినియోగపడినది మాత్రమే స్వధనము. అట్లుపయోగింపక కూడ బెట్టినది యితరులపా లగును. గతించిన దానికి విచారమేల? పండితులు రానిదానికై ప్రాకులాడరు; పోయినదానికి విచారింపరు. ఆపదవచ్చినను గలత నొందరు. కావున నీవెప్పుడు నుత్సాహము గోలుపోవకుము. శాస్త్రములెన్ని చదివినను గ్రియాశూన్యుని బండితు డనుట చెల్లదు. ఔషధమెంతమంచి మందైనను బేరుచెప్పినంతమాత్రాన రోగులకు సుఖమొసగదు గదా! ఉత్సాహములేనివానికి బాండిత్యము గ్రుడ్డివానికి దనచేతియందలి దివ్వియవలె నిరుపయోగము. కావున నోరిమి వహింపుము. పరస్థలమునకు వచ్చితినని చింతింపకుము. + +రాజు, కులస్త్రీ, మంత్రులు, దంతములు, కేశములు, నఖములు, నరులు స్థానభ్రష్టులైన శోభింప రను వాక్యము కాపురుషుల విషయమున మాత్రమే వర్తించును. సింహములు, సత్పురుషులు, గజములు, సర్వదేశములందు సంచరించి కీర్తినొందుట లేదా? మఱియు గాకములు, మృగములు, కాపురుషులు స్థానమునుండి కదలజాలక యచటనే నశింతురు. అభిమానధనుడగు వీరునకు దనదేశమనియు, బరదేశమనియు భేదములేదు. ఎచటికేగిన నచటనే తనసామ \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0041.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0041.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8dc4797f8d4532cced3c9078a82a9a252b2cbad8 --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0041.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +ర్థ్యముచేత ఖ్యాతిగాంచును. నిండిన చెఱువును మండూకములు సేరినట్లు సర్వసంపదలు నుత్సాహవంతుడగు పురుషుని బొందును. + +దేహికి సుఖదు:ఖములు కాలక్రమమున సంభవించుట సహజము. సంపదగలిగినపుడు గర్వము, నాపద గలిగినపుడు ఖేదము దగవు. ధనములేకున్నను వీరుడు గౌరవము సంపాదింపగలడు ఎంతధనమున్నను నీచునకు గౌరవ మించుకయైన గలుగదు. కుక్కకు బంగరునగ లెన్నితొడిగిననను సింహమునకుండు సహజతేజస్సు గలుగదు గదా! మేఘముల చాయము, ఖలుల ప్రీతియు, యౌవనము, ధనము గొలది కాలముమాత్రము నిలిచియుండును. పుట్టించినప్రాణు లందఱకు నాహారము దేవుడే యేర్పఱుపక మానడు. కాబట్టి యాహారమునకై యంతప్రయాసపడ నక్కఱలేదు. ధనము లేవిధమున జూచినను దు:ఖ కారణములే యగుచున్నవి. ముందు ముందు సంపాదించుట కష్టము. పిదప దానివలన గలుగు గర్వము కలిగించు దు:ఖము లనంతములు. సంపాదించిన ధనములకు హాని గలిగిన నెట్టిదు:ఖము గలుగునదియు వర్ణింప జాలము. + +ధర్మకార్యములపేరు చెప్పి ధనము సంపాదించుటయు ననవసరము. అడుసు ద్రొక్కనేల? కాలుకడుగ నేల? ఆకసమున బక్షులచేతను, నేలమీద బులులచేతను, జలములందు మకరములచేతను నామిషము భక్షింప బడుచుండును. ధనికు \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0042.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0042.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c3f9ed5a1f1d6a2e1313d8d6c848f08309d50768 --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0042.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +నందఱు నన్నివిధముల వేధించుకొని తినుచుండుదురు. దేహిని మృత్యువు బెదరించునట్లు, రాజు, జలము, నగ్ని, స్వజనులు ధనికు నెల్లపుడును బాధించుచుందురు. ధన సంపాదనమే కష్టము. ఆర్జించిన దానిం గాపాడుకొనుట మఱియు గష్టము. దానికి హాని గలిగెనా మృత్యుబాధ గలుగును. కావున దానిపై నాశవీడుట మేలు. తృష్ణ ప్రసరించినవాని శిరముపై దాస్యము తాండవించుచుండును. అది వీడిననాడు ధనికుడనియు, దరిద్రుడనియు భేదభావము గలుగదు. నెఱవేఱుచున్న కొలదియు గోరికల కంతమే యుండదు. కావున నిచ్చట నుండి కాలము గడపుము." ఈవిధముగా బలికిన మంథరుని మాటలు విని లఘుపతనకు డిట్లెనెను. + +"మంథరా! ధన్యుడ నైతిని. నీగుణములు కొనియాడ దగినవి. బురదలో దిగబడిన యేనుగులను లేవనెత్తుట కేనుగులే సమర్థము లయినట్లు సత్పురుషుల కాపద గలిగినపుడు సన్మిత్రులే దానిని దొలగింపగలరు. మహాత్ముల స్నేహము లామరణాంతములు: కోపములు క్షణికములు; త్యాగములు జంకులేనివి. యాచకుని, శరణాగతుని, నెవరు నిరాశతో వెడలింపరో వారే సకలగుణములకు నాలవాల మగుదురు." + +అనంతరము మంథరాదులు మువ్వురును హాయిగా గాలక్షేపము సేయుచుండిరి. ఇట్లుండగా నొకనాడు చిత్రాంగు \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0044.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0044.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7450b9bc4bd09ef41e299b70b94312aec508d02d --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0044.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +వదంతి వినబడుచున్నది. ప్రాత:కాలమున నిక నిట నుండుట మంచిదిగాదు. ఏమిచేయదగునో యాలోచింపుడు." + +లేడి మాటలు విని మంథరుడు భయపడి మఱియొక చెఱువునకు బోవుదు మని పలికెను. కాకియు, మృగమును "సరే" యనెను. వారి మాటలు విని హిరణ్యకుడు నవ్వి "మఱియొక జలాశయమునకు బోయినయెడల గుశల మని మంథరుడు చెప్పినది సత్యమే. కాని మెట్టదారి బయనము సేయుట ప్రమాదకరము గాదా? జలజంతువులకు నీరును,దుర్గనివాసులకు దుర్గమును, శ్వాపదాదులకు స్వస్థలమును, రాజునకు సన్మంత్రియు బలము గదా? దూరాలోచనలేని కార్యమునకు బూనుకొన్నయెడల బిమ్మట విచారింపవలసి వచ్చును. ఈ యర్థమును దెలుపు కథ యొకటి గలదు. వినిపించెదను. వినుడు" అని యిటు లా కథ చెప్పదొడగెను. + +గౌడదేశమునం దొక యగ్రహారమున దేవశర్మ యను బ్రాహ్మణుడు గలడు. అతని భార్య యజ్ఞ సేన. సంతానము లేక లేక కొంతకాలమున కామె గర్భవతి యయ్యెను. దాని కాబ్రాహ్మణుడు మిగుల సంతోషించి కోరిక లీరికలెత్తగా "ఓప్రియురాలా! నీగర్భమునందున్న కుమారుడు మన కులమెల్ల నుద్ధరింపగలడు. మహాభాగ్యవంతుడు కాగలడు." \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0045.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0045.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d52f13dbccc460ed94d43447606686b07ced8b8c --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0045.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +అని పలుకగా విని యజ్ఞసేన, "నాథా యిటువంటికోరికలు గోరుట మంచిదిగాదు. అనాగతకార్యములను గుఱించి యెవడు చింతచేయునో వాడు సోమశర్మ తండ్రివలె విషాదము నొందును. మీకాకథ దెలుపుదు వినుడు. + +ఒకానొక బ్రాహ్మణకుమారుడు విద్యాభ్యాసము చేయుచు నొక బ్రాహ్మణుని యింట దద్దినపు భోజనముచేసి వచ్చుచుండెను.అతనికి వారు కొంత పేలాలపిండి యొసగిరి. ఆతడది యొక కుండలో నుంచుకొని తనయొద్ద బెట్టుకొని భుక్తాయాసము దీఱుటకై యొక యరుగుమీద బండుకొని నిదురవోయెను. అపుడు మితిలేని కోరిక లాతని మనసున గలుగ జొచ్చెను. + +"ఇపుడు నాదగ్గఱ బేలాలపిండి యున్నదిగదా! నేను దీనిని విక్రయించి యొక పాడిమేకను గొనియెదను. దానికి రెండు పిల్లలు గలుగును. ఆ రెండును గొంతకాలమునకు రెండేసి పిల్లల నీనును. ఆనాలుగింటికి నెనిమిది పిల్లలు పుట్టును. ఈవిధముగా గొంతకాలమునకు వేలకొలదియు మేకలగును. తరువాత వాని నమ్మి నూఱావుల గొందును. అవి ప్రతి సంవత్సరము నీనుచుండును. కొన్ని సంవత్సరములకు వేలకొలది సంఖ్యగల యావులతోను, బెయ్యలతోను, కోడెలతోను దొడ్డి నిండియుండును. కొన్నికోడెల నరకలు గట్టించి \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0046.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0046.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..766b4c47c2226418cf04f91ae80f0b089d187a50 --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0046.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +దున్నించి విస్తారమయిన పంట పండించి యాధాన్యముల నమ్మివేయుచుందును. కొన్నికోడెలను విక్రయించి మఱికొంత ధనము సంపాదింతును. + +ఈప్రకారముగా సంపాదించిన ధనముం జూచి "నీకు గన్యనిచ్చెద" మని యనేకులు వచ్చెదరు. వారిలో గులంబును రూపంబును, గుణమును గలిగిన కన్య నెంచికొని పెండ్లియాడి యామెతో సంసారము చేయగా నొకకుమారుడు పుట్టును. ఆబాలునకు సోమశర్మయని పేరువెట్టుదును. కొన్ని నెలలయిన తరువాత వానికి బంగరు మువ్వలమొలత్రాడు, రావిరేక మురుగులు, గొలుసులు, అందెలు మొదలయిన నగలుపెట్టి యాదరముతో జూచెదను. వా డాడుకొనుచు నల్లరిచేయు సమయమున నేను పనితొందరలోనుండి పిల్లవానిం దీయుమని నాభార్యను బిలిచెదను ఆమెయు నేదోపనిలోనుండుట వలన నాలస్యము గావచ్చును. ఆలస్య మైనందులకు గోపగించి యామె నీకఱ్ఱతో గొట్టెదను" అని యాలోచించుచు బేలపిండి తినుటకు గుక్కలు మొదలగునవిరాకుండ బెదరించుటకు దగ్గఱనుంచుకొన్న కఱ్ఱగిరగిర ద్రిప్పికొట్టెను. ఆదెబ్బతగిలి పేలపిండి యున్నకుండ పగిలిపోయి పిండియంతయు జెదరి మంటిపాలయి పోయెను. దానితో మెలకువవచ్చి, జరిగినది తెలిసికొని యా బ్ర్రహ్మణ కుమారుడు మిక్కిలి విషాదము నొందెను. కాబట్టి యనాగతకార్యముల గుఱించి చింతింప \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0050.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0050.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b239a6d94a5299d2519b93408c5ffcf559f222af --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0050.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +యందును, సోదరునియందును గుమారుని యందును గూడ, గలుగదు. + +ఇదియంతయు దైవకల్పితము. పూర్వకర్మవలని ఫలము మంచిదైనను, జెడ్డదైనను ననుభవింపక తప్పదు. శరీరమున కెల్లప్పుడు నపాయము సిద్ధము. సంపద లాపదలకు మూలములు. స్నేహము లనిత్యములు. జనించిన దేదియు నశింపక మానదు. + +ద్రవ్యాభిలాషచే సంపద గలిగినపు డందఱును మిత్రులగుదురు. సుఖమునందువలె దు:ఖమునందును బాలుపంచు కొనువా డెవ్వడో వాడే నిజమగు మిత్రుడు. దీనికి విపత్తులే నికషోపములు." ఇట్లు విచారించి చిత్రాంగ లఘుపతనకులతో నిట్లనియెను. + +"ఇంక విచారించుచు నూరకుండిన లాభములేదు. బోయవా డీ యడవి దాటకముందే మిత్రుని విడిపింపవలయును. నాకొక యుపాయము తోచుచున్నది. చెప్పెదను. వినుడు. చిత్రాంగుడు కిరాతకుడు పోవుమార్గమున నొక మడుగుచెంత జచ్చినట్లు పడియుండవలయును. కాకి చిత్రాంగునిపై వ్రాలి ముక్కుతో బొడుచుచున్నట్లు నటింపవలయును. ఈ బోయ మృగము చచ్చి పడియున్నదని తలచి తప్పక మంథరు నచట విడిచి మృగమును గ్రహించుటకై ప్రయత్నపడును. నే నపుడు క్షణములో మంథరుని బంధములు \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0051.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0051.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..465b37fd5c5b0d94bc02083bb3ca25e57ce2d705 --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0051.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +దెగగొఱుకుదును. అపు డాతడు నీటిలో బ్రవేశించును. బోయ మిమ్ము సమీపించు సరికి వేగముగా బాఱిపొండు" అని చెప్పగా నవి రెండును నట్లే కావించెను. + +కిరాతు డలసినవాడై పానీయముల ద్రావి యామడుగుదరి నున్న చెట్టునీడ యందు గూరుచుండి యాహరిణముంగాంచి సంతసమంది దాని దరికేగెను. హిరణ్యకుం డంతలోవచ్చి మంథరుని బంధములు గొఱికివేయగా నాతడు జలములలో బడెను. బోయ సమీపించుసరికి లేడిలేచి వేగముగా బాఱిపోయెను. ఆవ్యాధు డిదియంతయు జూచి "సిద్ధించిన దానిని విడిచి యెవ్వడు మఱొకదానికై లోభపడునో వాడు తుదకు "రెండింటికి జెడిన రేవ" డగును అని విచారించి నిరాశుడై యింటికి బోయెను. మంథరాధులందఱు నీవిధమున నాపదనుండి తప్పించుకొని సుఖముగా నుండిరి. + +రాజపుత్రులారా! మీరును సుజనులగు మిత్రులను సంపాదించి మీరు మేలొంది లోకమునకు మేలుగూర్చుడు" అని విష్ణుశర్మ చెప్పగా వినివారు కడుంగడు మోదమొందిరి. + + _____________ \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0053.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0053.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..157cd7eb111b91989a667b6c483c476aa51c2cfc --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0053.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +ధన ముండియు సరిగా గాపాడకున్నచో నది నశించి పోవును. లభించినధనము వృద్ధినొందింపని యెడల గొంచెముగా ఖర్చుపెట్టుచున్నను గాటుకవలె హరించిపోవును. ధనముండియు ననుభవమునకు రానిచో నది నిరుపయోగము దానభోగముల కుపయోగింపని ధనమును, శత్రువిజయము సంపాదింపలేని బలమును, ధర్మమాచరింపని వాని పాండిత్యమును, నింద్రియజయములేనివాని బుద్ధివిశేషమును నిరుపయోగములు. + +జల బిందువులను సేకరించుటవలన ఘటము పూరింపబడునటులు సకలవిద్యలు, ధర్మము, ధనము క్షణక్షణము గణము కణముచొప్పున సంపాదింపవలయును. దానోపభోగములు లేక రోజులు వెళ్ళబుచ్చువాడు చర్మముతో జేయబడిన కొలిమితిత్తివలె శ్వాసగలిగియున్నను జీవములేనివాడే. + +అట్టిధనము సంపాదించు మార్గములలో వాణిజ్యమే యుత్తమ మయినది. అవసరమయిన యెడల దూరదేశముల కేగియైన వాణిజ్యము చేయవలయును. ఆలస్యము, స్త్రీసేవ, రోగము, జన్మభూమి విడువకుండుట, యల్పసంతుష్టి, భయము నను నవి యభివృద్ధికి బ్రతిబంధకములు." ఈవిధముగ నాలోచించి వర్ధమానుడు వాణిజ్య మొనరించి విశేషధనము సంపాదింప నిశ్చయించుకొనెను. + +ఒక మంచిముహూర్తమున నందక సంజీవకము లనెడి రెండెద్దులను గట్టించి వర్ధమానుడు బండి సిద్ధము చేయించెను. \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0055.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0055.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c97f28bc45cfe4e9cfb20bfa20e01e40f1d43e58 --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0055.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +మను గ్రామమునుండి బలిష్ఠమైన యెద్దును గొని తెప్పించి దానిని బండికి గట్టించుకొని సంజీవకము నచ్చట దిగవిడచి ముందునకు సాగిపోయెను. + +సంజీవకము దైవవశమున గ్రూరజంతువుల బారిబడక యచటి పచ్చిక దిని, సమీపమందలి వాగులోని నీరుద్రావి క్రమక్రమముగా గాలినొప్పి తగ్గి విఱిగినకాలు తిన్నబడి యిటునటుం దిరుగులాడ జొచ్చెను. ఆయువు గట్టిగా నున్నయెడల సముద్రమున మునిగినను, బర్వతము మీది నుండి పడినను, మహాసర్పముకాటు దిన్నను బ్రాణములు పోవు. కాలము రానంతవఱకు బాణశతములచే గొట్టినను చావు గలుగదు. కాలము సమీపించినపుడు దర్భముల్లు తాకినంత మాత్రముననే ప్రాణము లెగిరిపోవును. దిక్కులేక యడవియందు విడువబడిన వాడైనను నెట్లో జీవించును. దైవము సాయపడనిచో నింటియందు సకలోపచారములు నుండియు మరణించును. + +కొంతకాల మైన పిమ్మట సంజీవకము స్వేచ్ఛగా విహరించుచు బలిసిన శరీరము గలది యయ్యెను. ఒక్కనా డుత్సాహాతిశయమున గుహలు ప్రతిధ్వనించునట్లు మిక్కిలి గట్టిగా ఱంకె వైచెను. + +ఆవనమున బింగళకుడను నొక సింహము కలదు. అది తనబలముచేత నచటి జంతువు లన్నిటిని లోబఱచు \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0056.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0056.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6f6a987e79ad9fdd028d80d46571082a21714e9d --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0056.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +కొని సుఖముగా నా యడవి నేలుకొనుచుండెను. ఆసింహ మానాడు దప్పిగొని పానీయములు ద్రావుటకై యమునానదికి బోవుచు సంజీవక మొనరించిన యకాల మేఘ గర్జనమువంటి యఱపువిని భయపడి పానీయములు గ్రోలకయే వెనుకకు మరలి తనతావునకు బోయి "ఇది యేమై యుండు" నని యాలోచించుచు విన్న బోయి యుండెను. + +ఆవనములోనే నివసించుచున్న కరటక దమనకము లనెడి రెండు జంబుకములు పింగళకుడు నీరు ద్రావబోయి భయపడిన విధము గమనించినవి. అందులో దమనకుడు కరటకుని జూచి "సఖుడా! మన రాజైన పింగళకుడు దప్పిగొనియు జలములు గ్రోలక వెనుదిరిగి పోయి వెఱపుతో నుండెను. కారణ మేమియై యుండును? విషయము కనుగొని యాతని భయము మాన్పి యాతని యాశ్రయము సంపాదింప వీలు పడునేమో?" అనగా గరటకుడు "మన మాతని సేవించుట లేనపు డాతని చేష్టలు విమర్శించుట మన కనవసరము. మఱియు నీరాజు, పూర్వ మీతని సేవలు చేయునపుడు నిరపరాధులమగు మనల నవమానించి యున్నాడు. జీవనార్థియై పరులను సేవించుటలో ననుభవించు శీతవాతాతపక్లేశములో నాల్గవపాలు సహించి, తప మొనరించి సుఖము పడయ వచ్చును. ఎవరి జీవనము పరుల కధీనమై యుండదో వారి జన్మము సఫలము. పరాధీనులై జీవించుటకంటె మరణించుటమేలు. "లెమ్ము, రమ్ము \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0057.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0057.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4422c006be2b54f87218e1e2bb19d46a2a505188 --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0057.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +పొమ్ము, మాటాడకుము, చెప్పుము" అని సేవకులను రాజులు బాధించుచుందురు. పణ్యస్త్రీలవలె మూర్ఖులు ధనలాభము కొఱకు మాటిమాటికి దమ యాత్మను సంస్కరించి సంస్కరించి పరుల కుపకరణము గావింతురు. సహజముగా జంచలము, దగని విషయములపై బ్రసరించు నదియు నగు యజమానుల దృష్టిని సేవకులు కడుంగడు గౌరవించుచుందురు. + +ఔన్నత్యముం గోరి యడగి యుండవలయును. జీవనముంగోరి ప్రాణములు విడచుట కైనను సిద్ధపడవలయును. సుఖముంగోరి దు:ఖము దెచ్చి పెట్టుకొనవలయును. ఇట్టివిధమున సేవకుడు కాగోరు మూఢు డెవ్వ డుండును" అని పలుకగా విని దమనకు డిట్లనెను. + +"మిత్రుడా! అట్లనుట యుచితముగాదు. సంతుష్టినొంది సకలమనోరథములు దీర్పగల ప్రభువులను సేవించుటలో దప్పేమియు లేదు. రాజులకు శ్వేతచ్ఛత్రము, హస్తి తురగాది సైన్యము, చామర వీజనాది సంపదలు ప్రజాసేవను బట్టియేకదా లభించుచుండును?" అన, విని మరల గరటకుడిట్లనెను. + +"ఏమయినను నది మనపనిగాదు. సంబంధము లేనిపనికి సిద్ధపడినవాడు మేకు నూడబెఱికిన కోతివలె మృతినొందుట నిజము. నీకా కథ చెప్పెదను, వినుము. \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0058.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0058.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d1edcd967d41ca0319641ba0fd561b12132486eb --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0058.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +మగధదేశమునందు శుభదత్తుడను నొక వైశ్యుడు గలడు. చాలకాలము వఱ కాతనికి సంతానము గలుగలేదు. అందువలన నాతడు సప్తసంతానములలోనివి యైన దేవాలయనిర్మాణము, చెఱువులు ద్రవ్వించుట, చెట్లునాటించి వనమహోత్సవము చేయుట మున్నగు పుణ్యకార్యములందు దన ధనము వెచ్చించుచుండెను. + +ఒకనా డొకదేవాలయము శిథిలమై యుండుట గాంచి దానిని బాగుచేయించుట కావైశ్యుడు పూనుకొని తగిన శిల్పులను, బనివాండ్రను నేర్పఱచెను. ఒకనాడు వడ్రంగి యొక చేవదూలమును బనివాండ్రచే గోయించుచు నది సులభముగా జీలుటకై యచటనచట గొయ్యమేకులు దిగ గొట్టించెను. అంతలో వేళదాటుటచేత బనివారందఱు దమతమ యిండ్లకు బోయిరి. + +ఇంతలో నొక కోతులమంద యచటికి వచ్చి దేవాలయపు గోడలమీదను సమీపమందలి చెట్లమీదను విహరించుచు బెక్కు రకములుగా జేష్టలు చేయుచుండెను. వానిలో నొకకోతి మేకులు దిగ గొట్టియున్న దూలము నొద్దకు వచ్చి దానిపై గూరుచుండి కొయ్యమేకు రెండు చేతుల తోడను గట్టిగా బట్టుకొనియెను. అపుడా కోతి తోక దూలపు నెఱియలో బడి వ్రేలాడుచుండెను. ఆకోతి సహజమగు చప \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0062.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0062.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c4218c1bc020bdf4b09bd4356c3cdcd3503e2aa7 --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0062.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +కుక్క తనకు దిండిపెట్టువాని జేరి తోకాడించును. చరణములు చాచి నేలపై బడి కడుపు, నోరుజూపును. ఇన్నిపాట్లు పడినను దాని కొకటి రెండు ముద్దలకంటె నెవ్వరు నెక్కువ పెట్టరు. ఏనుగు గంభీరముగా జూచుచు మంచి మాటలచే బతిమాలించుకొనుచు నాహారము గైకొనును. పౌరుష జ్ఞానకీర్తులచే బ్రసిద్ధి నొందినవాని బ్రదుకే బ్రదుకు. ఎంగిలి మెదుకు లేఱికొని తిను కాకి కేమి గౌరవముండును? మంచి చెడ్డ లెఱుగక యందఱిచే నిందింపబడుచు నుదరపూరణమే ముఖ్యముగా దలచువాడు పశువుకన్న నధముడు." + +ఈవిధముగా దమనకు డిచ్చిన యుపన్యాసము విని కరటకుడు "మనము ప్రధానులము గానపు డింతియాలోచనము మనకేల?" యన దమనకు డిట్లు జవాబిచ్చెను. + +"ప్రధానులగుట కెంతకాలము గావలయును! తాము గావించు కృత్యములే జనులను గౌరవనీయులగు ప్రధానులుగాను, ఖలులుగాను జేయుచున్నవి. మానవులకు గౌరవగౌరవములు వారి ప్రవర్తనముం బట్టియే కలుగుచుండును. ఖ్యాతి గాంచుట కష్టము. నిందపడుట తేలిక. బండరాయి కొండ మీది కెక్కించుట మహాకష్టము. కొండమీదినుండి క్రిందికి ద్రోచివైచుట కడు సులభము. నూయి ద్రవ్వువాడు చుట్టు బ్రాకార మేర్పఱచుకొనుచు దన చర్యచేతనే క్రమముగా గ్రిందికి దిగిపోవునట్లు మానవుడు తన కృత్యములచేతనే యధస్థ్సితిం జెందును. \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0063.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0063.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9f02b58362bdc76248ab9f8c9b78125a923bd091 --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0063.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +దమనకుని పలుకులు విని తుదకు గరటకుడు "సరే నీమాటలు యుక్తముగనే యున్నవి. ఇపుడేమి చేయవలయు నని నీతలంపు?" అని యడిగెను. + +"మనరాజు నీరుద్రావుటకై యమునకు బోయి యెద్దుఱంకె వినియే భయపడి యదియేమో గుర్తింపలేక మరలి యింటికి బోయి విషణ్ణుడై యున్నాడు. ఇందు దెలియని దేమున్నది? ఈసంగతి యెవ్వరును జెప్పనక్కఱ లేదు. నోట జెప్పిన విషయములు పశువులు, హయములు, గజములు, సర్పములు గూడ గ్రహింప గలవు. చెప్పకుండ నాకారాదులచే బరుల యూహలు గ్రహింప గలవాడే పండితుడు. నేనిపుడు మనరాజు దగ్గఱకుబోయి సందర్భము ననుసరించి యవసరములయిన మాటలు సెప్పి యాతనిభయము బోగొట్టి యాతని బ్రసన్నునిగా జేసికొందును. + +"సందర్భమునకు దగిన మాటలు, మంచితనమునకు దగిన ప్రియవచనములు, శక్తికి మించని కోపము గలవాడే వివేకి" యని దమనకుడు చెప్పగా "నీవు సేవాధర్మము నెఱుగవు. చూడుము. పిలువని పనికి బోవువాడును, నడుగనిదే సమాధాన మిచ్చువాడును, దనవిషయమున బ్రభువు ప్రీతుడై యుండెనని నమ్మువాడును నవివేకులు" అని కరటకు డనెను. + +దానికి దమనకుడిట్లు జవాబిచ్చెను. "నేనుసేవాధర్మమునెఱుంగ కుండుటేమి? సహజముగా సుందరమైనను గాకు \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0065.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0065.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2ce47f1184545e1b11f6b056bc506c9c473db193 --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0065.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +సుముఖుని చిహ్నములు. మఱియు గాలయాపనము, నాశలు రేకెత్తించుట, ఫల మొసగకుండుట, విముఖుని లక్షణములు. బుద్ధిమంతు డీసంగతులన్నియు గుర్తింపవలయు. ఇన్ని విధములు నెఱిగి పింగళకుని స్వాధీనుని జేసికొందును. + +అన విని కరటకుడు "అయినను సమయోచితము గాని ప్రాస్తావము జేయకుము. బృహస్పతితో సమాను డైనను సమయోచితములు గాని పలుకులచేత నవమానము నొందును. అనిపలుకగా దమనకుడు "మిత్రుడా! కరటకకుడా! భయపడకుము. సమయ మెఱుగక మాటలాడను. ఆపదయందును నపమార్గముల బోవునపుడును నడుగకున్నను భృత్యుడు స్వామిహితమును గోరి సంభాషింపవలయును. అవసరమయినపుడు కూడ "మనకేల" యని యాలోచనము సెప్పకయూర కుండు నెడల సేవకుని యునికియే నిరుపయోగము. కాబట్టి సఖుడా! నాకు బోవుటకు సెలవిమ్ము" అని కోరెను. కరటకుడును "శుభమగుగాక. నీదారి సుగమ మగుగాక! నీకు యుక్తమని తోచిన విధమున జాగరూకుడవై ప్రవర్తింపుము. పోయిరమ్ము." అని దమనకుని బంపెను. + +అనంతరము దమనకుడు వచ్చుచుండుట దూరము నుండియే చూచి పింగళకుడు దగ్గఱకు బిలిపించుకొనెను. దమనకుడును సాష్టాంగనమస్కారముచేసి కూరుచుండెను. \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0066.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0066.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b2859c7a109b81e1a0eb0718afd76af198af1b48 --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0066.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +తరువాత రాజు"చాలకాలమునకు గనబడితివి. సేమమా?" యని యడిగెను. + +"ప్రభువులకు నావంటి యల్ప సేవకునివలనఁ బ్రయోజన మేమియుండును? అందుచేతఁ దఱచుగా వచ్చుటలేదు. సర్వసమర్థులగు మీ సత్పరిపాలనమున మాసేమమునకు లోటేమి యుండును? ఎంతటి యల్పుడైనను సమయము వచ్చినప్పుడు భృత్యుడు ప్రభువునకు దగిన యాలోచనము సెప్పుట ధర్మమని మీ దర్శనమునకు వచ్చితిని. పల్లు కుట్టుకొనుటకును, చెవి గోకికొనుటకును నెంతవారికిని గడ్డిపుల్లకూడ నుపయోగపడు చుండఁ గాలుసేతులు గల జంతు వెపుడైన నుపయోగింప కుండునా? + +ధైర్యము గలవాని కవమానము గలిగినను మతిసెడదు. దివిటీ తలక్రిందుగా బట్టుకొన్నను దాని మంటలు మీదికి బ్రసరించుచునే యుండునుగాని క్రిందికి బ్రసరింపవు గదా! ప్రభువు లెఱుగని దేముండును? మణి పాదములందు దొరలినను దాని ప్రభ చెడదుగదా! గాజుముక్కను శిరమున ధరించినను దానికి శోభగలుగఁ జాలదు. పరిజనులందఱియందు భేదములేక రాజొకే తీరున వర్తించినయెడలఁ గ్రియాదక్షులగు వారు నిరుత్సాహు లగుదురు. పురుషులలో నుత్తములు, మధ్యములు, నధములు నని మూడు విధములు. వారిని మూడు రకముల పనులయందును నేలిక నియోగింపవలయును. వారికి వారికిఁ దగిన పనులందు యోగింపక వ్యత్యస్తముగాఁ \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0067.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0067.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9a2e9c1aa023bf9a6fb15f7d0905a27fe74a7f32 --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0067.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +జేసినచో జూడామణి పాదములందును గాలియందె తలయందును దాల్చి నట్లగును. బంగరు నగలయందు దాపింపవలసిన మణి యిత్తడియందు బొదిగినయెడల నారత్నమున కేమియు లోటురాదు. భృత్యులకు దగిన గౌరవమొసగని దోసము రాజుదే యగునుగాని భృత్యులది గాదు. + +అశ్వము, ఆయధము, శాస్త్రము, వీణ, విద్య, నరుడు, నారియు నుత్తములప్రాపుచే గణన కెక్కుటయు నధముల సాంగత్యమున జెడుటయు లోకప్రసిద్ధములు, అసమర్థున కెంతభక్తి యున్నను, శక్తిమంతు డపకారియైనను నుపయోగ మేమి? రాజావమానమొందిన పరిజనునకు మతిసెడును. వానిం జూచి బుద్ధిమంతు డెవ్వడు రాజసమీపమున కేగుటకు వెఱచును. పండితులు వీడినరాజ్యమున నీతి సెడును. నీతి చెడినపుడు సకలము జెడిపోవును. రాజుగౌరవ మొందిన వాని నందఱు గౌరవించెదరు. రా జనాదరించినట్లు తెలిసిన జనులందఱు నవమానింతురు. ఉచితమైన దానిని బాలుడు తెలిసినను గ్రహింపదగును. రవిలేని సమయమున జిఱుదీప ముపయోగింపకుండునా?" యని దమనకుడు పలుకుచుండ బింగళకు డిటు లనియెను. + +"దమనకా! ఇంతగా జెప్పనేల? నీవు మాకు బరమాప్తుడవు. కడు యోగ్యుడవు. ఇంతకాల మేదో దుష్టుల బోధవలన రాకపోకలు తగ్గించితిని. ఇపుడు స్వేచ్ఛగా నీవు చెప్పదలచిన ముఖ్యాంశములు చెప్పుము." అను రాజు \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0068.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0068.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e2cfc781e3ad68a15774367199023cf404f413f2 --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0068.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +మాటలు విని దమనకుడు "మనవి చేసి కొనుచుంటిని. ప్రభువువారు నీరు ద్రావుటకై యమునకు బోవుచు నీరు ద్రావకయే వెఱ గొంది వెనుదిరిగివచ్చినట్లు కానబడుచున్నది. ఇందులకు గారణము దెలిసికొని యవసరమైన సేవ చేయదలచి దర్శనమునకు వచ్చితిని" అని వినయమున బలికెను. + +అంతట బింగళకుడు "దమనకా! అడుగ దగిన యంశమే యడిగితివి. ఈరహస్యము దెలిపి యాలోచన మడుగుటకు నమ్మదగినవా డొక్కడును గానరాకున్నాడు. + +ప్రస్తుత మీవనమున కేదో యొక పపూర్వ మృగ మేతెంచియున్నది. కాబట్టి మన కియ్యది విడువదగినదని తోచుచున్నది. ఆకారణమున వెఱగొంది యుంటిని. ఇంతకు ముందే యొక మహాధ్వని వినవచ్చినది. ఆశబ్దము బట్టి చూచిన నాజంతువు మహాబలముగలదై యుండవలయును" అని పల్కెను. + +అది విని దమనకుడు "ఔను; ఆధ్వని మేమును విని యుంటిమి. అది భయము గలిగించునట్లుగనే యున్నది. అయినప్పటికి నాలోచన లేకుండ ముందుగానే దేశత్యాగము చేయుటకును, యుద్ధమునకు బూనుకొనుటకు మంత్రియైన వా డెట్లు ప్రోత్సహించును? ఇట్టి విషమ పరిస్థితులలోనే భృత్యుల సారము దెలియవలయును. బంధువులు, భృత్యులు, స్త్రీలు ననువారి బుద్ధియు, సామర్థ్యము నాపద లనెడి నొఱపురాళ్ళ \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0069.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0069.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..106252a6c26f48b222ff880d35371f70a495e323 --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0069.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +యందే తేలిపోవును. నే జీవించియుండగా దమకు భయమక్కఱలేదు. కరటకుడు మున్నగువారి గూడ గొంచెము చేర దీయుడు. ఏలయన, నాపత్సమయములందు బురుష సాహాయ్య మెంతయు నవసరము." అని చెప్పెను. + +పిమ్మట గరటకుని గూడ బిలిపించి పింగళకుడు వారిర్వురను సర్వవిధముల గౌరవించెను. అపుడు దమనకు డిట్లనెను. "ప్రభూ! ధ్వని విన్నంతమాత్రామున భయపడరాదు. ధైర్యము వహించి కారణము దెలిసికొని ప్రతిక్రియ యాలోచింపవలయును. ఈయర్థము దెలుపు కథ యొక్కటి గలదు. వివరించెదను; జిత్తగింపుడు. + +పూర్వమొక నక్క యాకలిగొని వనమం దాహారమునకై తిరుగాడుచు విసువొంది యదృష్టమువలన దుద కొకయుద్ధ భూమిం గాంచెను. అందు గుప్పలుగా గూలినరధములు, నవయవములు, పలురకములుగా ఖండితములై పడియున్న యేనుగులు, గుఱ్ఱములు, సైనికసమూహములు నిండుగా నుండెను. ఆనక్క యవియన్నియు జూచి సంతసముతో వాని దినుటకై దగ్గఱికి బోవుచుండగా నేదో యొక పెద్దచప్పుడు వినబడెను. ఆధ్వనితో గుండె లదరి యది పాఱిపోవ దలచెను. కానియంతలో నేమి దోచినదో యాధ్వని విన వచ్చిన దెసకు బరికించి చూచెను. దూరమున నొకచోటబడియున్న \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0070.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0070.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..bbe847a07558de3a93907978a3418d173be75d6c --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0070.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +దుందుభియను వాద్యముపై జెట్టుకొమ్మ గాలికి గదలి గట్టిగా దగులుచుండుటవలన నది బిగ్గఱగా ధ్వని చేయుచుండెను. అపు డా నక్క దాని దగ్గరికిబోయి యది కొఱికి చూచి యందు బ్రవేశించి బయటికి వచ్చెను. అట్లు భేరీముఖమందలి చర్మము గొఱికివేయగానే యాధ్వని నిలిచిపోయెను. + +అపు డాజంబుకము "ఎంతపొరపడితిని. ఇంత యాహారము విడిచిపెట్టి యీశబ్దమునకు జడిసి పాఱిపోవుటకు సిద్ధపడితిని" అని యనుకొనుచు సంతసముతో గావలసినంత యాహారము దిని తనదారింబోయెను. కావున నాధ్వనికి గారణ మరసి ప్రతిక్రియ చేయుదు" నని పలికెను. పింగళకుడు "సరే" యని సెలవిచ్చి పంపెను. + +దమనకు డట్లు బయలుదేఱి పోవుచుండ వానివెంట నరిగి కరటకు డిటు లనియెను. "భయమునకు గారణ మెఱుంగకుండ, నది తొలగింప శక్యమైనదో కాదో తెలియకుండ భయప్రతీకారమునకు శపథముచేసి రాజసత్కారము నొందితిమి. ఉపకారము జేసియేకాని యెవ్వరివలన గానుకలు గ్రహింపరాదు. అందునను రాజువలన నెంతమాత్రము స్వీకరింపరాదు. ఏలయన రా జనుగ్రహించెనేని సంపదలు, విక్రమించినయెడల విజయము, గోపించినయెడల మృత్యువును గలిగింపగల సమర్థుడై యుండును. ఎట్టివాడైనను రాజు నవమానింపరాదు. రా జన నరరూపమున నుండు దైవమే కాని \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0074.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0074.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..efbedf6595eb9d65f113a082019526a138a392c3 --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0074.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +వేడుకొనగా గరటకుడు "భయపడకుము. సింహము మేఘ గర్జనలకు తిరిగి గర్జించునుగాని నక్క కూతలు లెక్క సేయదు. వాయువు సమున్నతములైన వృక్షములనే పెల్లగించునుగాని వంగియుండు తృణముల జోలికి బోడు. నీవును వినయ విధేయతలతో మెలగిన మారాజు పింగళకుడు నీ కేహానియు జేయడు సరిగదా! నీకేదైన నుద్యోగము కూడ నొసగి గౌరవించును." అని పలికెను. + +ఈవిధముగా సంజీవకుని లోబఱచుకొని కూడ దీసికొని పోయి యాతని గొంతదూరమున నుంచి కరటక దమనకులు పింగళకుని సమీపమునకు బోయిరి. రాజునకు వందన మొనరించి కూరుచున్న యనంతరము "దమనకా! నీవు పోయినపని యేమైనది? శబ్దకారణ మెఱిగి యావైరియెవ్వడో తెలిసికొంటివా?" యని పింగళకుడు ప్రశ్నించెను. + +దమనకుడు "దేవా! అంతయు మనవిచేయు చున్నాను. మీ రూహించి నటు లాతడు మహాజంతువే కాని క్షుద్రజంతువుకాడు. అయినను దమకు విధేయుడై వర్తింప దలచినవాడు కాని విరోధమునకు బూనుకొను వాడుగాడు. స్వామి యనుగ్రహమున్నచో నుద్యోగిగా నుండి సేవచేయ గలడు. ఆజ్ఞ యైనచో రప్పించెదను." అని విన్నవించెను. పింగళకు డందుల కంగీకరించెను. దమనకుడు బయటికివచ్చి సంజీవకుని రాజు నెదుటికి గొనిపోయెను. \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0075.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0075.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..dcd93d6b0a6b7e5b821f5f3672db660db4a4f13e --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0075.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +సంజీవకుడు విధేయతతో బింగళకునకు సాష్టాంగ వందన మాచరించి "ప్రభుని యాజ్ఞలకు బద్ధుడను" అని పలికెను. పింగళకుడు సంతసించి యావృషభమునకు మంత్రి పద మొసగి గౌరవించెను. నాటినుండియు బింగళక సంజీవకులు కడుంగడు నమ్మకముతో జెలిమి యొనరించుచు సుఖముగా కాలము గడుపుచుండిరి. పింగళకుడు కరటక దమనకులను గోశాధికారులుగా నియమించి గౌరవించెను. + +అనంతర మొకనాడు పింగళకుని సోదరుడయిన స్తబ్ధకర్ణు డచటికి వచ్చెను. పింగళకు డాతని సగౌరవముగా నాహ్వానించి గౌరవించి యాతని కాహార మొసగుటకై మృగములను జంప స్వయముగా బయలు దేఱుచుండెను. ఆసమయమున సంజీవకుడు "ప్రభూ! చంపబడిన జంతువుల మాంసము నిలువలేదా?" యని యడిగెను. + +"కరటక దమనకులకు దెలియవలె" నని సింహము చెప్పెను. "ఉన్నదో లేదో తెలిసికొనుట మంచిది" అని సంజీవకు డనెను. పింగళకుడు వర్తమానించి తెలిసికొని "మాంసము నిలువ లే" దని చెప్పెను. "మాంసమంతయు \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0076.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0076.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a50c26b5b828f5a610c930c63fb8784fbf67376c --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0076.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +గరటక దమనకులే తినివైచుచుండిరా?" యని సంజీవకుడడిగెను. "ఔను ప్రతిదిన మట్లే జరుగుచుండెను" అని పింగళకు డనగా సంజీవకుడు "ఈపని ప్రభువుల యెఱుకలోనే జరుగుచుండెనా?" యని యడిగి "నాకు, దెలిసియు దెలియకయు జరుగుచుండె" నని పింగళకుడు చెప్పగా సంజీవకు డిట్లు విన్నవించెను. + +ప్రభూ! ఇది యెంతమాత్రము దగదు. ఆపదకు బ్రతిక్రియ యొనరించుట దక్క మఱేపనియు బ్రభువునకు నివేదింపకుండ భృత్యుడు తనంతదాను స్వతంత్రించి చేయరాదు. కమండలువు తనలోని సారమంతయు ద్యజించి యజమానుని మేలునకై మిక్కిలి జలమును గ్రహించునట్లు మంత్రియైనవాడు ప్రభువునెడల వర్తింపవలయును. కోశము బెంపు సేయువాడే నిజమైన మంత్రి. ఏలయన; రాజునకు గోశమే ప్రాణములు గాని, ప్రాణములు గావు. పురుషున కేయితరగుణములచేతను గోశసమృద్ధివలన వచ్చినంత గౌరవము రాజాలదు. ధనహీను నాలుబిడ్డలే నిరాదరింతు రన నితరుల మాట సెప్పనేల? అతివ్యయము, సపరిశీలనము, సధర్మార్జనము, గోశవ్యసనమునకు లక్షణములు. ఆదాయము గుఱుతింపక స్వేచ్ఛగా వ్యయము చేయువాడు కుబేరతుల్యుడయినను ననతికాలమున జేటు నొందును." + +సంజీవకుని పలుకులు విని స్తబ్ధకర్ణు డిట్లు పలికెను. "సోదరా! వినుము. సంధి విగ్రహాది కార్యములందు సమర్థు \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0077.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0077.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7adc745ed94712b57781d43b6bce550454a08c76 --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0077.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +లును జిరకాలమునుండి యాశ్రయించి యున్నవారు నగు కరటకదమనకు లెన్నడు గోశాధికారమున నియోగింప దగినవారు గారు. ఉద్యోగప్రసక్తిలో నేను వినియున్న ధర్మములు తెలుపుదును. వినుము. + +బ్రాహ్మణుడు క్షత్రియుడు, బంధువు గోశాధికారమున నియోగింపదగరు. బ్రాహ్మణుడు సంపాదింపబడిన ధనము కష్టకాలమున నైన వినియోగింపడు. క్షత్రియు డన్నిటికి ఖడ్గము జూపును. బంధువు జ్ఞాతిభావముచేత సమస్తము నాక్రమించి హరించును. చిరసేవ యొనరించు నియోగి దోషమునకైనను వెఱవక స్వామిని లెక్కగొనక నిరంకుశుడై చరించును. ఉపకారినెన్నడు గోశాధికారమున నియమింపరాదు. తానొనరించిన యుపకారము నిమిత్తముగా జేసికొని నిత్యము రాజసన్నిధానమున జరించుచు దానే రా జన్న ట్లాతడు చరించును. సమృద్ధిగలవానిని మంత్రిగా నియమించిన నసాధ్యుడగును. సమృద్ధి చిత్తవికారము గలిగించును. + +పిండినకొలదియు ద్రవించు దుష్టవ్రణమువలె నుద్యోగులు ప్రభుని యంతస్సారము బీల్చివేయుదురు. ఎంతపిండినను దడివస్త్రము పయోధారల నొసగ జాలనట్లెంత యొత్తుడు గలిగినను నుద్యోగులు హరించిన ధనము దెచ్చి యీయరు. \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0078.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0078.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..eb397fa2a353789fde8ab2baf9b7ca69f6dfe6d8 --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0078.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +ఈ విషయము లన్నియు బాగుగా నాలోచించి సందర్భానుసారముగా మెలంగవలయును." సోదరుని యీ మాటలు విని పింగళకుడు "అది నిజమేయగును. కరటకదమనకు లీమధ్య నన్నివిధముల నాయాజ్ఞలకు బద్ధులై యుండుచున్నట్లు గానరాదు." అని చెప్పగా మరల స్తబ్ధకర్ణుడిట్లనెను. + +"ఆజ్ఞ మీఱెడి వారిని క్షమించెనేని నాతనికిని జిత్రప్రతిమకు భేధమేమి? సోమరియైన వానికి గీర్తియు, సరళతలేనివానికి స్నేహమును, నింద్రియ నిగ్రహము లేని వానికి గులమును, ధనాశాపరునకు ధర్మమును, లుబ్ధునకు సౌఖ్యమును, వ్యసనములు గలిగియుండు వానికి విద్యాఫలమును, మంత్రుల విషయమై యేమఱియుండు నరపతికి రాజ్యమును నచిరకాలమున జెడిపోవును. కావున సోదరా! తప్పక నామాట పాటింపుము. సస్యము మాత్రమే తిని జీవించు సంజీవకునిం గోశాధిపతిగా నియమించుట యుక్తమని నాయూహ." + +ఇట్లు పలికిన సోదరుని మాటల కంగీకరించి యప్పటి నుండియు బింగళకుడు సంజీవకుని గోశాధికారమున నియోగించెను. ఈ విధముగా బింగళక సంజీవకుల స్నేహము మఱింత ప్రబలెను. అంతేకాక యితరబంధువులందును, మంత్రులందును బింగళకుని కాదరము తగ్గిపోయెను. \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0079.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0079.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c439b81659c23c38efd61f4b0b3143eaea5372bb --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0079.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +అనంతర మీవిషయము లన్నియు గరటక దమనకులకు మిక్కిలి ఖేదము గలిగించెను. దమనకుడు కరటకునితో మిత్రమా! యిపుడు గర్తవ్య మేమి? ఇది స్వయంకృతాపరాధము. స్వయంకృతదోషమునకు విలపించుట కూడ యుక్తముగాదు. తాము చేసికొన్న దోషముచేత నొక రాజకుమారుడు నొకసన్న్యాసియు హాని నొందిరి. నీకా కథలు చెప్పెదను వినుము. + +సింహళ దేశరాజయిన జీమూతకేతునకు గందర్పకేతు డను నొక కుమారుడు గలడు. ఆత డొకనా డుద్యానవనమున నుండగా నొక యోడబేరగాడు వచ్చి "ప్రభూ! సముద్ర మధ్యమున మొన్నటి చతుర్దశినాడు డొకకల్ప వృక్షము బయలు దేఱినది. ఆవృక్షముక్రింద రత్నకాంతులతో దేదీప్యమానముగా నున్న పానుపుపై సర్వాలంకారములు ధరించి వీణవాయించుచు లక్ష్మివలె నుండు నొక కన్య కానబడినది." అని చెప్పగా రాజకుమారునకు గుతూహలము గలిగి యాతనితో సముద్రతీరమునకు బోయెను. + +సరిగా వణిజుడు చెప్పిన చొప్పున నున్న కన్యకా మణింజూచి యామె రూపలావణ్యములచే రాకొమరు డాకర్షింపబడెను. వెంటనే యాతడు మహాసాహసమున నాబాలా \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0080.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0080.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1fa2b13b862a6a737aa2b978d75a8c0bbb24815b --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0080.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +మణియొద్ద కుఱికెను. అట్లుఱుకుటయే తడవుగా నాతడు బంగరుమేడలతో నిండిన యొకపట్టణమునకు బోయి యందొక సుందరసౌధమున విద్యాధరకన్యలచే సేవింప బడుచున్న యా సుందరాంగిం జూచెను. + +ఆమెయు రాకొమరుని దూరమునుండియే చూచి యాతనితో మాటలాడుటకై తనచెలికత్తె నంపెను. చెలికత్తె యాతనికడకు బోయి "రాజకుమారా! మాచెలి కందర్ప కేళియను విద్యాధరచక్రవర్తి కూతురు రత్నమంజిరి. 'ఎవడు తనంతట దానీ సువర్ణనగరముం జూచి చేరవచ్చునో యాతని బెండ్లి యాడవలయు' నని యామెసంకల్పము. కావున నీవామెను గాంధర్వ విధిచే వివాహమాడుము" అని పలికెను. + +కందర్ప కేతు 'డట్లే' యని యంగీకరించి రత్నమంజరిని వివాహమాడి యచటనే హాయిగా సమస్తసుఖములు ననుభవించుచుండెను. ఒకనా డామె యాతనితో "స్వామీ! యీసర్వైశ్వర్యము నీయధీనము, నీయిచ్చవచ్చినట్లు దీని ననుభవింప వచ్చును. ఈచిత్రపటమందలి యాకృతిస్వర్ణ రేఖయను విద్యాధరకన్యది. దీనినిమాత్రము నీవెన్నడు దాకవలదు. అట్లు తాకినయెడల మహాప్రమాదము సంభవింప గలదు. అని పలికెను. + +కొంతకాల మట్లు కడచిన పిమ్మట నొకనాడు కందర్ప కేతుడు కుతూహలము నిలుపుకొనలేక యా స్వర్ణ రేఖను \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0083.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0083.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..59ea8492e3eb13e54aef105f72747bd00436998b --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0083.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +లతో బరిచర్యలు సేయుచుండెను. మఱియు వేదాంతార్థము లెఱుగగోరిన వారివలె నటించుచు నాతని నమ్మించి యాతని వెంట దేశాటన మొనరించుచుండెను. + +ఒకనాడు వారిరువురు దారి బయనము సేయు చుండగా నాషాడభూతి యొకచోట దటాలున నిలిచెను. తనబట్ట కంటుకొనియున్న యొక పూరిపుడక చేతబట్టుకొని దేవశర్మకు జూపి "స్వామీ! నిన్నరాత్రి మనము నిదురించిన వారియింట నీపూరిపుడక నావస్త్రమున కంటుకొన్నది. ఇది వారి సొమ్ము. పరులసొమ్ము తృణమైన నపహరించుట ధర్మముగాదు. కాబట్టి యిది వారి కిచ్చి వచ్చెదను" అని పలికి కొంతదూరము వెనుకకు బోయి దాని నచట బాఱవైచి పిమ్మట దేవశర్మను గలిసికొనెను. + +ఈ చర్య కా సన్న్యాసిని కడు నచ్చెరువొందెను. ఆతని నిస్పృహకు మనసున మెచ్చుకొనెను. తాను ధరించుచున్న బొంత మోయుటకు బద్ధకించి దానిని శిష్యునకిచ్చి పదిలముగా దీసికొనిరమ్మని చెప్పెను. వాడు మిక్కిలి సంతసించి యాబొంత నెంతయో జాగరూకతో మోయుచుండెను. మునుపటికంటె గురువునకు విశ్వాస మధిక మగునట్లు మెలగు చుండెను. + +వా రట్లు పయనించుచు నొక యరణ్యమార్గమున నుండగా సూర్యు డస్తమించెను. ఆచటనున్న యొక చెఱువుం \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0084.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0084.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d7d66454f87327e19134021e55d83022a4870a8d --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0084.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +జూచి యాచమనము చేయుటకై యా సన్న్యాసి యందు దిగెను. ఆసమయమున నా చెఱువుగట్టుమీద రెండు పొట్టేళ్లు భయంకరముగా డీకొని పోరాడుచుండెను. తలలు పగిలి కారిన రక్తము గాలికి గడ్డకట్టి వాని నడుమ మాంసఖండము వలె నేలమీద గనబడుచుండెను. + +ఒకనక్క యదిచూచి మాంస ఖండమే యనుకొని జిహ్వాచాపల్యమున దానిం దినదలచి దగ్గఱి కేగెను. ఇంతలో నంతకుముందు డీకొని మరల డీకొనుటకై వెనుకకు దూరముగా బోయిన పొట్టేళ్ళు మహావేగముగా ముందునకు వచ్చి డీకొనగా నడుమనున్న యానక్క వాని తాకుడునకు నలిగి వెంటనే చచ్చిపోయెను. + +చెఱువులలో నాచమనము చేసిన సన్న్యాసి యదిచూచి 'మాంసమందలి యాశయేకదా నక్కకు బ్రాణాంతకమయ్యె' నని తలచుచు గట్టెక్కి శిష్యుని గానక గట్టిగా బిలిచెను. అడవి యంతయు నిటునటు వెదకి చూచెను. ఎచటను వాని జాడ గానరాలేదు. తుద కాతడు తన్ను వంచించి ధనముతో నిండిన బొంత హరించినాడని నిశ్చయించుకొని మిగుల దు:ఖించెను. + +కావున స్వయంకృతదోష మనుభవింపకతప్పదు" అని పలికి కొంతసే పాలోచించి "పింగళకసంజీవకులకు జెలిమి యెట్లు గావించితిమో యట్లే వా రిరువురకు మిత్రభేదము \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0085.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0085.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..65d908bdab1aa6a9407059b58b40c649ff7d1e2f --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0085.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +గల్పింపవలయును. కార్యభంగము వాటిల్లినపు డెవని బుద్ధి చలింపకయుండునో వాడే యాపద గడచి గట్టెక్కగలడు." అని దమనకుడు చెప్పెను. + +"ఎట్టి బుద్ధిమంతున కైన నొక్కొక్కమాఱు పొరపాటు కలుగుచుండును. అందులకై విచారింప నక్కఱలేదు. కాని గాఢముగ హృదయములందు నాటుకొనియున్న పింగళక సంజీవకుల స్నేహమునకు విఘాతము గలిగించుట శక్యమా?" యని కరటకుడు సందేహముతో బ్రశ్నింపగా దమనకు డిట్లు చెప్పెను. + +ఉపాయ మున్నచో సాధింపరాని కార్య మేదియు నుండదు. కాబట్టి చక్కని యుపాయ మాలోచింపవలసి యున్నది. పూర్వమొక వాయస ముపాయముచేత శత్రువయిన కృష్ణసర్పముం జంపెను. నీ కా కథ తెలుపుదును. వినుము. + +పూర్వకాలమున నొక మఱ్ఱిచెట్టు మీద గూడు కట్టుకొని వాయసదంపతులు నివసించుచుండెను. ఆ చెట్టు తొఱ్ఱలో నొక కృష్ణసర్పముండి యా కాకి పిల్లలను దినివేయు చుండెను. అందులకు గాకము మిక్కిలి దు:ఖించెను. మరల బ్రసవసమయము రాగా నాడుకాకి ప్రియుని జూచి "నాథా ఈ వృక్షమును విడిచి మఱియొక చోటి కేగుదుము. ఇందలి \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0086.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0086.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6e937faf192a80bf5b558a2894e8e5b55c550200 --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0086.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +సర్పము మన సంతతి నెల్లప్పుడు దినివేయుచుండెను గదా! అవినీతురాలగు భార్య, దుష్టుడగు మిత్రుడు, నెదురాడు సేవకులు, సర్పముగల యింటిలో నివాసము నిక్కముగా మహాపాయకరము" అని పలుకగా భర్త యిట్లనెను. + +"ప్రియురాలా! భీతిల్లకుము. ఇంతవఱ కీ సర్ప మొనరించిన యపరాధములు సహించితిమి. ఇక నోర్వదగదు. తప్పక ప్రతీకార మొనరించెదను." + +ఆమాటలకు "బలవంతునితో విరోధము మేల?" యని భార్య పలుకగా భర్త "నీకు సందేహము వలదు. బుద్ధిబలముగలవానికి దేహబలముతో నిమిత్తము లేదు. బుద్ధిబలములేకున్న శరీరబల మెందులకు గొఱగాదు. మదించిన సింగమును బుద్ధిబలముచేతనే కదా కుందేలు చంపినది నీకా కథ యెఱింగించెదను; వినుము. + +మందర మనెడి కొండమీద దుర్గాంత మనెడి సింహము గలదు. అది యెల్లవేళల జంతువు లన్నిటిని వేటాడి చంపు చుండెను. ఆ యుపద్రవమునకు దాళలేక యొకనాడు జంతువు లన్నియు సభచేసి యాలోచించుకొని తమ ప్రతినిధిగా నొకజంతువు నాసింహము నొద్దకు బంపినవి. అది సింహమును సమీపించి వినయముతో "మృగరాజా! ఒకేపర్యాయ మనేక జంతువులను జంపినయెడల నీ కేమి లాభము. జంతు \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0087.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0087.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c0e138e18bd7593d3ca7f50e5b0d37544e927d2c --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0087.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +సంతతి యంతయు నశించినవెనుక రాజ్యాధిపత్య మెవరిపై వహింతువు. దయచూపితివేని మేమే నీయాహారమునకై దినమునకొక్క మృగమువంతున బంపగలము." అని విన్నవింపగా సింగము 'సరే' యని యంగీకరించెను. నాటినుండియు నాజంతువులు పంపిన యాహారమే తినుచుండెను. + +ఇట్లు కొంతకాలము జరిగినవెనుక నొకనా డొక కుందేటికి వంతు వచ్చెను. అపు డది యిట్లు తలపోసెను. "భయ హేతువు గలిగినపుడు ప్రతిప్రాణియు జీవితాశచేత నుపాయము వెదకును. మరణ మెటులైన దప్పనియప్పుడు సింహమునకేల జడియవలయును?" ఇట్లాలోచించుచు నాకుందేలు నెమ్మదిగా వెడలుచుండెను. + +సింగ మాకలికి దాళలేక యాకుందేలు కనబడగానే కోపముతో "నీవేల యింత యాలస్యము చేసితివి?" అని యడిగెను. "దానికి స్వామీ! కరుణింపుము. నేను బయలు దేఱి వేగముగా వచ్చుచుండ దారిలో నన్నొక సింహము పట్టుకొని తినబోయెను. 'తప్పక తిరిగి రాగల' నని శపథముచేసి యాసింహమును నమ్మించి వచ్చుసరి కింతయాలస్యమయినది." అని కుందేలు బదు లీయగా సింహము కనుల నిప్పులు రాలునట్లు చూచి మిక్కిలి కోపమున "రమ్ము శీఘ్రముగా నాసింహ మెచ్చటనున్నదో చూపుము. నారాజ్యమునం దింకొక సింహము ప్రవేశించి నాయాహారము నరికట్టుటయా?" యని గర్జించెను. \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0090.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0090.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fc50b5297adeec15ba4be0bf30ccf8c5cac7ab19 --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0090.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +ఈసంగతి కొంతకాలమునుండి వినుచుండియు నేసంగతి యైనను స్పష్టముగా గమనింపకయే వ్యవహరింపరాదని యూరకుంటిని, కాని యింక నూరకున్నయెడల గార్యము మించిపోవున ట్లుండుటచేత జెప్పక తప్పినదిగాదు. మంత్రులందఱిం బరిత్యజించి సర్వాధికారము లీతని కిచ్చుటవలన నీ యపాయము గలిగినది. + +రాజ్యలక్ష్మి, సమర్థుడైన మంత్రియం దొకపాదమును, రాజునం దొకపాదమును మోపి నిలిచియుండి స్త్రీసహజమైన చాపల్యముచేత నొకరిని విడిచి మఱియొకరిం జేరుచుండును. ఒక్కనికే రాజు సర్వాధికారము లొసగినచో నాతడు గర్వించి స్వతంత్రింప నెంచును. స్వాతంత్ర్యమం దిచ్ఛగలిగిన మంత్రి రాజునకు బ్రాణాపాయము గలిగింప సాహసించుటలో వింత యేమి యున్నది? + +విషము గలిసిన యన్నమును, గదలిన పంటిని, దుష్టుడగు మంత్రిని సంపూర్ణముగా విసర్జించుటే యుత్తమము. ఎవడు రాజ్యలక్ష్మిని సచివాయత్త నొనరించునో వాడు మంత్రి దుష్టుడైనపుడు గతిలేక దు:ఖ మనుభవించును. సంపద గోరని వాడును లోకమున నుండడు." అని దమనకుడు చెప్పిన మాటలన్నియు విని కొంచె మాలోచించి పింగళకు డిట్లనెను. + +"ఓయీ! దమనకా! శరీరము సకలరోగములకు దావలమైనను దాని నెవ్వరును విడిచిపెట్టుటకు సిద్ధపడరు, \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0092.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0092.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1b36a10787e1b0d84e30eb69245208672ca5881b --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0092.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +గింపని సంపదయు, నింద్రియములకు లోబడని పురుషుడును నుత్తములు. కాబట్టి యడుగకున్నను స్వామికి బరాభవము దటస్థించుట సహింపజాలక చెప్పుచుంటుని. సంజీవకుని తప్పు లన్నిటిని వినియు బ్రభు వూరకున్న యెడల నాదోషము లేదని తృప్తివడుదును." + +ఇంతగా నొక్కిచెప్పుచున్న దమనకుని మాటలు విని "గుణదోషము లెఱుగక యేపనియు జేయరాదు. గర్వము చేత నెవడు సర్పమునోట జేయిదూర్చును? దోష మున్నచో దండింపక విడుచుటయు దప్పే. దోషము లేనిచో దండించుట యెంతమాత్రము దగదు." అని పింగళకుడు మనసున నాలోచించుకొని దమనకునితో "అతని నిరాకరించి వెడలగొట్టుట యుచితమా? హెచ్చరించి చూచుట మంచిదా?" యన దమనకు డిట్లనెను. + +"వలదు, వలదు. ఇంతలోనే మంత్రభంగము గావింపరాదు. మంత్రబీజము భగ్నము గాకుండ బహుయత్నములచే గాపాడవలయును. ఒకసారియది భగ్నమైన నిక నది యంకురింప జాలదు. చేయదగినది యెవ్వరు నెఱుగకుండ వేగముగా జేయుట మంచిది. అధీరుడగు యోధుడు సర్వాంగములు గవచముచే గప్పుకొనియుండియు బరులు భేదింప గలరను భయమున జిరకాలము యుద్ధరంగమున నిలువ జాలడు. అట్లే మంత్ర మెన్నివిధముల గాపాడుచున్నను జిరకాలము నిలువజాలదు." \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0093.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0093.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fef07522ad55a6054b82783a80086c53dad542ef --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0093.txt @@ -0,0 +1,15 @@ +ఈమాటలు విని పింగళకుడు "ఆతడు నిజముగా విరోధించినను నా కపాయము జేయగలుగు సామర్థ్య మాతని కేమిగలదు" అని మరల బ్రశ్నింపగా దమనకు డిటులయెను. + +"అ ట్లెన్నడు దలపరాదు. క్షుద్రశత్రువు కూడ నొకపు డెంత యపకారమైన జేయగలడు. అతనికి బరంపరగా నెందఱి స్నేహ ముండునో యెవ్వరి కెఱుక? చూడుము. ఒకతీతువు మిత్రవర్గము దోడుగాగా సముద్రమును సాధించెను. + +దక్షిణసముద్రతీరమున నొకపు డొక తీతువు, దాని భార్యయు నొక చెట్టుమీద గూడు కట్టుకొని నివసించు చుండెను. భార్యకు బ్రసవదినములు సమీపింపగా నొకనాడది భర్తతో నిట్లు సంభాషణము సాగించెను. + +భార్య - నాథా! ప్రసవమునకు దగినచోటు వెదుకుము, + +భర్త - ఇది తగిన స్థలము గాదా? + +భార్య - ఇది సముద్రము నానుకొని యున్నది. + +భర్త - సముద్రముచే బీడింప బడునంత యసమర్థులమా మనము? + +భార్య - మనకును సముద్రునకును భేదము చాలగలదు. యుక్తాయుక్తములు, శక్యాశక్యములు దెలియ పరిజ్ఞానము \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0094.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0094.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b805812ede1f48f924d26f8ef9503d9a63b765ee --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0094.txt @@ -0,0 +1,9 @@ +గలుగువా డెన్నడు దు:ఖము పాలుగాడు. మఱియు దనకు గలుగ బోవు పరాభవము దొలగించుకొన గలుగును. అనుచితమైన పనులు చేయుట, బలవంతునితోడి పగ, స్త్రీల యెడ నమ్మకము ననునవి మృత్యువునకు ద్వారములు. + +ఇట్లు సంభాషణము జరిగిన వెనుక భర్త భయములేదని భార్యకు నచ్చ జెప్పెను. తుదకు భార్య యచటనే ప్రసవించెను. + +ఆదంపతుల సంభాషణము లన్నియు విన్నవా డగుటచేత సముద్రునకు వారి శక్తి యెఱుగవలయునని తలపు గలిగెను. తన తరంగములచే వాని గ్రుడ్లున్నియు నపహరించెను. + +అందు కాడుతీతువు మిక్కిలి విచారించెను. మగతీతువు భార్య నోదార్చి తనజాతిపక్షుల నెల్ల రావించి తనకు గలిగిన హాని వానికి వివరించెను. వాని సానుభూతి సంపాదించి వాని నన్నిటిం దీసికొని గరుత్మంతునికడ కేగెను. వినయపూర్వకముగా వందన మొనరించి "ప్రభూ! తప్పేమియు జేయకున్నను సముద్రుడు నా కపకార మొనరించినాడు. నాసంతతిని నాశన మొనరించినాడు" అని విచారమున బలికి తనకు గలిగిన కష్టములు వివరించెను. + +గరుత్మతుంతు డీమాటలు విని జాలినొంది తనస్వామియగు విష్ణువునకు వృత్తాంత మంతయు నివేదించెను. సేవకుని \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0096.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0096.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e71064d87efd3d99a2fbb45b33171e28114d729e --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0096.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +మనసు చలింపనివాడును, రాజున కెల్లకాలము బ్రియుడై యుండగలుగువాడును, మృత్యువునకు వశుడు గానివాడును, యాచకుడై గౌరవము గాంచువాడును, దుష్టుల పన్నాగములకు లొంగి కుశలముగా దప్పించుకొనగలుగువాడును లోకమున నుండు టరిది." + +దమనకుని పలుకులు విని సంజీవకు "డిపు డేమి యాపద దటస్థించినది? తెలుపు" మనగా దమనకుడు మరల నిట్లనియెను. + +"ఏమని చెప్పుదును? దురదృష్టవంతుడును. సముద్రమున మునిగిపోవుచు సర్ప మాధారముగా లభించి నపుడు దానిని గ్రహించుట యెట్లు? విడచుట యెట్లు? ఒకవంక రాజవిశ్వాసము, మఱియొకవంక బంధువినాశము. ఏమి చేయుదును?" ఇట్లు పలికి నిట్టూర్పువిడిచి యూరకుండగా సంజీవకుడు "మిత్రమా! ఏది యెట్లు జరిగినను వృత్తాంత మంతయు నున్నది యున్నట్లు వివరింపుము" అని పలుకగా దమనకుడు మిక్కిలి సమీపమునకు వచ్చి రహస్యముగా నిట్లనెను. + +"రాజవిశ్వాసమువలన నీసంగతి యెంతమాత్రము జెప్పరానిది. అయినను నీవు నాయందలి నమ్మకముచేత నిచటికి వచ్చిన వాడవు. పరలోకవాంఛవలన నీకు హితము చెప్పుట నా విధి. వినుము. మన ప్రభువు నీపయి నెంతయో యలుక జెందియున్నాడు. నినుజంపి సేవకులకు సంతర్పణము \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0097.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0097.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6e6e436d8dea9d68be3d327aff35470ee2c8795c --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0097.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +జేయుదునని రహస్యముగా శపథము బూని యున్నాడు. ఈసంగతి విన్నప్పటినుండియు నేను పొందుచున్న పరితాపమునకు మేరలేదు." + +దమనకుని మాటలు విని సంజీవకుడు "సఖుడా! విషాద మొందకుము. దైవవశమున నెప్పు డేది వచ్చునో దానికి సిద్ధపడి యుండవలయును. ఆపద వచ్చినపుడు సమయానుసారముగా వర్తించి వీలయినచో దప్పించుకొనవలయును" అని పలికి యించుకనే పూరకుండి తనలో " ఈ వ్యవహారము వలన దుర్జనుల చిత్తవృత్తి యెట్టిదో తెలియుచున్నది. ఈలోకమున స్త్రీలు దుర్జనులకే వశులగుదురు. రా జపాత్రులనే యాదరించును. లోభికే ధనము లభించును. మేఘుడు కొండల యందు వర్షించును. ఎంతహాని సంభవించినది? ఎన్ని విధముల యత్నించి కొలిచినను రాజనకు దృప్తికలుగ దనుమాట ముమ్మాటికిని నిజము. ఇది యుపాయము గానరాని యపాయము. ఏలయన నెవరైన గారణముండి కోపించినచో నా కారణము తొలగగానే యదియుబోవును. కారణము లేకుండ బగ బూనినవాని కోప మెవరు పోగొట్టగలరు? రాజునకు నే నేమి యపకార మొనరించితిని? రాజు లనగా నకారణము గనే హాని సేయువారా? ఒక్కొక్కరాజు తనకు మేలు చేసిన వారి యెడనే పగవహించును. కీడొనరించిన వారియం దమితమగు ప్రీతి జూపును. సేవాధర్మమిట్టిది. ఇందలిరహస్యము యోగులకైన నెఱుగ రానిది. \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0098.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0098.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..77ba7a112b8ae1636c9e31c61557c7c8f5fb87aa --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0098.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +మంచిగందపు జెట్టున ద్రాచు బాములు, జక్కని కమలములుగల చెఱువులందు మొసళ్లు, సుఖములయందు విఘ్నములు జేరియుండును. + +మంచిగందపు జెట్టున మొదట సర్పములు చుట్టుకొని యుండును. కుసుమములయందు దుమ్మెదలు క్రమ్ముకొని యుండును, శాఖములపై నెలుగుబంటులు నివసించును, శాఖాగ్రములపై గోతు లల్లరిచేయుచుండును. దానియందు దుష్టు లాశ్రయింపని భాగము గొంచెమైననులేదు. ఈ ప్రభువు మాటలు తియ్యగా బలుకును. హృదయమున విషము ధరించియుండును. చేష్టలన్నియు బ్రేమమయముగ గానబడును. ఈత డీవిద్య యెచ్చట నేర్చినాడో కదా! + +సముద్రము దాటుటకు నావయు, జీకటి దొలగించుటకు దీపము, గాలి లేనపుడు విసనకఱ్ఱయు, నేనుగుల మద మణంచుట కంకుశము ననెడి యుపాయములు దేవుడు కల్పించియున్నాడు. కాని దుష్టుని మనసు మార్చుట కే యుపాయములు జూపజాలక భగ్నమనోరథు డయినాడు." అని తలపోసి మరల నిట్టూర్పుపుచ్చి యిట్లు చింతించెను. + +"కేవలము సస్యము దిని జీవించు నన్ను మృగరా జేల చంపవలయును? విత్తము, బలము, సమముగా గలవారితో గలహించుటకు గారణముండును గాని నావంటివానిపై గోప \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0099.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0099.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..dfd87717d8664dc8cd18ea59b88cc51f00b0c8d7 --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0099.txt @@ -0,0 +1,11 @@ +మేల కలుగవలయును. ఎవడు నాపై రాజున కలుకపుట్టించెనో తెలియదు. + +స్ఫటికముతో జేయబడిన వలయము విఱిగినచో మరల నదుక రాని యట్లు రాజునకు విముఖత గలిగినపు డాతని మనసు మరలుప శక్యముగాదు. + +పిడుగు, రాజ తేజము మిక్కిలి భయంకరములు. అందు మొదటిది యొక్కచోటనే పడును. రెండవది యన్ని ప్రదేశము లందు బడును. + +ఇక నాతని యాజ్ఞ కెదురు చూచుట మంచిదిగాదు. మరణించిన స్వర్గము గలుగును. శత్రుని జంపిన సుఖము గలుగును. శూరున కీ రెండే మంచిదారులు. యుద్ధము చేయకున్నను మరణము తప్పనిసరియై, యుద్ధము చేయునెడ బ్రదుకుటకు గొంచెమైన వీలున్నపు డది యుద్ధముచేసి తీరవలసిన సమయమని బుద్ధిమంతులు తలచెదరు. కావున యుద్ధమొనరించి చచ్చుటయే మేలు." సంజీవకు డీవిధమున నాలోచించి దమనకునితో నిట్లనెను. + +"మిత్రమా! ఆతడు నన్నేవిధమున జంప దలచెనని నీయభిప్రాయము?" + +దానికి దమనకుడు "పింగళకుడు చెవులు నిగిడించి నోరు దెఱచికొని, చరణములెత్తి నీమీది కుఱుకుటకు సిద్ధ \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0101.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0101.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4cb518f16b4cb65820b04496e34dbebdfbee1f2e --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0101.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +మీది కాతడు రాగలడని యాతని వైఖరింబట్టి నాకు దోచినది. కావున బ్రభువువా రేమఱక యుండుదురు గాక యని నా మనవి. + +దమనకు డిట్లు పలుకుచుండగనే పింగళకునకు దూరమున సంజీవకుడు వచ్చుచున్న జాడ తోచెను. అంతట బెల్లుబికి వచ్చుచున్న కోపము నడచుకొన జాలక నోరు దెఱచికొని చరణము లెత్తి మీదికి దుమికి సంజీవకు నొక్కమ్మడి జీల్చివేయుటకు సంసిద్ధుడై యుండెను. + +సంజీవకుడును దూరమునుండియే పింగళకుని వైఖరింజూచి దమనకుడు చెప్పిన దంతయు 'అక్షరాల' నిజము కదా! యని యెంచి తనశక్తి కొలదియు విక్రమము జూప దలచి తలవంచి కొమ్ము లేటవాలుగా జేసి యతి వేగమున సింహము నొక్క క్రుమ్ము క్రుమ్మెను. పింగళకుడు నాదెబ్బకు నొచ్చుకొనియు సంజీవకుని బలమునకు మెచ్చుకొని, తనకు గలిగిన యవమానము భరింపలేక మండిపడి యావృషభముం జిత్రవధ గావించి కసిదీర్చుకొనెను. + +పిమ్మట గొంతసేపటికి బ్రాణమిత్రుడగు సంజీవకుని జంపుట యక్రమమని తలపు గలిగి పింగళకుడు దు:ఖా కాంత్రుడై యిట్లు చింతించెను. \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0102.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0102.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3c07642199fc0540bea8715a6ec2455cf55a8e31 --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0102.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +"పాపము లన్నిటికి రాజే పాత్రు డగును. ఇతరులు రాజ్యసుఖ మనువింతురు. రాజ్యమున గొంతభాగముం గోలు పోయిన నెన్నడైనను మరల సంపాదింపవచ్చును. ఉత్తములగు సేవకులం గోలుపోయిన యెడల నట్టివారు తిరిగి లభించుట యసంభవము." + +ఇట్లు విచారించుచున్న పింగళకుం జూచి దమనకుడు "స్వామీ! పగవానిం జంపి విచారించుట పాడిగాదు. సుతుడుగాని, సోదరుడుగాని, సఖుడుగాని, యపాయము గలిగింప దలచెనేని సంపదల నందగోరు రాజు వారిం జంపితీర వలయును. ధర్మార్థ కామముల తత్వమెఱింగిన వారెవరు నతిదయకు లోనుగారాదు. మితిమీఱిన యోరిమిగలవాడు చేత జిక్కిన ఫలమయిన ననుభవింప జాలడు. మిత్రుల యెడలను, శత్రుల యెడలను సమానముగా శాంతి బూనుట యోగులకు మాత్రమే తగును. ఆశాంతియే యపరాధులందు జూపుట రాజులకు దోసమగును. అహంకారము చేతను, రాజ్యమందలి యాశచేతను బ్రభుపదము నాక్రమింప దలచువానికి మరణదండన మొక్కటియే ప్రాయశ్చిత్తము. + +జాలిగలరాజు, సర్వభక్షకుడగు బ్రాహ్మణుడు, వశము దప్పిన భార్యయు, దుష్టచిత్తు డగు మిత్రుడును బ్రమాదము గలిగించు నధికారియు, జేసినమేలు మఱచువాడును సర్వదా విడువందగుదురు. రాజనీతి వేశ్యాంగన \ No newline at end of file diff --git a/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0103.txt b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0103.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a3085984a24a0c2794e6715bbfb288f8f39560fb --- /dev/null +++ b/SampurnaNeetiChandrikaPart1/page_0103.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +వంటిది. ఒకపుడు సత్యముతోను మఱియొకపు డసత్యముతోను గూడినదై యుండును. ఒకపుడు గాఠిన్యము గలిగియుండి మరియొకపుడు ప్రియవచనములతో గూడినదైయుండును. ఒకపుడు క్రూరముగను నింకొకపుడు దయా యుక్తముగను నుండును. ఒకపుడు లోభముగలిగియుండి మఱియొకపుడు దానగుణముతో నొప్పు చుండును. ఒకపు డతివ్యయము గలదియు, మఱొకపుడు విస్తారమయిన ధనము, రత్నములు సంపాదించునదియునై యుండును." అని బోధించి యోదార్పగా బింగళకుడు సరిపెట్టుకొని యూరడిలి యుండెను. దమనకుడును సంతసిల్లి 'సకలజనులకు శుభమును, రాజునకు జయమును వర్ధిల్లునుగాక యని పలికి తిరిగి రాజాదరము నొంది సుఖముగా నుండెను." + +అని వినిపించి విష్ణుశర్మ రాజపుత్రులతో నిటులనెను. "మీ రిపుడు మిత్రభేదము సాంతముగా వినియుంటిరి. మీరును శత్రునిలయములం దిటులే మిత్త్రభేదము గల్పించి విజయముం గాంచి వర్ధిల్లు" డని పలికెను. \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/meta.json b/Varavikrayamu_-1921/meta.json new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c3c5605a57f6297a661edd632cc6fb6df09ebd7e --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/meta.json @@ -0,0 +1,233 @@ +{ + "status": "done", + "saved": 75, + "total_pages": 106, + "filename": "Varavikrayamu -1921.pdf", + "pages": { + "4": { + "quality": 4 + }, + "5": { + "quality": 4 + }, + "6": { + "quality": 4 + }, + "7": { + "quality": 4 + }, + "8": { + "quality": 4 + }, + "9": { + "quality": 4 + }, + "10": { + "quality": 4 + }, + "11": { + "quality": 4 + }, + "12": { + "quality": 4 + }, + "13": { + "quality": 4 + }, + "14": { + "quality": 4 + }, + "15": { + "quality": 4 + }, + "16": { + "quality": 4 + }, + "17": { + "quality": 3 + }, + "18": { + "quality": 3 + }, + "19": { + "quality": 3 + }, + "20": { + "quality": 3 + }, + "23": { + "quality": 3 + }, + "24": { + "quality": 3 + }, + "26": { + "quality": 4 + }, + "27": { + "quality": 3 + }, + "30": { + "quality": 3 + }, + "31": { + "quality": 3 + }, + "32": { + "quality": 3 + }, + "33": { + "quality": 3 + }, + "34": { + "quality": 3 + }, + "37": { + "quality": 3 + }, + "38": { + "quality": 3 + }, + "39": { + "quality": 3 + }, + "40": { + "quality": 3 + }, + "42": { + "quality": 3 + }, + "44": { + "quality": 3 + }, + "45": { + "quality": 3 + }, + "46": { + "quality": 3 + }, + "48": { + "quality": 3 + }, + "49": { + "quality": 3 + }, + "51": { + "quality": 3 + }, + "52": { + "quality": 3 + }, + "54": { + "quality": 3 + }, + "55": { + "quality": 3 + }, + "56": { + "quality": 3 + }, + "58": { + "quality": 3 + }, + "59": { + "quality": 3 + }, + "60": { + "quality": 3 + }, + "61": { + "quality": 3 + }, + "62": { + "quality": 3 + }, + "63": { + "quality": 3 + }, + "67": { + "quality": 3 + }, + "68": { + "quality": 3 + }, + "69": { + "quality": 3 + }, + "70": { + "quality": 3 + }, + "72": { + "quality": 3 + }, + "73": { + "quality": 3 + }, + "75": { + "quality": 3 + }, + "76": { + "quality": 3 + }, + "77": { + "quality": 3 + }, + "78": { + "quality": 3 + }, + "79": { + "quality": 3 + }, + "80": { + "quality": 3 + }, + "83": { + "quality": 3 + }, + "85": { + "quality": 3 + }, + "88": { + "quality": 3 + }, + "89": { + "quality": 3 + }, + "92": { + "quality": 3 + }, + "93": { + "quality": 3 + }, + "94": { + "quality": 3 + }, + "95": { + "quality": 3 + }, + "96": { + "quality": 3 + }, + "98": { + "quality": 3 + }, + "99": { + "quality": 3 + }, + "100": { + "quality": 3 + }, + "102": { + "quality": 3 + }, + "103": { + "quality": 3 + }, + "104": { + "quality": 3 + }, + "105": { + "quality": 3 + } + } +} \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0004.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0004.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..950754a07be2315a689346b0bb639e087291d045 --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0004.txt @@ -0,0 +1,13 @@ +జీవిత సంగ్రహము

+ +శ్రీకాళ్ళకూరి నారాయణరావుగారు 28-4-1871న పశ్చిమగోదావరి జిల్లా మచ్ఛపురిలో పండిత కుటుంబంలో జన్మించారు. వీరు కవి, నాటకకర్త, కథ, నవల, చరిత్రలు, వ్యాసాలు మొదలగు సాహితీరంగములో అన్ని కోణాలను దర్శించి; 7 నాటకాలు, 13 ప్రహసనాలు, ఒక నవల, 3 కథలు, 3 విమర్శగ్రంథాలు, 3 చరిత్రకు సంబంధించిన రచనలు, 11 వ్యాసరచనలు, 5 గ్రంథ విమర్శలు, 10 కవితలు, 2 చిత్ర కావ్యములు మొదలగు 58 గ్రంథాలు రచించారు. + +నారాయణరావుగారిపై వీరేశలింగంగారి ప్రభావం ఎక్కువగా వుంది. వీరు మహాకవులు, మహాపండితులు కొప్పరపు కవుల శిష్యులు, సంఘసంస్కర్త, బ్రహ్మసమాజికులు, నైతిక సంపత్తిగల శ్రీ రఘుపతి వెంకటరత్నం నాయుడుగారికి సహచరులు కూడాను. + +నారాయణరావుగారి సోదరి బాలవితంతువు. ఆమెకు పునర్వివాహం చేయాలనే పట్టుదలతో తండ్రితో ఘర్షణపడి ఇంటి నుంచి బయటకు వచ్చారు. ఆ రోజులలోనే కట్నకానుకలు లేకుండా వర్ణాంతర వివాహం చేసుకున్న గొప్ప సంఘసంస్కర్త. + +వీరు నాటక రచయితే కాక మంచి నటుడు. టంగుటూరు ప్రకాశం పంతులుగారు దమయంతి పాత్ర వేస్తే, ఈయన నల, బాహుక వేషాలు వేసి ప్రజల మన్ననలు పొందారు. ఈయనకు ఫోటోగ్రఫీ, ఆయుర్వేదం, యోగాభ్యాసంలో మంచి ప్రవేశం వుంది. అంతేగాక మంచి గజ ఈతగాడు. గోదావరిని ఈవల నుంచి ఆవలకు ఈదిన ప్రముఖులు. + +అధ్యాపకులుగా, వైద్యులుగా పత్రికా సంపాదకులుగా, పట్టాలేని ప్లీడరుగా, అన్నిటా పేరు ప్రఖ్యాతులు సంపాదించారు. ఎన్నో అష్టావధానాలు, శతావధానాలు చేశారు. + +సంఘంలో జరిగే దురాచారాల మీద వరవిక్రయము, చింతామణి, మధుసేవ వంటి నాటకాలు రచించారు. అవి ఎంతో ప్రజల మన్ననలు పొంది ప్రసిద్ధికెక్కాయి. వీరి ప్రథమ రచన "లుబ్దాగ్రేసర చక్రవర్తి" ప్రహసనము; చివరి రచన "సంసారనటన". వీరు 27-6-1927న నిర్యాణము చెందారు. \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0005.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0005.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a70a1a12bbfe4861fdf4f74f841f80be71c8a9f6 --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0005.txt @@ -0,0 +1,9 @@ +రెండు మాటలు

+ +తెలుగు సాహితీ వనంలో వెల్లివిరిసి, సంఘంలో నెలకొని వున్న చెడును, సాంఘిక దురాచారాలను రూపుమాపడానికి సాహిత్య సేవతో కలంపట్టి ఉద్యమించిన గుఱజాడ, కందుకూరిల కోవలో కాళ్ళకూరి నారాయణరావు ఒకరు; + +సంఘంలో వేళ్ళూనుకుపోయిన వరకట్న పిశాచాన్ని పారద్రోలాలనే తపనతో- అవనిలో ఆడదానిగా పుట్టుటే తను చేసుకున్న పాపమా! అని ఏ స్త్రీ హృదయమూ ఆక్రోశించకూడదని ఆశించి; ఆడపిల్ల పెళ్ళి విషయంలో మొగ పెళ్ళివారి ఆశలు, ఆగడాలు-ఆడపెళ్ళివారి అవస్థలు కనులకు కట్టినట్టు సజీవపాత్రల జీవన చిత్రణము వరవిక్రయము. + +సాహితీ సంద్రాన్ని మధించి పలుప్రక్రియలలో యాబది ఎనిమిది ఆణిముత్యాలతో తెలుగు తల్లికి నీరాజనాలర్పించిన శ్రీ కాళ్ళకూరి నారాయణరావుగారి రచనలలో స్వాతిముత్య మీ వరవిక్రయము. + +రజస్వలానంతరం ఆడపిల్లలకు పెండ్లికావడం దుర్లభం. కారణము సంఘం ఆ కుటుంబాన్ని వెలివేస్తుంది. మరి యుక్త వయస్సు రాకుండానే పెండ్లి చేయాలి? 10 సంవత్సరాలు నిండగానే పెండ్లి, పెండ్లి అంటూ తల్లి తపన, తండ్రి ఆరాటం, కాళ్ళు అరిగేటట్లు తిరగటం, సంతలో సరుకులా పెండ్లి కొడుకుల తండ్రులు పెండ్లి కొడుకులను వేలం పెట్టగా, ఉన్న ఆస్తి సర్వస్వం తెగనమ్మి పెండ్లి కొడుకుల దండ్రుల యదాన కొట్టడం. ఆపైన అలో లక్ష్మణా అంటూ, ఎందుకు కన్నామురా ఆడపిల్లలననే ఆ తల్లిదండ్రుల ఆవేదన. యిదీ వరస-- \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0006.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0006.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c7627c6b6fffb5290a9b86cd4d84f3e4e1ad593b --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0006.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +కోరికల చిట్టా అగ్రిమెంటు

+ +పెండ్లికొడుకు తండ్రి వ్రాసియిచ్చిన అగ్రిమెంటు:- బ్రహ్మశ్రీ పుణ్యమూర్తుల పురుషోత్తమరావు పంతులుగారికి సింగరాజు లింగరాజు వ్రాసి ఇచ్చిన రశీదు. మీ కుమార్తె చి||సౌ|| కాళిందిని చి|| బసవరాజునకు చేసికొనుటకును అందులకై మీరు మాకు కట్నము క్రింద నైదువేల నైదువందల రూపాయలు రొక్కమును (చిక్కిన నేటి రూపాయలు లక్ష), రవ్వల యుంగరము, వెండి చెంబులు, వెండి కంచము, వెండి పావకోళ్ళు, పట్టు తాబితాలు, వియ్యపురాలు వియ్యంకుల లాంఛనములు యథావిధిగా నిచ్చుటకును, ప్రతి పూట పెండ్లివారిని బ్యాండుతో బిలుచుటకును, రాకపోకలకు బండ్లు, రాత్రులు దివిటీలు ఏర్పాటు చేయుటకును, రోజుకు రెండుసార్లు పిండివంటలతో భోజనములను, మూడుసార్లు కాఫీ, ఉప్మా, ఇడ్డెనులు, దోశె రవ్వలడ్డు, కాజా, మైసూరు పాకాలతో ఫలహారములు మా ఇష్టానుసారము అయిదు దినములు మమ్ము గౌరవించుటకు, అంపకాలనాడు మాకు పట్టుబట్టలను, మాతో వచ్చువారికి ఉప్పాడ బట్టలు ఇచ్చుటకును నిర్ణయించుకొని బజానాక్రింద 10 రూపాయలు ఇచ్చినారు గాన ముట్టినది. \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0007.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0007.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ab7275c827651df2e5408f9a6920938b5abc33f8 --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0007.txt @@ -0,0 +1,13 @@ +పాత్రలు

+ + పురుషోత్తమరావు -- పెండ్లి కుమార్తెల తండ్రి + భ్రమరాంబ -- పెండ్లికుమార్తెల తల్లి + సింగరాజులింగరాజు -- పెండ్లికుమారుని పెంపుడు తండ్రి + సుభద్ర -- సింగరాజులింగరాజు భార్య + కాళింది మొదటి పెండ్లి కుమార్తె | + కమల మొదటి పెండ్లి కుమార్తె | అక్కాచెల్లెండ్రు + బసవరాజు -- పెండ్లి కుమారుడు + పెండ్లిండ్ల పేరయ్య | దళారీలు + వివాహాల వీరయ్య | + న్యాయాధిపతి + ఘంటయ్య -- సింగరాజు లింగరాజుగారి వంటబ్రాహ్మడు \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0008.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0008.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..20290e1d782fef3786dc12869a92d3fe7e36fab3 --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0008.txt @@ -0,0 +1,22 @@ +వరవిక్రయము

+నాంది

+ +భూరివరిష్ఠమై, విబుధ - పుంగవ మంగళ వాక్సమృద్ధమై, +చారుతరాప్సరోనటన - సంభృతమై, సవినోదమై, యహం +కార వికార దూరమయి - గర్హ్యతరోభయశుల్క శూన్యమౌ +గౌరి వివాహసంస్మరణ - కల్గగఁజేసెడుఁ గాక! భద్రముల్‌. + +ప్రస్తావన

+ +సూత్ర:-(ప్రవేశించి) ఓహో! యేమి యీ సభాసమ్మర్దము! ఆ మహాకవి కావ్యము లనఁగానే యభిజ్ఞుల కేమి యాదరము! (పరిక్రమించి) ఓ సభాస్తారులారా! వర్తమాన వరశుల్క దుర్నయ దూరీకరణమునకై బుద్ధిరాజు వీరభద్ర రాయామాత్యులవారి కంకితముగా, మహాకవి కాళ్లకూరి నారాయణరావు గారిచే రచింపఁబడిన వరవిక్రయ రూపకమును విలోకించు నిమిత్తము విచ్చేసిన మీయెడ నే నత్యంతముఁ గృతజ్ఞుఁడను, ఏమనుచున్నారు? + +గీ."కవి ప్రసిద్ధుఁడు; కావ్యమా - కాలవిహిత +మైనయది; మీరలా భర-తాగమమునఁ +జతురు; లటుగాన, మీ ప్రద-ర్శనము కొఱకుఁ +ద్వరబడుచు నున్నవార మెం-తయును మదిని." + +అనియా?- చిత్తము చిత్తము- ఇదిగో యిప్పుడే యుపక్రమించెదము. + +(తెరవంకఁ జూచి) ఓసీ! ఓసీ! యెక్కడ! ఒక్కసారి యిటురమ్ము. + +నటి:-(ప్రవేశించి) ఏమా యధికారము! కొని పాఱవైచినట్లె గొంతు చించుకొనుచున్నారే? \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0009.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0009.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..dbad5ac1b4f58236a57543adff60dfc1aa755615 --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0009.txt @@ -0,0 +1,23 @@ +సూత్ర:- ఓసి దెష్టా! కొనిగాక నినుఁగోసికొని వచ్చితి నంటే? నీ తండ్రి కిచ్చిన వేయి రూపాయల రొక్కము - నీకుఁబెట్టిన వేయి రూపాయల నగలు - ఏ గంగలోఁ గలిసినవి? + +నటి:- మీ సొమ్ములు మీకుఁదిరుగ నిచ్చివేసిన నాకు విడియాకు లిచ్చెదరా? + +సూత్ర:- ఆసి నీ బొడ్డుపొక్క! యిది అమెరికా దేశమను కొంటివా యేమి? కాదు కాదు- ఆర్యావర్తము. అబ్బో! ఆ యాట లిక్కడ సాగవు! బొందు మెడఁగట్టినచో, బొందిలోఁ బ్రాణముండువఱకును బందెగొడ్డువలెఁ బడి యుండవలసినదే. + +నటి:- అట్లయిన నాసంగతి రేపాఁడంగుల సభలో నాలోచించెదము. కాని- యిప్పుడు నన్నుఁబిలిచిన పని యేమో సెలవిండు. + +సూత్ర:- పాత్రములను సిద్ధపఱచితివా? + +నటి:- సిద్ధపఱచుటయే గాదు- శీఘ్రముగఁ బ్రవేశింపవలసినదని చెప్పి కూడా వచ్చినాను. + +సూత్ర:- అట్లయిన, వారింకను నాలసించుచున్నారేమి? + +నటి:- మీ చెవులలోఁ జెట్లు మొలచినవా యేమి! ఆ చరకాగానము వినబడుట లేదా? + +తెరలో:- చరకా ప్రభావం బెవ్వరి కెఱుక! జగతిలోన మన చరకా + +సిరులతోడఁ దులఁదూగుచున్న యల- + +సీమజాతి చూచుచున్న దేమఱక చరకా + +సూత్ర:- ఔనే! అవిగో - భ్రమరాంబా, కాళిందీ, కమలా పాత్రములు చరకాగానముతోఁ బ్రవేశించుచున్నవి. మనము పోయి పయిపని చూతము రమ్ము. (ఇద్దరు నిష్క్రమింతురు) \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0010.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0010.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5d23b39b8e71e2c1c16896c2f9b2df42568c416f --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0010.txt @@ -0,0 +1,32 @@ +వరవిక్రయము

+ప్రధమాంకము

+ +ప్రదేశము: పురుషోత్తమరావుగారి లోపలి చావడి. + +ప్రవేశము: పంటెను నూలు చుట్టుచు భ్రమరాంబ, + +(చరకాగానముతో నూలు వడకుచు కాళింది, కమల.) + +కాళింది, కమల:-(మోహనరాగము - ఆది తాళము.) + +చరకా ప్రభావం బెవ్వరి కెరుక! జగతిలోన మనచరకా॥ + +సిరులతోడఁ దులఁదూగుచున్న యల- + +సీమజాతి చూచుచున్న దేమఱక.చరకా॥ + +చ. సాలున కిరువదికోట్ల రూప్యములు - సంపాదించెడు వారికె గాక + మేలి చేతిపనులు మాపుకొని - మేటి బానిసలమైన వెనుక,చరకా॥ + పాటవమగు సామ్రాజ్యముఁ గూర్చున్‌ - పరిమితి లేని ధనంబును + జేర్చున్‌ కాటక రాకాసిని బరిమార్చున్‌ సాటిలేని యొక జాతి నొనర్చెన్‌. చర. + +కాళింది:- అమ్మా! అదేమే - చేతిలోని నూలు చేతిలోనే యున్నది! + +భ్రమ:-ఈ పూఁట నా దృష్టి యీపని మీఁద లేదే! మీ నాయనగారు మిల్లెగరిటెఁడు కాఫీనీళ్లు గొంతులోఁబోసికొని, ప్రొద్దునబోయిన పోక - యింతవఱ కింటికి రాలేదు! పండ్రెండు కొట్టి పావుగంటయైనది! ఎక్కడికి వెళ్లినారో యేమి పనిమీఁద నున్నారో తెలియదు! + +కమ:- నాయనగారి కిప్పుడింకేమి పని యున్నది? - అహర్నిశలు అల్లుళ్ళను వెదకుటక్రింద సరిపడుచున్నవి. + +భ్రమ:-అమ్మా! యేమి చేయుమనెదవు? ఆఁడుపిల్లలఁగన్న వారి యవస్థ యిప్పు డీ స్థితికి వచ్చినది! + +గీ.కన్య నొక్కరి కొసఁగి స-ద్గతులు గాంతు + మనుచు సంతోషపడు కాల - మంతరించి, \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0011.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0011.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..70ef967ea060136f78580b9f4ddcffd36d08f948 --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0011.txt @@ -0,0 +1,33 @@ +కట్నములు పోయఁ జాలక - కన్య నేల + కంటిమా యని వ్యథపడు - కాల మొదవె! + +కమ:-అట్లే కాని ఆఁడుబిడ్డల తల్లి వ్యథకు మాత్రము అర్థము లేదమ్మా ఏమందువా? + +గీ. కార్యమగుదాఁక నయ్యయో! - కాకపోయె + ననుచుఁ దపియించు రేపవ - లాత్మలోన; + కార్యమగునంత బిడ్డ నెక్కరిణి విడిచి + యుండనోపుదు నని దిగు-లొందు మదిని. + +కాళింది:- హుష్‌! ఊరకుండుము! అదిగో చెప్పుల చప్పుడు - నాయనగారు వచ్చుచున్నారు. + +పురు:- (ఆయాసముతోఁ బ్రవేశించి) ఔరా! యేమి విపరీతకాల మాసన్నమైనది! + +మ. చెడెధర్మంబు నశించెనీతి! హరియించెం బూర్వమర్యాద! లం + గడిఁ గూరాకు విధాన, వేలమునఁ జొక్కా టోపీ పాగాల కై + వడి సంతం బశువట్లు పెండ్లికొడుకున్‌ వ్యాపార మార్గంబునం + బడయంగావలె ద్రవ్యముం గురిసి దైవంబైననేఁ డిమ్మహిన్‌. + +యింతకన్న ఘోర మింకేమున్నది? + +మ. పనిలేదంట కులంబుతోఁ, బడుచు రూపజ్ఞాన సంపత్తితోఁ + బని లేదంట ప్రతిష్ఠతోఁ బరువుతో బంధుప్రమేయంబుతోఁ + గనకంబున్‌, మృదులాంబరంబులును శుల్కంభ న్సమర్పించి, లాం + ఛనముల్‌ దండిగ ముట్టఁజెప్పుటె యవశ్యంబంట సంబంధికిన్‌! + (అని యనుకొనుచు ముందునకు నడుచును.) + +భ్రమ:- (లేచి) ఇదేమి నేఁ డింత సే పున్నారు! భోజనమునకుఁ బ్రొద్దు పోలేదా? + +పురు:- వెఱ్ఱిదానా! యెక్కడి భోజనము! - ఎక్కడి లోకము? + +సీ. కంటిలోఁ బడు మశకంబు చందంబున + నరములపై లేచు కురుపు పోల్కి \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0012.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0012.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5f79f582be87075149e93990affb27bef5f6a2fd --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0012.txt @@ -0,0 +1,28 @@ +తద్దయుఁ గదిలిన దంతంబు చాట్పున + మారువాడీ యప్పు మాదిరిగను +పలుసందులం జిక్కు పడిన పీచు విధాన + బెట్ట చెప్పులలోని బెడ్డ పగిది +కుత్తుకం బడు నాకు కుట్టు పుల్లం బలె + పుట్టంబులఁ జొచ్చిన పూతిక గతి + +ప్రతి నిమేషము బిడ్డల పరిణయంపుఁ +జింత వేధించునపు డన్య చింత యేడ +యీడువచ్చిన కన్నియ లింటఁ గలుగు +తండ్రి దురవస్థ తెలియును దైవమునకే! + +భ్రమ:- ఇంతకు నిప్పుడు చేసికొనివచ్చిన పని యేమిటి? + +పురు:-కాళ్ళరుగునట్లు కాలేజియంతయఁ గలయఁదిరుగుటకంటెఁ జేసిన పని చిన్న మెత్తు లేదు! + +భ్రమ:- కాలేజి యంతటిలోఁ బెండ్లి గావలసిన పిల్ల కాయ లెవ్వరును గానుపింపనే లేదా? + +పురు:- కానిపింపకేమి - కావలసినంత మంది యున్నారు. కాని యేమి లాభము -గవ్వకుఁ గొఱగానివాఁడు గూడ కాసుల వెలలోనున్నాడు! ఒక్కటే లెక్క, స్కూలు ఫయినలు వానికి రెండువేలు - ఇంటరు వానికి మూఁడు-బియ్యే వానికి నాలుగు! ఆస్తి యేమయిన నున్నచో నంతకు రెట్టింపు. ఈ విధముగా రైలు తరగతులకు వలె రేట్లేర్పడియున్నవి! ఆ పయిని + +సీ. నీటైన యింగ్లీషు మోటారు సైకిలు + కొనిపెట్టవలెనను కూళ యొకఁడు + రిష్టువాచియు, గోల్డురింగును, బూట్సును + సూట్లుఁ గావలెనను శుంఠ యొకఁడు + బియ్యేబియల్ వఱకయ్యెడి కర్చు భ + రింపవలె నను దరిద్రుఁ డొకఁడు + భార్యతోడను జెన్నపట్టణంబున నుంచి + చదివింపవలె నను చవట యొకఁడు \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0013.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0013.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6414c0ca65a865cf43262eaaf34e05a9a481b9ce --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0013.txt @@ -0,0 +1,29 @@ +సీమచదువు చాల సింపిలు నన్నట +కంపవలయు ననెడి యజ్ఞుఁ డొకఁడు +ఇట్లు కొసరుక్రింద నిష్టార్థముల్‌ వరుల్‌ +దెలుపుచున్న వారు తెల్లముగను! + +భ్రమ:- వారి వారి వర్తనాదికము లెట్టివి? + +పురు:- ఆ సంగతి నీ వడగనక్కఱయు లేదు - నేను చెప్పనక్కఱయు లేదు! + +సీ. పంచాద్రి క్రాపింగు ప్రక్క పాపిడి జూలు + లేనివాఁడు ధరిత్రి లేనిఁవాడు + కాఫీహోటళ్ళును, ఖాతాలు, బిల్లులు + లేనివాఁడు ధరిత్రి లేనిఁవాడు + సిగరెట్లు, బీడీలు, చెక్కిటి ఖిల్లీలు + లేనివాఁడు ధరిత్రి లేనిఁవాడు + చలువ యద్దములు, సైకిలుకట్టు పెడగోచి + లేనివాఁడు ధరిత్రి లేనిఁవాడు + తనదు తలమించినట్టి వృధావ్యయంబు + లేనివాఁడు ధరిత్రిలో లేనిఁవాడు + ఇట్టులున్నారు విద్యార్థు లిప్పు డక్క + డక్కడొకరిద్ద రెవ్వరో దక్క సుదతి! + +భ్రమ:- వారి తలిదండ్రు లీపాటికి వారిచేతచదువులకు స్వస్తి యేల చెప్పింపరో! + +పురు:- వెఱ్ఱిదానా! ప్రస్తుతము చాలమంది బాలురను పాఠశాలల కంపుట విరివిగా కట్నములు లాగుటకుఁగాని విద్యకొఱకుఁ గాదు. అందువలన మనువు కుదిరిన మరునాడు కాని మానిపింపఁ దలంపరు. + +భ్రమ:- అట్లయిన నా చూపుడు గుఱ్ఱములతో మన కవసరములేదు. గానీ మీతోపాటు సంఘసంస్కరణముకొఱకు సన్నద్ధులైన వారెందరో కలరు గదా- వారిలో నెవ్వరికిని వయస్సు వచ్చిన పిల్లకాయలు లేరా? + +పురు:- లేకేమీ ఉన్నారు. ఉండి యేమి లాభము? ఉపన్యాస వేదికపై \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0014.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0014.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..889ddbed71ca778b9424426a442164d7c920a75c --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0014.txt @@ -0,0 +1,14 @@ +నుక్కిరి బిక్కిరి చేసుకొనుటయే కాని-పని వచ్చినప్పుడు పట్టుదల సున్న! బాల్య వివాహములనఁ బటబట పండ్లుకొఱకు బాపిరాజుగా రేమి చేసినారో విన్నావా?:- అభము శుభము నెఱుంగని యాఱేండ్ల పిల్లను, నలుబది యేండ్లు గడచిన నాల్గవ పెండ్లి వానికి ముడిపెట్టి -అదే మన-అత్తగారి పట్టన్నారు! స్త్రీ పునర్వివాహముల కొఱకుఁ జిందులు తొక్కిన శివయ్యగారు బంగారు బొమ్మవంటి పదునారేండ్ల చెల్లెలికి భర్త చావఁగానే, వంటలక్కను మానిపించి, వంట తపేలా చేతికిచ్చి-అదేమన, మా యమ్మ చావనిమ్మన్నారు. శవవాహనమును గూర్చి శంఖములు పూరించు శరభయ్యగారు-ప్రక్క యింటి యిల్లాలు భర్త చచ్చి, శవవాహకులకు డబ్బిచ్చు శక్తి లేక దేవుడాఁ గోడా యని దేవులాడుచుండ వీధి తలుపునకు గొండ్లెము వైచి, విత్తెడు నై వేద్యముపట్టి, పెరటి త్రోవన పేకాటకు జక్కబోయి - అదేమన ఆమె వచ్చి అడుగలేదన్నారు! విన్నావా? వీరేకాదు. ఈ యూరి సంఘ సంస్కర్త లందఱు నిదే మాదిరి! + +భ్రమ:- అయిన నొకసారి యాలాపించి చూడకపోయినారా? + +పుర:- ఆహా! ఆయాశ కూడ దీర్చుకొనియే వచ్చినాను ఎవరితోఁ బ్రస్తావించిన నొక్కటియే పల్లవి!:- నా కిష్టమే కాని మా వాళ్లు పడనివ్వరండి" యను మాటతప్ప మాఱుమాట లేదు! + +భ్రమ:- వారన్నదియు వాస్తవమే. కట్నము లేదన్న నాఁడుది కంఠమున కురిపెట్టుకొను దినములు వచ్చి - మాటదక్కుటకవకాశము లేనప్పుడు, మాబాగని తలయూఁపవలసినవారె కాని - మగవారు మాత్రమేమి చేయఁగలరు? + +పురు:- అదేమన్నమాట-ఆఁడుదానిమాట కింత యడుగుదాఁటలేని యథములు దేశారాధన మేమి చేయగలరు! + +సీ. చదువులు మాని స్వేచ్ఛగ దేశభటకు లై + నట్టివారికి లేరె యాడుఁవారు + రాచఠీవుల నెట్టి రాట్నముల్‌ చేఁపట్టి + నట్టివారికి లేరె యాడుఁవారు \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0015.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0015.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..dbe9944458c7be34d1470dac6f275968b38faefe --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0015.txt @@ -0,0 +1,21 @@ +వృత్తులు రోసి, సంపత్తు లర్పణచేసి + నట్టివారికి లేరె యాడుఁవారు +భోగముల్‌ వీడి, కారాగారముల మాడి + నట్టివారికి లేరె యాడుఁవారు + +కొంద ఱీ రీతి పంద లై? గోడుమాలి +మగదనము చంపుకొని, తమ మగువల కెదు +రాడ నేరక వారలేమనిన శిరము +లూఁచుచుం గుక్కలైపడి యుంద్రుగాని! + +భ్రమ:- చివరకేమి సిద్ధాంత పఱచినారు? + +పురు:- అదే పాలుపోవుట లేదు. దారిలో దై వికముగా పెండ్లిండ్ల పేరయ్య యెదురుపడ-మా యింటి కొకసారి రమ్మని మఱి మఱి చెప్పిమాత్రం వచ్చినాను. + +భ్రమ:- పెండ్లిండ్ల పేరయ్య యెవరు? + +పురు:- ఎవరా? పెండ్లిండ్ల పేరయ్య యనియు, వివాహాల వీరయ్య యనియు నీ యూరిలో నిరువురు బ్రాహ్మణులు. ఈ చుట్టుపట్ల నే వివాహము జరిగినను వీరి చేతులపై జరుగవలెను. + +భ్రమ:- సరిసరి తెలిసినది, చక్కని పని చేసినారు. ఆయనతో నాలోచించి, అతిశీఘ్రముగాఁగార్యములగు సాధనము చూడుఁడు. పెద్దమ్మాయికిఁ బదుమూఁడవ యేఁడు కూడ వెళ్లవచ్చినది. చిన్నమ్మాయి దానికన్న నొక యేఁడాది మాత్రమే చిన్నది. కట్నముల పట్టుదలచేత నిప్పటికే కాలహరణమైనది. ఈ మాఘములో నిరువురకును ముడిపడకున్నచో ముప్పు వాటిల్లకమానదు. ఏ యెండ కాగొడుగు పట్టకతప్పదని నే నెంత మొత్తుకున్నను వినిపించుకొన్నారు కారు. ఈపాటిమార్పు మీ మనస్సున కిదివరకుఁగలిగినచో అల్లురతో నీపాటికి హాయిగా నుండెడివారము! + +పురు:- వెర్రిదానా! అల్లురనెదవేమి? అల్లురుకారు-అధికార్లు! కావుననే- ఆఁడుబిడ్డలం గన్న యపరాథము క్రింద-సాగదీసి సంచుల కొలది జరిమానాలు వసూలు చేయుచున్నారు. కాకున్న కాళ్లు కడిగి కన్యనిచ్చువారి కీ కట్నముల దండన యెందులకు? \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0016.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0016.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4f7562f88bfa63ed049b1688360961a1a29f7a7e --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0016.txt @@ -0,0 +1,33 @@ +గీ. అప్పొసంగినవాఁడును, అల్లుఁ, డద్దె + యింటియజమానుఁడును, జీతమిచ్చువాఁడు! + కులవినోదయు, పన్నులు కూర్చువాఁడు + బుస్తె కట్టని మగలె పో పూరుషులకు! + +అందును, నల్లుర బాధ యనుభవించిన వారికి గాని తెలియదు! + +సీ. ముడుపులు పూర్తిగా ముట్టుదాఁకను బుస్తె + ముట్టక చేతులు ముడిచికొనును +తరువాతఁబాన్పెక్కిఁదాఁచఁ బెట్టినయట్లు + జిలుగు కోరికలకు సిద్ధపడును. + ఆవల గర్భాధాన మనినంతనే బిఱ్ఱ + బిగిసి లంచం బటఁబెట్టుమనును +అవి గాక పండుగు లరుదెంచినపుడెల్ల + తండ్రి తద్దినము చందాన దిగును + +ఇన్నియుం బుచ్చుకొని, యెన్నఁడేని పిల్ల +నంపుమని ప్రార్థన మొనర్ప నదరిపడును. +ఆఁడపడుచుల, నల్లుర నాటక త్తి +యల నెవండేని తనియింపఁ గలఁడె వసుధ! + +పెక్కు మాటలేల: + +గీ. అప్పిడినవాని, నధికారి నతిశయించి + యల్లురొందించు బాధల నెల్లఁ గాంచి, + అడలి, నిజముగా హరిహరు లంతవారు + కూతులం గంటయె మానుచున్నవారు. + +భ్రమ:- మరల వెనుకటి దారినబడి మనసు పాడు చేసికొనుచున్నారు. అమ్మయ్యో! ఇదిగో ఒంటి గంట! రండు స్నానమునకు రండు. + +పురు:- స్నానము క్షణములో ముగించెదను. వడ్డనకానిమ్మని వంట లక్కతోఁజెప్పుము. పెద్దమ్మాయి! పేరయ్యవచ్చినచోఁగూర్చుండుమను. (అని భ్రమరాంభతో లోనికేగును) + +కాళిం:- చెల్లీ! మనవారి మాటలన్నియు వింటివి కదా - నిజంగా \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0017.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0017.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..58d1282b52b1a603df6ae36eb2bcf8b0c86c2ba0 --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0017.txt @@ -0,0 +1,38 @@ +నీఁకేమి తోఁచుచున్నదే? + +కమ:- (చివాలున లేచి) చెప్పుమనెదవా? + +గీ. తండ్రులకుఁ గట్నబాధయుఁ - దల్లులకు వి + యోగ బాధయుఁ దమకు నింకొకరి యింటి + దాస్యబాధ దమకు దరిద్రంపు టాఁడు + పుట్టువే పుట్టరాదని బుద్ధి నెంతు. + +కాళిం:-(లేచి కౌఁగిలించుకొని) బళి బళి! బాగుగా జెప్పితివే! + +ఉ. కట్టగృహంబు లమ్ముకొని కట్నమునీయక పెండ్లికాని యీ + కట్టడి వక్రకాలమునఁ గానల మధ్యము నందు బుట్టగాఁ + బుట్టఁగఁ జెల్లుఁగాని యొక భూపతి కేమియు నాడుబిడ్డగాఁ + బుట్టగరాదు! పుట్టునెడఁ బుట్టినయప్పుడె గిట్టఁగాఁదగున్‌. + +కమ:- అక్కా! ఒక్క సందేహము. + +గీ. వెండినాణెంబె పెనిమిటి వేశ్య; కటులె + కట్నములె భార్య లిప్పటి కర్కశులకు! + వేశ్య వెలయా లనంబడె వెల గ్రహించి, + కట్నములచేత వెలమగల్‌ కారె వీరు? + +కాళిం:- కాకేమి, కాని మనమిపుడు కావింపదగిన దేమియు లేదా? + +కమ:-లేకేమీ? + +చ. తనువు లశాశ్వితంబులు గదా? క్షణభంగుర జీవితార్థమై + ధన మిడి, భర్తలం బడసి దాస్య మొనర్చుటకంటె; బెండ్లియే + యనువుగ మానిపించుకొని, హాయిగ రాట్నముత్రిప్పుకొంచు యో + గినులగతి న్మెలంగిన సుఖింపమె? తీఱదె తండ్రి దీక్షయున్‌? + +కాళిం:- సెబాసునే చెల్లీ! వయసునకుఁ జిన్నదానివైనను వరహాల కెత్తు కెత్తయిన మాట్లాడితివి! ఇదిగో. + +గీ. నాదు ప్రతినంబు వినుము ప్రాణములనైన + విడిచెదంగాని, యడిగిన విత్తమిచ్చి + వరుని గొనితెచ్చినట్టి వివాహమునకు + సమ్మతింప నా రాట్నము సాక్షిగాను. \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0018.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0018.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e7a874fb0adbb1a019042c426f02e51d5dabd404 --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0018.txt @@ -0,0 +1,19 @@ +కమ:- హుష్‌! ఊరకుండు యెవరో వచ్చుచున్నారు. + +పేర:- (ప్రవేశించి) అమ్మా! పంతులుగారేంచేస్తున్నారు? + +కాళిం:- మీ పేరు? + +పేర:- నా పేరా? నాపేరొక విధంగా గడచి చచ్చిందా? చిన్నప్పుడు పేరడని, పేరగాడనీ అనేవారు. కాస్త ముదిరిన తర్వాత, పేరన్ననీ, పేరయ్యనీ అంటూ వచ్చేవారు. ఇప్పుడిప్పుడు పేరిశాస్త్రుర్లనీ, పేరిభొట్లనీ, పేరావధాన్లని, పేరిచైన్లనీ అంటున్నారు. ఇకముందేమంటారో ఈశ్వరునికే తెలియాలి. + +కాళిం:- నాయనగారు భోజనము చేయుచున్నారు. అదిగో ఆకుర్చీపై గూరుచుండుడు. + +పేర:- (కూర్చుండి) అయ్యో! నా యిల్లు బంగారము కానూ! అప్పటినుంచి యిప్పటిదాకా భోజనమేనా! బజార్లో పంతులుగారికి కనుపించిన తర్వాత, పండా కొండయ్య యింట్లో బారసాల సంభావన పుచ్చుకొని, వీసెడు వంకాయలూ, విస్తళ్ళూ కొనుక్కుని, యిద్దరితో మాట్లాడి యింటికి బోయి, స్నానంజేసి, సంధ్యావందనం చేసుకొని, జపంచేసుకొని, దేవతార్చన చేసుకొని, భోజనం చేసి, పొడుం చేసికొని, కాస్త మంచి శకునం కనపడేవరకూ గడపలో నుంచొని, అయిసర బొజ్జా అని అప్పుడు చక్కా వచ్చాను. అయితే, అమ్మా! మీరిద్దరూఁ పురుషోత్తమరావు పంతులుగారి పుత్రిక లనుకుంటాను, అంతేనా? ఆఁ! అదిగో! ఆ పోలికలే చెపుతున్నాయి! అయితే, మీ పేర్లేమమ్మా! + +కాళిం:- నా పేరు కాళింది, మా చెల్లి పేరు కమల. + +పేర:- ఏం చదువుకుంటున్నారు? + +కమ:- ఇదివరకు ఇంగ్లీషు, తెలుగు చదివేవారము. ఇప్పుడు హిందీ, సంస్కృతము చదువుచున్నాము. + +పేర:- ఓ యబ్బో! నా యిల్లు బంగారమైతే, నాలుగు భాషలే! అయితే ఆరుమోయన మేమయినా వాయిస్తారు? \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0019.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0019.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f3bed7d445f64285ca9ab8ca02f02b293bbf4d13 --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0019.txt @@ -0,0 +1,26 @@ +కమ:- (నవ్వి) హార్మోనియము కావలయును! ఆఁ వాయించ +గలము. + +పేర:- అల్లికా, కుట్టూ___యివేమయినా చేతవునా? ఇదుగో? ఈ బ్రాహ్మడేమి, యిన్ని ప్రశ్నలు అడుగుతున్నా డనుకుంటారేమో? ఈ రోజులలో పెళ్లి కుమార్తెలకు కావలసిన లక్షణా లివ్వే. అందుకోసము అడుగుతున్నాను. అరుగో పంతులుగారు వస్తున్నారు. చిటికెడు పొడుం పీల్చుకుని సిద్ధంగా వుంటాను. (అని యట్లు చేయును.) + +పురు:- (ప్రవేశించి) ఏమీ! పేరయ్యగా రెండలోనే వచ్చినారే. రవంతసేపు పండుకొని కాని రార నుకొన్నాను. (అనుచు నింకొక కుర్చీలోఁ గూరుచుండును.) + +పేర:- సరిసరి యెంతమాట? తమ సెలవైనాక, తక్షణం చేతులు కట్టుకొని వచ్చి వాల్తాను గాని, నిద్రపోతానా! + +పురు:- అమ్మాయిలను జూచినారు గదా? వీరికే యిపుడు వివాహములు కావలసియున్నవి. అమ్మా! మీరిఁక భోజనమునకు వెళ్ళి మీయమ్మ నొకసారి యిటు పంపుఁడు. + +కాళి, కమ:- (లేచి నిష్క్రమింతురు.) + +పేర:- తమ గోత్రమేమిటి? + +పురు:- కౌశిక గోత్రము. + +భ్రమ:- (ప్రవేశించును.) + +పురు:- ఇరుగో! ఈయనయే పేరయ్యగారు. పాపము, నామాటమీఁద పడక కూడ మాని చక్కవచ్చినారు. + +భ్రమ:- సంబంధము లెవ్వియైన సానుకూలపడు నన్నారా? + +పేర:- అమ్మా! సంబంధాల కేమి లోటు? కో అంటే కోటి సంబంధాలు! అయితే సరా, వేలు పెట్టి చూపడానికి వెల్తిలేని సంబంధం సందర్భపడాలి. ఏం బాబూ! ఏమంటారు? + +పురు:- అంతేకాని, అసలు సంగతి మీతోఁ జెప్పలేదు. నేను వరశుల్కము దూష్యమనే వాదములోని వాఁడను. ఈ దురాచారము మానిపింపవలెనని, యిప్పటికి ఐదేండ్ల నుండి పాటుపడుచున్న వాఁడను. ఈ కార \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0020.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0020.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..56a4098f9530af9f0748c0d8e1d4d6a624e48017 --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0020.txt @@ -0,0 +1,11 @@ +ణములచేత నీ పిల్లలకుఁ గట్నమిచ్చి పెండ్లి సేయుట కిష్టములేక ... + +పేర:- తెలిసింది తెలిసింది. అక్కడి కాగి, ఒక్క మాటకు సమాధానము చెప్పండి? పదేళ్ళ నుండి పాటుపడుతున్నారు గదా? యిప్పటి కొక్కరిచేత నయినా మానిపించగలిగారా? వట్టిది బాబూ! వట్టిది! మచ్చుకైనా మానేవారుండరు. వ్రేలెడు కుర్రవాడు కనబడితే వేలకు వేలు వేలం పాడేటప్పుడు, వెఱ్రా, పిచ్చా, మానడానికి! ఇంత యెందుకూ? ఇదివఱకు కోర్టులో, ఇంత ఇన్‌కమ్‌టాక్సు యిస్తున్నామంటే ఘరానా. ఇప్పుడో - మాఅబ్బాయి కింతకట్నం యిచ్చారంటే ఘరానా! ఈలాటి స్థితిలో ఎవరు మానుతారు! వద్దు బాబూ వద్దు! ఈ పిచ్చి మాత్రం యిక విడిచిపెట్టండి. అమలాపురంలో, వెనక, అయ్యగారి అంబయ్యగారిల్లాగె కట్న మివ్వనని భీష్మించి కూర్చుండేసరికి కన్య సమర్తాడి వూరుకుంది! ఆపాటున, నలుగురూ ఆంక్షచెయ్యడం, ఆబ్రాహ్మణుడాపిల్లనో బ్రహ్మసమాజిగాడి కంట గట్టడం, ఆపిల్ల కాపరానికి వెళ్లి అయిదుగురు బిడ్డలను కనడం యిన్ని జరిగాయి! + +పురు:- అట్ల యినఁ,గట్నములేని సంబంధము కన్నొడుచుకున్నను లభింపదన్న మాటయేనా? + +పేర:- లక్ష యేళ్ళు తపస్సు చేసినా లభించదు. ఎవరైనా తేగలిగితే కుండనాలు పెట్టుకుందామని కుట్లు పెంచుకుంటూ వున్న నా చెవులు కుదుళ్ళలోకి తెగగోయించుకపోతాను! ఇంతెందుకు పెద్ద పెద్ద లిప్పుడు బేరాలతో పనిలేకుండా బల్ల మీద రేట్లు రాయించి, బయట తగిలిస్తున్నారు. వెంగలేటివారు వేయిన్నూటపదహార్లు, రెటూరివారు రెండువేలు, ముంజులూరివారు మూడువేలు, నందరాజువారు నాలుగువేలు, అయ్యంకివారు అయిదువేలు, చింతలూరివారి చిన్నవాడు తూగినన్ని రూపాయలు ఎవరి మట్టుకు వారీవిధంగా యేర్పాట్లు చేసుకుని కూర్చున్నారు. ముందుముందు చీట్ల మీద రేట్లువ్రాసి షాపులలో వస్తువుల కంటించినట్లు పెళ్ళికుమాళ్ళ ముఖాలకు అంటిస్తారని కూడా అనుకుంటాను! + +పురు:- రామరామా! రానురాను దేశ మే స్థితిలోనికి వచ్చినది? + +పేర:- అయ్యా! మీరు దీనికే ఆశ్చర్యపడుతున్నారు. కట్నాల \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0023.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0023.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4194db93ed2c74d89be165d05923a70128208ca8 --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0023.txt @@ -0,0 +1,24 @@ +పేర:- రంగుకేమీ రాజా రంగు. అంత యెరుపూ కాదు. అంత నలుపూకాదు, చక్కని చామనచాయ. + +భ్రమ:- చామనచాయ యిప్పటివారికి సరిపడుట లేదండి. + +పేర:- అలాగైతే నాదెళ్ళవారి పిల్ల వాడు మీ నాకాని కాగుతాడు. +పచ్చిగా పనసపండు. నలుగు రన్నదమ్ములు. నలుగురకూ నాలుగైదువందలు రెండువేలు వస్తాయి. + +భ్రమ:- అబ్బే! ఐదువంద లీదినములలో నొక యాదాయమా? + +పేర:- ఐతే, ముంజులూరి ముత్తయ్యగారి దత్తపుత్రుడికి మూడువేలు వస్తాయి. ముఖం చంద్రబింబాన్ని మించి వుంటుంది. + +భ్రమ:- అవునుగాని అతఁడు మా పిల్ల కంటె ఆరంగుళాలు పొట్టి? + +పురు:- ఓసి, నీ యెంచుబడి యేట గలియా! ఈ విధముగా నెంచుటకు మొదలు పెట్టినచో లోపము లేనివాడు లోకములో నుండునా? + +పేర:- బాబూ! యింకా యేం చూశారు! ఇతర్ల తో పోల్చిచూస్తే యీ యమ్మ చాలా మెరుగు. ఒక్కొక్క ఇల్లాలి సంగతి చూస్తే వొళ్లు మండిపోతుంది! సర్వవిధాలా నచ్చిన సంబంధమేమైనా వచ్చి యడిగినప్పుడు వంకలు పెట్టడం, మించిపోయాక మిడకడం! + +భ్రమ:- అయ్యా! ఆఁడుపిల్ల లకుఁ గావలసిన హంగులు మగవారి కేమి తెలియును? ఆఁడుబిడ్డ పెండ్లి యన, మగవారికి అప్పుదీర్చుకొనుటఁ యని యభిప్రాయము! + +పేర:- అవునమ్మా! అవును అవశ్యం ఆలోచించవలసిందే కాని మీ మాటనుబట్టి, మీ మనసులో ఏదో సంబంధం తగిలే వున్నట్టు తట్టుతోంది. అట్టే మమ్మల్ని చంపక, అదేమో చెప్పితిరా బ్రతుకుతాం. + +భ్రమ:- (నవ్వి) చెప్పమనెదరా? సింగరాజు లింగరాజుగారి దత్తపుత్రుడు, నా బుద్ధికి రవంత నచ్చినాఁడు. + +పురు:- ఆ పిల్లవాఁడాలోచింపఁ దగినవాఁడే. స్కూలు ఫయినలు చదువుతున్నాఁడు, చూపరి, నడతగూడ నాణెమయినదె యని విన్నాను. కాని, రెండు సందేహము లున్నవి. మొదటిది యేఁబదియవ వడిలో మూఁడవపెండ్లి చేసికొన్న మూఢునితో సంబంధము చేయనాయని. రెండ \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0024.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0024.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..373e4e190a0cb2f685e167311433aa4f488e0d3f --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0024.txt @@ -0,0 +1,23 @@ +వదిపిల్లవానికిఁ పదునారేండ్లకు బయినుండవు. వరహీనమగునేమోయని. + +పేర:- మీ రెండుసందేహాలూ మినహాయించ తగ్గవే, ఏమంటారా? +దీపం పెట్టే దిక్కు లేనప్పుడు ఏ గడ్డీ కరవక యేం చేస్తారు? ఇక వరహీనం మాటా? ఆ పిల్లవాడికీ, మన పెద్దమ్మాయికి ఒకటి కాదు రెండా కాదు మూడేళ్ళు తేడా! ఇంకా వరహీనమేమిటి? కోమట్లలో యిప్పుడు కొంచెం పెద్దపిల్లలను కూడా చేస్తున్నారు. అంతగా చాదస్తులెవరైనావుంటే అబ్బాయి కధికమాసాలు చేర్చీ, అమ్మాయికి తగ్గించి సరిపుచ్చుకొంటున్నారు. అందుకూ వప్పరనితోస్తే జాతకాలు ఫిరాయిస్తున్నారు. ఇన్నెందుకూ? + +గీ. వయసుతోడనే బనిలేదు వావితోడ + నంతకన్నను బనికల్గ -దరయ నొల్ల + రింటి పేరును: గోత్ర, మింకేదియుఁ గూడ; + ఆస్తియొక్కటియే యిపు డన్నిటికిని. + +భ్రమ:- అన్నట్లు మఱచినాను వారికిని నాకు మూడేండ్లే తేడా! + +పేర:- అవునుగదా? యింకేమీ? + +పురు:- సరే యిక నా సందేహములమాట విడిచిపెట్టి, ఆ సంబంధము పెద్దమ్మాయి కాలోచింపుఁడు. + +పేర:- ఆలోచించడాని కభ్యంతర మేమియులేదు. కాని లింగరాజుగారు మాత్రం లిక్కికి లక్కనే మనిషి. కట్నం దగ్గర కంఠానికి ముడి వుండదు. సరే, సర్వవిధాలా ప్రయత్నంచేద్దాము. అయితే అమ్మాయి లిద్దరికీ బాలతొడుగు లేపాటి వుంటాయి? + +పురు:- వేయేసి రూపాయలకు వెలితియుండదు. అవికాక వారి బారసాలలనాఁడు వారి మాతామహుఁడు వారికి వ్రాసి యిచ్చిన పదేసి యెకరముల భూములవల్లను నైదేసి వందలు వచ్చుచున్నవి. + +పేర:- అలాగైతే యిఁక నంత భయపడవలసిన పనిలేదు. అమ్మగారన్నట్లు పెద్దమ్మాయి సంగతి ముందు తేల్చుకుని ఆ వెనుక చిన్నమ్మాయి సంగతి ఆలోచింతాము. (అని లేచును.) + +పురు:- మరల మీదర్శన మెప్పుడు? \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0026.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0026.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..bbe3786fac481bce740cb43fb1f3d6561759d26e --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0026.txt @@ -0,0 +1,24 @@ +ద్వితీయాంకము

+ +(ప్రదేశము -: లింగరాజుగారి వ్యాపారపు గది)

+ +లింగ:- (ఆయాసముతోఁ ప్రవేశించి) ఇస్‌! అబ్బా! + +చ. పిడుకలు వంటకట్టెలును, బీటలు, చేటలు, లెక్కచూచి, యే + ర్పడ, పొయిబొగ్గులం గొలిచి, పాదుల కాయల నెంచి, దూడ పా + ల్విడిచిన దాఁక నిల్వఁబడి; వాకిటి కొబ్బరిచెట్ల కాయలన్‌ + గడనమొనర్చి; యిప్పటికిఁ గాలిడఁ గల్గితి నింటి లోపలన్‌. + +ఇఁక స్థిమితముగా గూరుచుండి, యీఁ పూఁటతోఁ గాలదోషము పట్టు కాగితము లేమయినఁ గలవేమో చూడవలెను. వాయిదా నోటీసులు వ్రాయవలెను. ఈ పూట కోర్టులో హీరింగు లేమున్నవో చూడవలెను. దేనిపట్ల రవంత యేమఱినను దెబ్బ తినక తప్పదు! పనివచ్చినచో ప్రాణములనైనఁ బోనీయఁదగునుగాని పయిస సొమ్ము పోనీయఁగూడదు! ప్రాణములలో నేమున్నది? గాలియేగా! పైకమట్టిదా! ప్రపంచమంతయు దానిలో నున్నది! కనుకనే, "ధనమూల మిదం జగ"త్తన్నాఁడు. + +సీ. కులలోప, గుణలోపములు మాపుకొనుటకు + ధనము ప్రధాన సాధనము నేడు + వరకట్నములకు సభాకట్నములకును + ధనము ప్రధాన సాధనము నేఁడు + మున్సిపల్‌, లోకలు బోర్డన్ యెన్నికలకు + ధనము ప్రధాన సాధనము నేఁడు + మడులు మాన్యములుఁ గొంపలు వచ్చిపడుటకు + ధనము ప్రధాన సాధనము నేఁడు + + అట్టి ధనమును దన పాడు పొట్టకొఱకో, + బట్ట కొఱకో, లంక పొగాకు చుట్టకొఱకో, \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0027.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0027.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e55f3064d583f61cf3fde95e5acae57fbce84283 --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0027.txt @@ -0,0 +1,34 @@ +వెనుక ముందులు చూడక వెచ్చపెట్టు +నిజముగవారు మతిలేని వారు కారె! + +భాగ్యము పెరుగుఁటకు బహుప్రజ్ఞలు కావలెను. + +సీ. తలలు మాఱిచియొ, మూటలు విప్పియె, కొల్ల + గొట్టియో సిరి కూడఁబెట్టవలయు + ఆస్తులనెల్ల భార్యల పేర వ్రాయించి + మాయ దివాలాలు -తీయవలయు + వడ్డికి వడ్డి, యా వడ్డికిఁ బైవడ్డి + పెంచి గిజా యనిపించవలయు + రాత్రులు మేల్కొని రామకీర్తనలను + పాడుచుఁ గొంపఁ గాపాడవలయు + + అప్పుగొన్నవారి యాస్తులెల్లను వచ్చి + పడెడుదనుక నిద్ర విడువవలయు, + దొంగ లెక్కలుంచి దొరల కంటను దుమ్ము + గొట్టి పన్ను మాన్పుకొనగవలయు. + +పెక్కు మాటలేల... + +సీ. పరువుఁ, బ్రతిష్ఠయుఁ బాటింపఁగారాదు + పొట్టకేమియుఁ గర్చు పెట్టరాదు + బంధువు లేతేరఁ బల్కరింపరాఁదు + వేఱు విస్తరి యింట వేయరాదు + కష్టజీవులఁజూచి -కటకటపడరాదు + త్రిప్పక తన యప్పు తీర్పరాదు + దార కేనియు పెట్టె తాళ మీయగరాదు + వేయి కల్లలకేని వెఱవరాదు + + ఇన్ని విధముల గాపాడకున్న ధనము + దక్కనేరదు; ధనముచేఁ దక్క నింటఁ + బెత్తనము లేదు! బయటను బేరు లేదు! + పలుకుబడి లేదు! బ్రతికిన ఫలము లేదు \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0030.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0030.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4c255da533f20ff1e3ce5506c0fafedfc2eccf31 --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0030.txt @@ -0,0 +1,29 @@ +ఘంట:- గరిటెడు మీకూ, అరగరిటెడు అబ్బాయిగారికి పోశాను. + +లింగ:- మిగిలిందీ? + +ఘంట:- చద్దన్నాల్లో సరిపెట్టాను. + +లింగ:- నీవో? + +ఘంట:- బజార్లోంచి బంగాళాదుంపల కూర తెచ్చుకున్నాను. + +లింగ:- ఏడిచినట్లే యున్నది. కాని యెన్నడు నీలాంటి విఁక నింటికి గొనిరాకు! ఆవాసన తగిలి అబ్బాయికూడా పాడుకాఁగలడు! తెలిసినదా? ఇదిగో కరివేపచెట్టు మీఁద కాకి గూడు పెట్టినది. ఇంతలో డొంకినితో దానిని బడద్రోసి ఈ పూఁట పొయిలోనికి సిద్ధము చేసికో. కరివేపమండ రాలినచో కడుపు చీల్చెదను సుమా! + +ఘంట:- రామరామా! పక్షిగూడు పడగొట్టడం పాపం కాదండీ? + +లింగ:- పాప మేమిటి నీ బొంద! ఖరసంవత్సరములో మా ఇంటి వంటంతయు కాకిగూళ్ళతోనే వెళ్ళిపోయినది. + +ఘంట:- ఇదేఁమిటండీ! యింత ఘోర మెక్కడా చూళ్ళేదు. ఇల్లాంటి పనులు మాత్రం ఇంకెప్పుడూ చెప్పకండే. (నిష్క్రమించును.) + +లింగ:- దరిద్రపుఁ గుంకలకు ధర్మపన్నములు మెండు! ఆ వాజె వన్నెల విసనకర్ర యిగుటంబట్టి వంటకుంకలను బెట్టుకొనక వల్లపడకున్నది. కుర్రవానికి వివాహమై, యా కుర్రది కాఁపురమునకు వచ్చువఱకు నీకుంక కుద్వాసన చెప్పుటకు వీలులేదు. + +బస:- (ప్రవేశించి) నాన్నా! అమ్మకు మొన్న బండికట్టినవాడు అద్దెకొఱకు వచ్చి యఱచుచున్నాడు. + +లింగ:- ఇంటిలో లేరని చెప్పకపోతివా? బాబూ! పదునారేండ్లు పయింపడినవి ఇప్పటికైన నీకీపాటి యూహ పుట్టలేదేమిరా? + +బస:- ఉండఁగా లేరని చెప్పుట కూహ యెందులకు నాన్నా? అబద్ధమాడఁగూడదని మా టీచర్లనేక పర్యాయములు చెప్పినారు. + +లింగ: -మీ టీచర్లిట్టి మెట్టవేదాంతములు కూడఁజెప్పుచున్నారుగా? సరే, యిఁకనేమి చదువు సంగతి చక్కగానే యున్నది! + +బస:- ఫవుంటెను పెన్నుకుఁ బయిక మిచ్చెదవా? \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0031.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0031.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9fe1f1634129cf0c88a415eb8f3030a22955bdcb --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0031.txt @@ -0,0 +1,11 @@ +లింగ :- బాబూ! కానీకిఁ గలము వచ్చుచుండఁగా ఫవుంటెను పెన్ను యెందులకు పనిలేక? అంతగా మనసైనచో అలుక పాన్పుమీఁద అన్నిటితోపాటు ఫవుంటెను పెన్నుగూడ నత్తవారినడిగి పుచ్చుకొనవచ్చును. గాని బండివానికేదో చెప్పి పంపివేయుడు. + +బస :- అదిమాత్రము నావల్ల గాదు! (అని నిష్క్రమించును.) + +లింగ :- ఆ వన్నెల విసనకర్ర సంగతి యీ విధముగా నున్నది. యీ పాడుకట్టె సంగతి యీవిధముగా నున్నది! పాడు టీచర్లు కుఱ్ఱవాండ్రను పాడుచేయుచున్నారు! పయిగా కలము క్రిందను, కాగితముల క్రిందను ఖర్చుపడుచున్న డబ్బునకు లెక్కయే లేదు! కనుకనే గాంధీమహాత్ముఁడు చదువులకు స్వస్తి చెప్పింపుమన్నాడు. వివాహమగువఱకును వీనిని మాన్పించుటకు వీలులేక చూచుచున్నాను. ఇదేమి ప్రారబ్ధమో యీ దినములలో కాలేజికి వెళ్ళుచున్న వానికిగాని కట్నములబిగువు లేకున్నది! ఈ కసుగాయ కుంకను కట్నములకొఱకు గాకఁగతుల కొఱకుఁ బెంచుచున్నానా! నా మొదటిపెండ్లికి రెండువేలుఁ, రెండవపెండ్లికి నాల్గువేలు, మూడవ పెండ్లి కెనిమిదివేలు మొత్తము పదునాలుగువేలు వచ్చినవి. ఈ కుంకకుఁ గూడ నిదేవిధముగా వచ్చునని యాశ. ఇదేమి పాపమో ఇంతవఱకు వేయి, రెండువేలు ఇచ్చెదమనెడివారే కాని పట్టుమని పదివేలీయఁగలవా రగపడలేదు! నియోగ మంతకంతకు నిర్భాగ్య యోగమయి పోవుచున్నది! ఎవరు చెపుమా వచ్చుచున్నది! చవటకుంక, తలుపుతీసి చక్కబోయినాఁడు కావలయును! బండివాడో పరదేశ బ్రాహ్మణుడో యైయుండును! కానిమ్ము గది తలుపుమూసి, యేమియు నెత్తుకొనిపోకుండ, కంతలగుండాఁ గనిపెట్టెదను. (అని లేచును.) + +పేర :- (అంతలో బ్రవేశించి) మహదైశ్వర్యాభివృద్ధిరస్తు! మనోవాంఛాఫల సిద్ధిరస్తు! రాజ ద్వారే, రాజ భవనే, రాజ సభే, రాజ సమీపే, సర్వదా దిగ్విజయమస్తు! + +లింగ :- ఏమీ! పేరయ్యయే! ఏదో పనిమీద వచ్చినట్లున్నారే? + +పేర :- ప్రభువుల వద్దకు పనిలేన్దే రాగలమా? \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0032.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0032.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e9c55914158c8244c4161dfec4c739d9912b0338 --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0032.txt @@ -0,0 +1,27 @@ +లింగ :- అట్లయినఁ గూర్చుండి అదేమో చెప్పుము. (అని కూర్చుండును.) + +పేర :- (కూర్చుండి తనలో) ఈ ముండాకొడుకుదగ్గర ముక్కు సూటిగా పోగూడదు. ముందీదారి త్రొక్కుతాను. (పయికి) చెప్పుట కేముంది? పష్టుకళాసు పద్దుమీద బదులు కావలసి వచ్చాను. + +లింగ :- ఎవరికి? ఏపాటి? + +పేర :- ఎవరికో తర్వాత చెపుతాను. బదులు కావలసింది పాతిక వేలు. + +లింగ :- వడ్డీ యేమయిన వాటముగ వేయించఁగలవా? + +పేర :- వడ్డీకేం? వాజిబీ ప్రకారం పుచ్చుకోండి. + +లింగ :- వడ్డీకి వాజిబీ యేమిటి! ఆసామిని బట్టియు, ఆస్తిని బట్టియు, అవసరమును బట్టియు నుండును. నీతోడు, రూపాయ తొమ్మిదణాలకాని చొప్పున నిన్ననే ముప్పది వేలిచ్చాను. + +పేర :- అయితే కుదరదు. ముప్పావలా అంటే ముద్దుపెట్టుకుని ఇచ్చేవారున్నారు. సెలవు! (అని లేవబోవును.) + +లింగ :- ఆగు! ఆగు! అంత తొందర పడకూడదు. ఆస్తిమాట చెప్పవేమి? + +పే ర:- ఆస్తికేం! అవల్‌ రకం ఆస్తి. అరవై యెకరాల సర్వదుంబాలా యీనాంభూమి. పది యెకరాల బత్తానారింజతోట, ఆరెకరాల అంటు మామిడితోట, తొమ్మిదెకరాల తుమ్మబీడు, ఇదే ప్రథమ తనఖా. ఇక విడిపించుకునేది కూడా కాదు. + +లింగ :- సరే ముప్పావలార్ధణా చొప్పున పయిసలు చేయుము. + +పేర :- ముప్పావలార్ధణా లేదు గీవలార్ధణా లేదు. నా కమీషను దగ్గిర సలుపులు పట్టకపోతే రూపాయివరకూ రుద్దుతాను. + +లింగ :- నీ కమీషను మాట కేమి? నీ వెక్కడికిఁ బోదువు? నే నెక్కడికిఁ బోదును? ముందు కాగితములు తెమ్ము, చూతము. + +పేర :- కాగితాలకేం! రేపీపాటికి కాకిచేత రప్పిస్తాను, (అని లేవఁబోయి, మరలఁ జతికిలబడి) అన్నట్టు అడగడం మరచాను. అబ్బాయికి \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0033.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0033.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2a42abece93d8a6a66bf2a381ba122a14d10741a --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0033.txt @@ -0,0 +1,22 @@ +యింకా వివాహం చేశారు కాదు. సమయము కాకనా? సంబంధాలు రాకనా? + +లింగ :- సంబంధములు రాకేమీ! సమాధానము చెప్పలేక చచ్చిపోవుచున్నాను. అన్నట్లు నీవు పెండ్లిండ్ల బేరగాడవు గదా! నీ యెరుకలో జక్కని సంబంధ మేదయిన నున్నదా? + +పేర :- చక్కందో గిక్కందో నాకు తెలియదు. మీకు సానుకూల పడుతుందో లేదో అంతకంటే తెలియదు. పడితే మాత్రం బంగారాని కెత్తు కెత్తయిన సంబంధం వొకటి సర్వసిద్ధంగా వుంది. + +లింగ :- ఎవరు వారు? + +పేర :- పుణ్యమూర్తుల పురుషోత్తమరావు పంతులుగారికి యిద్దరు కొమార్తెలున్నారు. పెద్ద కుమార్తెకు పదమూడవయేడు. పక్వానికి వచ్చిన పండు! ముఖం ముద్దురోడు తూంటూంది. కళ్ళుచూస్తే కడుపు నిండ వలసిందే! చక్కగా చదువుతుంది. + +లింగ :- సరేకాని కన్యకు గావలసిన చదువు, చక్కదనమువిగావు. + +గీ. తిండి యొకప్రక్క వెలితిగాఁ దినవలయు, + చెప్పకయె యింటిపనులెల్లఁ జేయవలయు, + ఊరకే కొట్టినను పడియుండవలయు, + ఇట్టి కన్యను వెతకి గ్రహింపవలయు. + +పేర :- అలాగైతే మీరు చెప్పిన లక్షణాలన్నీ అచ్చంగా ఆ పిల్లవద్దనే ఉన్నాయి. మూడు మెతుకుల కంటె ముట్టదు. లేచింది మొదలు పరుండే వరకూ లేడిపిల్ల లాగు పని చేస్తుంది. + +లింగ :- ఇంతకును కట్నమేపాటి యీయగలరు? + +పేర :- అదిగో అక్కడే వుంది తంటా! ఆపిల్లలిద్దరకి వంటని వెయ్యేసి రూపాయలు బాలతొడుగు లున్నాయి. అయిదేసి వందలు వచ్చే మాతామహు డిచ్చిన మాన్యాలున్నాయి. అందువల్ల కట్నంలేకుండా చేసుకుంటామని కావలసినంత మంది కాళ్లకాడికి వచ్చి తిరిగి పోతున్నారు. \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0034.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0034.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..db347125267b552013cead2fbcf82a722b43aa0c --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0034.txt @@ -0,0 +1,15 @@ +లింగ :- అయితే పేరయ్యా! ఆ పిల్ల యొంటిని అచ్చంగా బంగారపు తొడుగుండుఁగాక అరువది పుట్ల మాన్యముండుగాక గౌరవము కోరువాఁ డెవ్వఁడైనఁ గట్నంలేని సంబంధముల కిష్టపడునా! + +పేర :- అలాగైతే, గౌరవార్థమని మెడలు విరిచి కాస్తోకూస్తో ఇచ్చే లాగు చూడాలి. ఏమాత్రం అనమంటారు? + +లింగ :- అసలు ఆయనకున్న అస్థియేమో చెప్పినావు కావు. + +పేర :- ఆయనకున్న ఆస్తి యేమిటో అందరూ యెఱిగినదే. పది సంవత్సరాలు రెవిన్యూ యినిసిపేటరు పనిచేశారన్న మాటే కాని పయిసా పుచ్చుకొని యెరుగరు. ఈమధ్య నానుకోపరేషాన్ని నమ్మి ఆవుద్యోగానికి గూడా హస్తోదకాలిచ్చి హాయిగా రాట్నం ముందు పెట్టుకొని కూర్చున్నాడు. అయితే, పిత్రీయం బాపతు పదియెకరాల భూముంది. పన్నులు పోగా పదియెకరాల వల్లా పదిపదులు నూరుబస్తాలు వస్తాయి. వారు కాపురంవున్న మేడ వుంది. + +లింగ :- అట్లయినచో, నటువంటి పెద్దమనుష్యులను మనమంత యిబ్బంది పెట్టుట న్యాయము కాదు, ఆ మేడ వారుంచుకొని ఆ పదియెకరముల పొలమును మనకు వ్రాసి యిచ్చి అందము కొఱకు వేయిన్నూటపదార్లు రొక్కము, వెండిచెంబు, వెండికంచము, వెండి పావకోళ్ళు, ఐదుదినముల నైదు పట్టుతాబితాలు ఇటువంటివి మాత్రమిమ్మనుము. నా బారీతనము బాగుగ నున్నదా? + +పేర :- బాగేమిటి బంగారు తునక లాగుంది! కాకపోతే, కార్యమయిన మర్నాటినుంచి వారు అన్నమో రామచంద్రాయని ఆవీధినీ, యీవీధినీ అడుక్కు తినవలసి మాత్రం వుంటుంది! బాబూ! మీ బేరము కుదిరేబేరము కాదు! సెలవు పుచ్చుకుంటా. (అని లేవఁబోవును.) + +లింగ :- (రెక్క పట్టుకొని) ఆగు ఆగఁవోయ్‌! అన్నిటిలో నొక్కటే తొందరా! నీ యభిప్రాయ మేమిటి? + +పేర :- వేయిన్నూట పదహార్ల కయితే వెంటనే కుదురుస్తాను. అంతకు పయినైతే ఆ సంబంధం మీకు దక్కదు. \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0037.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0037.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..86a19cafbdae70ca014e2bd9c57dc2ca9376d6fe --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0037.txt @@ -0,0 +1,22 @@ +సుభ :- (చదువుకొనుచుఁ ప్రవేశించి చటుక్కునఁపుస్తకము మూసి) సెబాసు వివాహమన్న నీ విమలా విజ యలదే వివాహము. సమాన వయోరూప సంపత్తిలేని దాంపత్య మేమి దాంపత్యము? + +చ. ధనమె ప్రధాన భూతముగ దంతము లూడినవానికేనియుం దనయ + లఁగట్టిపెట్టు తలిదండ్రులు హెచ్చగుచున్న ఇట్టి దుర్దినములలోన, + నింతిగ, ధ రిత్రియిం జనియించుకంటె నిర్జన వనవాటిలో, నజగ + రంబుగ నేని జయింపఁగా దగున్‌! + + +ప్రాయముడిగిన ప్రారబ్ధమునకు దోడు, పిసినిగొట్టుపీను గుఁగూడ నగుచో నిఁకఁ జెప్పవలసినదేమున్నది! నాకుఁబట్టిన యవస్థయే పట్టును! భగవంతుఁడా! తండ్రీ! నా భర్తవంటి భర్తను మాత్రము పగవారికైనఁ బ్రసాదింపకుము? + +సీ. నగపేరు చెప్పిన నవ్వులఁ బుచ్చును + కోకలు కొనుమన్న గొల్లుమనును + పొత్తంబు దెమ్మన విత్తంబు లేదనుఁ + గాగిత మడిగినఁ గాక పడును + విడియ మొనర్చిన విసవిసలాడును + కాని పూవును గొన్న కస్సుమనును + వ్రత మొనర్చెద నన వలవల యేడ్చును + ముష్టి పెట్టిన నెత్తి మొత్తుకొనును + + పండుగకు పబ్బమునకై బిండి వంట + మాట యెత్తిన బగ్గున మండిపడును + \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0038.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0038.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..492c4917e9a4a63fe353d825d5417fbe1e4102ba --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0038.txt @@ -0,0 +1,37 @@ +కటకటా! యిట్టి మగనితోఁ గాపురంబు + సలుప శక్యమె యెంతటి సాధ్వికైన? + + +ఇంతటితోఁ దీఱినదా? + +సీ. జడవైచుకొన సాని పడుచువఁటే యమఁ + జీరగట్టిన షోకు మీరె ననును + వంటవానిం బిల్వ వెంట నేతెంచును + పోలితో మాటాడఁ బొంచి వినును + చదివిన వ్రాసిన జగడమాడును, దొడ్డి + లోని కేగిన నను మానపడును + గడపదాఁటిన, వెన్కఁగొడుకు నంపించును + బాడిన సతి కిది కూడదనును + + ఇంటికెవరైన వచ్చిన వెంటబడును, + తగునె యీ చేష్ట లన పెంకి దాన వనును + కటకటా! యిట్టిమగనితోఁ గాపురంబు + సలుప శక్యమె యెంతటి సాధ్వికైన? + + +ఇఁక సంసార సందర్భములు సరేసరి! + +సీ. పుడకలుం బిడుకలు బోషాణమున దాఁచి + యెట్ట కేలకు లెక్క పెట్టియిచ్చు + ఉప్పును బప్పుఁదా నుండెడు గదినుంచి + తులముల చొప్పునఁ చూచిఁ యిచ్చు + పెరటికూరల నెల్లఁ బెరవారి కమ్మించి + యేర్చి చచ్చుం బుచ్చు నింటికిచ్చు + వండినదెల్లఁ దా వడ్డించుకొని మెక్కి + మిగతవారల కంట్లు - మిగులనిచ్చు + + తిరుగుచుండగనే యింటి దీప మార్చుఁ + బలుకుచుండఁగనే గొంతు పగుల నార్చుఁ + గటగటా? యిట్టి మగనితోఁ గాఁపురంబు + సలుప శక్యమె యెంతటి సాధ్వికైన! + \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0039.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0039.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6b9040094e765348e371aee98417596ba2b6f037 --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0039.txt @@ -0,0 +1,35 @@ +లింగ :- (తెరలో) మావన్నెల విసనకఱ్ర యేమి చేయుచున్నది? + +సుభ :- ఏమి చేయుచున్నదా? ఉసూరుమని యేడ్చుచున్నది! + +లింగ :- (ప్రవేశించి) ఓసీ! యెప్పుడు చూచిననెందులకో కొఱకొఱ లాడుచునే యుందువు. సంతోషముగా నుండు సమయ మెప్పుడే? + +సుభ :- చచ్చిన మఱునాఁడు! + +లింగ :- నీవా, నేనా? + +సుభ :- మీకుఁ జావేమిటి! ఎన్ని కట్నము లందుకొనవలసి యున్నదో, యెందరి గొంతు లింకను గోయవలసి యున్నదో? + +లింగ :- కట్నములమాట కలకంఠుఁ డెరుఁగునుగాని పెన్నిధివచ్చి నను నేనిఁక బెండ్లి మాత్రము చేసికొనను! బుద్ధివచ్చినది! + +సుభ :- దాని కేమిలెండు! కలిమినిబట్టి యెవరికో గంగవెర్రులెత్తక మానవు, సిగ్గు బుగ్గి చేసికొని మీరు సిద్ధపడక మానరు! + +లింగ :- సరే యదృష్టము పట్టినప్పు డాలోచించవచ్చును గాని, నా మీఁద నీకింత కోప మెందులకే? + +సుభ :- మీ మీఁదనే కోపము! నా తండ్రి మొర్రోయని మొత్తుకొనుచుండ ఆయన మెడలు విరిచి అన్యాయముగ నా గొంతుకోసిన మాయమ్మ మీఁదఁ దప్ప నా కెవ్వరిమీఁదను కోపములేదు. + +గీ. విద్యయు, వయస్సు, పరువును విడిచిపెట్టి + భాగ్య మొక్కటియే చూచి బడుగు పిసిని + గొట్టు పీన్గునకుం దన కూఁతు నిచ్చు + తల్లి కుత్తుక తరిగినఁ దప్పు గలదె! + + +లింగ :- ఓసీ! భర్తయన భగవంతుఁడుగదా! భర్త నిట్టి పాడుమాట లనవచ్చునని యే పుస్తకములో నైన నున్నదా? + +సుభ :- ఆలియన నర్ధాంగిగదా! అర్ధాంగి కన్న మైనఁబెట్టక, కూడఁబెట్టిన ధనము కూడఁ గొంపోయిన వారెవ్వరైన నున్నారా? + +లింగ : -ఆహాహాహా! అంటించినావే ముక్కకు ముక్క! వెర్రిదానా! గడించినవాఁడెవ్వఁడు కర్చుపెట్టి చచ్చినాఁడే? చూడు. + +సీ. ప్రాయకంబుగ బెట్టు పాఁతువాఁ డొక్కడు + వరుసఁ బండ్లను మెక్కు -వాఁడొకండు + \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0040.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0040.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cffdd67d7400699a6e30fe2b5959b320fa8964e7 --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0040.txt @@ -0,0 +1,38 @@ +కష్టపడి గృహంబు గట్టువాఁడొక్కఁడు + వసతిగ నివసించు వాఁడొకండు + ఆస్తికై వ్యాజ్యంబు లాడువాఁడొక్కఁడు + వచ్చిన నది మ్రింగువాఁడొకండు + కోరి ముండను బెట్టు కొనెడివాఁడొకండు + వలపుకాఁడై పొందు వాఁడొకండు + + అట్లె, ధనము కూర్చు నిట్టివాఁ డొక్కండు + వడిగఁదగులబెట్టు -వాఁడొకండు + ఇది ప్రపంచధర్మ మీ నాడు పుట్టిన + లీలగాదు దీని కేల గోల? + + +సుభ :- సరే కాని నా సమాధానము కూడ వినెదరా? + +లింగ :- అక్కరలే దక్కరలేదు. ఈ వితండవాదమున కిప్పుడు తీరిక లేదు. నీకొక శుభవార్త చెప్పిపోవలెనని వచ్చినాను. + +సుభ :- ఏమిటది? ఎవరైన బదులుకొరకు వచ్చుచున్నారా ఏమి? + +లింగ :- బదులుగాదు బండలుగాదే. అబ్బాయికి బిల్ల నిచ్చుటకై పెండ్లి కొడుకు చూపులకు వచ్చుచున్నారు. + +సుభ :- మనకుఁ బిల్లనిచ్చునంతటి మతిమాలినవా రెవ్వరబ్బా? + +లింగ :- ఎవరా? పుణ్యమూర్తుల పురుషోత్తమరావు పంతులుగారు. + +సుభ :- ఏమిటీ? కాళిందినా? కమలనా ? + +లింగ :- కాళిందియో గీలిందియో నాకు తెలియదు. పెద్ద కొమార్తె. + +సుభ :- పేరుతో మీకేమిపని! కట్నము మాత్రము గళ్ళున పెట్టెలోఁ బడిన జాలును! ఏపాటి? + +లింగ :- ఏమో వారియిష్టమే మిచ్చిననుసరే. + +సుభ :- అట్లయినఁగాలమున కేదియో అంతరాయ మున్నదన్న మాటే! సరేకాని క్షౌరము చేయించుకొననే లేదుగద? + +లింగ :- అబ్బా, అగపడినప్పుడెల్ల క్షౌరపుగోలయే కదా! నేను జావఁగానే, సర్వస్వము నీ క్షౌరముల క్రిందనే చెల్లును గాఁబోలును! + +సుభ :- మీకా విచార మెందులకు? మీరు పోవునప్పుడు మీ యినుపపెట్టె మీ నెత్తి కెత్తెదనులెండు! \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0042.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0042.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7c829d5235a2c3910c64d0716c7fb22d586af433 --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0042.txt @@ -0,0 +1,41 @@ +పురు :- (రోషముతో) సరే కానిమ్ము నాలుగువేల నాలుగు వందలు. + +వీర :- అయిదువందలు + +పురు :- ఆరు; రా యెంతవరకు రాగలవో రా. + +వీర :- రాక విడిచి పెడుతానా? యేడువందలు. + +పురు :- ఎనిమిది ? + +బస :- (తనలో) బాగు బాగు! ఫార్సులాగునే యున్నదే! + +గీ. పేకల నోకులం బాడు వీఁక నడి బ + జారులో గుడ్డలం బాడు సరణి; పెండ్లి + కొడుకు నిటు మధ్య నిడి, కసి గొన్న యట్లు + వేలముం బాడు టెన్నఁడు యెరుంగ ! + + +లింగ :- వీరయ్య! వీరిక్రింద ఖాయపరుప వచ్చునా! + +వీర :- అప్పుడేనా? అయిదువేలు? + +పేర :- (లేచి) బాబూ, యీ బేరం మనకు కుదిరేదికాదు లేవండి. + +పురు :- అయ్యా! సెలవు తీసుకొను మనెదరా? + +లింగ :- సందర్భము లన్నియుఁ దమరు స్వయముగా జిత్తగించుచు నన్ను నెప పెట్టుట న్యాయమా! + +పురు :- సరే మీ చిత్తము. (అని లేచి పేరయ్యత బైటకేగును) + +వీర :- కొంపతీసి, బేరం గోవిందా కొట్టదుగద? + +లింగ :- వెర్రివాఁడా! పేరయ్య అంత పెయ్యమ్మ యనుకొంటివా? + +వీర :- నన్ను మెచ్చుకోరేం? నా పాఠం నేనెల్లా వప్పగించాను? + +లింగ :- నిత్యము గోర్టులలో బ్రతుకు ముండకొడుకవు; నీకిదిలెక్కా (అని యేదియో వ్రాయుచున్నట్లు నటించును.) + +బస :- (తనలో) వీరి ప్రసంగంబట్టి వీరేదియో కుట్ర సాగించునట్లు కనబడుచున్నది. వీరయ్య ఫాల్సు పాటగాడై యుండును. + +పేర :- (బయటను) పంతులుగారు! బహుదూరం వెళ్ళారు. ఇంతదూరం వెళ్ళడం నాకిష్టంలేదు. వెళ్ళకచేసేదీ కనపడలేదు. ఆ ఏల్నాటి శనిముండాకొడుకు లేకపోతే ఏంచక్కా ఫయిసలయ్యేది! చెరపడానికి చేటపెయ్యచాలును! \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0044.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0044.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9fef019e561e8ffc4df99e9f5238f04658343864 --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0044.txt @@ -0,0 +1,9 @@ +"బ్రహ్మశ్రీ పుణ్యమూర్తుల పురుషోత్తమరావు పంతులుగారికి సింగరాజు లింగరాజు వ్రాసియిచ్చిన రశీదు. మీ కుమార్తె చి||సౌ|| కాళిందిని నా కొమారుడు చి|| బసవరాజునకు చేసికొనుటకు అందులకై మీరు మాకు కట్నము క్రింద నైదువేల ఐదువందల రూపాయల రొఖ్కము, రవ్వల యుంగరము, వెండి చెంబులు, వెండి కంచము, వెండి పావకోళ్ళు, పట్టు తాబితాలు, వియ్యపురాలు, వియ్యంకుల లాంఛనలములు యథావిధిగా నిచ్చుటకును. ప్రతిపూట బెండ్లివారిని బ్యాండుతోఁ బిలుచుటకును, రాక పోకలకు బండ్లు, రాత్రులు దివిటీలు నేర్పాటు చేయుటకును, రెండుసారులు పిండి వంటలతో భోజనములు, మూడుసారులు కాఫీ, సోడా, యుప్మా, యిడ్డెను, దోసె రవ్వలడ్డు, కాజా, మైసూరు పాకాలతో ఫలహారములు చొప్పున మా యిష్టానుసారమైదుదినములు మమ్ము గౌరవించుటకును అంపకాలనాడు మాకు పట్టుబట్టను, మాతో వచ్చువారికి కుప్పాడ బట్టలు నిచ్చుటకును నిర్ణయించుకొని బజాన క్రింద పది రూపాయలిచ్చినారు. గనుక ముట్టినవి. + +పేర :- చాలుబాబు! చాలు! మచ్చుకోసం దాచిపెట్టి తేవలసిన మతలబు! (అని రసీదు తీసుకొని పురుషోత్తమరావుగారి కిచ్చును.) + +పురు :- బావగారూ! మాకిఁక సెలవా? + +లింగ :- చిత్తము, చిత్తము. తాతగారు పిల్లపేర వ్రాసి యిచ్చిన దస్తావేజొకసారి పంపెదరా? + +పురు :- అభ్యంతరమేమీ? అట్లే పంపెదను. \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0045.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0045.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7eb495c050c36b96997025338be88c4145b213e0 --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0045.txt @@ -0,0 +1,30 @@ +చతుర్థాంకము

+మొదటి రంగము

+ +కమ :-(కాగితము చుట్టకట్టిన ఛాయాపటము పట్టుకొని ప్రవేశించి) ఎప్పుడో మేడమీఁది నుండి యేమరుపాటుగఁ జూచుటయే అని సూటిగ నెన్నడుఁ జూచియుండలేదు. అందువల్ల ముందుగానే నేను జూచి ఆ వెనుకక్కకుఁ జూపెద. (అని కట్టువిప్పి, పటమును బయిటకి దీసి, పరికించి) సెబాసు! చేసికొన తగ్గవాఁడే. + +ఉ. కన్నులు చాల పెద్దయవి; కన్బొమలుం గడు దీర్చిదిద్దిన + ట్లున్నవి; సోగయై తనరు చున్నది నాసికయున్‌, లలాట మ + త్యున్నతమై యొసంగుఁ; గురులొత్తనియే యనవచ్చు; జాలునీ + వన్నెయు నన్నిటం దగినవాఁడె లభించెను నేఁటి కక్కకున్‌. + + +(బిగ్గరగా) అక్కా! అక్కా! ఒక్కసారి యిటు వచ్చితివా- నీకొక చక్కని తాయం చూపెద! + +కాళిం :- (చటాలునఁ బ్రవేశించి) ఏమా తాయము? + +కమ :- (పటమును దాఁచి) ఒకచిత్రము చూపిన నా కేమిచ్చెదవే? + +కాళిం :- అబ్బా? చంపక అదేమో చెప్పవే? + +కమ :- చెప్పితినిగా చిత్రమని. + +కాళిం :- ఎవరి చిత్రము? + +కమ :- బావది! + +కాళిం :- ఏ బావది? + +కమ :- ఇంకే బావ! అయిదు వేలా అయిదు వందల బావ! ఇదుగో చూడు! (అని పటముఁ జూపఁబోవును.) + +కాళిం :- (తొలగి) చాలు! చాలు! చూడనక్కరలేదు? \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0046.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0046.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..844e2a54a65d8ed7d2ea506a11785c1fcabff44a --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0046.txt @@ -0,0 +1,33 @@ +చూచినందులకుఁ గూడ సుంకమీయవలె నేమో! + +కమ :- సుంక మిచ్చియైనఁ జూడఁదగిన యందమే యక్కా! + +కాళిం :- అందమున కేమిలే అయిదు వేల అయిదువందల కిమ్మతు గల బొమ్మ కాపాటి యందమైన నుండకుండునా? + +కమ :- అంతబెట్టుకూడదక్కా! అరకంటనైన నీ యంద మొక్కసారి చూడుము! (అని మరలఁ బటమును జూపఁబోవును.) + +కాళిం :- (త్రోసివేసి తప్పించుకొని) అబ్బా! అంతకంతకు నీ యాగడ మధికమగుచున్నది సుమా! అంత యందగాఁడని తోఁచినచో హాయిగ నీవు పెండ్లి యాడుము! + +కమ :- ఔనౌను! ఎక్కడ మగఁడు దొరకని యెడల నక్కమగఁడే దిక్కను సామెత యుండనే యున్నది గదా? ఇరువురము నింటఁబడితిమి, ఇచ్చిన సొమ్మునకు వడ్డీయైనఁ గిట్టించుకొందము. + +కాళిం :- లేదా యిరువురము నీళ్ళబిందెలు మోసి యింటి వెచ్చమయినఁ గడుపుదుము. + +కమ :- హాయి హాయి! ఆముక్క యందముగా నున్నదే! + +కాళి :- సరికాని ఆ పటము నీకెట్లు వచ్చినది? + +కమ :- శుభలేఖలలో వేయించుటకై మొన్న మన ఫోటోలు తీసిన నరేంద్రునిచేత నాన్నగారు తీయించినారట. + +కాళి :- వ్యవహారమప్పుడే శుభలేఖల వఱకు వచ్చినదా? + +కమ :- రాదా మరి? ముహూర్తమింక మూడు వారములే గదా యున్నది? అరుగో నాన్నగారు వచ్చుచున్నారు. + +కాళి :- (ఒక నిట్టూర్పు విడిచి, లోపలికి జక్కంబోవును.) + +కమ :- నాన్నగారు! నరేంద్రుఁడీ ఫోటో యిచ్చి వెళ్ళినాఁడు. + +పురు :- (చూచి) సరే నీ యొద్ద నుంచుము. మీయమ్మ యేమి చేయుచున్నది? (అని పడక కుర్చీలోఁ గూలఁబడును.) + +కమ :- ఇదిగో యిచ్చటికే వచ్చుచున్నది. (అని నిష్క్రమించును.) + +భ్రమ :- అదే మట్లున్నారు? ఎక్కడికి వెళ్ళినారింత సేపయినది? \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0048.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0048.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..521b3d8cdaf7775ef7ef9c77d44999ad710a4f96 --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0048.txt @@ -0,0 +1,15 @@ +భ్రమ :- మనకు గావలసిన దెంత? + +పురు :- అయిదువేల యైదువందలు కట్నము గదా? ఆమీఁద వానికొక యైదువందలైనఁ గావలయును గదా? ఎటు జూచినా మొత్త మేడువేలైన లేకున్నఁ కార్యము జరిగి గట్టున బడలేము. + +భ్రమ :- అందులకేమి యాలోచించినారు? + +పురు : -అయినమట్టున కమ్మివేయుటకు నిశ్చయించుకొన్నాను. కాని యది మాత్ర మంత పయిపయి నున్నదా? అమ్మబోయిన నడవి, కొనబోయిన కొఱవి యన్నట్లు యేడువేల యైదువందలకన్న నెఱ్ఱని యేఁగాని పెట్టువా రగపడలేదు. పాపము పేరయ్యగా రీవిషయమునఁ బడుచున్న పాట్లకు మేరలేదు. + +భ్రమ :- అరుగో మాటలోనే యాయనయు వచ్చినారు. + +పేర :- (వగర్చుచు బ్రవేశించి) బాబూ, తమవద్ద శలవు పుచ్చుకొని ఇంటికి వెళ్ళేసరికి అదృష్టవశాత్తూ మా అల్లుడీపూట రైలులో వూడిపడ్డాడు. సందర్భవశాత్తూ ఇతనితో సంగతంతా చెప్పవలసి వచ్చినది. అతగాడు విని విని "మాఁవా; అటువంటి గృహస్థుల కీలాటి సమయములో అడ్డుపడడం కంటె కావలసిన దేమిటి? ఇంకో ఐదువందలు వేసి ఆ పొలం నా పేర వ్రాయించం" డన్నాడు. ఆపాటున బ్రతుకుజీవుడా అని ప్రాశన కూడా చెయ్యకుండా పరుగెత్తుకు చక్కావచ్చాను. ఏమి శలవు? + +పురు :- సెలవున కేమున్నది? చెడి యమ్ముకొన్నను బది యెకరములకుఁ బదివేలయిన రాకపోదనుకొన్నాను. ఎక్కడను చిక్కనప్పుడేమి చేయగలము? పోనిండు, అన్యులకుఁ బోవుటకంటె, మీ యల్లున కగుట నాకధిక సమ్మతము. దస్తావేజు వ్రాయుంపుఁడు. + +పేర :- దస్తావేజు వ్రాయించడమే కాదు, తక్షణం రిజిష్టరీ కూడా కావాలి. యేమో అతగాడికి మళ్ళీ యేం బుద్ధి పుట్టునో ఎవరు చెప్పగలరు? క్షణములో దేవతార్చన చేసుకొని చక్కా వస్తాను. తమరుకూడా భోజనము చేసి, దానికి సంబంధించిన కాగితాలన్నీ తీసి వుంచండి. శలవు. (అని పోవుచుఁ దనలో) అదృష్టముగా యిదీ అధమం రెండువేలైనా లాభిస్తాయి. ప్రస్తుతం అల్లుడు పేర వ్రాయించి, పదిరోజులు పోయాక ఫిరాయించుకుంటాను. [నిష్క్రమించును] \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0049.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0049.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..839621c6eae33776371ce84f9e4ada1138bdf384 --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0049.txt @@ -0,0 +1,37 @@ +పురు :- ఏమే స్నానమునకు లేవవచ్చునా? + +భ్రమ :- లేవవచ్చునుగాని యీ పది ఎకరముల భూమియుఁబోయినచో నిఁక మన బ్రతుకు తెరవేమిటి? + +పురు :- వెఱ్రిదానా! యెంత మాటాడితివే! + +సీ. కూలి నాలియు లేక కుడువ తోవయు లేక + మలమల పస్తులు మాడువారు + ఇల్లు వాకిలి లేక యిల్లాలు లేక, యే + చెట్టు నీడనొ నివసించువారు + పయిని పాతయు లేక, పండఁ జాపయు లేక + వడవడఁ జలిలోన -వడకువారు + కాళ్ళుఁ గన్నులు లేక, కదల మెదల లేక + దేవుఁడా! యనుచు వా-పోవువారు + + కలరు మనదేశమునఁ గోట్లకొలఁది నేఁడు + వారి నెల్లర నెపుడుఁ గన్నాఱఁ గనుచు + బందలంబోలె మనమికఁ బ్రతుకు టెట్టు + లనుచుఁ జింతింపవచ్చునే యజ్ఞురాల! + + +భ్రమ :- నిజమే! నిజమే! + +సీ. ఱాతిలోఁ గప్పను రక్షింపఁ గలతండ్రి + బొరియలోఁ జీమను బ్రోచు తండ్రి + గంగలోఁజేఁపను గాపాడఁ గలతండ్రి + మంటిలో నెఱ్ఱను మనుచు తండ్రి + పుట్టలోఁజెదలను బోషింపఁగల తండ్రి + కలుగులో నెలుకను గాంచుతండ్రి + నాభిలోఁ ద్రిముల కన్నము పెట్టఁగల తండ్రి + పేడలోఁ బురుగును బెంచుతండ్రి + + భూజములకెల్ల నీరము పోయు తండ్రి + శిశువుతో స్తన్యముం దయసేయు తండ్రి + దయయె స్వస్వరూపంబుగాఁ దనరు తండ్రి + మనలఁ బోషింపఁడే వెర్రిమాటగాక! + \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0051.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0051.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..22bece2a98c9287986e4258952e516230af8e496 --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0051.txt @@ -0,0 +1,39 @@ +కాళిం :- అగుఁకాక. మనము కూడా వారినే యనుసరింపవలెనా? + +గీ. అడుగువారికిఁ బాప భయంబు లేక + యిచ్చువారికి సిగ్గును నెగ్గులేక + నడచుచున్నట్టి వరశుల్క నాటకమున + నకట! మనమును బాత్రలమగుట తగునె? + + +భ్రమ :- కాక చేయవలసిన దేమి? + +ఆ. అప్పుకన్నఁ నలగ యావళీ దక్షిణ + కన్నఁ బన్నుఁ కన్నఁ గన్నతండ్రి + తద్దినంబుకన్నఁ తప్పనిసరియయి + యన్నదిపుడ కట్న మన్నియెడల. + + +కాళిం :- అమ్మా! అదేమన్నమాట? + +చ. తిరముగ నింటిముందుఁ బెను దేవళముండఁగ మ్రొక్కుబళ్లతో + దిరుపతి కేగినట్లు కులదీపకు లెందఱొ లేమిచే వివా + హ రహితులై కనంబడెడు నప్పుడు బారిని రోసి కట్నమే + పరువుగ నెంచువారికయి పర్వులిడం బనియేమి వచ్చెనే? + + +భ్రమ :- తెలివిమాలినదానా! నీ విప్పటి దేశకాలపాత్రముల సంగతి తెలియక మాటాలాడుతున్నావు! + +ఆ. పిండిబొమ్మయైనఁ బిల్లఁ నిచ్చెదమనఁ + గానె చేయిచాచుఁ గట్నమునకు; + ఇట్టి తరిని కట్న మీయకుండఁగఁ బుస్తె + కట్టువరుఁడు జగతిఁ గానఁబడునె? + + +కాళిం :- పోనిమ్ము. లోకమంత గొడ్డుపోవునప్పు డీలొచ్చు పని కంటె వివాహమే విసర్జింపఁ గూడదా? + +గీ. కట్నమే కోరి వచ్చిన ఖరముతోడఁ + తగుదునని కాఁపురము సేయు దానికంటెఁ + బెండ్లియే మానుకొని మగబిడ్డవలెనే + తల్లిదండ్రులకడ నుంట తప్పిదంబె? + \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0052.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0052.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..179b9db1e8362ec5d46b0eea109839078dcbc4b5 --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0052.txt @@ -0,0 +1,36 @@ +భ్రమ :- అవివాహితయగు నాఁడుబిడ్డ యింటను గల తల్లి యవస్థ అమ్మా! నీకిపుడేమి తెలియును? + +సీ. పెరవారి పిల్లకు వరు డేరుపడె నవ + మనపిల్ల కెవ్వడోఁ మగఁడటంచు + పరుల పిల్లల పెండ్లి పరికించు నపుడెల్ల + మనపిల్ల కెప్పుడో మనువటంచు + ఎదుటి యింటికి నల్లుఁ డేతెంచినపుడెల్ల + మన యిల్లుఁ డెపుడింట మసలు ననుచు + పొరుగింటి పిల్ల కాఁపురము విన్నప్పుడెల్ల + మనపిల్ల కెట్టిదబ్బునో యటంచు + + నాఁడుబిడ్డ జనించుటే యాదిగాను + బుస్తె మెడబడువరకు మాపులను బవలుఁ + గుడుచుచున్నను గూర్చున్నఁ గునుకుచున్నఁ + దల్లి పడుబాధ తెలుపఁగఁ దరమె బిడ్డ? + + +కాళిం :- అమ్మా! యిన్ని బాధలుపడి పెంచిన బిడ్డకు ఇట్టి లంచగొండులకు గట్టబెట్టుటకంటె నవమానమింకేమున్నది. + +భ్రమ :- అయ్యవమాన మా లంచమాసించు వారికిగాని మనకేమి? + +కాళిం :- అదేమన్నమాట? + +గీ. త్రాగువా రుంటచేతనే తాళ్ళగీత! + గొనెడువా రుంటచేతనే గోవుల వధ + పోవువా రుంటచేతనే - భోగవృత్తి + అట్లె ప్రోత్సాహమే హేతు వన్నిటికిని. + + +భ్రమ :- (వినుట నభినయించుచు) ఆగుమాగుము. అదిగో! మీ నానగారు కావలయును దలుపు తట్టుచున్నారు. ఆ! వచ్చె వచ్చె. (అని నడచి తలుపు తెరచుట యభినయించును.) + +పురు, పేర :- (ప్రవేశింతురు.) + +భ్రమ :- వెళ్ళిన పని అయినదా? + +పేర :- అవడంలో అఖండ దిగ్విజయంగా అయింది. ఆ రిజిష్టారు \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0054.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0054.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..09fa9c382ff061e93a615f47af83bc499e201651 --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0054.txt @@ -0,0 +1,33 @@ +ఆ. ఆఁడుబిడ్డ యెపుడు నన్యుల సొత్తౌట + దాని వారికడకు దానిఁ జేర్చు + భారమెల్లఁ దండ్రిపైనుండుఁ గావునఁ + దండ్రి ఱాతిగుండెఁ దాల్పవలయు! + + +కాళి :- నాన్నగారూ! నాకీ పెండ్లి ఎంతమాత్రము నచ్చలేదు! ఎందుచేత నందురా? + +గీ. కట్న మర్పించి వరునిచే గంఠమునకు + బుస్తె కట్టించుకొని తృప్తిఁ బొందు కంటెఁ + దనకుఁ దానుగ ముప్పేట త్రాటితోడఁ + గంఠమునకు కురియిడుకొంటె గౌరవంబు! + + +పురు :- (చటాలున గౌఁగలించుకొని) నాతల్లి! నా తల్లి! నాకడుపున బుట్టి, నాకు బుద్ధి చెప్పగలదాని వైనందులకు, నా యాయువు గూఁడ బోసికొని బ్రతుకుము! + +చ. సొరిదిగ హెచ్చుచున్న వరశుల్క విపద్దశ మాన్పఁబూని, బి + ట్టఱచితి వేదికాస్థలుల, నాడితి బెక్కు సభాంతరంబులం, + బఱబఱ వ్యాసముల్‌ బరికి పత్రికలం బ్రచురింపఁ బంపితిన్‌, + హరహర! నీదుపాటి తెగువైనను లేక భ్రమించితిం దుదన్‌! + + +భ్రమ :- సరి సరి! చక్కగానే యున్నది? దాని పాటకు మీరు తాళము గూడా మొదలు పెట్టినారా? + +పురు :- తాళమును లేదు, తప్పెటయును లేదు గాని, దాని నేమియు ననక, తగు మాటలతో నచ్చజెప్పుము. + +కాళిం :- నాన్నగారూ! నాకీ యేహ్యకృత్య మే మాటల చేతనూ నచ్చదు. నా యెడ నిజముగ దయకలదేని నాపలుకులను బాటించి, ఈ యవమానపు వివాహప్రయత్న మింతటితో విరమింపుఁడు, లేదా, (అనిపై మాట రాక, యేడ్చుచుఁ గాళ్ళపై బడును.) + +పురు :- (లేవనెత్తి) అయ్యోతల్లీ! నేనేమి చేయుదును? ఆడుపడుచు అవివాహితయై యింటబడియున్న, అపనిందల పాలు గాదా? + +ఆ. లోటులేని యెడనె లోపంబు కల్పన + చేసి దానఁ దుష్టిఃఁజెందు జగమ! + \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0055.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0055.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fdc35b9f911c41a8d87d81eefae7d50d32de6b22 --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0055.txt @@ -0,0 +1,23 @@ +ఇక రవంత లోపమే నిక్కముగఁ గాన + వచ్చెనేని బ్రతుక నిచ్చు నమ్మ. + + +కాళిం :- అయ్యయ్యో? మీరుగూఁడ నట్లనెదరేమి? నా కింగ్లీషు చెప్పిన దొరసానికి నలుబదియారేండ్లున్నవి. ఇప్పటికిఁ బెండ్లి లేదు. ఆమె యేమి అపనిందలపాలైనది? + +భ్రమ :- సరే యిఁక నేమీ! చక్కని యుపమానమే దొరకినది. ఆమెకును మనకును గల యంతరమేమో తెలియునా? మన దేశములో, నాఁడుది యాడుదే, మగవాఁడు మగవాఁడే. అక్కడనో ఆఁడుది మగవాఁడు, మగవాఁ డాడుది. తెలిసినదా? ఈ మంకుతన మిఁకఁ జాలునుగాని, ఈపాటికి లోపలికి బోవుదము రమ్ము. (అని బలవంతముగాఁ కాళిందిని దీసికొని పోవును.) + +పురు :- పేరయ్యగారూ, విన్నారా సంగతి? + +పేర :- విన్నాను బాబూ, విన్నాను. ఏమిటో యెరిగి ఎరగని పిల్లల కేం తెలుస్తాయి కష్టసుఖాలు. + +పురు :- ఇప్పుడేమని మీ సలహా? + +పేర :- తమకు నేను సలహా చెప్పాలా. అయినా దీనికంత సలహాతో పనేముంది? కట్నం సొమ్ము పంపివేసినట్లు తెలిస్తే, కార్యం లేదని ఆ చిన్నదే వూరుకుంటుంది. ఆ కాస్త ముడి పడిందా పెనిమిటి బెల్లమే అవుతాడు. + +పురు : -అట్లయిన నిఁక నాలస్య మెందులకు? ఇదిగో సొమ్ము ఇచ్చి చక్కరండు. (అని నోట్లు లెక్క పెట్టి) బజానాక్రింద నిచ్చిన పదిరూపాయలు మినహాయింతమా? + +పేర :- ఆ బ్రాహ్మణుడు నోట్లకు మారకం అడక్కుండా విడిచిపెడతాడా? ఆ పదిరూపాయలూ అందుక్రింద సరిపుచ్చుతాను. + +పురు :- అట్లే కానిండు. (అని నోట్లిచ్చి) మీరొకసారి చూడుడు. + +పేర :- (లెక్కచూచి) ఐదు వేలా ఐదువందలు సరిగా వున్నాయి. ఈదారినే వెళ్ళి యిచ్చివేసి, ముట్టినట్టు ముక్కకూడా వ్రాయించుకు వస్తాను. శలవు. (అని కొంచ మావలికి వచ్చి) బ్రతుకుజీవుడా, బ్రాహ్మడు పప్పులో అడుగువేస్తాడేమో అని ప్రాణాలు కొట్టుకొన్నాయి. లేచిన వేళ మంచిది. \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0056.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0056.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..dce2de77956b5ca8e43cecedd797c69ce620c3e7 --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0056.txt @@ -0,0 +1,9 @@ +ఐనా ఆడపిల్ల నింత హద్దు మీరనివ్వగూడదు. అందుకనే ఆడు పిల్లలకు చదువంటే, నా అరికాలు మంట నెత్తి కెక్కుతుంది. వెనక నో సారి మా పెంకిముండ ప్రక్కయింటి పిల్లతో బళ్ళోకి వెళ్ళడానికి సిద్ధపడితే నేనేం చేశాను? స్తంభానికి కట్టి చావగొట్టాను అక్కడితో ఆరోగం వదలి అయిదుగురు బిడ్డల తల్లయ్యింది. (అనుకొనుచు నిష్క్రమించును.) + +పురు :- (రవంత నడయాడి) ఔరా! దురదృష్టము. + +చ. కరమును నీతిబాహ్యములు కట్నపుఁ బెండిళు లంచు సుద్దులన్ + గురిసెను నిన్నదాఁక, దన కూతుఁ వివాహముపట్ల నేడు కి + క్కురు మనకుండఁ గాళ్ళకడకున్నడిపించెను గట్న మంచు న + ల్గురు ననుగురించి లేవిడులు గొట్టెడు యోగముపట్టె నేమనన్‌. + \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0058.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0058.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7cc26e465b14d2ea3ff932058f38396b659e77d5 --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0058.txt @@ -0,0 +1,33 @@ +మీయలేక, అన్య సంబంధమును సిద్ధపఱిచిరి. ఆయువతి ఆ యువకుం దక్క నన్యుని బెండ్లియాడుట కిష్టము లేక యారాత్రి విషపానముచేసి మరణించెను! ఈ వరశుల్కములు ఫలితమింతవఱకు వచ్చినది." + +కాళిం :- సెబాసు! చాల చక్కనిపని చేసినది! + +గీ. పుట్టినపుడె లిఖియించు గిట్టు మనుచు + సకల జీవుల నొసట జలజభవుఁడు, + ఇట్టిచో నంతరాత్మ స హింపని పని + కొడఁ బడుటకంటె జచ్చుటే యుత్తమంబు. + +కమ :- అట్టిసాహస మందఱకు నలపడుట యెక్కడ? కాని అమ్మ యన్నమునకుఁ బిలుచుచున్నది పోవుదము రమ్ము. + +కాళిం :- నాకింకను నాఁకలి యగుటలేదు. నీవుపోయి భుజింపుము. + +కమ :- అయ్యో! నీయాకలి అక్షయముకాను! ఇప్పుడెంత ప్రొద్దుపోయినదో యెఱుగుదువా? నాన్నగారు భోజనముచేసి, నారాయణ దాసుగారి హరికథలోనికి వెళ్ళినారు. అమ్మ మనకొఱకట్టె యున్నది. + +కాళిం :- సరే కాని, యొక్క మాట, ఇంటనిప్పుడు సొమ్మేమియులేదు గదా, యీ కట్నపుసొమ్మెట్లు వచ్చినదో నీకేమైన తెలియునా? + +కమ :- పోతునూరులోని పొల మమ్మివేసినారు. + +కాళిం :- శ్రీరామ రామా! చివర కిదికూడనా? + +కమ :- ఏమి చేయమనెదవు? ఈ దినములలో బిడ్డలం బడయుట యిందులకుఁ గాక మరెందులకనే నీ యభిప్రాయము? + +ఆ. కొడుకు పుట్టి చదువు కొఱకుఁ దాతలనాఁటి + మడులు మాన్యములును దుడిచివేయఁ + గూఁతు రవతరించి కొంపలుం గోడు ల + మ్మించుచుండె బెండ్లి లంచములకు. + +కాళిం :- నిజమే! నిజమే! అదిగో అమ్మ పిలుచుచున్నది. వెళ్ళు. + +కమ : -నీవు కూడ రమ్ము. + +కాళిం :- నా కాకలి లేదని చెప్పలేదా? తలకూడా నొచ్చుచున్నది. తక్షణమే పండుకొనినగాని తగ్గదు. (అని తివాచిపైఁ గూలఁబడును.) \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0059.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0059.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..78ceec1fc3e1fc690af64c328bab67f60de9d68e --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0059.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +కమ :- సరే నీ యిష్టము! (అని నిష్క్రమించును.) + +కాళిం :- హరహరా! ఆపది ఎకరములు విక్రయించి, అల్లునకుఁ జెల్లించుచుంటిరిగా గదా! ఆవల వీరిగతి యేమికావలసినది? మా ప్రాణముల కుసూరు మనుచు మలమల మాడవలసినదేనా? ఈ మాట వినికూడ నేనీ దుర్నయకార్యమున కెట్లు సిద్ధపడుదును దైవమా? యిందుల కేదియు దారి యగపఱుపవా? (స్మృతితో) అన్నట్లు దారికేమీ? అపురూపమైనదారి యాయోరుగంటి యువతి యగపఱిచియే యున్నది. ఆ దారిని నేను మాత్రమేల యనుసరింప గూడదు? ఈశ్వరాదేశమున కూడ నదియె కాకున్న ఈ పూటనె యావార్త యేల చెవిని బడవలెను? కమలయేమన్నది? "అట్టి సాహస మందఱకు నలవడుట యెక్క" డనియా? కాళిందీ? నీవీపాటి సాహసమునకుఁ గన్నులు మూసికొని సిద్ధపడలేవా? మానము కాపాడుకొనలేకున్న మానవతి యనిపించుకొనఁగలవా? చెఱుపునుండి మరలించినదే స్నేహము. పాపరహితమైనదే పని, పుణ్యమార్జించినదే బుద్ధి. అనుభవించినదే యైశ్వర్యము. స్వాతంత్ర్యము కలిగినదే జన్మము, మర్యాద గాపాడుకొన్నవాఁడే మగవాఁడు. మానము దక్కించుకొన్నదే మగువ. ఇప్పుడు తప్పిన నీవిక నెన్నఁడును జావకుండ బ్రతుక గలవా? ఏనాడు ప్రాణులు తల్లికడుపున, బడునో ఆనాడె మృత్యువు కూడ వెంటపడును. శిశువు పుట్టగానే ముందు మృత్యువు ముద్దుపెట్టుకొని తరువాత దాదికిఁఁ బలెఁ దల్లి కిచ్చును. అట్టి స్థితిలోఁ జావున కంత సందేహింపవలసిన పని యేమున్నది? లెమ్ము. లేచి నీ తలల్లిదండ్రులకొక లేఖవ్రాసి అవమానకరమైన నీయాడుబొంది నింతటితో విడిచిపెట్టుము. (అని దిగ్గునలేచి, గది తలుపు మూసి) అవునుగాని ఆత్మహత్య అపకీర్తికిని, అధోగతికిని గూడ గారణము కదా. అట్టిపని చేయవచ్చునా? (క్షణమాలోచించి) అయ్యో! నా మతికాల! నన్ను నేనేపొరపెట్టుకొనుచుంటి నేమి? బుస్సీ కంట పడనొల్లక బుగ్గియైన బొబ్బిలి వెలమ యాఁడువారి పోడిమి తగ్గినదా? రుస్తుంఖానుని వశమగుట కిష్టములేక, రుధిరాంబరంబులతో నగ్నింబడి రూపుమాసిన పెద్దాపుర క్షత్రియాంగనల పెంపు సన్నగిల్లినదా? ఆయుధముచే నరులం బరిమార్చుట హత్యకాక, వీర ధర్మ \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0060.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0060.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..759f793998b6d7c618c79b8af43a561d5545c421 --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0060.txt @@ -0,0 +1 @@ +మగునపుడు, భర్తతో సహగమనము సలుపుట బలవన్మరణము కాక, పాతివ్రత్యమగునప్పుడు, అవమానమును, దప్పించుకొనుటకై ప్రాణములను విడుచుట ఆత్మారాధనముకాక ఆత్మహత్య యెట్లగును? కాదు ముమ్మాటికిని గాదు. ఈ త్యాగమువల్ల నాగౌరవము నాకు దక్కుటయెకాక తల్లిదండ్రుల ధననష్టము కూడఁదప్పును. (అని వ్రాఁతబల్లకడకుఁ బోయి యుత్తరము వ్రాసి మడిచి, బల్లపై నుంచి, లేచి) ఓ గదీ! నీకొక నమస్కారము! ఓ శయ్యాదులారా, మీకు సాష్టాంగ ప్రణామములు. (రాట్నముకడకుఁబోయి, ముద్దు పెట్టుకొని) నా ముద్దుల రాట్నమా! యింతటితో నీకును నాకును ఋణము సరి. గడియారపు ముండ్లవలె నీయాకులెప్పుడును గదులుచునే ఉండుగాక! నీ మధురగాన మెల్లప్పుడు నిఖిలదిసలయందును ధ్వనిఁచుచునే యుండుగాక! కడపటి సేవగా నిన్నొకసారి కదిపి మఱిపోయెద! (అని రాట్నము తిప్పి నూలుతీసి) ఈ బారెడు పోగును నాభక్తికి నిదర్శనంగాఁ ప్రపంచమున నుండుఁగాక! (అంతట తెర యెత్తగా పెరడును, బావియు గోచరించును.) అటునిటు జూచుచు, మెల్లగాఁ బెరటిలోని కరిగి) నాకంటె ముందు పుట్టిన నవమల్లికా! నమస్కారము. కమలయు నేనును గష్టపడి పెంచిన చేమంతులారా! మీకుఁజేమోడ్పు. (అనుచు బావికడకుఁబోయి) ఓ పరమేశ్వరా! ప్రయోజనార్థమై నీవు ప్రసాదించిన యీశరీరము నిట్లు బావిపాలు చేయుచున్నందులకు మన్నింపుము. ఓ తలిదండ్రులారా, నన్నుఁ గని పెంచినందులకు మీ కివిగో నా కడపటి వందనములు. కాళింది యను కూఁతును గననే లేదనుకొనుఁడు గాని, గర్భశోకముచేఁ గృశింపకుఁడు! భరతమాతా, ప్రణామములు. తల్లీ, నీవే నిర్భాగ్యస్థితిలో నుండునప్పుడు నీ తనయల కేమిదారి చూపగలవు? ఓ పాలకులారా మీ పన్నులగొడవయే మీది కాని, ఆపన్నులగు నాఁడుఁపడుచుల పన్నుల గొడవ మీకక్కఱలేదు. గదా! వంగరాష్ట్ర శిక్షాస్మృతులేకాని, వరశుల్క శిక్షాస్మృతులను గల్పింపరు గదా, ఓ సంఘ సంస్కర్తలారా! ఉపన్యాసవేదికలపై నూఁదర గొట్టుటయే గాని, మీరేకరు పెట్టు ధర్మములనైన మీరనుష్ఠింపరేమి? పాచినోటనె కాఫీ, ప్రాతఃకాలము కాఁగానే క్షౌరము, మై గుడ్డతో తిండి, మదరాసు కాఫీ \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0061.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0061.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f84ef257dcd9a6439251854410874a58b81e0ace --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0061.txt @@ -0,0 +1 @@ +హోటళ్ళలో టిఫెను, ఇంటిలోఁగూడ నింగ్లీషు, బయటకు గూడ పాడుమొగము, గొల్లవానిచేతి రొట్టె, గొడారువాని చేతిసోడా, స్వమతము నెడ రోత, స్వధర్మమునెడ విముఖత, పదవులకై ప్రాకులాట, బిరుదులకై పీకులాట, దాస్యమునకు ముందడుగు, త్యాగమునకు వెనకడుగు. ఇవితప్ప యింతవరకూ సంఘమునందు మీరు ప్రవేశపెట్టిన సంస్కారములగపడవేమి? ఓ దేశసేవా దురంధరులారా! ఈ కట్నములదుర్నయమునుగూర్చి మీ రించుకయినాలోచింపరేమి? శుల్కమననేమి? సుంకము, సుంకమననేమి పన్ను. ఈ పన్ను చెల్లించినఁగాని బాలికలకు భర్త యోగము లేదట. ఇంతకు మించిన యవమాన మింకేమున్నది? మీ బిడ్డల యవమానమును దప్పించలేని మీరు, మీ దేశమాతయవమానమేమి తప్పింపగలరు? మీయల్లుర పన్నుల నడ్డుకొనలేని మీరు, మీ దొరతనమువారి పన్నులనేమి యడ్డుకొనఁగలరు? ఎన్నెన్ని సంసారము లేటఁ గలిసిపోవుచున్నవో యెరుఁగుదురా! ఎందఱాఁడుబిడ్డల తండ్రులు ఏమిగతి దైవమా యని యెత్తుపడియున్నారో చిత్తగించితిరా, కాసునకు గతిలేనివాఁడు, కడుపుచీల్చి కంచుకాఁగడాలతో వెదకిన గాసింత యక్కరముముక్క కానిపింపనివాఁడు, కన్యనిచ్చెదమనగాఁనే కట్నము కొఱకెంత బిఱ్రబిగియుచున్నాడో గమనించితిరా? ఆఁడుపడుచుల యవమానమునిట్ల లక్ష్యము సేయుచున్న దేశమున కయ్యయో, అన్న వస్త్రము లుండునా! మగబిడ్డలంగన్న యొయ్యారులారా, కొడుకు పుట్టినది మొదలు, కొండంత యాశతో, కలలోగూడ కట్నములనే పలవిరించు కలికాల పిశాచము లారా! మీరు పుట్టినదిమాత్ర మాఁడుపుట్టువు కాదా? ఆడ పడుచు నిట్లవమానపరుచుట మిమ్ములను మీరవమాన పరుచుకొనుటకాదా? ఇకనైన బుద్ధితెచ్చుకొని మీదురాచారమును విడువుఁడు. విడువకున్న కాళింది యుసురు మీ కంఠములకు జుట్టుకొనక మానదు. ఓయాఁడుబిడ్డలంగను నదృష్టహీనురాండ్రా, ఆఁడుబిడ్డ పుట్టగానే ఆవలనైనఁ బారవేయుఁడు గాని అడిగిన లంచమిచ్చి పుస్తె కట్టించి అవమానముపాలు, మాత్రము చేయకుఁడు! చెల్లీ కమలా! యిరువురమొక కంచమునఁ దిని యొక మంచమునఁ బరుండి పెరిగినఁవార మగుటచే నిన్నువిడిచి పోవుట \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0062.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0062.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b912200fb4b933a64971ab05dc4b780722376d19 --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0062.txt @@ -0,0 +1 @@ +నాకు నిజముగ దుస్సహముగానే యున్నది! తప్పనిసరియైనచో, నీవుగూడ నీదారినే యనుసరింపుము కాని, అవమానమున కొడంబడి, నీయక్క కప్రతిష్ఠమాత్రము కలిగింపకుము! ఓ శరీరమా నీయవమానమును దప్పించుటకై, నిన్ను విడనాడి పోవుచున్నాను. ఓ జీవితమా నీకు జిరకాలచింత లేకుండ జేయుటకై, నీ లెక్క ముగించుచున్నాను? ఏమి హృదయమా యేమి చేయుచున్నావు? నీవు నిర్మలముగా నుండవలసిన నిముసమిదియే! సాహసమా నీవుసాయపడవలసిన సమయ మాసన్నమైనది. పిరికితనమా! నా దరికి రాకుము. దాక్షిణ్యమా నీవు దవ్వులకుం బొమ్ము. మోహమానీవు మొద్దువలె బడియుండుము. ధైర్యమా! నీవు దాపునకురమ్ము. కన్నులారా మీ కడసారి చూపులు కానిండు. (చీర చెంగులు బిగించుకొని బావికి ప్రదక్షిణము చేసి) ఓ కూపమా నా తొలిస్నానము నీ నీటితోనైనది, నా శరీరము నీ నీటితో బెరిగినది. నా తుదిస్నానము కూడ నీ నీటితోనె కావించి, నీవు పెంచిన శరీరమును నీకేసమర్పించుచున్నాను! వినుట అభినయించి అదిగో! ఆకాశవాణి - నన్నమ్మాయీ రమ్మని పిలుచుచున్నది. అమ్మా! ఇదిగో వచ్చుచున్నాను. హా! పరమేశ్వరా! (అని బావిలో పడును.) \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0063.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0063.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0dec1c7c2b4e12d9037f45c0292e84755423b876 --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0063.txt @@ -0,0 +1,27 @@ +షష్ఠాంకము

+మొదటి రంగము

+ +లింగ :- (బల్లకడ గూరుచుండ ప్రవేశించి) ఈ క్రొత్త గింజల దినములలోఁ గోమట్లు బదుళ్ళకొరకుఁ గొంపచుట్టు దిరిగెడివారు. ఈయేఁ డింతవరకు వచ్చి యడిగిన వారే లేరు! + +గీ. ఆస్తి కలిగి తీఱుపలేని యప్పె యప్పు, + నూరు గొని వేయికై వ్రాయు నోటె నోటు, + పసిడి తాకట్టుపై నిచ్చు బదులె బదులు, + రోజు వడ్డీలు వచ్చిన రోజె రోజు. + +ఘంట :- (వచ్చి) బాబూ! బట్టలు కొనుక్కుంటాను. జీతమిస్తారా? + +లింగ :- నీ బట్టలు పాడుగాను! ఎందుకురా బట్టలు! గాంధి మహాత్ముని జూడరాదా, గావంచా కట్టుకొని తిరుగుచున్నాడు. + +ఘంట :- గాంధిగార్ని మెచ్చుకుంటారు గదా ఖద్దరు కట్టరేం మీరు? + +లింగ :- ఆవిషయములో, ఆయనకు మతిలేదురా! కట్టు కట్టు మనుటయే కాని, ఖరీదు తగ్గే సాధనము చూచినాడు కాడు. + +ఘంట :- మీకున్నమతి ఆయనకు లేదుగాని నాజీతం మాటేమిటి? + +లింగ :- ఆనక చెప్పెదగాని అమ్మగారేమి చేయుచున్నది? + +ఘంట :- గదిలో కూర్చుండి కథలు చదువుకుంటున్నారు. + +లింగ :- నిన్నా వైపునకు వెళ్ళవద్దంటిని గదా యెందులకు వెళ్ళినావు? + +ఘంట :- బాగానే వుంది! యేవైపూ వెళ్ళక యెల్లాగండీ? ఆవైపుకు \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0067.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0067.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..10320b0c1a21b2c71713d1c115a5ece876a34ee2 --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0067.txt @@ -0,0 +1,23 @@ +మీవాళ్ళు కాఫీహొటేళ్ళకుపోతే మావాళ్ళు రెపరేషుమెంటు రూములకు పోతున్నారు! విన్నారా? ఇన్ని మాటలెందుకూ? ఇప్పుడు మీరన్న మాటల్లో యేం నియోగముంది? ఆనక కోర్టుమాట ఆలోచించుదాం. యీసంగతి పైకివస్తే పదిమందీ మిమ్మల్ని బ్రతుకనిస్తారా? ఈరోజుల్లో యింత చప్పని ఆలోచన మేము చేస్తామా! + +లింగ :- అట్టయిన, నీ కమ్మని యాలోచన యేమో కాసింత చెప్పుము. + +పేర :- అదిగో అల్లా అడగండి! ఆ సొమ్మూ, ఆభూమీ దక్కించు కోవాలంటే ఆ రెండోపిల్ల నెల్లాగయినా చేసుకోవడమే సాధనము. మఱి యే దారి త్రొక్కినా మర్యాద పోక మానదు. + +లింగ :- అందుల కాయన యంగీకరించుట లేదని విన్నానే? + +పేర : -అది నిజమే. అయినా, నన్ను ప్రయత్నం చెయ్యమంటే చేస్తాను. + +లింగ :- ప్రయత్నము చేయుట కాదు. పనియే చేసికొని రావలయును. + +పేర :- సరే నాశక్తి యావత్తూ ధారపోస్తాను. శలవు. (నిష్క్రమణ) + +లింగ :- ఇంటను బయటను గూడ నల్లరి పడుటకన్న నిదే మంచిపని! పోయెనా దానితో పాటుగ నిది గూడ పోనే పోవును. లేదా అది యున్నది నే నున్నాను. + + +రెండవ రంగము

+ + +ప్రవేశము : క్రిందఁ గూర్చుండి యొకవంక పురుషోత్తమరావుగారు, పేరయ్య, మఱియొక వంక కమలను ముందిడుకొని భ్రమరాంబ. + +పురు :- చివరకు దేలిన యంశమేమి? \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0068.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0068.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fd41677cd0e8b38e00b0ecc471bc90aae9ea75ac --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0068.txt @@ -0,0 +1,21 @@ +పేర :- ఏం తేలిందని మనవి చేయను? మీరు నాన్‌కోపరేటర్లనీ, కోర్టుకు వెళ్లరని ఆయనకు బాగా తెలుసును. అందుచేత అంత మొండికెత్తి కూర్చున్నాఁడు. + +పురు :- అందులకిప్పుడు మన మాచరింపవలసిన పని యేమిటి? + +పేర :- నేనేం మనవి చెయ్యను? కోటి వరహాలు పోయినా మీరు కోర్టుకు వెళ్ళడం ధర్మము కాదు. అకారణంగా అంత సొమ్ము పోగొట్టుకోవడం అంతకన్నా ధర్మం కాదు. ఈ చిక్కులన్నీ ఆలోచించే చిన్నమ్మాయి నా చిన్నవాడికే యిస్తే తీరిపోతుందని మనవి చేశాను. + +పురు :- అయిదువేల యైదువందలు నా బ్రాహ్మణుఁడు హరించినను సరియే కాని యిక నాయనతో సంబంధము నాకిష్టము లేదు! + +చ. పరువుఁ బ్రతిష్టయుం గనక, పాపభయంబను మాటలేక యి + క్కరణి ధనంబె జీవితముగా దలపోసెడు వానితోడఁజు + ట్టరికముచేసి, నిత్య మకటా! యని చింతిలుకంటె, గౌరవా + దరపరు లౌ గృహస్థుల పదంబులపైఁ బడవైచుటే తగున్‌! + +పేర :- బాబూ! యీ విషయములో మీరిల్లాటి పట్టుదల పెట్టుకోవలసిన పనిలేదు. ఆయన మీద రోతచేత ఆయన పిల్లవాణ్ని పోగొట్టుకోవడం నా అభిప్రాయము కాదు. ఏబయ్యేళ్ళ ముండాకొడు ఎన్నాళ్లు బ్రతుకుతాడు. ఆ తరువాత పెత్తనమంతా అమ్మాయిదే. అవన్నీ అటుండఁగా అంత సొమ్ము ఆయన చేతులలో చిక్కుపడ్డప్పుడు అడుసు త్రొక్కడమా అని సందేహించడం ఆలోచన తక్కువ పని కాదూ? అమ్మా! మీరల్లా వలపోస్తూ ఏమీ చెప్పకపోతే యెల్లాగ? యేదో విధంగా మరచిపోవాలి కాని యెల్లకాలం అదేపనిగా విచారిస్తూ వుంటే యెల్లా సాగుతాయి వ్యవహారాలు? + +భ్రమ :- (కన్నీటితో ) అయ్యా పేరయ్యగారూ! + +ఉ. ఆ నునుచెక్కు, లా పెదవు, లా మొగ మామురిపెంపు భ్రూయుగం, + బానొస, లా శిరోరుహము, లా మృదువాక్యము, లామృదుస్వరం + బా నయనంబుఁ, లా నడక, యా వినయం బకటా! సుషుప్తియం + \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0069.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0069.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8bb288f241a3d76f005e96c30ecc010c2a318179 --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0069.txt @@ -0,0 +1,28 @@ +దేనియు సాధ్యమే మఱువ నీ దురదృష్టపు జీవితంబునన్‌! + +సీ. ఎన్నడుఁ నామాట కెదురు చెప్పఁగలేదు! + తండ్రి గీచిన గీటు దాటలేదు! + బడియన్న నెన్నఁడు బ్రాలుమాలఁగ లేదు! + రాట్నంబు నెడలఁ బరాకు లేదు! + అది నాకుఁ గావలె నని యెన్నఁడన లేదు! + కుడుచునప్పుడుఁ గూడ గొడవ లేదు! + ఆటలయందైన -నలుక యెన్నఁడు లేదు! + పొరుగింటి కేనియుఁ బోకలేదు! + + కలికమున కేనియును నోటఁ గల్లలేదు! + మచ్చునకు నేనియుం బొల్లుమాట లేదు! + అట్టి బిడ్డను బ్రతికియున్నంత వరకు + మరువ శక్యమె! వెఱ్ఱి బ్రాహ్మణుఁడ నాకు! + +పురు :- అహర్నిశము లిట్లు వలపోయుచు ఆ బిడ్డ నడలఁగొట్టెదవా? + +తే. ఎంత చెప్పిన విన విది యేమి వెఱ్రి + యెవరి పనియైన తరువాత నెవ్వరుంద్రు? + నాటకములోని వేషగాండ్రకును మనకు + నించుకేనియు భేదమెందేని గలదె! + +పేర :- అంతేనమ్మా! అంతె. బొమ్మలాటకాడేంచేస్తాడు? ఏ బొమ్మ పని వచ్చినప్పుడా బొమ్మను తెరమీది కెక్కిస్తాడు. ఆ బొమ్మ పని కాగానే అడుగున పారేస్తాడు. అలాగునే భగవంతుడూను! ఇంతెందుకూ? ఇరవయేళ్ళ నుంచి వున్న పొడుంకుండు మొన్ననిట్టె పగిలిపోతె, నేనేమి చెయ్యగలిగాను! ఏడిస్తే వచ్చేలాగుంటే యెన్నాళ్ళేడవమన్నా యేడుస్తును! + +పురు :- ఏమే? యీ విషయమునందు నీ యభిప్రాయమేమిటి? + +భ్రమ :- (కన్నులు తుడుచుకొని) మన యభిప్రాయములకు ఫలితముగా మనకు జరగవలసిన శాస్తి జరగనే జరిగినది. యింకను మన యభిప్రాయముల మీదనే నడచినచో ఈ యమ్మకేమి బుద్ధిపుట్టునో \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0070.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0070.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ac592889a2233eeaa4e71a7e43be8d600ee81a3c --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0070.txt @@ -0,0 +1,14 @@ +యెవరు చెప్పగలరు! కావున, దాని యభిప్రాయము తెలుసుకొని దాని యిష్టమెట్లో యట్లే జరిగింపుడు. + +పేర :- అదీ బాగానే వుంది. అమ్మాయీ! నీ యభిప్రాయమేమిటో చెప్పమ్మా! నీకా చిన్నవాణ్ణి నిశ్చయించమంటావా? లేక అయిదువేలా అయిదు వందల పది రూపాయలూ - ఆబ్రాహ్మడికి అర్పితముచేసి వూరుకోమంటావా! + +కమ :- (తనలో) ఇప్పుడు నా కర్తవ్యమేమిటి? అక్క సిద్ధాంతమునే యనుసరింపఁదగునా? అందులకు భిన్నము గావించి తలిదండ్రులకుఁ దాత్కాలిక మనశ్శాంతిని గలిగింపఁదగునా! అక్క చెప్పిన వాక్యములన్నియు నాణెముత్తెము కోవలు. కట్నాలరాయలచేఁ గళ్యాణసూత్రము గట్టించుకొనుటకంటె గతిమాలినపని మఱిలేదనుట నిశ్చయము. అట్టి వివాహము నాకును నంగీకారము లేదన్నచోఁ, దలిదండ్రులు నన్నుఁ బలవంతపెట్టరనుటయు నిశ్చయమే. కాని, దానివల్లఁదేలు పర్యవసాన మేమి? అయిదువేల యైదువందలు నా దుర్మార్గుని పొట్టను బెట్టించుట తప్ప మరేమియు లేదు. అందువల్లఁ నా దారి విడిచిపెట్టి యా సంబంధమునే యంగీకరించి, పణమునకుం దగిన ప్రాయశ్చిత్తము చేయఁగలిగినచో వీరిచ్చిన ద్రవ్యము వినియోగములోనికిఁ దెచ్చినదాన నగుటయేగాక అక్క కసితీర్పఁగలిగినదాననై ప్రపంచమున కొక పాఠము నేర్పినదానను గూడ నగుదును. అయితే అట్టి ప్రతీకార మే విధముగాఁ జేయగలుదును. (ఆలోచించి) సరే కానిమ్ము. + +గీ. కట్టె మథియింప యింపఁ గలుగు నిప్పు; + భూమి త్రవ్వంగఁ ద్రవ్వంగఁ పుట్టు నీరు; + పెరుగుఁ తరువంగఁ దరువంగఁ పేర్చు వెన్న; + కన్పడదె దారి యోజింపఁ గార్యములకు? + +పురు :- అమ్మాయి! ఆయన యడిగిన మాటకు బదులుచెప్పవేమి! సందేహ మక్కరలేదు. నీ యభిప్రాయమేమో స్పష్టముగా జెప్పు. నిన్ను మే మించుకయు నిర్బంధించువారము కాము. + +కమ :- (తల వంచుకొని) మీ యిష్టము. \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0072.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0072.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9eca8afe73181c061e06ae30ad0c37d632affb73 --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0072.txt @@ -0,0 +1,24 @@ +సప్తమాంకము

+మొదటి రంగము

+ + +సుభ :- సరేగాని, నలుగురు నట్టింటికి వచ్చునప్పుడైన నా నగలు నాకీయఁగూడదా? ఇంట శుభకార్య మగునప్పుడు గూడ నేనిట్లు యుండవలయునా? + +లింగ :- ఎందులకే యింత తొందర? ఎల్లుండి రాత్రికి గదా వివాహము? అకారణముగా నీ రెండు దినములు నఱిగిపోవుటయే గదా? + +సుభ :- అబ్బబ్బ! యెప్పుడు చూచిన నగ తఱిగిపోవుననియు, బట్టలు చిఱిగిపోవుననియు, బియ్యము తఱిగిపోవుననియు నిదే గోల కద! ఎందులకీ భాగ్యమంతయు? + +గీ. స్వారిచేయని గుఱ్ఱంబు, చదువనట్టి + పుస్తకంబును, సేవింపఁబోని మందు, + నారగింపని వంటక, మనుభవింప + నట్టి ధనమును వ్యర్థంబు లనుట వినరె? + +లింగ :- ఓసీ! యెందుల కేడిపించెదవు? రేపిచ్చెద యూరకుండుము. + +సుభ :- రేపు శుక్రవారమని సున్న చుట్టుటకా? + +లిం :- నేడు గురువారము, గురువారము బొత్తిగా గూఁడనిది. + +సుభ :- ఈ వన్నెవారిఁకఁ గోడలి కేమి నగలు పెట్టుదురు? + +లింగ :- ఇక్కడికి నీ సంగతి యైనది? ఇఁకఁ గోడలి సంగ \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0073.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0073.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5d23ef7a96471dad4aab48329cbee60aff825fe6 --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0073.txt @@ -0,0 +1,21 @@ +తియా? అబ్బాబ్బా! ఆఁడువాండ్ర కీ యాభరణాల రుచి ఎవడు మప్పినాఁడో కాని యే యింట జూచిన నిదేగోల గదా! ఏడు వారముల నగలుఁగల యిల్లాలు కూడ ఎదురింటి ముత్తమ్మ ముక్కుపుడక యెరువు తెచ్చుకున్నదాఁక నిద్రపోదు! తాలూకాఁలట, జిల్లాలఁట, లోలకులఁట, డోలకులఁట, వాచీ గొలుసులఁట, పేచీ గొలుసులఁట, అటుకుల గాజులఁట, యిటుకుల గాజులఁట, యెప్పటికప్పుడు ఏమేమో రకములలో దిగుమతియగుచున్నవి! కమసాలులకుఁ కావలసినంత పని. షరాబులకు జాలినంత బేరము. + +సుభ :- మీవంటి భర్తలకు మాత్రము ప్రాణసంకటము! + +లింగ :- సరేకాని చెప్పవచ్చిన మాటలు పూర్తిగా జెప్పనిచ్చినావే కావు, అనుదినము మన యింటికి వారు అరిసెలు, సున్ని, అప్పడము, వడియాలు, విధవల కని పిండి, స్వయంపాకులకని యుప్పు, పప్పు, బియ్యం, నేయి, అల్లము, బెల్లము, చింతపండు, మిరపకాయలు, కూరలు, నారలు, తలంట్లకని నూనె, నలుగుబిండి, కుంకుడు కాయలు, షీకాయ, కట్టెలు, పిడుకలు, సబ్బు, సాంబ్రాణి, పసుపు, కుంకుమ మున్నగున వన్నియును బంపుదురు. అన్నియు జాగ్రత్తగా నందుకొని ప్రక్కగదిలో భద్రపఱిచి, ఆరవనాఁడు నా కప్పగించవలయును. + +సుభ :- ఎందు నిమిత్తము? + +లింగ :- ఏకముగ బజారునఁబెట్టి యమ్మించుటకు. + +సుభ :- రామ రామా! నలుగురు నవ్వరా? + +లింగ :- నవ్వుట కేమున్నది? ఉమామహేశ్వరరావుగారు మొన్న నుప్పుతోఁ గూడ నూరను త్రిప్పి యమ్మించలేదా? + +సుభ :- అట్లయిన సదస్య సంభావన కూడ ఆయన యిచ్చినట్లే యిచ్చెదరు కావలయును. + +లింగ :- ఆయన, కాని కానియైన నిచ్చినాఁడు. నే నఱగాని గూడ నీయను. పదిరూపాయలు పోలీసువారి మొగమునఁగొట్టి పందిటిచుట్టున పారాలేసినచో పయిన సంభావన పనియుండదు. + +సుభ : -చివరకు నా చీరల సంగతి కూడ నింతియేనా యేమిటి? + +లింగ :- వెఱ్ఱిమొగమా! నీకుఁ చీరల కేమిలోటు! అయిదురోజులు \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0075.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0075.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4cbc259077b18159cbece94192d14fefa5af5f8e --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0075.txt @@ -0,0 +1,28 @@ +మగువ తుంటరినే తన మది వరించు + అంబుదంబులు కొండలయందె కురియు, + లచ్చి పెనులోభి యింటికే వచ్చి తనియు. + +అయినను వీరి ననవలసిన పనిలేదు. ఐశ్వర్యమునఁ గాలచక్రమువలె నదేపనిగఁ తిరుగుచుండునది కాని యొకచోటనె యుండెడిది కాదు! + +గీ. బేదదాని కొడుకు పెనులోభియై కూర్చు + నతని కొడుకు త్యాగియై చరింతు, + త్యాగి కొడుకు మరల దారిద్ర్యయుతుఁ డగు; + సిరులు చక్రమట్లు - తిరుగు నిట్లు! + + +రెండవ రంగము

+ + +పురు :- (కన్యాదాత వేషముతోఁ బ్రవేశించి) ఈ ప్రొద్దు మూడవదినము ఇఁక రెండు దినములు గడపవలెను. ఆడుపిల్లలకుఁ పెండ్లి చేయుట కంటె అశ్వమేధయాగము సేయుట సులభము. + +సీ. తెల్ల వాఱఁగనె బిందెలతోడ నీళ్ళును + పలుదోము పుల్లలఁ బంపవలయు + కావిళ్లతో వెన్క కాఫీయు, దోసె, లి + డ్డెనలు, నుప్మాయు నడిపింపవలయు + తరువాత భోజనార్థము రండు రండని + పిలిచినవారినే పిలువవలయు + కుడుచునప్పుడు పంక్తి నడుమ నాడుచుం బెండ్లి + వారి వాంఛలు కనిపెట్టవలయు + నొకఁడు రాకున్న వానికై యోర్పుతోడ + మంచినీరైన ముట్టక మాడవలయు + \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0076.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0076.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..742d771f127ecadb534b65f5566896ac49897ad5 --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0076.txt @@ -0,0 +1,24 @@ +నిన్నిటికి సైచి, వేలు వ్యయించి, గౌర + వించినను నిష్ఠురములె ప్రాప్తించు దుదకు! + +ఘంట :- (ప్రవేశించి) అయ్యా! వియ్యపురాలుగారు లేచే వేళయ్యింది. అమ్మగార్నింకా పంపించారు కారేం? + +పురు :-ఎందు నిమిత్తము? + +ఘంట :- యెందునిమిత్త మంటారేమిటి? వియ్యపురాలు గారికి తెలివిరాగానే కండ్లు తుడవాలి; కాళ్ళు మడవాలి; కోక సర్దాలి; కిందకు దింపాలి; పెరట్లోకి పంపాలి; నీళ్ళచెం బందివ్వాలి; రాగానే కాళ్ళుగడగాలి; పండ్లు తోమాలి; మొహం తొలివాలి; నీళ్ళు పోయ్యాలి; వళ్ళు తుడవాలి; తలదువ్వాలి; కొత్తచీర కట్టాలి; కుర్చీ వెయ్యాలి; కూర్చోబెట్టాలి; పారాణి రాయాలి; గంధం పుయ్యాలి; అత్తర్లివ్వాలి; పన్నీరు చల్లాలి; మొహాన్ని మొహరీలద్దాలి! కళ్ళకు కాసులద్దాలి! వంటిని వరహాలద్దాలి; వెండి పలుపు వెనకను కట్టాలి; బంగారు పలుపు పక్కకు చుట్టాలి; దిష్టి తియ్యాలి; హారతివ్వాలి; అద్ధాన్న మివ్వాలి; యిల్లాంటి వింకా నా తలవెంట్రుక లన్ని వున్నాయి. ఆలశ్యమైతేఁ అలక కట్నం చెల్లించవలసి వస్తుంది. త్వరగా పంపించండి. (అని నిష్క్రమించును.) + +పురు :- యెన్నఁడూ వినలే దివెక్కడి పద్ధతులు దేవుఁడా! దాని యవస్థతో బోల్చి చూచిన నా యవస్థయే మెఱుగు! ఓసీ యెక్కడ? + +భ్రమ :- (ప్రవేశించి) ఎందులకు బిలచినారు? + +పురు :- వియ్యపురాలు లేచువేళ యైనదట. వర్తమానము వచ్చినది. + +భ్రమ :- ఇదిగో వెళ్ళుచున్నాను. మొహిరీ లెక్కడ నున్నవి? + +పురు :- నా చేతిపెట్టెలో నున్నవి. ఇవిగో తాళములు. + +భ్రమ :- (తాళములు తీసికొని నిష్క్రమించును.) + +పేర :- (ప్రవేశించును.) + +పురు :- వచ్చినారా! ఇక రెండుదినములున్నవి! ఈ రెండు దినములుఁ కూడ దాటించితిరా యీ జన్మమున కీ శిక్ష చాలును. \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0077.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0077.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ecf18fcefcdd05dc42fa09e7de0f7ae55528af84 --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0077.txt @@ -0,0 +1,11 @@ +పేర :- ఇది గడ్డురోజు! ఈ రోజు గడిచిందంటే యిక భయమే లేదు. లింగరాజుగారు సంచులు కోసి సంభావనలిస్తారని పై వూళ్లనించి కూడా బ్రాహ్మలు కూడా వచ్చిరట. ఆయనేమో, పోలీసువార్ని అరంజిమెంటు చేస్తున్నారట, విన్నారా? + +వీర :- (ప్రవేశించి) అయ్యా! ఫలహారాల కావిళ్ళింకా పంపించినారే కారు. పెళ్ళివా రెంతసేపు ఆగుతారు? ఎవరిమటుకు వాళ్ళు కాఫీ హోటళ్ళకు ప్రయాణమవుతుంటే, పరుగు పరుగున నేను చక్కా వచ్చాను. మగ పెండ్లి వారినిలా చూస్తే మర్యాద దక్కుతుందా? + +పురు :- ఇదుగో యిప్పుడే పంపెద. ఈపాటికి సిద్ధమయ్యుండును. + +వీర :- ఏమి కావడమో. నిన్నటి వుప్మాలో నిమ్మపండ్ల రసమే లేదట. ఇడ్డెన్లలో అల్లము ముక్కలు లేవట. కాఫీలో పంచదారలేదట. ఈ పూటయినా కాస్త యింపుగా వుండకపోతే పట్టుకు వచ్చిన వాళ్ళ మొహాన్ని పెట్టికొట్టాలని పదిమందీ ఆలోచిస్తూన్నారు. ఖారాఖిల్లీలు కాస్త ఎక్కువగా పంపండి. చుట్టలు, సిగరెట్లు, బీడీలూ కూడా కాస్త శుభ్రమైనవి చూడండి. నిన్న పంపిన చీట్ల పేకలు నిన్ననే చిరిగిపోయాయి. ఈ పూటింకోనాలుగెక్కువ పంపండి. మదరాసు నశ్యము మాట మరిచిపోకండి. శలవు. మఱి యాలస్యమైతే మాటదక్కదు. (అని నిష్క్రమించును.) + +పురు :- ఏమి నిరంకుశాధికారము! ఏమి మిలటరీ ఫోర్సు! మగపెండ్లి వారన మరిడీ దేవతలు కారుగదా. (అనుచు లోనికేగును.) + +పేర :- ఎనిమిది వేలకూ, యేభయ్యో, వందో వుంటాయి. ఇంతవరకూ నాచేతిలో పైసా పడలేదు. యిప్పుడే నాది నేను వడుక్కోవాలి కాని, ఆనక వీరిచ్చేదేమిటి చచ్చేదేమిటి. ఆనక వీరి కన్నముంటెగద. ఈరోజుల్లో ఆడపిల్ల పెళ్లి చేశాక, యింకా వుండే దేమిటి, వుద్ధరి! తొలినా డడావడి, మలీనా డాయాసం; మూడు మంగళాష్టకాలు; నాలుగు సిగపట్ల గోత్రాలు; అయిదు అప్పగింతలు; ఆరు అంపకాలు; ఏడు వంట బ్రాహ్మల తగవు; ఎనిమిది ఋణదాత నోటీసు; తొమ్మిది జవాబు; పది దావా; పదకొండు స్టేటుమెంటు; పన్నెండు విచారణ; పదమూడు డిక్రీ; పద్ధానుగుట మటమా; పదిహేను వేలము; పదహారు చిప్ప. ఈ రోజుల్లో యిదే పదహారురోజుల పండుగ. కాబట్టి, వెళ్ళీ కదిపి చూస్తాను. (నిష్క్రమించును) \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0078.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0078.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ca6f8e8e9892ae3d321987671851282d173a6eca --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0078.txt @@ -0,0 +1,27 @@ +మూడవ రంగము

+ +పురు :- ఇప్పుడు రెండు గంటలైనది. ఇంతవర కొక్కరునూ రాలేదు. వంటలు చల్లారిపోవుచున్నవి. వంటవారు కస్సుమనుచున్నారు. + +సీ. పిలిచిన బలుకక బిగఁదన్నుకొని లోన + ముసుఁగుఁ పెట్టెడు శుద్ధ మూర్ఖుఁడొకఁడు + ఇదె వత్తు మీ వెన్కనే మీరు పొండని + చుట్ట ముట్టించెడు శుంఠ యొకఁడు + ఒగిఁ దనకై వేచి యుంద్రో లేదో చూత + మని జాగుసల్పెడి యల్పుఁడొకఁడు + ముందువచ్చినఁ బర్వు ముక్కలౌ ననుకొని + కడను రాఁజూచు ముష్కరుఁ డొకండు + + కుడిచి యింటను హాయిగా గూరుచుండి + వత్తురానని చెప్పని వాజెయొకఁడు + వచ్చి కోపించిపోవు నిర్భాగ్యు డొకఁడు + ఆఱు వేల్వారి నిందుల - తీరు లివ్వి. + +పేర :- (వగర్చుచుఁ బ్రవేశించి) బాబూ! యీ పూట నామచ్చ మాసింది. తిరిగి తిరిగి కాళ్ళు విరిగాయి. (అని కూలఁబడును.) + +పురు :- ఏమన్నారు? పెండ్లి వారెవరైన వచ్చుచున్నట్లా? + +పేర :- ఏం పెళ్ళివారు! ఏం రావటం? పోలీసు వారిచేత పొడిపించినందుకు బయటకువస్తే బ్రాహ్మణులు చంపేస్తారని, ఈపూట లింగరాజు గారింటిలోనే అత్తీసరు వేయించుకుని ఆరగించారు. + +పురు :- కడమవారు? + +పేర :- ఇదిగో వస్తున్నా. లింగరాజుగారి మొదటిభార్య మేనమామ బావమరిది తోడల్లుడు తమ్ముడట, ఆయనకీ పూట యిడ్డెన్లలో అల్లం ముక్కలు తక్కువైనాయట, అందుకోసం అలిగి కూర్చున్నాడు. పెళ్ళికొడుకు జనక సంబంధము బాపతు పినతండ్రిగారి సవతితల్లి తమ్ముడు బావమరిదికి వేలువిడిచిన మేనమామ కొడుకట. ఆయనకు రాత్రి చిన్న \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0079.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0079.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1f03189574167a390837f7fa021f153a3c2af04c --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0079.txt @@ -0,0 +1,19 @@ +పీట వేశారట. అందుకోసం భీష్మించి కూర్చున్నాడు. వియ్యపురాలిగారి అన్న పిన్నత్తగారి ఆడపడుచు తోడికోడలు సవతితల్లి తమ్ముడు మేనమామగారి మేనత్త కొడుకు మేష్టరుగారితో వచ్చిన స్నేహితుఁడు గారఁట. ఆయన్ను రాత్రి మీ రందరితోపాటాదరించ లేదట, అందుకోసం రైలుకు పోతానని రంకెలు వేస్తున్నాడు. స్టూడెంట్లకు రాత్రి బంగాళాదుంపల కూరా, పకోడీల పులుసూ చేయించారు కారట, అందుకోసం వారీపూట వెళ్ళడం మానివేదామా అని ఆలోచిస్తున్నారు. వారంతా రానిది మే మెలా వస్తామని కడంవాళ్ళు కాళ్ళు చాచుకొని కూర్చున్నారు. ఇక తమరు వెళ్ళి తంటాలు పడవలసినదే కాని నావల్లకాదు. + +పురు :- ఊరివారు? + +పేర :- వూరివారు మామూలు పాటే "యిదుగో వస్తున్నాము పదండి." + +పురు :- రామమూర్తిగారు రాలేదేమీ? + +పేర :- పట్టుబట్ట మరచెంబూ తేవడానికి బ్రాహ్మడు దొరకలేదట, బ్రాహ్మణ్ణి వెతికించడానికి కూలిమనిషి కోసం బయల్దేరారు. + +పురు :- చైనులుగారో? + +పేర :- నిన్న తలవెంట్రుకలున్న పూర్వసువాసినీ ఎవరో వంటశాల వైపునకు వచ్చినదంట, పాప మందుకోసం ప్రాయశ్చిత్తం చేయించుకుంటున్నారు. ఈ పూట శాక పాకాలేమిటని అడిగితే, పనసకాయ కూరా, పులిహోరా, బొబ్బట్లు, బూంది మిఠాయి అని చెప్పినాను. అయితే, ఐదునిముషాలలో వస్తాను పద మన్నారు. + +పురు :- అచ్యుతరామయ్యగారో? + +పేర :- ఈ మధ్య బ్రహ్మసమాజిగా డెవరో పై అధికారిగా వస్తే ఆయనకోసం యజ్ఞోపవీతాలు తీసిపారవేశారట. నిన్న చొక్కాతో వస్తే నలుగురూ నవ్వారట. సాయంకాలానికి జంధ్యము సంపాయించుకొని వస్తానన్నారు. + +భ్రమ :- (కోపముతో ప్రవేశించి) పేరయ్యగారూ! ఏరి ఏరి చివర కెంతచక్కని సంబంధము సంపాదించినారండి! వారి లాంచనములు వారు \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0080.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0080.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..099c38e2464cea0d5dec81f88f9b88602682e166 --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0080.txt @@ -0,0 +1,13 @@ +పుంజలు తెంపి పుచ్చుకొనుచున్నారు! మన కీయవలసి వచ్చినప్పుడు "మా కానవాయిత లే" దనుచుఁన్నారు. మన మిచ్చిన కట్నమునుబట్టి మంగళ హారతిలో మన కైదు నూటపదాఱులు రావలెను గదా? వారు వరహాకంటె వేయరట! + +పురు :- ఈ మాట చెప్పుటకేనా నీ విపుడు వచ్చినది? + +భ్రమ :- ఇది కాదు. ఈపూట వియ్యపురాలి పినతల్లి కూతురు తోడికోడలి యక్క యాఁడబిడ్డ సవతి మొగమున నద్దిన మొహిరీ మోటుగా నున్నదఁట. అందులకై యామె యలిగినదఁట. వియ్యపురాలు విచారించుచుఁ గూర్చున్నదఁట. అమ్మలక్క లందఱుఁ జుట్టునుమూఁగి యామెకుఁ బురెక్కించుచున్నారఁట. + +పురు :- సరే వెళ్ళికాళ్లమీదఁబడి కటాక్షింపుమని వేడుదము పద! పేరయ్యగారూ! నేను వచ్చువరకును మీరిచ్చట నుండుఁడు. (అని భార్యతోఁ బరిక్రమించి, ఆకసమువంకఁ జేతులు జోడించి) + +గీ. ఆఁడుబిడ్డ పెండ్లి అతి లోభితోఁడఁ జు + ట్టఱిక మెముకలెల్ల గొరుకు లౌక్య + జాతి కింట విందు సర్వేశ్వరా? పగ + వారికి న్విధింప వలదు, వలదు. + \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0083.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0083.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9713b46df5c12976197a0a9de1a113c2a62b2ed5 --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0083.txt @@ -0,0 +1,9 @@ +టీచ :- మహానుభావులు:- దైవస్వరూపులు మన్నించాలి. + +వెంగ :- ఫయినన్నా కదల్లేదు గనుక పదిహేను రోజులు సస్పెండు. + +టీచ :- అధికార్లు ఆగ్రహపడితే నే నాగలేను. అనుగ్రహించాలి. + +వెంగ :- సస్పెండన్నా జంకావు కావు కనుక డిస్మిస్‌ చేశాను ఫో. + +టీచ :- ఆరి ఛండాలుడా! ఆ మాటకూడా అనేశావా; సరే ఇంతేనా యింకేమయినా చెయ్యగలవా? ఈ మూడేళ్ళముష్టి పదివిపోగానేఁ ఇంటింటా అడుక్కుతినే యోగం నీకుగాని యీపాటి కాటికాపరి పని మాకు దొరకకపోదు. అదిగాక నీవంటి అధమాధముని కాలంలో, అడలిపోతూ నవుకరీ చెయ్యడం కంటే యాయవార మెత్తుకున్నా మంచిదే. శేషాద్రిగారి చెప్పులుమోసి, కామరాజుగారికి కాళ్ళు గుద్ది మాలవాడికి వంటింటిలో మంచంవేసి వారికీ సాధ్యంకాని ఓట్లకు వందలకు వందలు సమర్పించీ, ఈ సామ్రాజ్యం సంపాదించావు! అయితే యేమీ ఆ పడ్డపాట్లన్నీ అప్పుడే దులిపేశావు! అల్పున కధికారం పట్టినా, ఆడదానికి వైధవ్యము వచ్చినా "యెద్దు కచ్చుపోసినా, యేనాదికి పెత్తనమిచ్చినా, క్షణంలో స్వరం మారుతుందన్న వాఁడు వెఱ్ఱివాఁడా! ఏమి విపరీతకాలం వచ్చిందో! యెక్కడ చూచినా మునిసిపాలిటీలూ, లోకల్ బోర్డులూ, నిరక్షరక్షులతోనో, నీవంటి నీచాతినీచులతోనో నిండిపోతున్నాయి! అయిందాకా, అడ్డమైన గడ్డి కరవడం! అయిందనగానే, ఆకాశం ముట్టడం! యిదీ యిప్పటి మర్యాద! అయినా, మీ యాపదమ్రొక్కులు నమ్మి మీలాంటి వాళ్ళకు వోట్లిచ్చేవారి ననాలి గాని మిమ్ముల నవలసిన పనిలేదు! మీకు వోట్లివ్వడం వలన మీపాపాలలో భాగం పంచుకోవలసివుంటుందన్న సంగతి తెలిస్తే ఒకరయినా మీకు వోటిస్తారా? నీకూ కాలం దగ్గిర పడ్డది! కాకపోతే, కళ్ళింత మూసుకుపోవు! ఇనస్పెక్టరుగారిమీద నీకింత కడుపుమంటెందుకు? నీతో గలిసి నీ పాటకు తాళం వేశారు కారనేనా? ఆయన చెప్పులు మొయ్యడానికయినా నీ కర్హత వున్నదా? నీవు చేసిన దారుణాలకు, నీ గుండెలలో గునపం లాగు ఆ మహారాజు కాస్త అండగా వుండబట్టే, యింత అన్నం తిన్నాం! ప్రతివారిని పిడత పిడతంటావు! పిడతేమిటి? నీ పిండాకూడు! ఎంతమంది నీ జీవానికి పడి యేడ్చు \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0085.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0085.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..506d92dc50ecd77d38b5db52d56829f95a0715f7 --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0085.txt @@ -0,0 +1,29 @@ +వెంగ :- ఆ పిల్లకిప్పుడెన్నో యేడు? + +లింగ :- పదునాఱవ యేఁడు ప్రవేశించినది. + +వెంగ :- ఐతే మైనార్టీ వదలలేదన్నమాట. అబ్బాయికో? + +లింగ :- పందొమ్మిది. + +వెంగ :- సరే దానికేం! ముందో నోటీసుముక్క వ్రాసిపారేసి అబ్బాయి పేరుతో తక్షణం తండ్రిమీద దావా దాఖలు చేదాం! + +లింగ :- తండ్రిమీఁదనే కాదు. దానినిగూడఁ గోర్టునకీడ్చి తెప్పించి నలుగురిలో నగ లూడదీయించినగాని నా కసి తీఱదు. + +వెంగ :- అదెంతపని? పసిపిల్లను నగలతో పరారీ చెయ్యడానికి సిద్ధముగా యున్నారని చెప్పి యెంజెక్‌షన్ ఆర్డరు పుచ్చుకొని యిట్టే ఈడ్పించుకొని రావచ్చును. కోర్టులో మనమాటంటే ఇపుడు కోటి రూపాయల క్రింద చెలామణీ అవుతుంది. + +లింగ :- ఇంకొకటి, మనకు మనోవర్తి బాధ లేకుండా ఈ సంబంధ మింతటితోఁ దప్పిపోవు దారికూడఁ జూడవలెను. + +వెంగ :- దానికేముంది? ప్రతిరాత్రీ మునసబుగారు పేకాటకు మన ఇంటికి వస్తూనే యుంటారు. ఇది నా స్వంత వ్యవహారము వంటిదని చెప్పితినా, ఆయన స్వంత కార్యము క్రింద చూచెదరు. + +లింగ :- సరే, సాయంకాల మబ్బాయినిఁగూడిఁ దీసికొని వచ్చెదను. మీరు కోర్టునుండి రాఁగానే నోటీసు వ్రాయుఁడు. (అని లేచును.) + +వెంగ :- వచ్చేటప్పుడు ఫీజేమయినా తెచ్చి జమకట్టిస్తారు గాదూ? + +లింగ :- అయ్యో, దానికేమీ? ఆమాట మీరు చెప్పవలెనా? (కొంచెము పరిక్రమించి) ప్లీడరింటఁగాలు పెట్టగానే, ఫీజుగోల సిద్ధము! ఫీజు ముట్టువఱకుఁ ప్లీడరు పిశాచమే! + +గీ. రోగి చావనీ బ్రతుకనీ రొక్క మెటులొ + లాగ జూచును వైద్యుఁడు లాఘవముగ + వ్యాజ్య మోడనీ గెల్వనీ వాటమెఱిఁగి + పిండుకొనఁజూచు ప్లీడరు ఫీజు ముందె! + \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0088.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0088.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6212cde4df83194c69b13eea626c614f3a0446a3 --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0088.txt @@ -0,0 +1,27 @@ +నవమాంకము

+ + +(న్యాయపీఠమున గూర్చుండి, అభియోగ పత్రము చదువుకొనుచు న్యాయాధిపతి, యెదుటఁ గుర్చీలో వెంగళప్ప, అతని వెనుక నిలబడి లింగరాజుగారు, బసవరాజు, రెండవవైపునఁ పురుషోత్తమరావుగారు, కమల.) + +పురు :- (తనలో) నిజమే, కోర్టెక్కుటకంటెఁ గొఱత యెక్కుటే మేలు. + +చ. మనుజుని ముంగట న్మొరడు మాదిరిగా మనుజుఁడు నిల్చి వే + ర్మనుజుఁడు బల్ల గ్రుద్దుచును మాటికి మాటికి నేమి ప్రశ్న వే + సినఁ దలయొగ్గీ యుత్తరము చెప్పుచు, నూర్పులు పుచ్చుచుంట కం + టెను నవమాన మింకొకటి నిక్కముగా మహిలోన నున్నదే. + +సీ. ధనలోభమో, పట్టుదలయో, దురాశయో + వేధింప నిలువెల్ల వెఱ్రి యెత్తి + కూటసాక్ష్యములను గూరిచికొని యిండ్లు + వాకిళ్లు ముదుసళ్ళ వశ మొనర్చి + బ్రోకర్లుసేయు దుర్బోధలు మది నమ్మి + ప్లీడర్లు కోరిన ఫీజు లిచ్చి + పూఁటకూళ్ళిండ్ల నూడ్పులు నాకి, వారి పం + చల దాటియాకు; జాపలఁ బరుండి + + కోర్టే దేవాలయంబుగా కోర్టు నెదుటి + మఱ్రులుం గంగరావులె మంటపాది + కములుగా, జడ్జీ దైవంబుగా నిరంత + రంబుఁ దిరుగుదురేమి కర్మంబొ ప్రజలు. + +ఇంతకును- \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0089.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0089.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..104a4b530b06c6f0607e3dfc836a35b56391f7d6 --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0089.txt @@ -0,0 +1,28 @@ +సీ. కరణము తొలి మలి కట్నాల క్రిందను + కూటసాక్షుల గొఱుగుడుల క్రింద + వెంట దోడ్తెచ్చు నేజెంటు ఖర్చుల క్రింద + ప్లీడర్లు లాగెడు ఫీజుక్రింద + చల్లఁగాఁ బెరిగిన స్టాంపుడ్యూటీ క్రింద + తెమలని సాక్షి బత్తెముల క్రింద + కోర్టు గుమాస్తాల కొల్పు ముడ్పుల క్రింద + కడలేనియట్టి నకళ్ళ క్రింద + + రైళ్ళక్రిందను, కాఫీ హొటేళ్ళ క్రింద + కొంపలుం గోడులును మాపుకొనుచు, నోడు + వాఁడు బయటను, గెలిచినవాఁడు లోన + నేడ్చుటెగాక, లాభ మింతేని గలదె. + +బస :- (తనలో) పెంపుడు తండ్రి చివరకు నన్నెంత పేలవపఱచెను? + +గీ. పెండ్లి కాఁగానె చదువు మాన్పించెఁ ప్రజలు + కేరడము సేయఁ గోర్టు కెక్కించె నేఁడు + ధనమె బ్రతుకైన పెంపుడు తండ్రి కంటె + సవతి తల్లియె మేలు నిశ్చయముగాను! + +న్యాయా :- (కాగితములు బల్లపై నుంచి) వెంగళప్పగారూ! యీ వ్యవహార మింతవఱకు రావలసినది కాదండీ! ఉభయులకును రాజీ చేయుట యుక్తమని నా యభిప్రాయము. + +వెంగ :- (లేచి) కోర్టువారలా సెలవిస్తే కొంప మునిగిపోతుంది. మాక్లయింటు వంటి మర్యాదస్తుడు మద్రాసులో కూడా లేడండి. ఆయన పెళ్ళికి అయిదువేల అయిదువందల కరుకులు కట్నము యిచ్చారు! + +లింగ :- (వెనుకనుండి మెల్లఁగా) అయ్యయ్యో! ఆ సంగతి మన మొప్పుకొనఁగూడ దయ్యా బాబూ! ఆయన తండ్రికని దిద్దుకోండి! + +వెంగ :- అన్నట్టు పొరపాటు మనవిచేసాను. ఆయనకుగాదు కట్నం ఆయన కొడుక్కు. కాదు, కాదు తండ్రికి! ఆయన తండ్రి లక్షాధికారండి. \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0092.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0092.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1db454993965c0d3c71972e0540437689d83fabe --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0092.txt @@ -0,0 +1,15 @@ +నా తండ్రిగా రసహాయవాదులు. నాకు వకీలును బెట్టుకొనుట కవకాశము లేదు. చట్టమునందుఁ జెప్పఁబడిన యీడు రాకపోయినను స్వవిషయమును సమర్థించు కొనుటకుఁ జాలిన జ్ఞానమును సర్వేశ్వరుఁడు నాకుఁ బ్రసాదించినాఁడు. ఇట్టి స్థితిలో నామాట వినకుండుట నా కన్యాయము చేయుటకాదా? + +న్యాయా :- చెప్పమ్మా, చెప్పు? నీవు చెప్పిన మాటలు రికార్డు చేయఁగూడదనవచ్చును గాని నన్ను వినఁగూడదనుటకు వీరెవరు? + +కమ :- చిత్తము, చిత్తము. దావా సారాంశములు రెండు. మొదటిది నా తల్లిదండ్రులు నా నగలు హరింపఁదలఁచినారని. రెండవది అందులకై వారు నన్నుఁ గాపురమునకుఁ బంపలేదని. (నగలు మూట తీసి) ఇవిగో వారడిగిన వస్తువులు. వీనిని వారు నా వివాహ కాలమున నాకు బహూకరించినారు. బహూకరించిన వస్తువులు దిరుగఁ సంగ్రహించుటకు దాతకు హక్కు లేదు. + +వెంగ :- కావలసినంత హక్కుంది. కలకత్తా తీర్పులు లక్ష చూపిస్తాను. ఏదీ నంబరు యైట్‌ వాల్యూము. (అని వెదుకును.) + +న్యాయా :- ఆగవయ్యా నీ యల్ల లాటకాల! అమ్మాయి! రెండవ సారాంశమును గూర్చి యేమి చెప్పెదవు? + +కమ :- ఇదియే తామించుక శ్రద్ధతో వినవలసిన విషయము. నా భర్త నా యింటికివచ్చి, నా యాజ్ఞానుసారము నడచుకొనవలసి యున్నదిగాని, ఆయన యింటికి నన్ను రప్పించుకొనుట కాయన కావంతయు నధికారము లేదు. + +వెంగ :- కావలసినంత అధికారముంది. కలకత్తా ట్వంటీ సిక్సులో కాళ్లూ, చేతులూ కట్టి తీసుకుపోవచ్చునని కూడా వుంది. + +న్యాయా :- అబ్బబ్బా! నీ వాఁగవయ్యా! ఎందుల కధికారము లేదమ్మా? \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0093.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0093.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7a66c5f40c2d51e32097f978113972c7db4a7cfe --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0093.txt @@ -0,0 +1,21 @@ +కమ :- ఆయనను మేము వేలములో అయిదువేల యైదువందల రూపాయలకుఁ గొన్నాము. + +న్యాయా :- (ఆశ్చర్యముతో) అదెట్లు? + +కమ :- నాకు కాళింది యను నక్కగారుండెడిది. ఆమెకై మాతండ్రిగారీ సంబంధము కొఱకు యత్నించుతఱి మున్నంగివారు పోటీకి వచ్చినారు. అప్పుడు పెండ్లికొమరుని వేలము జరిగి, ఆ వేలములో అయిదువేల అయిదువందలకు మా సొత్తయినారు. + +లింగ :- అయ్యా! వట్టిది వట్టిది! అట్టిదేమియు జరుగలేదు! (వెంగళప్పను చఱచి) నీ బొడ్డు పొక్క! నిజముకాదని చెప్పవేమయ్యా! + +వెంగ :- (ఉలిక్కిపడి లేచి) అయ్యా! అయ్యా! అంతా అబద్ధమండి. కావలిస్తే మా క్లయింటు గంగలో దిగి ప్రమాణం చేస్తాడు. + +కమ :- (రెండు కాగితములు తీసి) అయ్యా! యిదిగో యిది మొదటి అగ్రిమెంటు. ఇది సొమ్ము ముట్టినప్పటి రసీదు. (అని యిచ్చును!) + +న్యాయా :- (చదివి) ఏమయ్యా! ఈ రశీదులు మీరిచ్చినవేనా? + +లింగ :- (గొల్లున) కావు కావు! మహాప్రభో! కల్పించినారు. + +వెంగ :- నిశ్చయముగా ఫోర్జరీ అండీ! నిలువునా ఫోర్జరీ! ఇండియన్‌ పీనల్‌ కోడ్ నాలుగువందల అరవయ్యేడో సెక్షన్ ప్రకారము ఆపిల్లమీద ప్రాసిక్యూషనుకు ఆర్డరు దయచేయించక తప్పదు. + +న్యాయా :- ఐతే అమ్మాయి! అగ్రిమెంటు ప్రకారము ఆ సంబంధము మీ యక్క కేల జరుగలేదు? + +కమ :- కొనితెచ్చిన వరుని బెండ్లియాడుట గౌరవహీనమని మా యక్క బావిలోఁపడి మరణించినది. ఇదిగో యీ పత్రికఁ జిత్తగించినచో దమ కీ యంశము విశదము కాగలదు. (అని పత్రిక యిచ్చును.) \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0094.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0094.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..27457a445518d3b5c7767e8998b0d43dea65e295 --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0094.txt @@ -0,0 +1,11 @@ +న్యాయా :- (చదివి) హరహరా! యెంతపని జరిగినది. ఆ కారణముచే ఆ చిన్నవానికి నిన్నుఁ జేసినారన్నమాట. + +కమ :- చేయక తప్పినది కాదు. చేజిక్కిన సొమ్ము మరల చేపుటకు వారు నిరాకరించినందున ఆక్రయము నాక్రింద మార్చవలసి వచ్చింది. + +లింగ :- అయ్యా! వాదము నిమిత్తము, వారుసొమ్ము ఇచ్చినట్లే నిశ్చయింపుఁడు. అయిన నది కట్నమగును గాని క్రయధన మెట్లగును? + +కమ :- కట్నమునకును, క్రయధనమునకును గాసింతయు బేధము లేదు. ఉన్నదన్నను కట్నములు వివాహకాలమున నిచ్చుట గలదు. గాని, వేలము, బజానా, అగ్రిమెంటు, ముందు చెల్లించుట ఇట్టి యాచారమెచ్చటను లేదు. అందువల్ల నిది క్రయధనమగుట కాక్షేపణ మేమియు లేదు. అది యటుండనిండు! శుభలేఖలలో సర్వత్ర "వారి కుమారునకు వీరి కొమార్తెనిచ్చి" అని కదా యుండును. వీనిని జిత్తగింపుడు. (అని రెండు శుభలేఖ లిచ్చును.) + +న్యాయా :- (ఒక శుభలేఖనెత్తి) "నాకొమార్తె చి॥ సౌ॥ కమలకు బ్రహ్మశ్రీ సింగరాజు లింగరాజుగారి కుమారుడు బసవరాజు నిచ్చి" (అని పఠించి, పక్కున నవ్వి) ఇది పురుషోత్తమరావుగారి శుభలేఖ. లింగరాజుగారి శుభలేఖలో నెట్లున్నదో (అని రెండవ దాని నెత్తి) నా కుమారుడు చి॥ బసవరాజును బ్రహ్మశ్రీ పుణ్యమూర్తుల పురుషోత్తమరావు పంతులుగారి కొమార్తె చి॥ సౌ॥ కమలకు ఇచ్చి" సరే ఇకనేమి స్పష్టముగానే యున్నదే! ఏమి లింగరాజుగారూ! మీకుమారు నామె కిచ్చివేసినట్లు మీరొప్పుకొనియే యున్నారే? + +లింగ :- అయ్యా! అన్యాయ మన్యాయము. మీ శుభలేఖలతో పాటు మాకుఁ గూడఁ గొన్ని యచ్చువేయించి పెట్టుఁడని బుద్ధి గడ్డితిని పురుషోత్తమరావుగారిని కోరగా ఈ ద్రోహము ఆయన చేసినారు. \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0095.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0095.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a5d596f33aeb862dac7c2d35860e6a4b35b47696 --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0095.txt @@ -0,0 +1,19 @@ +వెంగ :- ఇదో ఫోర్జరీ, యిందుకోసం యీయన మీద కూడా ప్రాసిక్యూషనుకు ఆర్డరు దయచేయించాలి. ఇక వూరుకోవడానికి వీల్లేదు. + +కమ :- అయ్యా! ఆయననేమియు నెఱుంగరు, నాకుఁగల హక్కును బట్టియఁ న్యాయమును బట్టియు నేనే ఈ విధముగా మార్చినాను. అందులకు వారప్పుడేమియు నభ్యంతరము చెప్పి యుండలేదు. తామీ సందర్భములన్నియుఁ జక్కఁగా నాలోచించి, నాపై నాభర్తకే యధికారము గలదో, నాభర్తపై నాకే యధికారము కలదో, నిర్ణయింపుఁడు. + +బస :- (తనలో) నా యవజ్ఞచేతనే యీవ్యవహార యింతవఱకు వచ్చినది. ఇంకను నేనిట్లు మొరడునై యుండఁదగునా? + +చ. పరువు నశించెఁ! బండితులు బామరులు న్విని యింట నింట నా + చరితమె చెప్పుకొంచు నెకసక్కెములాడు నవస్థపట్టె! ము + ష్కరమునఁ దండ్రి కిప్పటికి గల్గకపోయె నుదార బుద్ధి! యీ + తరుణము నందు మూర్ఖుని విధంబున నుండుట నాకుఁబాడియే! + +గీ. ఆమె చెప్పినదెల్ల యధార్థ మీతఁ + డాచరించినదెల్ల నా యాత్మ యెఱుఁగు + నిట్టిచో న్యాయమున కేసు గట్టువడక + యున్న దేవుఁడు నను జూచి యోర్చువాఁడె. + +న్యాయా :- ఏమి వెంగళప్పగారూ! మీరేమి చెప్పెదరు? + +బస :- (యింతలో ముందునకు వచ్చి) అయ్యా! యిప్పుడు మాటాడవలసినవాఁడను నేను గాని, ఆయన గాదు. ఈ దావాకు సంబంధించిన కాగితములపై నేను సంతకములు చేసినది, నా తండ్రి బలవంతముచేఁగాని, నా స్వబుద్ధిచేఁ గాదు. అందువల్ల నా దావాను నేను రద్దు చేసికొనుచున్నాను. ఆ చిన్నది చెప్పిన మాటలలో నణువంతయు నసత్యము లేదు. నా తండ్రి మాటలలో నలుసంతయు నిజములేదు. ఈ వ్యవహా \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0096.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0096.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f4c541b46b7bc60e54160cabee8cbb46bf05aec1 --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0096.txt @@ -0,0 +1,21 @@ +రములో నా తండ్రి చేసిన దుస్తంత్రములన్నియు నిచ్చట వెల్లడించుట నా కిష్టము లేదు. పెక్కు మాటలేల? + +ఉ. అమ్మెను నన్ను నా జనకుఁడాయన నన్గొనె రొక్కమిచ్చి; యీ + కొమ్మకు నేను భృత్యుఁడను, గొంకక యే పని సేయు మన్న ని + క్కముగఁ జేయువాఁడ, నిటు - కట్నములం గొనువారు రూఢిగా + నమ్మడుకాండ్రె కాక, మగలంటకు నర్హులుకారు లేశమున్‌. + +న్యాయా :- సెబాసు నాయనా సెబాసు! చెప్పవలసిన రీతిగాఁ చెప్పితివి! కాన చెప్పినది చెప్పినట్లు చేయుట గూడ జరిగెనేని, లోకమున కొక శ్రేష్ఠమైన పాఠము నేర్పినవాఁడ వగుదువు? + +బస :- అయ్యా! తమకా సందేహమేల? (అని కమల వంకకు నడచును.) + +లింగ :- (ఆవేదనతో) ఆఁ, ఆఁ, ఆఁ, ఓరి నిర్భాగ్యుఁడా? నిర్భాగ్యుఁడా, నీకేమి వినాశకాలమురా యిది. అయ్యో? అయ్యో? ఇంకేమున్నదింకేమున్నది? (అని గుండె బాదుకొనును.) + +బస :- (తిరిగి చూడకయే కమలను సమీపించి) ఓ సుగుణవతీ! + +చ. ధనము గణించి నీ యెడల దారుణవృత్తి మెలంగియుండె మ + జ్జనకుడు, దాని నించుకయు స్వాంతమునందిడఁబోక నన్ను దా + సునిగ గ్రహించి యిష్టమగు చొప్పున నానతుఁలిమ్ము నీవు చె + ప్పిన పనిచేయు దెల్ల పుడు భృత్యుఁడనై పడియుండు నీకడన్‌. + +కమ :- (మందహాసముతో) ఇదిగో యీ నగల మూటయు నీ కాగితముల కట్టయుఁబట్టుకొని నావెంట రండు. యిరువురమును గలిసి యీ వరవిక్రయ దురాచారమును రూపుమాపుటకై పాటుపడుదుము. (అని మూటయుఁ గట్టయు నిచ్చును.) \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0098.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0098.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..94549af3cd908ea5727dd060a47b9aceb14345e3 --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0098.txt @@ -0,0 +1,28 @@ +దశ మాంకము

+ +పురు : - + +సీ. కొసరి కట్నములందు కొంటయే గౌరవ + మని తలపోసెడి యజ్ఞులార! + వచ్చి ముద్దుగఁ బిల్ల నిచ్చెద మనఁ గట్న + ములకు బేరములాడు మూర్ఖులార! + అబ్బాయి పెండ్లితో నప్పు పప్పులు తీర్చి + నిలువ సేయఁగ జూచు నీచులార! + ముడుపులు గొనితెచ్చి ముంగల నిడుదాఁక + పల్లకి యెత్తని పశువులార! + + ఏమి యన్యాయమిది! పూర్వ మెన్నఁడేని + వరుల నిటు విక్రయించిన వారు గలరె? + పూజ్యతరమైన మన పుణ్యభూమియందుఁ + గటకటా! నరమాంస విక్రయము తగునె! + +బస :- + +సీ. కట్నాలకై పుస్తకములు జేఁగొని, పాఠ + శాలల కేగెడు చవటలార! + పిలిచి కాళ్ళు కడిగి పిల్లనిచ్చినవారి + కొంప లమ్మించెడి కుమతులార! + అల్క పాన్పుల నెక్కి యవి యివి కావలె + నని శివమాడెడి యధములార! + ఎంత పెట్టినఁ దిని యెప్పటికప్పుడు + \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0099.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0099.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fd33a03455f2fb4e986da64b16799ad91dd9b9bd --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0099.txt @@ -0,0 +1,36 @@ +నిష్ఠరోక్తులు పల్కు - నీచులార! + + కట్నమునుపేర నొక చిల్లి గవ్వ గొనిన + భార్య కమ్ముడువోయిన బంటు లగుచు + జన్మ దాస్యంబు సలుపుడు సలుపకున్న + నత్తవారింటఁ గుక్కలై యవతరింత్రు. + +భ్రమ :- + +సీ. మగబిడ్డ పుట్టిన మఱునాఁడె మొదలు శు + ల్కమువలె లెక్కించు రాకాసులార! + మర్యాద కై చూడ మరల గట్నాలకై + రేపవల్‌ వేధించు ఱేచులార! + అయిదు ప్రొద్దుల రాణులై, చీటికిని మాటి + కలిగి కూర్చుండు గయ్యాళులార! + లాంఛనంబుల పేర లక్ష చెప్పుచు నిల్లు + గుల్లసేయు దరిద్రగొట్టులార! + + ఆఁడుపుట్టువు పుట్టరే? ఆఁడువారి + నిట్టు లవమానపఱచుట కించుకేని + సిగ్గుపడకుండఁ దగునె ఛీ? ఛీ ధనంబె + పావనంబుగఁ జూచుట పరువె మురువె. + +కమల :- + +సీ. వెల పుచ్చుకొని వచ్చు వెడఁగులచేఁ బుస్తె + కట్టించు కొనియెడు కన్నెలార! + కట్నాల మగలతోఁ గలసి పల్లకిలోనఁ + గూరుచుండెడు పెండ్లి కూతులార! + కోరిన వెల యిచ్చి కొని తెచ్చుకొన్న దా + సానుసులకు దాస్యము సేయు సుదతులార! + మీ వివాహములకై మీవారు ఋణముల + పాలౌట గని యోర్చు పడఁతులార! + + ఎంచిచూడఁగ స్త్రీజాతి కింతకన్న + \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0100.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0100.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6746e55066eea7adc64624fc6e109303b9e5d888 --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0100.txt @@ -0,0 +1,31 @@ +గౌరవము లేమి యిల మఱి కలదె? చాలుఁ + జాలు నిఁకనైన బౌరుష జ్ఞానములను + గలిగి మెలఁగుడు సత్కీర్తిఁ గనుఁడు. + +ఒక బ్రాహ్మణుఁడు :-(ప్రవేశించి) అయ్యా! కట్నపు సొమ్ముకంటె కాలకూట విషము మేలు. దానివల్ల నే నాకీ దరిద్రయోగము పట్టినది. + +సీ. తగిన బేరము వచ్చుదాఁక నబ్బాయిని + పాఠశాలకు తన్ని పంపినాను + పోటీలపై వెల పొసఁగించి నాలుగు + సంచుల వఱకు కక్కించినాను + మాటిమాటికిని బోట్లాటకు సిద్ధమై + లాంఛనాలని వేయి లాఁగినాను + అద్దెల కీవచ్చునని యున్న సొమ్మెల్ల + పెట్టి పెంకుటి యిల్లు కట్టినాను + + ఇల్లు కాలిపోయె నింటిది చనిపోయె + పిల్లవాఁడు వెఱ్రి పీనుఁగాయె + గోడ లొకనిఁ దగులుకొని లేచియే పోయె + నాకు ముష్టిచెంబె లోకమాయె (నిష్క్రమించును.) + +ఒక కమ్మ :-(ప్రవేశించి) అయ్యా! నా సొద కొంతాలకించండి. + +సీ. వొడ్డికి వొడ్డీలు వొంతున పెంచేసి + మంచి మాన్నాలు గడించినాను + పది పుట్ల బూఁవితో పండంటి బిడ్డ నో + యెదవ కుక్కల కొడుక్కిచ్చినాను + అలక పానుపుకాడ అసలైన శంగలి + బీ డాడి కడుపునఁ పెట్టినాను + అన్ని తిన్న యెదవ అమ్మాయి నొదిలేసి + యింకోర్తి పక్కలో యివిడినాఁడు + \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0102.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0102.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..48ff0000a5b3a2eb8dcfbbcd836f236639409708 --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0102.txt @@ -0,0 +1,20 @@ +పెనకువపైఁగొంత పెంచినాను! + పద్దులు పత్రముల్‌ దిద్ది, దీపము లార్పి + వంచించి కొంత గడించినాను! + కాయమ్మీ కసరమ్మి కడుగమ్మి, వోట్లమ్మి + చిల్లరగాఁ గొంత చేర్చినాను! + + అతిథి చుట్టము గురువును యాచకుండు! + దేవుఁడను మాట లేక వర్తించినాను! + కడకుఁగట్నంబునకు గడ్డి కఱచినాను! + కలడె నావంటి ఖలుఁడు లోకంబునందు? + +పురు :- బావగారు! గతజల సేతుబంధనమువల్లఁ గార్యమేమున్నది? ప్రస్తుతము తాము దయచేసిన పని ఏమో సెలవిండు! + +లింగ :- ఇఁక నాకేమి పనియున్నది? అబ్బాయినిఁ, గోడలిని యింటికిఁ దోడుకొనిపోయి ఆస్తి అంతయు వారివశము చేసి హాయిగా మీతో హరినామ స్మరణ చేసికొనుచు, గూర్చుండవలెనని వచ్చినాను. + +పురు :- ఈ మాటలు మీరు మనస్ఫూర్తిగా నన్నవేనా? + +లింగ :- సందియమేమి? నా కోడలిని సమాధానపఱచి, నా కుమారుని మరల నా వానిఁగ జేసికొన్న రేపు వాడు నాకు గర్మ చేయుటకుగాని, వాడు చేసిన కర్మ నాకు ముట్టుటకుఁగాని యవకాశ మెక్కడిది? అప్పు డాలోచనములేక పాడు కట్నము కొఱ కన్నిపాట్లు పడినాను! ఆ పాపమును బరిహరించుకొనువరకున నా యంతరాత్మకు శాంతి కలుగదు! + +పురు :- అట్లయిన మీ యిష్టానుసారమే యగుఁగాక! మన మందఱమును గలిసి యొకసారి మంగళాశాసనము కావించి పోవుదము. \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0103.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0103.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..86b57fe3606b114371acdc37368becf65015eb20 --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0103.txt @@ -0,0 +1,13 @@ +సీ. ఆడుబిడ్డల వివాహములకై తండ్రులు + పడుబాధ లెల్లను బాయుఁ గాక! + లింగ :- కట్నాల కోసము గడ్డికఱచువారి + కెల్ల నా పాట్లె ఘట్టిల్లుఁగాక + బస :- పణములు గొనువారు భార్యల కేప్రొద్దు + నూడిగంబులు సేయుచుంద్రుగాక + కమ :- వెలమగల్‌ మెడలఁబుస్తెలు కట్టు దౌర్భాగ్య + దశ కన్నియల కింకఁ దప్పుఁగాక! + భ్రమ :- కట్నముల నందుకొంటయే గౌరవమను + వెడఁగుదన మాడువారిని వీడుఁగాక! + అందరు :- ఉర్వి నన్నిటఁ గాళింది కుద్ధియైన + వెలదులే యెప్పుడును బ్రభవింత్రుగాక! + \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0104.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0104.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f3dc0c04092a2d919bb55b81d7dd9ba5a54bdef0 --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0104.txt @@ -0,0 +1,47 @@ +విజ్ఞాన వికాసాలకు

+ +గ్రీక్ తత్త్వవేత్త సోక్రటీస్ జీవితం-తాత్త్వికత 15-00 + +స్వాప్నికుడు, ఆదర్శవాది ప్లేటో జీవితం-తాత్త్వికత 15-00 + +విజ్ఞానఖని అరిస్టాటిల్ జీవితం-తాత్త్వికత 15-00 + +షహీద్ భగత్ సింగ్ 9-00 + +విప్లవసేనాని చంద్రశేఖర ఆజాద్ 10-00 + +స్వాతంత్ర్య సమరంలో సుభాస్‌చంద్రబోస్ 8-50 + +విప్లవజ్యోతి అల్లూరి సీతారామరాజు 7-50 + +దళితజాతుల వైతాళికుడు అంబేడ్కర్ 12-50 + +కామ్రేడ్ స్టాలిన్ 7-50 + +రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో స్టాలిన్ పాత్ర 7-50 + +ఆర్థిక సమస్యలు 6-00 + +అండమాన్ జైలులో విప్లవకారులు 25-00 + +నేను-నా దేశం 25-00 + +దేశం కోసం 20-00 + +కొడుకులూ-కూతుళ్ళు 25-00 + +కౌటిల్యుని అర్థశాస్త్రం 13-00 + +ప్రపంచ రాజ్యాల సంగ్రహ చరిత్ర 20-00 + +ఆరోగ్యం సమస్యలు పరిరక్షణ 22-00 + +ఇంటింటా విజ్ఞాన సర్వస్వం (4 భాగాలు) 40-00 + +వైజ్ఞానిక గాథాశతి 30-00 + +కవిరాజ దర్శనం 15-00 + +చలం శ్మశాన సాహిత్యం 15-00 + +యుగకర్త వీరేశలింగంపై నీలాపనిందలు! 7-00 \ No newline at end of file diff --git a/Varavikrayamu_-1921/page_0105.txt b/Varavikrayamu_-1921/page_0105.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ca5ce046b9ed4c18624ca66d07d6b2e0817ac339 --- /dev/null +++ b/Varavikrayamu_-1921/page_0105.txt @@ -0,0 +1,43 @@ +నారాయణరావు 30-00 + +గోనగన్నారెడ్డి 25-00 + +హిమబిందు 33-00 + +కోనంగి 35-00 + +తుపాను 25-00 + +అడవి శాంతిశ్రీ 20-00 + +నరుడు 12-00 + +జాజిమల్లి 12-00 + +రాగమాలిక 12-00 + +శైలబాల 12-00 + +అంజలి 12-00 + +అంశుమతి 7-50 + +మల్లారెడ్డి 32-00 + +ధూర్జటి 25-00 + +నారాయణ భట్టు 22-00 + +కవిద్వయం 13-00 + +కవి సార్వభౌముడు 15-00 + +మాలపల్లి (2 భాగాలు) 60-00 + +కర్మభూమి 30-00 + +మనోరమ 30-00 + +సేవా సదన్ 25-00 + +నిర్మల 16-00 \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/meta.json" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/meta.json" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3cf0d1bdb51c3305fc3a9352d46c76f9f2a67282 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/meta.json" @@ -0,0 +1,2546 @@ +{ + "status": "done", + "saved": 846, + "total_pages": 909, + "filename": "సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞానకోశము మొదటి సంపుటము అ-ఆర్ష.pdf", + "pages": { + "2": { + "quality": 3 + }, + "5": { + "quality": 3 + }, + "7": { + "quality": 1 + }, + "8": { + "quality": 4 + }, + "9": { + "quality": 4 + }, + "10": { + "quality": 3 + }, + "11": { + "quality": 3 + }, + "12": { + "quality": 3 + }, + "13": { + "quality": 3 + }, + "14": { + "quality": 2 + }, + "15": { + "quality": 3 + }, + "16": { + "quality": 2 + }, + "17": { + "quality": 2 + }, + "18": { + "quality": 3 + }, + "19": { + "quality": 3 + }, + "20": { + "quality": 3 + }, + "21": { + "quality": 3 + }, + "22": { + "quality": 1 + }, + "23": { + "quality": 1 + }, + "24": { + "quality": 1 + }, + "25": { + "quality": 1 + }, + "26": { + "quality": 1 + }, + "27": { + "quality": 3 + }, + "28": { + "quality": 3 + }, + "29": { + "quality": 3 + }, + "30": { + "quality": 3 + }, + "31": { + "quality": 3 + }, + "32": { + "quality": 3 + }, + "33": { + "quality": 3 + }, + "34": { + "quality": 3 + }, + "35": { + "quality": 3 + }, + "36": { + "quality": 3 + }, + "37": { + "quality": 3 + }, + "40": { + "quality": 3 + }, + "41": { + "quality": 3 + }, + "42": { + "quality": 3 + }, + "43": { + "quality": 3 + }, + "44": { + "quality": 2 + }, + "45": { + "quality": 2 + }, + "46": { + "quality": 2 + }, + "47": { + "quality": 2 + }, + "48": { + "quality": 3 + }, + "49": { + "quality": 3 + }, + "50": { + "quality": 3 + }, + "51": { + "quality": 2 + }, + "52": { + "quality": 3 + }, + "53": { + "quality": 2 + }, + "54": { + "quality": 3 + }, + "55": { + "quality": 1 + }, + "56": { + "quality": 3 + }, + "57": { + "quality": 3 + }, + "58": { + "quality": 3 + }, + "59": { + "quality": 3 + }, + "60": { + "quality": 3 + }, + "61": { + "quality": 3 + }, + "62": { + "quality": 3 + }, + "63": { + "quality": 3 + }, + "64": { + "quality": 3 + }, + "65": { + "quality": 3 + }, + "66": { + "quality": 3 + }, + "67": { + "quality": 3 + }, + "68": { + "quality": 3 + }, + "69": { + "quality": 3 + }, + "70": { + "quality": 3 + }, + "71": { + "quality": 3 + }, + "72": { + "quality": 3 + }, + "73": { + "quality": 3 + }, + "74": { + "quality": 3 + }, + "75": { + "quality": 3 + }, + "76": { + "quality": 3 + }, + "78": { + "quality": 3 + }, + "79": { + "quality": 3 + }, + "80": { + "quality": 3 + }, + "81": { + "quality": 3 + }, + "82": { + "quality": 3 + }, + "83": { + "quality": 3 + }, + "84": { + "quality": 3 + }, + "85": { + "quality": 3 + }, + "86": { + "quality": 3 + }, + "87": { + "quality": 3 + }, + "88": { + "quality": 3 + }, + "89": { + "quality": 3 + }, + "90": { + "quality": 3 + }, + "91": { + "quality": 3 + }, + "92": { + "quality": 3 + }, + "93": { + "quality": 3 + }, + "94": { + "quality": 3 + }, + "95": { + "quality": 3 + }, + "96": { + "quality": 3 + }, + "97": { + "quality": 3 + }, + "98": { + "quality": 3 + }, + "99": { + "quality": 3 + }, + "100": { + "quality": 3 + }, + "101": { + "quality": 3 + }, + "102": { + "quality": 3 + }, + "103": { + "quality": 3 + }, + "104": { + "quality": 3 + }, + "105": { + "quality": 3 + }, + "106": { + "quality": 3 + }, + "107": { + "quality": 3 + }, + "108": { + "quality": 3 + }, + "109": { + "quality": 3 + }, + "110": { + "quality": 3 + }, + "111": { + "quality": 3 + }, + "112": { + "quality": 3 + }, + "113": { + "quality": 3 + }, + "114": { + "quality": 3 + }, + "115": { + "quality": 3 + }, + "116": { + "quality": 3 + }, + "117": { + "quality": 3 + }, + "118": { + "quality": 3 + }, + "119": { + "quality": 3 + }, + "120": { + "quality": 3 + }, + "121": { + "quality": 3 + }, + "122": { + "quality": 3 + }, + "123": { + "quality": 3 + }, + "124": { + "quality": 3 + }, + "125": { + "quality": 3 + }, + "126": { + "quality": 3 + }, + "127": { + "quality": 3 + }, + "132": { + "quality": 3 + }, + "133": { + "quality": 3 + }, + "134": { + "quality": 3 + }, + "135": { + "quality": 3 + }, + "140": { + "quality": 3 + }, + "141": { + "quality": 3 + }, + "142": { + "quality": 3 + }, + "143": { + "quality": 3 + }, + "148": { + "quality": 3 + }, + "149": { + "quality": 3 + }, + "150": { + "quality": 3 + }, + "151": { + "quality": 3 + }, + "156": { + "quality": 3 + }, + "157": { + "quality": 3 + }, + "158": { + "quality": 3 + }, + "159": { + "quality": 3 + }, + "164": { + "quality": 3 + }, + "165": { + "quality": 3 + }, + "166": { + "quality": 3 + }, + "167": { + "quality": 3 + }, + "168": { + "quality": 3 + }, + "169": { + "quality": 3 + }, + "170": { + "quality": 3 + }, + "171": { + "quality": 3 + }, + "172": { + "quality": 3 + }, + "173": { + "quality": 3 + }, + "174": { + "quality": 3 + }, + "175": { + "quality": 3 + }, + "176": { + "quality": 3 + }, + "177": { + "quality": 3 + }, + "178": { + "quality": 3 + }, + "179": { + "quality": 3 + }, + "180": { + "quality": 3 + }, + "181": { + "quality": 3 + }, + "182": { + "quality": 3 + }, + "183": { + "quality": 3 + }, + "184": { + "quality": 3 + }, + "185": { + "quality": 3 + }, + "186": { + "quality": 3 + }, + "187": { + "quality": 3 + }, + "188": { + "quality": 3 + }, + "189": { + "quality": 3 + }, + "190": { + "quality": 3 + }, + "191": { + "quality": 3 + }, + "192": { + "quality": 3 + }, + "193": { + "quality": 3 + }, + "194": { + "quality": 3 + }, + "195": { + "quality": 3 + }, + "196": { + "quality": 3 + }, + "197": { + "quality": 3 + }, + "198": { + "quality": 3 + }, + "199": { + "quality": 3 + }, + "200": { + "quality": 3 + }, + "201": { + "quality": 3 + }, + "202": { + "quality": 3 + }, + "203": { + "quality": 3 + }, + "204": { + "quality": 3 + }, + "205": { + "quality": 3 + }, + "206": { + "quality": 3 + }, + "207": { + "quality": 3 + }, + "208": { + "quality": 3 + }, + "209": { + "quality": 3 + }, + "210": { + "quality": 3 + }, + "211": { + "quality": 3 + }, + "212": { + "quality": 3 + }, + "213": { + "quality": 3 + }, + "214": { + "quality": 3 + }, + "215": { + "quality": 3 + }, + "216": { + "quality": 3 + }, + "217": { + "quality": 3 + }, + "218": { + "quality": 3 + }, + "219": { + "quality": 3 + }, + "220": { + "quality": 3 + }, + "221": { + "quality": 3 + }, + "222": { + "quality": 3 + }, + "223": { + "quality": 3 + }, + "224": { + "quality": 3 + }, + "225": { + "quality": 3 + }, + "226": { + "quality": 3 + }, + "227": { + "quality": 3 + }, + "228": { + "quality": 3 + }, + "229": { + "quality": 3 + }, + "230": { + "quality": 3 + }, + "231": { + "quality": 3 + }, + "232": { + "quality": 3 + }, + "233": { + "quality": 3 + }, + "234": { + "quality": 3 + }, + "235": { + "quality": 3 + }, + "236": { + "quality": 3 + }, + "237": { + "quality": 3 + }, + "238": { + "quality": 3 + }, + "239": { + "quality": 3 + }, + "240": { + "quality": 3 + }, + "241": { + "quality": 3 + }, + "242": { + "quality": 3 + }, + "243": { + "quality": 3 + }, + "244": { + "quality": 3 + }, + "245": { + "quality": 3 + }, + "246": { + "quality": 3 + }, + "247": { + "quality": 3 + }, + "248": { + "quality": 3 + }, + "249": { + "quality": 3 + }, + "250": { + "quality": 3 + }, + "251": { + "quality": 3 + }, + "252": { + "quality": 3 + }, + "253": { + "quality": 3 + }, + "254": { + "quality": 3 + }, + "255": { + "quality": 3 + }, + "256": { + "quality": 3 + }, + "257": { + "quality": 3 + }, + "258": { + "quality": 3 + }, + "259": { + "quality": 3 + }, + "260": { + "quality": 3 + }, + "261": { + "quality": 3 + }, + "262": { + "quality": 3 + }, + "263": { + "quality": 3 + }, + "264": { + "quality": 3 + }, + "265": { + "quality": 3 + }, + "266": { + "quality": 3 + }, + "267": { + "quality": 3 + }, + "268": { + "quality": 3 + }, + "269": { + "quality": 3 + }, + "270": { + "quality": 3 + }, + "271": { + "quality": 3 + }, + "272": { + "quality": 3 + }, + "273": { + "quality": 3 + }, + "274": { + "quality": 3 + }, + "275": { + "quality": 3 + }, + "276": { + "quality": 3 + }, + "277": { + "quality": 3 + }, + "278": { + "quality": 3 + }, + "279": { + "quality": 3 + }, + "280": { + "quality": 3 + }, + "281": { + "quality": 3 + }, + "282": { + "quality": 3 + }, + "283": { + "quality": 3 + }, + "284": { + "quality": 3 + }, + "285": { + "quality": 3 + }, + "286": { + "quality": 3 + }, + "287": { + "quality": 3 + }, + "288": { + "quality": 3 + }, + "289": { + "quality": 3 + }, + "290": { + "quality": 3 + }, + "291": { + "quality": 3 + }, + "292": { + "quality": 3 + }, + "297": { + "quality": 3 + }, + "298": { + "quality": 3 + }, + "300": { + "quality": 3 + }, + "301": { + "quality": 3 + }, + "302": { + "quality": 3 + }, + "303": { + "quality": 3 + }, + "304": { + "quality": 3 + }, + "305": { + "quality": 3 + }, + "306": { + "quality": 3 + }, + "307": { + "quality": 3 + }, + "308": { + "quality": 3 + }, + "309": { + "quality": 3 + }, + "310": { + "quality": 3 + }, + "311": { + "quality": 3 + }, + "312": { + "quality": 3 + }, + "313": { + "quality": 3 + }, + "314": { + "quality": 3 + }, + "315": { + "quality": 3 + }, + "316": { + "quality": 3 + }, + "317": { + "quality": 3 + }, + "318": { + "quality": 3 + }, + "319": { + "quality": 3 + }, + "320": { + "quality": 3 + }, + "321": { + "quality": 3 + }, + "322": { + "quality": 3 + }, + "323": { + "quality": 3 + }, + "326": { + "quality": 3 + }, + "327": { + "quality": 3 + }, + "328": { + "quality": 3 + }, + "329": { + "quality": 3 + }, + "330": { + "quality": 3 + }, + "331": { + "quality": 3 + }, + "332": { + "quality": 3 + }, + "333": { + "quality": 3 + }, + "334": { + "quality": 3 + }, + "335": { + "quality": 3 + }, + "336": { + "quality": 3 + }, + "337": { + "quality": 3 + }, + "338": { + "quality": 3 + }, + "339": { + "quality": 3 + }, + "340": { + "quality": 3 + }, + "341": { + "quality": 3 + }, + "342": { + "quality": 3 + }, + "344": { + "quality": 3 + }, + "345": { + "quality": 3 + }, + "346": { + "quality": 3 + }, + "347": { + "quality": 3 + }, + "348": { + "quality": 3 + }, + "349": { + "quality": 3 + }, + "350": { + "quality": 3 + }, + "351": { + "quality": 3 + }, + "352": { + "quality": 3 + }, + "353": { + "quality": 3 + }, + "354": { + "quality": 1 + }, + "355": { + "quality": 3 + }, + "356": { + "quality": 1 + }, + "357": { + "quality": 3 + }, + "358": { + "quality": 3 + }, + "359": { + "quality": 3 + }, + "360": { + "quality": 3 + }, + "361": { + "quality": 3 + }, + "362": { + "quality": 3 + }, + "363": { + "quality": 3 + }, + "364": { + "quality": 3 + }, + "365": { + "quality": 3 + }, + "366": { + "quality": 3 + }, + "367": { + "quality": 3 + }, + "368": { + "quality": 3 + }, + "369": { + "quality": 3 + }, + "370": { + "quality": 3 + }, + "371": { + "quality": 3 + }, + "372": { + "quality": 3 + }, + "373": { + "quality": 3 + }, + "374": { + "quality": 3 + }, + "375": { + "quality": 3 + }, + "376": { + "quality": 3 + }, + "377": { + "quality": 3 + }, + "378": { + "quality": 3 + }, + "379": { + "quality": 3 + }, + "380": { + "quality": 3 + }, + "381": { + "quality": 3 + }, + "382": { + "quality": 3 + }, + "383": { + "quality": 3 + }, + "384": { + "quality": 3 + }, + "385": { + "quality": 3 + }, + "386": { + "quality": 3 + }, + "387": { + "quality": 3 + }, + "388": { + "quality": 3 + }, + "389": { + "quality": 3 + }, + "390": { + "quality": 3 + }, + "391": { + "quality": 3 + }, + "392": { + "quality": 3 + }, + "393": { + "quality": 3 + }, + "394": { + "quality": 3 + }, + "395": { + "quality": 3 + }, + "396": { + "quality": 3 + }, + "397": { + "quality": 1 + }, + "398": { + "quality": 3 + }, + "399": { + "quality": 3 + }, + "400": { + "quality": 3 + }, + "401": { + "quality": 3 + }, + "402": { + "quality": 3 + }, + "403": { + "quality": 3 + }, + "404": { + "quality": 3 + }, + "405": { + "quality": 3 + }, + "406": { + "quality": 3 + }, + "407": { + "quality": 3 + }, + "408": { + "quality": 3 + }, + "409": { + "quality": 3 + }, + "410": { + "quality": 3 + }, + "411": { + "quality": 3 + }, + "412": { + "quality": 3 + }, + "413": { + "quality": 3 + }, + "414": { + "quality": 3 + }, + "415": { + "quality": 3 + }, + "416": { + "quality": 3 + }, + "417": { + "quality": 3 + }, + "418": { + "quality": 3 + }, + "419": { + "quality": 3 + }, + "420": { + "quality": 3 + }, + "421": { + "quality": 3 + }, + "422": { + "quality": 3 + }, + "423": { + "quality": 3 + }, + "424": { + "quality": 3 + }, + "425": { + "quality": 3 + }, + "426": { + "quality": 3 + }, + "427": { + "quality": 3 + }, + "428": { + "quality": 3 + }, + "429": { + "quality": 3 + }, + "430": { + "quality": 3 + }, + "431": { + "quality": 3 + }, + "432": { + "quality": 3 + }, + "433": { + "quality": 3 + }, + "434": { + "quality": 3 + }, + "435": { + "quality": 3 + }, + "436": { + "quality": 3 + }, + "437": { + "quality": 3 + }, + "438": { + "quality": 3 + }, + "439": { + "quality": 3 + }, + "440": { + "quality": 3 + }, + "441": { + "quality": 3 + }, + "442": { + "quality": 3 + }, + "443": { + "quality": 3 + }, + "444": { + "quality": 3 + }, + "445": { + "quality": 3 + }, + "446": { + "quality": 3 + }, + "447": { + "quality": 3 + }, + "448": { + "quality": 3 + }, + "449": { + "quality": 3 + }, + "452": { + "quality": 3 + }, + "453": { + "quality": 3 + }, + "454": { + "quality": 3 + }, + "455": { + "quality": 3 + }, + "456": { + "quality": 3 + }, + "457": { + "quality": 3 + }, + "458": { + "quality": 3 + }, + "459": { + "quality": 1 + }, + "460": { + "quality": 1 + }, + "461": { + "quality": 3 + }, + "462": { + "quality": 3 + }, + "463": { + "quality": 3 + }, + "464": { + "quality": 3 + }, + "465": { + "quality": 3 + }, + "466": { + "quality": 3 + }, + "467": { + "quality": 3 + }, + "468": { + "quality": 3 + }, + "469": { + "quality": 3 + }, + "470": { + "quality": 3 + }, + "471": { + "quality": 3 + }, + "472": { + "quality": 3 + }, + "473": { + "quality": 3 + }, + "474": { + "quality": 3 + }, + "475": { + "quality": 3 + }, + "476": { + "quality": 3 + }, + "477": { + "quality": 3 + }, + "478": { + "quality": 3 + }, + "479": { + "quality": 3 + }, + "480": { + "quality": 3 + }, + "481": { + "quality": 3 + }, + "482": { + "quality": 3 + }, + "483": { + "quality": 3 + }, + "484": { + "quality": 3 + }, + "485": { + "quality": 3 + }, + "486": { + "quality": 3 + }, + "487": { + "quality": 3 + }, + "488": { + "quality": 3 + }, + "489": { + "quality": 3 + }, + "490": { + "quality": 3 + }, + "491": { + "quality": 3 + }, + "492": { + "quality": 3 + }, + "493": { + "quality": 3 + }, + "494": { + "quality": 3 + }, + "495": { + "quality": 3 + }, + "496": { + "quality": 3 + }, + "497": { + "quality": 3 + }, + "498": { + "quality": 3 + }, + "501": { + "quality": 3 + }, + "502": { + "quality": 3 + }, + "503": { + "quality": 3 + }, + "504": { + "quality": 3 + }, + "505": { + "quality": 3 + }, + "506": { + "quality": 3 + }, + "507": { + "quality": 3 + }, + "508": { + "quality": 3 + }, + "509": { + "quality": 3 + }, + "510": { + "quality": 3 + }, + "511": { + "quality": 3 + }, + "512": { + "quality": 3 + }, + "513": { + "quality": 3 + }, + "514": { + "quality": 3 + }, + "515": { + "quality": 3 + }, + "516": { + "quality": 3 + }, + "517": { + "quality": 3 + }, + "518": { + "quality": 3 + }, + "519": { + "quality": 3 + }, + "520": { + "quality": 3 + }, + "521": { + "quality": 3 + }, + "522": { + "quality": 3 + }, + "523": { + "quality": 3 + }, + "524": { + "quality": 3 + }, + "525": { + "quality": 3 + }, + "526": { + "quality": 3 + }, + "527": { + "quality": 3 + }, + "528": { + "quality": 3 + }, + "529": { + "quality": 3 + }, + "534": { + "quality": 3 + }, + "535": { + "quality": 3 + }, + "536": { + "quality": 3 + }, + "537": { + "quality": 3 + }, + "538": { + "quality": 3 + }, + "539": { + "quality": 3 + }, + "541": { + "quality": 3 + }, + "542": { + "quality": 3 + }, + "543": { + "quality": 3 + }, + "544": { + "quality": 3 + }, + "545": { + "quality": 3 + }, + "546": { + "quality": 3 + }, + "547": { + "quality": 3 + }, + "549": { + "quality": 3 + }, + "550": { + "quality": 3 + }, + "551": { + "quality": 3 + }, + "552": { + "quality": 3 + }, + "553": { + "quality": 3 + }, + "554": { + "quality": 3 + }, + "555": { + "quality": 3 + }, + "556": { + "quality": 3 + }, + "557": { + "quality": 3 + }, + "558": { + "quality": 3 + }, + "559": { + "quality": 1 + }, + "560": { + "quality": 3 + }, + "561": { + "quality": 3 + }, + "562": { + "quality": 3 + }, + "563": { + "quality": 3 + }, + "564": { + "quality": 3 + }, + "565": { + "quality": 3 + }, + "566": { + "quality": 3 + }, + "567": { + "quality": 3 + }, + "568": { + "quality": 3 + }, + "569": { + "quality": 3 + }, + "570": { + "quality": 3 + }, + "571": { + "quality": 3 + }, + "572": { + "quality": 3 + }, + "573": { + "quality": 3 + }, + "574": { + "quality": 3 + }, + "575": { + "quality": 3 + }, + "576": { + "quality": 3 + }, + "577": { + "quality": 3 + }, + "578": { + "quality": 3 + }, + "579": { + "quality": 3 + }, + "580": { + "quality": 1 + }, + "581": { + "quality": 1 + }, + "584": { + "quality": 1 + }, + "585": { + "quality": 3 + }, + "586": { + "quality": 3 + }, + "587": { + "quality": 1 + }, + "588": { + "quality": 1 + }, + "589": { + "quality": 3 + }, + "590": { + "quality": 3 + }, + "591": { + "quality": 3 + }, + "592": { + "quality": 3 + }, + "593": { + "quality": 3 + }, + "594": { + "quality": 3 + }, + "595": { + "quality": 3 + }, + "596": { + "quality": 3 + }, + "597": { + "quality": 3 + }, + "598": { + "quality": 3 + }, + "599": { + "quality": 3 + }, + "600": { + "quality": 3 + }, + "601": { + "quality": 3 + }, + "602": { + "quality": 3 + }, + "603": { + "quality": 3 + }, + "604": { + "quality": 3 + }, + "605": { + "quality": 3 + }, + "606": { + "quality": 3 + }, + "607": { + "quality": 3 + }, + "608": { + "quality": 3 + }, + "609": { + "quality": 3 + }, + "610": { + "quality": 3 + }, + "611": { + "quality": 3 + }, + "612": { + "quality": 3 + }, + "613": { + "quality": 3 + }, + "614": { + "quality": 3 + }, + "615": { + "quality": 3 + }, + "616": { + "quality": 3 + }, + "617": { + "quality": 3 + }, + "618": { + "quality": 3 + }, + "619": { + "quality": 3 + }, + "620": { + "quality": 3 + }, + "621": { + "quality": 3 + }, + "622": { + "quality": 3 + }, + "623": { + "quality": 3 + }, + "624": { + "quality": 3 + }, + "625": { + "quality": 3 + }, + "626": { + "quality": 3 + }, + "627": { + "quality": 3 + }, + "635": { + "quality": 3 + }, + "636": { + "quality": 3 + }, + "637": { + "quality": 3 + }, + "638": { + "quality": 3 + }, + "639": { + "quality": 3 + }, + "640": { + "quality": 3 + }, + "641": { + "quality": 3 + }, + "642": { + "quality": 3 + }, + "643": { + "quality": 3 + }, + "644": { + "quality": 3 + }, + "645": { + "quality": 3 + }, + "646": { + "quality": 3 + }, + "647": { + "quality": 3 + }, + "648": { + "quality": 3 + }, + "649": { + "quality": 3 + }, + "650": { + "quality": 3 + }, + "651": { + "quality": 3 + }, + "652": { + "quality": 3 + }, + "653": { + "quality": 3 + }, + "654": { + "quality": 3 + }, + "655": { + "quality": 3 + }, + "656": { + "quality": 3 + }, + "657": { + "quality": 3 + }, + "658": { + "quality": 3 + }, + "659": { + "quality": 3 + }, + "660": { + "quality": 3 + }, + "661": { + "quality": 3 + }, + "662": { + "quality": 3 + }, + "663": { + "quality": 3 + }, + "664": { + "quality": 3 + }, + "665": { + "quality": 3 + }, + "666": { + "quality": 3 + }, + "667": { + "quality": 3 + }, + "668": { + "quality": 3 + }, + "669": { + "quality": 3 + }, + "670": { + "quality": 3 + }, + "671": { + "quality": 3 + }, + "672": { + "quality": 3 + }, + "673": { + "quality": 3 + }, + "674": { + "quality": 3 + }, + "675": { + "quality": 3 + }, + "676": { + "quality": 3 + }, + "677": { + "quality": 3 + }, + "678": { + "quality": 3 + }, + "679": { + "quality": 3 + }, + "680": { + "quality": 3 + }, + "681": { + "quality": 3 + }, + "682": { + "quality": 3 + }, + "683": { + "quality": 3 + }, + "684": { + "quality": 3 + }, + "685": { + "quality": 3 + }, + "686": { + "quality": 3 + }, + "687": { + "quality": 3 + }, + "688": { + "quality": 3 + }, + "689": { + "quality": 3 + }, + "690": { + "quality": 3 + }, + "691": { + "quality": 3 + }, + "692": { + "quality": 3 + }, + "693": { + "quality": 3 + }, + "694": { + "quality": 3 + }, + "695": { + "quality": 3 + }, + "696": { + "quality": 3 + }, + "697": { + "quality": 3 + }, + "698": { + "quality": 3 + }, + "699": { + "quality": 3 + }, + "700": { + "quality": 3 + }, + "701": { + "quality": 3 + }, + "702": { + "quality": 3 + }, + "703": { + "quality": 3 + }, + "705": { + "quality": 3 + }, + "707": { + "quality": 3 + }, + "708": { + "quality": 3 + }, + "709": { + "quality": 3 + }, + "710": { + "quality": 3 + }, + "711": { + "quality": 3 + }, + "712": { + "quality": 3 + }, + "713": { + "quality": 3 + }, + "714": { + "quality": 3 + }, + "715": { + "quality": 3 + }, + "716": { + "quality": 3 + }, + "717": { + "quality": 3 + }, + "718": { + "quality": 3 + }, + "719": { + "quality": 3 + }, + "720": { + "quality": 3 + }, + "721": { + "quality": 3 + }, + "722": { + "quality": 3 + }, + "723": { + "quality": 3 + }, + "724": { + "quality": 3 + }, + "725": { + "quality": 3 + }, + "726": { + "quality": 3 + }, + "727": { + "quality": 3 + }, + "728": { + "quality": 3 + }, + "729": { + "quality": 3 + }, + "730": { + "quality": 3 + }, + "731": { + "quality": 3 + }, + "732": { + "quality": 3 + }, + "733": { + "quality": 3 + }, + "734": { + "quality": 3 + }, + "735": { + "quality": 3 + }, + "736": { + "quality": 3 + }, + "737": { + "quality": 3 + }, + "738": { + "quality": 3 + }, + "739": { + "quality": 3 + }, + "740": { + "quality": 3 + }, + "741": { + "quality": 3 + }, + "742": { + "quality": 3 + }, + "743": { + "quality": 3 + }, + "744": { + "quality": 3 + }, + "745": { + "quality": 3 + }, + "746": { + "quality": 3 + }, + "747": { + "quality": 3 + }, + "748": { + "quality": 3 + }, + "749": { + "quality": 3 + }, + "750": { + "quality": 3 + }, + "751": { + "quality": 3 + }, + "752": { + "quality": 3 + }, + "753": { + "quality": 3 + }, + "754": { + "quality": 3 + }, + "755": { + "quality": 3 + }, + "756": { + "quality": 3 + }, + "757": { + "quality": 3 + }, + "758": { + "quality": 3 + }, + "759": { + "quality": 3 + }, + "760": { + "quality": 3 + }, + "761": { + "quality": 3 + }, + "762": { + "quality": 3 + }, + "763": { + "quality": 3 + }, + "764": { + "quality": 3 + }, + "765": { + "quality": 3 + }, + "766": { + "quality": 3 + }, + "767": { + "quality": 3 + }, + "769": { + "quality": 3 + }, + "770": { + "quality": 3 + }, + "771": { + "quality": 3 + }, + "772": { + "quality": 3 + }, + "773": { + "quality": 3 + }, + "774": { + "quality": 3 + }, + "775": { + "quality": 3 + }, + "776": { + "quality": 3 + }, + "777": { + "quality": 3 + }, + "778": { + "quality": 3 + }, + "779": { + "quality": 3 + }, + "780": { + "quality": 3 + }, + "781": { + "quality": 3 + }, + "782": { + "quality": 3 + }, + "783": { + "quality": 3 + }, + "784": { + "quality": 3 + }, + "785": { + "quality": 3 + }, + "786": { + "quality": 3 + }, + "787": { + "quality": 3 + }, + "788": { + "quality": 3 + }, + "789": { + "quality": 3 + }, + "790": { + "quality": 3 + }, + "791": { + "quality": 3 + }, + "792": { + "quality": 3 + }, + "793": { + "quality": 3 + }, + "794": { + "quality": 3 + }, + "795": { + "quality": 3 + }, + "796": { + "quality": 3 + }, + "797": { + "quality": 3 + }, + "798": { + "quality": 3 + }, + "799": { + "quality": 3 + }, + "800": { + "quality": 3 + }, + "801": { + "quality": 3 + }, + "802": { + "quality": 3 + }, + "803": { + "quality": 3 + }, + "804": { + "quality": 3 + }, + "805": { + "quality": 3 + }, + "806": { + "quality": 3 + }, + "808": { + "quality": 3 + }, + "809": { + "quality": 3 + }, + "810": { + "quality": 3 + }, + "811": { + "quality": 3 + }, + "812": { + "quality": 3 + }, + "813": { + "quality": 3 + }, + "814": { + "quality": 3 + }, + "815": { + "quality": 3 + }, + "816": { + "quality": 3 + }, + "817": { + "quality": 3 + }, + "818": { + "quality": 3 + }, + "819": { + "quality": 3 + }, + "820": { + "quality": 3 + }, + "821": { + "quality": 3 + }, + "822": { + "quality": 3 + }, + "823": { + "quality": 2 + }, + "824": { + "quality": 3 + }, + "825": { + "quality": 3 + }, + "826": { + "quality": 3 + }, + "827": { + "quality": 3 + }, + "828": { + "quality": 3 + }, + "829": { + "quality": 3 + }, + "830": { + "quality": 3 + }, + "831": { + "quality": 3 + }, + "832": { + "quality": 3 + }, + "833": { + "quality": 3 + }, + "834": { + "quality": 3 + }, + "835": { + "quality": 3 + }, + "836": { + "quality": 3 + }, + "837": { + "quality": 3 + }, + "838": { + "quality": 3 + }, + "839": { + "quality": 3 + }, + "840": { + "quality": 3 + }, + "841": { + "quality": 3 + }, + "842": { + "quality": 3 + }, + "843": { + "quality": 3 + }, + "844": { + "quality": 3 + }, + "845": { + "quality": 3 + }, + "846": { + "quality": 3 + }, + "847": { + "quality": 3 + }, + "848": { + "quality": 3 + }, + "849": { + "quality": 3 + }, + "850": { + "quality": 2 + }, + "851": { + "quality": 3 + }, + "852": { + "quality": 3 + }, + "853": { + "quality": 3 + }, + "854": { + "quality": 3 + }, + "855": { + "quality": 3 + }, + "856": { + "quality": 3 + }, + "857": { + "quality": 3 + }, + "858": { + "quality": 2 + }, + "859": { + "quality": 3 + }, + "860": { + "quality": 3 + }, + "861": { + "quality": 3 + }, + "862": { + "quality": 3 + }, + "863": { + "quality": 3 + }, + "864": { + "quality": 3 + }, + "865": { + "quality": 3 + }, + "866": { + "quality": 2 + }, + "867": { + "quality": 2 + }, + "868": { + "quality": 2 + }, + "869": { + "quality": 2 + }, + "870": { + "quality": 2 + }, + "871": { + "quality": 3 + }, + "872": { + "quality": 3 + }, + "873": { + "quality": 3 + }, + "874": { + "quality": 3 + }, + "875": { + "quality": 3 + }, + "878": { + "quality": 1 + }, + "879": { + "quality": 1 + }, + "880": { + "quality": 1 + }, + "881": { + "quality": 1 + }, + "882": { + "quality": 1 + }, + "883": { + "quality": 1 + }, + "884": { + "quality": 1 + }, + "885": { + "quality": 1 + }, + "886": { + "quality": 1 + }, + "887": { + "quality": 1 + }, + "888": { + "quality": 1 + }, + "889": { + "quality": 1 + }, + "890": { + "quality": 1 + }, + "891": { + "quality": 1 + }, + "892": { + "quality": 1 + }, + "893": { + "quality": 1 + }, + "894": { + "quality": 1 + }, + "895": { + "quality": 1 + }, + "896": { + "quality": 1 + }, + "897": { + "quality": 1 + }, + "898": { + "quality": 1 + }, + "899": { + "quality": 1 + }, + "900": { + "quality": 1 + }, + "901": { + "quality": 1 + }, + "902": { + "quality": 1 + }, + "903": { + "quality": 1 + }, + "904": { + "quality": 1 + }, + "905": { + "quality": 1 + }, + "906": { + "quality": 1 + } + } +} \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0002.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0002.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7c82e3293bde6847800cd2b0615fdddfcb470377 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0002.txt" @@ -0,0 +1,3 @@ +సంగ్రహ

+ +ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము

\ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0005.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0005.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d06b043a0cdf928c808de4d0ec646966530c41a2 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0005.txt" @@ -0,0 +1,14 @@ +సర్వ స్వామ్యములు +ప్రకాశకులవి. +మూల్యము రు 20 లు + +ముద్రణము +అజంతా ప్రింటర్సు, +మహాకాళివీథి +సికిందరాబాదు. + +ప్రతులకు : +కార్యదర్శి, +సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞానకోశ సమితి +విద్యానగరు - హైదరాబాదు-7. +టెలిఫోను నెం. 5023. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0008.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0008.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1868254648bc93a79680ca95b2565f96604660c4 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0008.txt" @@ -0,0 +1,23 @@ +తొలిపలుకులు

+ +సంగ్రహాంధ్ర విజ్ఞానకోశము మొదటి సంపుటమును ఆంధ్రప్రజానీకమున +కర్పించుట సంతోషదాయకమైన కర్తవ్యముగా భావించుచున్నాను. ఈ విజ్ఞానకోశ +ప్రచురణ విషయము 1953 ప్రాంతములందు ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయ మహా +భవనమున నొకమూల చిన్న గదిలో తళుక్కుమని మెరసినది. ఐదు సంవత్సరము +లలో నీ విధముగా నవతరించినది. దీని ధ్యేయమును ప్రకాశకు లొకచోట ఈ +విధముగ చెప్పినారు: "విశ్వ విజ్ఞానమును సంక్షేపరూపములో ఆంధ్రకుటీరప్రాంగ +ణములకు గొని వచ్చుటే ఈ కోశముయొక్క లక్ష్యము." కనుక గ్రంథపఠనము +వంటి నిర్మాణ కార్యములకు అవకాశము చాలని ఈ దినములలో విజ్ఞాన సారమును +సంగ్రహముగా తెలుపుటకూడ గొప్ప సేవగనే భావింపవలెను. ఇట్టి లక్ష్యముతో +ఆరంభింపబడిన ఉద్యమము ఆంధ్రమహా జను లందరకును ఆదరణీయమే కాగలదు. +ఇంకొకవిధముగాకూడ ఈ యుద్యమము సంభావ్య మగుచున్నది. ఈ శతాబ్దా +రంభము నుండియు తెలంగాణములో విద్య, భాష, సంస్కృతి విషయములందు +నవచైతన్యము కలిగి ఒకప్పుడు మందముగను, మరొకప్పుడు వేగముగను పురోగ +మించుట మేమందరము గమనించి సంతోషపడుచుంటిమి. ఆంధ్రభాషలో సంపూర్ణ +విజ్ఞానసర్వస్వము లేని లోపమును పూరించవలె నని తెలంగాణ సాహిత్యకులు +కోరుటయు, నడుము కట్టుటయు, కొంత విజయమును సాధించుటయు యావ +దాంధ్రమునకును మోదకారణము. + +ఈ యుద్యమమును ప్రథమమున హైద్రాబాద్ ప్రభుత్వమువారును, +ప్రస్తుతము ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వమువారును ప్రోత్సహించి ఆర్థికముగా సహాయ +వడుట అభినందింపదగిన విషయము. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0012.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0012.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c30594c6023de21e3e2199c5a66754909769ab56 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0012.txt" @@ -0,0 +1,6 @@ +పరాసు విప్లవని నాదములు స్వాతంత్య్రము, సమానత్వము, సౌభ్రాతృత్వము -అను మంత్రత్రయ మీ గ్రంథము మూలముననే ఉద్ఘొషింపబడెనని తత్ జ్జ్ఞులు చెప్పుదురు. విజ్ఞాన సర్వస్వ ప్రయోజనమును గూర్చి ఫ్రెంచి విజ్ఞాన సర్వస్వ సంపాదకులలో ప్రముఖుడైన డెనిస్ డిడిరో మహాశయు డిట్లు వ్రాసెను : "ప్రపంచ వీథులలో వికీర్ణమై +పడియున్న విజ్ఞానమును రాశిచేసి సమకాలికులకు పరిచయము చేయుటయే విజ్ఞానసర్వస్వపు టాదర్శము. అనంతర తరముల వారికి ఈ జ్ఞానభాండారము నందిచ్చుటయు దీని లక్ష్యమే. ఇట్లు చేయుటవలన పూర్వ పూర్వ తరముల విజ్ఞానము ఉత్తరోత్తరతరములవారికి అందుబాటులోనికి వచ్చుచున్నది. లేకున్నచో అది నష్టమగు ప్రమాదముగలదు. మనసంతతివారు ఈ విజ్ఞానావలోడనముచే జ్ఞానవంతులు, సుఖవంతులు కాగలుగుట మన లక్ష్యము. ఇక మనమును నిరర్థకముగ జీవించి మరణించినవారము కాకుందుము గాక యనియు, లోకము మనలను కృతజ్ఞతతో స్మరించవలె ననియు ఆశించి విజ్ఞాన సర్వస్వరచన సాగింతము.” + +అయినచో రూసో, వాల్టేరు, డిడిరోవంటి మహా రచయితలు సంగ్రహాంధ్ర విజ్ఞానకోశమును తమ రచనలచే ప్రకాశింపచేసి రాయని మీరడుగవచ్చును. ఉన్నారు కాని యొక పరమ భేదమును గుర్తించవలెను. శ్రీమామిడిపూడి వేంకటరంగయ్య, పద్మభూషణ, డాక్టరు పి. టి. రాజు, ఉప్పులూరి గణపతిశాస్త్రి, బులుసు అప్పన్న శాస్త్రి, వేలూరి శివరామశాస్త్రి, డాక్టరు పుట్టపర్తి శ్రీనివాసాచార్యులు, కురుగంటి సీతారామయ్య. దూపాటి వేంకటరమణాచార్యులు, ఆదిరాజు వీరభద్రరావు మున్నగు పలువురు పలిత కేశులు, ఏకదంతులు, గళిత దంతులు వారివారి అభిమాన విషయములలో దుర్దాంతులు అయినవా రెందరో సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోళములో వ్యాస చంద్రికలను వెదజల్లినారు. "పాశ్చాత్య విజ్ఞాన మదదంతావళములైన రూసో, వాక్టేరు మున్నగువా రెక్కడ? దేవుడని, సత్యమని, శాంతియని, అహింసయని ప్రసన్నా రావములు చేయుచు హరిణశాబక సదృశులైన వేంకట రంగయ్య, గణపతి శాస్త్రివంటి వారెక్కడ? ఔ సమ్యభంగమైనది" అని అట్టహాసము చేయుదురు నేటి యువకులు. మేమందుము గదా, తొందరపడవలదు. వారికిని వీరికిని భేదము గుర్తించుడు. పాశ్చాత్య చింతకులు కృశాను సదృశులు. భారతీయ చింతకులు వరుణసదృశులు. సప్తజిహ్వుని చూచి శిశువులు కూడ దూరదూరముగ ప్రాకిపోవుదురు. శీతల జల పూర్ణ కుంభమును చూచి ఆ శిశువులే అల్లరిచేయుచు ఆలింగనము చేసికొందురు. భారతీయులది పూర్ణకుంభ సంస్కృతి. పాశ్చాత్యులది విద్యుదట నాగరకత. ఏది లేకున్నను లోకము తావన్మాత్ర దరిద్రమగును. సంగ్రహాంధ్ర విజ్ఞానకోశమునందు పూర్ణకుంభ - విద్ద్యుద్ఘట - సమ్మేళనమును సాధింప యత్నించుచున్నాము. లక్ష్యసాధనమున మావి దుర్బల హస్తములు కావచ్చును. లక్ష్యమునే అభినందింపుడు. + +ఈ విచిత్ర సమ్మేళనమును తాటిపండ్లు ఆవగింజలు కలబోసినట్లు - మీరెట్లు సాధింప బూనుకొన్నారని మీరడుగుదురు. 1. ప్రతి శాస్త్రమునందును ప్రాచీన భారతీయులు సాధించిన విజయములు సమీక్షించుటకు తగినట్లు శీర్షికలను ఏర్పాటు చేయుట. 2. ప్రాచీన భారతీయ మహావ్యక్తుల చరిత్రములను యథా సంభవముగ వ్రాయించుట. ఉదా : ఆపస్తంబుడు, అన్నంభట్టు, 3. ఇంతటితో తృప్తిపడక "భారతదేశపు ప్రాచీన విద్యలు -కళలు" అను క్రొత్త విభాగమునే ఈ కోశమునందు చేర్చితిమి. 4. అట్లే ఆయుర్వేదము అను ప్రత్యేక శాఖను గూడ ప్రవేశ పెట్టితిమి. పాశ్చాత్య వైద్యపద్ధతినే కాక ఆయుర్వేద మహత్త్వమును గూడ దీని ముఖమున లోకమునకు ప్రకటింప యత్నించితిమి. వీటిలో మూడవదగు "భారతదేశపు ప్రాచీన విద్యలు - కళలు" అను విభాగము మాకు మిక్కిలి ఆప్యాయమైనది. అయినను ఇందలి శీర్షికలపై వ్యాసములు వ్రాయువారు మిక్కిలి అరుదుగా లభించినారు. ప్రాచీన విద్య లెరిగిన పండితవరేణ్యులు ఈ శాఖను విజయవంతముగా నిర్వహించుటకు తోడ్పడ ప్రార్థితులు. లేనిచో ప్రాచీన భారత విజ్ఞానము ఆర్భాటము కలదేకాని సత్తాలేనిది యని విమర్శకులు మమ్ముల దుయ్యబట్టగలరు. ఈ సంపుటమునందు 'అభ్యవహారము - ఆర్ష పద్ధతి' 'ఆర్షగణితము' 'ఆర్షభూగోళము మొదలగు విద్వత్తాపూర్ణములైన వ్యాసములు వ్రాసిన పండితులు మా కృతజ్ఞతలకు పాత్రులు. ఈ విధముగ ప్రాచీన విజ్ఞానమునకును, ఆధునిక విజ్ఞానమునకును ఈ విజ్ఞానకోశము సేతువుగా నుండగలదని మా ఆశయము. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0013.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0013.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ecf655ab2572df314499a3e62439f4e5dfc0af40 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0013.txt" @@ -0,0 +1,7 @@ +మరియు భారతీయులు శాంతిప్రియులు. అహింసావాదులైనను వీరు నిరస్త్రులు, నిరాయుధులు, నిస్తేజస్కులు కారు, కారాదు, అని చాటుట మా ఆశయము. శ్రీరామచంద్రుని గూర్చి వాల్మీకి చెప్పినట్లు "కస్య బిభ్యతి దేవాశ్చ, జాతరోషస్య సంయుగే" అనునదియే భారతీయులకు సమీచీనమైన ఆదర్శము. దీనిని మనసునం దుంచుకొని సంగ్రామ శాస్త్రమను విభాగము నొకదాని నిందు చేర్చితిమి. కాని దీని నిర్వహణము మాకొక సమస్య యైనది. చిరకాలము పారతంత్య్రము నందు పడియుండుటచే భారతీయులకు - తత్రాపి ఆంధ్రులకు యుద్ధ విజ్ఞానమే కొరవడినది. ఆంగ్ల విజ్ఞాన సర్వస్వమువంటి ఉద్గ్రంథములలో సంగ్రామ శాస్త్రము దక్షతతో చర్చింపబడినది. వాటి ననుకరించుట సాధ్యమే యైనను కేవల గ్రంథ జ్ఞానము అనుభవ జ్ఞానమునకు సాటిరాదు కదా యని సంకోచించుచున్నాము. + +సంగ్రహ విజ్ఞానకోశ నిర్మాణమునందు మాకు గల్గిన మరియొక సౌభాగ్యము స్మరింపదగియున్నది. దీని సంపాదకులలో పలువురు, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయపు ఆచార్యులుగనో, దాని అనుబంధ సంస్థలతో సంబంధము కలవారుగనో ఉండుట ఏర్పడినది. నిజమునకు ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయమునకు ఈ యుద్యమముతో ప్రత్యక్ష సంబంధ మేమియును లేదు. కాని సమర్థులైన సారథుల నెందరినో అయాచితముగ ప్రసాదించిన ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము పరోక్షమిత్రమనుటలో సందేహములేదు. నిర్వహింపబడునది విజ్ఞానకోశము. నిర్వాహకులు చాలవరకు విశ్వవిజ్ఞాన ప్రతిబింబమైన విశ్వవిద్యాలయమునందలి అధ్యాపకులు. వారి బాధ్యతలను గూర్చి వేరే మనవిచేయనేల? ప్రశంసింపనేల? మరియొక అంశము పేర్కొనదగియున్నది. హైదరాబాదు నగరము పెక్కు భాషలకును సంస్కృతులకును కూడలిగ నుండినది. ఈ భాషాసంస్కృతుల ప్రతినిధుల యొక్క ఆదరసహాయములు సంగ్రహ విజ్ఞానకోశమునకు లభించుట ముదావహము. అందును మన ముసల్మాను సోదరులలొ విజ్ఞులు విద్యాధికులు అయిన పలువురు విజ్ఞానకోశముతో సన్నిహిత సంబంధము కలిగి మాకు చేదోడు వాదోడుగానుండుట సంతోషదాయకము, వీరిలో డాక్టరు వహీదుద్దీను, ప్రొఫెసరు హరూన్ ఖాన్ షేర్వానీ, డాక్టరు యూసుఫ్ హుస్సేన్ ఖాన్, జనాబ్ అబ్దుల్ మజీద్ సిద్ధికి, డాక్టరు అబ్దుల్ మెయిడ్ ఖాన్, డాక్టరు సయీదుద్దీన్ మున్నగు ప్రముఖు లెందరో ఉన్నారనుట మాకు గర్వకారణముగ నున్నది. సోదర భాషా భాషీయులలో కన్నడ శాఖాధ్యక్షులు ఆచార్య డి. కె. భీమసేనరావు, కవిలె భాండార శాఖాధిపతి శ్రీ ఆర్. యం. జోషీ మున్నగువారు పెక్కు మందిగలరు. విజ్ఞాన బాంధవ్యమునకు దగ్గర ఏమి ? దూరమేమి ? కటక్ విశ్వవిద్యాలయాచార్యులు శ్రీ గోపాలచంద్ర మిశ్రా, గౌహతీ విశ్వవిద్యాలయాచార్యులు డాక్టరు మహేశ్వర నియోగ్ అనువారు చక్కని వ్యాసములను వెలయించినారు. ఇట్లెందరిని పేర్కొనగలము? మాది తామరకొలనువంటి సంస్థ. నీటి కొలది తామర సుమ్మీ! + +సంగ్రహ విజ్ఞానకోశ నిర్మాణయత్న మెట్లు పొటమరించినది ? ఎందుకు తలయెత్తినది? “కారణంబులు ఉద్బోధకములు" ఏవి అని తెలిసికొనుటకు మీకు కుతూహలము ఉండవచ్చును. లేకున్నను మేము వినిపింతుము లెండు.ప్రోద్యమానుడగు కవికుమారుడు తన కావ్యములు వినుమని నిర్బంధించినట్లు. విజ్ఞానకోశము ఊర్థ్వ మూలము, అధశ్శాఖము అయిన వింత అశ్వత్థ వృక్షమా ! లేక నేలనుండి వేళ్లు తన్నుకొనివచ్చిన వృక్షమా ? ఇది భూజమే గాని ఆ కాళజము కాదని మనవి చేయుచున్నాము. ఎట్లన ప్రభుత్వము ఒక ఉద్యమము అవసరమని భావించి, స్థాపించి, నిరంతర ధనజల సేచనముచే పెంపొందించిన వృక్షము ఊర్ధ్వమూలము. ఒక ఉద్యమము అవసరమని భావించిన ప్రజలచే ఏర్పాటు కావింపబడి, నిర్ధన తాగ్రీష్మమున మలమల మాడుచు. ఏ పుణ్యవంతులో పోసిన ఉద్ధరణి నీళ్లతో తలయెత్తుచు, ఎన్నటికైన వర్షాగమము కాకుండునా యని నీరసపు బలముతో లేచిన వృక్షమే అధోమూలమైన వృక్షము. సంగ్రహాంధ్ర విజ్ఞానకోశమట్టి అధోమూలమైన వృక్షమని సవినయముగనే చాటుచున్నాము. + +“ఏవీ-దీని వేళ్లెచ్చట నున్నవి ?" అందురా - ఓపికతో, ఉపాయముతో త్రవ్వి చూడుడు. లేదా మా గ్రంథమందు ప్రకటింపబడిన వ్యాసము 'ఆంధ్రోద్యమము - (తెలంగాణములో)' అను దానిని చిత్తగింపుడు. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0014.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0014.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b534fc16a4ff41198909b0ac63740e7ae92e69bf --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0014.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +అసఫ్ జాహి పరిపాలనము తెలంగాణపు భాషా సంస్కృతులకు సుదీర్ఘ నిదాఘమైనది. ఆసన్న వర్షమైన కాలమున వేసగి మరింత చెల రేగును. ఈ శతాబ్దారంభమున ఆంధ్రభాషను, సంస్కృతిని రక్షించుకొనవలెనను మహత్తరాశయముతో +హైదరాబాదు నగరమునందు శ్రీకృష్ణ దేవరాయాంధ్ర భాషానిలయ మను మట్టి విత్తనమును శ్రీయుతులు రాజా నాయని వేంకట రంగారావు, కొమఱ్ఱాజు వేంకట లక్ష్మణరావు, రావిచెట్టు రంగారావు, ఆదిపూడి సోమనాథరావు, మైలవరపు నరసింహశాస్త్రి మున్నగు మహనీయులు నాటిరి. ఐదుగురుకూడి ఒక గింజను మొలవేయుటయా ? తొమ్మండుగురు వడ్రంగులు కలిసి డోలు చేయబోయి సోల చేసినట్లున్నదీ వృత్తాంత మందురేమో. కాని వారి సంకల్ప బలమెట్టిదో ఆసోలయే తవ్వ అయి, మాన అయి, అడ్డ అయి, కుంచ మయి పుట్టి అయి. గరిసె అయి, రోదసీ కుహరమంత కొలపాత్రయైనది. ఇంతలో ఏమూలనుండియో శ్రీ మాడపాటి హనుమంతరావను తోటమాలివచ్చి పూర్వోక్తులైన మహనీయులు వేసిన బీజమును చీమ ఓపికతో పెంచి, పెద్దది చేసెను. అది యొక పెద్ద కథ లెండు. ఈ చిన్న విత్తన మా ధారముగా ఎన్నియో రాజకీయ వృక్షములు, సారస్వత తరువులు తెలంగాణపు ఉద్యానము నలంకరించినవి. + +సమగ్ర విజ్ఞానసర్వస్వ ప్రచురణమునకు ఆంధ్రదేశము నోచుకొనక పోయెనే అను చింత తెలంగాణపు సారస్వత వ్యవసాయకులను పెక్కు దినములనుండి వెన్నంటు చుండెను. కీ.శే. కొమఱ్ఱాజు లక్ష్మణరావు పంతులు గారు ఆంధ్ర విజ్ఞానసర్వస్వమును ఆరంభింపగాచూచి, తమ భాషలో అట్టి యుద్యమము లేకపోయెనే యని మథనపడి మహారాష్ట్ర విద్వాంసు అయిన కేత్కరుగారు మహారాష్ట్ర జ్ఞానకోశము నారంభించి, 23 సంపుటములుగల యుద్ధంథమును ప్రకటించి పెట్టిరి. ఆంధ్రమునందు విజ్ఞాన సర్వస్వ ప్రచురణము నాటికిని నేటికిని సమగ్రతను చెంద కుండుట ఏ సాహిత్యకునకు మా రణముగ నుండదు? కుందేలు - తాబేలు కథ ఆవృత్తి యగు చున్నదా? విడి జమీందారు .త్య విరి సమః అని ఆధునిక విజ్ఞానమునకు సరియగు వద్దమగునా, కాదా, యను 'భూపాలు డొక్కడు తానుద్దేశించిన విజ్ఞానసర్వస్వ గ్రంథమును సమా ప్తికి కొని పెట్టుదన్నకు సూ ప్రశ్నలు ఓరకు పేద యం దంతి ఆంధ్రు లేల సృజింప మహా +లెంత ప్రగల్బులో సమాఎణిలో నుంచబడిన నిర్వృత్తవస్తువు. సమగ్రమైన విజ్ఞానసర్వస్వమును యూ 3గ సమాధానము చెప్పవలయు నన్న వ్యష్టికృషియందు ఆంధ్రు చెందిన విన్సె'. ప్రగల్బులని చెప్పదగియున్నది. తెలంగాణమునందు సాహిత్యజాగృతి యేర్పడినప్పటినుండియూ రా ..ధ్యయుగ విసి. 1 శ్రీ శ్రీమును నిర్వర్తించి చూపవలె నను యోగ్యతృష్ణ సాహితీపరులను థ మండలి యొక్క ఆదర్శములను కొనసాగించుటకై ఆంధ్ర చంద్రికా గ్రంథమండలి కొంత కృను ప్రారం సారస్వత పరిషత్తు కృషి ఇప్పటికిని సాగుచునే యున్నది. ఉద్యమములను, సంస్థలను, ఉపాయుల సముచ్చట, ఓర్పుతో నిర్వహించుట తెలంగాణీయులకు శ్రీ మాడపాటి హనుమంతరావు పంతులు, రాజట్ట మొదటి వేంకటరామరెడ్డి మహాశయుల వంటి వారు నేర్పిన విద్య. ఆంధ్ర విజ్ఞాన సర్వస్వమును తెలంగాణము సిద్ధము చేయవలయునను ప్రయత్నములు క్రీ. శ. 1945 ప్రాంతమున త్వర పెట్టుచుండెను. విజ్ఞ శేషమ జరిగియుండెను. ప్రణాళిక పై 'న్ హాక చర్చింపబడుచుండెను. కాని కాల మింకను అనుకూలింపలేదు. + +పోలీసుచర్య అనంత! పుప్పడిన గొప్ప సాహిత్య ప్రభాతమునందు దాశరథి, కాళోజీ ప్రభృతి కవి శకుంతారావముల నడుమ విష్ణు మస్వ నిర్మాణముపై కొందరికి తిరిగి అభిలాష తలయెత్తెను. ఈ సన్ని వేశమును గూర్చి మేము ఇదివరలో ప్రకటించిన కొన్ని వాక్యములనే తిరిగి ఉద్ధరించుచున్నాము. “1958 వ సంవత్సరమునందు, ఒక నాడు ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయ గణితశాస్త్ర శాఖాచార్యుడయిన డాక్టరు బేతనభట్ల విశ్వనాథముగారు తెలుగుశాఖకు చెందిన శ్రీ లక్ష్మీరంజనంగారి దగ్గరకు హఠాత్తుగా వచ్చి యిట్లు ప్రసంగించిరి:- + +విశ్వ : వెనుక మనము విడిచి పెట్టిన విజ్ఞానసర్వస్వ నిర్మాణ తంతువులను మరల చేపట్టవలెను. + +లక్ష్మీ: అమ్మయ్యో, అంతభారమును వహించుటకు మనకు శక్తిచాలదు. అదియునుగాక తెలుగు భాషాసమితి + వారు విజ్ఞానసర్వస్వమును వ్రాయించుచున్నారని వినుచున్నాముగదా ! \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0015.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0015.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0934f1677a6ccfae6f3fa39acc93cdfc831deb3b --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0015.txt" @@ -0,0 +1,25 @@ +విశ్వ : కావచ్చును. దాని తీరు తియ్యములు మనకు తెలియవు, మన ప్రణాళిక భిన్నముగ నుండగలదు. ఆంగ్లము +వంటి గొప్ప భాషలలో ఎన్ని తీరుల విజ్ఞానసర్వస్వములు లేవు? + +లక్ష్మీ; "కర్మణ్యే వాధికారస్తే మా ఫలేషు కదాచన." మీరు నాయకత్వము వహింపుడు. నేను అనుసరించి వత్తును. ::కనీసము సుస్పష్టమైన ప్రణాళిక నైనను మనము సిద్ధము చేయగల్గినచో అది భావి సాహిత్యకులకు ముడిసరకుగ ::ఉపయోగపడవచ్చును + +అట్లే జంకుకొంకులతో 1958 సం. 15 అక్టోబరు ప్రాంతమున ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము తెలుగుమందిరమునందు పై ఇరువురును సమావేశమై గణాధిపతిని స్తుతించి, సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞానకోశ నిర్మాణ యత్నమును ఆరంభించిరి. కోశమునందు చెప్పవలసిన ప్రధాన విషయములకు విశ్వవిద్యాలయమే ఒరవడిగా చేకొనబడెను. ప్రతి శాస్త్రమునకు సంబంధించిన ముఖ్య విజ్ఞానమును సంగ్రహరీతిలో జనుల కంద జేయుట లక్ష్యముగా గ్రహింపబడెను. విజ్ఞానము అనంతమైనది. దానిని ఒక్క గ్రుక్కలో ఆపోశనము పట్టలేము. కావున ప్రతి శాస్త్రమును గూర్చియు పరిమిత సంఖ్యగల శీర్షికలు ఏర్పాటుచేయ నిశ్చయము జరిగెను. + +ప్రణాళికా నిర్మాణము చాలవరకు పూర్తిఅయిన తర్వాత అప్పటి హైదరాబాదు ముఖ్యమంత్రులును, బహుభాషా వేత్తలును, సహృదయులును అయిన డాక్టరు బూర్గుల రామకృష్ణారావుగారికి ప్రణాళికను సమర్పించుటయు, దీని నిర్వహణభారము వహింప సమితికి అధ్యక్ష పదవిని స్వీకరింపగోరుటయు జరిగినవి. శ్రీవారిట్లు హెచ్చరించిరి. + +ముఖ్యమంత్రి : విజ్ఞానసర్వస్వ నిర్మాణమా! సుసంపన్నమైన తెలుగు భాషాసమితి నిర్వాహకులే దీనితో పెనగు +లాడుచున్నారు. మీకు విజయమెట్లు కలుగును? + +లక్ష్మీ: ఇది సంగ్రహకోశము, మన సాహిత్యకులు దీనిని నిర్వహించుటకై ఉత్సాహవంతులై యున్నారు. + +ముఖ్యమంత్రి : సంగ్రహ కోశమైనచో అది వేరుమాట. నిదానముగా నడిపింపుడు, ప్రభుత్వమునుండి ధనసహాయము +జరుగునని పెద్ద ఆశ పెట్టుకొనవలదు. + +తెలంగాణములో అన్ని సదుద్యమములకును పితామహులయిన ఆంధ్రపితామహ మాడపాటి హనుమంతరావు పంతులు గారు “జాగ్రత్తతో, అచంచల దీక్షతో దీనిని కొనసాగించు"డని హృదయ భారముతో నాశీర్వదించిరి. + +అక్టోబరు 2, 1956 సంవత్సరము మహాత్మాగాంధీ పవిత్ర జన్మదినోత్సవ సందర్భమున విజ్ఞానకోశ ప్రథమ సంపుట ముద్రణమునకు ప్రారంభోత్సవము జరిగెను. అప్పటి ఇప్పటికి రెండు సంవత్సరములు దశములు రాల్చుకొన్నవి. ఒక్క సంపుటమును ముద్రించుటకు 20 మాసములు దీర్ఘకాలమే. కాని ఈ నడుమ కార్యనిర్వాహకుల నెదుర్కొన్న ఆర్థిక సమస్యలు, గ్రంథనిర్మాణ సమస్యలు, జాగునకు కారణమయ్యెను. + +అన్యభాషలలో ప్రకటింపబడిన విజ్ఞానసర్వస్వముల సంఖ్యను,విషయ సంపదను చూచినచో తెలుగు వారు నిక్కముగ ముగ్ధులగుదురు. సాధారణ విజ్ఞానసర్వస్వములే కాక, ఒక్కొక్క శాస్త్ర శాఖకే ఒక ప్రత్యేక విజ్ఞానకోశము, వయోభేదమును బట్టి ఆయా వర్గములవారికి, బాలకులకు,మహిలలకు, ప్రౌఢులకు వేర్వేరు విజ్ఞాన కోశములు – ఇట్లసంఖ్యాకముగా ఈశాఖ వ్యాపించినది. ఆంగ్ల భాషయంపై ప్రభ్హుత్వ దృష్టికివచ్చిన విజ్ఞానసర్వస్వములు + +(1) New Popular Encyclopaedia (2) New Century Encyclopaedia of Games (3) The New Encyclopaedia of Sports (4) Pears Encyclopaedia (5) Children's Encyclopaedia (6) Neunes' Pictorial-Knowledge (7) Encyclopaedia Britannica (8) The New Encyclopaedia (9) Encyclopaedia of Religion and Ethics (10) The Encyclopaedia and Dictionary of Education (11) Cyclopaedia of Education (12) Children's Dictionary (13) Encyclopaedia of social sciences (14) The New Educator Encyclopaedia (15) Harmsworth's universal Bacyclopaedia (16) The Modern Encyclopaedia. ఇట్లిం కెన్ని కలవో తెలియదు. పులగముమీద పప్పువలె ఆంగ్లములోనున్న విజ్ఞానసర్వస్వములు చాలవన్నట్లు అమెరికా +- \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0020.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0020.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0b65e9bda6d06b3b226c194189ab622b5bb55c7a --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0020.txt" @@ -0,0 +1,13 @@ +చేయుదురు. దీనికొక షరతు కలదు. సమితివారు ప్రజలనుండియు ప్రజాహిత సంస్థలనుండియు సంవత్సరమునకు +రు. 12,500 లు విరాళములు సంపాదించుకొని ప్రభుత్వమునకు చూపవలెను. ఈ ప్రణాళిక క్రింద ఆంధ్రప్రదేశ +ప్రభుత్వమువారు తొలిసారిగా రు. 15,000 ధనసహాయము చేయించుటచే మొదటి సంపుటము ముద్రణము జయప్రదముగ సాగినది. ఈలోగడ వ్యాపార సంస్థలును మాకు చక్కగా తోడ్పడినవి. సింగరేణి బొగ్గుగనుల నిర్వాహకులు రు. 1,500 లును, నిజాం చక్కెర కర్మాగారమువారు రు. 500 లును విరాళము లిచ్చిరి. + +ఇంతవరకును విజ్ఞానకోశ సమితికి లభించిన ఆర్థిక సహాయము తెలంగాణము నుండియే లభించెను. మొదటి సంపుటమైనను ముద్రణమయిన తరువాత ఆంధ్రప్రాంత సోదరులను సహాయ మభ్యర్థింప వచ్చుననియు అది మాకు కొంగు బంగార మనియు వేచియున్నాము. ఇట్లుండ మా కార్యవర్గ సభ్యులును సింహాచల శ్రీ లక్ష్మీ నృసింహస్వామి ఆలయ ధర్మకర్తలును అగు శ్రీ పి. వి. జి. రాజు గారి సంకల్పముచే స్వామి భాండారమునుండి సమితికి రు. 5,000 లు ధన సహాయము వాగ్దానము చేయబడి యున్నది. అది ఇంతలో రాగలదు. వడ్డికాసుల దైవమగుటచే కాబోలు శ్రీ తిరుపతి వేంకటేశ్వరస్వామి వెనుకముం దాడుచున్నాడు. కాని ఆయన తలచు కొన్నచో కొదువ ఏమి? వేములవాడ శ్రీ రాజరాజేశ్వర స్వామివారు ఉపేక్ష వహింతురా ! భారత ప్రభుత్వము వారుకూడ మున్ముందు విజ్ఞానకోశ సమితి కార్యక్రమమును గుర్తించి సాదర సహాయము చేయగలరని విశ్వసించుచున్నాము, ఆంధ్ర భాషాభిమానులును, గ్రంథాలయములు, కళాశాలలు, పాఠశాలలు, మున్నగు సంస్థలును ధర్మనిధులు కల పారిశ్రామిక వ్యాపార సంస్థలును సంగ్రహాంధ్ర విజ్ఞానకోశ సమితికి భూరి విరాళము లిచ్చి తోడ్పడగలరని విన్నవించుచున్నాము. + +సమితి సమకూర్ప గలిగిన సాధన సామగ్రియు, ఇతర సౌకర్యములును తక్కువయైనను, భాషాభిమానముతో కృషిచేసి యీ సంపుట ప్రకటనమునకు ముఖ్య కారకులైన మా సంపాదకులకును, వారికి చేదోడువాదోడుగానుండిన శాఖా సంపాదకీయ వర్గసభ్యులకును మా కృతజ్ఞతలు తెల్పుచున్నాము. అల్ప వేతనములపై పనిచేయుచుండియు కార్యసిద్ధినే ఆశించి ప్రశంసనీయమైన కృషి చేసిన కార్యాలయోద్యోగు లందరికిని, ముఖ్యముగ దీనికి మెదడుగా వ్యవహరించిన పెద్దలు శ్రీ ఆదిరాజు వీరభద్రరావు, ఆచార్య గరికపాటి లక్ష్మీ కాంతయ్య గార్లకును మేము కృతజ్ఞులము. ఆరంభము నుండియు నీ యుద్యమమునకు చేయూత నిచ్చియు, ఉచిత విరాళముల నిచ్చియు, గ్రంథ ముద్రణ కార్యమును విజయవంతముగ సాగించిన ముద్రాపకులు శ్రీ అజంతా ప్రింటర్సు వారికి సమితీ ఋణపడి యున్నది. ఇంత పెద్ద యెత్తున ముద్రణకార్యము నిర్వహించుటకు శక్తియు, యుక్తియు, రక్తియు గల అచ్చు కార్యాలయములు తెలంగాణములో కలవని అజంతావారు నిరూపించి కీర్తి సంపాదించుకొన్నారు. సికింద్రాబాదు దుర్గా బ్లాక్ మేకింగు కంపెనీవారు బ్లాకులను సత్వరముగను, ముచ్చటగను సిద్ధముచేసి మాకు తోడ్పడి యున్నారు. + +ఎందరో మిత్రులు, హితైషులు వారందరకును మా కృతజ్ఞతా నమోవాకములు. +- +హెచ్. జి. వెల్సు మహాశయుని "ప్రపంచ విజ్ఞాన సర్వస్వ" భావనతో నీ పీఠికను సమాప్తి చేయుదుము.ఆదర్శప్రాయమైన ప్రపంచ విజ్ఞాన సర్వస్వ మిట్లుండవలెనని ఆతడు భావించెను. “ఈ గ్రంథ మెన్నియో సంపుటముల వరుస నాక్రమించును. విషయములు ఎక్కువగ వెదకుకొన నక్కరలేకయే దీనియందు లభించును. భాష సులభమై, సుగ్రాహ్యమై యుండగలదు. ఆధునిక సాంఘిక వ్యవస్థ యొక్క మూల భావములును, విజ్ఞానమును అన్ని రంగములకు సంబంధించిన ఆకార సూత్రములును ముఖ్యాంశములును, మనము నివసించు విశ్వమునుగూర్చి నిర్దుష్టమయి సాధ్యమైనంతగా వివరణాత్మకమగు జ్ఞానమును, ప్రపంచ దేశముల సామాన్య చరిత్రమును, విజ్ఞానము యొక్క మూలాధారములైన ప్రాతిపదిక సామగ్రియు, పరామర్శ గ్రంథ ముల విశ్వసనీయమైన క్రోడీకరణమును ప్రపంచ విజ్ఞాన సర్వస్వములో చూడగలము.” + +“మరియు ఈ విశ్వ విజ్ఞానకోశము భూమండలము నందలి ప్రతి వివేకశాలియైన వ్యక్తికిని మానసిక భూమికగా నుండదగును. ప్రపంచమునందలి విజ్ఞానవేత్తల చేతులలో ఇది తరచు పునర్నవికృత రూపమును \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0021.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0021.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4434fb4377204308658c578a5c94318183efeeef --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0021.txt" @@ -0,0 +1,3 @@ +పొందుచు, సజీవమై పెరుగుచు, నిత్యప్రవర్థమాన చైతన్యవంతమై యుండును. ప్రతి విశ్వవిద్యాలయమును ప్రతి పరిశోధన సంస్థయు దీనికి బలసంధాయక మార్గముగ నుండవలెను. నూత్న ధీశాలులలో ప్రతియొక్కనికిని ఏతత్రోళ స్థాయి సంపాదకవర్గముతో సంబంధము కల్పింపబడవలెను, ఇట్టి విశ్వ విజ్ఞానకోశము ప్రపంచ సంస్కృతికి మూఢ దీక్షా ప్రతిబంధకములేని బైబిలు గ్రంథము కాగలదు. విద్యారంగమునందు దీని ప్రాముఖ్య మపారము. పాఠశాలల యందును, కళాశాలల యందును విద్యాబోధనమున కిది సహాయకమై, ప్రామాణికమై ప్రాతిపదిక జ్ఞాన విషయముల నిధిగా నుండగలదు. వేద్యాంశముల పరామర్శమునకును, వక్కాణముల పరిశీలనమునకును ఇది మూలాధారము కాగలదు. వేయేల, ఈ నాటి మన బౌద్ధిక సంస్థలు - చెల్లాచెదరై పెడదారి త్రొక్కియున్న ఈ సంస్థలు సాధింపలేని మహత్తర ప్రయోజనమును ఈ ప్రపంచ విజ్ఞాన సర్వస్వము సాధింపగలదు. ప్రపంచము నంతను మానసిక బాంధవ్య సూత్రములచే సంహితపరచుటయే ఆ మహత్తర లక్ష్యము." + +ఇదిగో! ఒక దళము విరిసిన షట్చక్రకమలము. దీనిని సాదరముగ పరీక్షింపుడు. “అలినీగరుదనీక మలినీకృతము” చేయుడు, \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0025.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0025.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4773e8a318623882a3735c1fdb9b6dc8a78b236d --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0025.txt" @@ -0,0 +1,53 @@ +12. న్యాయశాస్త్రము +13. వాణిజ్యశాస్త్రము +14. వినోదములు +15. యాత్రలు, అన్వేషణము +18. కళ +17. గానశాస్త్రము +18. చిత్రకశ +19. నృత్యకళ +20. వాస్తు విద్య +21. గణితశాస్త్రము +22. భౌతికశాస్త్రము +23. రసాయనశాస్త్రము +24. వృక్షశాస్త్రము +25. జంతుశాస్త్రము +26. భూగర్భరాస్త్రము +27. ఖగోళ శాస్త్రము +శ్రీ వల్లూరి వెంకటేశ్వర్లు, +సుప్రీంకోర్టు అడ్వ కేటు, హైద్రాబాదు +శ్రీ బి. రాఘవేంద్రరావు, +వాణిజ్య శాఖాధ్యకులు, ఉ. వి. +శ్రీ కె. వేంకటాచారి, +ఆంగ్లోపన్యాసకులు, నిజాం కళాశాల +శ్రీ దేవులపల్లి రామానుజరావు, +బి. ఏ., ఎల్. ఎల్. బి., హైదరాబాదు +డా. పుట్టపర్తి శ్రీనివాసాచారి, +డైరెక్టరు. పురావస్తుశాఖ, హైదరాబాదు +శ్రీ పుచ్చా వేంకట సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి, +సంగీత పరిశోధక విద్వాంసులు, హైద రాబాదు +శ్రీ కె. శేషగిరిరావు. +ఉపన్యాసకులు, లలితకళల కళాశాల, హైదరాబా +నటరాజ రామకృష్ణ, +డై రెక్టరు, నృత్య నికేతనము, హైదరాబాదు +డా. పుట్టపర్తి శ్రీనివాసాచారి, హైదరాబాదు +శ్రీ రాఘవేంద్రరావు, +అధ్యక్షులు, గణితశాస్త్రశాఖ, ఉ. వి. +డా. రావాడ సత్యనారాయణ, +అధ్యక్షులు, భౌతికశాస్త్ర శాఖ, ఉ. వి. +డా. నండూరి వేంకట సుబ్బారావు, +అధ్యక్షులు, రసాయన శాస్త్రశాఖ, ఉ, వి. +శ్రీ బి. వి. రమణారావు, ఎం. ఎస్. సి. +వ్యవసాయ కళాశాల, ఉ. వి. +డా. బాపురెడ్డి, +వ్యవసాయ పరిశోధన సంస్థ, హైదరాబాదు +& +వి. జగన్నాథరావు, ఎం.ఎ. +లెక్చరర్, సైన్సు కాలేజి, హైదరాబాదు +డా. కె. వి. రావు +భారతదేశ భూగర్భశాస్త్ర, సర్వేశాఖ, హైద రాబాద్ +డా. ఎస్. బాలకృష్ణ +& +భూగర్భశాస్త్రాచార్యులు, ఉ. వి. +డా. బేతనభట్ల విశ్వనాథం +గణితశాస్త్రశాఖ, ఉ. వి. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0026.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0026.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7a37432474ac2935796b343a2396e1cc0a127716 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0026.txt" @@ -0,0 +1,41 @@ +28. వైద్యశాఖ +29. స్థాపత్యము +30. వ్యవసాయశాస్త్రము +31. సంఖ్యాశాస్త్రము +32. మానసికశాస్త్రము +33. విద్యాశాస్త్రము +34. వాతావరణశాస్త్రము +35. వివిధములు +36. ఆంధ్రదేశము - విశేషశీర్షికలు +37. ఆయుర్వేదము +38. ప్రాచీన విద్యలు - కళలు +39. పశువైద్యశాస్త్రము +డా. ఎస్. వేంక టేశ్వరరావు +ఆనరరీ ఫిజీషియను, ఉస్మానియా ఆసుపత్రి, హైదరాబాదు +శ్రీ వల్లూరి సుబ్బరాజు +శ్రీ +అగ్రికల్చరల్ ఇంజనీరు, +టెక్నాలజి - ఖరగ్ పూరు +కంభంపాటి భాస్కరము +వ్యవసాయ కళాశాల, ఉ. వి. +శ్రీ డి. వి. ఎస్. ద్వారక +గడితశాస్త్రశాఖ, ఉ. వి. +శ్రీ కె. వేదాంతాచారి +ఇండియన్ ఇన్ స్టిట్యూట్ ఆఫ్ +బోధనాభ్యసన కళాశాల, ఉ. వి. +శ్రీ సత్తిరాజు కృష్ణారావు +ప్రభుత్వ బోధ నాభ్యసన కళాశాల, హైదరాబాదు +డా. యస్. రాజేశ్వరరావు +భౌతికశాస్త్రశాఖ, నిజాం కళాశాల, హైదరాబాదు +డా. టి. సత్యనరసింహమూర్తి +నిజాంకళాశాల, హైదరాబాదు +శ్రీ ఆదిరాజు వీరభద్రరావు +- +కార్యదర్శి. లక్ష్మణనారాయ పరిశోధక మండలి, హైద్రాబాదు +పండిత, శతావధాని శ్రీ వేదాల తిరుమల రామానుజస్వామి, +ఆయుర్వేదాచార్య, అధ్యక్షులు, ఆయుర్వేద మహామండలి, +హైదరాబాదు +శిరోమణి చెలమచర్ల రంగాచార్యులు +ఆంధ్రోపన్యాసకులు, ఉ, వి. +డా. సి. వేంకటేశ్వరరావు +వెటర్నరీ కాలేజి, ఉ. వి. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0027.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0027.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..bef085c007ab5130800117a7cf7ad1d3408b9063 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0027.txt" @@ -0,0 +1 @@ ++ వ.సం. పొడి అక్షరములు వ్యాసకర్త వ్యాసములు 1. అ. వై. శ్రీమతి అల్లాడి వైదేహి, ఎం.ఏ., చరిత్రోపన్యాసకురాలు, మహిళా కళాశాల, హైదరాబాదు (ద.) అశోకుడు 2. అ. హు. శ్రీ అఖ్తరు హుస్సేన్, ఎం.ఎస్.సి.బి.ఎస్.ఎల్, (యు.ఎస్.ఎ.) బి.ఎస్.మెక్ (యు.ఎస్. ఎ.) ఉపన్యాసకుడు, ఎలెక్ట్రకల్ ఇంజనీరింగ్ డిపార్ట్‌మెంటు, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు అంతర్విద్యుత్ప్రతిష్ఠ 3. ఆర్. ఎన్. ఎస్. శ్రీ ఆర్. ఎన్. శర్మ, ఎం. ఏ., బి.ఎల్. హైదరాబాదు ఆంధ్ర వాణిజ్య సంఘము 4. ఆర్. న. రావు. డా. ఆర్. నరసింహారావు, ఎం.ఏ., పి.హెచ్.డి, చరిత్రోపన్యాసకుడు, నిజాం కళాశాల, హైదరాబాదు 1. అబ్రహాం లింకను2. అమెరికా సంయుక్తరాష్ట్రములు (చరిత్ర)3. అమ్మరాజు విజయాదిత్యుడు 5. ఆర్. వా. పి. శ్రీ ఆర్. వాసుదేవ పిళ్ళె, బి.ఏ., ఎల్.ఎల్.ఎమ్‌., అడ్వకేటు, ఉపన్యాసకుడు ఇంటర్‌నేషనల్ లా, లా కళాశాల, హైదరాబాదు అంతర్జాతీయ న్యాయశాస్త్రము (సార్వజనికము) 6. ఆర్. వేం. స్వా. శ్రీ ఆర్. వేంకటస్వామి, మేనేజరు, భాగ్యనగర్ డైయర్స్ అండ్ ప్రింటర్స్ ఇండస్ట్రియల్& కో-ఆపరేటిఉవ్ వర్క్సు సెంటరు, హైదరాబాదు (ద.) అద్దకము-రంగువేత 7. ఆ. వీ. శ్రీ ఆదిరాజు వీరభద్రరావు, రిటైర్డు తెలుగు పండితుడు, ప్రభుత్వోన్నత పాఠశాల, చాదర్‌ఘాట్, హైదరాబాదు 1. అనంతపురము జిల్లా-అనంతపుర పట్టణము2. అల్లూరి సీతారామరాజు 8. ఉ. గ. శా. వేదభాష్య విశారద శ్రీ ఉప్పులూరి గణపతిశాస్త్రి, కాకినాడ 1. అథర్వ వేదము2. అభ్యవహారము \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0028.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0028.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a6d26365fc5a406271a0b33a29c814268292fdb7 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0028.txt" @@ -0,0 +1 @@ ++ 9. ఉ. రా. శ్రీ ఉరువుటూరి రాఘవాచార్యులు, బి. ఏ., బి. ఇ. డి. ఉపాధ్యాయుడు, ప్రభుత్వ పాఠశాల, చంచల్ గూడ, హైదరాబాదు 1. అబిసీనియా (చ.)2. అల్బేనియా 10. ఎం. ఎల్. ఎస్. శ్రీ ఎం. ఎల్. నారాయణరావు, ఎం. ఏ. లెక్చరరు, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు అంకములు 11. ఎం. కు. శ్రీ మడుపు కులశేఖరరావు, ఎం. ఏ. ఆ౦ధ్రోపన్యాసకుడు, సికింద్రాబాదు కళాశాల, సికింద్రాబాదు ఆదిలాబాదు 12. ఎం. జి. కృష్ణ డా. ఎం. జి. కృష్ణ, సైన్టిఫిక్ ఆఫీసరు, సెంట్రలు లేబరేటరీస్, హైదరాబాదు అగ్గిపుల్లలు 13. ఎన్.వి.బి.ఎస్.డి. శ్రీ నడింపల్లి వి. బి. ఎస్. దత్తు, ఎం. ఎన్.పి. జియోలాజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా, హైదరాబాదు ఆంధ్రదేశపు ఖనిజసంపద 14. ఏ. యం. జ. శ్రీ ఏ. యం. జయరావు, ఉపన్యాసకుడు, ఫిజిక్సు డిపార్టుమెంటు, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు అయస్కాంతము 15. ఓ. స. మూ. శ్రీ ఓరుగంటి సత్యనారాయణమూర్తి, ఎం. ఏ. చరిత్ర, ఆర్థిక రాజకీయ శాస్త్రముల శాఖాధ్యక్షుడు, హిందూకాలేజి, గుంటూరు 1. అధికార పరావృత్తి-అధికార విభజనము2. అధికారవర్గము 16. క. రా. మా. శ్రీ కస్తూరి రాజమాణిక్యం, ఎం. ఏ., బి. ఇ. డి. ప్రధానోపాధ్యాయుడు, ఎల్లెందు, ఖమ్మం జిల్లా 1. అండమాను దీవులు2. ఆఫ్రికా ఖండపు భాషలు 17. క. ల. శా. శ్రీ శిరోమణి కప్పగంతుల లక్ష్మణశాస్త్రి. అసిస్టెంటు డైరెక్టరు, ప్రభుత్వ సమాచార శాఖ, హైదరాబాదు అలంకారశాస్త్ర చరిత్ర 18 కు. సీ. శ్రీ కురుగంటి సీతారామ భట్టాచార్యులు, ఎం. ఏ. రిటైర్డ్ సంస్కృతాంధ్రోపన్యాసకులు, నిజాం కళాశాల, హైదరాబాదు అద్వైతానంద తీర్థులు 19. కె. గో. శ్రీ కె. గోపాల కృష్ణరావు, ఎం. ఏ. ఆంధ్రోపన్యాసకులు, నిజాం కాలేజి, హైదరాబాదు ఆంధ్ర విష్ణువు 20. కే. పు. శ్రీ కే. పురుషోత్తం, బి.ఏ. (అనర్సు) వేంసూరు అపేక్ష - సరఫరా \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0029.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0029.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a8541e340b058c548a69cde3a1ea96173e258ba7 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0029.txt" @@ -0,0 +1 @@ ++ 21. కే. వి. యస్. శ్రీ కే. వి. శ్రీనివాసరావు, ఎక్సెక్యూటివ్ ఇంజనీరు, కాలువల నిర్మాణ శాఖ, తుంగభద్రా ప్రాజెక్టు, మునీరాబాదు ఆనకట్టలు 22. కే. వి. రె. శ్రీ కే. విఠలరెడ్డి, ఎం. ఏ.ఉ.వి. హైదరాబాదు అంగోలా 23. కే. స. శ్రీ కే. సన్యాసయ్య, బి. కాం. (ఆనర్సు), కామర్సు శాఖాధ్యక్షులు, డల్లియు, జి. బి. కాలేజి, భీమవరం అంతర్జాతీయ వ్యాపారము (ఒడంబడికలు) 24. కే. న. శా. శిరోమణి శ్రీ కేశవపంతుల నరసింహశాస్త్రి, హైదరాబాదు ఆంధ్ర లక్షణ గ్రంథములు 25. కొం. శే. కొండపల్లి శేషగిరిరావు, ఉపన్యాసకులు, ప్రభుత్వ ఫైన్ ఆర్ట్సు కథాశాల, హైదరాబాదు 1. అమృత షేర్గిల్2. అలంకరణ కళ26. కొ. భూ. రా. శ్రీ కొమరగిరి భూపాలరావు, ఎం. ఏ. తహసీల్ దార్, ఎల్లెందు, ఖమ్మము జిల్లా 1. అక్కన్న - మాదన్న2. అబుల్ హసన్ తానాషా3. ఆనెగొంది 27. కొ. వీ. డాక్టరు కొత్తపల్లి వీరభద్రరావు, ఎం. ఏ., పి. హెచ్. డి. ప్రాచ్యభాషా శాఖాధ్యక్షులు, మహారాజా కళాశాల, విజయనగరం ఆనంద గజపతి 28. ఖం. న. శా. సాహిత్య, వ్యాకరణ శిరోమణి శ్రీ ఖండవల్లి నరసింహశాస్త్రి, పండితులు, వేదాంతవర్ధనీ సంస్కృత కళాశాల, హైదరాబాదు ఆపస్తంబుడు 29. ఖం. బా. శే. శ్రీ ఖండవల్లి బాలేందుశేఖరం, ఎం. ఏ. ఆంగ్లోపన్యాసకులు, నిజాంకాలేజి, హైదరాబాదు 1. అబ్దుల్ రజాకు 2. అరేబియా చరిత్ర3. అస్సీరియా 30. గం. జో. ప్రొఫెసర్ గంటి జోగి సోమయాజి. ఎం. ఏ, ఎల్. టి. (విద్వాన్), ఆంధ్ర శాఖాధ్యక్షులు, ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయము, వాల్తేరు ఆంధ్ర భాషా చరిత్రము 31. గ. రా. శ. పండిత శ్రీ గడియారం రామకృష్ణశర్మ, ఆలంపురము అలంపురము \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0030.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0030.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c8c056c2bc69297de4a01c9215909489c71eada2 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0030.txt" @@ -0,0 +1 @@ ++ 32. గ. ల. కాం. విద్వాన్ శ్రీ గరికపాటి లక్ష్మీకాంతయ్య, ఎం. ఏ. రిటైర్డు సంస్కృతాంధ్రోపన్యాసకుడు, నిజాం కాలేజి, హైదరాబాదు (ద.) అన్నంభట్టు 33. గ. శి. శా. శ్రీ గరికపాటి శివరామశాస్త్రి, ఎం. ఎస్. పి. లెక్చరరు, ఫిజికల్ లేబొరేటరీస్, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు 1. అచ్చు యంత్రముల నిర్మాతలు2. అచ్చుయంత్రములు - ముద్రణకళ 34. చ. స. శా. శిరోమణి, ఉభయభాషా ప్రవీణ శ్రీ చతుర్వేదుల సత్యనారాయణశాస్త్రి, ఎం. ఏ. రిటైర్డు సంస్కృతాంధ్రోపన్యాసకులు, ప్రభుత్వకళాశాల, కాకినాడ ఆంధ్ర సాహిత్య పరిషత్తు 35. చె. రం. శిరోమణి శ్రీ చెలమచర్ల రంగాచార్యులు, (విద్వాన్) సంస్కృతాంధ్రోపన్యాసకులు, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు 1. అశ్వశాస్త్రము2. ఆనందవర్ధనాచార్యులు 36. జి. ఎన్. ఎస్. శ్రీ జి. నాగభూషణ శర్మ, ఎం. ఏ. చరిత్రాచార్యుడు, డి. ఎ. వి. కాలేజి, షోలాపూరు 1. ఆక్వినాస్ థామస్2. అరిస్టాటిల్ (రాజకీయములు) 37. జి. ల. శ్రీ. జి. లక్ష్మీనారాయణ, ఎం. ఏ. లెక్చరరు, గణితశాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు అనువర్తిత గణితశాస్త్రము 38. జి. స. శ్రీ. జి. సత్యమూర్తి, ఎం. ఎస్, సి. సికిందరాబాదు 1. అడవులు2. అమెరికా ఖండము (ఉ. ద)3. ఆంధ్రప్రదేశము II4. ఆఫ్రికా 39. జి. జి. కె. ఎస్. శ్రీ జి. జి. కె. శాస్త్రి, జియాలజిస్టు, జియోలాజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా, కలకత్తా అభ్రకము 40. జె. జో. శ్రీ జయంతి జోగారావు, ఎం. ఎస్. సి. లెక్చరరు, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము హైదరాబాదు అర్హీనియస్ 41. జె. సి. కా. రా. డా. జయంతి చినకామేశ్వరరావు డి. యన్.సి., ప్రిన్సిపాలు, నాగార్జున కళాశాల, నల్లగొండ అణుబాంబు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0031.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0031.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1558b90d00f7296fc4809dc5cc953845b184ebec --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0031.txt" @@ -0,0 +1 @@ ++ 42. జొ. ల. శ్రీ జో. లక్ష్మీకాంతం, ఎం. ఎస్. సి. ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు ఆమ్లజని 43. టి. కె. వి. ఎన్. సు. శిరోమణి శ్రీ టి. కే. వి. యన్. సుదర్శనాచార్యులు, పండితులు, శ్రీ వేంకటేశ్వర ఓరియంటల్ రిసర్చి ఇన్స్టిట్యూట్, తిరుపతి 1. అభినవ గుప్తుడు2. ఆగమశాస్త్రము 44. టి. శే. రా. డాక్టరు. టి. శేషగిరిరావు, ఫిజిక్సు లెక్చరరు, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు అతి శ్రుతి ధ్వనిశాస్త్రము 45. డా. ఆర్. వి. రా. డాక్టరు. ఆర్. వి. రావు, ఎం ఏ., పి. హెచ్. డి. జాయంట్ డైరెక్టరు, ఇండస్ట్రీస్ & కామర్సు, హైదరాబాదు 1. అర్థశాస్త్ర ప్రమేయము2. ఆంధ్రబ్యాంకు చరిత్ర3. ఆర్థిక వ్యవసాయ ప్రణాళిక 46. డా. ఎం. అ. ఎం. డాక్టరు. అబ్దుల్ మోయీదుఖాను అరబ్బీ భాషా శాఖాధ్యక్షులు, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు అరబ్బీభాషా సాహిత్యములు 47. డా. ఓడెల్ డాక్టరు డి. ఫారెస్టు ఓడెల్ జర్నలిజము శాఖాధ్యక్షులు, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు అమెరికన్ సాహిత్యము 48. డా. జి. రా. రెడ్డి డాక్టరు జి. రామకృష్ణారెడ్డి ఎం.ఏ., పి.హెచ్ డి., ప్రొఫెసరు ఆఫ్ ఎకనామిక్సు, మహారాజా కాలేజి, మైసూరు 1. అంతర్జాతీయ వాణిజ్యము2. అర్థశాస్త్ర సిద్ధాంతముల చరిత్ర 49. డా. బా. రె. డాక్టరు బాపురెడ్డి ప్రొఫెసర్ జూఅలజి, అగ్రికల్చరల్ రిసర్చి ఇన్ స్టిట్యూటు. హిమాయత్ నగరు, హైదరాబాదు 1. అంతర్గుహాకములు2. అరిస్టాటిల్ (జం.) 50. డా. పు. శ్రీ. డాక్టరు పుట్టపర్తి శ్రీనివాసాచారి, ఎం. ఏ., పి. హెచ్ డి. (లండన్) డైరెక్టరు, పురాతత్త్వశాఖ, ఆంధ్రప్రదేశ్, హైదరాబాదు అజంతా 51. డా. మ. ని. డాక్టరు మహేశ్వర నియోగ్ ఎం. ఏ., డి.ఫిల్, ప్రొఫెసరు, గౌహతి విశ్వవిద్యాలయము, గౌహతి, అస్సాము అస్సామీ భాషా సాహిత్యములు 52. డా. యస్. బా. డాక్టరు యస్. బాలకృష్ణ భూగర్భశాస్త్ర శాఖాధ్యక్షుడు, ఉప్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు 1. అంతర్జలము2. అగ్ని పర్వతములు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0033.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0033.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..eaae9ef098c4a2d17f40426eba6dd9cb088acefc --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0033.txt" @@ -0,0 +1 @@ ++ 62. తి.కో.రా. శ్రీ తిమ్మావఝుల కోదండరామయ్య, బి. ఓ. ఎల్. (ఆనర్సు) తెలుగుశాఖాధ్యక్షులు, శ్రీ త్యాగరాయ కళాశాల, మద్రాసు అన్నమాచార్యులు - తాళ్లపాక 68. తి. రా. శ్రీ తిరుమల రామచంద్ర, సంపాదకుడు, 'పరిశోధన’- మద్రాసు అడివి బాపిరాజు 64.దం.వే.సు. శ్రీ దండిపల్లి వేంకటసుబ్బాశాస్త్రి, అంధ్రోపన్యాసకులు, కళాశాల, కర్నూలు అహోబిలము 65. ది. పి. శ్రీ దిగంబర పిళ్ళె లెక్చరరు, కాలేజి ఆఫ్ ఫైన్ ఆర్ట్సు, హైదరాబాదు అద్దకము 66. ది. రా. శ్రీ దివాకర్ల రామమూర్తి ఎం.ఏ., తెలుగు శాఖాధ్యక్షులు, ఎ.వి.ఎన్. కాలేజి, విశాఖపట్టణము అరసవెల్లి 67. డి.వి.ర. శ్రీ దూపాటి వేంకట రమణాచార్యులు, శతావధానులు 1. అనపోతనాయడు2. అనుమకొండ 68.ది.వెం అ.డాక్టరు దివాకర్ల వేంకటావధాని , ఎం.ఏ., పి.హెచ్.డి., రీడరు, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు 1. ఆంధ్ర వాఙ్మయ చరిత్రము I (1508 వరకు) 2. ఆంధ్ర వాఙ్మయ చరిత్రము II (1509-1800) 69. ది.వెం.శి.శ్రీ దిగవల్లి వేంకటశివరావు బి.పి., బి.ఎల్., అడ్వొకేట్, విజయవాడ 1. ఆంధ్రదేశ చరిత్రము IV (1675-1900)2. ఆంధ్రదేశ చరిత్రము V (1900 - నేటి వరకు) 70. దే. రా. శ్రీ దేవులపల్లి రామానుజరావు బి.ఏ., ఎల్.ఎల్.బి కార్యదర్శి, ఆంధ్రప్రదేశ్ సాహిత్య అకాడమి,హైదరాబాదు 1. ఆంధ్ర సారస్వత పరిషత్తు 2. ఆంధ్రోద్యమము (తెలం) 71. న.రా. శ్రీ నటరాజు రామకృష్ణ, బి.ఏ.,డైరెక్టరు-నృత్య డైరెక్టరు నృత్యనికేతనము, హైదరాబాదు 1. ఆంధ్రులు నృత్యకళ 2. ఆటవిక నృత్యములు 72. ని.వేం.శ్రీ నిడదవోలు వేంకటరావు ఎం.ఏ..ఆంధ్ర శాఖాధ్యక్షులు, మదరాసు విశ్వవిద్యాలయము, మదరాసు ఆంధ్ర లిపి పరిణామము \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0034.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0034.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a6883a8fd94f9f017f080c2f5328f2e031412acc --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0034.txt" @@ -0,0 +1 @@ ++ 73. నో. నా. కళానిధి, సంగీతరత్న శ్రీ నోరి నాగభూషణం, జంత్రగాత్ర గాన విశారద, గవర్నమెంటు స్కూల్ ఆఫ్ మ్యూజిక్ అండ్ డాన్సు, హైదరాబాదు అహోబలుడు 74. నో. రా. శా. ఆయుర్వేద భూషణ, పండిత శ్రీ నోరి రామశాస్త్రి ఎ. కె.ఎ.సి., విజయవాడ ఆయుర్వేద గ్రంథములు 75. పం. గో. శ్రీ పండిత గోపదేవు, హైదరాబాదు ఆర్యసమాజము 76. ప. దు. శ్రీ పల్లా దుర్గయ్య ఎం. ఏ.. ఆంధ్రోపన్యాసకులు, నిజాంకాలేజి, హైద్రాబాదు అల్లసాని పెద్దన 77. పి. ఎల్. ఎన్. శర్మ శ్రీ పేరి లక్ష్మీనరసింహ శర్మ ఎం. ఎ., ప్రిన్సిపాలు గిరిరాజ కాలేజి, నిజామాబాదు ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయము 78. పి. టి. ఆర్. శ్రీ పి. తిరుమలరెడ్డి, హైదరాబాదు ఆధునిక పాశ్చాత్య చిత్రకళ 79. పి. టి. రా. పద్మభూషణ డా. పి. తిరుపతిరాజు, ప్రొఫెసరు ఫిలాసఫీ- పైకాలజీశాఖ రాజస్థాన విశ్వవిద్యాలయము. జోధ్ పూరు అతి భౌతిక శాస్త్రము 80. పి. బి. వి. యస్. శ్రీ పి. బి. వేంకటసుబ్రహ్మణ్యం, ఎం. ఏ.. ఎం. లిట్. బి. సి. ఎల్., అడ్వకేట్, హైదరాబాదు అంతర్జాతీయ న్యాయము (వైయక్తికము) 81. పి. య. రె. శ్రీమతి పి. యశోదారెడ్డి, ఎం.ఏ., ఆంధ్రోపన్యాసకురాలు, మహిళా కళాశాల, హైదరాబాదు 1. అనపోతారెడ్డి2. అన పోతారెడ్డి3. అనితల్లి4. అమరావతి 82. పి. వేం. శ్రీ పి. వేంకటేశ్వరరావు, జియాలజిస్టు, జియాలాజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా, హైదరాబాదు ఆర్థిక ఖనిజములు - వాని పేకరణ, సమస్యలు 83. పు. నా. సరస్వతీపుత్ర శ్రీ పుట్టపర్తి నారాయణాచార్యులు, లైబ్రేరియన్, సాహిత్య అకాడమి, న్యూఢిల్లీ అపభ్రంశము \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0036.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0036.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6facef7e9e9fc7acbf0590bf6e2c431ca234cebc --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0036.txt" @@ -0,0 +1 @@ ++ 95. బి. రా. రా. శ్రీ బారు రాఘవేంద్రరావు ఎం.ఏ. (కామర్సు) కామర్సు శాఖాధ్యక్షులు, ఉప్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు అబిసీనియా (భూగోళము) 96. బి. వి. ఎస్. ఎ. శ్రీ బి. వి. ఎన్. ఆచార్య శ్రీ రాజరాజేశ్వరీ ఫిల్ముకంపెనీ, మద్రాసు ఆంధ్ర సినిమా పరిశ్రమ 97. బి. వి. రా. శ్రీ బి. వి. రామనర్సు ఎం. ఏ.. ప్రిన్సిపాలు, ప్రభుత్వ కళాశాల, వరంగల్లు అద్దె 98. బి. వేం. శే. శ్రీ బిదురు వేంకటశేషయ్య బి. ఏ.. ప్రధానాంధ్రోపాధ్యాయుడు, మహబూబు కాలేజి హైస్కూలు, సికిందరాబాదు అభినయ దర్పణము 99. బు. అ. శా. తర్కరత్న, న్యాయ వేదాంత విద్యాప్రవీణ శ్రీ పండిత బులుసు అప్పన్నశాస్త్రి భట్న వెల్లి, తూర్పుగోదావరి జిల్లా ఆద్వైతము 100. బు. వేం. శ్రీ బులుసు వేంకటేశ్వర్లు ఎం. ఏ.. ఆంధ్రోపన్యాసకుడు, పి. ఆర్. కాలేజీ, కాకినాడ అనుభవ మూలవాదము 101. బు. సు. శ్రీ బుఱ్ఱా సుబ్బారాయుడు బి.ఏ., ఎల్, ఎల్.బి., అడ్వకేటు, హైదరాబాదు ఆపత్సితి చట్ట నిర్మాణము 102. బే. వి. డా. బేతనభట్ల విశ్వనాథం, ఎం.ఏ., పి.హెచ్.డి., రీడరు, గణితశాస్త్రశాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు ఆయిలర్ 103. భో. ప. డా. భోగరాజు పట్టాభిసీతారామయ్య, గవర్నరు. మధ్యప్రదేశ్, నాగపూరు ఆంధ్ర జాతీయ కళాశాల 104. మ. జ. రా. శ్రీ మహీధర జగన్మోహనరావు. 4147 పై గ్రాంరోడ్డు, రాజమహేంద్రవరము ఆఫనాసినికితిన్ 105. మ. సూ. శా. 'అభినవ వాగ నుశాసన' శ్రీ మల్లాది సూర్యనారాయణశాస్త్రి, ఆంధ్రాచార్యులు (రిటైర్డు), ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయము, ధవళేశ్వరము ఆరణ్యకములు 106. మా. వేం. రం. శ్రీ మామిడిపూడి వేంకటరంగయ్య, ఎం. ఏ., రిటైర్డు ప్రొఫెసరు ఆఫ్ పాలిటిక్సు, బొంబాయి యూనివర్సిటీ, హైదరాబాదు అంతర్జాతీయ సంస్థలు 107. మొ. కృ. శ్రీ మొక్కపాటి కృష్ణమూర్తి, చిత్రకారులు, ఏలూరు ఆంధ్రులు - చిత్రకళ 108. రా. ప్ర. శ్రీ రామచంద్ర ప్రసాదు, ఎం. ఏ., లెక్చరరు, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము , హైదరాబాదు 1. అమెరికను ఇండియనులు2. ఆదిమజనుల సంస్కృతులు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0037.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0037.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2bcc23a06d88e585b06798c942cb308578248092 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0037.txt" @@ -0,0 +1,2 @@ ++ 109. రా. సు. ప్రొఫెసర్ రాళ్ళబండి సుబ్బారావు, ఎం. ఏ. ఎల్. టీ.. గౌరవ కార్యదర్శి, ఆంధ్ర హిస్టారికల్ రిసర్చి సొసైటీ, రాజమహేంద్రవరము 1. ఆంధ్రదేశ చరిత్రము II (625-1323)2. ఆంధ్రేతిహాస పరిశోధకమండలి 110. వ. బ్ర. శ్రీ వసంతరావు బ్రహ్మాజీరావు, అడ్వకేటు, విజయనగరము. ఆదిభట్ల నారాయణదాసు 111. వా. రా. బ్ర. శ్రీ వారణాసి రామబ్రహ్మం, ఎం. ఏ.. లెక్చరరు, కాలేజి, అమలాపురము అంతర్వేది 112. వి. ఎల్ . కె. శ్రీ వంగీపురం లక్ష్మీకాంతం, ఎం. ఏ., లెక్చరరు, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు 1. అంక గణితము2. అంకములు 113. వి. జ. శ్రీ వి. జగన్నాథరావు, ఎం. ఎస్. సి,, జూఆలజీ, లెక్చరరు, సైన్సు కాలేజి, హైదరాబాదు ఆనువంశికము 114. వి. భ. డా. విశ్వేశ్వరభట్టు, ఎం, ఏ., లెక్చరరు, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు అరవిందుడు 115. వి. వ. న. వింజమూరి వరాహ నరసింహాచార్యులు, సంగీత విద్వాన్, కాకినాడ అష్టోత్తర శతతాళములు 116. వే. చం. శ్రీ వేలూరి చంద్రశేఖరం, బి. ఏ, చిరివాడ అరవిందుడు 117. వే. తి. వేం. రా. పండిత శతావధాని శ్రీ వేదాల తిరుమల వేంకటరామానుజస్వామి, ఆయుర్వేదాచార్య, ఆయుద్వేద కళాపరిషత్తు, హైదరాబాద్ 1. అంటువ్యాధులు (ఆయుర్వేదము)2. ఆయుర్వేద ధర్మములు 118. వే. శి. శా. శతావధాని శ్రీ వేలూరి శివరామశాస్త్రి, చిరివాడ ఆర్ష భూగోళము 119. వై. వి. ఆర్. శ్రీ వై. విఠలరావు ఎం. ఏ., బి. ఇడి, హిస్టరీ లెక్చరరు, డబ్లియు, జి. బి. కాలేజి, భీమవరము ఆంధ్రదేశ చరిత్రము 1 +(క్రీ. శ. 625 వరకు) 120. శ్రీ. శ్రీదేవి డా. శ్రీపతి శ్రీదేవి ఎం.ఏ., పి.హెచ్.డి., ప్రిన్సిపాలు, మహిళాకళాశాల, హైదరాబాదు 1. ఆఖిలేశ్వరవాదము2. అభ్యసన మనస్తత్వము 121. సి. ఎస్. ఆర్. శ్రీ సి. శ్రీనివాసరావు, శ్రీ రాజరాజేశ్వరి ఫిల్ము కంపెనీ, మద్రాసు ఆంధ్ర సినిమా పరిశ్రమ 122. సో. రా. సోమరాజు రామదాసు, బి. ఏ. ఎం. ఇ- డి., ఇన్స్పెక్టర్ ఆఫ్ స్కూల్సు, నల్లగొండ అరిస్టాటిల్ (జీ) 128. హెచ్. కె. షె. శ్రీ హరూన్ ఖాన్ షెర్వాణి ఎం. ఏ.. (ఆక్సను) ఎఫ్. ఆర్. హెచ్. ఎన్. బార్. ఎట్ లా., రిటైర్డు ప్రిన్సిపలు, నిజాం కాలేజి, హైదరాబాదు ఆల్బెరూని \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0041.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0041.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5517d189fdb9545974a8997c0309bfdb9e6be9f7 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0041.txt" @@ -0,0 +1,36 @@ +ఇట్టి స్థానములు 36 ఉండుటవలన పూర్వు లెంత పెద్ద సంఖ్యల నూహించి యుండిరో తెలియనగును. ఈ ముప్పది +యారు స్థాన భేదములు దిగువ వివరింపబడినవి : + +1. ఏకము, 2. దళము, 3. శతము, 4. సహస్రము, 5. అయుతము (దళసహస్రము), 6. లక్ష, 7. దశలక్ష, +8. కోటి, 9. దశకోటి, 10 శతకోటి, 11. అర్బుదము, 12. న్యర్బుదము, 18. ఖర్వము, 14. మహా ఖర్వము, 15. పద్మము, 16. మహాపద్మము, 17. క్షోణి, 18. మహాక్షొణి, 19. శంఖము, 20. మహాశంఖము, 21. క్షితి, 22. మహాక్షితి, 28 క్షోభము, 24. మహా క్షోభము, 25. నిధి, 26. మహానిధి, 27. పర్వతము, 28. అత్యంతము, 29. పదార్థము, 30. అనంతము, 31. సాగరము, 32. అవ్యయము, 33. అచింత్యము, 34. అమేయము, 35. భూరి, 36, మహాభూరి. + +ఉదా : మహాభూరి సంఖ్యయందు ఒకటి అను అంకె వెనుక (35) ముప్పదియైదు సున్నలుండును. + +లలితవిస్తరమను బౌద్ధ గ్రంథమునందు శతకోటి మొదలుకొని, నూరు నూరు రెట్లధికముగ ఈ క్రింది సంఖ్యలు చెప్పబడినవి : + +శతకోటి, అయుతము, వియుతము, కంకరము, వివరము, అక్షోభ్యము, వివాహము, ఉత్సంగము, బహుళము, నాగబలము, తటలంబము, వ్యవస్థాన ప్రజ్ఞప్తి, హేతుహిల, కరహు, హేతింద్రియము, సమాప్త లంబము, గణనాగతి, నిరవత్యము, ముద్రాబలము, సర్వబలము, విసంజ్ఞ గతి, సర్వసంజ్ఞ, విభూతంగమ, తల్లక్షణ, ధ్వజాగ్రవతి, ధ్వజాగ్రనిషామణి, వాహన ప్రజ్ఞప్తి, కురుత, సర్వనిక్షేపము, అగ్రసారము, పరమాణువు, రజఃప్రవేశానుగతము. + +కల్పనాతీతమగు అంకెలకు పేర్లు పెట్టిన వారి గణిత జ్ఞానము మన మించుక యూహించవలసి యుండును. + +పురాతన బౌద్ధ గ్రంథములయం దింతకంటే నెక్కుడు సంఖ్యలు గూడ చెప్పబడినవి. ఇట్టి సంఖ్యలను లెక్కించు +టకు 'కోటి' యను సంఖ్యను మూలము (Radix) గా తీసికొనవలయును. కో, కో62, కో64, కో68, కొ62(128) . అన్న సంఖ్యలకు వేరువేరు పేర్లు పెట్టబడినవి. కో62(128) అను సంఖ్య కల్పనాతీతము. ఇది వ్రాయుటకు ఒకటి అను అంకె వెనుక ఎన్ని సున్నలు పెట్ట వలయుని చెప్పుటకు గావలసిన సంఖ్యలోనే 40 సున్న లుండ వలయును. + +అర్జునుడను గణితశాస్త్రజ్ఞుడు గౌతమ బుద్ధుని పరీక్షించెననియు, అప్పుడాతడీ పైన జెప్పిన పేర్లు చెప్పెననియు లలిత విస్తర గ్రంథమునం దున్నది. అనగా ప్రాచీన కాలమునందే మన పూర్వులు లెక్క పెట్టుట యందు అసమాన ప్రావీణ్యము గలవారని స్పష్టమచున్నది. అంతేగాక మన సంఖ్యాపద్ధతియే, నాగరిక ప్రపంచమునం దంతటను వ్యాపించి, గణిత శాస్త్రాభి వృద్ధికి కారణమైనది. ఇట్టి అసమాన ప్రతిభా విశేషము, వెలిబుచ్చు సంఖ్యాక్రమ విధానమును గనిపెట్టిన గౌరవము మన పూర్వులకే దక్కినది. + +పూర్ణ సంఖ్యలు: సంఖ్యలు రెండు భాగములుగా విభజింప బడినవి. +1. గణన సంఖ్యలు (Cardinal numbers). +2. క్రమసూచక సంఖ్యలు (Ordinal numbers). + +ఒక సముదాయమును (class) లెక్కపెట్టగా వచ్చిన ఫలితమును తెలుపుటకు ఉపయోగింపబడు సంఖ్యను 'గణనసంఖ్య' యందుము. + +ఉదా : ధృతరాష్ట్రునకు 'నూర్గురు' పుత్రులు. ఇచట 'నూర్గురు' గణన సంఖ్య. + +అనుక్రమము (Sequence) లోని స్థానమును దెలుపు సంఖ్యను 'క్రమసూచక సంఖ్య' యందురు. + +ఉదా : సహదేవుడు పాండవులలో 'ఐదవ' వీరుడు. ఇచట 'ఐదవ' క్రమసూచక సంఖ్య. + +పూర్ణసంఖ్యలయందు, అవిభాజ్య సంఖ్యలు (Principal Numbers) అనియు, విభాజ్యసంఖ్యలు (Composite Numbers) అనియు మరొక విభజనము గలదు. ఈ భేదవ సాంఖ్య సిద్ధాంతమున చూడనగును. + +సంఖ్యలను, ధనాంకము (Positive Numbers) అనియు, ఋణాంకము (Negative Numbers) లనియ మరి రెండు విధములుగా భాగింప నగును. సంఖ్యలలో మొట్టమొదట ఈ భేదమును గని పెట్టినవారు హిందువులే. + +భిన్నములు (Fractions) : భిన్నములను గురించి ప్రాచీనుల భావనలు, వాటిని వ్రాయుటకై ఏర్పరచిన సంకేతములు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0042.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0042.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..249b8ce8e91f41bc4073c1c3a49fa00e65358b0a --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0042.txt" @@ -0,0 +1,51 @@ +ములు, వాని ప్రయోగ విధానములు (Operations) అంక గణితమున తెలియనగును. + +అన్నిటికంటే పురాతనమైన భిన్నాంకములు ఈజిప్టు దేశీయులవి. మన ప్రాచీనులు భిన్నాంక విధానము బక్షాలి పురమున దొరకిన తాళ పత్రములవలన దెలియగలదు. ఇవి క్రీ. శ. 3, 4 శతాబ్దముల నాటివి అని నిర్ణయింపబడినది. ఇందు భిన్నాంకములను వ్రాయునపుడు లవమునకును, హాగమునకును మధ్యగీటు వదలి వేయబడియున్నది. + +సాధారణ భిన్నములను (Common Fractions) మూడు భాగములుగ విభజించిరి. + +1. లవముకంటె హారము హెచ్చుగనున్న భిన్నాంకములు సవ్యభిన్నములు (Proper Fractions). + +2. లవముకంటె హారము తక్కువగలవి అపసవ్య భిన్నములు (Improper Fractions). + +3. పూర్ణాంకములతో గలసియున్న భిన్నములు మిశ్ర భిన్నములు (Mixed Fractions). + +సాధారణ భిన్నములుగాక మరి రెండు భాగములుగా భిన్నములు విభజింపబడినవి. + +1. షష్ట్యంక గుణిత భిన్నములు (Sexagesimal Fractions). + +2. దశాంశ భిన్నములు (Decimal Fractions). + +పదునారవ శతాబ్ది ప్రాంతమున దశాంశ భిన్నములు వాడుకలోనికి వచ్చినట్లు గన్పట్టుచున్నది. వీని రాక వలన +భిన్నములపై క్రియలప్రయోగము సులభ సాధ్యమైనది. + +అంక గణిత వ్యవహారములు (Arithmetical Operations) : మన ప్రాచీనులు అంకగణిత వ్యవహారములను క్రింద వ్రాసిన 8 భాగములుగా విభజించిరి. + +(1) సంకలనము (Addition), (2) వ్యవకలనము(Subtraction), (8) గుణకారము (Multiplication), +(4) భాగహారము (Division), (5) వర్గము (Squaring), (8) వర్గమూలము (Square root), (7) ఘనము +(Cube), (8) ఘనమూలము (Cube root). వీనికి 'పరికర్మాష్టకము' అని పేరు. + +భాస్కరాచార్యుని కాలము నాటికి పై క్రియలు నాలుగైనవి. అవి సంకలన, వ్యవకలన, గుణకార, భాగహారములు. క్రియలన్నిటికి మూలాధారము సంకలన, వ్యవకలనములే అనియు, తక్కిన క్రియలు వీటి రూపాంతరము లనియు ఆయనయే స్పష్టపరచినాడు. అనగా అంక గణితమున క్రియలు రెండే. + +భాస్కరుని తరువాత సంకలనక్రియ గమనింపదగిన మార్పులను పొందలేదు. బహుశః నాటి హిందువులుగాని, రోమనులుగాని ప్రస్తుత శతాబ్దములయందు ఉండి రేని, పెక్కు మార్పులను జేసియుండెడి వారేమో ! + +వ్యవకలన క్రియమాత్రము అనేక ప్రయోగములకు గురియైనది. 423 నుండి 46 ను తీసి వేయవలయుననిన +423 ను 300+100+23 గా మార్చి, తరువాత వ్యవకలన క్రియను ఉపయోగించుట పూర్వుల సులభ మార్గము. మరికొన్ని యుక్తులు హిందువుల అంకెల రాక వలన ప్రసిద్ధికి వచ్చినవి. మన దేశమున 12 వ శతాబ్దమున వెలసిన, కోటిపూరక పద్ధతి వానిలో నొకటి. ఇది క్రింది సర్వసమాన సమీకరణముపై ఆధారపడి యున్నది. + +a-b=a+(10-b)-10 + +ఉదా: 12-7=12+(10-7)-10=12+3-10-5. +- +అంకె 7 కు కోటి పూరక సంఖ్య (Complement number)=10-7 అనుట స్పష్టము. నేటి లెక్కలు చేయు యంత్రము (Calculating machine) నందు ఈ కోటి పూరక పద్ధతి అర్హమగు ఉపయోగమును బొందినది. ఇందులో కోటి పూరక సంఖ్యను కలిపి, వ్యవకలనమును సాధింతురు. + +గుణకారమును సాధించుటలో పెక్కు మార్గములు గలవు. మన ప్రాచీన గణిత శాస్త్రజ్ఞులు గుణకారమును అనేక విధములుగా చేసినట్లు కలిపించుచున్నది. భాస్కరుని 'లీలావతీ గణితము’ నందు గుణకారమునకు 'ఆరు' మార్గములు చెప్పబడినవి. వాటిలో (1) ఖండగుణన విధాన పద్ధతి, (2) విలోమ విధానపద్ధతి ఉదాహరింప బడుచున్నవి:- + +(1) ''ఖండగుణన పద్ధతీ' :- 625x15 +15 గుణకమును ఇష్టభాగములు చేయుము. అవి 7, 8 అనుకొనుము, + +తరువాత +625x 7 = 4,375 +625x 8 = 5,000 + ————— +625x15 = 9,375 లబ్ధము. + ————— \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0043.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0043.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..799b5abc2257cd12674fd264704002661a05090b --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0043.txt" @@ -0,0 +1,28 @@ +(2) విలోమ విధానము:- ఇందు పై లెక్కనే మూడు విధములుగా చూపవచ్చును. + +ఇట్టి లబ్ధమునందలి తప్పొప్పులను కనుగొనుటకు ఒక సూత్రము చాలకాలము క్రిందనే మన పూర్వులు ఉపయోగించెడి వారు. నేటి గణితశాస్త్రజ్ఞులును దానినే వాడుచున్నారు. అది ఎట్లన : + +గుణ్యమునందును గుణకమునందును గల అంకెల మొత్తములను, 9 చే భాగించగా లభించు శేషముల లబ్ధమునుగూడ 9 చే భాగించిన వచ్చు శేషమును, గుణ్య గుణకముల లబ్ధములోగల అంకెల మొత్తమును 9 చే భాగించగావచ్చు శేషమును, సమానములైనచో లభించిన లబ్ధము ఒప్పు. +ఉదా: 625x15=9375 +6+2+5 ను 9 చే భాగించిన మిగులు శేషము =4 +1+5 ను 9 చే భాగించిన మిగులు శేషము =6 +6x4 ను 9 చే భాగించిన మిగులు శేషము =6 +మరియు, 9+3+7+5 భాగించిన మిగులు శేషము =6 + +రెండు సమానములు. కావున వచ్చిన లబ్ధము ఒప్పు. + +వేసియోలి (Pacioli) క్రీ. శ. 1494) అను గణిత శాస్త్రజ్ఞుడు గుణకారమున ఎనిమిది మార్గములు చూపెనట. + +వ్యవకలనమును పెక్కుసారులు ఉపయోగించుటచే భాగహారమును సాధించుట మన పుర్వీకులనుండి సంక్రమించిన పద్ధతి. సగము చేయుట (Mediation),రెట్టించుట (Duplication) మనకు పూర్వీకులనుండి లభించిన పద్ధతులే. + +ఏదైన ఒక రాశిని సున్నచే భాగించినపుడు లబ్ధము అనంతమగు నని భాస్కరుడు స్పష్టముగ వచించియుండుట +మనము గమనింపదగిన విషయము. పాశ్చాత్య సిద్ధాంతముల ప్రకారము, బీజగణిత వ్యవహారములను బట్టియే +అనగా సమీకరణములతోనే చేయదగిన లెక్కలు, కొన్ని అంకగణిత సూత్రముల సహాయముచేత మాత్రమే, +భాస్కరాచార్యుని లీలావతీ గణితమున, చేయబడి యుండుట, అంకగణితమున మన పూర్వులకుగల ప్రజ్ఞను +తెలుపును. + +నిత్యకృత్యములయందు అంకగణితమువలె ఉపయోగపడు శాస్త్రము వేరొక్కటిలేదు. లోక వ్యవహారమునకు ప్రతి మానవునకును కొంచెమో, గొప్పయో అంకగణిత జ్ఞాన మవసరము. వడ్డీ లెక్కలు, హుండీల మారకము, వినిమయము (Exchange), ఉమ్మడి వ్యాపారము, లాభనష్టములు - ఇవి నిత్యవ్యవహారములందు ఉపయోగించు లెక్కలు కేవలము +కేవలము శాస్త్రజ్ఞానమును బట్టియేగాక యుక్తి చేతను, ప్రపంచజ్ఞానము మొదలగు వాటి వలన చేయదగిన లెక్కలు గూడ గలవు. ఇట్టి యుక్తి లెక్కల నిచ్చి చేయు మనుట ప్రాచీనులనుండి వచ్చిన యలవాటు. + +లెక్కలు చేయు యంత్రములు: మానవుని బుద్ధిబలము వలన చేయవలసిన అంకగణిత క్రియల నన్నిటిని లెక్కలు +చేయుయంత్రము సులభముగా చేయును. ఇచ్చిన అంకెలను \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0044.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0044.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ca47f872bb439ac28082741eda3fce7f4f2cec20 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0044.txt" @@ -0,0 +1,42 @@ +దశకోట్ల స్థానము వరకును కూడి పెట్టును. వ్యవకలనము, గుణకారము, భాగహారము, వర్గమూలము మొదలగు క్రియ లన్నిటిని మానవుడు చేయగల కాలముకంటే తక్కువ కాలములో చేసియిచ్చును. ఈ యంత్రములవల్ల మానవునికి మానసిక పరిశ్రమ తగ్గినదనియే చెప్పవచ్చును. + +అంకములు - ఉన్నతమగు అంకగణితమునే అంక శాస్త్రమని నవీనులు నిర్వచింతురు. పూర్ణసంఖ్యల సంబంధ +బాంధవ్య శోధనమే అంకశాస్త్ర మనికూడ నిర్వచింప వచ్చును. పూర్ణసంఖ్యలు ధన, ఋణ సంఖ్యలుగ వచ్చును. +"అంకశాస్త్రమున అతి సుందర సత్యములు కలవు. అవి విడివిడిగా నుండునవిగాక ఒక దానికొకటి సన్నిహితములు” +అని గౌను అను పాశ్చాత్య గణిత శాస్త్రజ్ఞుడు చెప్పిన మాటలు సత్యము. + +అంకశాస్త్రమును గూర్చి తెలిసికొనుటకు పూర్వము సంఖ్యను గురించి చర్చించుట అవసరము. సాధారణముగా 'సంఖ్య' అను పదము పూర్ణ సంఖ్యలకును, భిన్నములకును, కరణీయాంకములకును (Irrational numbers) వాడబడు చున్నది. అయినను, సంఖ్యా నిర్వచనము నిగూఢము. సంఖ్యను నిర్వచించుటకు పూర్వము సముదాయమును (Class) నిర్వచింప వలయును. కాంటర్ శాస్త్రజ్ఞుని ప్రకారము 'మన సహజ జ్ఞానముచే నిర్దుష్టముగా ప్రత్యేక పరచబడి ఒకే సమూహమున చేర్చబడిన గుంపునకు సముదాయమని పేరు'. బెర్ట్రాండు రసెలు యొక్క సంఖ్యా నిర్వచనము ఈ విధముగ నున్నది. 'ఒక సముదాయము యొక్క సంఖ్య, ఆ సముదాయమునకు అనురూపమగు అన్ని సముదాయముల సముదాయము.” ఈనిర్వచనమును వ్యాఖ్యానించుట కష్టము. దీని భావమును ఎవరికివారే గ్రహింప యత్నించుట ఉచితము. + +అంకశాస్త్రమున సంఖ్యను పూర్ణ సంఖ్య అను అర్థములో వాడుదురు. పూర్ణ సంఖ్యలను ప్రధాన సంఖ్య లనియు (Prime numbers), మిశ్రమ సంఖ్యలనియు (Composite numbers) రెండు విధములుగా భాగింపనగును. ప్రతి సంఖ్యకు 'ఒకటి' అను సంఖ్య కారణాంక మగును. అందుచే 'ఒకటి' అను సంఖ్యను ప్రధాన సంఖ్యగా నెంతురు. ఇదిగాక, ప్రతి సంఖ్యయు తనకు తాను కారణాంక మగును. ఈ రెండును గాక, ఇతర కారణాంకము లేని సంఖ్యను ప్రధాన సంఖ్య అందురు. రెండు సంఖ్యల 'గరిష్ఠ సామాన్య భాజకము' (G. C. F. ) ఒకటి అయినచో ఆ సంఖ్యలు ఒకదాని కొకటి ప్రధానములని అందుము. + +ఫర్మా సిద్ధాంతము (Fermar : 1601–1665): 'P ప్రధాన సంఖ్యయై, N మరియు P ఒకదానికొకటి ప్రధాన సంఖ్య +లైనచో (Np-11) ను P నిశ్శేషముగా భాగించును'. ఈ సిద్ధాంత ఫలితమును సర్వసమత్వమున (Congruence) ఈ క్రింది విధమున వ్రాయవచ్చును. + +Np-1_1=0 (mod P). + +ఇపుడు సర్వ సమత్వములను గూర్చి కొంత వివరింపబడును. a=b (mod c) అనగా, a అను సంఖ్యను, b అను +సంఖ్యను, C అను సంఖ్యచే భాగించిన వచ్చు శేషములు సమములని అర్థము. + +ఫర్మాసిద్ధాంతమునకు ఉదాహరణము: 5 ప్రధానసంఖ్య గావున 5, 3 ఒక దాని కొకటి ప్రధానములు గాబట్టి, +35-1 - 1= 80=0(mod 5). +ఇట్లే 53-1-1=24=0(mod 3). + +ఫర్మాసిద్ధాంతసాధారణీకరణమును (Generalisation) ఆయిలరు (1707 – 1783) 1760 లో ఈ క్రింది విధముగా +ప్రకటించెను:- + +"m, n అను రెండు సంఖ్యలు ఒక దాని కొకటి ప్రధానములైనచో +n +ఇచట (m) అనగా m కంటే చిన్నవియు, కు +ప్రధానములును అగు ధనాంకముల సంఖ్యయని తెలియ +నగును. P ప్రధాన సంఖ్యయైన 9(P)=P-1 అగును. + +ఉదా : m= 12 అయిన ఆ (M) = 4. ఎందుకన 1,5,7,11 +మాత్రమే పై ధర్మమును కలిగియున్నవి. అనగా 12 +కంటె చిన్నవియు, 12 కు ప్రధానములును అగు అంక +ములు నాలుగు మాత్రమే. కావున, 50(12) -1=5'-1 +624. ఇది 12 చే నిశ్శేషముగా విభాజ్యమనుట +స్పష్టము. + +విల్స (Wilson 1741-1798) సిద్ధాంతము అంక +శాస్త్రమున మరొక ముఖ్యమగు సిద్ధాంతము. దానిని +ఈ క్రింది విధమున వివరించవచ్చును:- \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0045.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0045.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4b57b91290692728cd326e0873b071ddc75508ed --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0045.txt" @@ -0,0 +1,44 @@ +అంకములు +“P ప్రధానసంఖ్యయైన 1+1x2x3x... X(P-1)=0(mod P) .” ఈ సిద్ధాంతము యొక్క విలోమము(Converse) గూడ నిజమని రుజువు చేయబడినది. అనగా ప్రధానసంఖ్యలను కనుగొనుటకు ఈ విలోమసిద్ధాంత మొకమార్గము. దీని నిట్లు నిర్వచింపగలము : + +"ఒక వేళ 1+1x2x3x... X (P - 1) = 0(mod P) అయినచో P అనునది ప్రధానసంఖ్య కావలయును.” + +ఉదా : n=7 అయిన 1+1x2x3x4x5X6=1+720=721. దీనిని 7 నిశ్శేషముగా భాగించును. కారణము 7 ప్రధానసంఖ్య యగుటయే. ఇట్లే 6 ప్రధాన సంఖ్య కాదు. కావున + +1+1x2x3x4x5=121. ఇది 6 చే భాగింపబడదు. + +చిన్నచిన్న సంఖ్యలను పరీక్షించుట కేగాని పెద్ద సంఖ్యకు ఈ సిద్ధాంతము అనువైనది కాదు. ఎందుకన, పెద్ద +సంఖ్యల వితతలబ్ధము (Factorial) లను కనుగొనుటలో చాల శ్రమయగును. + +ఇంతవరకు మనకు తెలిసిన ప్రధాన సంఖ్యలను గురించి కొంత తెలిసికొనుట అవసరము, అవి 2, 3, 5, 7, 11, 13, 17, 19...101...257 ..65,587...1950 సంవత్సరము వరకు మనకు తెలిసిన పెద్ద ప్రధాన సంఖ్య క్రింద వ్రాయబడినది. 170, 141, 183, 460, 469, 231, 731, 687, 303, 715, 884, 105, 727. + +ప్రధానసంఖ్య లెన్ని గలవు? వీటిసంఖ్య పరిమితమా? అనంతమా ? ప్రధాన సంఖ్యల సంఖ్య అనంతమని తేలికగా రుజువుచేయగలము. + +ప్రధాన సంఖ్యలను గురించి డిరిష్ లె (Dirichlet 1805-1859) వివరించిన సూత్రము మరొకటి ఇట్లు ఉన్నది:- + +“a, b లు ఒక దానికొకటి ప్రధానములైనచో an+b, n= 0, 1, 2,...లో అనంతముగా ప్రధాన సంఖ్యలు గలవు.”' + +n చాల పెద్ద సంఖ్య యైనపుడు, దానికంటే చిన్నవి అగు ప్రధానాంకముల సంఖ్య రమారమి 10 g= అగునని +హడమార్డ్ (Hadamard), డిల వెల్లపొస్సిన్ (Dela Vella Poussin) అను గణిత శాస్త్రజ్ఞులు కనుగొనిరి. + +వర్గావశిష్ట, వర్గావశిష్టేతరములు (Quadratic residues and Quadratic non-residues): ఏదైన సహజ సంఖ్య +యొక్క వర్గమును ఒక ప్రధానాంకముచే భాగించగా మిగులు శేషమును ఆ ప్రధానాంకము యొక్క వర్గావశిష్టమందురు. వర్గావశిష్టములు కాని అంకెలను వర్గావSi ష్టేతరములందురు. + +12, 22, 32 లను 7 చే భాగించగా వచ్చు శేషములు వరుసగా 1, 4, 2. అట్లే 42, 52, 62 లను 7 చే భాగించినను వచ్చు శేషములు 2, 4, 1 మాత్రమే యని గమనించుట సులభము. ఇదే విధముగా 82, 92, 102... లను 7 చే భాగించినను వచ్చు శేషము 1, 4, 2 అంకెలు మాత్రమే. (సున్నను శేషముగా పరిగణించము) అనగా, సహజ సంఖ్యల వర్గములను 7 చే విభజించగా మిగులు శేష మెప్పటికిని 1, 2, 4 అంకెలలో నొకటి మాత్రమే యగును. 1, 2, 4 అంకెలను 7 యొక్క వర్గావశిష్టము లనియు, మిగిలిన 3, 5,6 అంకెలను 7 యొక్క వర్గావశి ష్టేతరము లనియు పేర్కొందురు. + +వర్గావశిష్ట, వర్గావశిష్టేతర లబ్ధ ధర్మములు : + +1. రెండు వర్గావశిష్టముల లబ్ధము వర్గావశీష్ట మగును. +2. వర్గావశిష్టేతరములలబ్ధము వర్గావశిష్ట మేయగును. +8. వర్గావశిష్ట, వర్గావశిష్టేతరములు లబ్ధము వర్గావశిష్టేతరమగును. + +ఇంతవరకు వివరించిన ఉదాహరణము యొక్క సాధారణీకరణమును ఇట్లు వివరింపవచ్చును:- + +"m, n అను అంకెలు ఒకదాని కొక్కటి ప్రధానములై, x2=r (mod n) సర్వసమత్వము సరియగునట్లు x విలువను పూర్ణసంఖ్యలలో సాధించగలిగిన, r అను అంకె m అను అంకెయొక్క వర్గావశిష్టమనియు, అటుల +సాధింపజాలకున్న r అను అంకె, m యొక్క వర్గావశిష్టేతరమనియు అందురు.” + +పై సర్వసమత్వమును సాధించగలుగుటకు ఆవశ్యకము, సమర్థము ఐననిబంధన (Necessary and sufficient) +condition +నది. ఇందులో 9(m) గురుతు మనకు తెలిసినదే. 4 అను +అంకె 9 (m), 2 ల యొక్క గరిష్ఠ సామాన్యభాజక ము, +=1(modm) అని రుజువుచేయబడి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0046.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0046.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..bc5ed82004b8a218087acf92c316f0ea635e4fc7 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0046.txt" @@ -0,0 +1,79 @@ +ధన +- +పై అంకె 2, బేసి ప్రధానసంఖ్యయైన, వలయు నిబం +m-1 +=1(mod m) గా మారును. ఎందుకన +o (m) = m - 1 అని మనము ముందే గమనించితిమి. ఇచట +d=2. కారణము (m – 1), 2 అంకెల గ. సా.భా. = 2, +లెజండర్ సంకేతము (Legendre's Symbol) P అను +సంఖ్య 2 కంటె భిన్నమైన ప్రధానసంఖ్యయై, P,S అను +అంకెలు ఒక దానికొకటి ప్రధానములైన, లెజండర్ సం +కేతము (P) నీ క్రిందివిధమున వివరించనగును:- +S అను అంకె P యొక్క వర్గావశిష్టమైన (ఎ)=1. +S +అను అంకె P యొక్క వర్గావశిష్టేతరమయిన +( } } }) = -1. +మనము పైన వ్యాఖ్యానించిన ఉదాహరణమును +7 యొక్క వర్గావశిష్ట +(అనగా 1, 2, 4 అంకెలు +ములు; 8, 5, 8 అంకెలు 7 యొక్క వర్గావశి ష్టేతర +ములు అనుటను) లెజండర్ సంకేతముద్వారా ఈ క్రింది +విధమున వ్రాయవచ్చును:- +(†)=(4)=(4) = +1 +(4)=(4)=(4)= −1 +సాధారణముగా నుపయోగించు ముఖ్యసూత్రములు: +(1) (i) - (?) (;) +(2) (→) -(-1) (+) +(3) ( ³½³) = (-1) +పై మూడు సూత్రములలో బేసి ప్రధాన సంఖ్య. +P +2 తప్ప తక్కిన ప్రధానాంకము అన్నియు బేసి +సంఖ్యలే యగుట గమనింప నగును.) +4. వర్గ పారస్పర్య సిద్ధాంతము (Quadratic Recipro- +city Law): “q, P” లు బేసి ప్రధాన సంఖ్యలైనచో +(G) (4) +(;) (;)-(-1) +పై సూత్రములను ఉపయోగించి ఏదయిన ఒక సంఖ్య +P అను బేసి ప్రధాన సంఖ్య యొక్క వర్గావశిష్టమో, +7 +అంకములు +వర్గావశి ష్టేతరమో సులభముగా కనుగొనవచ్చును. ఒక +ఉదాహరణముతో అట్టి పద్ధతిని విశదీకరింతము. +ఉదా : 51 అను సంఖ్య 78 అను ప్రధాన సంఖ్య +యొక్క వర్గావశిష్టమా? వర్గావశిష్టేతరమా ? +లెజండర్ సంకేతమున (93) అని వ్రాసి విలువ కను +గొందము. (73 - 22) - 22 (mod 73) కావున +(*) = (73) +(½½³)=(71) Diz +(33) = (i) (is) (4) అని 1 వ సూత్రము సహాయ +మున వ్రాయగలము. కుడివైపున గల మూడు లెజండర్ +సంకేతముల విలువలు వేరువేరుగా కనుగొందము: +73-1 +(a) (771}) = = (- 1) ' = +1 ఇచట రెండవసూత్రము +నుపయోగించితిమి. +732-1 +(b) (+)=(-1) =+1 +సూత్రము ఉపయోగింప బడినది. +73-11-1 +(c) (+3) (13) =(-1) +ఇ చట +మూడవ += +1. +వర్గ పరస్పర సిద్ధాంతము చూడవలెను. +కావున (is)=(19) =(fr) +మరియు (11) = (11) మరొకమారు వర్గపారస్పర్య +సిద్ధాంతమును ఉపయోగించితిమి. +(1)= (;1)= — (?)(?)= -1 +· +కాబట్టి (3) =(+1) (+1)(-1)=-1 +అనగా ( 22 ) లేక 51, 78 ప్రధాన సంఖ్య +యొక్క వర్గావళి ష్టేతరము, అనగా- +x z - 22 (mod 73) ని సాధించలేము. += +జాకోబి సంకేతము (Jacobi's symbol) : ఈ సంకే +తము లెజండర్ సంకేతముకంటె సాధారణ ధర్మ సంకే +తము. దీనినిట్లు వివరించనగును:- +“P యేదేని బేసిసంఖ్య యనుకొనుము. P=1 అయిన +(x) = (f) = + +) = + 1. ఇచట S, P లు ఒక దానికొకటి +ప్రధానములు. P=P;XP XP X ... XP, కావచ్చును. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0048.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0048.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..987ee01bb5cef029247f797a87682c97a1f75838 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0048.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +రము పేరు "లోవిటి".దీని ఎత్తు 7,780 అడుగులు. మధ్యగతమైన పర్వతపంక్తి పుష్కలముగా పెరిగిన తరు గుల్మములతో నిండియుండును. తూర్పున ఈ పీఠభూమి కాంగో, జాంబెజీల నిమ్న భాగముల వైపు ఒరిగియున్నది. దక్షిణమున ఇది చెట్లు చేమలు లేని ఇసుక ఎడారిలో కలిసిపోవును. + +అంగోలా దేశములో పశ్చిమ ముఖముగా సముద్రమునకు పెక్కునదులు ప్రవహించుచున్నవి. అవి అన్నియు చాలవరకు పై పర్వతమండలములోనే జన్మించినవి. అచ్చటి ముఖ్యమైన నదులు కాంగో, క్వాంగో అనునవి. లుంగ్వే, బుంగు అనునవి జాంబేజీనది యొక్క ముఖ్యమైన ఉపనదులు. అమితమైన వేడిమి, అమితమైన తేమ ఇచ్చటగల శీతోష్ణ పరిస్థితులు. ఇచ్చటి సామాన్యమైన శీతోష్ణ పరిమాణము 75° ఫా. గా నున్నది. సముద్రతీరము నందలి మైదాన ప్రదేశములు యూరోపియనుల నివాసమునకు అనుకూలముగా లేవు. పీఠభూమి యందలి శీతోష్ణస్థితి మిక్కిలి ఆరోగ్యకరముగాను, పుష్టికరముగాను ఉండును. అచ్చటి శీతోష్ణస్థితి, అచ్చటి వ్యాపారపవనముల ప్రభావమునకు లోనగుచుండును. ఏప్రిల్ నెలలో అచ్చట వానలు మెండు. ఉగ్రమైన తుపానులుకూడ చెలరేగును. ఈ మండలపు ఉత్తరభాగమందు అంతటను దట్టమైన ఉష్ణ మండల అరణ్యములు కలవు. దక్షిణభాగమున చిట్టడవులు వ్యాపించియున్నవి. అచ్చట టేక్యులా, దేవదారువు, టేకు, నూకమ్రాను మున్నగు కలపకు పనికివచ్చు చెట్లు విరివిగాకలవు. మ్యూసెంబా యొక్క బెరడును, తోళ్ళను పదను చేయుటకు ఎక్కువగా ఉపయోగింతురు. + +అంగోలా యందలి ముఖ్యమైన పంటలు వరి, జొన్న, చోళ్ళు, చెరకు, దుంపలు, కాఫీ, పొగాకు, వేరుసెనగ మొదలగునవి. ఇవిగాక పామ్ అయిలు, కొబ్బరి, కోకో మొదలగునవియు, తీరుతీరులపండ్లును లభించును. అంగోలా ఈశాన్యభాగమునందు వజ్రములు దొరకును. ఇచ్చట మాంగనము, బొగ్గు, రాగి, ఇనుము మొదలగు ఖనిజములు కూడ దొరకును. ఇచ్చట చక్కెర కర్మాగారములు కలవు. వీటియందు రమ్ (rum) అను సారాయి, తదితర అనుబంధ వస్తువులు కూడ తయారగును. ఈ రాష్ట్రము యొక్క అభ్యుదయము అంతయు అడవులకు, తోటలకు సంబంధించిన వస్తువుల ఉత్పత్తి పై ఆధారపడియుండును. 1950 సంవత్సరములో ఇచ్చటిజనాభా 41,25,266. ఇచ్చట నివసించు వారిలో పెక్కుమంది బంటూ, నీగ్రో జాతులవారు. దక్షిణమున అనేక రకముల జాతుల ఆటవికులు (బుష్ మెన్) కలరు. ఉన్నత ప్రదేశములందును, సముద్రతీరపు మైదాన ప్రదేశములందును పోర్చుగీసువారు నివసించుదురు. + +అంగోలా యొక్క ముఖ్యపట్టణము సెయింటుపాల్' డిలొయాండా అనునది. దీనిని సాధారణముగ లొయాండా అందురు. లొయాండా నుండి అంబకా, మలాంజే వరకు వేయబడిన రైలుమార్గమును రాయల్ ట్రాన్సు ఆఫ్రికను రైలుమార్గ మందురు. ఇదిగాక, సముద్రతీరపు రేవులను, అందలి ఎగుమతులకు వలసిన వస్తువుల నుత్పిత్తిచేయు పరగణాలతో, అనేక చిన్న రైలుమార్గములు కలుపుచున్నవి. రైలుమార్గము యొక్క మొత్తము పొడవు 1,442 మై. 22,708 మైళ్ళ పొడవుకల రహదారులును, దేశీ దేశాంతర విమానమార్గములును కలవు. + +ఈ దేశమందు యంత్రములును, నేత వస్త్రములును ముఖ్యమైన దిగుమతులు. ఎగుమతులలో ముఖ్యమైనవి కాఫీ, జొన్న, వజ్రములు, రాగి, చక్కెర, ప్రత్తి, రమ్ అను సారాయి, వేరుసెనగ, కొబ్బరి, కోకో, పొగాకు మొదలగునవి. బెంగో అఖాతమునందు బెంగ్వేలా అనునది గొప్ప రేవు. వర్తకము విశేషముగా పోర్చుగీసు దేశముతోనే జరుగుచుండును. + +అంటార్క్‌టికా- అంటార్క్టికా దక్షిణధ్రువము మీద నున్న ఆరవఖండము. దీనిని మూడవ ప్రపంచము అని పేర్కొనుచున్నారు. అంటార్క్టికు మండలమును మొట్టమొదట తరించినవాడు ఆంగ్ల నావికుడు జేమ్సుకుక్ +(1778). అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్ర వాసి పామరు అను వాడును, రష్యా నావికుడు బెర్లింగ్ ఫానెన్ అనువాడును (1820) అంటార్కిటికాను కనిపెట్టిరి. క్రీ.శ. 1840 ప్రాంతమున అమెరికా దేశీయు డగు విల్క్సు అను నాతడు ఈ ఖండమును పరిశోధించెను. 1933-1935 లో జరిగిన బిర్ట్ సంచారము ముఖ్యమయినది. ఈనాటివరకు పెక్కుమంది దానిని \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0052.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0052.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..395f85ef522035ef25c8c2aa9f486e8f9b3fa2cd --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0052.txt" @@ -0,0 +1,24 @@ ++ వ్యాధివికల్పము 1. కుష్ఠములు మహాకుష్ఠములు-7 శుద్రకుష్ఠములు-11 18 2. జ్వరములు 8 3. క్షయలు 20 4. నేత్ర వ్యాధులు 96 5. ఔవసర్గిక ములు 67 మొత్తము 209 + +ఈ సంఖ్యయందుగల ఔపసర్గికరోగముల వివరము కొంత విపులముగ తెలిసికొనవలసి యున్నది. స్త్రీపురుష సంసర్గముల వలన కలుగు సంతానమార్గిక ములగు వ్యాధులకు ఔపసర్గికము లని శాస్త్రపరిభాషయందు వాడుక.ఇవి సుఖసంకటములని తెలుగునాట ప్రసిద్ధ ములు. కొరుకు, సవాయి, (శ్వవాయువనునది సవాయిగామారి యీ నాడు వాడుక కలిగినది. ఈ వ్యాధి కుక్కల సంసర్గత వలన వ్యాప్తికి వచ్చినది. దీన ఈ పేరు కలిగినది.) బట్టంటు అనునవి ఇవియే. ఈశులము నందు అ నేక భేదములతో చిలవలు పలవలుగా ప్రాకిపోవు స్వభావముగల వ్యాధులు నానా నామరూపభేదములతో బహుముఖములుగ గలవు. ఇదివరకు అరువది యేడుగా చెప్పబడిన యీ వ్యాధుల పరికల్పన మిట్లు చికిత్సా సౌకర్యమునకై చేయనైనది. + ++ ఔపసర్గిక వ్యాధులు 1. శుక్రదోషమువలన కలుగునవి. 8 2. రజోదోషమువలన కలుగునవి. 8 3. యోని వ్యాపత్తులవలన కలుగునవి. 20 4. అయోనిసంపర్కమువలన (నోరు, గుదము,హస్తము, మంచము) కలుగు వ్యాధులు. 5 5. విజాతియోని (ఆవు, గేదె, గుఱ్ఱము, గాడిద, మేక,కుక్క) సంపర్కము వలన కలుగువ్యాధులు. 5 6. దుష్టయోని సంపర్కమువలన కలుగు వ్యాధులు. 21 మొత్తము 67 + +సాధారణముగ నీ యంటు వ్యాధులన్నియు భయంకర పరిణతి చెందునవియే. ఇవి యన్నియు విరూపంకరణములును, బాధాకరములును, కాలాంతర ప్రాణహరములును, వంశక్షయకరములును అయియున్నవి. అనగా ఈ వ్యాధులు తమ కాశ్రయ మొసంగినవారిని విడువక ఆ జీవితమును బాధించుచు కొన్ని తరములవరకును వారి కుటుంబములయందు నిలిచి అల్పాయుష్కము, దుర్బలేంద్రియము, ఆజన్మ రోగపీడితము, విరూపము, కుడాపమును అగు సంతానమును కలిగించుచు తుదకు వంశ నిర్మూలన మొనరించి యంతరించును. కావుననే శుక్రమును చెడగొట్టుకొనరాదని ఆయుర్వేదమున హితము ఉపదేశింపబడి యున్నది. + +"న వా సంజాయతే గర్భః పతతి ప్రస్రవ త్యపి +శుక్రం హి దుష్టం సాపత్యం సదారం బాదఠే నరం" + +“గర్భమే కాక పోవచ్చును. గర్భము నిలిచినచో స్రావ మగుటగాని లేక పిండము జారిపోవుటగాని సంభవించును. +అందువలన చెడునడతలచే శుక్రము చెడగొట్టుకొనిన పురుషుడు స్వయముగ రోగపీడితు డగుటయేకాక భార్యను +సంతానమునుగూడ సదారోగపీడితులనుగా చేయును" అని భారతీయఆరోగ్యశాస్త్రము సిద్ధాంతముగూడ చేసెను. +ఇందుకనియే స్త్రీపురుష సంయోగములందు వయసు, కాలము, ఆహారము, వంశశుద్ధి (ఇచట వంశశుద్ధి యనగ +వివాహమునకుముందు వధూవరుల కుటుంబములయందు తల్లిపక్షమున అయిదుతరములనుండియు తండ్రి పక్షమున +అయిదు తరములనుండియు ఏవిధమగు చెడు వ్యాధులును లేకుండునట్లు చూచుకొనవలయుననుట. ఇట్లయిన మాతృ +పితృపక్షములుకలిసి దశ పురుషాంతరములగును. ఇది వంశ శుద్ధియనబడును. వివాహ నిర్ణయము నందు మను, +వామదేవ, గౌతమ, వసిష్ఠ, అగస్త్య, పులస్త్యాదులగు పదు నెనమండుగురు ఈ సిద్ధాంతమును జేసిరి. ఈ విషయములను శౌనక సూత్రములందును నృసింహ పారిజాత ప్రయోగమునందును చూడనగును.) మొదలగు విధి నిషేధము లనేకములు చెప్పి నీరోగము, వీర్యవంతము, తేజోవంతము, మేధావంతమును అగు సత్సంతానముతో విశుద్ధమగు జాతిని నిర్మించుటకై భారతధర్మర శాధికారులగు పరిపాలకులు మంచి కట్టుదిట్టములు చేసిరి. మచ్చున కీప్రమాణములు చూడనగును. + +స్త్రీసంబంధే దశై తాని + సుతరాం పరివర్జయేత్ +హీనక్రయం నిష్పురుషం + నిశ్చందో రోమశా ర్శనం \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0053.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0053.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..bcdaa5f0f1644f28bbbbbae73a2e9ecc6cd4369d --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0053.txt" @@ -0,0 +1,34 @@ +క్షయామయా వ్యవస్మారి + శ్విత్రి కుష్ఠి కులాని చ +చతుర్దశకులా నీమా + న్యపి బాహ్యాని నిర్ది శేత్ +అత్యుచ్చక మతిహ్రస్వం + అతివర్ణం చ వర్జయేత్ +హీనాంగ మతిరిక్తాంగ + మామయాని కులాని చ +సదా కామకులం వర్జ్యం + రోమశానాం చ యత్కులం +అపస్మారకులం యచ్చ + పాండురోగకులం భవేత్. + +"కులానురూపాః ప్రజాః సంభవంతీతి హారితవచనాత్ హీనక్రియం విహితక్రియారహితం నిష్పురుషం,స్త్రీ మాత్రపరి శేషం, నిశ్ఛందః, విద్యాహీనం, రోమశం, సర్వావయవసంరూఢరోమకం, ఆర్శసమ్, అర్శొరోగపీడితం" అని ధర్మనిర్ణయాధికారి యగు యముడు కూడ ఇట్లే చెప్పెను. ఇట్టి ప్రమాదభరితము లగు కొన్ని వ్యాధులుగల స్త్రీ పురుషులకు మరణదండన సయితము విధించి తుదకీ వ్యాధుల యొక్క వ్యాప్తి దేశమునం దరికట్టవలసినదిగా ప్రభుత్వస్థాయియందు దండనాధి కారముగా శాసించిరి. ఈ అంటువ్యాధులను గురించి యింతవరకు జరిగిన చర్చ యంతయు సుశ్రుతుని మతము ననుసరించి చేయబడినది. + +ఇక బ్రహ్మర్షి యగు చరకుని మతము ననుసరించి అంటువ్యాధులుగా, జనపదోద్ధ్వంసకములుగా వాడుక కలిగి తీవ్ర వేదనాత్మకములును, సద్యః ప్రాణహరములునగు విషూచి, మశూచి, వినర్పి, విస్ఫోటము లను నాలుగు విధములగు వ్యాధులను అంశాంశ కల్పనమున పదు మూడు భేదములుగా విస్తరించి సద్యః ఫలప్రదములగు చికిత్సా సహితముగ తెలియచేయబడును. ఆ కల్పనవిధ మిది : + +1. విషూచి : ఇది ఒకేవిధముకలదు. త్రిదోషజనితము .(కలరా యని వాడుకయందు ప్రసిద్ధి కలదు.) +2. మశూచి : ఇది రెండు విధములు. +(1) శీతల : ఇది మందకఫము, క్షీణవాతముగల పిత్తాధిక్యతచే జనించును. శరీరము నిండుగా ఎఱ్ఱని, సన్నని పొక్కులు కలుగును. వేపపూత, ఆటలమ్మ, చిన్నమ్మవారు తెలుగునాట వాడుక కలదు. +(2) మహాశీతల : ఇది క్షీణపిత్తము, కఫోల్బణ గల వాతాధిక్యతచే జనించును. తీవ్రవేదత్మకము, సెనగలవలె బొబ్బలు పెద్ద లేచును. సద్యఃప్రాణహరముగా గాని, విరకురూపములను కలుగ జేయునదిగా పరిణమించును. దీనిని పెద్దమ్మ వారందురు. +3. 'విసర్పము : ప్రాకి వ్యాపించు స్వభావము కల "సర్పి” యని వాడుక. మహా తీవ్ర వేదన కలిగించును. స్థాన భేదముల చే సద్యః ప్రాణ హరము. ఇది ఏడు విధములు - + +(1) కాలవిసర్పమూ'': కేవల వాత జనితము, చంక కణతలు, గజ్జలు, రొమ్ము, వీపు, మో మడతలు, వీటియందు పళ్ళికలవలె కాలి చిన్న చిన్న బొబ్బలు లేచును. రసి కారుటఁ లేకుండుటయు కలుగును. + +(2) రక్తవిసర్పము : పై వాతజమువలెనే తకి లక్షణములు కలిగి బొబ్బలు ఎరుపుర కలిగియుండును. + +(3) జలవిసర్పము : కేవల కఫజనితము. పిత్తజములవలెనే తక్కిన లక్షణములు క బొబ్బలు తెలుపుగను, నీరు నిండియున్న నిగారింపుగను కనుపడుచుండును. පු రసియు తేలిక గా నీరువలె నుండును. + +(4) విషవిసర్పము : త్రిదోష జనితము. పైలక్షణ లన్నియు నుండును. కందిన కంచర కలిగియుండు బొబ్బలు కలుగును. + +(5) అగ్ని విసర్పము : వాతపిత్తజము.ములు పూర్వోక్తములే. బొబ్బలు మికి మంటలు కలిగియుండును. + +(6) గ్రంథివిసర్పము ''' : వాతకఫజనితము. సం యందు మాత్రమే గ్రంథులు కలుగును. ష్యుని ధనువువలె ముందునకు వంచి వేయ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0054.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0054.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..af098454f9d2853dcaa595f869138a9faf483eb8 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0054.txt" @@ -0,0 +1,28 @@ +(7) కర్దమవిసర్పము : కఫపి త్తజనితము. నోటి యందును అంగుటినుండి గొంతునందును కలుగును, దీనిని "డి ఫ్తీరియా” యని పాశ్చాత్యు లనిరి. ఇది గొంతునుండి పెద్ద పేగు ద్వారా హృదయము, ఆమాశయమువరకు వ్యాపిం +చుటయు ప్రత్యేకముగ ఆమాశయమునందే జనించి గొంతు మూసికొనిపోవుటయు, ఆమాశయమునందును, గొంతునందును తీవ్రవేదన కలిగించుటయు గలదు. మహా భయంకరమగు వ్యాధి. + +4. విస్ఫోటము : ఇది మూడు విధములు. +(1) కాలస్ఫోటము: వాతోత్తరముగా కలది. శరీరమంతయు వేద నాత్మక ముగ ఉసిరిక కాయల వలె పెద్ద బొబ్బలు లేచును. +(2) గళస్ఫోటము : వాతకఫోద్భవము. పైలక్షణములు కలిగి కంఠమునందు మాత్రమే బహిఃప్రదేశమున కలుగును, +(3) విషస్ఫోటము: త్రిదోషజనితము. వీపునందును, వక్షస్థలము నందును కలుగును. దుశ్చికిత్సితము. + +ఇట్లీ మొ త్తము...13 +పూర్వోక్తములు....209 +ఉభయము ఏకరాశిగా ధ్రువాంకము 222 + +ఇట్లు రెండువందల ఇరవై రెండుగా పరిగణనకు తేలిన ఈ అంటువ్యాధులలో రెండువందల తొమ్మిది వ్యాధులు +తీవ్ర వేదనాత్మకములుగాని, సద్యః ప్రాణహరములుగాని కావు. ఇవి తెలియని బాధలను కలిగించుచు కాలాంతర +ప్రాణహరణములుగా నుండును. జనవదోద్వంసకములగు పదుమూడు వ్యాధులును ఆశుచికిత్సావశ్యకత కలవి, తీవ్ర +వేదనాత్మకములును, సద్యః ప్రాణహరణములును అయి యున్నవి. ఈ వ్యాధులకు "క్షుద్ర వ్యాధు "లనియు వాడుక. +ఇందొక "మశూచికము” తప్ప మిగిలిన “విస్ఫోట, విషూచి, విసర్పములు” మహాత్వరితముగ ప్రాణములు తీయును. "మశూచికము” కొలది దినములు బాధించి చంపుటగాని, మనుజుని సౌందర్యహీనునిగా చేయుటగాని, చేయి, కాలు, కన్ను, ముక్కు, చెవి మొదలగు అవయవములయం దేదేని చెడగొట్టుటగాని చేసి విడుచును. + +మిగిలిన విస్ఫోట, విసర్పములు, నాలుగైదు దినముల నుండి ఒక వారము వరకు మనుష్యుని చంపుటకు గడువిచ్చును. “విషూచి” మాత్ర మీ చంపుటయందు నిర్దాక్షిణ్యముగ కొన్ని గంటలకన్న ఎక్కువకాల మవకాశమీయదు. భయంకరములగు ఈ వ్యాధుల నిదాన చికిత్సలన్నియు చరక, సుశ్రుత, వాగ్భట, బృందమాధవ, మాధవనిదాన, బసవరాజీయ, యోగరత్నాకరములందును, దైవవ్యపాశ్రయ చికిత్సాధారముగ కర్మవిపాకమునందును చూడనగును. + +జనపదోద్ధ్వంసక ములగు ఈ వ్యాధులు పుష్యమాసాంతము వరకుగల వర్షాశరద్ధేమంత కాలములయందు తరుచు +కలుగుచుండుటయు, ప్రతిపల్లెపట్టులను, విశేషముగా పట్టణములను, సంగులసమరమువలె అల్లకల్లోలముగ చేయుటయు జరుగుచుండును. ఫాల్గున చైత్రము లాదిగా గల శిశిర వసంత గ్రీష్మములందు విషూచి మహాభయంకరముగ వ్యాపించి తాండవ మాడుచుండును. శీఘ్రముగ బలమగు చికిత్స లభించనిచో ఈ విషూచి నూటికి నూర్గురను చంపియే తీరును. + +శాక్తేయు లీజనపదోర్ధ్వంసక ములగు వ్యాధులు దేవతా మహత్వము కారణముగా కలుగు నని దేవీతంత్రముల యందు వర్ణించిరి. + +దేవీభాగవత, త్రిపురా సిద్ధాన్తశేఖర, బిన్దులక్షణము లిందుకు ప్రమాణము. అందీవ్యాధులకు గ్రామదేవతారాధనము, జంతుబలి, జపహోమాదికములు, శాంతికరములుగా చెప్పబడినవి. కొలుపులనియు, జాతరలనియు ఈ విశ్వాసమున జనబాహుళ్యమునం దీనాడును వాడుకగ జరుపబడుచునే యున్నవి. అందుచేత వ్యాధులు దేశవ్యాప్తములు గాకుండుటయు, శాంతిచెందుచుండుటయు చూడబడుచున్నది సత్య మేదైనను దేవతారాధనమును, ఈ జపహోమాది శాంతికర్మముల నాచరించుటయు ఆయుర్వేద మంగీకరించినది. ఇందు చరక ప్రమాణ మిట్లు కలదు. విమానస్థానము, 3 వ అధ్యాయము, పదుమూడవ శ్లోకమునుండి 214 శ్లోకము వరకునుగల అభిప్రాయమిచట సూచింపబడినది.ప్రమాణమును కాంక్షించు వారు మూలమును చూడనగును. ఆ అభిప్రాయమిది: + +వికృతిచెందిన వాయు, జల, దేశ, కాలములు స్వభావముగ ఒక దానికంటే నొకటి బలమైనవిగా నుండును. గాలి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0055.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0055.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cab5efc8aae864919170f6c27478ad5432e623c4 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0055.txt" @@ -0,0 +1,64 @@ +కన్న జలము, జలముకన్న దేశము, దేశముకన్న కాలము ఎక్కువ శక్తిమంతము అని నిశ్చయింపబడినది. గాలి, నీళ్లు, +దేశము, కాలము, దూషితమైన యపుడు అందుకు తగిన యౌషధములను జాగ్రత్తచేసి వాడుకొనిన యెడల అందు కనుబంధము లగు వ్యాధులు సోక నేరవు సోకినను బాధింప నేరవు. + +ఇదియుగాక ఉపద్రవకరములగు అట్టివ్యాధులు సంభవించు సమయములందు సత్యము, భూతదయ, త్యాగము బలి, దేవతారాధనము, మంచినడవడిక (శుచిత్వము) ఇతరులకు మేలు చేయుట పుణ్యకర్మలనుచే యుట, బ్రహ్మ +చర్యనియతి, బ్రహ్మణ్యులు, జితేంద్రియులు నగు మహర్షుల యొక్ష ధర్మబోధనలను వినుట, జ్ఞానవయోవృద్ధులను +సేవించుటచే ధార్మికమైన నడవడికయు, సాత్విక మైన మనఃప్రవృత్తియు అలవడిన వారితో కలిసియుండుట +ఆయుష్యరక్షణకు చికిత్సగా చెప్పబడియున్నది. + +ఈ వ్యాధులనుండి రక్షింపబడుటకు శీఘ్రఫలప్రదములు సకల జనోపయోగములు నగు ఒకటి, రెండు, మూడు +యోగము లిట ఉదాహరింపబడును. అందు 'విషూచి' యందీయోగము వాడుకొనవలయును. + +ప్రాణప్రదఐటి :- ++ 1. బాలింతబోలు + తు. 3 2. మృద్దారు శృంగి తు. 1 3. ఇంగిలీకము తు. 1 4. రససిందూరము తు. 1. + +కల్పన: ఈ ద్రవ్యములు శుద్ధి అక్కరలేక యే ఒక్కచో కలిపి, కల్వమున బాగా మంచినీటితో నూరి, గురి గింజలంత మాత్రలుచేసి యుంచుకొనవలయును. + +ప్రయోగవిధి :-ఒక మాత్రను ఇచ్చి, ఒక గిద్దెడు పులి చల్లను త్రాగించవలయును. ఇట్లు ఆరారు గంటల కొక పర్యాయము వ్యాధిపూర్తిగా నిలిచిపోవువరకు ఒక్కొక్క మాత్రను ఇచ్చి తగినట్లు చల్ల త్రాగించుచుండవలయును. +విషూచి(కలరా) దీనివలన నిలిచిపోయి రోగి బాగుపడును. + +ఒక వేళ వ్యాధి ఉద్ధృతముగా మన్న యెడల వ్యాధి నిలచి నెమ్మదించువరకు గంట కొక మాత్ర ఇచ్చుచు, నాలుగైదు తులములు సుమారు మజ్జిగ త్రాగించుచుండ వలయును. ఇది వ్యర్థముకాని ఔషధము. ఈ వ్యాధి చుట్టు పక్కల వ్యాపించియున్నపుడు ఈదిగువ యె మును సేవించినచో విషూచి వారిదరికి చేరదు.\ + +యోగము :- +1. పాలు +2. నీళ్లు +8. నల్లని జీడిగింజ +తు. 10 +తు. +5 +1 +జీడిగింజను క త్తిరించి పాలలో వేసి నీళ్ళు ఇగురువ +సన్నని మంటపై కాచి ఆ పాలలోని జీడిగింజను తీ +పాలకు తగినట్లు పంచదార కలిపి, ఉదయము వరగఁ +ననే త్రాగవలయును. +ఒక తులమున +ఇది ఒక మనుష్యునకు కావలసిన ప్రమాణము. +కాచినపాలు పిల్లల వయసునుబట్టి +హెచ్చించుచు, తగ్గించుచు త్రాగించవలయును. ఇది +రోజు తీసికొనిన చాలును. ఆ కారున కావ్యాధి తగు +అనగా ఆరుమాసముల కీ యౌపధబలము శరీర +నిలిచియుండి యీ వ్యాధిని దరికి జేరనీయదు. ఇం +పథ్యపాన నియమములు అనుసరింప పనిలేదు. +మశూచి, విసర్పి, విస్ఫోటముల విషయములో +ణ్యముగల చికిత్సకులు వెంటనంటి చికిత్స నీయ +యుండును. ఈ వ్యాధు లన్నియు అసలు బాధింపకు +నట్లు ఎవరికివారు వసంతారంభమగు చైత్రమాసమున +గాని, వైశాఖ మాసమునందుగాని ప్రతి సంవత్స +ఈ దిగువ కల్పమును సేవించుచుండవలయును. ఆ +త్సరమంతయు, ఎట్టి దుష్ట వ్యాధులును వారిని బా +జాలవు. +నింబకల్పము :- +1. వేప ఈ నెలు +2. జీల క ర్ర +8. పటిక బెల్లపుపొడి +తు. 5 +తు. +తు, 1 +(దీనిని కలకండ, మిశ్రా, +నాబోతు అని వాడుదురు.) తు. 67 +కల్పన: వేప యీ నెలు పచ్చివి రోటిలో గాని, +ములో గాని బాగా దంచి తగినట్టుగా నీళ్ళుపోసి తే +నీళ్ళు పిండుకొనవలయును. వడియబోసికొనవలయు +ఈ కల్కము 64 తులాల కన్న ఎక్కువ ఉండఁ +జీలకర్ర వేయించి పొడుము చేయవలయును, \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0059.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0059.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d6be981fc8eb65b6006b4d33ecaeaab69116f345 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0059.txt" @@ -0,0 +1,19 @@ +3. స్వాదుపిండము(పాంక్రియాస్) వాయుట, 4. మెదడు వావు. వ్యాధి లక్షణానుసారముగా చికిత్స చేయవలేను. + +గ్లాండులరు జ్వరము :- ఇది పిల్లలలోను పెద్దలలోను ఒక రకపు రసివలన వ్యాపించు వ్యాధి. అంకురించు కాలము 5 దినములు మొదలు 10 దినముల వరకు ఉండును. ఈ క్రింది రకములుగా ఈ జ్వరము వ్యాప్తిలో నున్నది. 1. మెడలగ్రంధులు వాచి, పెద్దవై, జ్వరము వచ్చుట, 3. గొంతు నొప్పి యుండుట. రక్తములో తెల్లకణములు హెచ్చుగా నుండును. సహజముగ 4 శాతమునకు బదులు మానొసైటులు 60-75 శాతము ఉండును. వ్యాధి లక్షణానుసారముగ చికిత్స చేయవలెను. + +స్కార్లెటు జ్వరము :- ఇది ఇంగ్లండు మొదలగు శీతల దేశములలో మాత్రమే వచ్చును. ఇది సంపర్క దోషమువలన సంచలిం చెడు జ్వరము. స్ట్రెపోకాకస్ హిమవిటికస్ అను ప్రత్యేక క్రిముల వలన కలుగును. గొంతు కంతయు మంటతో వాచుట, చర్మముమీద పొక్కులు లేచుట ఉండును. నాలుక యొక్క కొనలు ఎఱ్ఱబడి మధ్య భాగము తెలు పెక్కును. జ్వరముండును. విషజన్య రక్త దోషము కలిగినచో వ్యాధి తీవ్రరూపములు ధరించును. రోగిని తక్కినవారి నుండి వేరుచేయుట, స్ట్రెప్టో కోకల్ద్ర వమును సూదిమందుద్వారా ఇచ్చుట, పెన్సిలిన్ మొదలగు సూదిమందు లిచ్చుట- ఇందులకు జరుగవలసిన చికిత్సలు. + +విషసర్పి రోగము ( ఎతిసెవెలస్) :- తీవ్రమగు ఈ అంటురోగము హిమొలైటిక్ స్ట్రెప్టోకోకస్ తొ స్థానిక సంపర్క దోషము వలన సంభవించును. జ్వరము, చర్మము మీద ఎఱ్ఱటి వాపు ఉండును. ఇది సాధారణముగా ముఖముమీద, పిల్లలకు నాభిస్థానము ప్రక్కన కలుగును. పెన్సిలిన్ ఇచ్చుట ఇందుకు తగిన చికిత్స. + +దొమ్మరోగములు (ఆంత్రాక్సు ) :- జంతువులకును, లేక వాటి చర్మములకును, రోమములకును సమీపమున నుండు వారికి సంపర్క దోషముచే క్రిములవలన వచ్చు వ్యాధి. రోగపీడితమైన జంతువుల రోమములచే చేయబడిన కుంచెలను క్షురకర్మకు ఉపయోగించి దీనికి గురి యగుదురు. అంకురించుకాలము 24 మొదలు 72 గంటల వరకుండును. చర్మముమీద ఒక పొక్కు లేచి అందు చీము కలిగి దాని చుట్టును ఉబ్బును. జ్వరము వచ్చును. ఒకప్పుడు ఊపిరితిత్తులుకూడ దీనికి గురికావచ్చును. పెన్సిలిన్ మరియు ఆంత్రాక్సు సీరం ఇచ్చుట ఇందులకు సరియగు చికిత్స. + +పెంచారోగము ( గ్లాండర్సు):- ఇది ఒక అంటురోగము. ముక్కునుండి కారుట, ఒకప్పుడు చర్మము పై పొక్కులు లేచుట, ఎముకలందు, కీళ్లయందు నొప్పులు ఉండును. జబ్బుగల గుఱ్ఱములను కాచువారికి సూర్మక్రిములు లోన ప్రవేశించుట వలన కలుగును. ఇది చాల ప్రమాదకరమయిన రోగము. + +టులరీమియా :- గుఱ్ఱపు ఈగ కాటువలన కలుగు ఈ రోగము క్రిములచే అంకురించును. అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రములు, రష్యా, జపాన్ దేశములలో ఈ వ్యాధి విస్తారముగా కన్పడును. మెడ క్రింది మాంస గ్రంధులు పెరుగుట, టైఫాయిడ్ను పోలిన జ్వరము వచ్చుట దీని లక్షణములు. ఒక రకపు ఆంటీసీరము మరియు స్ట్రెప్టోమైసిన్ ఈ రోగమును అరికట్టుటలో మంచి ప్రయోజనకారులుగ నున్నవి. + +సిటాకోసిస్ :- ఇది రామచిలుకలకు ఒక రసి వలన వచ్చు వ్యాధి. ఈ వ్యాధిగల పక్షులు విసర్జించిన పదార్ధపు గాలిని పీల్చుట వలన ఆ వ్యాధితో సంపర్క దోషము వాటిల్లును. అంకురించు కాలము 7 మొదలు 12 దినముల వరకు ఉండును. పిమ్మట రోగికి టైఫాయిడ్ను పోలిన ఒక రకపు జ్వరము వచ్చును. ఊపిరి తిత్తులకు వ్యాధి సోకిన చిహ్నములు కానవచ్చును. దీనినుండి కోలుకొనుటకు రెండు మూడు వారములు పట్టును. ఇందువలన సంభవించు మరణముల శాతము 16-35 వరకు ఉండును. రోగ లక్షణానుసారముగా చికిత్స చేయవలెను. + +బోర్ హంవ్యాధి :- ఛాతి లో తీవ్రమగు నొప్పి, జ్వరము ఉండును. ఇందులకు గురియైన కండరములను నొక్కినచో నొప్పి కలుగును. ఈ వ్యాధి రెండు మూడు దినములలో తగ్గిపోవును. వ్యాధి లక్షణానుసారముగా చికిత్స చేయవలెను. + +రొంప (Common Cold) :- ఇది సాధారణముగ వచ్చు వ్యాధి. ఇది రసి వలన వచ్చును. జనసమ్మ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0060.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0060.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..01a9c03679481ac60fd2af838380265e4a7b5153 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0060.txt" @@ -0,0 +1,29 @@ +ర్ధముగల ప్రదేశములలో ఎక్కువమంది ఈ వ్యాధికి గురియగుట జరుగును. తుంపురుల వలన, సంపర్క దోషము ద్వారా ఇది వ్యాపించును. మొదట తలనొప్పి, ముక్కు లో తేమ లేకుండుట- వీనితో ప్రారంభమై తర్వాత ముక్కునుండి కారుట మొదలిడును. దీని వలన చెవినొప్పి, దగ్గు కలుగవచ్చును. ఇందులకు వ్యాధి లక్షణాను సారముగ చికిత్సయు, ఒకటి రెండు రోజుల విశ్రాంతియు అవసరము. + +సంపర్కదోషజన్యమైన కాలేయరోగము (Infective Hepatitis) ఇది రసివలన కలుగును. అంకురించు కాలము 17 మొదలు 35 దినముల వరకు ఉండును. ఈ వ్యాధి అంతర్గతముగా నున్న వారికి కామెరల బాధ కలుగదు. అవియే సంపర్క దోషమును వ్యాపింపజేయు ముఖ్యసాధనములు. కాకి రసి వలన, తుంపురుల వలనను, మలమూత్రముల వలనను, ఈ వ్యాధి వ్యాపించును. ఈ వ్యాధి మొదటి వారములో ఆకలి లేకుండుట, తలనొప్పి, జ్వరము, వాంతులు ఉండును. తర్వాత కామెర్లు వచ్చును.మూత్రములో పైత్యరసముండుటచే మూత్రము ఎఱ్ఱగా నుండును. ఒడలు దురద పెట్టును. ఇది 6 లేక 8 వారములలో తగ్గిపోవును. కాలేయము పూర్తిగా చెడి, మరణము సంభవించుట అరుదు. సూదులను సంపూర్ణముగా శుభ్రము చేయకుండ సూదిమందు ఇచ్చినయెడల కూడ ఇది ఒకరి నుండి మరియొకరికి వ్యాపించుటకు అవకాశము గలదు. ఇది అంకురించుకాలము 56-289 రోజులు. (సగటు 101 రోజులు). దీనికి జరుగవలసిన చికిత్స యందలిముఖ్య విషయములు 1. విశ్రాంతి, 2. గ్లూకోసు నీళ్ళు త్రాగుట, 3. వ్యాధి లక్షణానుసారముగ చికిత్స. ఆరోగ్యము చక్కబడువరకు రోగి పనిలో ప్రవేశింపరాదు. + +మెనిం జైటీస్ (Meninjitis) :- మెదడు చుట్టునుగల పొరలలో మెనింగోకోకస్ అను క్రిముల వలనను, లేక +రసీ వలనను వాపు వచ్చును. + +సెరిబ్రోస్పైనల్ జ్వరము (Serebro Spinal fever);_దగ్గు తుమ్ముల మూలకముగ, తుంపురులు చిందుట వలన +ఇది ఒకరినుండి మరియొకరికి ప్రాకును. మెనింగో కా కై దీని యుత్పత్తికి కారణము. శరీరమందంతటను వ్రేళ్ళ +యందును నొప్పులతోను, జ్వరముతోను భరించరాని తలనొప్పితోను ప్రారంభమయి శరీర మంతయు ఒకప్పుడు +వివర్ణమగును. మెడ బిగువుగా నగును. మడమ పట్టుకొని కాలు పై కెత్తిన, తొడలో నొప్పి కలుగును. తల నొప్పి, +వాంతులు ఉండును. ఒకప్పుడు అసాధారణముగ రోగి శరీరము చల్లబడును. సూదిని వెన్నెముకల మధ్యనున్న +సందులోనికి పోనిచ్చి పొరలలోపలి ద్రవమును (సెరిబ్రో స్పయినల్ ద్రవము) తీసినయెడల దానిలో చీము, క్రిములు ఉండును. + +ఇందుకు జరుగ వలసిన చికిత్స:-1. ప్రతిదినము పెన్సిలిన్ సూదిమందు వెన్నెముకద్వారా మజ్జపై నుండు పొరలలోనికి ఇచ్చుట, 2. సల్ఫా ఔషధములను నోటి ద్వారా ఇచ్చుట, 3. శరీరము చల్లబడిన యెడల ఎడ్రినల్కార్టికల్ ఎక్స్ట్రాక్టును ఇవ్వవలెను. ఇతర రకములమెనంజైటిస్ వ్యాధులను గూర్చి వ్యాధి నిరూపణ చేయుటకు మార్గములు:- + +1. వెన్నెముక మధ్యనుండి ద్రవమును తీసి క్రిములను పరీక్షించవలెను. న్యూమోకాకై, స్టీఫిలో కాకై, స్ట్రెప్టో కాకై వలన కలిగిన ఎడల పై చికిత్స చేయవలెను. + +2. క్షయవలన కలిగిన మెనంజై టీస్ అగుచో, వెన్నెముకనుండి తీసిన ద్రవము స్వచ్ఛముగా నుండును. కాని +పరీక్షించిన, క్షయవ్యాధి క్రిములుండవచ్చును. ప్రతిదినము స్ట్రెప్టోమైసిన్ సూదిమందు ద్వారమునను, నొకొటినిక్ +ఆసిడ్ హైడ్రజైడ్ గోలీలను ఇచ్చుటవలనను చాలమంది ఇందుండి విముక్తులై బ్రతికిరి. ఈ వ్యాధికి 6 నెలలనుండి +2 ఏండ్ల వరకు చికిత్స చేయవలెను. + +బినైన్ లింపసైటిక్ మెనింజైటీస్ :- ఇది రసివలన సంభవించు రోగము. వెన్నెముకల మధ్యనుండి తీసిన ద్రవము +నందు లింపోనైట్స్ ఉండును. రోగి త్వరలోనే స్వస్థత పొందును. + +మెనంజిజం:- అనగా వైద్యశాస్త్రరీత్యా మెనం జైటిస్ వ్యాధి యొక్క లక్షణములు గోచరించెడు పరిస్థితి. వెన్నెముకమధ్య ద్రవమును తీసి చూచిన అది నిర్మలముగా నుండును. ఈ పరిస్థితి తనంతట తానే చక్కబడును. + +మెదడువాపు (Encaphalitis Lethargica) :- నాడీ మండలమునకు ఒక విధమైన రసివలన సంపర్క దోషము \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0061.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0061.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ea821588a49bcda0c7d642dc34a38a4cfc97f3b7 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0061.txt" @@ -0,0 +1,19 @@ +వాటిల్లును. ఇది తీవ్రముగను దీర్ఘముగను ఉండు లక్షణముగల వ్యాధి. ఈ వ్యాధి తీవ్రమైన పరిస్థితిలో— నిద్ర, మత్తు, కనురెప్ప వాయుట, మెల్ల, ఒకే వస్తువు రెండుగ కనబడుట, జ్వరము, అధికనిద్ర ఉండును. ఇది అంటువ్యాధిగ వ్యాపించినచో పెక్కుమంది మృతికి కారణమగును. కానీ సాధారణముగ ప్రారంభమునుండియు సాధువుగనేయుండి కష్టనష్టములు లేకుండగనే గడచి పోవును. తర్వాత రోగియందు వణుకు రోగము (పార్కింసన్ వ్యాధి) లక్షణములు కనుపించును. రోగలక్షణానుసారముగ ఇందుకు చికిత్స చేయవలెను. + +పొంగు, మసూచి, గవదబిళ్ళలు, రసులు కూడ మెదడువాపు వ్యాధికి కారణములు కావచ్చును. ప్రాథమిమైన టీకాలు వేసిన 6 మొదలు 14 దినముల తరువాత రోగి మెదడు వాపు వ్యాధికి గురియై చనిపోవుటగాని, శారీరకమైన లేక మానసికమైన స్వస్థతను కోల్పోవుట కాని జరుగవచ్చును. ఇందు సాధారణముగ క్లిష్టపరిస్థితులు రావు. ప్రాథమికమైన టీకాలను ఆలస్యముగా వేయించుట ఇట్టి పరిస్థితుల రాకకు దారితీయును. శిశువునకు మొదటి సంవత్సరములోనే టీకాలు వేయించుట ఇందులకు తీసికొనవలసిన నిరోధక చర్య. + +(ఇతర అంటువ్యాధులు ఉష్ణమండల వ్యాధులు అను వ్యాసములో వర్ణింపబడినవి). + +అండమాన్ దీవులు- ఈ దీవుల గుంపు బంగాళాఖాతపు తూర్పుభాగమున నున్నది. అగ్నిపర్వత సంబంధములగు నీదీవులు హుగ్లీ ముఖద్వారమునకు 580 మైళ్లలోను, ఆసియా భూభాగమున మిక్కిలి సమీప స్థలమగు బర్మాలోని సెయిస్ అగ్రము (Cape Negrais) నకు 120 మైళ్లలోను కలవు. 1955 భారత ప్రభుత్వపు లెక్కల ననుసరించి, వీని వైశాల్యము 8,148 చదరపు మైళ్లు, బ్రిటిష్ ప్రభుత్వకాలములో 1858 నుండి యావజ్జీవ దేశాంతరవాస శిక్షితుల కిది నిర్బంధ ప్రదేశముగా(Penal settlement) నుపయోగింప బడెను. ఈనాడు భారత ప్రభుత్వ రాష్ట్రములలో నొకటియై, ఇవి దక్షిణ +ముననున్న నికోబార్ దీవులతో కలసి "అండమాన్ మరియు నికోబారు దీవులు" అను పేరుతో, డి-విభాగ రాష్ట్రములకు చెంది, "ఛీఫ్ కమిషనర్ " అను అధికారిచే పాలింపబడు చున్నవి. భారత జాతీయ పతాకచ్ఛాయ క్రింద నేడిచ్చట 30,948 మంది ప్రజలు నివసించుచున్నారు (1951). + +పెద్దవియు చిన్న వియును కలసి, ఇందు మొత్తము 204 దీవులు కలవు. + +వీనిలో దగ్గరగా చేరియున్న ఐదు పెద్దదీవులు కలసి మహా—అండమాన్ (Great Andaman) అని పిలువబడు చున్నవి. వీటిలో ముఖ్యములై నవి:- (1) ఉత్తర-అండమాన్ (2) మధ్య—అండమాన్ (3) దక్షిణ-అండమాన్. + +చిన్న దీవులు దాదాపు 200 కలవు. వీనిలో ముఖ్యములై నవి. (1) అండమాన్ ద్వీప సమూహము (Andaman Archipelago) (2) లేబిరిన్ ద్వీపము (Labyrinth Island). + +మహా—అండమాన్ 219 మై. పొడవును, 82 మై. వెడల్పును గలిగియున్నది. నాలుగు ఇరుకైన జలసంధులు +ఈ దీవులను విడదీయు చున్నవి. + +చిన్న అండమాన్ (Little Andaman) ఈ దీవుల సమూహములో దక్షిణపు కొస నున్నది. దీని పరిమాణము దాదాపు 26 మైళ్ళ పొడవును, 16 మైళ్ళ వెడల్పును నైయున్నది. ఇది రట్ లండ్ దీవికి (Rutland Island) \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0066.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0066.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ad68a48dda5696d8e95fbb57a9e8a8916e1754fc --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0066.txt" @@ -0,0 +1,19 @@ +స్తులకును, భాగములకును సరఫరా చేయుటకై వివిధ పంపిణీ పెట్టెలుండును. అంతర్విద్యుత్ప్రతిష్ఠాపన కవసరపడు విద్యుత్ప్రవాహమును గ్రహింప సమర్థములగు రెండు ప్రధాన తంత్రులు (cables) పంపిణీ పెట్టెకు ప్రేషణ చేయును. + +ప్రధాన స్విచ్చి (main switch), మరియు ఫ్యూజుతీగల ద్వారా ప్రధాన తంత్రులు పంపిణీ పెట్టెకు కలుపబడును. దీని సహాయమున అంతర్విద్యుత్ప్రతిష్ఠాపనము నంతను నిర్జీవముగ ('dead') చేయవచ్చును. + +తంత్రులను సమాంతర విధానములో నమర్చుటలోగల ముఖ్య ప్రయోజనములు:— 1. విద్యుత్ప్రతిష్ఠాపనములో నొక భాగములో నేదేని మరమ్మతు చేయవలసి వచ్చినప్పుడుగాని, మార్పులను చేయవలసి వచ్చినప్పుడుగాని, ఇతర భాగములతో సంబంధము లేకయే ప్రతి ప్రమాణమును (each unit) ప్రత్యేకింపబడును (isolated). + +2. మొత్తము విద్యుద్భారము (Load) వివిధ వలయములలోనికిని సర్దుబాటు చేయవచ్చును. దీనివలన ప్రతి వలయములో ఏకరీతియైన పీడన యొక్క పతనము (Pressure drop) సాధ్యపడును. + +ప్రేషకపు వోల్టేజి (Supply voltage) వినియోగ సాధనముల కవసరమగు వోల్టేజికంటె అధికమగుచో, మరి రెండు కాని, అంతకంటె అధికముగ కాని వినియోగ సాధనములను శ్రేణి విధానమున (In series) సమర్ప వచ్చును. (చూ.ప. 4) + +శ్రేణీ విధానమున ఒకే విద్యుత్ప్రవాహము ప్రతిదీపములోనికి ప్రవహించును కనుక వలయము నందలి ప్రతిదీపమును ఒకే బలమును (Power) కలిగియుండవలెను. కాని ఈ శ్రేణీ విధానమున ఒక అననుకూలత ఉన్నది. అది ఏమన, ఏదేని ఒక దీపము చెడిపోయినచో వలయము ఖండింపబడి, అన్ని దీపములును నిష్ప్రయోజకము లగును. మరియు మనకు ఇచ్చవచ్చిన దీపము నొక దానినే వాడుట కవకాశ ముండదు. + +విద్యుత్ప్రతిష్ఠాపనములందు తండ్రులకు రంగుల నుపయోగించుట యొకా నొక సాంకేతిక పద్ధతి. ఇట్లు చేయుటవలన ప్రతిష్ఠాపన సమయమున పొరపాట్లకు (స్థాలిత్యములకు) తావుండదు. సులభతరమునుగూడ అగును. సాధారణముగ, వినియోగ ప్రేషక మార్గములకు నలుపురంగును, స్విచ్చి ప్రేషకమార్గములకు ఎరుపు రంగును ఉపయోగింతురు. స్విచ్చిని దీపముతో కలుపు తంత్రులు ఎరుపు రంగుతోగాని, కొన్ని ప్రత్యేక పరిస్థితులలో నారింజ (orange) రంగుతోగాని గుర్తింప బడును.(చూ.ప. 5) + +పంపిణీ పెట్టెనుండి సరఫరా చేయబడి ఏకధృవ స్విచ్చి (Single pole switch) చే వశీకరింపబడిన వలయము:- +దీపపు పాయింటు (Point) నిర్జీవముగ (Dead) నుండ వలెను. అనగా స్విచ్చి తెరువబడినప్పుడు ' (When switch +is open) పాయింటుకు ప్రధాన తంత్రుల భూసంబంధము వైపు (Earthed side) కలుపవలెను. ఇట్లు చేయుటవలన +ప్రధానతంత్రులకు విద్యుదాయాస ముండదు (Electrical strain)మరియు దీపములను మార్చునప్పుడు విద్యుత్తు +యొక్క పెనుతాకుడు వలని (Electric shock) అపాయముండదు. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0067.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0067.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c3ec7b6a53095a4f97fe76e57038ca20dcf6ae55 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0067.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +వలయాత్మక పటములు (Wiring Diagrams);—ఇట్టి పటములను చిత్రించునపుడు సామాన్య వలయము నందలి +ధాతువులను (Elements) ఈక్రింది పద్ధతిలో సాంకేతింపవలెను. + +'ట్రీ' మరియు 'లూస్' తంత్రీవిధానములు:- ('Tree'and ‘Loop' system of wiring) క్రింది పటములను పరీక్షింపగా ఈ విషయములు వ్యక్తమగును :- + +'ట్రీ' విధానమందు అతుకులు (Joints) దాగి ఉండును. ఒక్కొక్కప్పుడు వాటిని గుర్తించుటకూడ కష్టము. + +'లూవ్' విధానమందు విస్తారముగా రాగితో చేయబడిన తంత్రులను వాడుటవలన అతుకులు ఉండవు. మరియు +'ప్రతిష్ఠాపనములో పొరపాట్లను సవరించుట కూడ సులభము, + +ఈ క్రింది 'లూవ్' విధానపు వలయాత్మక పటములు అంత ర్విద్యుత్ప్రతిష్ఠాపనములలో సాధారణముగా ఉపయోగింపబడును, \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0068.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0068.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..08e45c183ad5c3a6295230e04e13112ebbcdda8b --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0068.txt" @@ -0,0 +1,14 @@ +వీధిలోనున్న తంత్రులనుండి మాపకమునకు చేరు తంత్రులు మాపకము వద్దనున్న రెండు కంపెనీవారి ఫ్యూజుతీగలచే +సంరక్షింపబడును. ఈ ఫ్యూజుతీగలు "మీటరు” (లేక మాపకము) అమర్పబడిన పెట్టెకే అమర్పబడును. రెండు ఫీడర్లు +పంపిణీ పెట్టెను పోషించుచుండును. ఇవి ఒక ద్విధ్రువ ప్రధాన న్విచ్చిచేతను, ఫ్యూజుచేతను సంరక్షింపబడుచు ఆధీనములో నుంపబడు చుండును, + +3వ సంఖ్యగల విద్యుద్వలయపు తంత్రీవిధానము సంపూర్ణముగా నున్నది. పంపిణీ పెట్టె రెండు కేబుల్సు ద్వార +పోషింపబడు చున్నది. ఇవి ప్రధానస్విచ్చి (ప. 9) తో కలుపబడి యున్నవి. ఈ స్విచ్చి పెట్టెకు కలుపబడిన తంత్రీవిధానము సంతను ఆధీనములో నుంచుచున్నది. + +'అ' వద్దగాని, 'ఆ' వద్దగాని స్విచ్చిని ఉప యోగించి దీపమును ఉపయు క్తముగను, అనుపయు క్తముగను చేయవచ్చును.ద్విమార్గపు స్విచ్ యొక్క ఏకాంతర స్థానములు చుక్కలతో చూపబడి యున్నవి. + +పటమున చూపబడిన వలయమును 'అ' వద్ద 'ఆ' వద్ద, 'ఇ' వద్దనున్న ఏదేని ఒక స్విచ్చిచే వశీకరింప వచ్చును. కొన స్థానము అందున్న ఆ, ఇ అవద్ద ద్విమార్గపు స్విచ్చులు ఉపయోగింపబడుచున్నవి. మధ్యనున్న వశీకరణ స్థానమువద్ద ఒక మధ్య స్విచ్చి అమర్చబడినది. స్విచ్ ఏకాంతర స్థానములు చుక్కలతో చూపబడి యున్నవి. + +రెండు ఘటముల (Call) చే ప్రేపింపబడి, 3 వేరు వేరు +నొక్కుడు స్విచ్చించే వశీకరింప బడిన గంటయు, సూచకమును +గల వలయము, \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0069.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0069.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4f0fe6ffab4568043843da965b6728b02844d6ba --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0069.txt" @@ -0,0 +1,8 @@ +ప. 14 చతుస్తంత్రీ - త్రిదశా వికల్ప విద్యుత్ప్రవాహము ప్రతిష్ఠాపనమునందు కాంతి థారము (Lighting load) +మరియు శ క్తి భారము (Power load) నున్నవి. కాంతిభారము మూడు భాగములుగా విడగొట్ట బడినది. ప్రతి భాగమును +తటస్థ. తంత్రికిని (Neutral), జీవన తంత్రులలో నొకదానికిని ( Live wire) కలుపబడి వాటిచే పోషింపబడినది. శక్తిభారము మూడు జీవన తంత్రులచే పోషింపబడినది. చతుర్ ధ్రువస్విచ్చిచే ప్రతిష్టాపన మంతయు వశీకరింపబడినది. 1, 2, 3 జీవన తంత్రులు ప్రత్యేకముగా ఫ్యూజుతీగలచే సంరక్షింపబడి, ప్రతి స్థాపనమున కంతకును రక్షణ నిచ్చుచున్నవి. + +ప. 15 ద్విమార్గపు గంటవలయము +గంట నెం. 1 గంట నెం. 2 ఈ రెండును ద్వి మార్గపు స్విచ్చికి వలయములో కలుపబడినవి. నొక్కుడు స్విచ్చిని, +ద్విమార్గపు స్విచ్చిని ఆధారము గా జేసికొని మనకు కావలసినగంటలను ఉపయోగములోనికి తెచ్చుకొన వచ్చును. +వ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0070.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0070.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d9322c015e12057361b49bf7a7927f584c87d528 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0070.txt" @@ -0,0 +1,22 @@ +గృహాంతర్విద్యుత్ప్రతిష్ఠాపనములలో, తంత్రుల ప్రతి స్థాపనా పద్ధతులు (House wiring systems) ప్రధానముగా మూడు రీతులుగ నున్నవి. + +1. క్లీటు పద్ధతి (Cleat system) +2. దారు పేటికా విధానము (Wood casing system) +3. సీసపు తొడుగు పద్ధతి (Lead covered system) +4. సి. టి. యస్. పద్ధతి (C T. S. system) +5. నాళ విధానము (Conduit system) + +విద్యుత్ప్రతిష్ఠావనము యొక్క ప్రకృతి (Nature), రక్షణ (Protection), ఖర్చుల (Expenditure) ననుసరించి, ఈ పైనుదహరింపబడిన పద్ధతులలో నేదో ఒక దానిని ఉపయోగింప వచ్చును. + +క్లీటు పద్ధతి :- (Cleat system) ఈ పద్ధతిలో, రెండు పోర్సిలీను క్లిటు (బిళ్ళ) లుండును (Porcelain cleats). ఈ రెండు క్లీటుల నడుమ వి.ఐ. ఆర్. తంత్రులు + +(Volcanised India Rubber) పోవుటకు వీలుండును. రెండు క్లీటులును స్క్రూతో కఱ్ఱదూలమునకు (Wooden beam)గానీ, క ఱ్ఱబద్దీలకుగాని బిగింపబడును. కాంక్రీటుతో గాని, ఇటుకతోగాని చేయబడిన గోడలకు ఈ పోర్సిలీను క్లీటులను స్క్రూతో బిగింపలేము. అందుచే గోడలోనికి ముందుగ క ఱ్ఱబిళ్ళలన (Wooden plugs)దింపి, సి మెంటుతో వాటిని గోడలో నతికి, ఆ కఱ్ఱబిళ్ళలకు పై పోర్సిలీను క్లిటులను బిగింతురు. (చూ.ప. 16). + +తంత్రులు తేమకుగాని, రసాయనిక ధూమములకు (Chemical fumes) గాని, తదితర విధ్వంసక శక్తులకు గాని గురికాకూడదు. గోడలలో నుండిగాని, ఇంటి కప్పులో నుండిగాని తంత్రులు పోవలసి వచ్చినప్పుడు, వాటిని పోర్సిలీను గొట్టముల ద్వారాగాని (Porcelain tubes), దిట్టమైన లోహపు నాళముల (Metallic conduit) ద్వారాగాని గొంపోవలెను. + +క్లీటు పద్ధతి ననుసరించిన ప్రతిష్ఠాపనము చాల సుళువు. మరియు మార్పులనుగాని, వ్యాప్తిని (Extensions) గాని +చాల సులభతరముగ చేయవచ్చును. కాని ప్రస్తుత కాలమున ఈ పద్ధతి ననుసరించిన ప్రతిష్ఠాపనము వాడుకలో లేదు. ఇది శీఘ్ర కాలములో విధ్వంసక శక్తులకు గురియై చెడిపోవునుగాన తాత్కాలికమైన (Temporary)ప్రతి స్థాపనములకు మాత్రము ఈ పద్ధతి ననుసరింతురు. + +దారు పేటికా విధానము (Wood casing system):- వి. ఐ. ఆర్. తంత్రులు, గాడీలుగల పేటిక గుండా గొంపోబడును. దీనికి కఱ్ఱ బద్దీ కప్పు (లేక మూత) ఉండును. ఈ ఏర్పాటువలన, తంత్రులకు విధ్వంసక శక్తులవలన అపాయము ఉండదు. పేటికను (Casing) సమాన దూరములలో స్థాపింపబడిన పోర్సిలీను బిళ్ళల సహాయమున గాని, లేక క్లీటు పద్ధతియందుదాహరింపబడిన కఱ్ఱబిళ్ళల సహాయమునగాని, గోడకుగాని, సీలింగుకుగాని స్క్రూ సహాయముతో బిగింపవచ్చును. (చూ.ప. 17) + +పేటికయును, పైకప్పును రెండు మారులు షెల్లాక్ వార్నీష్ తొ పూతపూయబడవలెను. లోపలను, వెనుక భాగమునను ఒక మారును; ప్రతిష్ఠాపన తరువాత రెండవమారు బయట నుండియును ఈ వార్నీషు వేయవలెను. బయటి వార్నీషుకు బదులు రంగు వేయవచ్చును. (ఈ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0071.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0071.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..047e86622604a47ab54dfd97c25270ae56fe76d6 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0071.txt" @@ -0,0 +1,20 @@ +వార్నీషు స్వచ్ఛమైన షెల్లాకును స్పిరిట్లో కలుపుట వలన తయారు చేయవచ్చును.) + +పాళ్ళు:- 3 పౌన్ల షెల్లాకునకు ఒక గాలన్ స్పిరిట్ కలుపవలెను. + +విజాతి ధ్రువత్వముగల (Opposite polarity) తంత్రులు వేరు వేరు గాడీల గుండా (Separate grooves) గొంపో బడవలెను. మరియు తంత్రులపైనున్న విద్యుద్బంధనము (Insulation) న కపాయము కలుగకుండ అతుకుల వద్దనున్న వాడియైన కొనలను సరిగా (సావుగ) చేయవలెను. + +ఈ ఏర్పాటునంతను తేమ ప్రదేశములందు గాని, అగ్నివలసి అపాయమున్న ప్రదేశములందుగాని ఉపయోగింపరాదు. ఈ విధానములోని సదుపాయ మేమన- గదిలోని లేకభవనములోని అలంకారమునకిది తగియుండును. + +సీసపు తొడుగు పద్దతి (Lead Covered System);- రబ్బరుగాని, కాగితముగాని కప్పుగాగల విద్యుద్వాహకముల పై (Conductors) అతుకులేని సీసపు తొడుగు వలన వాహకములకు తేమనుండియు, వాతావరణము నందలి తిని వేయు స్వభావముగల (Corrosive) విధ్వంసక శక్తుల నుండియు రక్షణ సమకూరును. క్లిప్పులచే సమాన దూరములలో కఱ్ఱదూలములకుగాని,కఱ్ఱబ్యాటను లకుగాని (Battens), తంత్రులు కాంక్రీటు, ఇటుక గోడల పై నమర్చుటకు ముందుగా బిగింప బడును. కఱ్ఱబ్యాటనులు గోడలకు స్క్రూలు లేక రాల్ ప్లగ్గుల (Rawl plugs) చే బిగింప బడును. (చూ•ప. 18). + +ఈ పద్ధతిని లఘుప్రతి స్థాపనములకు ఉపయోగింతురు. ఈ పద్ధతి ఎడతెగని బంధమును (Continuous bond), శ్రేష్ఠమైన భూసంబంధమును (Efficient earthing) కలిగియుండ వలెను. + +సి. టి. యస్. పద్ధతి (Cab tyre sheathed system):- +ఈ పద్ధతిలో వి. ఐ. ఆర్. తంత్రులకు పైన దృఢమైన రబ్బరు తొడుగుండును. ఈ రబ్బరు తొడుగు క్యాబ్ టైర్ల +కుపయోగించు రబ్బరుతో తయారు చేయబడినది. ఈ రబ్బరు తొడుగు తేమనుండియు, తదితర రసాయనిక ధూమ +ములనుండియు, పూత(Paint) నుండియు రక్షణ నీయగలదు. + +తంత్రులు కఱ్ఱ దూలములకుగాని, కఱ్ఱ బ్యాటనులకుగాని క్లిప్పులచే బిగింపబడును. బ్యాటన్లు ప్లగ్గులతో గోడలలో బిగింపబడును. (చూ.ప. 16.) + +ఈ పద్ధతి ననుసరించిన ప్రతిష్ఠాపనము ఇతర పద్ధతుల ననుసరించు దానికన్న చవుక. ఇట్టి ప్రతిష్ఠాపనమును అతి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0073.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0073.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..125a32b45f0b884d2fecdbc045e1caca5f4a390a --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0073.txt" @@ -0,0 +1,10 @@ +హము స్ఖలనము (Leakage) నొందినపుడు, తంత్రులపై నున్న లోహపు తొడుగులు కూడ విద్యుద్వాహకములుగ పనిచేసి, తీవ్రమైన అపాయములకు హేతువులగును. కాని తొడుగు అతుకులవద్ద (Joints) శక్తిమంతమైన బంధనము నేర్పరచి స్ఖలనమువలన కాండ్యూట్ లోని విద్యుత్ప్రవాహమును త్రెంపులేనిదిగా చేసి, ఏదో ఒక స్థలమునుండి భూసంబంధమును కల్పింపవలెను. దీనివలన లోహపు తొడుగు భూపీడనమునం దుంచబడి (Earth potential) విద్యుత్తు యొక్క ఘాతమునుండి (Electric shock) రక్షణ సమకూరును. లోహపు తొడుగునకు లేక కాండ్యూటునకు విద్యుత్ప్రేషకము యొక్క ఉత్పాదన స్థానమువద్ద (Entry of the supply) భూసంబంధమును కల్పింతురు. ఒక కొనకు రాగి వాహకముతో బిగింపబడిన భూసంబంధమును కల్పించు క్లిప్పును (Earthing clip) (చూ.1.22) + +మరి యొక కొనకు జలవాహకమును (Water supply mains)గాని, భూమినిగాని భూసంబంధమును కల్పించు పళ్ళెమును గాని (Earthing plate) కలిపి, భూసంబంధమును కల్పింతురు. భూసంబంధమును కల్పించు వాహకముయొక్క ఛేదన +విస్తృతి (Cross sectional area) 0.0045 చ. అం (7/0.029 లేక 14 యస్. డబ్ల్యు. జి. లకు తక్కువ కాకుండ లేక రక్షణమును పొందు వాహకముల మందములో సగము మందమునకు తక్కువ కాకుండ గాని యుండవలెను. భూసంబంధమును కల్పించు పళ్ళెము యొక్క వైశాల్యము 1 నుండి 2 చ. అంగుళముల వరకును ఉండవలెను. ఇది కనీసము భూమిలో 6 అడుగుల లోతున తడియైన లేసుతో (Damp lace) బంధింప బడవలెను. విస్తృత ప్రతిష్ఠాపనము లలో ఒకటికన్న ఎక్కువగ భూసంబంధమును కల్పించు పళ్ళెములు ఉపయోగింపబడును. మఱల ఈపళ్ళెముల నన్నిటిని అంతర సంబంధులుగ చేసెదరు. + +నియమముల ననుసరించి లోహపుతొడుగు లేక కాండ్యూట్ యొక్క నిరోధమును; భూమియొక్క విద్యుద్వారము (Earth electrode) తో సంబంధ ప్రదేశము నుండి సంపూర్ణమైన ప్రతిష్ఠాపనలోని ఏ స్థలమునకుగాని మధ్యగల భూసంబంధమును కల్పించు సీసపు ప్రమాణము యొక్క నిరోధమునుకలిపి ఒక ఓము కంటె మించరాదు. + +ప్రతిష్ఠాపనములను పరీక్షించుట (Testing electrical Installations).. నియమముల ననుసరించి ప్రతిష్టాపనమును పరీక్షించుట అత్యవసరము. ప్రతిష్ఠాపన యొక్క సామాన్య స్థితిని తెలిసికొనుట కొఱకు విద్యుద్బంధనము యొక్క నిరోధమును (Insulation resistance), భూసంబంధము యొక్క వాహకత్వమును (conductance), విద్యుద్వాహకము స్విచ్చిల సంబంధములను పరీక్షించుట అవసరము. దీనికై ఈక్రింది పరీక్షలు చేయబడుచుండును: + +భూనిక్షిప్త విద్యుద్భంధనము యొక్క నిరోధము :--మెగ్గర్ (Megger) అను సాధనముతో ఈ పరీక్షను కొనసాగింతురు. విద్యుద్వలయములందు సాధారణముగా నుండు వోల్టేజికి సుమారు రెండు రెట్లున్న ఋజువిద్యుత్ప్రవాహపు వోల్టేజి (D.C. Voltage) పరీక్షకుపయోగింతురు. (త్రిదశా వికల్ప విద్యుత్ప్రవాహము వాడినట్లయినచో ఆర్. యమ్. యస్. (వికల్ప) విలువకు రెండు రెట్లు అవసరము). ఈ పరీక్షను ప్రతిష్ఠాపనమున కంతటకును కంపెనీవారి ప్రధాన ప్రేషక తంత్రులను కలుపు ద్విధ్రువ స్విచ్చి వద్ద కొనసాగింపవలెను. 'మెగ్గరు' యొక్క భూసంధి కొన (Earth terminal) జలవాహకమునకో \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0074.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0074.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b727b5f2ff89c315c456f7035484ed8c5d6eecd1 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0074.txt" @@ -0,0 +1,18 @@ +లేక మంచి భూసంబంధమునకో కలువవలెను. 'మెగ్గరు' యొక్క విద్యుద్వాహిని యొక్క కొనను (Line terminal) ప్రధాన తంత్రులలో (Main leads) నేదో నొకదానికి కలుపవలెను. ఈ పరీక్ష నొనరించునపుడు ప్రతిష్ఠాపనమునందలి స్విచ్చిల నన్నిటిని మూసి వేయవలెను. ఫ్యూజు తీగలు వాటి వాటి స్థలములలో నుండవలెను. దీపములన్నియు వాటి వాటి స్థలములలో నుండవలెను. ఇట్టి స్థితిలో విద్యుద్బంధనము యొక్క నిరోధము (50/పాయింట్ల సంఖ్య) మెగోముల (Megohms) కన్న తక్కువగ నుండరాదు. కాని ప్రతిష్ఠాపనమున కంతకును నిరోధము మెగోము కన్న అధికముగ నుండరాదు.(చూ. 5. 23) + +విద్యుద్వాహకముల మధ్య విద్యుద్భంధనము యొక్క నిరోధము (Insulation resistance between conductors):-- వాహకములను సరఫరాచేయు కంపెనీవారు వాహకముల నిరోధము విషయమున పట్టుదల వహింపరు. కాన ఈ పరీక్ష సాధ్యపడినచో మాత్రమే చేయవచ్చును. + +ఈ పరీక్షలో, బిగింపుల (Fittings) యొక్క రెండు విద్యుద్వాహకముల మధ్య విద్యుద్బంధనపు నిరోధమును కనుగొన వచ్చును. ఈ పరీక్షను కొనసాగించు నపుడు ప్రతిష్ఠాపనమునందలి ఫ్యూజు తీగలు వాటి వాటి స్థానములలో నుండవలెను. స్విచ్చిలు తెరచియుంచవలెను (On). దీపములను తీసి వేయవలెను (Out). (చూ.ప.24.) + +విద్యుద్బంధనము యొక్క నిరోదము(50/పాయింట్ల సంఖ్య) (Megohms) మెగోముల కంటే తక్కువగ ఉండరాదు. + +విద్యుద్భంధనము యొక్క అత్యల్ప (Minimum) నిరోధమును "అత్యధిక (Maximum) స్థలనపు విద్యుత్తు (Leakage current) విద్యుద్వలయములోని విద్యుత్తులో 1/5000 కంటె అధికముగ నుండరాదు" అను సూత్రమును బట్టి కూడ కనుగొనవచ్చును. + +ఒక ధ్రువముతోకూడిన స్విచ్చిల వద్దనుండు తంత్రుల కలయికను పరీక్షించుట:- ప్రతిష్ఠావనమునకు సాధారణముగా రెండు వాహకము లుండును. ఒక వాహకము భూపీడనమం దుంచబడవలెను. ఇంకొకటి ప్రేషణము(Supply) యొక్క నిర్ణీతమయిన వోల్టేజి (Rated Voltage) వద్ద ఉంచబడవలెను. విద్యుత్ప్రవాహమును ఆపునపుడెల్ల ఎలక్ట్రిక్ ఫాన్ (Electric fan), ఇస్త్రీ పెట్టె (Electric iron), మొదలగు విద్యుత్పరికరములను నిర్జీవముగా (అనగా విద్యుత్ జీవతంత్రినుండి విడిపడుట)చేయుట భద్రత కొరకు అవసరము. ఈ పరీక్షను చేయునప్పుడు స్విచ్చి యొక్క ఏదేని ఒక కొనను భూమితో (ఉ౹౹ నీటి గొట్టముతో) కలుపుచు, ఒక పరీక్షా దీపమునుంచి స్విచ్చిని తెరచినట్లయిన స్విచ్చి వద్ద కలియు తంత్రులు సరియైన విధానమున స్థాపించినచో దీపము వెలుగును, లేనిచో వెలుగదు. + +భూసంబంధి యొక్క అవిచ్ఛిన్నతను (Continuity) పరీక్షించుట:- తంత్రి చుట్టునున్న లోహపు తొడుగు పైని ఏ చోటికైనను భూమితో సంబంధమును కల్పించు విద్యుత్ ద్వారమునకును (earth electrode) మధ్య నున్న +విద్యున్నిరోధమును కనుగొనుట కీ పరీక్ష చేయవలెను. + +తంత్రుల పైనున్న లోహపు తొడుగును, ఎమ్మిటరు (Ammeter) ను మార్పదగు విద్యున్ని రోధకముసు (Adjustable Resistance) సుమారు ఆరు (6) వోల్టుల విద్యుద్ఘాటమును శ్రేణీవిధానమున అమర్చుట వలన పీడనము యొక్క పతనమును (Drop in the potential) కనుగొన వచ్చును. + +ప్రధాన స్విచ్చినుండి తంత్రుల కొట్టకొసనున్న దీపమునకుగల వోల్టేజి పతనమును కనుగొనుట:- నియమమును \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0076.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0076.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..012ee9135e252a059ecb81c0d3510ec5029eb3e1 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0076.txt" @@ -0,0 +1,18 @@ +'గ్లోబ్సు' అను జీవులు మృదువులును, చిత్రవర్ణములు కలవియు అయి, మిక్కిలి చురుకుగా ఉండును. + +అంతర్గుహాకములలో హైడ్రావంటి మూడు నాలుగు రకములే మంచినీటిలో నుండునవి; మిగిలినవన్నియు సముద్ర వాసులు. లోతులేని వెచ్చని సముద్రములలో అంతర్గుహాకములు అన్ని విధములయిన సుందరాకారములను సాధారణముగా ప్రదర్శించవు. ఎత్తుగా పెరిగిన పుర్వగకముల ('పాలిప్సు, Polypes) గుంపులు, గట్లవలే దట్టముగా పెరిగిన పగడపు గుట్టలు సముద్రపు టడుగు భాగమున నుండును. వీటి ప్రభావము వెన్నెముక లేని ఇతర జంతువుల పైనను, చేపలపైనను కూడ ఉండును. + +సామాన్య లక్షణములు:- చాలవరకు అంతర్గుహాకములు ఎల్లప్పుడును, అంగవర్తులవు సౌష్ఠవముగల జంతువులు. +జీర్ణకోశ కుహరము, దాని శాఖలు తప్ప వేరొక శరీర కుహరము వాటికి లేదు. సామాన్యమైన రూపములలో ఈ కుహరము యొక్క ప్రధానద్వారము ఎదిగిన జీవులలో నోరుగామారును. కొన్ని ప్రత్యేక రూపములలో శరీరపు పై భాగమునకు చెందినదియో లేక ముఖసంబంధ మయినదియో అగు కోశము ఉండును. ఇదియే గొంతు గొట్టముగా ఏర్పడును. + +శరీర కుడ్యపు అంతశ్చర్మమునకును బహిశ్చర్మమునకు నడుమ వాటిని బలపరచుచు, తేగుడువంటి పొర యొకటి +ఉండును. 'టినోఫోరా' జాతిలో జీవి పెరుగుదల యొక్క ప్రాథమిక దశయందే స్పష్టమగు మధ్యచర్మ మేర్పడును. ఈ జీవులలో అధిక భాగమునందు గుచ్చుకొనునట్టి కణము లున్నను, టినోఫోరాలో వాటి స్థానమున అతుకుకొనునట్టి కణము లుండును. అంతర్గుహాక ములలో 'పుర్వగక,' 'ఛత్రిక' అను నిర్మాణాత్మక ములగు రెండు వర్గములు కలవు. ఒకే ప్రాణియొక్క జీవ చరిత్రయందీ రెండు వర్గ లక్షణములును ఒక్కొక్కప్పుడు కన్పించును. ప్రాణులలో ఒక తరము విడిచి, మరొక తరము నందు కొన్ని లక్షణములు కన్పటు దృశ్యమునకిది నిదర్శనము. ఒక్కొక్క తరమునందు లింగ సహితోత్పత్తి, మరొక తరమున లింగరహితోత్పత్తి కలుగు దృశ్యమునకు కూడ ఇది నిదర్శనము. పుర్వగకములచే ఏర్పడు +ఖటిక పంజరము పగడముల ఉత్పత్తికి దారి తీయును. 'మొగ్గల' మూలమున సంఖ్యాభివృద్ధి సామాన్యముగా అవి గుంపులుగా ఏర్పడి, వాటియందు శ్రమ విభాగము చేసికొనుట చూపట్టు చుండును. + +జీవిత చరిత్ర :-అంతర్గుహాకములలో వ్యతిరేకములైన రెండు జీవితవిధానము లుండుటచే అవి దృష్టి నాకర్షించునవి. పుర్వగకము, ఛత్రిక అనునవి ఆ రెండు విధములకు సంబంధించినవి. పుర్వగకము కదలక స్థిరముగా నుండును. ఛత్రిక శారీరకమగు పెరుగుదలను విస్తారమగు కార్యక్రమమును, నిర్మాణమును, గనబరచుచు ఒక ప్రదేశమునుండి వేరొక ప్రదేశమునకు పోవుట యందు మిక్కిలి చురుకుగా నుండును. పెక్కు అంతర్గుహాకములలో 'పుర్వగక జాతి' మాత్రమే కనిపించును. తక్కిన వాటిలో రెండు రకములు ఒకే జీవియందు గాని, ఆ జీవులతో నేర్పడిన సమూహమునందుగాని కనబడును. + +ఛత్రిక స్వేచ్ఛగా జీవించుచు, వెడల్పు గల శరీరమును కలిగియుండును. ప్రధానమగు జఠర కుహరము ఏర్పడి, ఆ జఠర కుహరమునుండి వ్యాపించు నాళికా మండలము దగ్గర అంతశ్చర్మ వలయము ఏర్పడును. + +పుర్వగకము యొక్క ఆదిమమైన మీసములను వహించు ఈ అంచు నోటినుండి వేరుచేయబడి ఘంటాకారముగా క్రిందివైపునకు వంగియుండును. తరచుగా మూతిపై మీనముల యొక్క రెండవజత (Manubrium)అథోభాగము పై పెరుగును. పుర్వగకమునందున్న అంగ వర్తుల సౌష్ఠవము ఛత్రికలో వ్యాసార్ధగామిగా అభివృద్ధి చెందిన నాశి కామండలముద్వారా మరింత అధికముగా స్ఫుటము చేయబడుచున్నది. + +అంతర్గుహాకములలో కనుపించు ఉత్పాదక జీవ కణములు జంతుకోటియందు అంతటను సామాన్యముగా అగపడును. అండములు, శుక్రాణువులు వేరు వేరు జీవులచేగాని లేక సమూహములచేగాని వహింపబడును. ఫలదీకరణము నొందిన అండము సమానముగా విభజనము నొంది మొదటి పొర అయిన బహిశ్చర్మము ఒక ఏక బత్తిక (Blastulla) అను ఒక మధ్య కుహరమును చుట్టుకొని ఉండును. ఈ కుహరము . అంతశ్చర్మకణసంహతిచే నిండియుండును. బహిశ్చర్మమునకు నూగు ఏర్పడును. ఇట్టి డింభమును "చికిటకము” (Planula) అందురు. అది \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0078.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0078.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8dd53ec83c7366daebafd40bf9b90c39a4029cee --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0078.txt" @@ -0,0 +1,18 @@ +ప్రవాహముతో కదలుచుండును. "అఫ్లైటిస్" (Aplitis) అను బహిశ్చర్మమును, జీర్ణాశయబిలమును తరువాత కనుపించును. ఆ డింభము నీటి అడుగుభాగమునకు మునిగి ఒక కొనతో అంటుకొనియుండును. ఇంకొక చివర నోరు, +మీసములు ఏర్పడి ఆ జీవి "పుర్వగకము"గా మారును. పై రీతిగా గాక అండము నేరుగా మెడూసాగా పెరుగగల జీవులును కొన్ని గలవు. + +ఉదా:- జలీయకము (Hydra); ఒబిలియా (Obelia);మోనోసొసిస్ట్ (Monosocyst), + +పునరుత్పత్తి:- వీటిలో పునరుత్పత్తి రెండు రకములుగా జరుగును. ఒక జీవి యొక్క ఒక జీవియొక్క దేహ కుడ్యముపై తొలుత పార్శ్వములయందు మొటిమలవంటి 'మొగ్గలు' బయలుదేరును. ఈ మొటిమలవంటి మొగ్గ తనకు కారణభూతమైన తల్లి జీవివంటి రూపమును పొందువరకు పెరుగుదల నొందును. దానిచుట్టును మూలమందు ఒక విధమగు నొక్కు ఏర్పడిన తర్వాత ఈ క్రొత్తజీవి, స్వతంత్రముగా జీవించుటకు తల్లినుండి వేరుపడుటగాని, లేక ఆ జీవ +సమూహ నిర్మాణమున రెండవజీవిగా కలిసి వుండుట గాని జరుగును. ఇదేవిధముగా ఆ సంఘమునందలి మిగిలిన జీవులు ఉత్పత్తి అగుచుండును. చాలరకముల అంతర్గుహాకములలో లైంగిక పునరుత్పత్తి మరియొక విధానము. ఈ విధానమున స్త్రీబీజములు (Ovum), శుక్ల బీజములు ఉత్పత్తియగును. శుక్లకణ మొకటి స్త్రీ బీజముతో కలియుటవలన పిండము తయారగును.పిండము మొదట క్రిమిగా ఏర్పడి తరువాత క్రొత్త జీవిగా రూపొందును. కొన్ని రకములలో కణవిభజనము లేక నిలువున విభజనము నొందుట సంభవించును. కొన్ని రూపములలో పునరుత్పత్తి (ఖండిలనము) (Strobilation) అడ్డముగ విభజనము నొందుటచే జరుగును. + +వికల్ప ఉత్పత్తి విధానము (Alternation of Generation):= అంతర్గుహాకములలో వికల్ప ఉత్పత్తివిధానము +ఒక విశేషలక్షణము. మొగ్గల రూపమున పునరుత్పత్తి జరుగు లింగరహితదశయును, ఫలదీకరణమును చెందిన +అండముద్వారా పునరుత్పత్తి జరుగు లింగసహిత దశయును, ఒకటి విడిచి ఇంకొకటి సంభవించుచుండును. +లింగరహితదశ హైడ్రా (మంచినీటి పుర్వగకముల) వలెను, లింగసహితదశ మెడూసా (ఛత్రిక) వలెను ఉండుటచే ఈ మార్పు ఇంకను క్లిష్టముగా నుండును. ఈ జీవులలో ఒకదానినుండి మరి యొకదానికి ఒక చక్కని క్రమము కనిపెట్టబడినది. 'మొదట హైడ్రా అను ప్రాణియు, దాని నుండి సెర్టులేరియా వంటి రూపములద్వారా 'ఓబీలియా' ప్రాణులకును, ఎరియోప్ వంటి ప్రాణులకును, జెరియోనియా రూపములకును ఈ క్రమము వ్యాపించుచున్నది. హైడ్రా (జలీయకము) ప్రాణియందు 'ఛత్రిక' కానబడదు. సెర్టులేరియా యందు ఛత్రికరూపము తక్కువగను, అప్రధానముగను కనబడును. ఓబీలియాలో జలీయకము, ఛత్రిక సమప్రాధాన్యములో నుండును. జిరియోప్ నందు జలీయకరూపము తగ్గుదలనొంది ఉండును. జెరియోనియాలో జలీయక రూపము మృగ్యమై యుండును. + +బహురూపత (Polymorphism): బహురూపతతో కూడిన సమూహరూపముల అభివృద్ధి అంతర్గుహాక జాతి యొక్క చక్కని లక్షణము. కొన్నిటిలో సమూహము ఒకేపోలికగల జలీయక రూపములను కలిగియుండును. ఛత్రికలు ఫలదీకరణము నొందిన అండములను తయారుచేయును. ఈ అండములనుండి తగిన పరిసరములో ఒక్కొక్కటి ఒక క్రొత్త సమూహ రూపముగా రూపొందగల క్రిములు ఏర్పడును. కొన్ని సమూహరూపములలో ఆహారమును పట్టుకొనుటకు కొన్నియు, ఆహారమును జీర్ణించుకొనుటకు కొన్నియు వ్యక్తులు ఏర్పడియుండును. అత్యుత్త మమగు బహురూపత గొట్టములవలె నుండు జెల్లి చేపలలో (సై ఫోనోఫోరో) ఏర్పడును. ఒక సమూహమున కొన్ని వ్యక్తులు చలనమునకును, కొన్ని నీటిలో తేలి యుండుటకును, కొన్ని ఆహారమును జీర్ణించుకొనుటకును, కొన్ని బలముగా గ్రుచ్చుకొను పొడుగైన దారములతో +కూడిన మీసములవంటి అవయవములుగా ఏర్పడుటకును. ప్రత్యేకింపబడి యుండును. ఇవి ఆ సమూహమును రక్షిం +చుటకును, శత్రువును బలహీన పరచుటకును ఉపయోగింపబడుచుండును. కొన్ని పొలసులవంటి రక్షణాంగములను +గలిగి సమూహమందున్న కడుసున్నితమగు జీవులను కప్పియుండును. కొన్ని ప్రాణులు సమూహము యొక్క +పునరుత్పత్తి కొరకు లింగసంబంధమగు కణములను మాత్రమే ఉత్పత్తి చేయును. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0079.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0079.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2052efdb67c508ca201586a08cb770edf6f8a752 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0079.txt" @@ -0,0 +1,18 @@ +పునఃసృష్టి (Regeneration):- అంతర్గుహాకములలో పునరుత్పత్తిచేయు శక్తి గమనించ దగినది. లోపించిన భాగములను తిరిగి సృష్టించుకొనుటలోను, ఆ జీవి యొక్క ఒకానొక శరీరభాగము సంపూర్ణమైన జీవిగా పెరుగుటయును గూడ, వానికిగల పునరుత్పాదక శక్తిచే జరుగుచుండును. ఉదా॥ జలీయకము యొక్క మీసములలో నొకటి తెగిపోయినచో, దానిస్థానమున క్రొత్త మీస మొకటి బయలుదేరును. లేక జలీయకము కొన్ని ముక్కలుగా తెగిపోయినచో ప్రతిముక్కయును సంపూర్ణమైన క్రొ త్తజీవిగా వృద్ధిజెందును. + +పగడము:- సమూహములుగా జీవించు అంతర్గుహాకములయొక్క ఖటిక (కాల్షియ) పంజరమే పగడము. పగడములు ఒకప్పుడు మొక్కలవలె శాఖోపశాఖలుగను,మరి యొకప్పుడు పక్షి ఈకవలెను, ఇంకొకప్పుడు మెదడు వలె గట్టి ఉపరితలములు గలిగిన అర్ధగోళము లేక పూర్ణ గోళము వలెను, వివిధరూపములతో నుండును. పగడములు అందమైన రంగులతోనుండును. ప్రత్యేకముగా విలువగల పగడములు అనబడునవి సామాన్యముగా కొంత ఎరుపురంగును కలిగి యుండును. అవి ఆభరణములలో ఎక్కువగా ఉపయోగింపబడుచున్నవి. ఎక్కువ విలువైన పగడపు రాళ్ళు, మధ్యధరా సముద్రము నుండి లభించు చున్నవి. + +పగడములు, మహాసముద్రములలో వెచ్చని భాగములయందు పగడపు దీవులుగా నేర్పడును. ఉదా॥ బహమియా దీవులు, ఫిజీదీవులు, బెర్ముడా, ఆస్ట్రేలియా,క్యూబా, హావాయి, ఫ్లోరీడా, యుకటాను మొదలగునవి ఇట్టివి. నీటిముంపులో నుండు గట్టులపై పగడపు దీవులు నిర్మిత మగును. అవి భూమిదగ్గర సన్నని రాతి గట్టువలె ఏర్పడును. పగడపు గట్టులు చేపలు, ఎండ్రకాయలు మొదలగు సముద్రపు జీవులు దాగి యుండుటకు అనుకూలముగా నుండును. + +కంకతినములు (టెనోఫోరా) :- టెనోఫోరాను, అప్పుడప్పుడు అంతర్గుహాకములలో ఒక తరగతిగా పరిగణింతురు. కాని కొన్ని ప్రధానమగు వ్యత్యాసములను చూపుచుండుట వలన ఇది మరియొక ప్రసృష్టిగా వ్యవహరింప బడుచున్నది. కంకతినములకు (టెనోఫోరా) శరీరముపై దువ్వెనలవంటి పలకలను కలిగియుండుట వలన దువ్వెన ఛత్రికలు అనియు (Jelleys), నిడివి వైపున కట్లు కట్లుగా నుండుటవలన సముద్ర అక్షొటములు (Sea walnuts) అనియు అందురు. ఛత్రికలు సున్నితమైన శరీరము కలిగి పారదర్శకములై యుండును. వాటి శరీరములు కొన్నిటిలో స్తంభాకారముగాను, కొన్నిటిలో గోళాకారముగాను, కొన్నిటిలో రిబ్బనువలె చదునుగాను ఉండును. వీటిలో కొన్ని రకములు అధిక సంఖ్యలలో +మహాసముద్రములయందు నివసించుచు, తరుచుగా అందమైన వర్ణములను కలిగియుండును. వీటి శరీరమున ఒక +చివర నోటిని, రెండవ చివర జ్ఞానప్రదమైన స్థితికోష్ఠము(Statocyst) అను దానిని కలిగియుండు రెండు కొన లగ +పడును. కొన్ని కంకతినములు లోనికి ముడుచుకొనిపోవు రెండు మీసములను కలిగియుండును. ఈ మీసములు +'లాసో' కణములతో కప్పబడి యుండును. లాసోకణము లందలి దారమువంటి పదార్థము ఆహార కీటకములను +పట్టుకొని బంధించుటకు ఉపయోగపడును. వీటి శరీరముపై నూగుతో ఏర్పడిన ఎనిమిది కట్లు తలనుండి తోకవరకును (Meridional) వ్యాపించియుండును. అవి చలనమునకు ఉపయోగించును. కంకతినములకు సంబంధించిన +కొన్ని సామాన్య ఉదాహరణములు :- 'సముద్రపు గోళీ'అనబడు పూరోబ్రేహియా:- దీని శరీరము సున్నితమై, +పారదర్శకమై యుండును. దేహవర్ణము గులాబిరంగు.దీనికి నూగు కలిగిన పొడవైన రెండు మీసము లుండును +ఇది గోళీకాయ పరిమాణములో నుండును. ఇవి న్యూఇంగ్లాండు సముద్ర తీరము పొడుగునను విస్తారముగా నుండును. + +సముద్ర అక్షోటములు (Sea-walnuts):- అనబడు బొలినాప్సిస్, నెమియాప్సిస్:- వీటికి మీసము లుండవు. +ఇవి స్తంభాకారముగాగాని, శంఖాకారముగా గాని ఉండును. ఇవి పారదర్శకమైన శరీరముగల జీవులు. అవి అధిక సంఖ్యలలో గుంపులు గుంపులుగా నుండును. వానిలో కొన్ని రకములు రాత్రులయందు భాస్వరపు కాంతులను ప్రసరించుచు వింతగా ప్రవర్తించుచుండును.'సెస్టస్ వెనెరిస్' (Cestus veneris) అను జీవులు ఒకటి రెండు అంగుళముల వెడల్పుతో పొడుగైన చదునైన \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0082.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0082.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..78910d1f4b6af1b7d26e403c4a2d409d0356eadb --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0082.txt" @@ -0,0 +1,16 @@ +అంతర్జలచలనము (Ground water movement) ఆయా చోటులనుండు రాళ్ళయొక్క లక్షణములపై ఆధారపడి యుండును. బాగా తెరపుకలిగిన బీటికలు (Fissures) అతిఛిద్రత కలిగిన రాతిపొరలవలెనే పనిచేయును, ఈ నీటి +ప్రవాహము తిరిగి వివిధములైన రాతిపొరల భేద్యతలోని వ్యత్యాసములపై కూడను ఆధారపడి ఉండును. + +సాధారణపు బుగ్గలుగాక, కొన్ని చోట్లలో వేడి నీటి బుగ్గలుకూడ ఉండును. ఇవి చాల ఉష్ణోగ్రత కలిగి ఉండును. ఈ ఉష్ణోగ్రత వివిధ ప్రదేశములలో వేరు వేరుగ నుండును. దీనికి రెండు ముఖ్యకారణము లున్నవని చెప్పవచ్చును. అందులో మొదటిది నీరు అగ్నిపర్వతములున్న ప్రదేశములగుండ ప్రవహించుటవలన వేడెక్కుట; రెండవది— నీరు చాల లోతైన ప్రదేశముల గుండ ప్రవహించునపుడు, అక్కడ నుండెకు అధిక ఉష్ణోగ్రత (Thermal gradient) వలన వేడెక్కుట, రసాయన క్రియ (Chemical action), సంఘర్షణ (Friction) కూడ ఉష్ణమునకు ఆధారములు. అమెరికాలోని ఎల్లో స్టోనుపార్కు, న్యూజిలాండు, ఐస్ లాండులలోని కొన్ని ప్రదేశములలో అంతర్జలము వేడినీటి ధారలుగాను లేక ఉష్ణోదక స్రొతస్సులు (Geysers) గాను ఇవి బహిర్గతమగుచున్నవి. ఇవి చాల భాగము అగ్నిపర్వత ప్రదేశములలోనే కన్పడుచున్నవి. ఈ బుగ్గలు ఏర్పడుటకు అంతర్భాగములో అత్యధిక ఉష్ణోగ్రత, చాల పొడవైన బీటికలు భూమిలోనికి వ్యాపించియుండుట చాల ముఖ్యమగు పరిస్థితులు. ' ఈ నీటిబుగ్గలు ఎల్లప్పుడును బహిర్గతమగుచునే యుండక మధ్యమధ్య విరామము చెందుచుండుట కద్దు. ఎల్లోస్టోన్ పార్కులోనున్న “ఓల్డు ఫెయిన్ ఫుల్ " అను వేడి నీటి బుగ్గ చాల ఆశ్చర్యకరమైనది. ఇది చాల సంవత్సరములనుండి సమాన విరామ కాలములతో వేడినీటిని బహిర్గతము చేయుచున్నది. ప్రతి 70 నిమిషములకు వేలకు వేల గాలనుల నీరు అతి తీవ్రమైన శక్తితో 2,800 అడుగులు ఎత్తువరకు పోవుచుండును. + +వేడి నీటిబుగ్గలే కాక, ఖనిజ పూరితమగు నీటి బుగ్గలు (Mineral springs) కూడ ఉన్నవి. వాటినుండి వివిధ పరిమాణములలో ఖనిజములు వెలువడును. వీటిలో కొన్నింటిని ఔషధములకు కూడ ఉపయోగించుదురు. + +నీటి బుగ్గల తరువాత చెప్పదగినవి నూతులు. ఇవి మట్టిలోను, ఇసుకలోను, లేక అంతర్జలముతో నిండిన భేద్యమైన రాతి పొరలలోగాని, బీటికలతో నిండిన స్ఫటికమయ శిలలో గాని త్రవ్వుటవలన ఏర్పడును.అంతర్జలము నూతి అడుగు భాగములోనికి రంధ్రముల ద్వార చొచ్చుకొని కొంత మట్టము వరకు వచ్చును. ఈ మట్టము క్రింద ఉండెడు జల పీడనముపై ఆధారపడి యుండును. + +మరొకరకము నూతులు ఆర్టీసియన్ నూతులు (Artesian wells). వీటిని పాతాళగంగ అనవచ్చును. వీటి నుండి నీరు ఎడ తెరిపిలేని ధారలుగా నేల పైభాగమున కొంత ఎత్తువరకు, చాలపీడన శక్తితో చిమ్ముచుండును. అంతర్జలము అత్యధిక జలపీడన శక్తి కలిగి ఉండుటయే దీనికి కారణము. ఈ విధముగ, అంతర్జలము వివిధ రీతులలో, భూమి ఉపరిభాగము చేరి, మేఘములు గాను, వర్షముగాను, మార్పుచెంది, తిరిగి భూగర్భములోనికి ఇంకిపోవుచున్నది. + +అంతర్జలము గురుత్వాకర్షణశక్తి ప్రాబల్యమున (Influence of gravity) సంపృక్త జలమట్టపు వాలులను +అనుసరించుచు ప్రవహించును. నీరు భూతలము యొక్క స్వరూపమును ఏర్పరచుటయేగాక, భూమిలోపల కూడ +పెక్కు మార్పులను కలిగించుటలో చాల ప్రముఖ పాత్ర వహించును. ఇది సున్నపురాయి మొదలయిన పెక్కు +రాళ్ళగుండ ప్రవహించు నపుడు వాటి పొరల మధ్యను, అతుకులలోను రాతిని కరిగించుచు అంతర్మార్గములను +విస్తరింప చేయును. ఆ మార్గములు కొన్నిచోట్ల భూమి పై ప్రవహించు నీటిచే మరింత పెద్దవై గెరాటిని బోలిన పెద్ద సొరంగ మార్గములుగా తయారగును. వీటినే మ్రింగు సొరంగములు (Swallow holes) అందురు. ఇటువంటి మ్రింగు సొరంగములు ప్రసిద్ధికెక్కిన మేమత్ గుహ ఉన్న కెంటకీ పీఠభూమిలో 60,000 పైగా ఉన్నవి. ఇట్లు రాళ్ళను కరిగించుటవలన ఏర్పడిన ద్రవము పెద్ద పెద్ద కీలులు (Master points), అతుకులు, రాతి పొరలు మొదలయిన వాటిగుండా ప్రవహించి పెక్కు సొరంగ మార్గములను (Caverns) గుహలను కూడ నిర్మించును. ఇటువంటి గుహలు, మెక్సికోలోని కారల్స్ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0083.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0083.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4fcf34256e38ed6fc08e276b2d6e92af2730d283 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0083.txt" @@ -0,0 +1,16 @@ +బాడ్ ఉన్నవి. అక్కడ ఉన్న వాటన్నింటిలోను పెద్దదగు ఒక గుహ 4000 అ॥ పొడవు, 625 అ॥ వెడల్పు, 350 అ॥ ఎత్తుకలిగి ఉన్నది. ఇట్లు ఏర్పడిన గుహలు అగాధములైన (Chasms) సొరంగ మార్గములతో అన్నియు కూడ ఒక దాని నుండి మరియొక దానికి మార్గము కలిగి ఉండును. వీటినుండి, అంతర్జలము నదులవలె ప్రవహించును. ఇట్లు పెక్కు సెలయేరులై ప్రవహించెడు నీరు, కొంత దిగువున, ఒక పెద్ద నదీ ప్రవాహమువలె బయల్వెడలును, సున్నపురాతిగుండ ప్రవహించెడి నీరు కొంత కర్బని ద్విఆమ్లజని (Corbondioxide) కలిగియున్నందున, దానిని కరగించును. ఈ ద్రవము కొంత కర్బని ద్విఆమ్లజని ఆవిరిరూపమున కోల్పోయిన, కరిగియున్న కొంత కార్బనేటు (Carbonate) కాల్సైటుగా నిక్షేపించబడును. భూమిలోని గుహలలో పై భాగమునుండి వ్రేళ్ళాడు నట్లుండు కాల్సైటును “స్టాతి క్లైట్సు”అనియు, క్రిందిభాగమున స్తంభములవలె నిలువబడియుండు కాల్సైటును "స్టాలగ్ మైట్లు" అనియు అందురు. అంతర్జలములలో +నుండెడు పదార్థము ఖటిక కర్బనితము (Calcium carbonate) ఒక్కటేకాదు. ఇసుక పదార్థము కూడ తరుచుగా నుండును. ఉదాహరణకు, చెకుముకిరాయి (Flint concussion) సులభముగ కరుగని రాళ్ళచుట్టును ఏర్పడుట, చెప్పవచ్చును. డెండ్రైట్సు అనునవి యినుము, మాంగనీసు యొక్క ఆమ్లజనిదముల ఉత్పాదనీయమైన అవిక్షేప రూపములు (Secretionary forms). + +ఇంక ఎడారులలో ఒయాసిస్ లనబడెడు ఫలవంతమైన ప్రదేశములు చాల ఎన్నతగినవి. ఇవి అంతర్జలము ఉపరి +భాగమును చేరుటవలన ఏర్పడును. ఇట్లు అంతర్జలము పైకి ఉబుకుటవలన, ఆ ప్రదేశములు సారవంతముగా +మారుచుండును. అచ్చట చెట్టు చేమ లుండుటవలన, అంతవరకు ఇసుకపర్రగా ఉండేడు ప్రదేశముల మధ్య అవి +స్వర్గతుల్యముగా కన్పడును. + +అంతర్జలపు ఉనికి, కొన్నిచోట్ల భూతత్వశాస్త్రరీత్యా కనిపెట్టవచ్చును. ఇటీవల భౌతిక శాస్త్ర పద్ధతుల ద్వార +(Geographical Methods) కనుగొనుట కూడ జరుగుచున్నది. విద్యుత్పరిశోధనల ద్వారా (Electrical prospecting methods) అంతర్జలపు ఉనికి కని పెట్టుటకు, శిలల నిరోధకతలోని వ్యత్యాసము (Variation of resistance +in rocks) కొంతవరకు తోడ్పడుచున్నది. + +అంతర్జాతీయ న్యాయము (వైయక్తికము) న్యాయ (విధి) వైరుధ్యము :- ఒక విదేశాంశ ప్రసక్తి కలిగిన అభియోగములను నిర్ణయించుటకు ఉపకరించు నిబంధనలతో గూడిన న్యాయ సూత్ర సముదాయమునకు న్యాయ వైరుధ్యము (Conflict of Laws) అను పేరు ఒసగబడుచున్నది. స్వీయవిచారణాధి కారమునకు లోబడిన ప్రదేశములో ఈ దిగువ సందర్భములలో బయలుదేరు వివాదములను గుర్తించి విచారణ లోనికి తీసికొనుటకై ఒక దేశములోని న్యాయ విచారణ +సభలు స్థాపింపబడియున్నవి, ఆనాడు సభల విచారణాధికారమునకు లోబడిన ప్రదేశములలో నివసించుచున్న లేక వ్యాపారము చేయుచున్న వ్యక్తులమధ్య ఘటిల్లిన వివాదములు, లేక, వాటి విచారణాధికారము గల ప్రదేశములోని అభియోగ విషయములు, లేక పూర్తిగాగాని, కొంతవరకుగాని వాటి విచారణాధికార దేశములలో నున్న వివాద విషయములును - ఇట్టి న్యాయసభలు విచారణలోనికి తీసికొని పరిష్కరింపనగును. అట్టి అభియోగములలో నుపయోగింపబడు న్యాయము, ఆ న్యాయవిచారణ సభకు చెందిన న్యాయమై యుండును. దానికి "లాఫోరి" (Lex Fori) అని పేరు. + +వాది ప్రతివాదులు ఆ న్యాయ విచారణాధికారము గల ప్రదేశములో నివసింపని వారయినను, అన్య జాతీయులయినను, వివాదకారణము దేశాంతరములో బయలు దేరినదైనను, ఆ వివాద కారణము రెండుగాని, అంతకెక్కువగాని న్యాయశాస్త్ర విధానములతో సంబంధించి యున్న యెడలను పై పరిస్థితులలో న్యాయ విచారణ సభలు ఆ అభియోగమును పరిష్కరింపవలసి వచ్చినను లేదా పరిహారములు (Relief) ప్రసాదింపవలసి వచ్చినను, రెండు ప్రాథమిక సమస్యలు అట్టి అభియోగముల విషయమున బయలుదేరును:- (1) ఆ న్యాయ సభ యొక్క విచారణాధికారము, (2) ఆ వాద విషయమునకు ఉపయోగింపదగు న్యాయశాస్త్ర విధానము. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0084.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0084.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..143543fa6aea65f0fa232350e0026f06cd6eb866 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0084.txt" @@ -0,0 +1,19 @@ +ఉదా :- ఒక ఆంగ్లేయుడు, ఒక ఫ్రాన్సు దేశీయుడును ఇటలీ దేశములో అమలుపరుపదగిన ఒక ఒడంబడికను జర్మనీలో చేసికొన్నారు. వారిలో నొకరు ఆ ఒడంబడికకు భంగముగా ప్రవర్తించుటచే, ఒక ఇంగ్లండు దేశపు కోర్టును ఆ వివాద విషయమును పరిష్కరించవలసినదిగా కోరినచో అట్టి పరిస్థితిలో మొదట నిర్ణయింపవలసిన సమస్య ఆ అభియోగమును స్వీకరించుటకు ఇంగ్లీషు కోర్టుకు అధికారమున్నదా, లేదా అనునది. (2) ఈ మొదటి విషయమున ఇంగ్లండు దేశపు కోర్టున కధికార మున్నట్లుగా నిర్ణయమైన యెడల,అటుతరువాత ఏ న్యాయ విధానము అవ్విషయమున ఉపయోగింపవలసి +యుండు నను ప్రశ్న బయలు దేరును. + +పై పరిస్థితిలో ఉపయోగింపవలసిన న్యాయమేది? ఒడంబడిక జరిగిన ప్రదేశపు న్యాయమా, అనగా జర్మనీ దేశపు న్యాయమా? లేక, ఒడంబడిక అమలు జరుగవలసి యున్న ప్రదేశపు న్యాయమా, అనగా ఇటలీ దేశపు న్యాయమా ? అట్లుగాక, అభియోగము తీసికొనిరాబడిన ప్రదేశపు న్యాయమా, అనగా ఇంగ్లండు దేశపు న్యాయమా? అనునవి కొన్ని ప్రశ్నలు. + +పై ప్రాథమిక సమస్యలను నిర్ణయించుటకు వేర్వేరు దేశములు అనుసరింపవలసిన నిబంధనావళికి ప్రైవేటు(Private) అంతర్జాతీయ న్యాయము లేక "న్యాయ వైరుధ్యము” అని పేరు. + +ప్రపంచములో ఒక దానితో నొకటి పరస్పరముగా భిన్నముగానున్న న్యాయశాస్త్ర విధానములుండుటచేత, న్యాయశాస్త్ర విధానములో ఈ నియమము లుండుట ఆవశ్యక మైనది. + +అంతర్జాతీయ న్యాయము (సార్వజనికము) Public International Law] :- అంతర్జాతీయ న్యాయశాస్త్ర మనగా నేమి ? పరిణామము యొక్కయు చారిత్రికావసరముల యొక్కయు మంద ప్రవృత్తిచేత సార్వజనికమయిన(Public)అంతర్జాతీయ న్యాయశాస్త్రము యొక్క నియమములు అంతర్జాతీయ సమాజములో పెంపుగాంచి యున్నవి. సార్వజనిక మగు (Public) అంతర్జాతీయ న్యాయశాస్త్రము వైయక్తికమగు అంతర్జాతీయ న్యాయశాస్త్రము కంటె భిన్నమయినది. ఇందు సాధారణముగా +రాజ్య సముదాయములు పరస్పరముగా ప్రదర్శింపదగిన నడవడిని నిర్ణయించెడి నియమము లుండును. వైయక్తికమగు (Private) అంతర్జాతీయ న్యాయశాస్త్రము విశదముగా వ్యక్తులతో సంబంధము కలిగియున్నది. సార్వజనిక మగు అంతర్జాతీయ న్యాయశాస్త్ర సూత్రములు అట్లుగాక, ఒకటి అంతకంటే ఎక్కువసంఖ్యగాగల రాజ్యముల మధ్యగల సంబంధమును వివరించుచు సాధారణముగా రాజ్యమును పరస్పరము అవశ్యకర్తవ్యముగా గుర్తింపదగిన నడవడిని నిర్ణయించును. కాని ఆధునిక కాలపుపరిణామము లనుబట్టి చూచినచో, అంతర్జాతీయ న్యాయము రాజ్యములకుమాత్రమే సంబంధించినదని శాసించి చెప్పుటతప్పు. వివిధ రాజ్యముల మధ్య క్రమమును న్యాయబద్ధమునై న జీవనమును, సహజమైన మైత్రిని స్థాపించుటలో ఈ సూత్రములును నియమములును విశేషముగా కారకములయ్యెననుటలో సందేహములేదు. గడచిన రెండు ప్రపంచ యుద్ధములు, తరువాతి సంఘటనలును కలిగించిన ఫలితముగా, +జటిలములును,సుసంఘటితమును అయిన అ నేక సంస్థలును, అంతర్జాతీయ న్యాయశాస్త్ర సమ్మత వ్య క్తిత్వముగల +అంతర్జాతీయ జనసంఘములును బయలుదేరినవి. వాటికి అంతర్జాతీయ న్యాయసూత్రములు వర్తింప జేయబడినవి. +అంతర్జాతీయ సంస్థల యొక్క ప్రత్యక్ష నిర్వహణమునకు సంబంధించిన నియమములకును, ఆ సంస్థలలో ఒక దానితో +మరి యొకదానికి గల భిన్న సంబంధములు, భిన్న రాష్ట్రములతో వాటికి గల సంబంధములకును సార్వజనికమయిన +(Public)అంత ర్జాతీయశాస్త్రన్యాయములో స్థాన మొసంగబడినదని గమనించుట ముఖ్యవిషయము. అంతేకాక, +రెండవ ప్రపంచయుద్ధము ముగిసిన తర్వాత అంతర్జాతీయ న్యాయశాస్త్రములో కొన్ని క్రొత్తసూత్రములు బయలు +వెడలినవి. అవి ముఖ్యముగా కొన్ని తరగతుల వ్యక్తులకు మాత్రమే సంబంధించినవి. న్యూరెంబర్లు, టోకియోలలో +అంతర్జాతీయ సైనిక న్యాయసభలచే విచారింపబడిన యుద్ధాపరాధుల విషయము దీనికి ఉదాహరణము. అంతర్జాతీయ న్యాయము భిన్న రాష్ట్రముల మధ్యనుండు నియమములకు మాత్రమే ముఖ్యముగా వర్తించును అను న్యాయశాస్త్రజ్ఞుల పూర్వాభిప్రాయమును ఈ పరిణా \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0085.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0085.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d5e14be1399e0416edd98a164ff9203271484c83 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0085.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +మము పూర్తిగా రద్దుచేసినది. ప్రత్యేక వ్యక్తులు కూడ అంతర్జాతీయ న్యాయము ననుసరించి నిర్వర్తింపవలసిన కొన్ని హక్కులును, ఆవశ్యక కార్యములును కలవను విశ్వాసమును యుద్ధాపరాధములను గూర్చిన భావన కలిగించినది. ఐక్యరాజ్య సమితిచే ఆమోదింపబడిన రీతిగా మానవుని హక్కుల యొక్క ప్రతిపాదనము ఈ విశ్వాసమును ఇంకను ఎక్కువగా బలపరచినది. అందుచే ఈ ఆధునిక పరిణామములనుబట్టి అంతర్జాతీయ న్యాయశాస్త్రము తిరిగి యిట్లు నిర్వచింప బడవలసియున్నది. ఎట్లనగా:- చాలవరకు రాష్ట్రజనులు మనస్సాక్షిగా తమకు అవగ్యాచర ణీయము లని భావించునట్టియు, పరస్పర అలవాటు ప్రకారము ఒక రాష్ట్రమువారు అన్య రాష్ట్రీయుల పట్ల అనుసరించునట్టియు న్యాయసూత్రముల యొక్క సముదాయమే అంతర్జాతీయ న్యాయము. అయినను దానియందు అంతర్జాతీయ సంస్థల యొక్కయు లేక వ్యవస్థల యొక్కయు ప్రవృత్తులకును, వాటి అన్యోన్య సంబంధములకును చెందిన నియమములుగూడ ఇందులో చేరియున్నవి. మరియు ప్రత్యేకవ్యక్తులకును, ఇతరరాష్ట్రీయులకును సంబంధించి, వారికి కొన్ని హక్కులను, ధర్మములను విధించెడి న్యాయశాస్త్ర నియమములు గూడ ఇందులో చేరియున్నవి. + +ఆంతర్జాతీయ న్యాయశాస్త్రముయొక్క ఉద్దేశము:- శాంతి కాలములోగాని, యుద్ధ కాలములోగాని, అంతర్జాతీయ +సమాజములోని న్యాయపరిపాలన (Rule of Law) సూత్రమును వర్తింపజేయుట "సార్వజనికమగు అంతర్జాతీయ న్యాయము” యొక్క ప్రధానోద్దేశమై యున్నది. సార్వజనికమగు అంతర్జాతీయ న్యాయశాస్త్రము యొక్క నియమములు తరచుగా శాంతి సమయమందే గాక, యుద్ధమువంటి అసాధారణ పరిస్థితులయందును తటస్థ స్థితియందునుగూడ అలవాటును బట్టి అనుసరింపబడుచున్నవి. + +అంతర్జాతీయ న్యాయశాస్త్రముయొక్క ఉత్పత్తి వికాసములు :- అంతర్జాతీయ న్యాయము యొక్క నియమములు మానవ నాగరికత యొక్క ఉదయకాలము నుండి ఉద్భవించియున్నవి. రాజదూత, లేక రాయబారులను రక్షించు నియమములు, యుద్ధధర్మములు, ప్రాదేశిక ఆధిపత్య నియమములు మున్నగు సూత్రములు ప్రాచీన గ్రీసునందలి రోమన్ విజయమునకు పూర్వయుగముల నుండియును, ప్రాచీన భారతమునందలి పురాణయుగము నుండియును అనుసరింపబడుచున్నట్లు తెలియుచున్నది. అతి ప్రాచీన కాలపునాటి అంతర్జాతీయ న్యాయశాస్త్రముకంటె భిన్న మైన ఆధునిక కాలపు అంత ర్జాతీయ న్యాయశాస్త్రము గడచిన నాలుగు, ఐదు శతాబ్దముల నుండి మాత్రమే క్రమపరిణామమును పొందినది. దీనికి +నేటి యూరపు దేశము నందలి క్రైస్తవ నాగరికతతో గాఢమైన అనుబంధము కలదు అందుచేత అంతర్జాతీయ న్యాయశాస్త్ర నియమములలో పెక్కులు పాశ్చాత్య దేశముల యొక్క జాతీయ సర్వాధిపత్యము, ప్రాదేశిక పూర్ణత, రాష్ట్ర స్వాతంత్య్రము మున్నగు భావముల ప్రభావమునకు లోనై యుండుటలో ఆశ్చర్యములేదు. + +రోమన్ సామ్రాజ్యము విచ్ఛిన్నమై, యూరపులో స్వతంత్ర రాష్ట్రములు బయలు దేరిన కాలమునుండియు నేటి అంతర్జాతీయ న్యాయశాస్త్రము యొక్క చరిత్ర ప్రారంభమగు చున్నది. అంతర్జాతీయ న్యాయశాస్త్రమునకు రోమనులు గావించిన పుష్టి మిక్కిలి స్వల్పమైనది. ఏమనగా రోము సామ్రాజ్యరాష్ట్రము గనుక, దానితో సమాన ప్రతిపత్తిగల ఎట్టిసంబంధము వృద్ధిపొందుటకు అవకాశములేదు. ఐనను, చాల కాలము తర్వాత, అంతర్జాతీయ వ్యవహారముల యొక్కయు, కార్యకలాపముల యొక్కయు విషమ సమస్యలతో గూడిన పరిస్థితులకు మాయోపాయముచే దాటుటకు అంతర్జాతీయ న్యాయశాస్త్రజ్ఞులు రోమను న్యాయము యొక్క సూత్రముల సహాయము నర్థించి వాటిని స్వేచ్ఛగా ఉపయోగించుచుండెడివారు. + +మధ్య యూరపులోను, అంతకంటే ఎక్కువగా ఇటలీలోను, చిన్నచిన్న స్వతంత్ర రాజ్యములు పెంపుగాంచుటతో, ఒక దానితో నొకటి రాజ్యతంత్ర సంబంధము లేర్పరచుకొనుటకు రాష్ట్రములకు అవసరము కలిగెను.అందుచే రాయబారులను పరస్పరము మార్చుకొనుట వారిని నియోగించుట, వారిని స్వీకరించుట, వారికి తగు మర్యాద నొసగుట, వారికి రక్షణమొసగుట మున్నగు నియమములును, న్యాయశాస్త్రోక్తమయిన యుద్ధమునకును తాటస్థ్యమునకును సంబంధించిన మరికొన్ని \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0088.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0088.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1b977a059b752ef12b4b6f716355520a4b38dbfa --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0088.txt" @@ -0,0 +1,20 @@ +మైన రూపములో న్యాయశాస్త్ర స్మృతిగా అంతర్జాతీయ న్యాయము రచింపబడుటకు సాధ్యపడలేదు. + +అంతర్జాతీయ న్యాయశాస్త్రము వెనుకనున్న అనుమతి (sanction) కచ్చితముగా ఏది ? అను ముఖ్య ప్రశ్నము నిర్ణయింపదగియున్నది. ఇట్టిస్థితిలో ఏ న్యాయ శాస్త్రమునుగూర్చియు చేయబడు తుది విమర్శనమైనను బాహ్యముగాను, ఆంతరముగాను అది విధించెడి విధులకు బద్ధులగు ప్రజలు దానివిషయమున చూపునట్టి విధేయతా ప్రమాణము పై నాధారపడియుండును. + +అంతర్జాతీయ సమాజములో ఒక రాష్ట్రములోవలె, నిర్బంధకశక్తి లేదు; అందుచే, న్యాయశాస్త్రములో ఆజ్ఞా సిద్ధాంతమును ప్రబలముగా సమర్ధించువాడగు సర్ జాన్ ఆస్టిన్ వంటి ప్రసిద్ధ న్యాయశాస్త్రజ్ఞుడు అంతర్జాతీయ న్యాయము, యథార్థము చెప్పవలసినచో అది ఒక న్యాయశాస్త్రమే కాదని చెప్పియున్నాడు. ఆస్టిన్ యొక్క దృష్టిలో, ఒక న్యాయశాస్త్రము నిజముగా న్యాయశాస్త్రము కావలయునన్నచో దాని వెనుక ఆధార భూతముగానున్న శక్తి లేక నిర్బంధమునుబట్టి దానిని +నిర్ణయింపవలసి యుండును. ఒక సంఘమునందలి మానవ బృందముచేత కొన్ని సూత్రములు లేక నియమములు +అలవాటు చొప్పున అనుసరింపబడుచు వచ్చి, అవి స్పష్టతను, నియతత్వమును, సామాన్యతను పొందినచో, అట్టి +సూత్రములు లేక నియమములు ఒక సర్వాధికారములు గల ప్రభువు యొక్క ఆజ్ఞ తోగూడిన న్యాయశాస్త్రమునకు +ఎట్టి శక్తి గాని, ఎట్టి న్యాయాధికారముగాని గలదో అట్టి శక్తినే, అట్టి అధికారబలమునే పొందును. ఆచారము. +పూర్వోదాహరణము, అభ్యాసక్రమము, అవగతి మున్నగునవి ఆధారముగా ఇంగ్లండునందలి న్యాయశాస్త్రము ఏర్పడి యున్నది. అంతర్జాతీయ నియమములు ఇంగ్లండు నందలి అట్టి సామాన్య న్యాయశాస్త్రము యొక్క దృష్టి చేతనే పరిశీలించబడవలయునన్న అంశము అందరు ఎరిగినదే. అందుచేత రాష్ట్రములును అందలి ప్రజలును తప్పక +అనుసరింపవలసిన ఇతర ఆచారగతములగు న్యాయముల వంటిదే అంతర్జాతీయ న్యాయమగుచున్నది. ఎందుచేత +ననగ, దాని సూత్రములు అభ్యాసవశమున ఆచరింపబడి, అనుసరింపబడి, అమలులో పెట్టబడుచున్నవి. న్యాయ +మూర్తియైన గ్రే అను నతడు ఒకమారు ఇట్లు చెప్పియున్నాడు: "అది (అంతర్జాతీయ న్యాయశాస్త్రము)మన న్యాయములో ఒక భాగమై యున్నది. దానిమీద ఆధారపడియున్న హక్కులతో సంబంధముగల ప్రశ్నలు నిర్ణయముకొరకు క్రమముగా దాఖలు చేయబడినపుడెల్ల తగిన న్యాయాధికారము గల న్యాయవిచారణ సభలచే అవి విచారింపబడి, శాసింపబడు చుండవలెను. + +ఏన్యాయముగాని ఉల్లంఘింపబడినంత మాత్రముచేత. అది అసలే లేకుండనున్నదానితో సమానము కాజాలదు.తరచుగా చేయబడిన న్యాయభంగములు, ఉల్లంఘనములు లేక గొప్ప నిరాకరణములు, చేయబడినంతమాత్రమున అంతర్జాతీయ న్యాయము అంతర్జాతీయ సమాజములో రూపుమాసిపోయినదని ఊహింపరాదు. సవరింప సాధ్యము గాని దగు జాతీయ అధిరాజ్యము అను సిద్ధాంతము ఒక్కటిమాత్రమే అంతర్జాతీయ సంబంధములలో ముఖ్య లోపముగానుండి, అంతర్జాతీయ న్యాయశాస్త్రము యొక్క నియమములను బలహీనము కావించుచున్నది. కాని శాంతి కాలములో వలెనే యుద్ధ కాలములో గూడ, అంతర్జాతీయ న్యాయశాస్త్ర నియమములు సాధారణముగా అనుసరింపబడి దృఢముగా ఆచరింపబడుచున్నవి, +అను విషయమును న్యాయశాస్త్రజ్ఞుడుగాని సాధారణ మనుష్యుడుగాని సరిగా తరచు గ్రహింపజాలకున్నాడు.“ఒకే ప్రపంచము" అనెడు భావన క్రమక్రమముగా అనివార్యమైన సత్యముగా రూపొందుచున్నది. అందుచేత, "సర్వగతమగు అంతర్జాతీయ న్యాయము,” కాలక్రమమున, భావి ప్రపంచ రాష్ట్రము యొక్క సార్వజనిక మైన న్యాయముగా పరిణమింప గలదని నిశ్చయించుట కేవలము ఊహాజనితము కాజాలదు. + +అంతర్జాతీయ వాణిజ్యము : - వివిధములు, ఉన్నతములు, అనేకములు అగు మానవావసరము లన్నియు శ్రమ విభజనమని మనము వర్ణించు సిద్ధాంతము ననుసరించియే తీర్చబడుచున్నవి. ఒక ఆర్థిక వ్యవస్థయందలి సభ్యులు' +ఒక ప్రత్యేక వస్తువును ఉత్పత్తి చేయుటయందే శ్రద్ధ వహించి తమసుస్థితికి అవసరమైనతనవస్తువుల నితరులతో +మార్పిడి చేసికొందురనుటయే ఈ సిద్ధాంతము యొక్క \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0090.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0090.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3571640294aebe73b9db9190571f8b68119450ec --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0090.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +సమానముచేయ లేదు. అనేకములగు వస్తువులను తయారుచేయుట యందు వివిధదేశములకు ఈ విధముగా అసమాన +ములు కాని లాభములు వచ్చుట ఈ విధముగా సంభవించును. ఈ కారణముచే వివిధ దేశములు కూటములు ఒక +దానితో నొకటి పోటీచేయు అవకాశము సన్నగిలుచున్నది. ఇంతేగాక శీతోష్ణస్థితి మొదలగు ప్రకృతి కారణములు +అవకాశములందు వ్యత్యాసములుకూడ సంభవించు చుండును. ప్రాంతీయ శ్రమవిభజనము, పరిశ్రమల కేంద్రీకరణము ఈ విధముగా సంభవించుచున్నవి. ఉదాహరణమునకు ఖనిజసంపద ఒక దేశమునందు ఎక్కువగా నుండ వచ్చును. బెంగాలువంటి కొన్ని ప్రదేశములు జనుము మాదిరి పంటలను పండించుట కనుకూలమైన శీతోష్ణస్థితి, సారవంతమైన భూమి కలిగియుండవచ్చును. ఇట్టి సౌకర్యములను ఒక దేశమునుండి మరియొక దేశమునకు మార్చుట అసాధ్యము కావచ్చును. లేదా అట్టిది సాధ్యమైనను మిగుల వ్యయకరము కావచ్చును. + +అంతర్జాతీయ వాణిజ్యము - తారతమ్యవ్యయ సిద్ధాంతము :- అంతర్జాతీయ వ్యాపారము, అందు పాల్గొనువార లెల్లరకు లాభకారియను విషయము ఇటీవలనే గుర్తింపబడినది. అంతర్జాతీయశ్రమ విభజన మను సిద్ధాంతమును డేవిడ్ హ్యూం, ఆదమ్స్మిత్ అను అధునిక అర్థ శాస్త్రప్రవక్తలు 18 వ శతాబ్దపు అంత్యభాగమున ప్రవచించిరి. వివిధ దేశములమధ్య సరకుల మార్పిడియు దేశాంతర్గత వ్యాపారమునందువలెనే శ్రమ విభజనము, పరిశ్రమల కేంద్రీకరణము అను సూత్రములపై ఆధారవడి నడుచు ననుటయే ఈ ప్రవచనము యొక్క అర్థము. ప్రతివారును తమకు ఏ వస్తువును ఉత్పత్తి చేయుటయందు ఎక్కువలాభములున్నవో ఆవస్తువులనే ఉత్పత్తిచేసి తమకు ఆర్ధికముగా క్షేమకరములైన ఇతర వస్తువులను మార్పిడి చేసికొనవలెను. ఏదేని విదేశము మనకన్న తక్కువధరలకు ఒక వస్తువును తయారుచేసి ఈయగలిగిన యెడల ఆదేశమునుండియే ఆ వస్తువును మనకు అధిక ప్రావీణ్యముగల వస్తువులను ఉత్పత్తిచేసి అమ్మగా వచ్చిన ధనముతో తీసికొనవలెను. + +రాగి, బట్టలు, అను రెండు సరకులలో బ్రిటను, అమెరికాలమధ్య వ్యాపారము జరుగుచున్నదనుకొందము. అంతేగాక ఆ రెండు సరకుల తయారుచేయుట యందు అమెరికాకు బ్రిటనుకున్న అనుకూలమగు పరిస్థితులు గలవనియు, కాని బట్టలు తయారుచేయుటకన్న రాగి నుత్పత్తి చేయుటయందు ఇంకను ఎక్కువ లాభములు గలవనియు ఆనుకొందము. అట్టి పరిస్థితులలో సరుకుల మార్పిడి జరుగును. ఫలిత మేమన అమెరికా, రాగిని ఉత్పత్తి చేయుటయందు ప్రత్యేకత వహించి, బట్టలు ఉత్పత్తిని బ్రిటనుకు వదలి వేయును. అమెరికన్ రాగి బ్రిటిష్ బట్టలకు మార్పిడియగును. ఏవస్తువులు తయారుచేయుట యందు అమెరికాకు మిక్కిలి ఎక్కువ ఆధిక్యము గలదో ఆ వస్తువులు తయారు చేయుటయందే తన యుత్పత్తి సాధనములను వినియోగించుటయే ఇందుకుగల కారణము, ఈ మాదిరి పరిస్థితులలో రెండుదేశముల మధ్య +వ్యాపారము జరుగుట తథ్యము. + +పై ఉదాహరణమునందు రెండు దేశములమధ్య జరుగు అంతర్జాతీయ వ్యాపారములను నిర్దిష్టవ్యయమునకు మారుగా తారతమ్య వ్యయముపై ఆధారపడియున్నది. "ఆర్థికశాస్త్ర సిద్ధాంతములు మరియు పన్ను విధానము " అను గ్రంథమునందు రికార్డ అను రచయిత ప్రవచించిన తారతమ్యవ్యయ సిద్ధాంతములోని అంతరార్థమిదియే. ఒక దేశమందు వివిధవృత్తులనడుమ కాలక్రమేణ లాభములు సరిసమానములగుట జరుగును. కాని వివిధ దేశముల మధ్య అట్టిది అసంభవమని రికార్డో తెలిపెను. అంకెలతో కూడిన ఒక ఉదాహరణము నిచ్చుచు అతడు పోర్చుగలు దేశము బట్టలను, ద్రాక్షసారాయిని ఇంగ్లండుకంటె తక్కువ ఖరీదుకు ఉత్పత్తి చేయగలిగినను ద్రాక్ష సారాయిని తయారుచేయుటయందు ఎక్కు వలాభసాటి అవ కాశములు కలిగిన యెడల పోర్చుగలు ద్రాక్ష సారాయమునే తయారుచేసి బట్టలను ఇంగ్లండునుండి దిగుమతి చేసికొనుట మంచిదని నిరూపించెను. రాగిని ఉత్పత్తి చేయుటకన్న బట్టలను తయారుచేయుట యందే ఇంగ్లండు తనశ్రమను పెట్టుబడిని వినియోగించినచో ఇంగ్లండుకు ఎక్కువ ధనసంపద సమకూడును. ఇదే కారణమువలన అమెరికా ఇంగ్లండుకు రాగిని ఎగుమతిచేసి బట్టలను ఇంగ్లండునుండి కొనును.దీర్ఘ కాల ప్రయోజనదృష్ట్యా ఈవిధానము రెండుదేశములకు లాభకరమగుమ. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0092.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0092.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5143c78ccffc6e36184a7c85b80ba21fcbbec120 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0092.txt" @@ -0,0 +1,24 @@ +పై ఉదాహరణమునందు చూపబడినటుల “క” నూలుబట్టల నుత్పత్తి చేయుటయందును, "చ" ఉన్నిబట్టలు తయారు +చేయుటయందును శ్రద్ధవహించుచుండగా 'క' 'చ' యను రెండు దేశములనడుమ లాభకరమగు వ్యాపారము సాగు +చుండినచో, "క" దేశమునకు ఉన్ని బట్టల యెడల "చ" దేశమునకు నూలుబట్టల యెడలగల అపేక్ష విస్తరణశక్తుల +ననుసరించి మార్పిడి రేటు ఉండును. "చ" దేశమునకు నూలుబట్టల యెడలగల అపేక్ష విస్తరణశక్తికన్న 'క' దేశమునకు ఉన్నిబట్టల యెడగల అపేక్షవి స్తరణశక్తి ఎక్కువైన మార్పిడిషరతులు “క” దేశమునకనుకూలముగనుండును. +కొన్నీ నూలు బట్టలకుబదులు అంతకన్న యెక్కువ ఉన్ని బట్టలు “క” పొందును. ఇదియే “చ”కును వర్తించును. + +సనాతన (క్లాసికల్) ఆర్థికశాస్త్రజ్ఞులు వ్యయమును, శ్రమించిన దినములను బట్టియే నిర్ణయించుట వారి యొక్క తారతమ్య వ్యయసిద్ధాంతమునందలి మరియొక లోపము. శ్రమాధార మూల్య సిద్ధాంతమందు వారికిగల నమ్మికయే దీనికి కారణము. ఆధునిక వాదులు ఉత్పత్తికగు వ్యయమును, శ్రమను బట్టి నిర్ణయించుటలేదు. ఉత్పత్తి సాధనముల యెక్కువ తక్కువ కొలతలను స్ఫురింపచేయునటుల అదనపువ్యయము (మార్జినల్ కాస్టు ఆఫ్ ప్రొడక్షను) సిద్ధాంతపు పరిభాషలో వారే సిద్ధాంతీకరింతురు. దీని ననుసరించి ఒక దేశము సమృద్ధియైన ఉత్పత్తి సాధనముల ఫలితముగ తయారైన సరకులను ఎగుమతి చేసి కొరతగానున్న యుత్పత్తి సాధనములచే తయారు కావలసిన సరకులను దిగుమతి చేసికొనును. + +అంతర్జాతీయ వాణిజ్యార్థమై సరకు యొక్క ఆవశ్యకత పెరిగి తత్ఫలితముగ కలుగు ఉత్పత్తి పెంపుదల స్థిర ఫలిత సూత్రమునకు లోబడి వర్తించునని రికార్డో భావించెను. కాని అంతర్జాతీయ పారిశ్రామిక ప్రత్యేకతల వలన ఉత్పత్తి పెరుగుదల ఎల్లప్పుడు స్థిరపరిస్థితిలో నే జరుగదు. ఉత్పత్తి అధికమగుకొలది ఖర్చు తగ్గుచుండినచో తారతమ్య సౌకర్యము హెచ్చుచుండును. కాని ఉత్పత్తి ఎక్కువగుకొలది వ్యయము కూడ హెచ్చుచుండిన యెడల తారతమ్య సౌకర్యము తగ్గిపోవును. కొన్ని సందర్భములలో అది అంతరించుటయు జరుగును. అట్టి సరకులపట్ల అంతర్జాతీయ వాణిజ్యము ఆగిపోవును. + +రెండు దేశములనడుమ ఉత్పత్తికగు వ్యయములో తేడా కనుపించినచో అది ఆయా ప్రాంతములలోనున్త ఉత్పత్తి సాధనముల కొలతను తెలియ జేయునను అంశమును మనస్సునం దుంచుకొనినచో రికార్డో పరిశీలనములను +ఆధునిక సిద్ధాంత ములతో అన్వయింపగలము. ఫలిత మేమన, ప్రతిదేశము తన ఉత్పత్తిసంపద ఏసరకులను తయారు +చేయుటకు హెచ్చు పుష్కలముగా అవకాశమున్నదో ఆసరకులనే తయారుచేయును. ఏ ఉత్పత్తి సంపదయందు +కొరతగలదో ఆ ఉత్పత్తి సంపద నుపయోగించి తయారుచేయు వస్తువుల ఉత్పత్తిని తగ్గించి వేయును. + +అంతర్జాతీయ ఉత్పత్తి ప్రత్యేకతల విషయములో నిది చాల ప్రాముఖ్యముగల అంశము. + +తారతమ్యవ్యయ సిద్ధాంతముయొక్క నిజస్వభావము :- వ్యయము అనుమాటకు అర్థములు అనేకములు. తారతమ్యవ్యయ సిద్ధాంతమునకు అర్థము చెప్పునప్పుడు ధనరూపక మైన వ్యయమునే మనము సూచించితిమి. వివిధ ప్రాంతముల నడుమ ఉత్ప త్తికగు ధనవ్యయములో తారతమ్యములే అంతర్జాతీయ వ్యాపార గమనమును నిర్ణవ్యాపారగమనమును +యించునను విషయము యదార్థమే. కానీ ధనరూప వ్యయమున సరకుమార్పిడి సంబంధములే ప్రతిబింబించును. +ఏమైనను వ్యయము కొంతవరకు అంతర్జాతీయ వ్యాపార ఫలితమే. ఏలయన అంతర్జాతీయ వ్యాపారము లేనిచో కొన్ని దేశములందు ధనరూపవ్యయము వేరుగానుండును. + +రికార్డో దృష్టిలో నిజమైన వ్యయము శ్రమవ్యయమే. శ్రమ విభిన్నత లేని ఒకే ఉత్ప త్తిసాధనగా పరిణమించుటపై అతని సిద్ధాంతము ఆధారపడియున్నది. ఉత్పత్తి వ్యయము వివిధ తెగలకు స్థాయీలకు చెందిన పెక్కు విషయములపై ఆధారపడును. ఇందు కొన్ని యంశములు నిర్దుష్టమైనవి. తక్కినవి బహుళ ఉపయోగములు గలవి. వాస్తవమైన సిద్ధాంతము ఈ అంశములన్నిటినీ గమనించవలెను. + +మార్పిడి సంబంధముల నిశ్చయిం చునవి తరతమ భేదములు, తెలియజేయు వ్యయములు లేక అవకాశ వ్యయములు. ఈ ఖర్చులకు, కారణము ఉత్పత్తి కవసరమగు సంపద దానిపై గల అపేక్షతో పోల్చినపుడు ఏ దేశమందయినను కొరతగా నుండుటయే. కావున ఆ కొలది \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0093.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0093.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..44bb2b30b6111b365c08f1efbaa175dc2576c9ec --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0093.txt" @@ -0,0 +1,15 @@ +యైన సంపద ను ఏ విధముగా ఉపయోగించవలెనని యెంచి చూడవలసియున్నది. "క" అను వస్తువును తయారు చేయుటయందు ఒక దేశము తన సంపదనంతయు. వినియోగించిన యెడల నిజముగా అది "చ" అను వస్తువును కొలదిపాటిగా కూడ తయారు చేయజాలదు. అది యొక యూనిటు. "చ" అను వస్తువును తయారు చేసికొన దలచినను "క" యను వస్తువును తయారు చేయుటలో ఒక యూనిటు గాని అంతకన్న ఎక్కువగానిత్యాగము చేయవలసి యుండును. + +"చ" అను వస్తువును ఒక యూనిటు తయారు చేయుటకు, “క”అను వస్తువు యొక్క 3 యూనిట్లు ఆ దేశము త్యాగము చేయవలయు నని మనమూహించినచో, రెండు సరకుల ఉత్పత్తి నడుమ మన మొక నిష్పత్తి నిర్మింప జాలితిమి. దీనినే తారతమ్య వ్యయ నిష్పత్తి యనిగాని, అవకాశ వ్యయ నిష్పత్తి (ఆపర్చూనిటీ కాస్టు రేషి యో) అనికాని అనదగును. ఏలయన ప్రతిదేశము ఒక వస్తువు నెక్కువగను, ఇంకొక వస్తువును తక్కువగను తయారు చేయదలచినపుడు ఒకదానికి బదులుగా మరియొక దానిని తయారుచేయుటయే జరుగుచున్నది. + +ప్రత్యామ్నాయపు నిష్పత్తులు వివిధ దేశములకు వేరు వేరుగానుండును. ఉత్పత్తి సాధనములు పుష్కలముగా నుండుట, తక్కువగానుండుట, వాటి భేదముల హెచ్చు తగ్గులు, వివిధ దేశములకు వేర్వేరుగా నుండుట ఇవియే కారణములు, ఈ తారతమ్యములే అంతర్జాతీయ వ్యాపారము లాభకరము చేయుచున్నవి. "చ" అను వస్తువు యొక్క ఒకయూనిటు తయారుచేయుటకు 3 యూనిట్ల "చ" అను వస్తువును ఒక దేశము కోల్పోవలసివచ్చినచో మరియు "చ" అను వస్తువు యొక్క ఒక యూనిటు ఏదేని పేరు ప్రత్యామ్నాయపు నిష్పత్తిగల విదేశమునుండి యూనిట్ల “క” కన్న తక్కువ మార్పిడి నొసంగి తెచ్చు కొనగల్గినచో (రవాణాలకు అగు ఖర్చులు లేవనుకొనిన పక్షమున) ఆ దేశమునకు "క" ను మాత్రమే తయారు చేసికొని 'చ' ను పొందకలుగుటయే లాభకరము. + +ఈ ప్రత్యామ్నాయపు నిష్పత్తులు ఏ దేశమునందును మార్పుచెందక ఒకేవిధముగా నుండవు. ఉత్పత్తి హెచ్చిన కొలది ఆరోహణ ఫల సూత్రము, అవరోహణ ఫల సూత్రము అను ఆర్థిక సిద్ధాంతములపై ఆధారపడి మారుచుండును. +రెండు వస్తువులకు రెండు దేశములకు సంబంధించినవిగా చెప్పబడిన ఈ అంశములన్నియు రెండుకన్న ఎక్కువ దేశములకు, ఎక్కువ వస్తువులకు అన్వయించు నటులు విస్తరింపనగును. + +అంతర్జాతీయ వ్యాపారము : ఒడంబడికలు : 19. వ. శతాబ్దమున అంతర్జాతీయ వ్యాపారవిషయమున అనేక దేశములు విచక్షణారహిత సిద్ధాంతమును(The Principle of Non - discrimination) అవలంబించినవి. ఈ సిద్ధాంతము ననుసరించి ఏ ఇతర దేశమునకైనను ఇచ్చు వ్యాపారసౌకర్యములను అన్ని దేశములకు వర్తింప జేయవలయునని భావము. దీనిని తొలుత ఆమోదించి ఆచరించినది, బ్రిటను దేశము. ఫ్రాన్సు, అమెరికాలు ప్రథమమున ప్రతిఘటించియు కాలక్రమమున అంగీకరించి అవలంబించినవి. దానితో ఈ సిద్ధాంతము సర్వామోదమును బొందినట్లయినది. + +1929 లో ఆరంభమయిన ఆర్థికమాంద్యము (Economic depression) అంతర్జాతీయ వ్యాపారము నందును, వ్యాపార పద్ధతుల యందును అనేకములగు మార్పులేర్పడుటకు కారణ భూతమయినది. వ్యవసాయము ప్రధానముగాగల దేశములందు ప్రథమమున ప్రారంభమై ప్రపంచమంతట నావరించిన యీ ఆర్థిక మాంద్యము అపారమైన ఆర్థిక విచ్ఛిత్తికి మార్గదర్శకమయినది. దీనివలన ఉత్పత్తి తగ్గినది. నిరుద్యోగము బలిసినది; కొనుగోలుశక్తి క్షీణించినది; అంతర్జాతీయ వ్యాపారము మిక్కిలి సన్నగిల్లినది. అనేక ముఖ్య దేశములు, తమ తమ దేశములలో ఉత్పత్తి చేసిన సరకులను ఇతర దేశములకు పూర్వమువలె ఎగుమతి చేయలేకపోయినందున దిగుమతులనుగూడ తగ్గించుకొనవలసివచ్చినది. + +ఎగుమతి దిగుమతులకు పొత్తుకల్పించుటకై వివిధదేశములు వివిధమార్గములను అవలంబించినవి. అంతర్జాతీయ +వ్యాపార విషయములలో ప్రభుత్వములు సంబంధము కల్పించుకొన జొచ్చినవి. దిగుమతి సుంకములను వృద్ధి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0094.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0094.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..83f9e53ec0cf02266f7a2d9467c7045e22138688 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0094.txt" @@ -0,0 +1,18 @@ +చేయుట, కరెన్సీ మారకపు విలువలను నిర్ణయించుట, దిగుమతులపై పరిమాణ పరిమితులను (Quantitative +restrictions) విధించుట, మున్నగు ననేక మార్గములను అవలంబించి ఎగుమతులను హెచ్చించి దిగుమతులను +తగ్గించి రెండిటికిని పొత్తుకల్పింప వివిధదేశములందు ప్రయత్నములు జరిగినవి. ఈ ప్రయత్నములు ఏ దేశమున +కాదేశమే ఇతర దేశముల ప్రమేయము లేక ఇతరదేశములపై, తన విధానముల ప్రభావమును లెక్కచేయక, జరుపుట వలన అంతర్జాతీయ వ్యాపారరంగమున అరాజక మేర్పడినది. ఆర్థికమాంద్యము వలన వివిధ దేశములు అనుభవింపక +తప్పని చిక్కులతోపాటు ఇతర దేశముల ఆర్థికవిధానముల వలన కలిగిన చిక్కులనుగూడ ఎదుర్కొనవలసి వచ్చెను. +రాజకీయ రంగమందువలెనే ఆర్థికరంగమందుకూడ అంతర్జాతీయ సహకారావసరమును మొన్న మొన్నటి వరకు +అనేకదేశములు గుర్తింపనేలేదు. + +బ్రిటనుదేశము :- ఆర్థిక మాంద్యమువలన కలిగిన విషమ ఫలితములను ఎదుర్కొనుటకు అంతర్జాతీయ వ్యాపారము +యొక్క ఒడంబడికల మార్గమవలంబించిన మొదటి దేశము బ్రిటను. + +1930వ సంవత్సరమున బ్రిటను దేశమున దిగుమతులకంటె ఎగుమతులు 1030 లక్షల పౌన్లు ఎక్కువగ నుండెను. ఆర్థికమాంద్యము కారణముగ, 1981 లో ఎగుమతులకంటె దిగుమతులే 1040 లక్షల పౌన్లు అధికమయినవి. ఈ అసాధారణ పరిస్థితుల నెదుర్కొనుటకు బ్రిటను అనేక పద్ధతులను అవలంబించినది. అందు మొదటిది పౌను మారకపు విలువను తగ్గించుట. తత్ఫలితముగ బ్రిటను ఎగుమతులు హెచ్చి, దిగుమతులు తగ్గినవి. 1932 నాటికి ఎగుమతులకంటె దిగుమతులు 580 లక్షల పౌన్లు మాత్రమే అధికమయ్యెను. మరుసటి సంవత్సరము రెండును సమానములైనవి. + +కాని మారకపు విలువను తగ్గించినందువలన కలిగిన లాభమును బ్రిటను ఎంతయో కాలము అనుభవింపలేక పోయినది. 1933 లో అమెరికా దేశము, 1936 లో ఫ్రాన్సుదేశము, తమతమ కరెన్సీల మారకపు విలువలను తగ్గించినవి. తత్ఫలితముగ బ్రిటనుకు కలిగిన మదృశ్యమయినది. + +విదేశములతో వ్యాపారముయొక్క ఒడంబడిక లను గావించుకొనుట బ్రిటను అనుసరించిన రెండవ పద్ధతి. 1932 లో బ్రిటిషు కామన్వెల్తు ఇతర దేశములన్నియు 'అట్టావా' లో సమావేశమై కామన్వెల్తు దేశముల నుండి వచ్చు దిగుమతులపై కామన్వెల్తులో లేని ఇతర దేశములనుండి వచ్చు దిగుమతులపై కంటే తక్కువ దిగుమతి సుంకములను విధించుటకు నిర్ణయించినవి. ఉదాహరణకు:- జపాను దేశమునుండి ఎగుమతియగు వస్త్రములకంటే బ్రిటనునుండి ఎగుమతియగు వస్త్రములకు కామన్వెల్తు దేశములలో రక్షణలభించినది. అట్లే ఇతరములగు సరకులకును రక్షణము లభించినది. ఇంతమాత్రమేకాక కేవలము కామన్వెల్తు దేశముల నుండి మాత్రమేకాక బ్రిటిషు సరకులపై విశేషముగ ఆధారపడు ఇతర దేశముల నుండి కూడ బ్రిటను ఇట్టి సౌకర్యములను సంపాదింప గలిగినది. కాని ఈ యొడంబడిక లవలన బ్రిటిషు సరకులకు కామన్వెల్తు దేశములతో వ్యాపారము హెచ్చినను, ఇతర దేశములతో వ్యాపారము తగ్గినది. తుదకిందువలన బ్రిటను లాభమును పొందినదా లేదా యనునది వివాదగ్రస్తమై మిగిలిపోయినది. + +ఇట్లు అంతర్జాతీయ వ్యాపారములో తనభాగమును అధికము చేసికొనుటకు బ్రిటనుపడిన తాపత్రయము సుఖదముగ నుండినట్లు కన్పించినను అవి తాత్కాలికములేయైనవి. ముఖ్యముగ ఇతరదేశములు గూడ బ్రిటను చూపిన మార్గములనే అనుసరించుటతో ఆదేశమునకు తొలుత కలిగిన లాభము మాయమయినది. మరి ఇతరదేశములతో సంప్రదింపక, తన కరెన్సీ మారకపు విలువలను తగ్గించి, తన విదేశవ్యాపారమును వృద్ధినొందించుకొను ప్రయత్నములు చేసికొనుట ప్రతి దేశమునకు పరిపాటియైనది. దానితో కరెన్సీ మారకపు విలువలలో స్థిరత్వము నశించినది. ఇది అంతర్జాతీయ వ్యాపారమునకు బలమైన అంతరాయముగ పరిణమించినది. ద్వితీయ ప్రపంచ సంగ్రామానంతరము అంతర్జాతీయ ద్రవ్యనిధి (International Monetary Fund) ను స్థాపించునంతవరకు ప్రతిదేశమును తనమారకపు విలువలను తగ్గించుటవలన అది లాభమును పొందుటకు ప్రయత్నించు నను భయము పోలేదు. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0095.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0095.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0553d6a1546073f9873ebaee9ea1e34b6547407c --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0095.txt" @@ -0,0 +1,9 @@ +ఈ విధముగనే వ్యాపారము నందలి ఒడంబడికల వలన కూడా అంతర్జాతీయ వ్యాపారము క్షీణించినది. కామన్వెల్తు దేశములతో ఒడంబడికల ద్వారమున బ్రిటను తన విదేశ వ్యాపారమును హెచ్చించుకొనుటకు చేసిన ప్రయత్నములను ఇతర దేశములు చూచుచు నూరకుండ లేదు. ఆ దేశములు కూడ ఇతర దేశములతో సంప్రదింపులు జరిపి పరస్పర నిర్ణయములు (Bilateral- Agreements) చేసికొనుట కారంభించినవి.ఆ కారణమున అంతర్జాతీయ వ్యాపారము సహజమార్గమున గాక పరస్పర నిర్ణయఫలితమగు కృత్రిమ మార్గమున నడిచినది. అన్ని దేశములును కలిసి, అన్యోన్య సహకారముతో, ఆర్థికమాంద్యమును ఎదుర్కొనియుండినచో అంతర్జాతీయ వ్యాపారము అంతగా తగ్గియుండెడిదికాదు. అట్టి అంతర్జాతీయ సహకారములేని కారణమున ఏ దేశమున కాదేశము తన యార్థికస్థితిని చక్కబెట్టుకొనుటకును, ఎగుమతి దిగుమతులకు పొత్తు కల్పించుటకును విడివిడిగా ప్రయత్నించినందున, కరెన్సీ విలువలలో స్థయిర్యము నశించుట, రెండు రెండు దేశములకు వ్యాపారపు టొడంబడికలు జరుగుట, సామాన్యములయినవి. ఈ విధముగ అంతర్జాతీయ వ్యాపారము తగ్గిపోవుటకు ఈ పద్దతులను ప్రథమ పర్యాయముగ అవలంబించిన బ్రిటనుదే బాధ్యతయని చెప్పకతప్పదు. + +జర్మనీ దేశము :- ఆర్థికమాంద్యమును ఎదుర్కొనుటకును, ఎగుమతి దిగుమతులకు పొత్తుకల్పించుటకును. జర్మనీ అవలంబించిన పద్ధతులు అపూర్వములు. ఆర్థిక మాంద్యమువలన కలిగిన నిరుద్యోగ సమస్యను యుద్ధపరికరముల నుత్పత్తిచేయు వ్యాజమున పరిష్కరించినది. అది విషయాంతరము. విదేశ వ్యాపారములో దిగుమతుల అనుమతి విధానము (Import licensing) ను, ఎక్చేంజి కంట్రోలును ప్రవేశ పెట్టినది. అనగా జర్మనీలోనికి విదేశ వస్తువులను దిగుమతి చేసికొనుటకు వ్యాపారస్థులకు ప్రభుత్వానుమతి (License) యుండవలెను. ఎక్చేంజి కంట్రోలు అనగా విదేశములకు ఎగుమతిచేసిన సరకులవలన సంపాదించిన 'విదేశకరెన్సీ' ని, ఎగుమతి వ్యాపారస్థులు ప్రభుత్వాధీనము చేసి, తత్ప్రతిఫలముగ 'జర్మను కరెన్సీ' ని తీసికొనవలెను. ఇట్లు విదేశ వ్యాపారమును క్రమబద్ధముచేయు నధి +కారము ప్రభుత్వపరమయ్యెను. ఈ అధికారమును పురస్కరించుకొని జర్మను ప్రభుత్వము ఆగ్నేయ-ఐరోపా దేశములతోను, లాటిన్ అమెరికా దేశములతోను అనేక వ్యాపారపు టొడంబడికలను గావించుకొనినది.ఆ ఒడంబడికలలోని ముఖ్య సూత్రమేమన - ఒక దేశము జర్మనీనుండి ఎంతవిలువగల సరకును దిగుమతిచేసికొనునో అంతే విలువగలసరకును జర్మనీ ఆదేశమునుండి దిగుమతి చేసికొనును. జర్మనీ దేశమునకు తమ సరకులను ఎగుమతిచేయు దేశము లన్నియు తమకు కావలసిన సరకులను జర్మనీ దేశము నుండి దిగుమతి చేసికొనవలసి వచ్చినది. ఈ పద్ధతులను ఇతర పారి +శ్రామిక దేశములు తీవ్రముగ విమర్శించినవి. కాని చేయునదిలేక యుద్ధము పరిసమాప్తి యగునంతదనుక వేచియుండక తప్పినది కాదు. + +అమెరికాదేశము :- ఆర్థికమాంద్యము నెదుర్కొనుటకు ప్రెసిడెంటు రూజ్ వెల్టు అధ్యక్షుడుగా అమెరికా అవలంబించిన విధానమునకు 'న్యూడీల్' (New Deal) అని పేరు. ఈవిధానము అమెరికా ఆర్థికవ్యవస్థకు తిరిగి స్వస్థత చేకూర్చినది. విదేశ వ్యాపార విషయమున ఇతరదేశములతో వ్యాపారపుటొడంబడికలు చేసి కొనుటకు అధ్యక్షునకు అధికార మీయబడినది. ఇది వ్యాపారపు టొడంబడికల చట్టము (Trade Agreements Act, 1934) గా రూపొందినది. + +అమెరికాదేశమున దిగుమతి సుంకముల ద్వారమున దేశ పరిశ్రమలకు, వ్యవసాయమునకు రక్షణ కల్పించుట చిరకాల సంప్రదాయముగనున్నది. ఈ దిగుమతి సుంకములు ఇతర దేశములతో వర్తకపు టొడంబడికలు చేసికొనుట యందు ఆదేశమునకు లాభదాయకమగు నియమములను పొందుపరచుటకు ఉపయోగింపబడినవి. అంతర్జాతీయ వ్యాపారము యొక్క పునర్జీవనమే 1934 లోని వ్యాపారపు టొడంబడికల చట్టము (Trade Agreements Act, 1934) యొక్క ముఖ్యోద్దేశము. ఆ చట్టము ననుసరించి అమెరికా సంయుక్తరాష్ట్రముల అధ్యక్షునకు ఆనాటికున్న దిగుమతి సుంకములను సగమువరకు తగ్గించుటకు అధికార మీయబడినది. అట్లు దిగుమతి సుంకములను తగ్గింపవలెను. ద్వితీయ ప్రపంచ సంగ్రామము నాటికీవిధముగ నిరువది యొక్క వర్తకపు టొడంబడికలు జరిగి అమె \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0097.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0097.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..43e909a3d65b12471be7f1ec2500bdbf7d768164 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0097.txt" @@ -0,0 +1,13 @@ +ర్జాతీయ వ్యాపారమునకు ప్రస్తుతముండిన నిరోధములు, అంతరాయములు, తగ్గి అంతర్జాతీయ వ్యాపార విస్తరణమునకు దారి ఏర్పడు నని అనేకుల అభిప్రాయము. ఆర్థికముగ వెనుకబడియున్న దేశముల ప్రత్యేకావసరముఅను గుర్తించి ఆ దేశముల పరిస్థితుల కనుగుణముగ ఆయాదేశములు వ్యవహరించుటకు అవకాశములు కల్పించుట ఈ వ్యాపార సంస్థలోని విశేషము. ఈ కారణమువలన ఆర్థిక పురోభివృద్ధిని సాధించిన దేశములును, వెనుకబడిన దేశములును, సమానముగ ఈ సంప్రదింపులలో పాల్గొనుటకు వీలైనది. కాని రష్యా చైనా దేశములీ వ్యాపార సంస్థలలో పాల్గొనకుండుట గమనార్హము. + +అంతర్జాతీయ ద్రవ్యనిధి. (International Monetary Fund) :- అంతర్జాతీయ వ్యాపారమునకు అంతరాయము +కల్పించిన కారణములలో ఏ దేశమున కాదేశము ఇతర దేశముల ప్రమేయము లేకయే, తన దేశపు కరెన్సీ మారకపు విలువలను నిర్ణయింపబూనుట అని ఇదివరకు సూచింపబడినదికదా ! కరెన్సీ విలువలలో స్థయిర్యము లేనంత కాలమును అంతర్జాతీయ వ్యాపారము ఒడుదుడుకులపాలు కాక తప్పదు. అట్టి స్థిరత్వమును సాధించుటకై అంతర్జాతీయ ద్రవ్యనిధి(International Monetary Fund) 1947 వ సంవత్సరము మార్చినెల మొదటి తేదీనుండి ప్రారంభింపబడి పనిచేయుచున్నది. ఈ ద్రవ్యనిధి నేర్పరచిన సభ్యదేశములు తామావాటికి నిర్ణయించిన తమతమ రెన్సీ విలువలను పరస్పరానుమతిలేక మార్చకూడదనుట నిర్ణయము. ఎగుమతి దిగుమతులకు తాత్కాలికముగా పొత్తు కుదురని కారణమున, ఏ దేశమయినను ఇతరదేశములు చెల్లింపవలసినంత విదేశపు కరెన్సీలను సేకరింపలేని యెడల, నిధినుండి ఋణము తీసికొనవచ్చును. ఈ ఏర్పాటువలన తమకష్టము తొలగనిచో ఎగుమతి దిగుమతులకు పొత్తు కల్పించుటకు తమదేశపు కరెన్సీ విలువలను తగ్గించుట (Devaluation) మొదలగు చర్యలను తీసికొనవచ్చును. + +ఈనిధి నియమములు వివిధదేశముల ప్రత్యేకావసరములను దృష్టిలోనుంచుకొని నిర్ణయింపబడినవి. కరెన్సీ +విలువలలో మాటిమాటికి మార్పులు జరుగకుండ చేయుటయే దీని ప్రధానాశయము. ఇది వ్యాపారపు టొడంబడిక కాక, +క రెన్సీవిలువల విషయమై చేసికొన్న నిర్ణయమైనను అంతర్జాతీయ వ్యాపార విస్తరణమునకు దోహదమిచ్చు ప్రయత్నమగుటచే, ఒకదృష్టితో చూచినయెడల అది అంతర్జాతీయ వ్యాపారపు టొడంబడిక యే యగును. + +ఆర్థికమాంద్యము ప్రారంభమయిన అనంతరమున ఉక్కు, రబ్బరు, టీ, పంచదార మున్నగు సరకుల 'గిరాకీ'తగ్గి పోయినది. ఉత్పత్తి యథాపూర్వకముగ సాగుచుండిన కారణమున ధరలు విపరీతముగ తగ్గిపొయినవి. ఉత్పత్తిని తగ్గించి తక్కువసరకును అమ్ముట వలన వచ్చు ఆదాయము కంటె, ఎక్కువసరకును ఉత్పత్తిచేసి విక్రయించుటవలన వచ్చు ఆదాయము తక్కువ. ఆ కారణమున ఆయా సరకుల నుత్పత్తిచేయు దేశములు తమతమ ఉత్పత్తి పరిమితులను నిర్ణయించుటకు తీర్మానించినవి. అట్టి నిర్ణయములు ఉక్కు, రబ్బరు, టీ, పంచదార పరిశ్రమల విషయమున జరిగినవి. ఈ నిర్ణయములు చేసికొనిన సభ్య దేశముల ప్రభుత్వములు ఈ సంప్రదింపులు, నిర్ణయములు జరుపుట ఇందలి వైశిష్ట్యము. + +అంతర్జాతీయ వ్యాపారపు టొడంబడికలవలన వ్యాపారము సహజమార్గమునగాక కృత్రిమమార్గముల జరుగును. తత్ఫలితముగ అంతర్జాతీయ వ్యాపారము క్షీణించును అనుటలో వివాదములేదు. ఈ నాడు సుదూరముననున్న +దేశములందే ఉత్పత్తియగు వస్తుసంచయమును మనము అనుభవింపగలుగుట, అంతర్జాతీయ వ్యాపార మూలముననే. ఈ వ్యాపార మెంతగా వృద్ధినొందిన ప్రపంచ దేశము లందలి ప్రజల జీవితసౌభాగ్యము అంతగా విలసిల్లును. అంతర్జాతీయ వ్యాపార నిరోధకము లగు వర్తకపు టొడంబడికలు అట్టి అవకాళములను తగ్గించునని వేరుగ చెప్పనక్కరలేదు. అన్ని దేశములందలి ప్రజలు ప్రపంచ మందలి వస్తుసంపదను వీలైనంత అనుభవించుటకు చేయ తగిన మార్గములలో ముఖ్యమయినది ఈ వర్తకపు టొడంబడికలను సాధ్యమయినంతవరకు నిర్మూలించుటయే యగును. ఈ యుద్దేశముతోనే నేడు అంతర్జాతీయ వ్యాపారరంగమున తీవ్రకృషి జరుగుచున్నది. సర్వమానవ ఆర్థికాభ్యుదయమునకు అట్టి కృషి విజయవంతమగుట శ్రేయస్కరము. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0099.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0099.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3fef7da57e315447af3a498c57d165cd185120f7 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0099.txt" @@ -0,0 +1,17 @@ +అంతర్జాతీయ కార్మిక సంఘము, అంతర్జాతీయ వర్తక సంఘము మొదలైనవి స్థాపింపబడుటకు ఇట్టి పరిణామమే +ప్రధాన కారణము. + +ప్రకృతిశాస్త్ర పరిశోధనాభివృద్ధి యుద్ధముల స్వరూపమును మార్చి ఐక్యరాజ్యసమితి వంటి అంతర్జాతీయ సంస్థకు అవసరమును కల్పించెను. + +రాజ్యములమధ్య వివాదములు తప్పవు. వివాదములను పరిష్కరించుకొనుటలో సామ దాన భేదోపాయములేగాక యుద్ధము (దండము - బలప్రయోగము) కూడ న్యాయమైన సాధన మన్నభావము ప్రపంచమందనాదిగ వ్యాపించియున్నది. అందుచేత వివాదము లనేకములు యుద్ధముల మూలమున పరిష్కృతము లగుట సర్వసాధారణమయ్యెను. ప్రపంచ చరిత్రలో చాలభాగము యుద్ధముల చరిత్రయే కాని ఇటీవలి కాలమున యుద్ధముల స్వరూపము పూర్తిగ మారిపోయెను. వానిలో పాల్గొను సైనికుల సంఖ్య కొన్ని వేలనుండి కొన్ని కోట్లవరకు పెరిగెను. ఆధునిక యుద్ధములన్నిటికి మూలస్థాన మని చెప్పతగ్గ యూరపు ఖండమందు పదునారవ శతాబ్దపు యుద్ధములలో ముప్పది వేలకు మించిన సైన్యములు పాల్గొనియుండలేదు. పందొమ్మిదవ శతాబ్ద ప్రారంభమున నెపోలియన్ నాయకత్వము క్రింద జరిగిన యుద్ధములలో పది లక్షల సైనికులు పాల్గొనిరి. ఇరువదవ శతాబ్దములో జరిగిన మొదటి ప్రపంచయుద్ధమందు ఆరుకోట్ల సైనికులును, +రెండవదానియందు సుమారు ఎనిమిదికోట్ల సైనికులును పాల్గొనిరి. పదు నెనిమిదవ శతాబ్దమందు జరిగిన యుద్ధము +లన్నిటియందును హతులై నట్టియు. గాయపడినట్టియు సైనికులసంఖ్య నలుబది యైదు లక్షలు; రెండవ ప్రపంచయుద్ధ +మందు హతులసంఖ్య 220 లక్షలు, వికలాంగులసంఖ్య 340 లక్షలు; హిరోషిమాలో ఆటంబాంబు పేలుడువలన +ప్రాణముల గోల్పోయిన వారిసంఖ్య 78,000. ఈ కాలపు యుద్దముల మూలమున సైనికులేకాక - విమానముల నుండి ప్రేలు బాంబుల కారణమున సామాన్యజనులు కూడా హతులగుటయు, వికలాంగులగుటయు సంభవించు చున్నది. పట్టణములు, పల్లెలు లెక్కలేనన్ని నేలమట్టము అగుచున్నవి. ఆస్తినష్టమునకు మితిమేరలు లేవు. రెండవ ప్రపంచయుద్ధములో ఒక యూరపు ఖండమునందు కలిగిన నష్టము 1,500,000,000,000 రూపాయలకు మించి +యుండునని అంచనా వేసియున్నారు. యుద్ధము ముగిసిన తర్వాతకూడ అగ్రరాజ్యములమధ్య పెరిగిన విరోధముల +కారణమున, మరియొక ప్రపంచయుద్ధము రానున్నదను భయముచేత, అట్టి ప్రమాదమునుండి తప్పించుకొనుటకు +ప్రతిరాజ్యము దాని ఆదాయములో అర్ధభాగమును సైనిక, నావిక, విమాన బలములను చేకూర్చుకొనుటకై ఖర్చు పెట్టుచున్నది. రెండవ ప్రపంచయుద్ధములో ఆటంబాంబు నొక్కదానినే ప్రయోగించిరి. కాని ఇప్పుడు ఆటంబాంబులేగాక హైడ్రొజన్ బాంబులుకూడ తయారగుచున్నవి. ఇవి బ్రహ్మాస్త్రమునకంటె నెక్కుడుశక్తి గలవి. వీని ప్రయోగము మూలమున దేశములకు దేశములే తుడుచుకొని పోవుననుటలో అతిశయోక్తి లేదు. + +యుద్ధస్వరూపమందు ఇట్టి విపరీతమైన మార్పులు కలుగుట చేత రాజ్యములమధ్య సంభవించు వివాదములను సర్వనాశకరముగు యుద్ధ సాధనమున పరిష్కరించు కొనుట ఆత్మహత్యవంటి దన్న అభిప్రాయము మొదటి ప్రపంచ యుద్ధ కాలమందే వ్యాపించెను. సాధనాంతర మొకటియున్న గాని వివాదపడు రాజ్యములు యుద్ధమును మానుట జరగదన్న హేతువున అట్టి సాధన మొకదానిని కల్పించు ఉద్దేశముతో 1919 లో నానాజాతి సమితి (League of Nations)ని స్థాపించిరి. ఇది కొన్ని సంవత్సరములపాటు పనిచేసెను. దాని నిర్మాణములో కొన్ని లోపములున్నట్లు అనుభవము మూలమున తెలియవచ్చుట చేత, వాటినన్నిటిని సవరించి రెండవ ప్రపంచ యుద్ధానంతరము విజేతలైన రాజ్యములన్నియు కలసి 1945లో ఐక్యరాజ్యసమితిని స్థాపించినవి. అంతర్జాతీయ సంస్థలన్నిటిలో దీనిదే అగ్రస్థానము. దీనిని గురించిన వివరములను కొన్నిటిని తెలిసికొనుట అవసరము. + +ప్రపంచమందంతట శాంతి భద్రతలను స్థాపించుట, రాజ్యముల మధ్య సంభవించు వివాదములను అంతర్జాతీయ న్యాయసూత్రముల ననుసరించి శాంతిమార్గమున పరిష్కరించుట, దురాక్రమణోద్దేశముతో యుద్ధములకు ఉపక్రమించు రాజ్యములను శిక్షించుట, రాజ్యముల మధ్య వివాదములు సంభవింపకుండ చేయగల వాతావరణములు సృష్టించుట. ప్రపంచమందలి ఉత్పత్తికిని, \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0101.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0101.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e4cb4c7610a1a6d8044538cd662ebefd5cc8e9b5 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0101.txt" @@ -0,0 +1,15 @@ +ఇది స్పష్టము చేయుచున్నది. ఇదిగాక అగ్రరాజ్యము లైదును ఐకమత్యముగల పై ఒక త్రాటిమీద నడిచినప్పుడే +భద్రతాసంఘము ఏపనినైనను చేయగలదని కూడ దీని నుండి స్పష్టమగుచున్నది. అట్టి ఐకమత్యము కుదిరిన పనులను మాత్రమే తల పెట్టుట యుక్తమను భావముతో ఈ సంఘనిర్మాణము జరిగెను. రాజ్యములమధ్య సంభవించు వివాదములను గుర్తించుట, వివాదములు యుద్ధములకు దారితీయకుండ చూచుట, యుద్ధములు సంభవించినపుడు +ఉభయ పక్షముల వారితో సంప్రదించి శాంతిని స్థాపించుట. దురాక్రమణ యుద్ధములలో దిగిన రాజ్యములను శిక్షించుట, ఇదంతయు భద్రతా సంఘము చేయవలసిన పనులు. కాని గత పది సంవత్సరముల నుండి సోవియట్ రషియా యునైటెడ్ స్టేట్సులమధ్య విపరీతమగు వైరుధ్యమేర్పడిన కారణమున భద్రతాసంఘము కార్యనిర్వహణసంఘ మగుటకు బదులు, గొప్ప వాద ప్రతివాద రంగముగ మారిపోయెను. + +3. ఆర్థికసాంఘిక సంఘము:- ప్రపంచమందు కొన్ని రాజ్యములు ఆర్థిక సాంఘిక రంగములందు వృద్ధిగాంచు నట్టివిగను, కొన్ని వెనుకబడినట్టివిగను ఉన్నవి. ఈ తరతమ భేదములు తగ్గుటకు కావలసిన చర్యలను సంస్కరణములను +సూచించుటకును, వెనుక బడిన దేశములలోని దారిద్య్రమును తొలగించుటకును, అన్ని రంగములలో పురోభివృద్ధి +మార్గములను సూచించుటకును ఆర్థికసాంఘికసంఘము స్థాపింప బడెను. ఇందు పదు నెనిమిది రాజ్యములకు సభ్యత్వమున్నది. సమితిలో సభ్యత్వముగల రాజ్యములన్నియు ఈసంఘమున కెన్ను కొనబడుటకు అర్హులు. ఏ పదునెనిమిది రాజ్యములను ఎన్నుకొనవలెనో నిర్ణయించు అధికారము మహాసభది. సభ్యత్వ కాలపరిమితి మూడు సంవత్సరములు. ఆర్థికాభివృద్ధి, నిరుద్యోగనిర్మూలము, రవాణా సౌకర్యములు, మానవుల ప్రాధమిక హక్కులు, సంఘమందు స్త్రీలకుండ వలసిన “గౌరవము, మత్తుపదార్ధముల నిషేధము, జనసంఖ్య సమస్యలు మొదలగు వివిధ విషయములను గురించి ఈ ఆర్థిక సాంఘిక సంఘము అనేక పరిశోధనలను గావించి, అభ్యుదయకరము అగు సూచనలను చేయు చున్నది. + +4. ధర్మకర్తృత్వ సంఘము ఇదివరకు వలసలుగ (Colonies) నుండిన ప్రాంతము అనేకములు రెండవ ప్రపంచ యుద్ధానంతరము స్వతంత్రరాజ్యములుగ మారినను ఇప్పటికికూడ పరాయి ప్రభుత్వమునకు లోబడిన ప్రాంతము లనేకము లున్నవి. ఆప్రాంతములలోని ప్రజలు రాజకీయముగ వెనుకబడినవా రనియు ఇప్పటికిప్పుడే స్వరాజ్యము ననుభవించుట కర్హులు కారనియు అందుచేత కొంతకాలము వరకు ప్రాంతములలో పరాయి ప్రభుత్వము ఉండుట తప్పదన్న అభిప్రాయమొకటి ఉన్నది. కాని వానిని పాలించు పరాయి ప్రభుత్వముల వారు స్వలాభపరులుగాక పాలితుల శ్రేయస్సుకై పాటుపడునట్లు చేయుట ఐక్యరాజ్యసమితి కర్తవ్యములలో నొకటి యని సమితి నిర్మాతలు అంగీకరించి, ఉద్దేశము నెర వేరుటకు గాను ధర్మకర్తృత్వసంఘమును స్థాపించిరి. ఇందు భద్రతాసంఘములోని శాశ్వత సభ్యులు, +వలస ప్రాంతముల పాలించు రాజ్యముల ప్రతినిధులు, సమితి మహాసభ ఎన్నుకొన్న మరికొందరు ప్రతినిధులు ఉన్నారు. సభ్యులలో సగముభాగము వలసలను పాలించు రాజ్యముల ప్రతినిధులుగను, తక్కిన సగము ఇతరులుగను ఉండవలెనను ప్రాతిపదికపై ధర్మకర్తృత్వ సంఘ నిర్మాణము గావింపబడెను. ఇది ఏటేట రెండు పర్యాయములు సమావేశమై, వలసల పరిపాలనము గురించి పరిపాలకులు సమర్పించిన నివేదికలను చర్చించి, ప్రజలకు అన్యాయము జరుగకుండుటకును, శీఘ్ర కాలమున వారికి స్వరాజ్యార్హత లభించుటకును కావలసిన సూచనలను చేయుచుండును. + +5. ఉద్యోగవర్గము :- ప్రతిరాజ్యముయొక్క పరిపాలనమునకు నిపుణులతో, కూడిన ఉద్యోగవర్గమున్నట్లు సమితి వ్యవహారములను జరుపుటకుకూడ ఒక ఉద్యోగ వర్గము (Secretariat) ఉన్నది. వీరందరిపై పెత్తనము వహించువాడు సమితి ప్రధాన కార్యదర్శి (Secretary General). ఉద్యోగులు సమితిలో సభ్యత్వముగల వివిధ రాజ్యముల పౌరులు; ఏ ఒక్క రాజ్యమునకు సంబంధించిన వారు కారు. + +6. అంతర్జాతీయ న్యాయస్థానము:- అంతర్జాతీయన్యాయ స్థానమందు పదునై దుగురు న్యాయాధీశులున్నారు. వీరిని +భద్రతా సంఘము, మహాసభ కలసి నియమించుచున్నవి. వీరి ఉద్యోగకాలము తొమ్మిది సంవత్సరములు. వివాద \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0102.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0102.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a6e1d6cbee9c2b31db81f46630087b1c8e0d1425 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0102.txt" @@ -0,0 +1,10 @@ +పడు రాజ్యము లీన్యాయస్థానము యొక్క మధ్యవర్తిత్వము నపేక్షించిన యెడల న్యాయాధీశులు తమ అభిప్రాయములను వ్యక్తపరచుచుందురు. అంతర్జాతీయ న్యాయశాస్త్రమును గురించి సమితికి సంబంధించిన అంగములు సలహాలను కోరినయెడల అట్టి సలహాల నొసగుటకిది సంసిద్ధ ముగనున్నది. + +ఐక్యరాజ్యసమితి కార్యములన్నియు మూడు ప్రధాన సూత్రములతో సమన్వయము కావలసియున్నది. అది తలపెట్టు కార్యమేదియు రాజ్యముల సర్వస్వామ్యమును (Sovereignty) నిరోధించునదిగ నుండరాదనునది మొదటి సూత్రము. ఎట్టి పరిస్థితులలో కూడ ఏరాజ్యము యొక్క ఆంతరింగిక (Domestic) వ్యవహారములలోను సమితి జోక్యము కలిగించుకొనరాదనుట రెండవసూత్రము. అగ్రరాజ్యము లైదింటి యొక్క అంగీకారమును పొందిన గాని శాంతిభద్రతల స్థాపించుటకు కావలసిన కార్యములను సమితి కార్యనిర్వాహక సభ యగు భద్రతా సంఘము చేయరాదనుట మూడవ సూత్రము. ఇట్టి సమన్వయము కుదురుట సులభసాధ్యముగా కనబడుటలేదు. అయినను,సమితి ఆదర్శసిద్ధికై అందరు చిత్తశుద్ధితో కృషి సలుపుట ప్రపంచ క్షేమమున కవసరము. + +అంతర్వేది:- ఆంధ్ర దేశమును పవిత్రము గావించు గోదావరీనది రాజమహేంద్రవరమునుండి, కాశ్యప(తుల్యభాగ), అత్రి (కోరింగనది), గౌతమి, భరద్వాజ,కౌశిక, జమదగ్ని, వశిష్ఠ అను ఏడుపాయలుగా చీలి సముద్రముతో సంగమించుచున్నది. వీటిలో భరద్వాజ. జమదగ్నిపాయ అంతరించినవి. కౌశిక, తుల్యభాగలు చిన్న కాలువలవలె నున్నవి. యాత్రికులీ సప్తసంగమ స్థలము లందును స్నానముచేయుటకు "సప్తసాగర యాత్ర" చేయుదురు. వీటిలో మిక్కిలి పడమటిది వసిష్ఠాసాగర సంగమము. ఇచ్చట వసిష్ఠపాయకు ఎడమఒడ్డున అంతర్వేది క్షేత్రమున్నది. ఇది నరసాపురమను ప్రాచీన చారిత్రక పట్టణమునకు ఏడుమైళ్ళ దూరములోనున్నది. క్రీ.శ. 1602 వ సంవత్సరమున పోలెండు దేశస్థులగు డచ్చివారు ఈప్రాంతమునకు ఓడవర్తకము కొరకు వచ్చిరి. మన ర్తకముకొరకు దేశస్థులు హాలెండువారిని వలందువారు అనుచుండిరి సముద్రములోనిల్చిన వలందుల ఓడలనుండి గొప్పపడవలు అంతర్వేది మీదుగా నరసాపురమునకు జేరుచుండెను. ఓడలకు మార్గసూచనకొరకు డచ్చివారు అంతర్వేదిదగ్గర ఒక గొప్ప స్తంభమును కట్టిరి. ఇది దీపమున్న స్తంభము కాదు. పెద్దఓడలు ఒడ్డునకు రాకూడదని హెచ్చరిక తెల్పుటకీ స్తంభము పయోగించెడిది. ఈ ప్రాంతమును పిమ్మట ఆక్రమించుకొన్న ఆంగ్లేయులీ స్తంభమును బాగుచేయించిరి. 1951 వ సంవత్సరమున ఆగస్టులో వచ్చిన ఉప్పెనలో ఈ స్తంభపు పై భాగము పడిపోయినది. అప్పుడు సముద్ర మించుమించుగ నొక మైలుదూరము భూమిమీదికి చొచ్చుకొని వచ్చినది. పూర్వము సముద్రజలమున కరమైలు దూరముననుండెడి యీ స్తంభమిప్పుడు సముద్రములో నున్నది. దీనికి కొంతదూరములోనుండెడి ఆంజనేయ స్వామి ఆలయమునుగూడ సముద్రుడు మ్రింగివేసినాడు. ఆలయము కూలిపోయినది. ఆంజనేయ విగ్రహము అంతర్వేది చెరువుగట్టున నొక ఇటుకగుడిలో భద్రపరుపబడినది. + +ఈప్రదేశమున కృతయుగమున బ్రహ్మ నూరేండ్లు యాగముచేసి యజ్ఞశాలలో అంతర్వేదికా స్థలమున నీలకంఠేశ్వరుని ప్రతిష్ఠించి క్షేత్రపాలకుని గావించెను. పిమ్మట వసిష్ఠ మహర్షి యిట నాశ్రమమేర్పరచుకొని గోదావరి నుండి వసిష్ఠపాయను తీసికొనివచ్చెనట. హిరణ్యాక్ష పుత్రుడగు రక్తలోచనుడు ఈశ్వరవర గర్వమున కన్నుగానక, విశ్వామిత్ర ప్రేరితుడై వసిష్ఠపుత్రులను చంపగా, వసిష్ఠుడు విష్ణువును ప్రార్థించెను. హరి, లక్ష్మీనృసింహ రూపమున మునికి ప్రత్యక్షమై, మాయాశ క్తియు తన సోదరియునగు అశ్వారూఢాంబ (గుఱ్ఱాలక్క) రాక్షసుని రక్తము భూమిమీద బడకుండ దననాల్కతొ పీల్చి వేసి తోడ్పడుటవలన, రక్తలోచనుని సంహరించెను. పిమ్మట రాక్షసరక్తమును గుఱ్ఱాలక్క విడిచివేయగా నది +రక్తకుల్యయను పేరున ప్రవహించెను. వసిష్ఠుని ప్రార్థనచే లక్ష్మీనృసింహస్వామి అర్చారూపమున నట నిల్చిపోయెను. +వసిష్ఠుడు లక్ష్మీ నృసింహ విగ్రహమును ప్రతిష్ఠించి అర్చాదులు గావించెను. ఈస్థలమునకు కొంతదూరమున రక్షణగా +ఆంజనేయస్వామినిగూడ వసిష్ఠుడు ప్రతిష్ఠించెను. అస్వామి ఆలయమే 1951 లో సముద్ర గర్భమునపడేను. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0103.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0103.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..96eda9f8089edb38a2bf2dbe4a38d626ea8fbf98 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0103.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +వసిష్ఠుని యనంతరము నృసింహ విగ్రహమొక పుట్టలో నణగియుండెను. కలియుగమున కేశవదాసను గొల్లవాడు తన కపిలగోవు ప్రతిదినమును ఆపుట్టమీద తనపొదుగు పాలు విడుచుచుండుట చూచి అట త్రవ్వింపగా స్వామి విగ్రహము దొరికెను. దానికతడు దారువులతో ఆలయము నిర్మించి పూజాదికము లారంభించెను. స్వామి పెక్కు మహిమలు చూపెను. స్వామివారి అర్చాదులు నిర్వహించుటకు కేశవదాసు కొన్ని భూములను దానముచేసెను. కేశవదాసు నిర్మించిన కొయ్య గుడిస్తంభములు చక్కని శిల్పపు చెక్కడపు పనితనముతో నొప్పుచు, ఉక్కుస్తంభములవలె గట్టిగనున్నవి. ఈ దార్వాలయపు స్తంభములును ప్రస్తుతపు శివాలయము ప్రక్కను భద్రపరుపబడి స్వామివారి పాకశాలగా నేర్పడియున్నది. కేశవదాసు పాలెమను గ్రామము నేటికిని అంతర్వేదికి సమీపమున నున్నది. కేశవదాస నిర్మిత దార్వాలయము శిథిలావస్థకు రాగా బెండమూర్లంక కాపురస్థులును, అగ్నికుల క్షత్రియులును అగు కొపనాతి ఆదినారాయణగారు జీర్ణాలయోద్ధరణమునకు పూనుకొనిరి. ఇసుకతప్ప ఏ రాయియు దొరకని, యీ దూరసముద్ర ప్రాంతమునకు మహాలయ +నిర్మాణమునకు గావలసిన శిలాస్తంభములును, రాళ్లును గొనిరాబడుట వింత. ఆదినారాయణ కొడుకు కృష్ణమ్మ. +వీరు ఓడవర్తకము చేయుచుండిరి. ఆనాడు బెండమూర్లంక నుండి ఓడల మూలమున, బట్టలు మొదలగునవి సరకుల +వర్తకము విదేశములతో జరుగుచుండెను. పోయినవను కొన్న ఓడలు నృసింహస్వామి యనుగ్రహమున విశేష ధనసంపదతో తిరిగిరాగా కృష్ణమ్మగారు, తండ్రి సంకల్పించిన ఆలయ మండపాదుల నిర్మాణము పూర్తిగావించిరి. ఈపని శాలివాహన శకము 1745 వ. సంవత్సరమునకు సరియయిన క్రీ. శ. 1823 న ముగిసినట్లు ఆలయపు గోడమీద నొక శిలాశాసనమున్నది. + +గర్భాలయముననున్న స్వామి విగ్రహము పశ్చిమ ముఖముగానుండును. గర్భాలయమునకు నెదుట దానికి జేరి బలమైన మండపములున్నవి. నృసింహాలయమునకు కుడిప్రక్కను రామాలయమున్నది. ఈయాలయ మండపములందు గాఢాంధకారము నెలకొనియున్నను సాయంకాలమున పడమటనస్తమించు సూర్యుని కిరణములు స్వామి విగ్రహ వక్షస్థలమున ప్రసరించి బంగరుకాంతులతో వెల్గులీనుట రమ్యముగ నుండును. ఆ సొగసు ఆలయనిర్మాణమునందే గలదు. స్వామి ఆలయమున కెడమ నైపున కల్యాణ మండపమున్నది. దీనికి చుట్టును నాల్గువైపులను మండపమున్నది. పశ్చిమ ద్వారముమీది గోపురముకాక, పది చుట్టుకోవెల లున్నవి. నృసింహస్వామి చుట్టును రాజలక్ష్మి తాయారు, వెంకటేశ్వరస్వామి, భూదేవి తాయారు, శ్రీరంగనాయకస్వామి, సంతాన గోపాలస్వామి, కేశవస్వామి, పన్నిద్దరాళ్వారులు, ఆంజనేయస్వామి, శ్రీరాములవారు, గోవాలస్వామియు గలరు. వీరందరును సన్నిధి దేవతలు. మండపములమీది విమా +నములు కొన్ని గుండ్రముగను, కొన్ని కూచిగను ఉండును. నీలకం ఠేశ్వరస్వామి వారి కొక రెడ్డి ప్రభువు ఆలయము +కట్టించెను. అది శిథిలము కాగా, దుడ్డు బాబయ్యగారను పేరూరు వాస్తవ్యులును, ఆత్మూరి చినతాతయ్య యను +నరసాపురపు ఓడ వర్తకులును జీర్ణాలయోద్ధారము గావించిరి. ఈ యాలయము నేడు శిథిలమగుచున్నది. + +ప్రతి సంవత్సరమును మాఘ శుద్ధ దశమినాడు నృసింహస్వామి కల్యాణము జరుగును. ఏకాదశినాడు రథోత్సవమున స్వామి రథము గుఱ్ఱాలక్క గుడివరకు పోవును. వేలకొలది యాత్రికులు భీష్మైకాదశి మొదలు పూర్ణిమ వరకును ఉదయములందు సాగర సంగమ స్నానము గావించి పాపక్షయము నొందుదురు. ద్వాదశితో కూడిన ఆదివారమున సముద్ర స్నానము పుణ్య ప్రదము. త్రయోదశినాటి రక్తకుల్యాస్నానము పీడాహరము. చతుర్దశినాడు చోరోత్సవము. పూర్ణిమనాడు స్వామి చక్రతీర్థస్నానముకొరకు సముద్రమున కేగును. ఆ స్థలమున స్వామివారు నిలుచుటకు కట్టబడిన మండపము చక్కగనున్నది. పూర్వ మీ ప్రాంతము. గోల్కొండ నవాబు పాలనలో నుండగా క్రీ. శ. 1582 సంవత్సర +మున స్వామివారి చక్రము సముద్రములో కొట్టుకొని పోయెనట. ఎంత వెదకించినను చక్రము దొరకలేదు. అంత పేరూరు ద్రావిడ బ్రాహ్మణు లగు అంతర్వేది చయనులుగారు పదునొకం డహోరాత్రములు మంత్ర జపము చేయగా సముద్రుడు చక్రమును బ్రాహ్మణుని పాదములకడ జేర్చెనట. నాటినుండియు పేరూరి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0104.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0104.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1ddd7fdda22e9c7b1ab8d21854308afd377b5d7d --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0104.txt" @@ -0,0 +1,10 @@ +బ్రాహ్మణులకు స్వామి కల్యాణమున ప్రముఖ స్థాన మేర్పడినది. వారు వచ్చి స్వామి రథముమీద సురటులు వీచినగాని +రథము కదలదట. స్వామికి నిత్యోత్సవ, వారోత్సవ, పక్షోత్సవాదులు జరుగును. + +ఈ సముద్రతీర ప్రాంతమును మొదట పరాసు వారాక్రమింపగా 1758వ సంవత్సరమున పరాసులు నోడించి ఆంగ్లేయు లాక్రమించుకొనిరి. దేశమంతయు నొక నిర్ణీత ప్రభుత్వము క్రింద లేదు. పెద్దాపురము సంస్థానపు రాజులగు వత్సవాయి వారి ప్రదేశమునకు ప్రభువులయిరి. పెద్దాపురపు రాజులు సుమారు వేయి ఎకరముల భూమి నృసింహస్వామి వారికిచ్చిరి. స్వామి వారికి లక్షయు ముప్పది వేల రూపాయల విలువగల జవాహరీ నిర్మింపబడెను. సంస్థానపు మర్యాదలనుబట్టి స్వామి వారికి నగారావాద్యములు, పవళింపు సేవలు మొదలయినవి జరుగుచుండెడివి. 1844 లో పెద్దాపురపు కోట ఆంగ్లే +యుల వశమాయెను. అందుచే నాటినుండి ఆ రాజ్యపు సామంతులగు మొగలితుఱ్ఱు సంస్థానపు రాజులు, కలిదిండి +వంశస్థులు, ఈ ఆలయములకు ధర్మకర్తలై కల్యాణోత్స వాదులు జరిపించుచున్నారు. నేడీ ఆలయ పరిపాలన +ప్రభుత్వపు ధర్మాదాయ దేవాదాయసంస్థ చేతిలో నున్నది. + +అక్కన్న మాదన్నలు: అక్కన్న మాదన్న లిద్దరు అచ్చపుటాంధ్ర పుత్రులు. అయినను వీరు సేడంకాపురస్థులగు కులకర్ణివంశపు కన్నడ బ్రాహ్మణులనియును, మహారాష్ట్రులనియును, శివాజీ ప్రధాని యగు మోరోపంతు పింగళే యొక్క దాయాదులనియును కొంత ప్రచార మున్నది. ఈ వాదమును సమకాలికులగు ఏ చారిత్రకులచేతను చెప్పబడలేదు. చారిత్రక నిదర్శనములు గాని, స్థల పురాణములు గాని ఈ వాదమునకు బల మొసంగుటలేదు. వీరి పింగలివంళము, ఆ పింగళే వంశము పేరు. ఋషులు వేరు. వీరు ఆంధ్రులనుట చారిత్రక సత్యము. అయితే, ఎచ్చటివారో నిష్కర్షగా చెప్పుటకు వీలుపడదు. ప్రస్తుతము అందుబాటులోనున్న చారిత్రక సాధనములను బట్టి వీరు భానుజయ్య, భాగ్యమ్మల సంతానము. భానుజయ్య హనుమకొండలో 'ఆమిలు' నొద్ద పని జేయు ప్రభుత్వోద్యోగి. ఈ దంపతులకు నలుగురు +కుమారులు, ముగ్గురు కుమా ర్తెలు కలిగినారు. కొడుకుల పేర్లు వరుసగా అక్కన్న, మాదన్న, విస్సన్న ( విశ్వనాథుడు), మల్లన్న ( మృత్యుంజయుడు ). ఆడపిల్లల పేర్లు తెలియుట లేదు. అయినను వీరి సంతానముగ కంచర్ల గోపన్న (రామదాసు), పొదిలి లింగన్న, పులిపల్లి ఎంకన్న (రుస్తుంరావు) అనువారు కలరు. అక్కన్నకు "మల్లు" అను కొడుకును, పేరు తెలియని ఒక కూతురును ఉండిరి. మాదన్నకు మల్లన్న యను కుమారుడును, పేరు తెలియని ఒక కుమార్తెయు ఉండిరి. మూడుతరముల వంశవృక్ష మీ క్రింద ఈయబడినది : \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0105.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0105.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1e7a0a4009d8160238f96b496c674bd9e0ae1b05 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0105.txt" @@ -0,0 +1,17 @@ +భానుజయ్యపంతులు తనకొమరులకు యుక్త వయస్సున ఉపనయనములు చేసెను. ఆ దినములలో అవసరములుగా +నుండిన పారసీ, హింది, సంస్కృతము, ఆంధ్రము మున్నగు భాషలను వారికి చెప్పించెను. వివాహానంతరము +అక్కన్న మాదన్నలు ఉద్యోగము కొరకు రాజధానియగు హైదరాబాదునకు ఏతెంచిరి. అప్పుడు వీరి వయస్సు ఇరువది రెండు, ఇరువది సంవత్సరములు ఉండవచ్చును. కొంత ప్రయత్న ఫలితముగా మీర్జామహమ్మదు సయీదు మీర్జున్లూ నొద్ద స్వల్ప వేతనములపై ఇద్దరును ఉద్యోగములలో కుదిరిరి (1650).వీరు క్రమముగా తమ ధీ విశేషముచేతను, +అవిరళ పరిశ్రమ వలనను ఒక్కొక మెట్టెక్కుచు పైకివచ్చిరి. + +క్రీ. శ. 1656 లో మీర్జుమ్లా చేసిన తిరుగుబాటులో ఈ అన్నదమ్ములు పాల్గొనలేదు. అందుచే భూమ్యాదాయశాఖలోని వారి పదవులట్లే యుండెను. తరువాత మరి పది సంవత్సరములు కష్టించి పనిచేయుచురాగా వీరిరువురిలో ఎక్కుడు ధీశాలియగు మాదన్న గోలకొండ సర్వ సైన్యాధ్యక్షుడగు “బక్షీ - ఉల్ ముమాలిక్ " కడ పేష్కారుగ ప్రతిష్ఠితు డయ్యెను (1666). అప్పటినుండి భూమ్యాదాయశాఖ క్రీ.శ. 1673 వరకు ఈ అన్నదమ్ముల పర్యవేక్షణలోనే ఉండెను. ఉద్యోగములో +ప్రవేశించినప్పటినుండి క్రీ. శ. 1678 తుదివరకు రమారమి 25 సంవత్సరములు గోలకొండ భూమ్యాదాయ శాఖ వీరి ఆధీనములో నుండెను. + +క్రీ. శ. 1674 వ సంవత్సరపు విప్లవానంతరము మీర్జుమ్లా యగు సయ్యదు ముజష్ఫరు పతనమొందెను.1674 జూన్లో లో మాదన్న గోలకొండ ప్రధాని ( మీర్జుమ్లా ) గ నియుక్తుడయ్యెను. సుల్తాన్ అబుల్ హసిన్ తానాషా అతనికి "సూర్యప్రకాశరావు" అను బిరుదు, ఏనుగు, గుఱ్ఱము, కత్తి, నగారా, రాజాంబరములు ప్రసాదించెను. అక్కన్న పేష్కారు పదవియందు ప్రతిష్ఠితుడయ్యెను. మాదన్న తమ్ముడగు విశ్వనాథుడు హనుమకొండ "ఆమిలు" గను, మేనల్లుండ్రలో నొకడగు ఎంకన్న దండనాయకుడుగను నియమితులైరి. + +మాదన్నను ప్రధానిగ నెన్నుకొనుటలో సుల్తాను 3 సూత్రములను దృష్టియందుంచుకొనినట్లు అగపడుచున్నది. +(1) మాదన్న బుద్ధివిశేషము ఆతనికి తనయెడ గల భక్తివిశ్వాసములు. +(2) తన వంశ్యులగు ఉమ్రావులకు, సర్దారులకు మంత్రిత్వ మొసగినచో వారు తనయెడ భక్తి వినయ విశ్వాసములను జూపరు. +(3) మతోన్మాదము గల ఔరంగజేబునకు ముస్లిములు వశ్యులగుదురు. + +మాదన్న ప్రధానియగునప్పటికి గోలకొండ రాజ్యపు కోస్తా శ్రీకాకుళమునుండి చెంగల్పట్టువరకు 480 మైళ్ళు వ్యాపించి యుండెను. ప్రధానియైన తదుపరి మాదన్న దేశములో శాంతిభద్రతలు నెలకొల్పుటలో నాలుగు నెలలు గడిపెను. ఆపై నవంబరునుండి డిసెంబరు తుది వరకు రెండు నెలలు రాజుతోగూడి రాజ్యమంతయు తిరిగి 1675 జనవరిలో రాజధానికి మరలవచ్చెను గోలకొండ చరిత్రలో ఈ విధముగ రాజును, ప్రధానియు, ఊరూరు తిరిగి ప్రజల బాగోగులు విచారించుట +అపూర్వ మగు విశేషము. ప్రతి స్థలము నందును, ముఖ్యముగ మచిలీపట్టణ మందును వీరికి ఘనమగు సత్కారము జరిగెను, ప్రధాని యగునాటికి మాదన్న వయస్సు రమారమి 52 సంవత్సరములు ఉండియుండును. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0110.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0110.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7c0f1f1831e2f693179973133847628004703f5a --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0110.txt" @@ -0,0 +1,20 @@ +అసంఖ్యాకములగు తాళపత్ర గ్రంథములను అగ్నిలో పడ పైచిరి. + +అక్కన్న మాదన్నల శిరములను రోహీరులో నున్న షాఆలమునకు పంపిరి. అతడు వాటిని పోలాపురములో నున్న చక్రవర్తి కడకు పంపెను. ఆతడు గోలకొండ తనకు వశమయినట్లే భావించి సంతసించెను. ఆ శిరములను ఏనుగులచేత త్రొక్కించెను. వీరి మరణమునకు సుల్తాను అబుల్ హసన్ తానాషా మిక్కిలి దుఃఖంచెను. + +అక్కన్న మాదన్నలు పలు భాషలయందు అసమాన పాండిత్యము కలవారు, సనాతన ధర్మావలంబకులయినను పురోగాములు, రాజకీయశాస్త్రకోవిదులు, అర్థశాస్త్ర ప్రవీణులు, కార్యదక్షులు, రాజభక్తి పరాయణులు, శిష్టజన సంరక్షకులు, దుష్టజన భయంకరులు. మాదన్న ప్రపంచములోని మహామంత్రులతో సమానముగా నెన్న దగినవాడు. జ్యేష్ఠుడగు అక్కన్నయు అసామాన్య ప్రతిభాశాలిగా పేరొందెను. అక్కన్న పేష్కారుగను, దేశీయాంగ, రక్షణ, వాణిజ్య, నౌకా మంత్రిగను, పైన్యాధ్యక్షుడుగను, రాయబారిగను, పెక్కు బాధ్యతాయుతములయిన పదవులను అత్యంత సామర్థ్యముతో నిర్వహించెను. అక్కన్న సాహసికుడు, యథార్థవాది, అరిభయంకరుడు, తమ్మునిలోనున్న సౌమ్యత ఈతనియందు కొంత లోపించినట్లు కనపడును. + +అక్బరు :- అక్బరు భారతదేశ సామ్రాజ్యము నేలిన మొగలాయి పాదుషాలలో నగ్రగణ్యుడు. విశ్వవిఖ్యాత కీర్తి నార్జించిన చక్రవర్తులలో నొకడు. అక్బరు తండ్రి హుమాయూను. తల్లి హమీదాబాను బేగం. అక్బరు అమర్ కొటలో క్రీ.శ. 1542 నవంబరు 32వ తారీకున జన్మించెను. + +హుమాయూను మరణించినపుడు అక్బరు తన సంరక్షకుడగు బైరంఖానుతో పంజాబునందుండెను. నాటికతనికి పదుమూడేండ్ల ప్రాయము. ఐనను, వెంటనే బైరంఖాను అక్బరును చక్రవర్తిగా ప్రకటించెను. కాని దేశమున మొగలుల అధికారము నామమాత్రమై యుండెను. నలువైపులను సర్దారులు విజృంభించి స్వతంత్రులగు చుండిరి. ఇది ఇట్లుండ హేము అను హైందవ వీరుడు ఢిల్లీ ఆగ్రాలను అక్రమించేను. + +ఈ క్లిష్ట పరిస్థితులలో అక్బరు బైరంఖానుతో హేముపై నడచెను. పానిపట్టు క్షేత్రమున క్రీ. శ. 1556 లో జరిగిన ఘోరసంగ్రామమున హేము పరాజితుడయి వధింపబడెను. ఢిల్లీ, ఆగ్రాలు నాక్రమించి అక్బరు సింహాసన మధిష్ఠించెను. + +అక్బరు బాలుడగుటచే పరిపాలనా భారమును బైరంఖాను వహించెను. బైరంఖాను సమర్థుడు, విశ్వాసపాత్రుడు, ప్రభుభక్తి పరాయణుడు. కాని దురహంకారి అగుటచే సర్దారులకు ఈతనిపై ద్వేషము జనించుట గమనించి క్రీ. శ. 1564 లో అక్బరు స్వయముగ పరిపాలనము సాగించుటకు నిర్ణయము చేసెను. అధికార వ్యామోహముతో బైరంఖాను ఒనర్చిన తిరుగుబాటు నణచి అక్బరాతనిని సగౌరవముగ మక్కా యాత్ర కంపెను. + +అక్బరు మహావీరుడు. గొప్పవిజేత. భారత దేశము ననేకచ్ఛత్రాధిపత్యము నెలకొల్పుట ఆతని మహాశయము, సింహాసన మెక్కినది మొదలు 25 సంవత్సరములు నిర్విరామముగ విజయయాత్ర లొనర్చె ఆతడు నిర్మించిన మహాసామ్రాజ్యమునకు సాటి రాగలది సమ కాలిక ప్రపంచమున లేదు. + +సింహాసన మధిష్ఠించిన తరువాత కొలదికాలమునకే అజ్మీరు, గ్వాలియరు, జేన్పూరు, మాళవము, గోండు వనములు నాక్రమించి ఢిల్లీ పరిసరముల తన యధికారము నెదిరింపగల శత్రువర్గమును అక్బరు నిర్మూలించెను. + +రాజనీతి విశారదుడగు అక్బరు రసపుత్రుల మైత్రి మొగలాయి సామ్రాజ్య విస్తరణకును, సుస్థిరత్వమునకును అత్యవసరమని గుర్తించెను. నాటికి రాజపుత్రుల బలము కూడ క్షీణించినది. అందుచే సాధ్యమైనంతవరకు శాంతి +యుతముగ తన సార్వభౌమత్వము వారిపయి విస్తరింప జేయుటయే అక్బరు సంకల్పము. 1562 లో జయపురాధీశ్వరుడగు బీహారీమల్లు తన కుమార్తెను అక్బరున కిచ్చి వివాహమొనర్చెను. అతని కుమారుడగు భగవాన్ దాసును, మనుమడగు మాకాసింహుడును మొగలుల కొలువునందు ఉన్నత పదవులను బడసిరి. కాని, మీ వాడ్ రాజవంశము మాత్రము అక్బరును ప్రతిఘటించినది. క్రీ. శ. 1567 లో అక్బరు వారిపయి యుద్ధమును \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0112.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0112.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..bd850bed417f16e707b569862cdb59d981072824 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0112.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +ఫజుల్ అను నాతడు అక్బరు ఆస్థానమునకు మణిదీపము, అక్బరునామా, ఐనీ అక్బరీ అనునవి అబుల్ ఫజుల్ యొక్క సుప్రసిద్ధ రచనలు. ఆతని తమ్ముడు ఫైజీకూడ గొప్పకవి. హిందువులలో, అక్బరుచే "కవిప్రియ” బిరుదమును పడసిన బీహారీమల్లు ముఖ్యుడు. తాన్ సేన్ అను నాతడు అక్బరు ఆస్థాన గాయకుడు. ప్రశస్త హిందూ గ్రంథములగు రామాయణము, భారతము, అధర్వణ వేదము, లీలావతీ గణితము, అక్బరు ప్రేరణచే పారశీక భాషలోనికి తర్జుమా చేయబడెను. అక్బరు స్వయముగ చిత్రకారుడు. భారతీయ, పారశీక శిల్పులు, చిత్రకారులు అనేకులు ఇతని ఆస్థానమందుండిరి. అక్బరు సేకరించిన 24,000 సంపుటములు గల గ్రంధాలయము ఆతని విద్యాభిమానమునకు నిదర్శనము. + +ఈ సార్వభౌముని చివరిరోజులు కష్టములమధ్క కడతేరెను. అక్బరు కుమారులు మువ్వురును దుర్వ్యసన పరులు. అందిద్దరు అక్బరునకు పూర్వమే గతించిరి. పెద్ద కుమారుడగు సలీము అధికార లోభముతో తండ్రిమీదనే కత్తి గట్టెను. 1601 లో సలీము అలహాబాదులో స్వతంత్రుడగుటయే గాక అక్బరునకు ప్రాణమిత్రుడగు అబుల్ ఫజుల్ ను హత్య చేయించెను. ఈ సంఘటనలు అక్బరునకు తీవ్రసంతాప కారణములయి ఆరోగ్యమును పాడుచేసెను. సలీము దురాకృతములను అవకాశముగా గ్రహించి, కొలువుకూటమునందలి సర్దారులు కొందరు అక్బరు మరణానంతరము సలీము కుమారు డగు ఖుస్రూను సింహాసన మెక్కింప కుట్రలు పన్ను చుండిరి. ఇట్టి విషాద సంఘటనల మధ్య, పుత్రవత్సలుడగు అక్బరు సలీమునే తన యనంతరము చక్రవర్తిగా ప్రకటించి క్రీ. శ. 1605 అక్టోబరు 17 వ తారీఖున మరణించెను. + +అక్బరు ఆజానుబాహువు. ప్రత్యణువునను రాజఠీవితో నిండిన విగ్రహ మాతనిది. శౌర్యసాహసములం దాతడు అసమానుడు, శరణాగతుడయినచో గర్భశత్రువు నైనను రక్షించు దయాస్వరూపుడు. కపటమెరుగని గంభీర స్వభావము గలవాడు. విద్యావిహీనుడయినను ఉత్తమ సంస్కారమును పొందినవాడు. ప్రజా క్షేమమే ఇతని పరిపాలనకు ఆశయము, ఇతనివలె ప్రజాభిమానమును పడసిన మహమ్మదీయ చక్రవర్తి మరియొకడు లేడు. జహంగీరు చెప్పినట్లు "అక్బరు మానవమాత్రుడు కాడు. అతని ప్రతిచర్యలోను భగవంతుని అంశము ప్రత్యక్ష మగుచుండెను.” + +అఖిలేశ్వర వాదము :- అఖిలేశ్వరవాదమన నేమి?- అఖిలేశ్వర వాదమను పదము యొక్క నిర్వచనము మిక్కిలి సందిగ్ధముగ నున్నది. ఆ పదమును భిన్న భిన్న రచయితలు వివిధ రీతులలో ప్రయోగించిరి. వాటిలో పెక్కులు స్పష్టముగ లేవు. కాని విజ్ఞాన కోశములకు, నిఘంటువులకు ఆపద నిర్వచన విషయమున అభేదత కనిపించుచున్నది. అఖిలేశ్వరవాదము అనునది ఒక సిద్ధాంతము. అందు దేవునకును, విశ్వమునకును అభేదత నిరూపింపబడును. + +అందుగూడ స్వల్పభేదమున్నది. దీనికి కారణము రెండు భిన్నములయిన పక్షముల ఉనికియే. ఒకపక్షమువారు +"దేవుడన్నను, ప్రకృతియన్నను ఒకటే. దేవుడే కర్త. దేవుడే ఉపాదానము. అతడే కులాలుడు. అతడే మృత్తు" +అందురు. ఇదియే క్రమమైన అఖిలేశ్వరవాదము. రెండవ పక్షమునకు చెందినవారు ఈ విషయమును విశ్వసింతురు. +కాని వారు భగవంతుడు కేవలము స్రష్ట అని కాని, స్రష్టయు సృష్టియు గూడ అని కాని దేవునిగూర్చి తమ ఆశయమును తెలుపుటకు నిరాకరింతురు. 'ప్రకృతి విషయకమయిన యథార్థజ్ఞానమే భగవద్విషయకమయిన యథార్థ జ్ఞానము' అను విషయమున మాత్రము వీరు అభిలేశ్వర వాదులతో ఏకీభవింతురు. ఇంక వీరిట్లు వాదింతురు. "ఒక వేళ దేవుడు స్రష్టయు, సృష్టియునై యున్నచో, ప్రకృతియందలి భిన్నభిన్న దృశ్యములు ప్రతిభాస-ఆధారమగు భగవంతునియొక్క ఆవిర్భావములేయైయున్నచో, ప్రకృతియందలి భిన్న భిన్న సౌందర్యముల యొక్కయు, అందలి అపూర్వవస్తువుల యొక్కయు దృఢమైన పరిచయమే భగవంతుని యొక్క సంపూర్ణతా వైవిధ్యము యొక్క పూర్ణమయిన పరిచయము అనునర్థము సిద్ధించుచున్నది. అట్లుగాక దేవుడు కేవలము సృష్టికర్తయే యైయుండి, ప్రకృతి ఆతని చేతిపనియే యైయున్న యెడల, ఆతని కృత్యములను, భక్తి పూర్వకముగ మీమాంస యొనర్చుటయే ఆతనిని గూర్చి జ్ఞానమును, భక్తిని సంపాదించుటకు అనన్యమార్గము." \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0113.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0113.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..15b697defe8608cda59e8fccbfb70750e2be755e --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0113.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +ఇట్లు రెండు పక్షములవారిచే నిరూపింపబడిన అఖిలేశ్వర సిద్ధాంతము యొక్క ప్రాథమికావస్థ యందైనను మృణ్మయములు, శిలామయములు. చిత్రమయములు, సాంప్రదాయికములు నగు విగ్రహముల యొక్క ఆరాధనకు తావు లభించియుండలేదు. అఖిలేశ్వర వాదు లిట్లు వాదింతురు. "దేవుడు తన కృత్యముల ద్వారముననే స్వాత్మను ఆవిష్కరించుకొనేను. భగవంతుని కృత్యములను తెలిసికొనుటచేతనే మానవునకు భగవంతుని గూర్చి జ్ఞానము లభించును.” దీనిని బట్టి అభిలేశ్వర సిద్ధాంతము నందు భగవంతుని సాకారునిగ నిరూపించుట గాని, ప్రకృతి యందలి వస్తువులందు చైతన్యము నారోపించుటగాని జరిగియుండలేదని తెలియును. ఇదియే ఈ సిద్ధాంతము నందలి ప్రత్యేకత. + +దేవ విషయకమయిన ఇట్టి భావన, మనుష్యత్వారోపము నొక వైపునను, అనాత్మ వాదమును మరియొక వైపునను నిరాకరించుచున్నది. " దేవుడు శక్తివిశిస్టుడు, శాశ్వతుడు, అనంతుడు. ప్రకృతి యందలి ప్రతిరూపము యొక్కయు, సంఘటన యొక్కయు ద్వారమున అతడు స్వాత్మను ప్రకటించుకొనును. భగవంతుడు నశ్య పదార్థము కంటే భిన్నుడు. ఆత్మకు శరీరమునకు గల సంబంధము వంటిదే భగవంతునకును. ద్రవ్యమునకునుగల సంబంధము. ఒక సుప్రసిద్ధ తత్త్వజ్ఞుడు వచించినట్లు మహాసముద్రము ప్రకృతమునకు తార్కాణము, సముద్రము అనంతము, శాశ్వతము. అట్టిదాని యందు సంఖ్యాతీతములయిన రూప భేదములతో పెక్కు బుద్బుదములు, చిన్న తరంగములు, గొప్ప తరంగములు పుట్టును. అవి అందే భాసించి, అందే లయించి, దాని రూపమునే పొందుచున్నవి. ఆ బుద్బుదాదులన్నియు జలము కంటె భిన్నమయినవి కావు, ఎప్పుడును జలరూపమున నుండునవే. శరీరము యొక్క ఆకృతులు నశ్యములు. ఆత్మ +శాశ్వతమైనది. అది ఏకము, అద్వితీయము, సార్వకాలికము " అని ఈ సిద్ధాంతము. కావున అఖిలేశ్వర వాదము +ద్వైతమును గాక అద్వైతమునే ప్రతిపాదించుచున్నది. + +అఖిలేశ్వర వాదము యొక్క సంగ్రహ చరిత్ర :- మత చరిత మెంత పురాతనమైనదో, అభిలేశ్వర వాదముకూడ అంత ప్రాచీనమయినది. అన్ని యుగములందును అఖిలేశ్వర వాదమునందు అభిరుచిగలవా రుండిరి. అది ప్రపంచమున ప్రాచీనతములయిన నాగరకులలో వ్యాప్తినొందెను. అన్ని దేశములలో, అన్ని కాలములలో అది ఆదరమును గాంచెను. ప్రాక్పశ్చిమ దేశములలో అందరికి దీని యందు ఆభిముఖ్య మేర్పడెను. హిందువుల అఖిలేశ్వర వాదమును వేదములు, ఉపనిషత్తులు, భగవద్గీత బోధించెను. గ్రీకు అఖిలేశ్వర వాదమును ప్రబోధించిన వారు ఐయోనియన్స్, ఈలియాటిక్సు, అర్వాచీనమయిన ప్లేటో మతమును అనుసరించిన వారు. మధ్య యుగములలో దేవాలయాధికారుల యొక్క నిర్బంధ పర్యవేక్షణము కారణముగ మత మీమాంసకు అవకాశము లేదయ్యె. జానుస్కోటసు ఎంజెన అను వేదాంతి యొక్కడే మత +మీమాంసకు డుండెను. అతడు ప్రాచీన, అర్వాచీనములయిన అఖిలేశ్వర వాదముల మధ్య ఒక గొలుసువలె +భావింపబడెను. పశ్చిమ దేశములలో గయార్డానో బ్రూనో బెనెడిక్టు, స్పినోజా, ఫిక్టే, హెగెల్ అనువారు అర్వాచీనమయిన అఖిలేశ్వర వాదమునకు ప్రతినిధులు. హిందూదేశమున దివ్యజ్ఞాన సమాజస్థులలో రాజా రామమోహనరాయ, కేశవ చంద్రసేనులు మొదలుకొని స్వామి వివేకానంద, రవీంద్రనాథ ఠాకూరుల వరకు దానికి ప్రతినిధులు పలువురున్నారు. + +హిందూ - అఖిలేశ్వర వాదము :-వేదములయందు విగ్రహారాధనకు ప్రసక్తి లేకుండెను. హిందూ దేశమున మూర్తిపూజ అనునది మిక్కిలి అనంతరీయమయిన కాలమున ఏర్పడిన వ్యవస్థ. అది సామాన్యముగ పెక్కురు గ్రహించిన బహుదేవతావాదమునకు ఎంతమాత్రము సంబంధించినది కాదు. వేదములందు సూర్యుడు, అగ్ని, ఉషస్సు మున్నగు దేవతలనుగూర్చి ప్రార్థనలున్నవనుట సత్యమే. అయితే ఆ దేవతలలో ఏయొక్క దేవత ప్రత్యేకముగ ప్రార్థింపబడినను, +ఆ దేవత, శేషంచిన దేవతల అధికారమునకు లోబడినదిగాగాని, ఇతర దేవతలకంటే గౌరవ ప్రతిపత్తులలో న్యూనతాధిక్యములు కలదిగాగాని భావింపబడలేదు. మహత్త్వవిషయమున ప్రతి దేవతకు ఇతర దేవతలతో సమత కల్పింపబడెను. ఆరాధ్య దేవత యొక్క దేవతాత్మక, ప్రాధాన్యము, పరమాత్మత, మున్నగు గుణములను గూర్చి ఆరాధకుని మనమున ఎట్టిశంకకును \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0114.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0114.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0ab247b693368b46c393c56e5cf4214a321301d4 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0114.txt" @@ -0,0 +1,17 @@ +తావే లేకుండెను. బహుదేవతాత్వ భావనచే మన మనస్సు నందు జనింపదగిన పరిచ్ఛిన్న బుద్ధి, ఆరాధ్య దేవతా విష +యమున భక్తుని మనమున పొడమలేదు. ఇది బహు దేవతా వాద మనుకొనబడినది గాని, బహుజను అనుకొనునట్టి +ఏకేశ్వర వాదము కాని కాదు. ఒక్కడును, అద్వితీయుడు నగు పరమాత్మయొక్క స్వరూపమే సర్వదేవతాగణము. ఆ పరమాత్మ ఒక్కడే భిన్నభిన్నములయిన ఆకృతులతో కనిపించును. దేవతలు, మనుజులు, ప్రకృతికృత్యములు, +ఈ సర్వమును ఒక్కడు, సర్వవ్యాపి, సత్య స్వరూపుడునగు పరమాత్మ యొక్క క్షణిక ప్రతిభాసయై యున్నది. అను జ్ఞానమే హిందూ - అఖిలేశ్వరవాద హృదయము. + +వేదములందలి హిందువు ప్రజ్ఞాసంస్కృతి విశేషమున పేక్షించు సమస్యలలో వ్యాపృతుడై యుండెను. అవి సత్య స్వరూపము నెరుంగు శక్తి నొసంగజాలియుండెను. మోక్షముల్లరు నుడివినట్లు, అతడు (హిందువు) ఈ ప్రపంచ సమస్యా పరిష్కార విషయమున మగ్నుడై యుండెను. ఆద్యమాన వునందువలె అతనియందును వాంఛలు లోపములు కన్పట్టెను. ఆహారమును, ధనమును, ఆధిపత్యమును, పెద్దకుటుంబమును, దీర్ఘాయువును తన దైనందిన ప్రార్థనలలో అత డర్థించేను. విశ్వమునగల సర్వభూతములకు అతడు నామకరణ మొనర్చెను. వాటిని ప్రార్థించెను; స్తుతించెను; పూజించెను; తన హృదయాంతర మందు ఒకశక్తిని అతడు గుర్తించెను. ఆ శక్తి తనయందుండి ప్రార్థనను బోధించినట్లు, ఆ ప్రార్థనల నాలకించినట్లు, తన పరిసరముల నున్న వారికి తోడ్పడినట్లు ఆతనికి గోచరించెను. + +దీనినే అతడు 'బ్రహ్మము' అనెను. ఆ వైయక్తికమయిన ఈ 'బ్రహ్మము' కూడ కాలక్రమమున 'ఒక చిత్రము దివ్యమునైన వస్తువుగా మారెను.తుదకది నేటికిని పూజింపబడుచున్న త్రిమూర్తులలో నొకడుగా నేర్పడెను. ఐన నాతని హృదయమునందలి భావనకు నిజమైన పేరు లేకుండెను. అనన్యమును, సర్వదేవతలకు, సర్వలోకమునకు, సర్వమునకు ఆధారభూతమునయిన శక్తి విశేషమొకటి వాచ్యముగాక, భావితమై అతని మనము నెదుట ప్లవమానమై గోచరించెను. తుద కాతడు దానిని 'ఆత్మ' యనెను. ఆదియందు, ఆత్మశబ్దమునకు ప్రాణము, లేక, చైతన్యము అను నర్థము లుండెను. ఆ శబ్దము పిదప 'ఆత్మ' యను అర్థముననే స్థిరపడేను. + +భిన్నభిన్న దేవతలను గూర్చి, పౌనఃపున్యముగ, సర్వత్ర ప్రార్థనలు జరుగుచున్నంతలో, చాల స్వల్పసంఖ్యగల దేశము లందలి జనులుమాత్రమే, సర్వవ్యాపి, విశ్వాత్ముడునగు దేవుడొక్కడే కలడను విషయమును నొక్కి వక్కాణింపగల్గి యథార్థముగ దేవుడొక్కడే. అతడే సర్వాత్మ; అతడే పరమాత్మ; ఈ విశ్వ మాతనికృతి. ఇతర దేవతలు వేరు వేరు నామములచే వ్యవహరింపబడుదురుగాక ! విశ్వమును, మనుజులను, దేవతలను గూడ వ్యాపించి"పరమాత్మ ఒక్కడే ఉన్నాడు" అనుసత్యము విస్మృతము కాదగదు. + +బ్రాహ్మణముల కాలమున యాగాది కర్మ కలాపముల వలన మతము క్రమముగా సన్నగిల్లెను. అందుచేత శుద్ధమును, ఆధ్యాత్మికమును, వైదికము నగు ఈశ్వర విషయక మయిన భావము నందలి ఉన్నతికి భంగము వాటిల్లెను. పురోహిత వర్గము యొక్క అధికారము, నీచ ప్రమాణమునకును దుర్వినీతికిని దారితీసెను. + +ఈ పరిస్థితులు బౌద్ధ ధర్మము, సాంఖ్యము మున్నగు హిందూ మతమునందలి సంస్కారాత్మక దర్శనములకు +మార్గదర్శకము లయ్యెను. ఇవి పురోహిత వర్గముపైని, భగవద్విషయక భావనపైని, సవాలు చేసెను. అయిరే ఈ దర్శనములు పూర్వోక్త విధమున అఖిలేశ్వర వాదము నందలి రెండవ పక్షమునకు చెందినవై యున్నవి. + +ఉపనిషత్తుల యందుగూడ అఖిలేశ్వరవాద తాత్పర్యము కలదు. ఒక పాశ్చాత్య వేదాంతి దాని నిట్లు సంగ్రహించెను : " జగత్తునకు భగవంతుడు సర్వజ్ఞతాయుతము, సర్వశక్తి విశిష్టము నైన కారణము ; ఇచ్ఛా మాత్రమున అతడు సృష్టి యొనర్చును. అతడు విశ్వమునకు సమర్థ కారణము, ఉపాదాన కారణము –ఉభయమునై యున్నాడు. అతడు స్రష్ట, సృష్టి; నిర్మాత; నిర్మితి; కర్త, కృత్యము. ప్రళయకాలమున సర్వము అతనియందే లీనమగును. పరమాత్మ ఒక్కడు, అద్వితీయుడు, అఖండుడు, నిరవయవుడు, అనంతుడు, వాచామగోచరుడు. అతడు సర్వజీవులకు, ఉత్తత్పత్తికి, వివేకమునకు, బుద్ధికి, సుఖమునకు అధీశుడు. ఆతనినుండి పుట్టిన వ్యక్తిగతజీవులు ప్రజ్వలించు నగ్నినుండి జనించిన అసం \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0115.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0115.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7c0b26593e857d49de750c755c9b7de74649eba6 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0115.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +ఖ్యాకము అయిన అగ్నికణములవంటివారు. జీవులు భగవంతుని అంశములు, అందుచే వారు ఆతనియందే జనించి, ఆతనినే చేరుదురు. జీవాత్మ, శరీరమును, దాని అవయవములను నియమించును. అతనికి ఉత్పత్తి నాశములు లేవు. జీవాత్మ దివ్య వస్తువు (పరబ్రహ్మము)యొక్క అంశము. అందుచేత అతడు అనంతుడు, అమరుడు, ప్రాజ్ఞుడు, చేతనుడు, వాస్తవికుడు. దేహాంతర ప్రాప్తికి లోనగుచు, జీవుడు, లోకాంతర ప్రవిష్టుడయి, అచ్చట తన యొక్క సుకృత దుష్కుృతముల ఫలములను అనుభవించును. + +శిక్షను అనుభవించు నిమిత్తమై పావులు వేరు వేరు లోకముల కేగుదురు. సుకృతవంతులు చంద్రలోకమునకు అరుగుదురు. అరిగి, అచట నిజ సుకృతఫలము ననుభవింతురు. పుణ్యము క్షీణింపగా, వారు మర్త్యలోకమున నిజ కర్మానుగుణము లయిన దేహముల నొంది, విధివశమున ప్రవర్తింతురు. జ్ఞానవంతులు ప్రాపంచిక బంధములనుండి ముక్తులయి, ఉన్నతతర మయిన బ్రహ్మ లోకమున ప్రవేశింతురు; జ్ఞాన పరిపూర్ణు లగు జీవులు వెంటనే బ్రహ్మైక్యము నొందుదురు. + +గ్రీకుల అఖిలేశ్వర వాదము :- హిందువుల వేదాంతము నందువలె గ్రీకుల వేదాంతమునందు కూడ అఖిలేశ్వర వాద సూచనలు పెక్కు లుండెను. థేల్సు, గ్రీకు వేదాంతులలో ఆద్యుడు. అతడు సర్వవస్తువులకు మూలము ఉదక మని నిరూపించెను. అతడిట్లు వాదించెను, "మనుజుడు ప్రథమ సృష్టి యనుట పొసగదు. ఎందుచేత నన- అతడు తనకంటే ముందు పుట్టిన నీటిపై ఆధార పడెను. దేవతల సృష్టికూడ మొదటిది అనుటకు వీలులేదు,దేవతలుకూడ మనుజులవలె నీటి అవసరము కలవారే. వారు ఆకసములో నివసింతురని భావింప బడుచున్నది. ఆకసమునుండియే వాన పడును. నీరు లేనియెడల ప్రాణి వర్గము నశించును. నీరులేక ఏ వస్తువు పుట్టియుండదు. అందుచేత నీరే అన్ని వస్తువులలో మొదటి సృష్టి.” + +థేల్సు పుట్టిన తరువాత, ముప్పది సంవత్సరములకు, క్రీ. పూ. 610 ప్రాంతమున జన్మించినవాడు అనాగ్జి మాండరు. అతడు భూమియే ఆద్యసృష్టి యని నిరూపించినట్లు ప్రసిద్ధికలదు. అతడు భూగోళశాస్త్రజ్ఞుడు. అతడు భూగోళశాస్త్ర సాధనములను కనిపెట్టినట్లు ఆ శాస్త్ర విషయమున తన ప్రజ్ఞను వినియోగించినట్లు తెలియుచున్నది. పిదప చెప్పదగినవాడు ఎనాగ్జిమీనసు. అతడు థేల్సు పుట్టిన పిదప, నూరు సంవత్సరములకు జన్మించెను. ఐయోనియను వేదాంతులలో అతడు తృతీయ స్థానమును ఆక్రమించెను. అతడు పూర్వులగు వేదాంతు లొనర్చిన సిద్ధాంతములతో తృప్తినొందడయ్యె. "వాయువు ఆద్యతత్త్వము. జలము, భూమి, గుణమునందు పరిమితములు. వాతావరణము సర్వత్ర వ్యాపించునది. దానికి దేవునితో తాదాత్మ్యము కలదు'' అని ఆతని సిద్ధాంతము. హిరాక్లిటను అను వేదాంతి అగ్నిని ప్రథమ తత్త్వముగా నిరూపించెను. అతడు క్రీ. పూ. 6వ శతాబ్దివాడు. "అగ్ని సర్వముగాను, సర్వము అగ్నిగాను మార్చుటకుశక్యము. " అనునది ఆతని సిద్ధాంతము - కాగా పై సిద్ధాంతము లన్నియు స్పష్టి కెల్ల మూలబీజము ప్రకృతి యను విషయమున నైకమత్యము కలిగియున్నవి. అనగా నివన్నియు అనాత్మవాదమును ప్రతిపాదించునవే. +పై థాగరసు, ఈ లియాటిక్సు అను వేదాంతులు అనంతరీయులు. వారిరుపురు అయోనియను వేదాంతమును పెంపొందించిరి. పై థాగరసు విశ్త్యక్యమును స్పష్టముగ దర్శించెను. "ఏక మునుండి సర్వము పుట్టుచున్నది. దేవుడు సర్వ వ్వాపి. సర్వ ప్రేరకుడయ్యు, అతడొక్కడే సర్వావస్థలు గళిత ములు కాగా, పరమాత్ముడొక్కడే అద్వితీయుడును, +సంపూర్ణుడునై శేషించుచున్నాడు." అని అతడు వాదించెను. హిందూ వేదాంతుల వేదాంతమునందలి అత్యంత నిర్గుణత. ఆధ్యాత్మికత, అను సంశములను ఈ లియాటిక్సు అంగీకరించెను. పిదప పేర్కొనదగిన వారు అర్వాచీనమయిన ప్లేటో మతమునకు చెందిన గూఢతత్త్వ ద్రష్టలు. తదనంతరీయులు అరేబియను సూఫీ మతస్థులు. +వారు భగవదై కాగ్ర్యమును సర్వజనులకు ప్రీతి పాత్రము కావించిరి. వారు దూరస్థుడగు నీశ్వరుని భజింపరు. +ఈశ్వరుడు వారి హృదయమునం దుండవలయును. "అత్యున్నత సత్యములను స్వాధ్యాయమువలన అందుకొనజాలము. ఆనంద పారవశ్యమునందలి ఆత్మ పరివర్తనముచేతనే వాటిని పొందగలుగుదుము." అని వారు వక్కాణించిరి. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0117.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0117.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..489ecd75ce474ac1866871ebdb4db04bfc2306be --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0117.txt" @@ -0,0 +1,10 @@ +తము, అవేద్యము. బాహ్యప్రకృతి దాని ఆవిర్భావమే " అనునది సంగ్రహముగ అఖిలేశ్వరవాదము యొక్క ముఖ్య సిద్ధాంతము. అభిలేశ్వరవాదము యుక్తి సిద్ధము. దీనికి స్పెన్సరు వేదాంత మొక ఉత్తమోదాహరణము.స్పెన్సరు యొక్క అవేద్య విషయక భక్తియు, నిర్దుణాత్మకమయిన అభిలేశ్వర వాదమే. వేదకాలపు ద్రష్టల నుండి ఆధునికులగు తత్త్వజ్ఞుల వరకు భగవంతునియందలి విశ్వాసము పెంపొందుచున్నదని నిరూపింపబడినది. దేవుడు ఒక్కడు అద్వితీయుడు, సర్వవ్యాపి, పరిదృశ్య మానమగు విశ్వమెల్ల అతని బాహ్యస్వరూపము ” అనునదే ఆ దృఢవిశ్వాసము. నేటికి ప్రకృతిశాస్త్రము దీనిని సరిచూచుటకు ఉపక్రమించుచున్నది. 'సత్త' పూర్వమందు ఉన్నట్టిది. ముందు అది పరిమాణమునందును, తత్త్వమందును మార్పునొందనిది. ఆకృతియందే దానికి మార్పు ఘటిల్లును - అను విషయమును ప్రకృతి యొక్క అనశ్వరత్వము, శక్తి యొక్క సంరక్షణము అను వాటిని గూర్చిన సిద్ధాంతములు నిరూపించుచున్నవి. ఈ ప్రకటనముల పరిణామమే అఖిలేశ్వర వాదముగ దోచును. అవిజ్ఞాత (వస్తువు) ము లేకయే జ్ఞాతమును గూర్చి ఆలోచింప +జాలనట్లు ప్రతిభాస- ఆధారముగ నంగీకరింపక యే, ప్రతి భాసములను అంగీకరింపజాలము. వీటిలో ఒకటి, రెండవ +దాని పూర్వభావనయే. మనుజుడు ప్రతిభాస- ఆధార స్వరూపమును తెలిసికొనుశక్తి తనకు లేదని యంగీకరించినను, దానియొక్క సత్తను మాత్రము, తర్క ప్రాబల్యమునకు లోనై, అంగీకరింపవలసినవా డగుచున్నాడు. ఆతడు తన శక్త్యభావమును సవినయముగ అంగీకరించటయే అతని వివేకమునకు లక్షణము. ప్రతిభాస-ఆధారము యొక్క రూపములు అనంతములుగా ఆవిష్కృతములు. అవి సంకల్పము, బుద్ధివైభవము, స్రష్ట,సృష్టి, సత్యము - మున్నగునవి. ఈ నామములు, నామమాత్రములుగా (చిహ్నములుగా అంగీకరింపబడువరకు అవి యున్న వనుకున్నను బాధయుండదు. ఈ నామము లన్నియు అనిర్వాచ్యమగు సత్యపదార్థము యొక్క స్వరూప నిరూపణమున అపర్యాప్తములు- అను భావము +ఉత్సుకుల హృదయ కుహరమున లక్షితమగుచున్నది. సి. ఇప్లంపుట్రీ అనునాతడు హూకరును ఇట్లనువదించు చున్నాడు. "భగవంతుని యథాస్థితినిగూర్చి మన కేమియు తెలియదని గుర్తించుటయే ఆతని గూర్చి మనకు గల సంపూర్ణ జ్ఞానమగుచున్నది. అతడు అ వేద్యుడు. ఆతనిని గూర్చి మనము ప్రదర్శింపగల వాగ్వైభవము మౌనము వహించుటయే.” + +ఇందలి ముఖ్యమైన లోపములు (Limitations) :- అభిలేశ్వర వాదమున బుద్ధివైభవము మెండు. అందలి లక్షణ +ములు చిత్తావర్ణకములు. ఐనను అది మతస్థాయిని అందుకొనలేక పోయినది. ఎందుచేతనన అది పాపము, తదుత్పత్తి మున్నగు సమస్యలను వివరించియుండ లేదు. సర్వము దేవుడేయైనచో, లోపములు కూడ దివ్యములే యగును. ఆ పక్షమున దేవుడు అసంపూర్ణుడగుట గాని, పాపమనునది లేనేలేకుండుట గాని సంభవించును. కాని ఇది మన ప్రత్యణానుభవమునకు విరుద్ధమైనది. దేవుడు ప్రతి సంఘటనకు(దృశ్యము) ప్రతిభాన ఆధారమయినచో అతడు ప్రపంచము నందలి పాపముల కెల్ల ప్రతిభాస. ఆధారమగునని అంగీకరింపవలసి యుండును. అట్లంగీకరించుట నాస్తికతను ప్రతిపాదించుటయే యగును. బేకను వచించినట్లు దేవునిగూర్చి అనర్హమయిన అభిప్రాయమును ప్రకటించుట కంటె, ఊరకుండుటయే మేలు. ఎందుచేతనన-ఒకటి అవిశ్వాసముగా, రెండవది అవజ్ఞ గా పరిగణింపబడును. అఖిలేశ్వర వాదమున గల లోప మొక్కటే. పాపమును గూర్చి వివరణ మిందు లేకుండుటయే ఆ దోషము. ఈ వాదమునకు మత గౌరవము చేకూరకుండుటకు గల ప్రతిబంధక మిదియే. అన్ని మతములకుగల నిక్కమయిన ప్రతిబంధక మిదియే. + +అఖిలేశ్వరవాదము ప్రగతికి సాధనము కాదను నా క్షేపము ఇందలి రెండవ లోపము. కారణములు-అనంతవస్తువునకును, నశ్యమయిన వస్తువునకును భేదా భావమే ఇందలి సారాంశమగుట; తన్మూలమున నశ్య వస్తువు అనశ్య వస్తువును పెక్కు రీతులు పోలియుండుట ; అందుచేత నశ్య వస్తుసముదాయము అనంత వస్తువువలె పరిపూర్ణతను చెందవలసివచ్చుట - ఇందలి యుక్తి ఇది; నశ్య వస్తుసముదాయము సంపూర్ణమే యైనచో, పురోగతికై, లేదా ఆదర్శ సంపాదనమునకై ప్రయత్నము అనవసరమగును. పూర్వస్థితియే చాలును. కాబట్టి ఈ +. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0119.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0119.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..deb5a3e67381938b63c70cb458e658e5d8a59ff3 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0119.txt" @@ -0,0 +1,16 @@ +చేపిరి. 20 వ శతాబ్ది ప్రారంభమునకు ప్రపంచమంతటను అగ్గిపుల్ల లమందు చేయుటకై భాస్వరత్రిగంధకిదము +వాడుకలోనికి వచ్చెను. + +అగ్గిపుల్లలలో, ఇష్టమువచ్చినచోట గీయతగినవి (strike-anywhere), పెట్టె మీద గీయతగినవి (strike-on-box or safety) అనునవి రెండు ముఖ్యమైన రకములు. వీటిలో మొదటిరకపు పుల్లలను, ఏ ప్రదేశముమీద గీచినప్పటికి మంట బయలుదేరును. రెండవరకపు 'క్షేమ' అగ్గిపుల్లలను స్వీడను దేశీయుడైన 'జాన్ కోపింగ్' 1855 లో తయారుచేసెను. ఇవి ప్రత్యేకతలములపై గీచినప్పుడు మాత్రమే మండును. కావున వీటిని సురక్షితముగ నువయోగింపవచ్చును. పుస్తకరూపముననుండు పెట్టెలలో దొరుకు మరియొకరకపు పుల్లలు కూడ క్షేమకరమైనవి. ఇవిగాక 'మైనపు అగ్గిపుల్లలు' 'రెండుకొనల అగ్గిపుల్లలు' రంగుపుల్లలు, ఫ్యూజీ; గాలిలో మండునవి (‘Fuzee', 'Wind flamer') మొదలగు వివిధరకములు గలవు. ఇవి ప్రత్యేకావసరములకు వాడబడును. + +అగ్గిపుల్లలను తయారుచేయుటకు కావలసిన ముడిపదార్ధములు కఱ్ఱ, రసాయనిక పదార్థములు, జిగురుపదార్థములు, పైన చుట్టు కాగితముపట్టీలు మొదలగునవి. పుల్లలను తయారుచేయుట కుపయోగించు ముడిపదార్థములో కఱ్ఱ ముఖ్యమైనది. అగ్గిపుల్లల నాణ్యము చాలవరకు దీనిపై ఆధారపడియుండును. ఈ కఱ్ఱ మెత్తగను, చదునుగను, శుభ్రముగను, పగుళ్ళు, బొడిపెలు లేకుండగను ఉండవలెను. అగ్గిపుల్లలను తయారుచేయుటకు చాలరకముల కలవల నుపయోగించెదరు. 'ఆస్పెన్,' *పోప్లార్,''బర్చ్,' మున్నగు రకములను పాశ్చాత్యదేశములలో తరచు వాడుచున్నారు. భారతదేశములో, 'పైనస్ లాంగి ఫోలియా' (Pinus longifolia) 'పైనస్ ఎక్సెల్సా' (Pinus exelsa), 'విల్లో' (Willow), 'పాప్యులస్ సిలియాటా' (Populus ciliata) అడవిమామిడి, ముని మోదుగ, పెద్దమాను, అడవి గుమ్మడి, గుగ్గిలము, బూరుగ మున్నగు వృక్షముల కలపలను ఈ పరిశ్రమలో వాడుచున్నారు. + +అగ్గిపుల్ల మందు తయారుచేయుట కుపయోగించు రసాయనిక పదార్థములలో పొటాసియ హరితము, పొటాసియ ద్విక్రోమితము, గంధకము, మాంగ నద్విజమ్ల జనిదము, కాల్షియగంధకితము, ఫెర్రిక్ ఆక్సైడ్, బేరియం గంధకితము మున్నగునవి ముఖ్యమైనవి. అగ్గిపెట్టె ప్రక్కల నుపయోగించు 'రాపిడి' మందులో, ఎఱ్ఱ భాస్వరము, భాస్వర త్రిగంధకిదము, అంటిమొని గంధకిదము, సుద్ద మున్నగువాటిని వాడెదరు. బంక, 'జలెటిన్,' తుమ్మజిగురు, కేసీన్ (casein) పిండిపదార్థము మున్నగువాటి నుండి జిగురు పదార్థములను తయారు చేసి మందులలో వాడెదరు. క్రొవ్వొత్తుల మైనము, అమ్మోనియా భాస్వరితము, గాజుపొడి మున్నగు ఇతర పదార్థములను కూడ అగ్గిపుల్లల పరిశ్రమలో వాడెదరు. + +అగ్గిపుల్లలను తయారుచేయువద్ధతి చాలా కాలమునుండి వృద్ధిచెందుచు అత్యుచ్ఛదశకు వచ్చినది. పురాతన పద్ధతుల +కును నవీన పద్ధతులకును గల భేదము, ఉపయోగించెడు స్వయం చాలక యంత్రములయందును, ప్రమాదరహిత +లేక క్షేమమగు అగ్గిపుల్లలకు కావలసిన మందుసామగ్రుల యందును, సరియైన మంటను కల్గించు లక్షణముల +యందును, ముడిపదార్థముల నాణ్యమునందును గలదు. కాని పరిశ్రమయందలి మూలసూత్రములలో మార్పులేదు. +'క్షేమ' మగు అగ్గిపుల్లలను తయారుచేయు నూతనపద్ధతి సూక్ష్మముగ ఈ దిగువ వర్ణింపబడినది. + +అడవులనుండి తేబడిన దూలములను సుమారు రెండడుగుల పొడవుగల స్తంభాకారపు ముక్కలుగా కోయుదురు. వాటిపై బెరడు యంత్రసహాయముచే తీసివేయబడును. తరువాత ఈ ముక్కలను కడిగి నీటిలో ఉడకబెట్టుట యో, ఆవిరిలో వేడిచేయుటయో జరుగును. ముక్కలు మెత్తబడిన తరువాత వాటిని చీలికలు చేయు యంత్రములవద్దకో, పైన పూతపూయు _ యంత్రముల దగ్గరకో పంపుదురు. ఇక్కడ ఈ ముక్కలనుండి, జాగ్రతగా నమర్చబడిన కత్తితో, ఒకే మందముగల పొరను విడదీయుదురు. ఈ పొర ఒక పొడవైన రేకువలె వచ్చును. దీని వెడల్పు స్తంభాకారపు ముక్కల పొడవునకు సమానము. దీని మందము, అగ్గిపెట్టెలకొరకు 1/32 అంగుళము, పుల్లల కొరకు 1/12 అంగుళము ఉండును. ఈ రేకులను దొంతరలుగా చేసి, పెట్టెలకు పనికివచ్చునట్లు ముక్కలుగను, పుల్లలుగను కోసెదరు. వీటిని మందులను పట్టించుటకై వేర్వేరు విభాగములకు పంపెదరు. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0120.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0120.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..22a12d70ecf4368ef09b26d2225518954e9a3f7a --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0120.txt" @@ -0,0 +1,9 @@ +పుల్లలను తయారుచేయు విభాగములో, కఱ్ఱపుల్లలను ముందుగా వేడియైన 'మోనో అమ్మోనియం ' భాస్వరితము ద్రావణములో నానబెట్టి ఎండబెట్టెదరు. ఇది పుల్లలను అంటించినతర్వాత మంట ఆరిపోయిన వెంటనే పూర్తిగా నిప్పు ఆరిపోవుటకై అవసరము. పూత పూసి యెండిన పుల్లలను ఒక యంత్రములో మెరుగు పెట్టి, మరి యొక యంత్రములో సమర్చబడిన పళ్లెములలో వరుసలుగా పేర్చెదరు. తరువాత ఈ పళ్లెములు అగ్గిపుల్లలను తయారుచేయు స్వయంచాలక యంత్రముల వద్దకు తీసికొనిపోబడును. ఈ యంత్రములు సింప్లెక్సు, ఆటోమాట్, ఆదర్శ (‘Simplex’, “Automat’, ‘Ideal”) మొదలగు పేర్లతో పిలువబడుచున్నవి. ఇవి వేరు వేరు యంత్ర నిర్మాతలచే తయారు చేయబడినవి. ఈ యంత్రములు పనియంతయు స్వయముగానే మనుష్య సహాయము లేకుండా చేయగలవు. ఆగకుండా విద్యుచ్ఛక్తి +సహాయముచే పనిచేయును. మొదట, పళ్లెములలో నున్న పుల్లలు, ఒక పట్టాపైనుండు సన్నని రంధ్రములలో నిలువుగా వరుసలలో అమర్చబడును. ఈ పట్టా, వేడిచేయబడిన లోహపు పట్టీమీద కొంతదూరము ప్రయాణముచేయును. ఈ ప్రక్రియవలన, పట్టాపై అమర్చబడిన పుల్లలు వేడి యెక్కును. తరువాత ఈ పట్టా, 220° ఫా. ఉష్ణోగ్రత వద్ద నుంచబడిన మైనముపై పోవును. అప్పుడు పుల్లల కొనలకు ½ సెం॥ మీ॥ పొడుగున మైనపు పూత పూయబడును. అదనముగా అంటిన మైనమును కరగించి తీసి వేయుటకై పుల్లలను తిరిగి ఒక వేడిపట్టాపై పంపుదురు. తరువాత పుల్లలు చల్లార్చబడును. పిమ్మట పుల్లలతో నున్న పట్టాను, తిరుగుచున్న ఒక పొత్రముపై పంపెదరు. ఈ పొత్రము అగ్గిపుల్ల మందుంచిన ఒక తొట్టెలో తిరుగుచుండును. కావున పట్టా పొత్రముపై పోయినప్పుడు ప్రతి పుల్ల కొనకును కొంచెము మందు పట్టించ బడును. పుల్లల చివర మందును ఎండబెట్టి చల్లార్చెదరు. అంతట తయారైన పుల్లలను పెట్టెల సొరుగులలో యంత్ర సహాయమున నింపెదరు. ఒక్కొక పెట్టెలో సుమారు 50 పుల్లల చొప్పున సమానముగా నింపబడును. +సొరుగులను యంత్ర సహాయమున పెట్టెలలోనికి అతికించెదరు. + +అగ్గి పెట్టెలను తయారుచేయుటకు కఱ్ఱనుండి తయారు చేసిన చదునైన ముక్కలను వాడెదరు. ఈ ముక్కలపై పెట్టెకు సరిపోవునట్లు కొంచెము లోతు కల్గిన గాడులు గీయబడును. ఈ గాడుల వెంబడి ముక్కలను వంచి కావలసినట్లు సొరుగులను, పెట్టెలను తయారుచేయుదురు. సొరుగుల పైనను. పెట్టెల పైనను రంగుకాగితము అంటించబడును. ఈ పనియంతయు యంత్రముల చేతనే చేయబడును. పుల్లలతో నింపిన పెట్టెలు రెండు గుండ్రని కుంచెల మధ్య ప్రయాణముచేయును. ఈ సమయములో పెట్టెల కిరువైపులను 'రాపిడి' మందు సమానమందముతో పూయబడును. తరువాత పెట్టెలను ఎండబెట్టి, రవాణా కొరకు వీలగునట్లు డజనుల చొప్పున, గ్రోసుల చొప్పున కట్టలుగా కట్టెదరు. కట్టలు కట్టుటగూడ యంత్ర సహాయముననే జరుగును. + +అగ్గిపుల్లలను కుటీరపరిశ్రమలలో తయారుచేయునపుడు పై వివరించిన పనులలో చాలవరకు యంత్రములచే గాక మనుష్యులచే చేయబడును. ఇట్టి పనులలో దుంగలను కోయుట, పళ్ళెములలో నింపుట, పుల్లలకు మందుపూయుట, పెట్టెలలో నింపి కట్టలు కట్టుట, సామగ్రులను ఒక చోటి నుండి మరియొక చోటికి కొంపోవుట మొదలగునవి ముఖ్యమైనవి. + +ఇష్టమువచ్చినచోట గీయు రకపు అగ్గిపుల్లలను మంచి తెల్లని ' పైన్ ' కఱ్ఱనుండి తయారుచేయుదురు. వీటిలో మండెడు పదార్థములతోను, ఆమ్లజనీకరణ పదార్థములతోను పుల్లల కొనలకు రెండు పూతలు ఒక దాని పై నొకటి పూయబడును. ఈ రకపు పుల్లలను మండించుటకు వేరే 'రాపిడి మందు' అనవసరము. ఏ గరుకు ప్రదేశము మీదనైనను గీచినచో ఈ పుల్లలు మండును. సామాన్యమైన వాడుకకును, ప్రత్యేకావసరములకును పనికివచ్చు అగ్గిపుల్లల రకములలో చిన్న పుస్తకరూపమున కుట్టబడి తయారగునవియు, సైనికావసరముల కుపయోగపడు విండ్ ఫ్లేమర్ ' ( గాలిలో మండునవి ), ' ఫూజీ ' అనునవియు, రంగుమంట నిచ్చెడు పుల్లలును ముఖ్యమైనవి. రంగుమంట నిచ్చుటకై 'స్టాన్షియం', 'బేరియం ' లవణములు కల్గిన మందులతో మొదట పూతపూసి, దానిపై, మంట కల్గించెడు పదార్థములతో పూతనిచ్చెదరు. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0121.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0121.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..95513826dc627495519898b054a3b0303ceab165 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0121.txt" @@ -0,0 +1,15 @@ +' సేఫ్టీ ' అగ్గిపుల్లల కుపయోగించెడు మందులు పాళ్లు ఉదాహరణకై ఈ దిగువ నీయబడినవి. ( పాళ్ళు బరువు +లలో సూచింపబడినవి. ) +. +' పుల్లల మందు ' :- పొటాసియ హరితము 36; ఎఱ్ఱ మాంగనము 4 ; పొటాసియ ద్విక్రోమితము 1; యశద +ఆమ్లజనిదము ½; పారిస్ గార (ప్లాస్టర్ అప్ పారిస్) ½; గంగ సింధూరము 1; Caput Mortuum 4; గాజుపొడి 8; చౌడు(infusional earth) ½; గుగ్గిలము (Rosin) ½; గంధకము 3 ; బంక 8 ; నీరు 35. + +' ప్రక్కలకు పూయు రాపిడిమందు ':- ఎఱ్ఱభాస్వరము 400 ; ఆంటిమొని గంధకిదము 320 ; సుద్ద 52 ; గాజుపొడి 48; బంక 18; తుమ్మబంక 136; బాదము బంక (gum tragacanth) 7; డెక్ట్ స్ట్రేను (Dextrine) 24, నీరు 750. + +భారతదేశములో అగ్గిపుల్లలు చేయు మొదటి కర్మాగారము భారతీయుల యాజమాన్యమున 1895 లో అహమ్మదాబాదు నగరములో స్థాపింపబడెను. అయినప్పటికీ, మొదటి ప్రపంచ సంగ్రామమునకు పూర్వము మన దేశములో అగ్గిపుల్లలు తయారుకాలేదని యేచెప్పవచ్చును. 1922 లో దిగుమతి సరకులపై పన్నులు విధించిన తరువాతను, 1928 లో రక్షణ సుంకములను విధించిన తరువాతను, మనదేశపు అగ్గిపుల్లల పరిశ్రమ త్వరితముగా అభివృద్ధి చెందెను. 1926 నాటికి మనకు కావలసిన అగ్గిపుల్లలు చాలవరకు భారతీయ పరిశ్రమయే తయారుచేయ గలిగెను. దేశములో అమలులో నున్న రక్షణసుంకములను చెల్లించుకొనలేక పాశ్చాత్య ఎగుమతిదారులు భారతదేశములోనే అగ్గిపుల్లల కర్మాగారములను నెలకొల్పుటకు నిశ్చయించిరి. ఈ విధముగ పశ్చిమఇండియా అగ్గిపెట్టెల పరిశ్రమ కంపెనీ (Western India Match Co., Ltd. Wimco) అను పేరుతో స్వీడను దేశపు సంస్థ యొకటి మన దేశములో బెరైలీ, అంబరనాధ్, కలకత్తా, మద్రాస్ +పట్టణముల యందు కర్మాగారములను స్థాపించేను. ఈ విమ్కో సంస్థ మనదేశములో ప్రస్తుతము కావలసిన అగ్గిపుల్లలలో నూటికి ఎనుబదివంతులు సరఫరా చేయుచున్నది. అయినప్పటికీ, అనేకచోట్ల మనదేశములో భారతీయ కర్మాగారములు పనిచేయుచున్నవి. ప్రస్తుతము దేశమంతటను 150 అగ్గిపుల్లల కర్మాగారము లున్నవి. వీటిలో మొత్తము 18,000 మంది కార్మికులు పనిచేయు చున్నారు. ఇవి కాక, అనేక పల్లెలలోను, పట్టణములలోను, కుటీరపరిశ్రమల ద్వారా కొంతవరకు అగ్గిపుల్లలు తయారగుచున్నవి. +. +1950-1951 నాటికి మొత్తము కర్మాగారములలో 358 లక్షల గ్రోసుల పెట్టెలు తయారుచేయు శక్తియున్నదని అంచనా వేయబడినది. కాని ఆ సంవత్సరములో 291 లక్షల గ్రోసులు మాత్రమే తయారుచేయబడినవి. అదే సంవత్సరములో కుటీరపరిశ్రమ ద్వారా ఆరులక్షల గ్రోసులు తయారయినట్లు అంచనా వేయబడెను. ప్రథమ పంచవర్ష ప్రణాళిక ప్రకారము 1955 - 56 నాటికి దేశములోని కర్మాగారములు 383 లక్షల గ్రోసులు తయారుచేయు శక్తి కల్గియుండవలెననియు, అధమము 358 లక్షల గ్రోసులు తయారుచేయవలెననియు నిశ్చయింపబడినది. కుటీర పరిశ్రమలలో 1955-56 నాటికి +18 లక్షల గ్రోసులు తయారుకావలెనని ప్రణాళిక నిశ్చయించెను. · భారతదేశపు కర్మాగారములలో వాస్తవముగా తయారయిన అగ్గిపుల్లల పెట్టెలు- 1946 లొ 206 లక్షల గ్రోసులు : 1950 లో 262 లక్షల గ్రోసులు; 1952 లో 304 లక్షల గ్రోసులు 1954 లో 270 లక్షల గ్రోసులు. + +అగ్ని పర్వతములు : – అగ్ని పర్వతముల యొక్క ముఖ్యాంశములు :- ప్రకృతిలో అనేక నదులు, పర్వతములు, ఎడారులు ఉన్నట్టుగానే అగ్ని పర్వతములుకూడ పెక్కు చోట్లలో నున్నవి. సాధారణముగ అగ్ని పర్వతములు ఎక్కువ ఏటవాలు లేని శంఖాకారమును (cone-shaped) కలిగిఉండును. దీనిశిఖరమునుండి మధ్యగా భూగర్భము లోనికి గెరాటీనిపోలిన ఒక సొరంగమార్గముండును. దీనినే అగ్ని పర్వతపు కంఠ నాళ మందురు. దీనిపై భాగమున నుండు బిలము 'క్రేటరు' (crater) అనబడును. ఈక్రేటరు ద్వారా కొన్ని సమయములలో అనేక వాయువులు, రాళ్ళు, శిలాద్రవము (Lava), “లావాగుండ్లు” (Volcanic bombs.) వెలువడుచుండును. కనుక అగ్ని తర్వత మనునది ఒక జ్వాలా ముఖద్వారమనియు, దానిచుట్టును శిలా \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0122.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0122.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5020378bf6277f97c9354d7eddc8162f8d0a40c5 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0122.txt" @@ -0,0 +1,17 @@ +ద్రవము ఘనీభవించుటచే జనించిన శంఖాకారపు రాతిగుట్ట గలిగియున్న పర్వతమనియు చెప్పవచ్చును. క్రేటరు అగ్ని +పర్వతపు ముఖ్యాంగము. ఇది అగ్ని పర్వత శిఖరములనే కాకుండ ఒకటి రెండు ప్రక్కలయందుకూడ ఉండవచ్చును. + +ఆగ్నిపర్వతభేదములు:- ఇటలీలో నుండెడు " వెసూవియస్" (Vesuvious) అనునది అగ్ని పర్వతము లన్నింటి +లోనికి చాల ప్రఖ్యాతిచెందినది. దీని ఆకారము, లక్షణములు మొదలైనవి సిసలైన అగ్నిపర్వతమునకు ఉండ +వలసినవిగా ఎంచబడినవి. కాని ప్రపంచములో నుండెడు అగ్నిపర్వతములను పరిశీలించినచో ఈ లక్షణములు అన్నిటి +యందును కన్పించకపోవచ్చును. సరియైన అంచనాలు ఇంతవరకును వేయబడనప్పటికిని భూమిమీద ఉండెడు అగ్ని +పర్వతముల సంఖ్య వేనవేలుండునని చెప్ప వచ్చును. వీటన్నిటిలోనికి సుమారు నాలుగయిదు వందలుమాత్రమే +చైతన్యము కలిగి యున్నవి (Active Volcanoes). భూమిపై మానవజాతి ఉద్భవించిన పిదప ఏర్పడిన అగ్ని పర్వతములు చైతన్యము కలవిగాను, మిగతా వన్నియు చల్లారి జడమైనవిగాను (Extinct Volcanoes) విభజించుట పరిపాటి. కాని ఈ విభజనము అంత సమంజసమైనది కాదు. ఎందువల్లననగా ఒకే అగ్నిపర్వతము కొన్ని కాలముల పాటు చైతన్య రహితముగా కనబడుచు మందకొడిగా నుండి తిరిగి చైతన్యము పొందవచ్చును. ఒకప్పుడు స్తబ్ధతతోకూడిన విరామకాలము, మరొకప్పుడు భీభత్స సంఘటనలతో నిండియుండవచ్చును. + +అగ్నిపర్వతములనుండి అనేక పదార్థములు వెలువడుటను ప్రేలుడు, లేక బ్రద్దలగుట (Eruption) అందురు. +అగ్నిపర్వతము “ప్రేలుచున్నప్పుడు బయల్వెడలెడు శక్తులు, వాటివలన సంభవించెడు దారుణ ఫలితములు మిగుల +భయంకరమైనవి. పరిమాణములో అగ్ని పర్వతములు చాల మార్పుకలిగి తేనెపట్టంత చిన్న శంఖాకృతులు మొదలు బ్రహ్మాండమైన ఎత్తుకలిగినవికూడ ఉండును.ఇటువంటి అగ్నిపర్వతములు దక్షిణ అమెరికాలోని ఆండీసు (Andes) పర్వతాలలో నున్నవి. అక్కడి పర్వత శిఖరాలు చాలవరకు అగ్నిపర్వతాలే ఉదాహరణకు : ఈక్విడారులోని "కోటోపాక్సీ” (cotopaxi) ప్రపంచములోని అగ్ని పర్వతాలన్నిటిలోను చాల ఎత్తయినది. దీని ఎత్తు 19,600 అడుగులు; క్రేటరు వెడల్పు అర మైలు; లోతు 1500 అడుగులు. ఇంత విపరీత పరిమాణము కలిగినవి హవాయి దీవులలో కూడ ఉన్నవి. అక్కడ ఉండెడు పర్వతములు సముద్రమట్టమునకు 4 మొదలు 15 వేల అడుగుల దిగువనుండి పైన 14,000 ఎత్తు +వరకు వ్యాపించి, మొత్తము సుమారు ముప్పది వేల అడుగులకు వ్యాపించియున్నవి. + +"లావా" :- భూగర్భమునుండి వెలువడెడు వాయు, ఘన పదార్థముల బహిర్గత క్రియకు సంబంధించిన శాస్త్రవిషయముల నన్నిటిని అగ్ని పర్వతశాస్త్రమందురు (Volcanology). ఈ మహోన్నత కార్యము భూనిర్మాణమునకు సంబంధించిన క్రియలలో నొకటిగా (Earth's Building Activity) ఎంచబడినది. బహిర్గతమయ్యెడు పదార్థము ఒకప్పుడు పూర్తిగా శిలాద్రవమే కావచ్చును; అట్లు కానిపక్షములో పూర్తిగాగాని, అసంపూర్తిగాగాని ఘనీభవించిన రాళ్ళసముదాయముగనే యుండవచ్చును. ఇవికాక నీటిఆవిరి, అనేక వాయువులు వివిధపరిమాణములలో వెలువడును. అందువల్లనే అగ్నిపర్వతము వ్రేలినవుడు దట్టమైన మేఘములు ఆకాశమును ఆవరించును. అట్టి సమయమలయందు భీభత్స పరిస్థితుల మూలమునను, వెలువడిన వాయువులు పై నున్న గాలిలో అత్యంత త్వరితముతో కలిసిపోవుట వలనను, వాటియొక్క సమ్మేళనము (composition) సరిగా తెలిసికొనుట సాధ్యముకాదు. కాని ఈ వాయువులు చాలవరకు నీటియావిరి అని చెప్పుటకు ఆధారములున్నవి. ఒక్కొక అగ్ని పర్వతమునుండి వంద రోజులలో సుమారు 46 కోట్ల గాలనుల నీరు వెలువడునని అంచనా వేసిరి. నీటి ఆవిరితోపాటు మరికొన్ని ఇతరపదార్థములు—ముఖ్యముగా కర్బనద్విఆమ్లజనిదము (Carbon-Dioxide), ఉదజహరితామ్లము (Hydrochloric acid), గంధకమిశ్రమ ద్రవ్యములు (Sulphur compounds), ఉదజని (Hydrogen) మొద లైనవి వెలువడును. ఇవికాక అగ్నిపర్వతమునుండి వెలువడు రాతి +ముక్కల సముదాయమును పైరోక్లాస్టికు పదార్థము (Pyroclastic material) అందురు. ఈ వెదజిమ్మబడెడు శిలా ఖండములు కొంతభాగము గట్టిగాను, మరికొంత భాగము అనేక సూక్ష్మరంధ్రములుకలిగి స్పాంజివలెను \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0125.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0125.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d36669fb0ae3ff7d41e62ae8894b6809c2869478 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0125.txt" @@ -0,0 +1,15 @@ +అల్లికవలెనుండు ముద్రణయంత్రములను (వీటిపై కాగితముయొక్క రెండువైపులను ఒకేసారి అచ్చు వేయుటకు వీలగునట్లు) నిర్మించెను. అచ్చుపడిన కాగితములను మడత పెట్టుటకు ముక్కోణాకారపు సాధనమును కల్పనచేసెను. + +3. గూటెన్ బెర్గు జొహాన్నిస్, లేక, హెన్ని:- జొహాన్నిస్ గూటెన్ బెర్గ్ అనువాడు కదలించుటకు వీలైన ముద్రాక్షరములతో ముద్రణ విధానమును కల్పించిన జర్మను కల్పకుడు. ఇతడు క్రీ. శ. 1400 సంవత్సర ప్రాంతమున మెయింజ్ అనుచోట జన్మించి, క్రీ. శ. 1468 వ సంవత్సరమున ఫిబ్రవరి నెల 23 వ తేదిని అచటనే చనిపోయెను. అతని బాల్యదశనుగూర్చి మనకేమియు తెలియదు. 1434 వ సంవత్సరమున అతడు స్ట్రాస్ బర్గులో నివసించుచుండెను. రహస్యమైనవియును, అద్భుత మైనవియు నగు తనకళలనన్నిటిని వారికి బోధించునట్లును, వాటిని వారి ఉమ్మడి ప్రయోజనము కొరకు వినియోగించునట్లును 1436 వ సంవత్సరమున అతడు ఆండ్రియాడై జెల్మ్ మున్నగు వారితో ఒడంబడిక చేసికొనెను. 1438 వ సంవత్సరాంతమున డ్రైజెల్మ్ చనిపోవుటచే ఆ కంపెనీ ఒడంబడికకు భగ్నముకలిగెను. +తరువాత 1448 వ సంవత్సర ప్రాంతమున అతడు మెయింజ్ కు తిరిగివచ్చి, వెంటనే ధనికస్వర్ణ కారుడగు జోహాన్ పాస్టుతో భాగస్వామిగా చేరెను. పొస్టు ఒక ముద్రణాలయమును స్థాపించుటకు వలయు ధనము సమకూర్చెను. ఆముద్రణాలయమునందు లాటిన్ భాషలో నున్న బైబిలు గ్రంథము మొదట అచ్చువేయబడెను. 1450 వ సంవత్సరమున ముద్రణము ప్రారంభింపబడి 1455 వ సంవత్సరమున పూర్తిచేయబడిన 'మజారి౯ బైబిలు' అను +గ్రంథము చలనాత్మక ముద్రాక్షరములతో ముద్రింపబడిన ప్రథమగ్రంథముగా తెలియుచున్నది. కొన్ని యేండ్ల తరువాత ఈసంబంధము విడిపోయినది. పొస్టు ముందుగా పెద్దమొత్తములను పెట్టుబడి పెట్టెను. వాటిని తీర్చవలసినదని ఆతడు గూటెన్ బెర్గును నిర్బంధించెను. గూటెన్ బెర్గు వాటిని తీర్చుటకు శక్తి లేకయో. ఇష్టము లేకయో ఊరకుండుటచే, ఈ విషయము న్యాయస్థానమునకు తీసికొని పోబడెను. దాని ఫలితముగా ముద్రణాలయము ఫాస్టునకు అధీనమయ్యెను. అతడు దానిని అభివృద్ధిచేసి, జెర౯షీమ్ వాస్తవ్యుడగు పీటర్ షోఫర్ అనునాతనితో చేరి ఉపయోగించుచుండెను. + +మెయింజ్ వాస్తవ్యుడగు కోనార్డుహమ్మర్ అను నొక వకీలు పోషకత్వముచే ఆమరుసటి సంవత్సరము గూటెన్ బెర్గు మరలనొక ముద్రణాలయమును స్థాపింపగలిగెను. ఆముద్రణాలయమునుండి 1460 వ సంవత్సరములో ఒక చక్కని "కాథొలికన్"', 1454, 55 వ సంవత్సరములలో "లెటర్సు ఆఫ్ ఇండల్జెన్స్"అను గ్రంథములు వెలువడినవి. ఆతని ముద్రణాలయమునుండి వెలువడిన ఏగ్రంథము పైనను గూటెన్ బెర్గు యొక్క పేరు కనిపించదు. అతని స్నేహితులు గాని, పోషకులుగాని ముద్రణ విషయమగు కల్పనల సందర్భమున గూబెన్ బెర్గు నామము పేర్కొనరు. + +అచ్చు యంత్రములు - ముద్రణకళ : (1) ముద్రాక్షరములనుగాని ముద్రాక్షరములు అచ్చుముక్కలనుగాని +కూర్చి వాటిని ముద్రణము కొరకు పంక్తులలోను వరుసలలోను (columns) ఏర్పరచు అన్ని తరగతుల యంత్రములను సాధారణముగా అచ్చుకూర్పు యంత్రములు అని వర్గీకరింపవచ్చును. ఈ యంత్రములలో ' పంక్తి ముద్రణము · (Linotype), ' ఏక ముద్రణము' (Monotype) అనునవి ప్రధానమయినవి. + +చారిత్రకముగా చూచినచో కానెక్టికట్ వాస్తవ్యుడగు విలియం చర్చ్ అను నాతడు కనిపెట్టిన ముద్రాక్షర యంత్రము మొట్టమొదటిది. ఇంగ్లాండులో 1822 వ సంవత్సరమున దాని కల్పనాధికారము పొందబడినది. అతడొక ' మీటల బల్ల' (Key Board) ను నియోగించి ముద్ర_అక్షరములను కాలువలలో (Channels) చేర్చి యుంచెను. 1848-1872 వ సంవత్సరము వరకును ఆమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రములలో 57 అచ్చుకూర్పు యంత్రములకు కల్పన రక్షణాధికారములు (Patents) ఒసగబడెను. గ్రేటు బ్రిటనులో కూడ సుమారు ఆ సంఖ్యలోనే కల్పన రక్షణాధికారములు పొందబడినవి. + +1. పంక్తి ముద్రణ యంత్రము :- అచ్చును కూర్చుట, పోత పోయుట అను రెండు పనులను చేయునట్లు ఇది కల్పింప +బడినది. విడివిడిగా నున్న అక్షరములను పంక్తులనుగా \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0126.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0126.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..08142acdbd90489c5130ab05eeb26edaa36a1ece --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0126.txt" @@ -0,0 +1,16 @@ +కూర్చుటకు బదులుగా ఇందు లోహపు పట్టెలమీద గాని, లోష్టకముల మీదగాని అక్షర పంక్తులు అమర్చబడును. ఈ పట్టెలు పేజీగా అమర్చినపుడు విడిముద్రాక్షరములతో కూర్చిన పేజీవలెనే కనపడును. ఇవి నేరుగా అచ్చువేయుటకు గాని, మామూలు పద్ధతిలో విడదీయుటకు వీలు లేకుండ కూర్చి గట్టిచేసి వేయబడిన ముద్రాక్షరములు గల దిమ్మలను లేక విద్యున్ముద్రాక్షరముల దిమ్మెలను తయారుచేయుటకుగాని ఉపయోగించును. ఈ యంత్రము మనకు కావలసిన వివిధ రీతులుగల అచ్చు అక్షరములను తయారుచేయును. ముద్రాక్షరశాలలలో చేతికూర్పుమీద అయిదుగురు లేక ఆరుగురు వ్యక్తులు చేయగల పనిని ఒక్క వ్యక్తియే ఈ యంత్రసాహాయ్యమున చేయగల్గును. + +1866 వ సంవత్సరములో బాల్టిమోర్ వాస్తవ్యుడగు ఆట్మర్ మెర్జెన్ థాలర్ అను నాతడు పంక్తి ముద్రణమును కనిపెట్టెను. అతడు పుట్టుకచే జర్మనీ దేశస్థుడు. ప్రప్రథమమున 1886 వ సంవత్సరమున న్యూయార్కు ' ట్రిబ్యూను ' అను పత్రికను ప్రచురించుట యందు ఇది ఉపయోగపడెను. అది మొదలు వార్తాపత్రికల కార్యాలయముల యందును, ప్రపంచమందలి ముద్రణాలయముల యందును సాధారణముగా ఈ రకపు యంత్రములు ఉపయోగింపబడుచు వచ్చెను. + +ఈ యంత్రమున వందలకొలది ఇత్తడి అచ్చుముక్కలు (Matrices) కలవు. ప్రతిఅచ్చుముక్కలోను ఒక చదునైన +రేకుపై ఒక్కొక్క సంజ్ఞ చెక్కబడియుండును. ఆ అచ్చుముక్కల యొక్క పై భాగమున పండ్లు (Teeth) కలవు. యంత్ర - ఆధారఫలకములో అచ్చు ముక్కలు వాటి యొక్క స్థానములకు చేరుటకు ఆ పండ్లు ఉపయోగపడును. అచ్చుముక్కలు రెండురకముల సంజ్ఞలతో తయారగును. + +ఉదా :- రోమను అక్షరములు, ఏటవాలు (Italics)అక్షరములు. వీటిలో మనకు కావలసిన రకపు అక్షరములను ఉపయోగించుకొనవచ్చును. యంత్రములో ప్రతి యక్షరమునకును పెక్కు అచ్చుముక్కలుండును. ప్రత్యేక సంజ్ఞల కొరకును, మాటమాటకు నడుమ ఎడము ఏర్పరచుట (space) కొరకును కూడ అచ్చుముక్కలుండును. + +ఇందులో యంత్రము యొక్క సామాన్య నిర్మాణము సంగ్రహముగా వివరింపబడినది. 'ఎ' అనునది ఏట వాలుగానున్న ఒక స్థిరమైన యంత్ర ఆధారఫలకము అయి యున్నది. దానిలో కాలువ లుండును. ఆ కాలువలలో క్రమపద్ధతిలో అచ్చు ముక్కలు చేర్చబడియుండును. ఆ కాలువలలోని అచ్చుముక్కలు ఒక్కొక్కటి చొప్పున పై కొననుండి జారుచు ప్రవేశించి, క్రింది కొన గుండా బయటికి వచ్చుచుండును. యంత్ర - ఆధార ఫలకములో నున్న ప్రతి కాలువకును క్రిందికొన వద్ద 'బి' అను నిష్క్రమణ ద్వారముండును. అది 'సి' అను కడ్డీ మూలమున 'డి' అను వ్రేలిమీటకు కలుపబడి యుండును. ఆ వ్రేలిమీట, కాలువలలో నున్న అచ్చుముక్కల అక్షరములను గాని, సంజ్ఞులను గాని తెలియజేయు చుండును. ప్రతి సంజ్ఞకును ఒక మీట యుండును. అక్షరముల నడుమ ఎడము కొరకు ఉంచుకణికలకును, మధ్యమధ్య స్థలములను కల్పించుటకై దిగగొట్టబడిన ముక్కలకును మీట లుండును. + +కావలసిన అచ్చుముక్కలును, ఖాళీస్థలములను ఏర్పరచు వస్తువులును, వివిధములగు మీటలను ఉపయోగించుటచే 'జి' అను అచ్చు చట్రములోనికి వచ్చి చేరును. ఈ విధముగ అచ్చులో ఒక పంక్తిలో నుండవలసిన సంజ్ఞలన్నియు దానిలో చేరిన తరువాత, కూర్పబడిన ఆ పంక్తి, రెండవ బొమ్మలో చుక్కలతో చూపిన దారి గుండా, యంత్ర సహాయముచే తీసికొనిపోబడి, 'కే' అను చక్రము గుండా దాని ముందు వైపునుండి వెనుక వైపునకు వ్యాపించియున్న మూసకట్టు లేక నిడుపైన కన్నమునకు ముందు ఒక స్థానమున నిల్చును. మాటకును మాటకును మధ్య ఎడములను సర్దుటకై చీలలు మూసకట్టునకు ఎదురుగానున్న ముద్రణ పంక్తిలో చేర్పబడును. అవి ఆ ముద్రణ పంక్తిని సరియైన ప్రమాణమునకు తెచ్చును. + +మూసకట్టునకు (mould) వెనుక భాగమున 'ఎమ్ *అను కరుగు పాత్ర యొకటి కలదు. అది వాయువుచే గాని, +గాసొలీనుచే గాని, విద్యుత్ తాపక ముచే గాని, వేడిచేయబడును. (రెండవ బొమ్మలో చూపబడినట్లు) పోతబోయ +వలసిన అచ్చుముక్కల పంక్తి, మూసకు ముందు భాగముననున్న పిదప కరగిన లోహద్రవము కరుగుపొత్ర \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0127.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0127.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..81216a3984c6572ac2aae90f472ce8ff96413d08 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0127.txt" @@ -0,0 +1,7 @@ +నుండి ఒక పంపుయొక్క సహాయమున అచ్చుమూసలోనికి పోయబడును. ఆ లోహద్రవము ఆ సంజ్ఞలలో పడిన వెంటనే ఘనీభవించును. ఆవిధముగ తయారయిన లోష్టకము యొక్క పై భాగమున అచ్చు ముక్కలచే నేర్పడి యెత్తైన సంజ్ఞల యొక్క ముద్రలు ఏర్పడును. సరియయినపొడవు మందము ఉండునట్లుగా ఆ లోష్టకము కోయబడి, స్వతశ్చలనముచే (automatically) అచ్చునుండి తొలగిపోవును. తరువాత ఆ పంక్తి మూసకట్టునుండి ఎత్తబడి ప్రక్కకు జరపబడును. అప్పుడు అచ్చుముక్కలకు పై భాగముననున్న పండ్లు (teeth) బొమ్మలో 'ఆర్ 'అనుచోట గల కడ్డీయొక్క కొక్కెములను పట్టుకొనును. దీని ఫలితముగా యంత్రముయొక్క ఉపరిభాగమున నున్న విభాగమునకు (Distributor) ఆ అచ్చు ముక్కలు పైకి లేపబడి చేరుకొనును. ఆ అచ్చుముక్కలు యంత్రాధార ఫలకము యొక్క అడుగుభాగమునుండి బయలుదేరి అక్షరపంక్తిలోచేరి అక్కడనుండి మూసకట్టు ద్వారమున ఆధార ఫలకము యొక్క పై భాగమునకు తిరిగిచేరును. ఈ ప్రదక్షిణ క్రమమువలన ముద్రణకార్యము అతివేగముగా జరుగును. అది టైపు వేగమును ఎన్నో రెట్లు +మించును. ప్రస్తుతము భిన్నభిన్న ముద్రణ కార్యములను నిర్వహించుటకు అనువైన వేరువేరు రకముల పంక్తి +ముణ్రములు అమలులో నున్నవి. ఆధునిక యంత్రములు, ప్రకటనములకు, ప్రదర్శనములకు సంబంధించిన విష +యములనే కాక పఠన విషయములను గూడ అచ్చుకూర్చగలవు. లోహమును కరగించుటకు విద్యుచ్ఛక్తిచే వేడి చేయబడు లోహపాత్రమును ఉపయోగించుట, ఇటీవల జరిగిన అభివృద్ధియైయున్నది. దీనివలన సీసపు పొగలచే గలుగు బాధ తగ్గుటయేగాక లోహముయొక్క ఉష్ణోగ్రతను మిక్కిలి సూక్ష్మముగా క్రమపరుచుటకు కూడా వీలుకలుగుచున్నది. 1928వ సంవత్సరమున ప్రపంచమందంతటను 60,000 పంక్తి ముద్రణ యంత్రములు ఉపయోగమునందుండెను. + +2. ఏకముద్రణ యంత్రము (Monotype) :- ఈ యంత్రమునందు ప్రతి సంజ్ఞయు విడిగా అచ్చుపోయబడి అక్షరపంక్తుల యందు స్వయముగా కూర్పబడుటచే దీనికి ఏకముద్రణ యంత్రము అను 'పేరు సార్థక మగుచున్నది. దీనిలో మీటల బల్ల, పోతపోయు యంత్రము అను రెండు వేరు వేరు యంత్ర భాగములుండును. దీనిని తరచుగా ఒకే పనివాడు నడిపించుచుండును. మీటల బల్లయు పోతబోయు సాధనమును ఒకేపనిని ఎడతెగక చేయుచుండుట వలన, వీటిలో ఏదైన తాత్కాలికముగ ఆగినయెడల, రెండవదానికి ఆటంకములేకుండ, ముద్రణ కార్యము జరుగునట్లు ఈ సామగ్రి అమర్పబడియున్నది. మీటల బల్లపై కూర్పు జరుగును. అది పోతయంత్రము కొరకు కాగితమును స్వాధీనమునందుంచు రిబ్బనుపై రంధ్రములు చేయును. ఈ మీటబల్లపై 225 మీటలుండును. టైపుకొట్టు అన్ని ప్రమాణపు (standard) పైపుయంత్రములలో ఉండునట్లుగానే ఇందు ప్రతి అక్షరమునకును సంజ్ఞాక్రమము ఒకే విధముగా నుండును. ఆ మీటలు మీట కడ్డీల మూలమున పిధాన (Volves) ములతో చేర్చబడియుండును. ఆ పిధానములు చిన్న ముషలకముల (Pistons) క్రిందినుండి గాలిని ప్రవేశ పెట్టును. కార్యకర్త (Operator) మీట నొక్కగానే సిధానముల ద్వారా ప్రవేశించిన గాలి కాగితపు రిబ్బను నందు సంజ్ఞానుకూలములైన రంధ్రములను చేయును. మీటను వదలినతోడనే కాగితమును స్వాధీనమునందుంచు కొను రిబ్బను ముందునకు జరిగి తరువాతి సంజ్ఞను గ్రహించుటకు సిద్ధముగనుండును. కాగితపు రిబ్బనునం దేర్పడిన రంధ్రసముదాయము పోతపోయు యంత్రమువద్ద మూసపై నున్న వలసిన సంజ్ఞను గ్రహించుటకు వీలుగా అచ్చుముక్కను అమర్చునట్లుగా రంధ్రములు చేయు ఇనుప సాధనములు ఏర్పాటు చేయబడినవి. రంధ్రములు చేయు యంత్రసామగ్రి, వీటితోపాటు లెక్కించుటకును, సరిచూచుటకును కావలసిన పరికరములు మీటబల్లపై నుండును. లెక్కించు సాధనము, పంక్తిలో కొట్టబడిన ప్రతి సంజ్ఞయు ఎంత వెడల్పుగానున్నదో లెక్కించి, పంక్తిలో ఇదివరకు కొట్టబడిన సంజ్ఞల యొక్క వెడల్పునకు కలుపును, దానినిబట్టి ఒక్కసారిచూడగానే, పంక్తిలో ఇంక ఎంతస్థలము మిగిలియున్నదో కార్యకర్త తెలిసికొనగలడు. సరిచూచు యంత్రమునందు ఒక సూచికయుండును. +ఎడమును సూచించు పట్టీని (spacebar) నొక్కిన వెంటనే ఆ సూచిక ఒక్కొకసారి ఒక్కొక్క గంటును పైకి లేవనెత్తు చుండును. అప్పుడు పదములమధ్య సరియైన ఎడము \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0142.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0142.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7e82f7fa374271924316733358c5065f2ace81e1 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0142.txt" @@ -0,0 +1,17 @@ +మొదటిదశ : విహారములు :- క్రీస్తుపూర్వపు విహారములు నిరలంకృతములై, ఆకృతినిష్ఠురములై కాన్పించును. +వీనిలో మధ్య గది యొకటి యుండును. దీని చుట్టును మూడు ప్రక్కలను అరలు (cells) ఉండును. ఈ యరలు +చిన్న పరిమాణములలో నుండును. ప్రధాన మందిరముతో కలుపుటకు వీటికి ఇరుకుద్వారములు కలవు. అరలలో +నిడుపు బల్ల లరీతిగ చెక్కి, ఒక భాగము తలగడవలె నుండుటకై కొంచెము ఎత్తుగ ఏర్పరుపబడి యున్నది. ఇది బౌద్ధ +సన్యాసుల శయన సౌకర్యములు. + +12 వ గుహ మిక్కిలి ప్రాచీనమైన విహారముల విభాగమునకు చెందును. కాని 13 సంఖ్య గుహ ప్రాచీన విహారములకు చక్కని యుదాహరణము కాగలదు. దీని నడిమిగది 13½ అడుగుల వెడల్పు, 16½ అడుగులలోతు, 7 అడుగుల ఎత్తు కలిగియున్నది. మధ్య మందిరమునుండి వెలువడు అరలు సప్తసంఖ్యలో నున్నవి. ఇందు మూడు అరలు ఎడమ భాగమునను, కుడిభాగమునను వెనుక వైపునను రెండేసి యరలును గలవు. బౌద్ధ భిక్షువులందుకూడ అలంకరణ ప్రీతినిసర్గమగుటచే, వారు తొలికాలమునుండియు ఈ యరల మీద బుద్ధ పవిత్ర చిహ్నములను, దగోబా, పవిత్రమైన కటకటాలు, రాతితెరలు మున్నగువాటిని చెక్కుచుండిరి. ఈయంశమున అజంతా విహారములు, సమకాలికములైన భాజా, బేడ్సా, జున్నారు, నాసికు మొదలగు ప్రదేశములందలి గుహా విహారములను బోలియున్నవి. ఇవియన్నియు క్రీ. పూ. +రెండవ లేక ఒకటవ శతాబ్దమునకు చెందినవి. + +అర్వాచీన విహారములు :- క్రమముగ బౌద్ధమతముజనాదరణమునందు బలీయమగుచు వచ్చిన కొలదియు, +భిక్షుకుల సంఖ్య హెచ్చదొడగెను. విహారముల విస్తీర్ణతా పరిమాణములు పెద్దవయ్యెను. మహాయాన మత విజృంభ +ణముతో విహారములు దేవాలయములుగ మారజొచ్చెను. పూజావిధానమునకై బుద్ధుని మనుష్యాకార విగ్రహములను నిర్మించుటకు మహాయానము అనుమతించెను. ఈ కాలపు విహారములందు విహారమునకు వెనుక భాగమున విగ్రహ స్థానమైన మందిర ముండుట ఆచార మయ్యెను. 4 వ సంఖ్య గుహలో మొట్టమొదటిసారిగా పూజావిగ్రహమును, పూర్వమందిరమును ప్రవేశ పెట్టుట చూడనగును. ఇది అత్యంత ప్రాచీనమైన మహాయాన విహారము, దీనిలో 87 చదరపు టడుగుల విస్తీర్ణముగల చావడికలదు. వెనుక భాగమున పూర్వ మందిరమును, పూజావిగ్రహమును ఉన్నవి. బౌద్ధ జీవితము యొక్క ఉత్తమలక్షణములు దీనియందు ప్రతిబింబించు చున్నవి. గుహ మిక్కిలి విస్తీర్ణము కలిగియున్నది. దీని వాస్తులక్షణములు బృహదాకార సంపన్నములై యున్నవి. అలంకార చిత్రము మితిమీరి లేక పొదుపరిలక్షణము కలిగియున్నది. ఈలక్షణములు బౌద్ధ మతము యొక్క సంయమనశీలమును, ఆధ్యాత్మిక జీవితము యొక్క నిరతిశయ వైపుల్యమును సూచించుచున్నవి. ఈ విహారము క్రీ. శ. మూడవ శతాబ్దిలో కాని అంతకు పూర్వము కాని తొలువ +బడియుండునని తోచును. ద్వారబంధముమీదను, వాతాయనముల మీదను కనబడు చెక్కడపుపని అనంతర కాల +ములో జరిగియుండును. + +11 వ సంఖ్య గల గుహ నిర్వివాదముగ మహాయాన గుహలలో పూర్వపూర్వతర కాలమునకు చెందినదని చెప్పవచ్చును. నాసికు నందలి శ్రీయజ్ఞ గుహతో దీనిని పోల్చుట వలన ఇది క్రీ. శ. నాల్గవ శతాబ్ది నిర్మాణముగా భావింపబడుచున్నది. ఈ గుహయందలి హాలు (చావడి) మధ్యమమున నాలుగు స్తంభములున్నవి. 7 వ సంఖ్య గుహలో ఈ స్తంభములు ఒక దాని సరసన మరొకటిగా రెండు వరుసలలో నున్నవి. 6 వసంఖ్య గుహలో మధ్య స్తంభములు చతు స్సంఖ్యలో నున్నను అన్ని వైపుల చుట్టువారుగ మరొక వరుస స్తంభములు కలవు. అజంతా యందు రెండు అంతస్తుల గుహానిర్మాణమునకు 6వ గుహయే ప్రథమోదాహరణము ఈరీతి స్తంభ కల్పన సంతృప్తినీయజాలకపోయెననుట తెల్లము. చావడి చతుర +ప్రాకారముతో వలయాకార స్తంభములకు పొత్తు కుదుర కున్నది. మరొక లోపమేమన, రెండువరుసల స్తంభము లుండుట చేత చావడి క్రిక్కిరిసినట్లగుచున్నది. దీని పర్యవసానమే చావడిచుట్టును సుసంగతములై, సమైక్యమైన ఆకృతిగల స్తంభయుగళ నిర్మాణము (colonnade). ఇట్టి రచన 1, 2, 16, 17 సంఖ్యల గుహలలోను, 6వ గుహ పై యంతస్తులోను కాన్పించును. సమతా లక్షణముగల స్తంభయుగళ నిర్మాణమును, సుసమృద్ధమైన అలంకరణ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0143.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0143.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c6f0ad4c6c326941111c360644085b42f673e7d2 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0143.txt" @@ -0,0 +1,13 @@ +చిత్ర సంపదయు ఈ గుహల కొక యద్భుత సౌందర్యము నాపాదించుచున్నవి. ఈ సౌందర్యము కొన్ని గుహలలో +విస్తారమైన వర్ణచిత్ర కల్పనముచే ద్విగుణీకృతమైనది. + +శేషించిన అజంతా విహారములలో 16, 17, 1, 2 సంఖ్యల గుహలు మిక్కిలి ప్రాముఖ్యము వహించినవి. మొదటి రెండును క్రీ.శ. 5వ శతాబ్ది చరమపాద నిర్మాణములని నిశ్చయించుటకు వీలగు శాసనలేఖనములు కలిగియున్నవి. 16 వ గుహలో 65 అడుగుల చదరము చావడియున్నది. చుట్టును 20 స్తంభయుగళము లేర్పరుప బడినవి. దీని వెనుక భాగమున ప్రలంబ పాదాసనమునచెక్కబడిన బుద్ధుని విగ్రహముగల పూజామందిరమున్నది.ముందరి భాగమున ఐదు స్తంభములపై మోపిన కప్పుగల వసారా కలదు. వసారాకును చావడికిని రెండు ప్రక్కల 14 అరల వరుస యున్నది. మరి రెండు అరలు పూజా మందిరము రెండు ప్రక్కలను చావడి లోపలి భాగమున కానవచ్చును. చావడియందు 20 స్తంభములు కలవు. + +17వ సంఖ్య గుహ :- ఇది పై గుహతో సమానమైన యాకృతి రచన కలిగియున్నది. దాని స్తంభములు కూడ పై గుహా స్తంభముల వలె అలంకార సంపద వహించి యున్నవి. అవి శిఖర ప్రదేశము నందును అడుగుభాగము నందును చతురస్రముగా నున్నవి. వీనికి మధ్యభాగమున మాత్రము అంచుకట్టుపని కలదు. వసారాయందలి స్తంభములకు క్రింద చెక్కుడు దిమ్మలును, పైన చెక్కడపు తన్నులును గలవు. విగ్రహమున్న మందిరపు ద్వారముపై సవిస్తరమైన శిల్పము కలదు. దీనిపై లతాగుల్మాకృతులు, బుద్ధవిగ్రహములు, ద్వారపాలికలు, రింగులు రింగులు, పెనవేయబడిన మోకు నమోనాలు, గోడలో రాసిన చదరపు స్తంభములు, కమల పత్రములు మున్నగునవి చెక్కబడియున్నవి. మూలలందలి ఉబ్బు ప్రదేశములలో మకరములపై నిలిచియున్నట్లు చెక్కబడిన నారీ విగ్రహములు నేత్రానందకరముగ నున్నవి. పూర్వమందిరము నందలి స్తంభములు, చతుష్కోణ స్తంభములు ప్రశస్తా అంకరణమునకు నెలవులై యున్నవి. + +1 వ సంఖ్య గుహ :- స్తంభముల యింపు సోంపులలోను, తదితర వాస్తు అంగ ప్రత్యంగముల కళా ప్రభానము నందును, 16, 17 సంఖ్యల గుహలు, 1 వ గుహ కన్న మిన్నగా ఉన్నను మొత్తముమీద పరికించినచో ఆకృతి రమ్యతయందు ఈ గుహ వాటిని అధఃకరించు చున్నది. ఈ నాల్గు విహారములలోను ఇదియే విశాలతమమైనది. దీనిలో ద్వారమంటపము, వసారా, నాల్గు వైపుల సన్న త్రోవలుగల చావడి, పూర్వ మందిరము (Ante-chamber), బుద్ధభగవానుని అంబర చుంబియైన విగ్రహము చెక్కబడియున్నవి. విహారము యొక్క అంత ర్యాగమునందు 14 అర లున్నని. వసారాకు రెండు +ప్రక్కలను మరిరెండు చిన్న గదులు గలవు. వసారా 64 అడుగుల నిడివియు, 9 అడుగుల వెడల్పును, 12 అడు +గుల 6 అంగుళముల ఎత్తును కలిగియున్నది. దీని మధ్యలో ఒక పెద్ద ద్వార మున్నది. ద్వారబంధము, స్తంభోపరి +భాగములు మిక్కిలి సుందరముగ చెక్క బడినవి. ద్వారము 64 అడుగుల చదరమైన పెద్ద చావడిలోనికి తెరచుకొనును. దీని కప్పు భారమును 20 స్తంభయుగళములు మోయుచున్నవి. చుట్టును 9 అడుగుల 6 అంగుళముల వెడల్పు వసారా యున్నది. చావడి వెనుక భాగమున ఉన్న పూర్వమందిరము 10×9 అడుగుల కొలతలతో నున్నది. దీనినుండి పూజామందిరమునకు పోవు ద్వారము కలదు. ఇది యద్భుత శిల్పములతో కూడియున్నది పూజామందిరము దాదాపు 20 అడుగుల చదరముగా తీర్చబడినది. + +ఈ గుహాంతర్భాగము నందలి స్తంభములు ఆకృతి యందలి వైవిధ్యముతోను, అలంకార శిల్పము నందలి చమత్కృతితోను, వాటిని శిల్పించిన విశ్వకర్మల బుధ్ధి వైశద్యమును నిరూపించుచున్నవి. ఈ గుణములతోపాటు గుహా విస్తీర్ణతవలన నిరవధిక భావము కలిసి భారతదేశము నందలి సుందరతమమగు గుహావిహారములలో నొక్కటిగా ఇది పరిగణింపబడుచున్నది. ద్వార మంటపము విధ్వంస మొనర్పబడుటచే ఈ గుహావిహారము యొక్క వెలుపలి భాగము కొంత సొంపు చెడియున్నది బుద్ధభగవానుని జీవిత సన్నివేశములును, గజయుద్ధములు వేట చిత్రములు ఇక్కడ అద్భుత కౌశల్యముతో చెక్కబడి యున్నవి. ఇవి శిల్పము యొక్క అగ్రశిఖరము నందు కొన్నవి. గుహయొక్క వీథి సదరు అలంకార శిల్పము నందు నిస్తులమై అత్యంత సుందరమై విపులమై యున్నది. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0150.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0150.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..12b7eb5dce30e9575373e45c42eeb3a7bef7be36 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0150.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +సాటిలేని వై యున్నవి. చావడిలో వెనుక వరుసలోని అతి రమణీయమగు అలంకరణములుగల రెండు మధ్యస్తంభముల అడుగుభాగమును నాలుగు తలలతో మోయు సింహముల యెనిమిది బొమ్మలు చెప్పతగిన వైయున్నవి. ఈ సింహములు ఒక దాని వెన్నును మరియొకటి ఆనుకొని కూర్చున్నట్లు చెక్కబడినవి. ఈ గుహలోని గర్భాలయ ద్వారము, దానిమీద అనేక భాగములలో తొలువబడిన పుష్పసంబంధమగు విపుల చిత్రములతోను, బుద్ధ విగ్రహములతోను,ద్వారపాలికలతోను, వలయాలంకారములతోను, త్రాటి మెలికలతోను, కుడ్య స్తంభములతోను, పద్మ దళములతోను, ఆశ్చర్యజనకముగా నుండును. మూలలందలి చూరులమీది మకరములపై నిలిచియున్న స్త్రీ ప్రతిమలు, ముందుగదిలోని స్తంభములు, కుడ్యస్తంభముల మీది అలంకరణములు కూడ విశేషముగా మనోరంజకములై యుండును. + +సంగ్రహముగా చెప్పదలచినచో, ఊహాతీతమైన అల్లిక పనితనమునకును, శిల్పగతమైన వాస్తువిన్యాసములకును, అజంతా ఒక గొప్ప చిత్రప్రదర్శనశాల యని నుడువ వచ్చును, ప్రాచీనమైన భారత దేశపు . ఏ కళా క్షేత్రమునకు గాని పురాభవనమునకుగాని యిది తీసిపోదు. వాస్తు నిర్మాతలైన యీ ప్రాచీన కళావిదుల శక్తిని గూర్చియు, వారికిగల ఓషధీపరిజ్ఞానమునుగూర్చియు గ్రిఫిత్సు చెప్పినది అతిశ యోక్తి కాదు. + +వర్ణచిత్రలేఖనము మాసిపోయిన అన్ని గుహలలోను ఉబ్బెత్తు చిత్రములందు కనబడు అలంకరణాత్మకమగు పని +నిజముగా అత్యాకర్షణీయమై యున్నది. పౌరాణిక వృత్తాంతములను, రేఖాగణితాకృతులను, పుష్పవితానములను, పక్షుల యొక్కయు, జంతువుల యొక్కయు బొమ్మలను కలిగియున్నదై యీ అలంకరణము విన్యాసములయొక్క అనంత వైవిధ్యమును చూపును. పక్షి. జంతు చిత్రములలో ముఖ్యముగా మకరముల యొక్కయు బాతుల యొక్కయు చిత్రణము శిల్పి యొక్క కల్పనా చమత్కృతి ననుసరించి అపురూపమగు అలంకరణములతో కూడి చిత్రవిచిత్రమగు ఆకారములు +కలదైయున్నది. ఇచట బుద్ధుని యొక్క వ్యక్తిత్వమును సంపూర్ణముగా శిల్పమందును చిత్రమందును ప్రకటించుటకు తగిన ఆదర్శపూర్వరంగమును సృష్టించుటలో శిల్పి యొక్క అద్భుత కల్పనాశక్తియు, పరిపూర్ణ కౌశలమును తోడ్పడినవి. + +జంతువులు : అజంతాలోని బుద్ధ విగ్రహమునకు సంబంధించిన గొప్ప చెక్కడములను పరిశీలించుటకు +ముందు వాటికి ఏ విధముగను తీసిపోక శిల్పిచే గైకొనబడిన మరికొన్ని యితివృత్తములనుగూర్చి సంగ్రహముగా చెప్పతగియున్నది. ఉదాహరణముగా అజంతాలో చెక్కబడిన జంతువుల బొమ్మలు వాటి అలవాట్లను, వాస్తవికత ఉట్టిపడునట్లు ప్రకటించగల సామర్థ్యమును వెల్లడించుచున్నవి. ఏనుగు, ఆ జంతువునకు స్వభావ సిద్ధమగు అనేకమైన తీరులలో చూపబడెను; అట్లే యితర జంతువుల శిల్పములు కూడ శిల్పి యొక్క సూక్ష్మ పరిశీలనను నిరూపించుచు జీవ ముట్టిపడు చున్నది. అజంతాలో అనేక స్థలములందు కనబడు లేడి, సింహము, తుదకు పొట్టేలు (రెండవ సంఖ్య గుహలో పొట్టేళ్ళ పోరాటము చిత్రితమైనది) మొదలగు జంతువులు వాటి అవయవ నిర్మాణము నిర్దుష్టముగను, కళాత్మకముగను ఉండురీతిని వాటి వాటి కుచితమగు పరిసరములలో సున్నట్లు శిల్పింపబడినవి. + +ఒక స్తంభము యొక్క ఆమలకముపై ఒకే శిరస్సు కలిగిన నాలుగులేళ్ళు చెక్కబడిన ఫలకము ముఖ్యముగా పేర్కొన దగియున్నది. ఈ ఆమలక విషయమునందు శిల్పి యొక్క ప్రతిభ, నాలుగు శరీరముల నొక శిరస్సుతో కలుపుటయందలి 'కొంటెతన మందుగాక, వాటిలో ప్రతిబొమ్మ యందు నిజమగు లేడి యొక్క జీవకళలో కూడిన తీరును చూపుటయందు గలదు. క్రింది యెడమ లేడి నేలమీద కూర్చుండి అపాయమును శంకించినట్లు తలయెత్తి ముందునకు చూచుచున్నది. అదే శిరస్సు వేరొక తీరులో కుడిప్రక్కనున్న దాని సహచర మృగమునకు వెనుకతోచిన అపాయమును పసిపట్టుటకు మెడవంచి జాగరూకతతో నున్నట్టి భంగిని కల్పించుచున్నది. అదే శిరస్సుతోకూడిన పై భాగమందలి లేళ్ళజంటలో ఎడమలేడి శత్రువు యొక్క ఉపసరణమును పరికించు చున్నట్లు మెడనుక్రిందికి వంచి ముట్టెను ముందుకు చాచినట్లును, కుడిపై వుది కాలిగిట్టతో ముట్టెను గోకుకొనుటకు మెడను \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0157.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0157.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..253c9bee0716abfbbbe54e5eb93b195fe55c6fca --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0157.txt" @@ -0,0 +1,10 @@ +కనబడునట్లు పద్మాసనాసీనుడై యుండెను. ఆతడొక పారదర్శకమగు దుస్తును ధరించి యుండెను. ఆ దుస్తు యొక్క క్రింది అంచు చీలమండలకు కొంచెముపైగా ఒక రేఖచే గుర్తింపబడెను. కేశ సముదాయమును సాంప్రదాయకమగు రీతిలో మెలివేయబడి నడినెత్తిన ఉష్ణీషమువలె ముడి అమర్చబడెను. శిరస్సునకు వెనుక వైపున ఒక చిత్రితమగు చక్రాకార ఫలకము కలదు. ఇది ప్రభాపరి వేషమును సూచించును. ఇద్దరు మత్త గంధర్వులు స్వర్గధామమునుండి పుప్పోపహారములను తెచ్చుచున్నారు. సింహాసనమునకు వెనుక, బుద్దున కిరువైపుల గొప్ప కిరీటమును ధరించిన ఒక్కొక్క రాజభృత్యుడు కలడు. సింహాసనమునకు ముందు మధ్యభాగములో ధర్మచక్రము చెక్కబడెను. ఆ చక్రమున కిరువైవుల లేళ్ల బొమ్మలుకూడ కలవు. లేళ్ల వెనుకభాగ మందు కొందరుభక్తుల ప్రతిమలుకూడ కాననగును. ఆ భక్తులు పలురకములగు భంగిమలలో చూపబడిరి ;కొందరు నేలమీద ఆసీనులై యుండిరి, కొందరు మోకాళ్ళమీద నిలుచుండిరి, మరికొందరు కాళ్ళను చేర్చి, ఒకటి భూమిని తాకునట్లును, మరొకటి పై కెత్తబడినట్లును కూర్చుండి యుండిరి. ఆ సింహాసనముపై తొలువబడిన విషయము సారనాథమందలి మృగదావములోని బుద్ధుని ధర్మోపదేశమును స్పష్టముగా వ్యక్తపరచుచున్నది. బుద్ధప్రతిమ మామూలు మానవ పరిమాణమునకు పూర్తిగా మూడు రెట్లు కలదు. సింహాసనాధిష్ఠితమైన యీ విగ్రహము 10 అడుగుల 3 అంగుళముల యెత్తున ఉన్నది *. ఆ మూర్తి ఒక సంప్రదాయకమగు రీతిలో +మలుచబడినను ధాని ముఖవైఖరి అంతర్గత ప్రశాంతతను, ఉదాత్తతను వెల్లడించుచు అత్యద్భుతమై యున్నది. +ఆ మూర్తి యొక్క ఆధ్యాత్మిక ప్రభావము ఆ కాలమున అహర్నిశలు వెలుగుచుండు దీపముల సువర్ణ కాంతిచే +అనల్పాధిక్యము నొందింపబడినది. ఆ దీపముల కాంతిలో ఆ మహావ్యక్తి యొక్క పెదవులమీది ఆతని దయాళు +స్వభావమును సూచించు చిరునగవుకూడ వ్యక్తమగు చుండును. + +గుప్తయుగము నాటి సారనాథ క్షేత్రము నిస్సందేహముగా బౌద్ధ శిల్పము యొక్క అభివృద్ధికి అపారమగు దోహద మిచ్చినను, గుప్తయుగము అవశ్యముగా హిందూమతము యొక్క పునరుద్ధరణకు, బౌద్ధమతము యొక్క క్షీణదశకును చెందిన కాలమని మరువకూడదు. ఇట్టి పునరుద్ధరణాత్మకమగు మతోద్రేకముచే స్పృశింపబడనట్టియు విదేశీయ కళా సంపర్కముచే మిశ్రితము కానట్టియు ఏకైక బౌద్ధ కేంద్రము క్రీ. శ. అయిదవ, ఆరవ శతాబ్దముల నాటి అజంతాయే అయియున్నది. కనుక అజంతా యందలి శిల్పము, వర్ణచిత్రలేఖనము వాటి మతవిషయక, ఆధ్యాత్మిక ప్రభావములం దొక విశిష్ట స్థానమును అలంకరించియున్నవి. అత్యున్నత కళాప్రమాణములతో పరిశీలించిన అజంతా శిల్పము ఆధ్యాత్మిక కృషి యొక్క అత్యంత పరిపూర్ణ సాధనముగను, ఆధ్యాత్మిక భావములను, అభిలాషలను, ఉద్రేకములను, అనుభవములను ప్రకటించుట యందు ఆదర్శసాధనముగను తోడ్పడుచున్నది. ఆశిల్పము బహుశ తరువాత హిందూ ప్రతిమలందు సాధింప బడిన నిగూఢ ఆధ్యాత్మిక భావములందును, విశ్వాత్మకత యందును కొరవడియుండవచ్చును. కాని ఇది అనివార్యము కావచ్చును. ఏలయన బౌద్ధులు భగవంతు డొకడు కలడని యంగీకరింపలేదు. అట్టి సర్వాంతర్యామియైన భగవంతుని అర్చారూపమైన విగ్రహ కల్పనమును గూడ వారు సమర్థింపలేదు. బౌద్ధమతము దాని సిద్ధాంతముననుసరించి అవశ్యముగా భౌతికవాద మత మైయున్నది; కాని అది నేడు మనము గాంచు తర్క ప్రభేదము అందలి ప్రాపంచక భౌతిక వాదము వంటిది కాదు. అది యొక ఉదాత్తమగు భౌతిక వాదము. అనంతుడును, సర్వ శక్తిమంతుడును అయిన భగవంతుని అధికారమును గాని, ఆతని నిశ్వసితములై మార్పరానిపైన ఆధ్యాత్మిక గ్రంథముల ప్రభావమునుగాని బౌద్ధు లంగీకరింపరు. వీరి భౌతిక వాదమునందు ఈశ్వరుని చేతను, వేదము చేతను నిబద్దము కాని ఆధ్యాత్మిక సాధనకు స్వేచ్ఛ యొసంగబడినది. సాధారణముగా బుద్ధ ప్రతిమయొక్క ఆధ్యాత్మికతయు, అలౌకిక మహ +త్త్వమును నటరాజ విగ్రహమువంటి హైందవ ప్రతిమల + + ఆ ప్రతిమయొక్క వెడల్పు ఛాతి భుజములతోగూడ ముందు 6 అడుగుల 3 అంగుళములు మరియు మోకాలినుండి మోకాలి వరకు సింహాసనముమీద 8 అడుగుల 10 అంగుళములు, \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0159.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0159.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2a799958f43a195314c01acf87b6ee029be4e0ed --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0159.txt" @@ -0,0 +1,18 @@ +సంగీత నాట్యము లీ ప్రజలకు సాంప్రదాయిక లక్షణములుగా ఉండెను. మతాలయములకు సంబంధించిన +సాంప్రదాయిక సంస్థలలో పరిణతములైన వాద్య పరికరములును, సుశిక్షితములైన నర్తకుల మేళములును నెలకొని యుండెను. గాయక నర్తకులతో కూడిన ఈ మేళమున పదునైదుగు రుందురు. అందరు స్త్రీలే. అం దిద్దరికి పొడుగైన బాకాలు కలవు. మిగిలినవారు చేతులతో తాళము వేయుచునో, నాట్యము చేయుచునో కనిపించు చున్నారు. కాలమును సూచించుటకో సంగీతమునందు లయా పరాకాష్ఠను కలిగించుటకో కరతాళ పద్ధతి ఇంకను అవలంబింపబడుచునే యున్నది. నర్తకులలో పవిత్ర వృక్షమునకు మిక్కిలి సమీపమున నున్న ఆమె శరీరమునకు సర్పాకారమున మెలికలతో కూడిన చలనము కలిగించుటకో యన చేతులను పైకెత్తి వింతగా త్రిప్పియున్నది. మిగిలిన యిరువురు నర్తకుల విన్యాసములును, అడుగులును ప్రత్యేక భారతీయ సంప్రదాయమునకు చెందియున్నవి. ఆధునిక నాట్యములలో కూడ నట్టివానిని మనము చూడవచ్చును. + +కొందరు గాయకులును, నర్తకులును అందమైన అల్లికతో కూడిన బల్లల(Stools) పై కూర్చుండియున్నారు. వారి వేషములును, భూషణములును ఈ దృశ్యమునందలి రాజాంతఃపుర వనితల వానికంటే భిన్నములుగా లేవు. ఈ వివరములను బట్టి దేవాలయములకు సంబంధించిన ఈ గాయనులును, నర్తకులును జీవితమున గౌరవార్హమైన స్థితిని పొందియుండిరే కాని, ఏ విధముగను నిరసింపబడుచుండలేదని తెలియుచున్నది. + +నర్తకుల కేశాలంకరణ విధానములు రాజాంతఃపుర స్త్రీలవానివలెనే వివిధ విన్యాసములు కలిగి యున్నవి. అందు కొన్ని మిక్కిలి విస్తృతములై యుండగా కొన్ని తల ఎడమవైపున పాపటతీయు పద్ధతితో కూడి మిక్కిలి సరళములుగా నున్నవి. + +అంతఃపుర కాంతల వేష భూషణములు నర్తకుల వేషభూషణముల వలెనే యున్నవి. వారు ధరించు నగలలో +కర్ణభూషణములును, కంఠహారములును, దండకడియములును, గాజులును కలవు. గాజు లా కాలమున దక్కనులో +ప్రచారమం దుండిన వానివలెనే శంఖద్రవ్యము (couch) తోడనో, దంతముతోడనో చేయబడినట్లు కనబడుచున్నవి. +మాస్కి, పైఠను, కొండాపురము మున్నగుచోట్ల జరిగిన ఖననములలో నట్టివి కుప్ప తెప్పలుగా కనిపించినవి. ముంజేయి అంతయు ఆచ్ఛాదిత మగునట్లుగా అట్టివి పెక్కు ధరింప బడుచుండెడివి. దక్కనునందలి లంబాడీల వంటి ఆదిమ జాతులవారిలో అట్టి ఆచార మిప్పటికిని నిల్చియున్నది. కొందరు స్త్రీలకు తలలను, వీపులను ఆచ్ఛాదించు పెద్ద రుమాల్లో, అవకుంఠనములో కలవు. ఇవి ఈ గచ్చు చిత్రము (Fresco) నందేకాని తరువాతి అజంతా చిత్రలేఖనములలో కానవచ్చుటలేదు. + +ఈ దృశ్య మెచ్చటిదో ఇంకను పూర్తిగా గుర్తింపబడ లేదు. ఇది యొక రాజు తన పరివారముతో బోధివృక్షమును పూజించుటకై వచ్చు సన్ని వేశమును సూచించు చున్నది. బహుశః ఆ చెట్టునకు సమీపముగా నిలబడియున్న బాలుని విషయమైన మ్రొక్కు చెల్లించుటకై ఆతడరుదెంచి యుండును. ఆతడేదో ప్రార్థనను పఠించు చున్నాడు. అంతఃపుర కాంత లందరును ఆ కర్మకలాపమున పాల్గొనుచున్నారు. ఒక కాంత శిరస్సు మూడు నెమిలి ఈకలచే నలంకరింపబడి యున్నది. రాజు కిరీట మేదియు ధరింపలేదు. కాని జుట్టు ముడిచుట్టును పాము పడగ ఆకారమున అమర్చబడిన కొన్ని భూషణములను ధరించి యున్నాడు. + +ఈ చిత్రముల చిత్రణము భావనయందును, నిర్వహణమందును కూడ సుపరిపక్వమైన శిల్పమును సూచించు +చున్నది. ఈ శిల్ప మిట్టి స్థితిని పొందుటకు పెక్కు శతాబ్దులు పట్టియుండును. ఈ గచ్చు చిత్రమునందు చిత్రింపబడిన బొమ్మలకును కొండనే, బెడ్స్, కార్లేల యందలి చైత్యములలోని భవనాంగణము లందును, గోడలపైని, స్తంభములపైని చెక్కబడిన శిల్పములందలి బొమ్మలకును ఆలం కారిక వివరముల విషయమున సన్నిహితమైన సాదృశ్యము కనవచ్చుచున్నది. + +ఈ చిత్రలేఖకుడు మానవజీవితమును మత ప్రాపంచిక రంగములు రెంటను నిరూపించుటకు యత్నించినాడు. ఈ గచ్చు చిత్రము నందలి బొమ్మల చిత్రణము రాత్త్విక భావములనేకాక ప్రపంచ సుందర సన్ని వేళముల యెడగల సానంద దృక్పథమునుగూడ వ్యక్తము చేయుచున్నది. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0165.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0165.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ee460fe8e5629b7df8a8e28696800a91027140d6 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0165.txt" @@ -0,0 +1,13 @@ +తోడను దానిని ముగించినాడు. మధ్యభాగమున అతడా గజరాజు పద్మసరస్సున స్నానమాడుటయు, ఒక పెద్ద మట్టిచెట్టు క్రింద గల దాని ప్రియమైన ఆశ్రయ స్థలమును చిత్రించియున్నాడు. ఈ విధముగా జంతుజీవితమునకును, ప్రకృతి సౌందర్యమునకును సంబంధించిన దృశ్యములు దుఃఖ క్లేశ తమస్సు భక్తి విశ్వాసాలోకముచే ప్రకాశింప జేయబడు మానవ భావములను చిత్రించు దృశ్యముల నుండి వేరుగా ఉంచబడినవి. + +అడవియందలి జంతు జీవితమునకు సంబంధించిన దృశ్యములలో ఒక ఏనుగునకును మొసలికిని జరిగిన పోరాటమును వర్ణించు దృశ్యమును చిత్రకారుడు మిక్కిలి నేర్పుతో చిత్రించియున్నాడు. అందేనుగు తన శత్రువును వెలికిలబడవైచి, దాని పొట్టపై తన ముంగాలొకటి పెట్టి, దానిని తుత్తునియలు చేయుటకై తొండముతో గట్టిగా నొక్కుచున్నట్లు చిత్రితమై యున్నది. దానికి సమీపముననే భీకరమైన మహానాగము ఏనుగు కాలి నొక దానిని పట్టుకొనగా అది దురంతరమైన వేదనపొందుచు తన తోడి ఏనుగుల సాయము నర్థించుటకై ఆర్తనాద మొనరించుటకో అన తొండమును పైకెత్తినట్లుగా చిత్రింపబడి యున్నది. గజయూధ మొకటి పద్మసరోవరమున స్నానము చేయుచు తొండముల నెత్తి వివిధ స్వాభావిక విన్యాసములతో వానిని వంకరగా త్రిప్పుచు జలక్రీడోత్సాహమున ఉప్పొంగు దృశ్యమొకటి మిక్కిలి మనోజ్ఞముగా ఉన్నది. + +రాణి గజదంతములను చూచి మూర్ఛాక్రాంతురాలైన ఆస్థానదృశ్యము నాటకీయ ప్రభావముతో కడు మనోహరముగా ఉన్నది. ఆ పద్దంతనాగము పూర్వము ఒక అవతారములో ఆమెకు ప్రియదయితుడై యుండెను. తనపై కంటె అప్పుడింకొక భార్యపై అత డెక్కువప్రీతి కలిగి ఉండినట్లామె భావించుటదే కోపావేశమున దాని దంతములను కొనిరమ్మని ఆమె వేటకాండ్రను పంపి యుండెను. వర్తమాన జన్మమున ఆమెకు భర్తయైన కాశీరాజు ఆమెకు దగ్గరగా కూర్చుండి, తన చేతులలో నొక దాని నామె వీపు వెనుక నుంచియు, రెండవదానితో, నామె కుడిభుజమును పట్టుకొనియు ఆమెకు అవలంబ మొసంగు చున్నాడు. పరిచారిక ఒకతె రాణికి విసనకఱ్ఱతో వినరుచున్నది. తలపై పోయుటకో, ముఖముపై చల్లుటకో వేరొకతె జలము తెచ్చియున్నది. మూడవయామె రాణి కేదో పానీయి మొసగుచున్నది. దృశ్యమునకు కుడి వైపున నున్న నాల్గవయామె భారతీయులకు సహజమైన విధమున విచారభావముల నడచుటకై తన చేతిని ముఖముపై +పెట్టుకొనియున్నది. ఛత్ర ధారిణియైన పరిచారిక ఆస్థానము నంతను భయకంపిత మొనరించిన ఆ దంతములవంక చూచుచున్నది. భూతలాసీనయైయున్న వనిత యొకతె రాణిని తెప్పిరిల్ల జేయుటకై ఆమె అరకాళ్ళను రాయుచున్నది. +దృశ్యమునంతను ఆవరించియున్న సామాన్య కరుణ వాతావరణము మాట అటుండ, వ్యక్తుల వర్గీకరణమును, +మనోహరములైన విన్యాసములును స్త్రీల భూషణ కేశాలంకరణ విధానములును, అల్పమయ్యు కళా సంపన్నమైన వివిధ వ్యక్తుల వస్త్రధారణ ప్రకారమును, చిత్రకారుని సజీవమైన భావనాశక్తిని, సరసమైన అభిరుచిని మాత్రమేకాక సుపరిపక్వమైన అతని సాంకేతిక కళా కౌశలమును తనఊహ ననుసరించి ఏ వస్తువునైనను ఏరీతిగనైనను యథేచ్ఛముగా చిత్రింపగల అతని సామర్ధ్యమును ప్రదర్శించుచున్నది. + +క్రీస్తుపూర్వ యుగమునందలి చిత్రలేఖనములవలె ఈ చిత్రమున చిత్రింపబడిన వ్యక్తు లందరునుకూడ అనార్యులుగనే కానవచ్చుచున్నారు. చిత్రణమునందలి సాంకేతిక విధానమును, వస్తుసామగ్రియు కేవల దేశీయములై యున్నవి. అందు పరదేశములకు సంబంధించినదేకాక మిక్కిలి సమీపమునందున్న ఉత్తర హిందూస్థానమునకు సంబంధించినదియు ప్రభావ మిసుమంతయు గోచరించుట లేదు. కాని దృశ్య సౌందర్యమును కల్పించుటలో చిత్రకారుడుచూపిన ఉత్సాహమును, అతడు మృగ జీవితమును గూర్చి కావించిన సునిశిత పరిశీలనమును, మత ముద్రతో కూడిన కరుణరస భావములను చిత్రించుటలో ప్రదర్శించిన నైపుణ్యమును, సూక్ష్మ వివరములతో కూడిన అలంకరణ విధానమందలి ప్రీతియు, ఎడమకుడిగోడలపై చిత్రములను చిత్రించుటలో కలిగిన నాలుగు శతాబ్దుల వ్యవధానమున చిత్రలేఖన కళ +వైజ్ఞానికముగను, సాంకేతికముగను కూడ మిక్కిలి అభివృద్ధిని పొందెనని సూచించుచున్నవి. + +క్రీ. శ. నాలుగవ శతాబ్దిలోని చిత్రలేఖనము :- పైని వర్ణింపబడిన పడ్డంత జాతకమునకు ఎడమవైపునగల \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0166.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0166.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8e0eab5035d7a25e2c310979b53423e374b07437 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0166.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +శ్యామజాతకమును, పదవ గుహలో గోడలమీదను, స్తంభములపైనను గల ఇతర చిత్రములును వసారా స్తంభములమీది బుద్ధుని చిత్రములును శాసన లిపి నిదర్శనమునుబట్టి కాని, సాంకేతిక పరిణామమునుబట్టి కాని క్రీ.శ. నాలుగవ శతాబ్దికి చెందినవిగా తలంపవచ్చును. + +ఈ కథ శ్రావణకుమార దశరధ శాప వృత్తాంతములకు బౌద్ధులు కల్పించిన రూపాంతరము. గచ్చుబొమ్మలో సూచింపబడిన ముఖ్య సన్నివేశములు పెక్కు వివరములలో జాతకమున చెప్పబడిన వానితో సరిపోవుచున్నవి. సమగ్ర వేషధారులయిన పరిచారకు లై దుగురును, అల్ప వేషధారులయిన పరిచారకు లైదుగురును (వీరు బహుశః వాద్యములు వాయించు వారును, వేట కాండ్రును కావచ్చును) శస్త్రాస్త్ర సన్నద్ధులై రాజు ననుసరించి యున్నారు. రాజు (అస్పష్ట చిత్రితమైన) గుఱ్ఱమునుండి దిగి తాను జంతువని శంకించిన యొక అదృశ్యవస్తువు పై ధ్వనినిబట్టి, లక్ష్యముంచి, విల్లెక్కు పెట్టుచున్నాడు. ఆ వస్తు వాతడనుకొనినట్లుకాక పొదల వెనుకనున్న నదీ ప్రవాహములో కమండలువును ముంచుచున్న బ్రాహ్మణ కుమారుడగుట సంభవించినది. వనదేవత యెవ్వరో రాజును మందలింప యత్నించెను కాని లాభము లేక +పోయెను. రాజు పశ్చాత్తప్తుడై శ్యాముని అంధ పితరులను సేవింప ప్రతినపట్టును. వనదేవతా ప్రభావముచే శ్యాముడు రక్షింపబడును; అతని అంధ పితరులకు దృష్టి సంపద కలుగును ; రాజు శ్యామునినుండి " ధమ్మ ”బోధ గ్రహించును. + +జాతక కథలో కథన సౌందర్యముతోపాటు కొన్ని దృశ్యకావ్య లక్షణములుకూడ ఉన్నవి. చిత్ర కారుడు వానిని గచ్చుబొమ్మలో అత్యద్భుతముగా అనుకరించినాడు. శ్యాము డమరుడా నాగుడా అని రా జెరుంగ కోరుట, శ్యాముని మన స్థైర్యము, అతని తల్లి దండ్రుల దీనాక్రందనములు, వేగముతో కూడిన వేడి చలనములు, అన్నిటికన్న మిన్నగా' జంతువులను మానవులతో కలుపు అనురాగ బంధములు మున్నగున విందుకు నిదర్శనములు. జలకమండలువును మోయుచున్న శ్యాముని చిత్రమున గ్రీకు శిల్పులు వేల్పుల విగ్రహములలో చూపిన లాలిత్యము కానవచ్చు చున్నది. అట్లే శ్యాముని తండ్రి తల నవవిజ్ఞాన యుగమునందలి (Renaissance) ఇటలీ దేశపు చిత్రములలో ముఖ్యముగా ఏసుక్రీస్తు చిత్రములలో కనవచ్చు కరుణమును సూచించును. లేడి చిత్రములు జంతు పరిశీలనమునకు చక్కని నిదర్శనములు. + +క్రీ. శ. 5వ శతాబ్ది యందలి చిత్రలేఖనములు : క్రీ.శ.5 వ శతాబ్దిలో ఇతర కలాపములందువలె అజంతా యందలి చిత్రలేఖన కళలో కూడ అమితమైన ఉత్సాహము గోచరించుచున్నది. వానిలో పెక్కు 1, 2, 16, 17 వ గుహలలో ఇప్పటికిని నిల్చియున్నవి. ఈ గుహ లందు చిత్రితములును, శిలా ఖచితములును, అగు శాసనముల వలన ఇవన్నియు క్రీ.శ. 5వ శతాబ్దికి చెందినవని నిరూపింపవచ్చును. కళా సంకేతములనుబట్టి చూచినచో 1, 16 గుహలు సమకాలికములవలె తోచును. 17 వ గుహ వాని తరువాతను, రెండవగుహ అన్నిటికంటె చివరను వచ్చును. గుహల పౌర్వాపర్యమును నిర్ణయించు నప్పు డీ విషయ మిదివఱకే చెప్పబడినది. మొదటిగుహలో బుద్ధుని మహాభినిష్క్రమణ వృత్తాంత మునకును, 16 గుహలో అతని జనన బాల్యములకు సంబంధించిన కథలకును, సన్యాస జీవితమునకు సంబంధించిన ఇతర గాథలకును ప్రాధాన్య మొసంగబడినది.17వ గుహ యందు బుద్ధుడు తొల్లింటి అవతారములలో ఉదారుడైన రాకుమారుడుగానో, గజము, వానరము, లేడి, బాతు, మత్స్యము, నాగము మున్నగు ఉత్తమమైన +జంతువులుగనో వివిధ రూపములలో ఉద్భవించిన కథలు చిత్రింపబడినవి. రెండవ గుహలో బుద్ధుడు సిద్ధార్థుడుగా నున్నప్పటి కథలును, పూర్వజన్మలలో మతి మంతుడైన బ్రాహ్మణుడు, విధుర పండితుడు, క్షాంతి వాది, సన్యాసి మున్నగు రూపములను పొందిన కథలును వర్ణింపబడినవి.అలంకారిక రచనారీతులు ''' :- వర్ణ చిత్రములందలి వస్తువు మువ్విధములుగా నుండును అలంకరణ విధానము, +రూపకల్పనము, కథనము, అలంకార రచనా రీతులలో పశ్రావళులు (Scrolls) జంతువులయు, వృక్ష లతాపుష్ప +ములయు బొమ్మలు ఇమిడి యున్నవి. ఇచ్చటి వైవిధ్యమనంతముగా ఉన్నదనియు, సూక్ష్మాతి సూక్ష్మ వివరములు కూడ ప్రదర్సిరంపబడి ఉన్న వనియు, ఎచ్చటను \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0167.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0167.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d8800354992797042c00fe1b3b83b8b1fc35c914 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0167.txt" @@ -0,0 +1,9 @@ +పునరుక్తి గోచరింపదనియు గ్రిప్ఫిత్తు చెప్పుచున్నాడు. సుపర్ణులు (పక్షిశరీరము మానవ పూర్వకాయముతో కూడి యుండును.) గరుడులు, యక్షులు, గంధర్వులు, అప్సరసలు మున్నగు కల్పిత కథా పాత్రలయు, పౌరాణిక +వ్యక్తులయు బొమ్మలు స్థలమును నింపుటకై ఉపయోగింపబడి ఉన్నవి. అవి బాణకవి కాదంబరిలో వర్ణించిన ఉజ్జయిని యందలి చిత్రిత మందిరములను స్మరణకు తెచ్చుచున్నవి. + +అజంతా చిత్రములందలి ప్రకృతి :- చిత్రకారునికి గల ప్రకృతి ప్రీతియు, వివిధ ప్రకృతి దృశ్యములను సౌందర్య వైభవములతో వర్ణించుటయం దాతడు చూపు నేర్పును ఇక్కడ వేరుగా నొక్కి వాక్రువ్వనక్కరలేదు. 17 వ +గుహలో చిత్రింపబడిన పెక్కు జాతక కథలలో ఉత్తమ శ్రేణికి చెందిన కథనాత్మక చిత్రములకు అసంఖ్యాకము +లైన నిదర్శనములు ఉన్నవి. ఇతర గుహలలో కూడ ఇట్టివి కొన్ని కలవు. ఈ గుహలో చిత్రింపబడిన ఛద్దన, మహాకపి, హస్తి, హంస, శరభంగ, మత్స్య, మహిష,రురు, శిబి, నిగ్రోధ, మిగ జాతకములను గూర్చి సంగ్రహముగ సూచించుటకు కూడ ఇచ్చట తావు చాలదు. వెస్సంతర, సుతసోమ, మాతుపోషక జాతకములనుగూర్చి సంగ్రహముగా చెప్పవలసి యున్నది. వెస్సంతర జాతకము గోడతో కలిసిపోయినట్లు కట్టబడిన రెండు స్తంభముల నడుమ గల ఎడమప్రక్క గోడనంతను అవరించియున్నది. అది ఎడమప్రక్కనుండి ఆరంభించును. అచ్చట వెస్సంతర రాజకుమారుడు తన నిష్కానన వృత్తాంతమును భార్య యైన మడ్డి(Maddi) కెరిగించును. అతని యందలి లోపము అతిమాత్రమైన ఔదార్యగుణము. వర్షమును కలిగింప జాలు శక్తిగల ఒక దివ్యదంతావళము నాతడు దానము చేసిపై చినప్పుడు, ప్రజలు గగ్గోలు చేసి రాజైన అతని తండ్రిని అతనిని దేశ బహిష్కృతుని చేయుమని బలవంత పెట్టిరి. అతడు తన తల్లిదండ్రులకు వీడ్కోలు చెప్పుట, నాలుగు గుఱ్ఱములను పూన్చిన రథముపై అతడు తన కుటుంబముతో కూడ విపణివీథిని పోవుట, ఆశ్రమమున అతని జీవితము, వన్యమృగములచే ఆశ్రమమునకు రాకుండ ఆపివేయబడిన మడ్డి పరోక్షమున అతడు తన బిడ్డలను జూజకున కిచ్చుట, బంధవిమోచన ధనముగా వారి తాత ఆ బిడ్డలను తిరిగి యిచ్చుట, మడ్డియు, వెస్సంతరుడును తిరిగి రాజధాని కరుదెంచుట మొదలగు సన్నివేశము లీ మనోహరమైన కథలో అతి నుందరముగా చిత్రింపబడినవి. + +వివిధ దృశ్యముల క్రమము కొంత క్లిష్టముగా ఉన్న మాట నిజమేయైనను ముందరి గది కెడమవైపున గల వెనుక గోడపై నున్న చిత్రములో సుతసోమ జాతకము కూడ -మిక్కిలి చక్కగా చిత్రింపబడినది. సుదాసు డశ్వా రూఢుడై తన పరివారముతో కూడ మృగయార్థమై పురద్వారమునుండి బయల్వెడలుటతో ఈ కథ ఆరంభించుచున్నది. ఆ పరివారములో కొన్ని వేటకుక్కలు కూడ ఉన్నవి. అవి ఒక లేడిని తరుముచున్నట్లు కనబడుచున్నవి. తరువాతి దృశ్యములో వన్యమృగసంకులమైన అడవియం దొంటరిగా అశ్వారూఢు డైయున్న రాజు చిత్రింపబడి ఉన్నాడు. ఇంకను కొంతపైని ఈ రాజు నిద్రించుచుండగా ఒక సింహి ఆతని పాదములను నాకుచున్నట్లున్నది. తరువాత ఆతడొక రాతిపై కూర్చుండియుండును. సింహి ఆతని ముందుండును. సింహి గర్భిణియై ఒక మానవ శిశువును. రాజునకు ప్రియ కుమారుడు. కనుట మొదలగు సన్ని వేళములు తొలగింపబడినవి. తరువాత చూపరులు ఆశ్చర్యచకితులై చూచుచుండ ఆ సింహి బజారువీధిని ప్రాసాద ద్వారము వంక కరుగుచున్న సుందరమైన దృశ్యము కానబడును. కుడిప్రక్క అ సింహి రాజసన్నిధికి ప్రవేశ పెట్టబడిన దృశ్యమున్నది. రాజు కుమారుని గ్రహించి తన తొడపై కూర్చుండబెట్టుకొనును. దీని క్రింద సుదాస రాజకుమారుని విద్యాభ్యాసము చిత్రింపబడినది. కుడిప్రక్క అత డొక బల్లపై వ్రాయుచున్నాడు. ఎడమ +ప్రక్క అతడు బాణములు వేయుట అభ్యసించుచున్నాడు. దాని కెడమవైపున సుదాసుని పట్టాభిషేకము చూపబడినది, అతని తల్లి సింహి అగుటచే అతడు నరమాంస భక్షకుడగును. తరువాత నున్న మూడు దృశ్యములలో తొలుత వేయబడిన మనుష్యుని దేహమునుండి మాంసము కోయుట, అట్లు తెచ్చిన మాంసమును వండుట, దానిని రాజునకు వడ్డించుట మున్నగువానిచే అది సూచింప బడినది. తరువాత సుదాసుడు వేట కరుగుచున్నట్లు చిత్రింపబడిన చట్రమునకు వెనువెంటనే పైని అంతఃపుర \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0168.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0168.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ce662f96a6889c7a256ea6bab9dd9bacfca17589 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0168.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +యాదకుని బారినుండి ఒకడు తప్పించుకొని పారిపోవు చుండుట వర్ణింపబడినది. దీనికి పైని వినాశకరమైన ఈ అభ్యాసమును వర్ణింపుమని ప్రజలు సుదాసుని వేడుకొను చున్నట్లు కనవచ్చుచున్నది. బాణ క్షేపమును సూచించు +దృశ్యమునకు క్రింద సుదాసుడు తనపై దండెత్తివచ్చిన సేనలతో స్థిరముగా నిల్చి పోరాడుట వర్ణింపబడినది. ఈ +చిత్రరచన కెడమవైపున నిష్కాసనానంతర మడవిలో జరిగిన వృత్తాంతములను సూచించుచున్న చిత్రములన్నియు +శిథిలము లై పోయినవి. సర్వావయవ హోమమునకై సుదాసుడు పట్టుకొన్న ఏకశత రాజకుమారులలో ఒకడును, కడకు ఆతని పరివర్తనమునకు కారణభూతుడైన వాడును అగు బోధిసత్వసుత సోముడు పద్మాకరమున తాను పట్టుకొనబడిన సమయమున సుదాసుని భుజముపై ఉన్నట్లు కానిపించును. + +చిత్రరూపమున చెప్పబడిన సుందరములైన కథలలో మాతృపోషక జాతక మొకటి. అది మాతృదేవోభవ అను వేదసూక్తికి నిదర్శనమైనట్టిది. బోధిసత్వు డొకప్పు డేనుగుగా జన్మించి ఒక వనేచరునిచే వంచింపబడెను. అడవిలో దారి తప్పియున్న సమయమున ఇంటికిపోవు త్రొవచూపి అది వనేచరుని కంతకుముందు ఉపకార మొనరించియుండెను. ఆ గజము పట్టుకొనబడి రాజ గజ శాలకు కొనిరాబడెను. తనకు మిక్కిలి ప్రేమపాత్రురాలయిన చీకు ముసలితల్లి దీనావస్థను తలంచుకొని అది అచ్చట ఎట్టి ఆహారమును గ్రహింప నొల్లకుండెను. రాజు జాలిపడి దానిని విడిచివైచెను. అన్ని దృశ్యములును చక్కగా అమర్పబడినవి. రాజ పరిచారక పరివృతమై అది తన ప్రియజననీజనకుల కలసికొనుటకై ఉత్సాహమున ఇంటికి పరెగెత్తుటను, పితాపుత్ర సుఖసమాగమమును సూచించు చివర దృశ్యములు మిక్కిలి సుందరముగా చిత్రింపబడినవి. + +కుడిగోడమీద చిత్రింపబడిన సింహలావదానమును గూడ ఇట పేర్కొనవలసియున్నది. ఇందలి కథ దివ్యావదానము నుండి గ్రహింపబడి వలాహస్సజాతకములోని కొన్ని వివరములచే పుష్టి నొందినది. + +చిత్రము యొక్క కుడిచివర అడుగున సింహలుని సముద్రప్రయాణమున జరిగిన నౌకాభంగముతో కథ ఆరంభించు చున్నది. అతడును తదనుచరులైన 500 మంది వర్తకులును రాక్షసాంగనలతో కూడిన ఒక ద్వీపమునకు త్రోయబడిరి. అచ్చటి రాక్షస స్త్రీలు సుందరాకారమును వహించి సగౌరవముగా వారికి ఆతిథ్య మొసంగిరి. సింహలుడు మాత్రము వారిచే వంచితుడు కాలేదు. అతడు గుఱ్ఱముగా జన్మించిన బోధిసత్వుని ఆతిథ్యము గ్రహించెను. ఆ గుఱ్ఱము అతనిని కొందరనుచరులను తిరిగి వెనుకకు కొనిపోయెను. ఈ చిత్రము రాక్షసాంగనల వినోదోత్సాహములను సూచించు దృశ్యమున కించుక పైని రమణీయముగా చిత్రింపబడినది. కొంత సేపైన తరువాత ఆ రాక్షస స్త్రీలు చిత్రములో కనబడునట్లుగా తమ యథార్థ రూపములు గ్రహించి మూర్ఖులై అచ్చట ఉండిపోయిన సింహలుని అనుచరులను కబళించిరి. తన్ను తప్పించినందుకు సింహలుడా గుఱ్ఱమునకు కృతజ్ఞతా వందనములర్పించును. ఆతడొక ద్వారముకడ ఆగుఱ్ఱము ముందు కృతజ్ఞతతో మోకరిల్లి యున్నట్లు చిత్రింపబడి యున్నది. కాని వెంటనే ఒక రాక్షసి సుందరవనితా +కారమున ఒక బిడ్డ నెత్తుకొనివచ్చి ఇతడే నా నిజమైన భర్తఅని పల్కును. ఆస్థానదృశ్యమున గల మంత్రి విణ్ణ రూప మాతడు ప్రయత్నించియు రాజు నా సాహస కృత్యమునుండి మాన్పలేకపోయెనని సూచించుచున్నది. దాని ఫలితము ఎడమచివర చూపబడినది. ఆ రాక్షసి రాజును చంపి తిని వేయును. ఆమె అనుచారిణులు అంతఃపురమున నున్నవారి నందరిని సంహరింతురు. సంవృతమైన ప్రాసాదద్వారముపై రాబందు లెగురుట చూచి ప్రజలు భీతులైరి. కాని సింహలు డొక నిచ్చెనసాయమున ప్రాసాదకుడ్యము నెక్కి లోని రాక్షసాంగనల నందరిని బయటికి తరిమెను. సింహలుని సేనలు సముద్రమును దాటుట, గజములు చదునైన అధోభాగముగల పడవలపై ఎక్కుట, మున్నగు తుది దృశ్యములు మిక్కిలి సహజముగా చిత్రింపబడినవి. సముద్రతీరమున సింహలుని సేనలకును శస్త్రాస్త్రసన్నద్ధులైన రాక్షసస్త్రీలకును జరిగిన +యుద్ధమును విజేతయైన సింహలుని పట్టాభి షేకమును మిక్కిలి ఉత్తమ తరగతికి చెందిన దృశ్యములు. 16వ గుహ యందలి చిత్రములు చిత్రించిన చిత్రకారుడు సంస్కృతమున అశ్వఘోషునిచే రచింపబడిన \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0169.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0169.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3ade2d1e431871a2feeb0ceb9254c6aad510e0e6 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0169.txt" @@ -0,0 +1,10 @@ +మిక్కిలి రమణీయమైన కావ్యమునందలి నందుని కథను వస్తువుగా గ్రహించినట్లు తోచుచున్నది. కాని ఒకటి రెండు దృశ్యములు తప్ప మిగిలిన చిత్రమంతయు పూర్తిగా పాడైపోయినది. నందుని శిరోముండనము, బలవత్సన్యాస స్వీకారముచే అతడు పొందిన విచారము, వాయుమండల ప్రయాణముకల దృశ్యములను మాత్రము కొంచెము గుర్తు పట్టవచ్చును. "మరణించుచున్న రాకుమారి" అని పేరుపొందిన తుది దృశ్యము మిక్కిలి ప్రసిద్ధమైనది. నందుని ప్రియురాలైన సుందరి విరహ వేదన పొందుచు, పరిచారకు డొకడు పైకెత్తి పట్టుకొన్న ఆతని కిరీటమువంక ఆత్రముతో చూచు చుండుట అందు వర్ణితమైనది. + +కృతహస్తులైన చిత్రకారులచే అత్యంత నిపుణముగా చిత్రింపబడిన మరి రెండు ముఖ్య జాతక కథ లున్నవి. అందొకటి మొదటి గుహలోని మహాజనక జాతకము, రెండవది రెండవ గుహయందలి విధుర పండితజాతకము. "ధమ్మ" వైభవమును ప్రత్యక్షముగా ప్రదర్శించు 'మొదటి జాతకమునందలి కథలందు ముఖ్యములును, నాటకోచితములు నైన అంశములందే దృష్టి కేంద్రీకృత మగునట్లుగా ఎన్నుకొని అమర్పబడియున్నవి. ఇరువురు సోదరుల నడుమ యుద్ధము జరుగుట, అందొకడు రెండవవానిని చంపుట, గర్భవతియైన రాణి మరొక రాజ్యమునకు పారిపోవుట మున్నగు నీరస విషయములతో కూడిన కథయందలి తొలి సన్ని వేశములు విడిచి వేయబడినవి. నిజమునకు అసలైన కథ తరువాత +ఆరంభించును. గర్భిణియైన రాణికి ఉదయించిన కుమారుడు మహాజనకుడను పేరుతో పెరిగి, యువకుడై పణ్య వస్తుసముదాయముతో సముద్రముపై, సువర్ణ భూమికి పయనించును. రూపకోచితమైన నౌకాభంగ దృశ్యమును, తిమినక్ర సంకులమైన సముద్రమున మునిగి పోవుచున్న మనుష్యుని ముఖమునందలి దారుణమైన భయాధిక్యమును, మిక్కిలి సహజముగా చిత్రింపబడినవి. అత డొక దేవతచే రక్షింపబడి మిథిలానగరము చేరుకొనును. తరువాత కొన్ని దృశ్యములు మరల విడిచి వేయబడినవి. కారణమేమన ఇవి అంతకుముందే మరణించిన రాజ్యావహర్త కుమార్తెను మహాజనకుడు వివాహము చేసికొన్న విషయమునకు సంబంధించినవి. వైరాగ్య ప్రధానమైన ఈ కథా నిర్మాణములో ఇట్టిదాని కంతగా +ప్రాధాన్యము కనుపింపదు. లౌకిక భోగములయెక వైముఖ్యము వహించిన మహాజనకుని నిర్విణ్ణ ప్రకృతియు, గీత నృత్యాదులచే రాణి అతని మనస్సు నాకర్షింప యత్నించుటయు మిక్కిలి విస్తృతముగా వర్ణింపబడినవి. పరిచారిక పాద సంవాహన మొనరించుచుండగా రాణి రాజున కానుకొని శిబిరమున కూర్చున్న దృశ్య మొకటి కలదు. కుడిప్రక్క గానముతో కూడిన దృశ్యము సాగుచున్నది. నర్తకి చిత్రము మిక్కిలి కోమలమును, మనోజ్ఞమునై యున్నది. శిబిరమునకు క్రిందుగా స్త్రీ యొకతె గుడిసెలో లేప నౌషధమును తయారుచేయుచున్నది.రాజు ముఖ రేఖలనుబట్టి అతడీ వినోదమునందేమియు +ఉత్సాహము చూపుటలేదని తెలియుచున్నది. తరువాత శిలా గుహలోనున్న ఒక సన్యాసిచేయు మత బోధలు వినుటకై రాజు గజారూఢుడై పురద్వారము వెలువడి వచ్చుచున్నట్లును, గుహ ముందు కూడియున్న జనసమూహము నడుమ అతడు ముకుళిత హస్తుడై నిలబడినట్లును చిత్రింపబడినది. పిమ్మట ప్రాసాదమున మహాజనకుడు తాను ప్రపంచమును పరిత్యజింప నిశ్చయము చేసికొన్నట్లు రాణి కెరిగించుట సూచితమైనది. అనంతరము రాజు గుఱ్ఱము నెక్కి రాజధాని విడిచి వెళ్ళును. దీని క్రింద భర్త ననుసరించి ఏగుచున్న రాణి 'సివతి' దీనమైన చిత్రము కనిపించును. దురదృష్ట వశమున ఇచ్చటి చిత్రమంతయు పూర్తిగా శిథిలమయిపోయినది. దేవాలయమువంటి ఒక కట్టడము దగ్గర ఉన్న బొమ్మల ఊర్ధ్వభాగములు మాత్రమే దృశ్యము లగుచున్నవి. ఆ జనసమూహమున రాజు చిత్రము మిక్కిలి ప్రాధాన్యము వహించియున్నది. + +విధుర పండిత జాతకమును సూచించు చిత్రము పైదానికంటే మేలుగా రక్షితమైనది. అది రెండవ గుహలోని కుడి కుడ్యమునందు చాల భాగమును ఆవరించి యున్నది. దానిక్రింద ఉన్న స్వల్ప వైశాల్యముగల స్థలము'లో దివ్యావదానముమండి గ్రహింపబడిన పూర్ణావదాన మను మరొక కథ చిత్రింపబడినది. + +విధుర పండితుడు ఇంద్రప్రస్థ రాజునకు మంత్రిగా ఉదయించిన బోధిసత్వుడు. అతడు సుప్రసిద్ధు డగుటచే \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0170.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0170.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ad15ba0eb987a617fce2c361fbcd9db7fdfcb09a --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0170.txt" @@ -0,0 +1,20 @@ +విమల అను నాగరాణి అతని బోధలు వినుట కువ్విళ్ళూరు చుండెను. కాని అతనిని తన రాజ్యమునకు రప్పించుట +కెట్టి అవకాశమును లేకపోయెను. ఇరందాతి అను ఆమె ముద్దుకూతురు తన ప్రియుడైన పున్నకుడను యక్ష దండ +నాథునిపై ఆకార్యభారము మోపెను. అతడు ద్యూత క్రీడయందు ఇంద్రప్రస్థ రాజును జయించి విధుర పండితు +నోడుచుకొనెను. ఇరందాతి తూగుటుయ్యాలలో ఊగు చుండుట, పున్నకుడు ఇరందాతిని కలసికొనుట, నాగరాజు తన కూతును పున్నకుడు వివాహ మాడదలచిన విషయమునుగూర్చి తన చుట్టములతో ఆలోచించుట, ఇంద్రపస్థరాజు కొలువుకూటము, అక్షక్రీడ, పున్నకునితో కూడ విధుర పండితుడు పయనించుట, నాగరాజు ప్రాసాదమున ఆతడు మతబోధ కావించుట, సంతోషకరమైన వివాహము. మున్నగు దృశ్యము లన్నియు కథ విచ్ఛిన్నము కాకుండ మిక్కిలి మెలకువతో చిత్రింపబడినవి. + +మొదటిగుహ యందలి శంఖపాల శిబిజాతకములు, రెండవగుహ యందలి హంసజాతకము, 16 వ గుహ యందలి హస్తి, వుమ్మగ్గజాతకములు మున్నగు పెక్కితర జాతకములు ఆనాటి నిరుపమానమైన చిత్రరూప కథన కళకు నిదర్శనములుగా నున్నవి. శిథిల ప్రాయములై పోయినను బుద్ధుని జీవితమునుండి గ్రహింపబడిన పెక్కు చిత్రములు రూపకోచిత రామణీయకములో అప్రతిమానములై ఒప్పారు చున్నవి. + +అడవులు :—1. ఉపోద్ఘాతము :- సాంకేతికముగా 'అడవి ' అనగా అతి సూక్ష్మమగు ఉద్భిజ్జము మొదలుకొని +అత్యున్నతమగు వృక్షములవరకు వివిధ పరిమాణ భేదములతో కూడికొనియున్న జీవ ప్రపంచపు సంఘము అని +వర్ణింపబడుచున్నది. కాని దానికిగల సామాన్యభావమునకే ఈ దిగువ వ్యాసమునందు ప్రాధాన్య మీయబడుచున్నది. + +"అడవి” “అరణ్యము” అనబడుచున్న వృక్ష సంఘముల పెరుగ పరిణామములు ఒక ప్రదేశము యొక్క శీతోష్ణముల మీదను, భూగర్భ సంబంధమగునవియు, నేల యొక్కయు స్థితిగతులమీదను ఆధారపడి యుండును. ఉష్ణోగ్రత, వర్షపాతము, నేలలు వీనిలోని భేదముల ద్వారా స్థితిగతులలో కలుగు మార్పుల ఫలితముగ. ఉద్భిజ్జ జాతిలో మార్పు లేర్పడును. పై కారణములు మార్పు లేక ఒక స్థితియందున్నపుడు ఆ ఉద్భిజ్జ జాతిలో సామరస్య మేర్పడును. బాహ్యకారణములు, ముఖ్యముగా మానవుడు జోక్యము కలుగజేసికొన్నచో దానికి భంగము కలుగును. + +నేటి ఉద్భిజ్జ జాతి అతి ప్రాచీన యుగములలో (Geological ages) నున్న ఉద్భిజ్జముల సంతానమే యని శిలారూప జీవపరిశీలన వలన తెలిసినది. ఊర్ధ్వ మత్స్య యుగపు శిలారూప జీవముల (Upper Domain Fossils) వలన అప్పటి ఉద్భిజ్జ జాతికిని నేటి ఉద్భిజ్జ జాతికిని చాల వ్యత్యాసమున్నట్లు తెలియుచున్నది. తక్కినవానితో పాటు దేవదారు (Coniferous) జాతి మొక్కలలో మొదటిరకములు అంగారయుగము (Carboniferous period)లో చక్కగా పెరిగినవి. గట్టి దారువుగల మొక్కలు ఖటీ యుగము (Cretaceous period) లో నున్నవి. కాని, నేటి జాతులను బోలిన మొక్కలు తృతీయ యుగము(Tertiary period) లో నున్నవి. + +జంతుజాతీవలెనే ఉద్భిజ్జజాతికూడ మొదట ఉత్పత్తియై, తరువాత అభివృద్ధిచెంది, అటుతరువాత కాలము గడచిన +కొలది పరిణామమున వివిధ రూపములను బొందును. ఉద్భిజ్జములలోను, వాని జాతులలోను గల ఈ వివిధ భేదములను బట్టి వివిధ మండలము అగుపడుచున్నవి. ఉష్ణోగ్రత, వర్షపాతము, గాలి ఒత్తిడి, నేలలు, అక్షాంశములు, ఎత్తు అనువానిపై ఆధారపడి ఆయా మండలములలో వేరు వేరు పారస్థిక (Ecological conditions), బాహ్యస్థితిగతులు ఏర్పడుచున్నవి. + +2. ప్రపంచవ్యాప్తి - వివిధ శీతోష్ణ పరిస్థితులు, వానితో గూడిన వర్షపాతములు ఎట్లు వ్యాప్తిచెందియున్నవో +దానికి అనుగుణముగా వివిధ తరగతుల అరణ్యముల వ్యాప్తియుండును. అనగా ఒక్కొక్క రకపు శీతోష్ణ పరిస్థితులలో ఒక్కొక్క లక్షణముగల అరణ్యముండును. ఇట్టి అరణ్యములు సహజమగు ఉద్భిజ్జజాతి. మానవుని జోక్యముగాని, మార్పుగాని లేకున్నచో ఆ ఉద్భిజ్జములు ఉష్ణోగ్రత, వర్షము, నేల విని యొక్క పరస్పర క్రియల ఫలితముగా పెరుగును. అరణ్యముల స్థూలవర్గీకరణము, వ్యాప్తి ఈ దిగువ నీయబడినది:- \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0171.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0171.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..dcea32093cb6afc4eaf6ce1816e6129d65f4a549 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0171.txt" @@ -0,0 +1,15 @@ +(అ) 'సెల్వాలు' అనబడు భూమధ్య రేఖాప్రాంతపు సదాహరితారణ్యములు భూమధ్యరేఖ పొడవున నున్న వర్షపాత మండలములో నున్నవి. సంవత్సరమునకు 80 అంగుళములకు మించి వర్షపాతముగల ఋతుపవన ప్రదేశములలో గూడ అవి యుండును. అచట సంవత్సరము పొడుగునను సూర్యరశ్మి బాగుగానుండును. గాలి, నేల ఎప్పుడును తడిగా నుండును. ఆ అరణ్యములు పొడవైనవి. పొట్టివియగు వేలకొలది రకముల మొక్కలతో దట్టముగా, ఏపుగా పెరుగును. అవి భూమధ్య రేఖా ప్రాంతమందంతటను ఉన్నను అమెజాన్, కాంగోపరీవాహ ప్రదేశములలోను, భారత దేశము, సింహళము, మలయా, ఈస్టు ఇండీస్, బర్మాలోను ఉన్న అడవులు అత్యుత్తమ మైనవి. రబ్బరుచెట్లు, సింకోనా, కోకో, మానియోక్, కొబ్బరి చెట్లను కలిగియుండుటచే నివి చాల ముఖ్యమైనవి. భారతదేశపు ఋతుపవనారణ్యములనుండి వర్తకమునకు పనికి వచ్చు కలప, ముఖ్యముగా టేకు సాలవృక్షములనుండి లభించును. 40 అంగుళములకు తక్కువ వర్షపాత మున్నచోట్ల అడవులు కొంచెము పలుచగను, కొట్టివేయుటకు సులభముగను పెరుగును. వీటియందు కలప నిచ్చు వృక్షములు, వెదురు, తాడి, తృణధాన్యములు, వరి, ప్రత్తి, కొన్ని పర్వతపు వంపులందు తేయాకు, కాఫీ +లభించును. ఆహార ధాన్యపు పైరులను పెంచుటకు ఈ ప్రాంతము చాల అనుకూలముగ నుండును. అందువలను +అచట జనసంఖ్య ఎక్కువగానుండును. + +(ఆ) వెచ్చని సమశీతలారణ్యములు ఋతుపవనారణ్యములను ఇంచుమించు పోలియుండును. కాని వేరురకముల వృక్షములు కలిగియుండును. ఆహారసంబంధమగు పైరులను సేద్యము చేయుటకొరకు పెక్కు ప్రదేశములలో నున్న అరణ్యములు చాలా కాలము క్రిందటనే కొట్టివేయబడినవి. వీటిలో 5 ముఖ్యమగు ప్రదేశము లున్నవి -(1) రొంపినేలలో మాత్రమే అరణ్యములు గల ప్రాంతములు, విశాలమగు ప్రత్తినేలలు, మొక్కజొన్న నేలలుకల అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రములోని ఆగ్నేయ భాగము, (2) విలువైన కలపనిచ్చు అరణ్యములుగల బ్రెజిల్ లోని దక్షిణ భాగము. (3) చెరకు, మొక్కజొన్న పైరు చేయుటకు అరణ్యములను నరకి వేసిన దక్షిణాఫ్రికా లోని నేటాలు. (4) మధ్య చైనా, ఉత్తర చైనా. +(5) యూకలిప్టను అరణ్యములకు ప్రాముఖ్య మొందిన ఆస్ట్రేలియాలోని తూర్పు భాగము. + +(ఇ) చల్లగానుండి, ఆకురాలు సమశీతలారణ్యములు చల్లగా సమశీతలముగానున్న ప్రదేశములలో చలినుండి +రక్షించుకొనుటకై శీతకాలమున వృక్షముల ఆకు రాలును. అందుచే వాటికి ఆకురాలు వృక్షములని పేరు. ఓక్, ఎల్మ్. +బీచ్, బర్చ్, పేపుల్ అను వృక్షములు విలువైన కలప నిచ్చును. ఇట్టి వృక్షములుగల అరణ్యములు ఉత్తర +యూరప్ , అమెరికా ఈశాన్య భాగములో, మంచూరియాలో కలవు. గోధుమ, బార్లీ, రై, మెదలగు ఆహారధాన్యపు పైరులను పెంచుటకొరకు ఈ ప్రదేశములలో మొదటనున్న ఉద్భిజ్జజాతి నరకి వేయబడినదను విషయము గమనించతగినది. + +(ఈ) చల్లని సమశీతల కోనిఫరు అరణ్యములు :- కోనిఫరు వృక్షములు ఎక్కువ చలిప్రదేశములలో పెరుగును. అందుచే, మంచునుండి కాపాడుకొనుటకును, బాష్పోత్సేకమును తగ్గించుకొనుటకును, వాటిపత్రములు సూదులవలె నుండును. ఆవృక్షములు మెత్తని దారువు కలిగి, కాగితపు పరిశ్రమలకు చాల ఉపయోగపడును. ఉత్తరార్ధగోళము యొక్క ఉత్తరపు సరిహద్దులయందును, మధ్య యూరప్ (జర్మనీ, స్విట్జర్లాండు, కార్పేధియన్సు) పర్వతములలోగల ఉన్నత ప్రదేశములయందును, న్యూజీలాండు, టాస్మేనియా, ఆస్ట్రేలియాలలో ఆగ్నేయభాగములందుగల పర్వత ప్రదేశములయందును కోనివరు అరణ్యములు విస్తృతముగానున్న భాగములు వరుసగా గలవు. ఈ ప్రదేశములలో నివసించు ప్రజల కార్యకలాపములు అరణ్యములతో సంబంధించియుండును. + +(ఉ) మిక్కిలి ఎత్తయిన (ఆల్పైన్) ఉద్భిజ్జజాతి :- భూమధ్య రేఖనుండి గల దూరమునుబట్టి ఉష్ణోగ్రతలు, వర్షపాతము నేలలు ఎట్లు మార్పుచెందునో, అట్లే అవి పర్వతపార్శ్వములందు భూమట్టము నుండి గల ఎత్తునుబట్టి కూడ మారుచుండును. అందుచే ఉన్నత పర్వతశ్రేణులలో క్రిందినుండి శిఖరమువరకును పైన చెప్పిన తరగతుల అరణ్యములన్నియు ఉండవచ్చును. పర్వతపార్శ్వములందు అరణ్యము లిట్లు మాండలికముగ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0176.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0176.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2edd05cabc501b9875dc7eec3cbe1eae8661c3bc --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0176.txt" @@ -0,0 +1,30 @@ +ఛత్రాకార పత్ర సమూహముతో తోడ్పడును. అంతే గాక, ఉద్భిజ్జావరోధము వలన భూసార విశేషము (soil) +కొట్టుకొనిపోక నిలిచియుండును. + +వ్యవసాయము కొరకు నిర్మూలనము చేయుట వలన పూర్వము దట్టమగు అరణ్యములతో నిండియున్న పెద్ద భూభాగములు (దక్కను పీఠభూమిపై నున్న దండా కారణ్యము) ఇప్పుడు బయళ్లుగా నున్నవి. అందుచే ప్రపంచమందన్ని దేశముల యందును భూసార విశేషమును పదిల పరచియుంచుట ఒక పెద్ద సమస్యయైనది. నాగరక +దేశములన్నిటి యందును ఇప్పుడు క్రమపద్ధతిని మొక్కలు నాటుట, అరణ్యములు పెంచుట అను కార్యక్రమములు +విరామములేకుండ జరుపబడుచున్నవి. అడవులను పెంచుట (ఇది భారత దేశమున 'వనమహోత్సవము' అనబడు +చున్నది). ఒక ప్రత్యేకమగు శాస్త్రజ్ఞానము. దానిని పరిశీలించి, వ్యవసాయ, ఆర్థిక సంబంధమగు లాభములకే గాక +ఆయా ప్రదేశ సౌందర్యము కొరకును ఆచరణలో పెట్టవలెను. + +బంజరుభూములకు తగిన ప్రత్యేక జాతుల మొక్కలను నాటుట, క్రమక్రమముగా వాని స్థానమున ఎక్కువ శ్రేణికి చెందిన వృక్షజాతులను పెంచుట, వర్షజలము యొక్క వేగమును తగ్గించుట కొరకు వంకర టింకర కాలువల నేర్పరచుట భూసారపు తేమను పదిలపరచు పెద్ద కార్యక్రమములో జరుగుచున్న కొన్ని పద్ధతులు. + +ప్రకృతి శాస్త్రజ్ఞులు, వ్యవసాయదారులు, ఇంజనీయర్లు కల ప్రత్యేక సంఘములు ఎడతెగని పరిశోధన చేయుటకును, ప్రస్తుతము ఉన్న అరణ్యములను సంరక్షించుటకును, దూరదృష్టి లేక వెనుక కాలమున నాశనము చేయుటచే లోపించిన విశాలారణ్య ప్రదేశములను పునరుద్ధరించుటకును సంస్థాపితములయినవి. + +అడవి బాపిరాజు :- కథలోనే పుట్టి, కళలోనే పెరిగి, కళలకు జీవిత మంకితము చేసి, కళాసేవలోనే కాల +ధర్మము చెందిన కళాతపస్వి శ్రీ అడవి బాపిరాజుగారు. ఆయన జననము 1895 అక్టోబరు 8వ తేది. శ్రీ కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులు, ధర్మవరం రామ కృష్ణమాచార్యులు, గురజాడ అప్పారావుగార్లు ఆధునిక సాహిత్య సౌధ నిర్మాణమునకు పునాదులు వేసిన కాలమది. + +కళామయుడైన శ్రీ బాపిరాజుగారు ఆ సౌధమున కొక స్తంభము. అదొక విశిష్ట స్తంభము. హంఫీ హజార రామాలయ స్తంభమువలె ఇసుమంత స్పందనమునకై నను చెమ్మగిలునట్టిది; విఠలాలయ శిలా స్తంభము వలె రాగరంజనలు చిలుకరించునట్టిది; కష్టాలు పై కొన్నప్పుడు మందరమువలె మథించునట్టిది. + +కథకుడు కవి యగుట, కవి నవలారచయిత యగుట, నవలారచయిత చిత్రకారు డగుట - వీటన్నిటను నిష్ణాతుడు, నాట్యకోవిదుడు అగుట అరుదు. కాని శ్రీ బాపిరాజుగారు కథకుడు, కవి, నవలారచయిత, చిత్రకారుడు, నాట్యాచార్యుడు "ఒకరికీ చేయినిచ్చి, ఒకరికి కాలునిఛ్చి, ఒకరీకి నడుమునిచ్చీ కూరుచున్నానోయ్'' అని ఆయన అభినయించుచు పాడుచున్న పాటవలె, తన చేతిని, కాలును యావచ్ఛరీరమును కళలకు అంకితము చేసినాడు. + +ఇంతటి కళామయుడు మధురమూర్తి యగుటలో ఆశ్చర్యమేమున్నది? ఆమలిన హృదయము, అజాత శత్రుత్వము, బహుముఖ ప్రజ్ఞా ప్రాభవము - అనెడు త్రివేణుల సంగమము ఆయన. సహృదయత, సరసత, సదయత పెనవేసికొన్న మానవు డాయన. + +" ద్వేషమేనా బ్రతుకుమార్గం +వేషమేనా సత్యరూపం +మోసమేనా నిత్యకర్మం +మూర్తి మంతులకున్, " + +అని వాపోయి, వ్యత్యాసాలెరుగని సుందర సమాజము నెలకొనవలెనని అంగలార్చిన ఆదర్శ జీవి. + +బాపిరాజుగారు జన్మించినది గోదావరీ తీరమున భీమవరము సమీపములోని సరిపల్లెలో. ఈ గోదావరి "గద్గద నదగ్గోదావరి కాదు.” అన్నిటిని గుండెలలో పెట్టుకొని, విస్తృత గంభీరముగా ప్రవహించెడి గోదావరి. ఆ గోదావరి గంభీరత బాపిరాజుగారి గుండెల లోతులలోనికి, గోదావరి విస్తృతి ఆయన దృక్పథములోనికి తొంగి చూచుటలో వింతయేమున్నది? ఈయన తండ్రి శ్రీ కృష్ణయ్యగారు. రసవత్తరమయిన కథలను ఆశువుగా అల్లి వీనులవిందుగా వినిపించుటలో ప్రజ్ఞాశాలి. తల్లి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0177.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0177.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d936c29cdbc49cc3a5cdfa5cad169980015341f1 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0177.txt" @@ -0,0 +1,18 @@ +శ్రీమతి సబ్బమ్మగారు. అమలిన హృదయ, ఉదారస్వభావ. ఈ లక్షణాలు బాపిరాజుగారికి ఉగ్గుపాలతో అలవడినవి. కనుకనే శ్రీ రాయప్రోలు సుబ్బారావుగారు — + +మీయమ్మ యే తార చాయలో నినుగాంచె +ఏ యోషధులపాల పాయసంబిడి పెంచె +లేకున్న నీశిల్ప లీలాభిరుచి రాదు +కాకున్న నీస్వాదు కంఠమబ్బగ బోదు + అడివోరి చిన్న వాడ + అమృత ధారలవాడ " + +అని ఆశ్చర్యము ప్రకటించినారు. + +బాపిరాజుగారి విద్యార్థిదశ రాజమహేంద్రవరములో ఓస్వాల్డ్ కూల్ డ్రేగారి అంతేవాసిత్వములో గడచినది. కూల్డ్రేగారి ఒజ్జరికము బాపిరాజుగారిలో నిద్రాణమైన కవితను, కళను మేల్కొల్పినది. దీనికితోడు పాల్, లాల్, 'బాల్' అనెడు త్రిమూర్తులలో ఒకరైన బిపినచంద్ర పాల్ ఆవేశపూరిత ప్రసంగములు బాపిరాజుగారి హృదయములో దేశభక్తి నారులు పోసినవి. దాని ఫలితమే ఆయన 1921 లో సత్యాగ్రహోద్యమములో పాల్గొని కారాగారవాసము అనుభవించుట, తర్వాత ఆయన బి. ఎల్. పట్టముపొంది, కొన్నాళ్ళు. న్యాయవాది వృత్తి సాగించినను, నాలుగేళ్ళపాటు బందరు జాతీయ కళాశాల ప్రిన్సిపాలుగా పనిచేసినను, పిదప చలనచిత్రరంగంలో కళాదర్శకుడుగా పనిచేసినను, గుంటూరులో కళాపీఠము స్థాపించి " కులపతి " అయినను, పదపడి హైదరాబాదులో 1943 నుంచి నాలుగేండ్లపాటు "మీజాన్ " తెనుగు దినపత్రిక సంపాదకత్వము నిర్వహించినను, అనంతరము 1952 సెప్టెంబరు 22 వ తేదీన చెన్నపురిలో "పాహి మృత్యుంజయా - పాహి మృత్యుంజయా" అని సంస్మరించుచు, తుదిసారిగా కన్నుమూసెడు వరకు ఆయన హృదయ నైర్మల్యము చెక్కు చెదరలేదు. ఆయన కళాతృష్ణ కలక బార లేదు. సాహిత్యారాధన పసి చెడలేదు. పది నవలలు, పది కథా సంపుటాలు, వంద చిత్రాలు, వందపాటలు పూర్తిచేయవలెనని ఆయన కోరిక. + +శ్రీ బాపిరాజు గారివలె ఇన్ని కళలలో, కావ్యరూపాలలో కలం నడిపినవారు చాల అరుదు. కలము నడపిన ప్రతి రంగములోను ఆయనవలె కన్నాకు అగుట అంతకన్న అరుదు. ఏకకాలములోనే అన్నింటిని ప్రారంభించి, +ఇంద్రజాలికునివలె నిర్వహించెడువారు మరీ అరుదు. ఇంతటి బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి కనుకనే ఆయన తన కోరికకు అనుగుణముగా పది నవలలు (పదవది “మధురవాణి " అసంపూర్ణము), ఏబదింటికి పైగా కథలు, శతాధికముగా +గేయాలు వ్రాసినారు. పెక్కు చిత్రాలు గీసినారు. + +తెలుగు నవలా సాహిత్యములో బాపిరాజు గారిది తొట్టతొలిబంతిలో మొట్టమొదటి పీట. ఆయన హిమబిందు, గోన గన్నారెడ్డి, అడవి శాంతిశ్రీ, అంశుమతి, మధుర వాణి ( అసమగ్రము) ఆంధ్రుల ఇతిహాసము ఇతి వృత్తముగా గలవి. " హిమబిందులోని ఇతివృత్తము ప్రథమాంధ్ర సామ్రాజ్య స్థాపకులయిన శాతవాహనుల నాటిది. అడవి శాంతిశ్రీ ఇక్ష్వాకుల నాటి కథ. అంశుమతిలోనిది ఆంధ్రచాళుక్య సామ్రాజ్యస్థాపన కథ. "గోన గన్నా రెడ్డి” కాకతి రుద్రమ దేవినాటి గాథ. "మధురవాణి" తంజాపు రాంధ్ర రాజుల నాటి సంగతి. ప్రాచీనాంధ్ర చరిత్రను ప్రామాణికముగా గ్రహించి, జాతి జీవనమును చిత్రించుటకు నవలలు రచించిన వారిలో ప్రథముడు, ప్రధానుడు బాపిరాజుగారే. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0178.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0178.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c568679cdce08288ecabd510cfdb2b6b1e7eb7c1 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0178.txt" @@ -0,0 +1,21 @@ +ఆయన తక్కిన నవలలు నారాయణరావు, కోనంగి, తుఫాను, జాజిమల్లి, నరుడు సాంఘికమైనవి. + +బాపిరాజు గారి నవలలోని ప్రత్యేక లక్షణా లివి : + +1. చరిత్రాత్మకమైన నవలలో, చరిత్రానుసరణ విషయములో, ఆయనది అసిధారావ్రతము. కథా గమనము కోసమో, చమత్కారము కోసమో చరిత్రను తారుమారు చేయుట ససేమిరా పనికిరాదు. ఏ రాజుల కాలపు కథ తీసికొని నవల వ్రాయదలచినా, మొదట ఆకాలపు శాసనాలు మొదలు కవిలెకట్టలదాక కుణ్ణముగా చదివి, చరిత్ర కారులతో తర్క వితర్కాలు జరిపి, సమన్వయించు కొని, అప్పటి ఆచార వ్యవహారాలకు, సంప్రదాయాలకు లోటు రాకుండ రచన సాగించేవారు. తుదకు రాజుల బిరుదావళులను కూడ వదలెడువారు కారు. ఇందులకు "గోన గన్నా రెడ్డిని ప్రత్యేకముగా ఉదహరించవచ్చును. + +2. సాంఘికమయిన నవలలలో తన దృష్టిని కేవలము పాత్రల మీదనే కేంద్రీకరించక పరిసర పరిస్థితులను, దేశములోని ఘటనల్లో ప్రధాన పాత్ర వహించిన వ్యక్తులను కలిపివేసి, వాస్తవికతను మరింత స్పష్టముగా తోవజేసెడువారు. కనుకనే "నారాయణరావు” లోని జమీందారీ పద్ధతి నిర్మూలనము గాని, తుఫానులోని శర్వరీ భూషణుని కళాతృష్ణ కాని, “నరుడు”లోని హరిజన-ఆంగ్లో ఇండియను వనిత వివాహము కాని, విడ్డూర మనిపించవు సరిగదా, పాఠకునికి సన్నిహితముగాను, వాస్తవికము గాను కనుపించును. "నారాయణరావు" ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయము మన్ననపొందినది. + +3. దేనికి తగిన భాష దానికి అనేది బాపిరాజుగారి రచనలోని మొదటి కిటుకు. “హిమ బిందు”లో భాష ప్రాచీన ప్రబంధ ధోరణిలో కదం తొక్కును. 'కోనంగి', 'నరుడు' వంటి సాంఘికాలలో వ్యవహార భాషలో నల్లేరుపై బండివలె సాగును. భాష యేదయినా ఈ శైలిలో కవిత్వము తొంగిచూచుచుండును. + +4. చరిత్ర విషయములో వలెనే భూగోళ విషయములోను ఆయనకు పట్టుదల యెక్కువ. ఆయన ఏ నవల చదివినను (ఏ కథ చదివినా) ఆయా ప్రాంతాలలో విహరించినట్లు పాఠకులు తన్మయులయ్యెదరు. తనదేశ పర్యటనానుభవాలను యుక్తాయుక్త విచక్షణతో క్రోడీకరించి, అక్కడక్కడ చొప్పించుట ఆయనకు పరిపాటి. “తుఫాను” లో ఆయన వివిధరాష్ట్రాల ప్రజల జీవితాలకు సంబంధించిన సూక్ష్మాతి సూక్ష్మవిషయాలను అద్భుతముగా చర్చించుట చూడవచ్చు. + +5. ఆయనపాత్రలలోని ఉదాత్తత నిరుపమానము. సంఘములోని ఎగుడు దిగుళ్ళను సరిచేసే ఆ వేశము పాత్రలలో తొణికిసలాడుచు ఉండును. ఆయన సిసలైన గాంధీ వాది. తనకు నచ్చని విధానాలను, సిద్ధాంతాలను వికారముగా చూడక సానుభూతితో పరిశీలించే సహనముగలవాడు. రచయితకు అవసరమయిన ఈ నిజాయితీ గలవాడు-కనుక +ఆయన పాత్రలుకూడ ఈఉదాత్తతను పోతపోసికొన్నవి. ప్రతిపక్షుల వాదాలను ఎంత ఉదాత్తతతో తర్కించునది +"తుఫాను” సాక్ష్యమియ్యగలదు. + +కథలు :- బాపిరాజుగారి కథలు కళా మూర్తులు, రసగుళికలు. అతి సామాన్య విషయముతో అసాధారణ కథ అల్లగల మొనగాడాయన. బాపిరాజు గారితో తెనుగు కథారంగములో నూతన కళాత్మకాధ్యాయము ప్రారంభమై, మహోన్నతిని పొందిన దనుట నిస్సందేహము. ఆయన కథలలో "శైలబాల, భోగీరలోయ, వీణ” దివ్యపారిజాతాలు. ఆయన కథలు కొన్ని, రాగమాలిక, తరంగిణి, అంజలి" అనే మూడు సంపుటాలుగా వెలువడినవి. కొన్ని కథలు శైలబాలవంటివి, ఆంగ్ల, కన్నడ, హిందీభాషలలోకి అనువదింపబడినవి కూడ. + +బాపిరాజుగారి కథలలో ధగధగలు, భుగభుగలు కనుపించవు, వినిపించవు. నిస్పృహ, దౌర్బల్యము అగుపించవు. "ఆయన కాళ్ళు నేలమీదనే యున్నను ఆయన చూపు నింగిమీదే. అందుచేత, ఆయన కథలు ఇతరుల కథలవలె కన్పట్టవు. అవి ఆయన దివ్యస్వప్నాలుగా ఉండును. ఆయన కనెడుకలలనే కథలుగా చెప్పివాడు...ఆయన తన కల్పన ద్వారా హృదయస్పందన లెన్నింటినో కథాత్మకముగా చేసినాడు.” + +ఇంతమాత్రాన ఆయన కాల్పనిక జగములోనే విహరించినారనికాదు. వాస్తవిక జగత్తుకూడ ఆయన విహార భూమియే. "వాన, నేలతల్లి, గాలివాన” వంటి కథలలో ఆయన భూమిబిడ్డల సంగతులు వ్రాసి పేదల పెద్దతనమును పెద్ద చేసి ధనికుల దౌర్జన్యమును ఖండించినారు. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0179.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0179.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..af928ae0aed632981c0816584ae6da2c56ccd4ae --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0179.txt" @@ -0,0 +1,71 @@ +ఆయన కథలలో "శైలబాల' శిల్పమునకు, " నేలతల్లి” సంఘపు ఆవేదనకు, "భోగీరలోయ" చిత్రలేఖనమునకు +ప్రతీకమని గ్రహించవచ్చును. "రజాకార్" కథలో ఆయన మూడు ముక్కచెక్కలయిన తెనుగునాడు ఏకము కావలయునని ఆవేదనపడినాడు. + +"గజపతిదేశం - రాయలసీమా +కళింగరాజ్యం - కాకతిభూమి +ఆంధ్రులందరూ - ఒక టౌతారని +ఏకకంఠమున పాటనిండునని +మోగింపమ్మా - జయజయఢంకా. " + +అని ఏనాడో గొంతెత్తి పాడిన విశాలాంధ్రవాది ఆయన. + +కన్ను తెరచినది మొదలు కన్నుమూయునంత దనుక సమకాలిక విషయాలను వస్తువుగా తీసికొని దేశమును బాగుపరిచు జీవముతో అతిసన్నిహితత్వముగల పదునైన కలముగలవారాయన. + +పాటలు : +" అతడు గీసిన గీత బొమ్మయి +అతడు పలికిన పలుకు పాటై +అతని హృదయములోని మెత్తన +అర్థవత్కృతియై " + +అన్న శ్రీ విశ్వనాథ సత్యనారాయణగారి మాటపూర్తి గా +అర్థవంతమైనది. ఇట్టి బాపిరాజుగారు కళాదేవిని ''శశికళా +మూర్తిగా భావించుకొని తన్మయులై ఆరాధించెడు వాడు. +తమ గీతాలన్నింటికిని ఆ "శశికళే" అధిష్ఠాన దేవి యని +భావించి పాడినారు. ఆమె నిజస్వరూప సాక్షాత్కారము +కోసము అంగలార్చినారు. ఆవేదన పడ్డారు. + + నీకు ఇవతల + అవతల + తెర ఉన్నది బాలా ! + తెర ఉన్నదే! +కన్నులు కానని రూపం పిలిచి +కౌగిలి కందనీ భావం తలచీ +తెరవైపున నా చేతులు మోడ్చి +అరమూతలునా తీరని కలలై + చీల్చిన చిరగని తెర ఇవతలనే + చేరగరానీ నీ వవతలనే + తెర ఉన్నది బాలా ! + తెర ఉన్నదే ! "/poem> + +ఉపాస్య దేవీదర్శనము లభించనప్పుడు పడే ఆ వేదన, తెలిపే పదాలు, కల్పన ఇంతకన్నను ఉండవను కొందును. + +" ఒక్కణ్ణి! ఇసుక బయలు +ఒక్కణే! నీరు దెసలు + కదలిపోవు దూరాలు + బెదరిపోవు మేఘాలు + మరచి పోవ కే." +ఒంటరిబ్రతుకు చూపుచు కదలిపోయే దూరాలు, బెదరి పోయే మేఘాలు మనకు మరపురావు. సుదూరాదర్శాల కోసము ప్రాకులాడే "శశికళ" రస హృదయమునకు, కళాహృదయమునకు ప్రతిబింబము. “అల్పభావము లెట్లు శిల్పవిషయము లౌను ?" అను మతము ఆయనది. + +" ఉప్పొంగి పోయింది గోదావరి- తాను +తెప్పున్న ఎగిసింది గోదావరీ!" + +అనే గేయము గోదావరి వరదలను మన కనులకు కట్టినట్లు చేయును. + +పట్టిసములోని శివాలయము పూజా పురస్కారాలకు నోచుకోలేదన్న విషయమును ఆయన చమత్కారముగా చెప్పిన పద్దతి అపూర్వము. + +" గోదారి మద్దేన కొండొకటి వెలసింది +కొండపయి జంగమయ కొలువు వేంచేశాడు +గోదావరి వడులలో కూడె తీర్థాలన్ని +కొండపై జంగమయ కోటి అభిషేకాలు +గోదావరి వరదలో కోటిపూవులపత్రి +కొండపై జంగమయ వెండిపూవుల పూజ +గోదారి కెరటాల కొండతో గుసగుసలు +కొండపై జంగమయ కునుకు బంగరుడోలి” + +ఆయన రసహృదయము బెంగాలు, పంజాబులలో జరిగిన దురాగతాలకు వికలమయి పోయినది. వెంటనే +“ ఏమైనారు నా వాళ్లంతా +ఏమైపోయిరి ఈ ఊళ్ళో +కళకళలాడే గల్లీలన్నీ +కలమోస్తరుగా కలిగి పోయినవి. " + +అని ఆరాట పడినది. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0181.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0181.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cd5c0247cf203df7c00e0440bf4ede731e835c66 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0181.txt" @@ -0,0 +1,14 @@ +మహత్తరమైన ధనవిద్యుత్తును కలిగియుండును. ఆల్ఫాకిరణములు కూడ ధనవిద్యుత్తును కలిగియుండుటవలన +వాటిశక్తి ఎంతో ఎక్కువగా ఉండినగాని బీజముచుట్టును ఉండు విద్యుత్ - మండలమును దాటి బీజమును భేదింపలేదు. అందుకు ఆల్ఫాకిరణశ క్తి చాలదు. + +1932 లో ఛాద్విక్ అను బ్రిటిష్ శాస్త్రజ్ఞుడు బెరిలియం అను పదార్థమును ఆల్ఫాకిరణములచే భేదించి న్యూట్రాను +(Neutron) అను కొత్తకణము (particle)ను కనిపెట్టెను. ఈ కణములు విద్యుత్ రహితముగా నుండి, శ క్తిమంత +మగుటవలన తతిమ్మా అణువుల చుట్టును ఉండు విద్యుత్ మండలము ప్రవేశించుటకు ఏ మాత్రము అడ్డులేకుండెను. +అందువలన క్లీబాణువులు (న్యూట్రానులు) ఏ అణువులను పగులకొట్టుటకయిన మిక్కిలి ఉపయోగ కారులు గా నుండు +నని తెలియవచ్చెను. 1938లో రెండవ ప్రపంచయుద్ధపు ప్రారంభములో ఓటోహాన్ అను జర్మను రసాయన శాస్త్రజ్ఞుడు యురేనియం అణువులను క్లీ కాణువుల (న్యూట్రాన్)వలన పగులగొట్ట గలిగెను. హాన్ విజ్ఞాని, యురేనియం పరమాణువు పగిలి బేరియం, లాంథనం పరమాణువుల క్రింద మారినట్లును, అవి అతి శక్తిమంతములై యున్నట్లును కనుగొనెను. అదియును గాక ఈ క్రియ యందు రెండు క్రొత్త క్లీ బాణువులు ( న్యూట్రానులు ) ఉత్పత్తి అయినట్టు తేలినది. ఇదే గొప్ప విషయము. ఈ క్లీ బాణువులు తిరిగి యురేనియం అణువులను బ్రద్దలుచేయుటకు పనికివచ్చును. బ్రద్దలు అయిన తునుకులు కూడ బహు శక్తిమంతములుగా నుండును. ఆ శక్తి అంతయు వేడిగా మారును. ఇట్లు గొలుసుకట్టుగా మార్పుచెంది యురేనియం అంతయు భిన్న భిన్న అణువులుగా మారి బ్రహ్మాండమైన వేడిమిని ఉత్పత్తిచేయును. ఇదియె ఆటంబాంబు యొక్క మూలసూత్రము. + +ఈసందర్భములో ద్రవ్యరాశి (Mass), శక్తి (Energy). వీటిని గురించి కొంచెము తెలిసికొనవలసియున్నది. బహుకాలము వరకు ద్రవ్యరాశి నిత్యత్వము, శక్తి నిత్యత్వము(Conservation of Mass and Energy) అను రెండు ప్రత్యేక సిద్ధాంతము లుండెడివి. కాని ఐన్ స్టయిన్ అను మహా తత్త్వవేత్త ఆ రెంటిని మేళవించి ఒక సిద్ధాంతమును చేసెను. ఆ సిద్ధాంతము ప్రకారము ద్రవ్యరాశి E=mc2 ప్రకారము శ క్తిగా మారవచ్చును. దీని ప్రకారము ఒక గ్రాము పదార్థములో రెండున్నర కోట్ల కిలోవాట్ గంటలకు సమానమైన శక్తి యిమిడి ఉన్నదని తేలును. (విద్యుత్ ఉన్న ఇండ్లలో ఉన్న మీటర్ తెలుపు ప్రమాణము కిలో వాట్ గంట). దీనిని బట్టి రసాయనికము లయిన మార్పుల వలన కలిగిన శక్తి కంటే అణువుల మార్పు వలన కలిగెడు శక్తి పదిలక్షల రెట్లు అధికముగా ఉండునని విశదము కాగలదు. రెండు పరమాణువులు +కలిసి వేరొక పరమాణువుగా మారి, దీని రాశి ఆ రెండు పరమాణువుల కంటె తక్కువ అయినచో, ఈ తక్కువయిన రాశి శక్తిగా మారును, ఉదా: హీలియం పరమాణువును గాని, ఆల్ఫాకిరణమును గాని పరిశీలించినచో అందులో రెండు ప్రాణువులు ( ప్రోటానులు ) రెండు క్లీ బాణువులు (న్యూట్రానులు) ఉండును. లేక నాలుగు ఉదజని ( హైడ్రొజన్) పరమాణువులై నను ఉండవచ్చును. వాటి రాశికి హీలియం (యానాతి) రాశికిని భేదము అందువలన ప్రతి హీలియం అణువు నాలుగు హైడ్రొజన్ అణువుల నుండి ఉత్ప త్తిఅయినచో ఇంత విపరీతపు శక్తి ఉద్భవించును. మన సూర్యునిలో వేడిమిశక్తి ఈ రీతిగానే ఉత్పత్తి అగుచున్నట్లు శాస్త్రజ్ఞుల నమ్మకము. + +అణువులలో కెల్లను యురేనియం అణువు మిగుల బరువు కలది. ఆ అణువుమీద న్యూట్రాన్ ప్రయోగించినచో అది రెండు తునుకలుగా పగులును, ఆ తునుకల రాశి అసలు అణువు రాశికంటె తక్కువ. అది శక్తిగా మారును. అయితే ఇంత శక్తి ఉద్భవించుటకు కొన్ని షరతులున్నవి. న్యూట్రాన్ వేగము మందముగా నుండవలెను. ఇంకొక సంగతి కిరణాతువు (యురేనియం)లో రెండు తరగతుల అణువులున్నవి. 1. యురేనియం 238 రాశి అనియు, 2. యురేనియం 235 రాశి అనియును. రెండవది సాధారణపు యురేనియంలో 139 వ భాగము మాత్రమే. ఈ తేలిక యురేనియమే మందగతి క్లీ బాణువుల(న్యూట్రానుల) వల్ల భేదింపబడును. కాని యురేనియం 238 అంత సులభముగా భేదింపబడదు, రెంటికిగల ఈ +భేదము బోర్ మహాశయుడు మొదట నిరూపించెను. అయితే యురేనియంలో నున్న ఈ రెండు తరగతుల అణువులను వేరుచేయుట మిక్కిలి కష్టసాధ్యమైన పని. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0182.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0182.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6c9c4ac14585996285199bef5989527a48be8472 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0182.txt" @@ -0,0 +1,9 @@ +దానికి రెండు మూడు మార్గములున్నవి. కాని ప్రతి మార్గము గొప్ప వ్యయ ప్రయాసములమీద ఆధారపడి యున్నది. విస్తార ధనవ్యయముతోకూడిన పని. అయినను అత్యంతమైన అవసరము వలన గత యుద్ధమందు ఆ పని +నెరవేర్పబడినది. ఇంకొక సంగతి :- యురేనియం 238 యందు వేగముగల న్యూట్రానులను ప్రయోగించినచో, అది సోపానక్రమముగా చతుర్ని వాతువు (ఫ్లూటోనియం) అను ఇంకొక క్రొత్త అణువు క్రింద మారును. ఈ ఫ్లూటోనియం కూడా న్యూట్రానులవలన సులభముగా భేదింపబడి గొప్ప శక్తినిచ్చును. అందువలన యురేనియం 235 తోపాటు ప్లూటోనియం కూడ అణుబాంబునకు మిక్కిలి అవసరమైన పదార్థము. ఈ రెండు పదార్థములు మందగతి న్యూట్రానుల వలన భేదింపబడగలవు. భేదింపబడుటయేకాక ఆ పగులుడు (Fission) లో న్యూట్రానుల వరకు కూడ ఉత్పత్తి అగును. కాని ఇట్లుత్పత్తియగు న్యూట్రానుల వేగము చాలా ఎక్కువగా నుండును. + +సాధారణపు మందుగుండు బాంబువలెగాక యీ అణుబాంబు ప్రేలుడుకు వ్యవధి మిక్కిలి తక్కువ. కాలము సెకండులో పదిల తల వంతు. సామాన్యపు బాంబుకు సెకండులో వెయ్యి వంతు. ఇంత త్వరితముగా జరుగుటకు న్యూట్రానులు అత్యధికముగా ఉత్పత్తి కావలెను. పైనచెప్పిన ప్రకారము యూరేనియం 235 పగిలినచో రెండు న్యూట్రానులు బయలు దేరవచ్చును. ఆ రెండును మరి నాల్గింటిని ఉత్పత్తి చేయును. ఇటుల డెబ్బది పురుషాంతరాలకు పదివేలకోటి కోట్లు న్యూట్రానులు సృష్టి ఆగును. వీటివలన తయారగు శక్తి పదిటన్నుల T. N. T మందుగుండునకు సమానము. కాని ఒక ఆటంబాంబుశక్తి యిరవై వేల T.N.T తో సమానము. అందుకుగాను ఇంకొక పదిపురుషాంతరాలు అవసరము, ఇంత తొందరగా వెళ్ళుచున్న న్యూట్రానులు ఇంత అధికమగుటకు వలసిన కాలము ' సెకండులో పైనిచెప్పినట్టు పదిలక్షలవంతు మాత్రమే. ఇంత తక్కువ కాలములో వ్రేలుడు జరుగవలయును. కాని నిజమునకు న్యూట్రానులు ఇంతత్వరితముగా అధికముకావు. ఎందుచేతననగా అందులో కొన్ని తక్కిన అణువులవలన పీల్చుకొన (absorb)బడును. కొన్ని పదార్థమును విడిచి పై కిపోవును. అయితే ఇన్ని విధములుగా నష్టపడినను అణువు పగులుడు (Fission) వలన ఒక న్యూట్రానుకు ఎక్కువమొత్తముపైన ఉత్పత్తి అయిన యెడల ఈ పరంపరా సంఘటనము (chain reaction) +జరుగుటకు పూర్తి అవకాశము కలదు. + +పైన చెప్పిన విషయములనుబట్టి కొన్ని సంగతులు విశదమైనవి. యూరేనియం 235, ఫ్లుటోనియం, న్యూట్రానులవలన భేదింపబడి అత్యల్ప కాలములో గొప్పశక్తిని ఇయ్యగలవని నిరూపింపబడినది. అయితే యీ ప్రేలుడుకు యురేనియం ముద్ద కొంత అవధిపరిమాణము ఉండవలెను. ఆ ముద్దను రెండుతునుకలు చేసి ఆ రెంటిని దగ్గరకు తీసుకొని వచ్చుటలో న్యూట్రానులు ఉత్పత్తిఅయి పైని చెప్పినట్టు అతిస్వల్ప కాలములో ప్రేలును. ఆముద్ద కొన్ని పౌను లుండవచ్చునని అంచనా వేయబడినది. ఆ రెండు ముక్కలను ఎట్లు దగ్గరకు తీసుకొనివచ్చుట అనునది ఇంకను రహస్యముగా నున్నది. ఈ సందర్భములో కొన్ని ఆర్థిక పరిస్థితులను గమనించుటయుక్తము, మొదటి ఆటంబాంబుకు రెండువందలకోట్ల డాలర్లు వ్యయమైనట్టు తెలిసినది. అనగా అదిమన ఇండియా కేంద్ర, రాష్ట్రముల రెండు సంవత్సరముల ఆదాయము. ఆబాంబు తయారు అగుటకు ముఖ్యకారణము యుద్ధపు ఒత్తిడి. అనగా జర్మనులు ముందుతయారు చేయుదురేమోఅని భయము. శాంతిసమయములో ఐతే ఆ బాంబును తయారుచేయుటకు ఏ పదునైదు సంవత్సరాలకాలమో పట్టియుండెడిది. కాని యుద్ధసమయము అగుటవలన అది మూడు నాలుగు సంవత్సరములలోనే సాధింపబడెను. సర్వశక్తులు దీని క్రింద వినియోగింపబడెను. అటువంటి పని ధనముతో తులతూగుచున్న అమెరికాలో మాత్రమే సాధ్యము. తరువాత రమారమి అటువంటి పరిస్థితు లుండుట చేతనే రష్యాలో కూడ ఆ పని సాధ్యమయ్యెను. + +ఈ బాంబునకు గల నాశనశక్తికి హిరోషిమా, నాగసాకి పట్టణములు నిదర్శనము, బాంబు ప్రేలుడువలన కలిగెడు వేడి యొక్క ఉగ్రత కోటి డిగ్రీలు. అనగా సూర్యునిలోనున్న ఉష్ణోగ్రతకు దగ్గరదగ్గరగా సమాన మన్నమాట. ప్రేలుడు వలన ఉత్పత్తి అయ్యెడు అగ్ని గోళము నూరు అడుగులుండును. అది మేఘమువలె పైకిలేచి కుక్కగొడుగు యొక్క రూపమును దాల్చును. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0183.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0183.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..af76e4daa7e853f2fc977d7d300b06a2ec8fd472 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0183.txt" @@ -0,0 +1,18 @@ +కొన్ని నిముసములలో అది విచ్ఛిన్నమయి చెదరిపోవును. అయితే యింత విపరీతపు నాశనమునకు కారణము ఈ +వేడియే కాదు, ఈ అపరిమితమైన వేడిమివలన గాలిలో గొప్ప యొత్తిడికలిగి, ఆ విపరీతపు ఒత్తిడి వలన నూరు +తుపానులు ఒకేసారి వచ్చినప్పటి వాయువు కెరటపు(Shock wave) శక్తి కలిగి, అది గోడలు, ఇండ్లు ఒక్కసారి భూమట్టము చేయును. దీని పెను వెంటనే గామా కిరణములు మనుష్యుల శల్యములలో ప్రవేశించి ప్రాణములు తీయును. మొత్తము మీద నాలుగైదు చతురపు మైళ్ళలో నున్న ఏ జంతుకోటి కూడ మిగులదు. + +మీద చెప్పబడిన బాంబు యురేనియం అణువుల పగులుడు వలన తయారు చేయబడినది. బరువు అణువు పగిలి +మిగిలిన తునుక అణువుల రాశి తక్కువగా మండుటవలన ఆ భేదరాశి శక్తిగా మారును. ఇంకొక విధముగా కూడ శ క్తి ఉత్పత్తి అగునని మీద నిరూపింపబడినది. హైడ్రోజన్ అణువులనుండి హీలియం అణువులు తయారు అయినప్పుడు కూడ శక్తి ఉత్ప త్తి అగును. కాని ఈ శక్తికి కోటి డిగ్రీల వేడిమి అవసరము. ఆ వేడి యురేనియం 235, ప్లుటోనియం బాంబువలన కలుగ జేసినచో హైడ్రొజన్ బాంబును పేల్చవచ్చును. ఈ బాంబునకు నాశన మొనర్చు శక్తి యింకను హెచ్చు. + +ఈ బాంబులు ప్రేలునప్పుడు అక్కడి ప్రదేశము నాశనమగుటయే కాక, విష కిరణములు ఉత్పత్తి అయి వాయువువలన అవి వ్యాపించి, చుట్టుపట్లనున్న ప్రదేశములను కూడ నాశనమొనర్చును. ఇంకొక ప్రపంచయుద్ధము జరిగి ఈ ఆటంబాంబులు ఉపయోగింపబడినచో మన భూప్రపంచమంతకు ప్రమాదము వచ్చునని వేరుగా చెప్పనక్కర లేదు. + +అతి భౌతిక శాస్త్రము :- మోటా ఫిజిక్సు అను శబ్దము తొలుత అరిస్టాటిల్ చేత ఉపయోగింపబడెను. మెటా అనగా పరము, ఫిజిక్సు అనగా భౌతిక శాస్త్రము, భౌతికత త్త్వమునకు పరమైన తత్త్వము యొక్క శాస్త్రము మెటా ఫిజిక్సు. దీని ముఖ్యోద్దేశము సత్త యొక్క స్వరూపమును నిరూపించుట. అందుచేత దీనిని పార భౌతిక శాస్త్రమని, సత్తాశాస్త్రమని, తత్త్వశాస్త్రమని కూడా పిలువవచ్చును. "తత్" అనగా, "అది" అనగా సత్తయే. అందుచేత సత్తకు, తత్త్వమునకు అర్థము ఒక్కటిగానే గ్రహింపవచ్చును. అరిస్టాటిలు అర్థము ఏమయినను ప్రస్తుతము ఈ శాస్త్రమును ప్రమాణశాస్త్రము నుండి, తర్కశాస్త్రమునుండి విడదీయుట కలదు. సత్తాశాస్త్రము సత్తా స్వరూపమును, ప్రమాణశాస్త్రము సత్య స్వరూపమును, తర్కశాస్త్రము అనుమాన పద్ధతిని నిరూపణము చేయును. + +సత్యము (truth) అనునది జ్ఞానమునకు చెందినది. "కలము నల్లగా ఉన్నది" అను వాక్యమునందు " ఉండుట ” కలమునకు చెందినది. కలము నిజముగా ఉన్నచో ఈ వాక్యము సత్యము; ఎఱ్ఱగా ఉన్నచో అసత్యము. అందుచేత సత్యాసత్యములు వాక్యమునకు చెందును. ఒకప్పుడు మనము వాక్యమును ఉచ్చరించక పోవచ్చును. అయినను, "కలము నల్లగా ఉన్నది" అను ప్రత్యక్షజ్ఞానమందు కూడ సత్యాసత్యములు ఉన్నవి. ఉదాహరణము రజ్జుసర్పజ్ఞానము. రజ్జువును చూచి సర్పమని అనుకొనవచ్చును. సత్యమునకు ప్రమ అని, అసత్యమునకు భ్రమ అని పర్యాయములు. + +ఇప్పుడు సత్తాశాస్త్రము అను పదము అన్ని శాస్త్రముల సంపుటికి ఉపయోగించు వాడుక కలదు. ద్రవ్య స్వరూపము, కార్యకారణ స్వరూపము, ధర్మస్వరూపము, జీవ స్వరూపము, ఆత్మస్వరూపము, ప్రపంచ స్వరూపము, టూకీగా సర్వ సత్తాస్వరూపము నిర్ణయించు శాస్త్రము సత్తాశాస్త్రము. + +వస్తుసత్త జ్ఞానవేద్యమయినప్పుడే గుర్తించబడును గనుక, సత్తాశాస్త్రమునకు, సత్యతాశాస్త్రమునకు సంబంధము గలదు. సత్త సత్యమయినప్పుడే సత్త యగును. లేనిచో అసత్తయే. అందుచేత సత్తాశాస్త్రము చదివి నప్పుడు సత్యతాశాస్త్రము కూడ చదువవలసి యున్నది. పరసత్త అనేది ఒకటి ఉన్నదా? ఉన్నచో దానిని ఎట్లు తెలిసికొనుట? అను ప్రశ్నలు సత్యతాశాస్త్రము యొక్క విషయములు. + +మొట్టమొదట యూరోపు దేశమున ప్లేటో వస్తుసత్త బుద్ధి (reason) గోచరముగాని, ఇంద్రియ (sense) గోచరము కాదని అనెను. అరిస్టాటిలు బుద్ధి గోచర \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0184.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0184.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7eec611e03e9ecbc3d786fba59e2ed8b5a620a79 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0184.txt" @@ -0,0 +1,16 @@ +మయినను ప్రత్యక్షకృత విషయమందే అది ఉండునని చెప్పెను. తర్వాత మధ్యయుగము లందలి దార్శనికులు +ప్రపంచ సత్త ఈశ్వరస త్తనుండి వేదితవ్యమని నుడివిరి. కాని నవీన యుగమున ప్రకృతి సత్తాస్వరూప గ్రహణము ద్వారా +ఈశ్వర సత్తాస్వరూపమును గ్రహింపవలెనని దార్శనికుల అభిప్రాయము. + +పదునారవ శతాబ్దమున డెకార్డు ప్రతి ప్రత్యక్షము సంశయాస్పదమని ప్రారంభించెను. నేను చూచుచున్న వస్తువు లన్నియు స్వప్న తుల్యములు ఎందుకు కాకూడదు ? ఎవడైనా ఒక మాయావి యీ దృశ్యములను సృష్టించు చున్నాడేమో ? నేను చదువుచున్న పుస్తకము నిజమైన పుస్తకము ఎందుకు కావలెను ? అది నిజమైదని నిర్ధారణ చేయుట ఎట్లు ? కనుక ప్రతి జ్ఞానము సంశయ విషయము అయినచో సత్తారూపమును నిర్ణయించుట ఎట్లు ? 'నేను సంశయించుచున్నాను” అనుచోట సంశయకర్త నిజము కావలెను. సంశయ విషయము నిజము కాకపోవచ్చును. అందుచేత సత్తాశాస్త్రము " నేను ” నుండి ప్రారంభము కావలెను. అయితే "నేను” అనునది ఉత్పన్న వస్తువు : కార్యముగాని, నిత్యము కాదు, ప్రతి కార్యమునకు కారణ ముండవలెను. ప్రతి మానవునకు మాతాపితరులు కారణ భూతులు; వారికి వారి మాతాపితరులు. ఇట్లు అనంతముగా కార్యకారణ నిరూపణము సాగును. ఇది సొంతము కావలెనన్నచో అందరికి ఈశ్వరుడే కారణభూతుడని చెప్పవలెను. ఈశ్వరుడు పరంపరగా ఆ జ్ఞానమునకు కూడ కారణ +భూతుడు. ఆయన నిష్కపటి, వాత్సల్య స్వరూపుడు. అందుచేత మానవులకు మాయాదృశ్యములు చూపించి మాయ చేయడు. తత్కారణముగా మానవుల జ్ఞానములు యథార్థములు. మనము మనస్సును రాగాది దోషముల నుండి శుద్ధము చేసినచో యథార్థమునే సర్వదాతెలిసికొందుము. + +డెకార్డు సర్వసత్త ద్రవ్యస్వరూపమని భావించెను. ఈ ద్రవ్యము రెండు విధములు, జడము, మానసము. జడ +ద్రవ్యస్వరూపము విస్తృతత్వము, మానసద్రవ్వస్వరూపము జ్ఞానము. ఈ రెంటికి సామాన్య గుణము ఏదియు లేదు. జడము చలనహీనము. మానసము చలనసహితము. + +డెకార్డు సిద్ధాంతము స్పినోజాకు నచ్చలేదు. వస్తుజ్ఞానోత్పత్తి మానసజడ ద్రవ్యసంయోగము వలన కలుగును. గాని అవి ఏకాంతభిన్నములయినచో ఎట్లు జ్ఞానోత్పత్తి కొరకు కలిసికొనగలవు? సంయోగశీలత వస్తువులకు సామాన్యగుణము ద్వారానే కలుగగలదు. మనస్సునకు జడపదార్థమునకు సంయోగ సంబంధ శీలత లేనపుడు జ్ఞానము అసంభవము. కాని జ్ఞానము సర్వజన వేద్యము. అందుచేత మనోజడములు ఏకాంతభిన్న ద్రవ్యములుకావు. ద్రవ్యము ఒక్కటియే, అది ఈశ్వర స్వరూపము. దానికి పెక్కు విశేష గుణములు కలవు. వాటిలో రెండు మనస్సు, జడత. కాగితము యొక్క రెండు ప్రక్కలవలె ఈ రెండును పరస్పరా పేక్ష కలవి. ఒక దానిలో మార్పు కలిగినప్పుడు రెండవ దానిలో తదుచితమైన మార్పు +కలుగును. ఈ మార్పు మానసమున జ్ఞానాకారము పొందును. జంతుకోటియు, జడవస్తుకోటియు ఈశ్వరుని విశేషగుణముల విశేషణములు (modes). + +ద్రవ్యము ఒక్కటియే అను సిద్ధాంతము లైబ్నిడ్జు స్వీకరింపలేదు. ద్రవ్యము ఒక్కటే అయినచో మానవుల వేరు వేరు అనుభవములకు కారణము ఏమి? వారివారి స్వతంత్ర కర్మలకు కారణమేమి ? అందుచేత ద్రవ్య బహుత్వము స్వీకరించవలెను. అదియునుగాక మానసము ఒకటే మాత్రము చలనశీలము కాదు. జడ ద్రవ్యము కూడ చలనశీలమే. దానిలోను శక్తి (force) ఉన్నది. చలనశీలత మానసత్వసూచకమైనచో జడద్రవ్యము కూడ మానసమే. అది అనావిర్భూతమానసము. ప్రపంచమున కేవల జడమాత్రమనునది లేదు. సర్వము అణుపరిమిత మానసో పేతము. ఈ మనస్సులకు లై బిడ్డు మొనాడులు (monads) అని పేరిడెను. అవి అణువులకంటే చిన్నవైనను మహత్తుకంటే మహత్తరములు. వాటికి పరస్పరము ఏ జోక్యములేదు. + +అయినను. ప్రతి మొనాడు ప్రపంచమునంతటిని " ఆంతరంగికముగానే గ్రహించును. బహిర్ముఖముగా చూచుటకు దానికి కిటికీలు లేవు. (The monads are windowless) జ్ఞానము బహిర్వస్తుజనితము కాదు. అంతరంగిక వికాసము. ఈ వికాసము కొన్ని మొనాడులలో ఎక్కువగాను, కొన్నిటియందు తక్కువగాను ఉండును. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0185.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0185.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e5ccd891ecc3e2de7ab55851ad92c8a7e23b7343 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0185.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +మిక్కిలి తక్కువ వికాసముకల వాటిని జడములని, ఎక్కువ వికాసములు కలవాటిని మానసములని మనము తెలిసి కొందుము. ఈశ్వరుడుకూడ ఒక మొనాడుమాత్రమే. అతడు మొనాడులన్నిటిని సృజించినపుడు పరస్పరసంగతి +(harmony) దృష్టితో సృజించెను. గడియారము చేయువాడు అన్ని గడియారములు ఒకే సమయమును చూపునట్టు ఏలాగుచేయునో, అలాగే ఈశ్వరుడు గూడ ఒకే విధమైన ప్రపంచజ్ఞానమును, పొందునట్టు మొనాడులను సృజించెను. వీరందరు హేతు ప్రాధాన్య వాదులు(rationalists) అని పిలువబడుదురు. సత్యము వస్త్వ పేక్షితముగాని, బుద్ధ్య పేక్షితము గాదని ఇంగ్లాండులో బేకను తన సిద్ధాంతమును వెల్లడించెను. ప్రపంచమున ఏ ఏ సత్తలు కలవు? అవి ఎన్ని విధములు ? ఏ స్వరూపములు కలవి ? అను విషయము బుద్ధి యొక్క స్వరూపమును, స్వభావమును పరిశీలించినంత మాత్రమున తెలియదు. అది ప్రత్యక్షానుభవమువలననే తెలియగలదు. ప్రపంచములో అయిదు మహాభూతములు కలవా ? అరువది భూతములు కలవా? అరువదికంటే హెచ్చుగా నున్నవా ? అను విషయము బుద్ధిని పరిశీలించిన మాత్రమున ఎట్లు తెలిసికొన గలుగుదుము? అందుచేత ఇంద్రియ జ్ఞానాధారమే సర్వజ్ఞానము. ఈ మతమునకు అనుభవ మూల వాదము(empiricism) అని పేరు. బేకను గొప్ప దార్శనికుడు కాడు. అయినను అతడు ఈ వాదమునకు పునాది వేసిన +వాడు. దీనిని పురస్కరించుకొని లాకు, బెర్కిలీ, హ్యూము అనువారు తమ దర్శనములను నిర్మించిరి. ప్రత్యక్షానుభవమే ప్రధానమైనచో లై బ్నిడ్డు చెప్పిన ప్రకారము అంతరంగముగా బుద్ధివికాసమే సత్యమును నత్తనుజ్జాతము చేయజాలదు. అదియునుగాక జాతిజ్ఞానము (knowledge of the universal) ప్రత్యక్షోద్ధృత మేగాని ప్రత్యక్ష కారకముకాదు; బుద్ధ్యంతరంగోద్ధృతము కాదు. మనము పెక్కుమంది మనుష్యులను చూచి, వారి సామాన్య గుణములను సంగ్రహించి, ఆ గుణసంపుటికి మనుష్యజాతి పదము వాడుదుము. మనుష్యజాతికి మనుష్య వ్యక్తి సత్తాభిన్నమైన వేరొక సత్తలేదు. వేరుగా మనము వాడి నప్పుడు అది నామమాత్రము, బుద్ధ్యాకృతి మాత్రము, మనోవృత్తి మాత్రము అని లాకు వాదము. + +లాకు ప్రారంభించిన వాదమును బెర్కిలీ విస్తరించెను అనుభవైక వేద్యమే సత్త అయినచో జడ ద్రవ్యము యొక్క +సత్త ఏ అనుభవము యొక్క గోచరము? నారింజ కాయ ఆకుపచ్చగాను, పుల్లగాను ఉన్నదని, రంగు యొక్కయు +రుచి యొక్కయు సత్త నారింజ కాయయందు ఉన్నదని, నారింజకాయ ఈ రంగుకు రుచికి ఆధారమని భావింతుము. కాని నా కన్ను రంగు గ్రుడ్డి అయినచో రంగు కనిపించదు. పైత్య భూయిష్ఠమైనచో సర్వము పసుపుగా కనిపించును. అందుచేత రంగు నా మానసిక వృత్తిగాని, విషయవృత్తి గాదు. అలాగుననే పులుపు గూడ మానసిక వృత్తియే. ఈ గుణము లన్నిటికి భిన్నమైన నారింజయను జడద్రవ్యమును చూచినవాడెవ్వడు ? జడద్రవ్యము గుణాధారమని అందురు. గుణములు మాత్రమే ప్రత్యక్షములు. తదాధారము ఎవ్వరికి గోచరము కాదు. తదుపరి గుణములు మానసికములు. అందుచేత జడద్రవ్యము అసత్య పదార్థము. దానికి సత్తలేదు. సత్త సర్వదా మానసిక ద్రవ్యమే. + +బెర్కిలీ జడద్రవ్యమును నిరాకరించినరీతినే హ్యూము మానసద్రవ్యమును కూడ నిరాకరించెను. జడద్రవ్యము ప్రత్యక్ష వేద్యము కానిచో మానసద్రవ్యము మాత్రము ప్రత్యక్ష వేద్యమా? పంచజ్ఞానేంద్రియములలో దేనికిని మానసము ప్రత్యక్షము కాదు. నేను నా అంతరంగమున చూచినప్పుడు కొన్ని భావములు, సుఖ దుఃఖములు, జ్ఞానములు, కల్పనలు మొదలగునవి ప్రత్యక్షమగును గాని మనస్సు మాత్రము ప్రత్యక్షముకాదు. అందుచేత మనోద్రవ్యమనునది ఉన్నదని రూఢిచేయలేము. అటులనే జాతిపద విషయములకు (universals) వ్యాప్తులకు (universal judgments) సత్త ఉన్నదని సత్త ఉన్నదని నిర్ధారణ చేయలేము. దేని సత్త అయినను, ఇంద్రియ విషయము అయినగాని, తత్సంబద్ధము అయిన గాని ఒప్పుకొనబడదు. + +అయినచో ఈశ్వరునికి సత్తలేదా? ఆత్మకు సత్తలేదా? కార్యకారణభావము అసత్యమా? కార్యకారణభావమే అసత్యమయినచో శాస్త్రజ్ఞాన మే అసంభవమగును. శాస్త్రముల నిర్వచనములన్నియు దానిమీదనే ఆధారపడి యున్నవి. లేనిచో ప్రపంచకమంతయు యాదృచ్ఛిక మగును. కార్యకారణద్యోతకము వాప్తివాక్యము; \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0186.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0186.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..290ff8253df1547639efd4d7a03f146676432e84 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0186.txt" @@ -0,0 +1,7 @@ +అనగా సామాన్య వాక్యము. ధూమమునుండి అగ్నిని అనుమానము చేసినప్పుడు అగ్ని ధూమమునకు సర్వత్ర సర్వదా కారణమని ఒప్పుకొనియే అనుమానము చేయుదుము. కాని ఎవడు సర్వాగ్నులను సర్వత్ర సర్వదా చూచిన వాడు? లేనప్పుడు, మన జ్ఞానము సర్వము సంశయాస్పదమగును. తత్ఫలితము సంశయతాసిద్ధాంతము(skepticism). ఈ ఫలితమును తొలగించుటకు కాంటు పూనుకొని ప్రపంచానుభవమునకు కారణములు రెండని, అవి అంతఃకరణము వస్తు స్వనత్త (thing in itself) అని చూపెను. కాంటు అంతఃకరణమునకు మూడు భాగములు అని చెప్పెను. అవి ఇంద్రియ వేదన (sensation) (వేదన అను పారిభాషిక పదమును బౌద్ధులు వాడుదురు). మనోవృత్తి, బుద్ధివృత్తి, వస్తంతఃకరణముల సంయోగము వలన సర్వ ప్రపంచము ఉద్భవించును. కేవలము వస్తువు గాని, కేవలము అంతఃకరణముగాని ప్రపంచమును సృజింప నేరదు. “ఆత్మా మనసా సంయుజ్యతే మన ఇంద్రియేణ | ఇంద్రియ మర్థేన తతః ప్రత్యక్షం” అన్నట్లు వస్తు స్వసత్త ఇంద్రియముల ద్వారా అంతఃకరణముతో సంబంధమైనప్పుడు ఇంద్రియచేతన ఉద్భవించును. ఇంద్రియచేతనలే దృశ్య ప్రపంచము యొక్క ద్రవ్యసామగ్రి. కాని మైనము ముద్రలను స్వీకరించునట్లు అంతఃకరణము ఇంద్రియ వేదనలను స్వీకరింపదు. వాటిని తన ద్వారముల ద్వారా తీసికొనుచు వాటికి తన రూపములను ఇచ్చును. అట్లు చేయని ఇంద్రియచేతనలు ఈ రూపములు. ఈ రూపములు మూడు విధములు. ఇంద్రియచైతన్యరూపములు, మానసచైతన్యరూపములు, బుద్ధిచై తన్య రూపములు (forms of sensation, understanding and reason) మొదటివి దిక్కాలములు (space and time). ప్రతి ఇంద్రియచేతనను అంతఃకరణము దిక్కాలములద్వారా లోపలికి ప్రవేశ పెట్టుకొనును. అందుచేత ప్రతివస్తువు దిక్కాలనియమితమైనట్టు మన అనుభవము. దిక్కాలరూపితములైన ఇంద్రియచేతనలకు అంతఃకరణము మనస్సుద్వారా ద్రవ్యగుణ, కార్యకారణాది రూపములను ఇచ్చును. అందుచేత మనము ప్రతివస్తువును కార్యముగను, కారణముగను, ద్రవ్యముగను, గుణముగను, అనుభవ గోచరము చేసికొందుము. అనుభవ విషయములనన్నింటిని బుద్ధి సంచితముచేసి, పరస్పర సంబంధములు కల్పించి, ఏకీకృతముచేసి ఏకవస్త్వంగములుగా నిరూపించును. ప్రపంచములోని నియామక సూత్రములన్నింటికి అంతఃకరణమే మూలము. పద్ధతిబద్ధమైన ప్రపంచము అంతఃకరణ సృష్టము. అందుచేత అంతఃకరణము, ఆ నియామక సూత్రములను తదాధారములైన వ్యాప్తులను తెలిసికొనగలదు. తత్కారణముగా శాస్త్రజ్ఞానము అసంభవము కానేరాదు. + +ప్రపంచకము యాదృచ్ఛికముగాక, సూత్రబద్ధ మైనది. ఈ సూత్రములు బుద్ధినిర్మితములగుట చేత ప్రపంచము గూడ +బుద్ధినిర్మితమే . బుద్ధికిగోచరము కానిది, ఇంద్రియ చేతనలకు కారణమైనది. వస్తుస్వసత్త (Thing in itself) అను +నది వేరొకటిలేదు. దృశ్య ప్రపంచము వెనుక అదృశ్య ప్రపంచము వేరొకటి ఒప్పుకొనము. వ్యావహారిక సత్త అని, పారమార్థిక సత్త అని, రెండుసత్తలులేవు. సత్త అన్నది బుద్ధిగ్రాహ్యము; బుద్ధినిర్మితము. స్వారాయ తసత్తాకమైన వస్తువు ఒకటి ఉన్నదని కాంటు పొరపాటు బడెనని హెగెలు వాదించెను. బుద్ధి నిరూప్యమే సత్త, సత్తయే బుద్ధినిరూప్యము. (The rational is real, and the real is rational). బుద్ధి యొక్క అంతరంగ తత్త్వములను (Categories) తెలిసి కొనినచో ప్రపంచస్వభావమును తెలిసికొనగలము, బుద్ధికి ఏకసత్తాన్వేషణయే పరమగతి. ఏక సత్తావాదమే సత్యము (Monism) పరమాత్మస్వరూపమే (Absolute consciousness) ఏక సత్త. హెగెలు ప్రపంచపు దార్శనికులలో మొదటి తరగతిలోనివాడు. ఆయన ప్రభావము రమారమి నూట ఏబది సంవత్సరములు ప్రపంచము మీద వ్యాపించెను. మార్క్సు కూడ ఆయన సిద్ధాంతమును మార్చి స్వీకరించెను. + +కాని హేగెలువాదము ప్రత్యక్ష ప్రాధాన్య వాదులకు నచ్చలేదు. బుద్ధి స్వభావమును గ్రహించినను ప్రపంచ స్వభావమును గ్రహింపలేము. ప్రత్యక్షము, ప్రత్యణాధారమయిన అనుమానము అవసరములు. జడద్రవ్య స్వభావము భౌతిక విజ్ఞానము వలనను, జంతు స్వభావము జంతుశాస్త్రము వలనను, మనఃస్వభావము మనశ్శాస్త్రమువలనను, ప్రత్యక్షమును, అనుమానమును, యంత్రములను (instruments of knowledge) ఉపయోగించియు తెలిసికొనవలెను. బుద్ధిమీద మాత్రము ఆధార \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0188.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0188.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..25fb95d3f1df47941d1ec409c380584fcdceb931 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0188.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +ఈ ప్రేరణవల్ల దృశ్య జడపదార్థములు, ప్రాణులు, చైత్యములు ఉద్భవించును. ఇవి అన్నియు ఈ ఘటనాప్రవాహములు ధరించిన ఆకృతి రూపములు, ఘటనలు అన్నియు అనేక విధములుగా పరస్పర సంబద్ధములు. ఈ ఆకృతులు కూడ అనంత విధములు. ఘటనలకు ఆకృతికారకుడు ఈశ్వరుడు. ఆకృతులన్నియు నిత్యవస్తువులు (exteranal +objects); ఈశ్వరుని బుద్ధిరూపములు ( Conceptual forms); ఆయన బుద్ధిస్వభావసంఘటితములు. ఘటనలు +నిరాకారములు అయినప్పుడు ఈశ్వరుడు కేవలము బుద్ధి స్వరూపమున ఉండును. ఆకృతులకు అప్పుడు సత్త ఉండదు. ఘటనలకు మాత్రమే సత్త ఉండును. ఘటనలు ఆకృతులను స్వీకరించినప్పుడు, ఆకృతులకు కూడ సత్త చెందును. మనము ద్రవ్యము అని పిలుచునది ఘటనల యొక్క ఒక ఆకృతి. ఈ ఆకృతులకు సత్త కలిగినప్పుడు ఈశ్వరునికి కూడ సత్త కలుగును. అందుచేత ఈశ్వరునికి రెండు భావములు : కేవల బుద్ధిభావము, సత్తా భావము (conceptual and actual) అని. + +పాశ్చాత్య దర్శనములందు సత్త పరిపరి విధముల నిర్వచింపబడినది. కొందరిచే కేవలము ఈశ్వరస త్తతో ప్రారంభించి మానవస త్త జడసత్త నిర్వచింపబడినవి. అధునాతనులచే జడసత్తతో ప్రారంభించి, మానవసత్త ఈశ్వర సత్త +నిర్వచింపబడినవి. ఈ రెండు రీతులయందు మానవ సత్త తన ప్రాముఖ్యమును కోల్పోయినది. అందుచేత ధర్మ +శాస్త్రమునకు హానికలిగినది. ఈశ్వరస త్తను స్వీకరించుట గాని, నిరాకరించుటగాని మానవుడే తన బుద్ధివలన చేయ +వలెను. అటులనే జడస త్తను స్వీకరించుటగాని, నిరాకరించుటగాని మానవునిదే. కనుక ధర్మశాస్త్ర ప్రారంభమునకు మానవుడు మూలమని, కేంద్రమని, చెప్పవచ్చును. ఈశ్వరస త్తను స్వీకరించి, తత్సాక్షారమునకు ప్రయత్నము చేయునది”మానవుడు. ఈశ్వరుడు నిత్య సంపూర్ణ స్వరూపుడై నందున అతనికి ప్రయత్నా ప్రయత్నములు, కోరికలు, మనోరథము యొక్క సఫలత్వ విఫలత్వములు లేవు. కనుక ధర్మశాస్త్రములు, విజ్ఞాన శాస్త్రములు మానవునికొరకు ఉద్దిష్టములు. మానవుడే అప్రధానుడైనచో ఈ శాస్త్రములన్నియు నిరర్థకములు. జడసత్త మానవునకు అనుకూలముగా నున్నను, ప్రతికూలముగా నున్నను ఉదాసీనతయే. ప్రపంచకము సార్థకమైనచో దాని సార్థకత మానవాపేక్ష చేతనే కలుగును.ఈశ్వర దృష్టిచే ప్రపంచమునకు సార్థకత నిరర్థకత అనునవి లేవు. జడదృష్టిచే కూడ అవి లేవు. అందుచేత ఏ సత్తా శాస్త్రమైనను ప్రథమమున మానవుని జీవనమును, కర్మమును నడవడిని, ధర్మమును, వీటి సార్థకతను చూపవలెను. ఈ అభిప్రాయమునకే ఇప్పుడు ప్రపంచమున ప్రాధాన్యము లభించుచున్నది. + +డెకార్టు చెప్పినట్లు మానవుడు సర్వమును సంశయింపగలడు. కాని తన సత్తను సంశయింపలేడు. తాను అనిత్యుడు మర్త్యుడు అయినను అతని సత్తయే ప్రథమమున నిశ్చయ వేద్యము ; అనిరాకరణీయము, బుద్ధిని ఉపయోగించిన కొలది తన సత్త, తన దేహ పరిమితమే గాక తనను అతిక్రమించి ఉన్నట్లు మానవుడు తెలిసికొనును. ఇది సంకుచితముగాని ప్రతిబుద్ధికి వేద్యము. ఈ అతిక్రమణ (Transcendence) విధాన మెట్టిదో తెలిసికొనుట సత్తాశాస్త్రము యొక్క ఒక ముఖ్య విషయము. ఈ అతిక్రమణమును అంతఃక్రమణముగా చేయు విధానమే ధర్మము. తదనుకూల ప్రవర్తనమే ధర్మ ప్రవర్తనము. తదనుకుల జీవనమే జీవన వికాసము. ఈ వికాసమునకు ఈశ్వర సాక్షాత్కారము అంతిమకోటి. ఇట్లు మానవ +జీవనమునకు, ధర్మమునకు, కర్మకు ప్రాధాన్యము ఇచ్చిన సత్తాశాస్త్రమే సత్యము కాగలదు. తక్కినవాటి సత్యాసత్యములు నిరూపించుట వ్యర్థ ప్రయత్నము. సత్తాశాస్త్రములలో పరస్పర వైరుధ్య ముండుటచే అన్నియు సత్యములు కాజాలవు. అయినచో ఒక్కటియే సత్యము కాగలదు. సత్యము ఏక స్వరూపము. అసత్యములు అనంతములు. రెండు రెండు కలిసిన ఎంతవచ్చును ? అను ప్రశ్నకు నిజమైన ఉత్తరము ఒక్కటియే. తప్పులు అనంతములు. నాలుగుసంఖ్య తప్ప తక్కిన సంఖ్యలు అన్నియు తప్పు జవాబులు. అటులనే ధర్మశాస్త్రములు, సత్తాశాస్త్రములు. వాటిలో సత్యము లెవ్వియో సత్యేతరము లెవ్వియో భగవంతునకే ఎరుక. మానవుడు తనబుద్ధిని ఉపయోగించి సత్యమును తెలిసికొనుటకు సర్వ +ప్రయత్నములు అనేక శతాబ్దులనుండి చేయుచున్నాడు. కొంచెముకొంచెముగా అతని ప్రయత్నములు సఫలములు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0192.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0192.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c55b0a0435cb4d7c96248708ddd9bd0cb74b8de7 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0192.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +వలన తరంగముఖమార్గమున వేరువేరు ప్రదేశములలో స్రవద్రవ్యము యొక్క సాంద్రత మారును. దీనివలన +వక్రీభవన ఘాతాంశము (Refractive index) నందును మార్పు సంభవించును. ధ్వని క్షేత్రము (Q) నకు సమకోణ +మార్గములో కాంతిజాలమును పంపినచో, అతిశ్రుతి ధ్వని తరంగముల ఛాయను ఒక తెరపైగాని లేక కొద్దిదూరము +నందుండు ఛాయాగ్రహణ చిత్రఫలకము (S) పై గాని పడునట్లు చేయవచ్చును. ఆ ఛాయయొక్క రూపము, తరంగ ముఖము యొక్క ఆకారము పై ఆధారపడి యుండును. తరంగముఖము గోళాకారముగా నున్నచో ఛాయ గుండ్రముగాను, సమతలము కలదిగా నున్నచో, సరళ రేఖా కారముతోను ఉండును. దృగ్విధానము + +అతి శ్రుతి ధ్వని తరంగముల మూలమున కలుగు కాంతి సమనము యొక్క పరిశీలనార్హమై సాధనముల కూర్పు + +లన్నింటిలో ఇదియే మూల సూత్రము. ఒక స్రవద్రవ్యము నందు ధ్వని తరంగమును పంపినపుడు ఆ స్రవద్రవ్యము +యొక్క వక్రీభవన ఘాతాంశము వికల్పముగా హెచ్చుటయు, తగ్గుటయు జరుగును. అందుచే ధ్వని క్షేత్రము ఒక దృక్ - రేఖాఫలకము (Optical grating) గా చేయును. ఒక దీర్ఘ ఛిద్రమునుండి వచ్చు కాంతికిరణ జాలమును ధ్వని క్షేత్రమునకు సమకోణమార్గములో పంపినచో ఆ కాంతికిరణజాలము నమనము నొందును. ధ్వనిక్షేత్రము లేనపుడు తెరపై దీర్ఘ ఛిద్రము యొక్క ప్రతిబింబము ఒక్కటే కనుపించును (a). ధ్వని క్షేత్రము వున్నపుడు, కాంతి కిరణజాలము నమనము నొందును గాన దీర్ఘ ఛిద్రముయొక్క మధ్య ప్రతిబింబమునకు ఇరువైపుల అనేక ప్రతిబింబములు కనుపించును (b, c, d). + +చేతిలోనుండు సమస్యా స్వభావముపై ఆధారపడి వేరు వేరు పనులకు వేరువేరు గ్రహణ ఉపాయములు ఉపయోగింపబడు చున్నవి. స్రవద్రవ్యములలోని శోషణము (absorption)ను, వేగమును నిర్ణయించుటకుగల పద్ధతులలో కాంతి నమన విధానము ఎక్కువ వాడుకలో నున్నది. దీనికి కారణములు కొంతవరకు దాని క్రొత్తదనము, అది ప్రదర్శించు దృశ్యము అయి ఉండవచ్చును. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0193.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0193.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7a423573ed9580cd7edb07c690d3b64564f6b43f --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0193.txt" @@ -0,0 +1,9 @@ +అతిశ్రుతి ధ్వని శాస్త్రము యొక్క ప్రయోజనములు (Applications) : అతిశ్రుతి ధ్వని శాస్త్రము ఒక మాదిరిగా క్రొత్త శాస్త్రమనియే చెప్పవచ్చును. భౌతిక శాస్త్రజ్ఞుల యొక్కయు భౌతిక రసాయనిక శాస్త్రజ్ఞుల యొక్కయు హస్తములలో ఈ శాస్త్రము సునిశితమైన ఉపకరణము అయినది. ద్రవపదార్థములను వాయు పదార్థములను పరిశోధించుటయందు అతిశ్రుతి ధ్వని తరంగములు విస్తారముగా ఉపయోగింప బడినవి. వివిధ స్రవ ద్రవ్యములందు ఈ తరంగముల వేగమును, శోషణమును నిర్ణయించుటచే ఆ స్రవద్రవ్యముల అణునిర్మాణము(Molecular structure) ను గూర్చి తెలిసికొనవచ్చును. తక్కువ కంపన ప్రమాణముగల (అనగా చెవికి వినబడు నట్టి) శబ్ద తరంగములను ఉపయోగించి స్రవద్రవ్యము లందు వేగము, శోషణము నిర్ణయించుటలో పెక్కు చిక్కులు కలవు. ఎక్కువ కంపన ప్రమాణముగల అతి +శ్రుతి ధ్వని తరంగములను ఉపయోగించుటచే ఈ చిక్కులు మాయమగును. అందుచే అతిశ్రుతి ధ్వని తరంగములను +ఉపయోగించి వేగమును, శోషణమును వివిధ స్రవ ద్రవ్యములందు నిర్ణయించుటకు అనేక సునిశితమైన పనిముట్లు (Highly accurate instruments) కనుగొనబడినవి. వీనిలో అల్ట్రాసోనికు ఇన్ టర్ ఫెరోమీటర్ (Ultrasonic interferometer) అతి సునిశితమైనది. దీనిని దృక్ఛాస్త్రమందు దీని ప్రతిరూపమయిన రేఖా ఫలకవు కిరణ పృథక్క రణమానము (Grating spectrometer)తో పోల్చవచ్చును. స్రవద్రవ్యములనేకాక ఘనపదార్ధములను కూడ పరిశోధించుటయందు అతిశ్రుతి ధ్వని తరంగములు ఎక్కువగా ఉపయోగింపబడినవి. ఘనపదార్ధములలో కొన్ని ఏక స్ఫటికములు (Single crystals) గాను మరికొన్ని స్ఫటిక సముదాయములు (Polycrystalline aggregates) గాను ఉండును. వీని స్థితి స్థాపక ధర్మములను సమగ్రముగా పరిశోధించుటయందు అతిశ్రుతి ధ్వని తరంగములు విరివిగా ఉపయోగింపబడుచున్నవి. ఇట్టి పరిశోధన కొరకు అనేక పద్దతులు కనుగొనబడినవి.నేటి కాలమున ఘనపదార్థము లందును ద్రవపదార్థము లందును ధ్వని తరంగవేగమును, శోషణమును కనుగొనుటకు ఒక నూతనపద్ధతి ఉపయోగింపబడుచున్నది. దీనిని పల్సు టెక్నిక్ (Pulse Technique)అందురు ఆల్ట్రాసోనిక్ ఇన్స్టర్ ఫెరోమీటరు కంటే ఇది ఎక్కువ సునిశితమైనది. ఇందు అతిశ్రుతి ధ్వని తరంగములకు బదులు పల్సులను (Pulses) వాడుదురు. ఈ అల్ట్రాసోనిక్ పల్సులను ఆయా పదార్ధములలో పంపించి, అవి ఒక నిర్ణీత దూరము ప్రయాణము చేయుటకు పట్టు కాల +వ్యవధిని సునిశితమైన పద్ధతులచే నిర్ణయింతురు. దీనివలన ఆయా పదార్ధములలో పల్సుల వేగమును కనుగొన వచ్చును. పల్సుల నుపయోగించి మరికొన్ని సాధనముల ద్వారా శోషణమునుగూడ నిర్ణయింప వచ్చును. ఇట్టి +పరిశోధనముల మూలమున దశాత్రయమునందుండు పదార్ధముల అణునిర్మాణమును నిరూపింప వచ్చును. + +రసాయన శాలలో శాస్త్ర పరిశోధనములకే గాక అతిశ్రుతి తరంగములు సాంకేతికముగా కూడ అనేక విధములుగా ఉపయోగింపబడుచున్నవి. లోహశోధన కార్యము (Metallurgy) వాయు పృథక్కరణము (Gas analysis) పీడన మాపకములు (Pressure gauges) పింగాణి సంబంధమగు మట్టి పరిశోధనలు (Ceramic research) ప్రతిస్ఫటిక పరిశోధనము (Colloid research) ఔషధపు పరిశోధనములు, జీవశాస్త్రపు పరిశోధనములు లోహపు పూత (అనగా మాలామా చేయుట), ధ్వని సాంకేతిక కార్యములు (Sound signalling) - వీనియందు అతిశ్రుతి ధ్వని తరంగముల సాంకేతిక ప్రయోగములు కాననగును. + +అతిశ్రుతి ధ్వని తరంగముల ప్రథమ సాంకేతిక ప్రయోగములలో ధ్వని సాంకేతిక కార్యము ఒకటి. అధిక కంపన ప్రమాణము గల ధ్వని తరంగములను ఉపయోగించుటవలన కలుగు గొప్ప లాభమేమన, ఈత రంగములను అతిసులభముగా ఒక పుంజము (beam) గా ఏర్పడునట్లు చేయవచ్చును. ఇట్లేర్పడుటచే నిర్దిష్టమైన దిశయందు సంకేతముచే సమాచారమును పంపుటకు వీలగుచున్నది. 1914 నుండి 1918 వరకు జరిగిన ప్రథమ ప్రపంచ సంగ్రామ సందర్భమున నీటియందు మునిగియుండు శత్రువుల జలాంతర్గాముల ఆచూకీలను తెలిసికొనుటకు లాంజెవాన్ (Langevin) అనుశాస్త్రజ్ఞుడు అతిశ్రుతి ధ్వని తరంగములను మొట్టమొదట ఉపయో• \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0194.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0194.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1243a7d9dc2b00dbf81a6d764114393b4fa58368 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0194.txt" @@ -0,0 +1,15 @@ +గించెను. అతి శ్రుతి ధ్వని తరంగ సాంకేతికములు లఘు అంతరములలో (Short intervals) ఒక పేషణ యంత్రము నుండి (Transmitter) సముద్రము అడుగు భాగమునకు పంపబడును, ఇట్లు పంపబడిన ధ్వని కిరణము నీటి అడుగున ఉన్న వస్తువు (Object) నకు తగిలి పరావర్తనము చెందును. పరావర్తనము చెంది తిరిగి వచ్చు ధ్వనికిరణము ప్రేషణయంత్రము చేతనే గ్రహింపబడును. పరావర్తనము చెందిన ధ్వనికిరణము యొక్క తీక్షణతను(Intensity) బట్టి పరావర్తనమునకు కారణభూతమైన వస్తువు యొక్క స్వభావమును తెలిసికొనవచ్చును. వస్తువు వద్దకుపోయి తిరిగి వచ్చుటకు ధ్వని తరంగములకు వలసిన కాలమును కొలుచుటవలన, తరంగ వేగము తెలియునుగాన, వస్తువు యొక్క దూరమును కనుకొనవచ్చును. ఈ ప్రతిధ్వని సూత్రమువలన సముద్రము యొక్క లోతును నిర్ణయింపవచ్చును. దీనివలన సముద్రగర్భము యొక్క స్వభావము (అనగా బురద, ఇసుక, బంకమన్ను -వీనిలో ఏది సముద్ర గర్భములో నున్నదో) ను కూడ గ్రహింప వీలగును. + +ఈ ప్రతిధ్వనిసూత్రము ఇటీవల సముద్రపు అడుగుభాగముననుండు చేపలను పట్టుటకు మిక్కిలి ఉపయోగపడు +చున్నది. బెస్తలు చేపలను పట్టుటకు అనువయినలోతును, చేపల గుంపుల ఉనికిని కనిపెట్టుటకు ఈ సూత్రము ఉప +యోగించును. + +అతిశ్రుతి ధ్వని తరంగములచే లోహములందలి లోపములను పరిశోధించు విధానము ఇప్పటికే భారీ యెత్తున +యంత్రాగారములలో ఉపయోగింపబడు చున్నది. పల్సు టెక్నిక్ ను ఉపయోగించి లోహముల యొక్క పరీక్ష +జరుపబడుచున్నది. ఈ విధానములో సెకండునకు సుమారు 50 లక్షల పరివర్తనముల కంపనప్రమాణముగల ధ్వని +పల్సును పరిశోధింపవలసిన నమోనాద్వార పంపింతురు.ధ్వని పల్సు పోవుమార్గములో నమోనాయందు బీటగాని, +పగులుగాని ఉండినచో ఆ పల్సు యొక్క శక్తి నలువైపులకు వెదజల్లబడుటగాని (Scattered), ఉత్పాదకమునకు +(Transducer) పరావర్తనముచే తిరిగి పంపబడుట గాని సంభవించును. ఇట్లు తిరిగివచ్చు సాంకేతికము (received +signal) స్వంకితమైన (Calibrated) విద్యుత్కణ డోలన లేఖకము (Cathode-ray oscillograph) పై చూపబడును. దీనినిబట్టి లోహములందు లోపము లున్నదీ లేనిదీ తెలిసికొననగును. లోపములు లేని లోహముల యొక్క స్థితిస్థాపక ధర్మములను తెలిసికొనుటకు అతిశ్రుతి ధ్వనిని ఉపయోగింతురు. ద్రవీభూత లోహముల నుండి వాయువును తీసివేయుటకు అనగా రాసాయినిక విక్రియ (Chemical reaction) వలన ఏర్పడిన బుడగలను తీసివేయుటకు కూడ అతిశ్రుతి ధ్వని తరంగములు ఉపయోగింపబడుచున్నవి. అట్లు వాయువు తీసివేయబడనిచో, ఆ బుడగలు లోహమునందే దాగియుండి లోహముయొక్క అవిచ్ఛిన్నతను (Continuity) పాడు చేయును. + +1927వ సంవత్సరమునాటికే వుడ్ (Wood) మరియు లూమిస్ (Loomis) అను శాస్త్రజ్ఞులు ఒకదానితో నొకటి కలియని, నీరు, నూనె; నీరు, పాదరసము వంటి ద్రవ పదార్థములను తీక్షమైన అతిశ్రుతి ధ్వని తరంగముల సాయమున సుస్థిరమైన రసాయనము (Stable emulsion) గా మార్చవచ్చునని చూపిరి. తక్కువ ద్రవీభవన స్థానము (low melting point) కలిగిన లోహములను గాని మిశ్రలోహములను (alloys) గాని ఎక్కువ ద్రవీభవన స్థానముగల నీటితో లేక నూనెతో ద్రవస్థితియందు కలిపి, హద్దు ఉపరితలము (boundary surface) పై అతి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0195.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0195.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5bb3f8dbc3400d8e3439b867872d85cc8f240736 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0195.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +శ్రుతి ధ్వని వికిరణము (radiation) సోకునట్లు చేయబడెను. ఈ విధముగా మారినెస్కో (Marinesco) అను శాస్త్రజ్ఞుడు సోడియము, పొటాసియము, పాదరసము, సీసము మున్నగు లోహములను అతిశ్రుతి ధ్వని తరంగముల చర్యవలన సారాయి, నూనె, నీరు మున్నగు ద్రవములలో చెదరగొట్టెను (dispersed). అధిక కంపన ప్రమాణముగల ప్రకంపనముల సహాయమున ఛాయాగ్రహణమునందు ఉపయోగించు రసాయనమును అభివృద్ధి పరచవచ్చునని కనుగొనబడినది. ఉక్కును నత్రజని సహాయమున వేగముగా గట్టిపరచుటకును, అభివృద్ధి చేయుటకును అతిశ్రుతిధ్వని తరంగములను ఉపయోగింప వచ్చును. + +ఒక ద్రవములో అతిశ్రుతి, ధ్వని క్షేత్రము ఉన్నపుడు ఉష్ణోగ్రత అధికమగును. ఈ ప్రభావము వలన అతిశ్రుతి ధ్వని తరంగములు వైద్య శాస్త్రములో ఉపయోగింప వచ్చునని తెలియుచున్నది. ఎముకకు ఎట్టి హానియు కలుగకుండ ఎముక యొక్క మధ్య భాగముననుండు గుజ్జును వేడిచేయ వచ్చును. కీళ్ళగుండ ధ్వని శక్తిని ప్రవహింపచేయుటకు కూడ వీలుకలదు. ఇప్పటివరకును శరీరమునందలి ఒక భాగమును వెచ్చచేయుటకు ఉపయోగింపబడు విద్యుదుష్ట విధానము (Electrical diathermy)స్థానే అతిశ్రుతి ధ్వనిని ఉపయోగింప వీలు కలదో లేదో ఇంకను తెలియదు. అతిశ్రుతి ధ్వని తరంగముల ప్రభావము జీవ జంతువులపై కూడ చూడవచ్చును. అతిశ్రుతి ధ్వని తరంగములు సోకుటచేత కప్పలు, చేపలు మొదలగు అల్పజంతువులు కుంటివగుటయు, ఒక్కొక్కప్పుడు చనిపోవుటయుగూడ సంభవించును. ఈ తరంగములకు సృష్టిలోని ఏకకణ జీవులను (Protozoa) నశింపచేయు ప్రభావము కలదు. పొడవైన వృక్ష జీవకణములు ఆల్గే(Algae) మున్న గునవి అతిశ్రుతి ధ్వని తరంగముల వలన చిన్న చిన్న ముక్కలుగా చేయబడును. అతిశ్రుతి ధ్వని +తరంగముల ప్రభావము చల్లని రక్తము కలిగిన జంతువుల హృదయములపై కూడ కన్పించును. వీనివలన హృదయ స్పందనముల విస్తృతి తగ్గి, గుండె కొట్టుకొను ప్రమాణము ఎక్కువగును. అతిశ్రుతి ధ్వని తరంగములు సోకుటచే మధుశిలీంధ్ర కణముల (Yeast cells) యొక్క ప్రత్యుత్పత్తి శక్తి నశించును. ప్రకాశముకల బాక్టీరియా (Luminous Bacteria) తమ ప్రకాశమును పోగొట్టుకొనును. అతిశ్రుతి ధ్వని తరంగముల సహాయమున పాల యందలి అతి సూక్ష్మ క్రిములను నాశనము చేయ వచ్చును. ఇటీవల అతిశ్రుతి ధ్వని తరంగములు వస్త్రములను శుభ్రపరచుటయందు +కూడ ఉపయోగపడు చున్నట్లు తెలియుచున్నది. అధిక కంపన ప్రమాణము గల ప్రకంపనముల సహాయమున బట్టలను ఎడ తెగక కదలునట్లు చేయుటచే వానినుండి మురికి తొలగి పోవును + +ఈ విధముగా వివిధ క్షేత్రములలో అతిశ్రుతి ధ్వని తరంగములు అత్యంత ప్రయోగోపయోగములై యున్నవి. పైన ఉదహరింపబడిన వాటిలో పెక్కు విషయములు ఇంకను ప్రయోగశాల ఆవరణమును దాటి రాలేదు. దీనికి కారణము ఏమన అతిశ్రుతి తరంగముల ఉత్పాదకములలో ఉత్ప త్తిస్థానము యొక్క ఉపరితలము సాధారణముగా చిన్నదిగా నుండుటచే ఈ అధికకంపన ప్రమాణముకల వికిరణమును ఘన పదార్ధముల యొక్కగాని ద్రవపదాముర్థల యొక్క గాని అధిక పరిమాణముకల ఉపరితలము పై పడునట్లు చేయుట సులభ సాధ్యముకాదు. అయినను ఇప్పటికంటే భవిష్యత్తు నందు, అతిశ్రుతి ధ్వని శాస్త్రము పారిశ్రామిక విషయములలో విశేషముగా ఉపయోగింప బడునని మనము గట్టిగా +విశ్వసింప వచ్చును. + +అద్దకము :- అను పదము ప్రత్యేకముగా బట్టల పరిశ్రమకు సంబంధిచినదై యున్నది. బట్టల ఉత్పత్తిలో +విస్తారముగా ఉపయోగింపబడు ముఖ్యములగు దారములు మూడు రకములు. అవి ప్రత్తి, సిల్కు, ఉన్ని అను వాటిచే నిర్మితములు. దారపు పోగులను మూడు ముఖ్యరకములుగా విభజింపవచ్చును (1) వృక్షజన్యములు, ఉదా : ప్రత్తి, జనుము, లెనిన్; (2) జంతు జన్యములు, ఉదా : ఉన్ని, సిల్కు; (3) కృత్రిమ జన్యములు, ఉదా : రేయాన్సు, లోహ లవణ జన్యములగు బంగారము, వెండి, ఏస్ బెస్టాస్ వంటి వాటికి అద్దకము విషయములో ప్రాముఖ్యము తక్కువ. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0200.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0200.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..38a5dc03fa9938367d69190274af17d8dc34a5c7 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0200.txt" @@ -0,0 +1,35 @@ +1. మూతి +2. పీడన మాపకము +3. ఆవిరి +4. సాంద్రీకృతమయిన ఆవిరి +5. కేంద్రావగ ఉపచయము (Centrifugal pump) +6. క్షారద్రావణ మట్టము +7. వస్తువుల మట్టము +8. సచ్ఛిద్రముగ కల్పితమైన అడుగు +9. బహునాళీయ తావకము +10. క్షారద్రావణము + +క్రింది రీతిగ నున్నవి: 1. నీళ్ళలో ముంచిఎత్తుట, 2. ముడి పదార్థమును కడుగుట, 3. సున్నములో ఉడుక బెట్టుట, +4. కడుగుట, 5. కాస్టిక్ సోడాతో మూడుమారులు ఉడుక బెట్టుట, 6. బట్టను పచ్చిక పై పరచుట,లేక “బ్లీచింగ్ పౌడరు”, గంధకిత ఆమ్లము ఉపయోగించుట. సోడా ఆష్ (సోడియం కార్బనేట్) ను యంత్రములను వాడుటవలన ఈ విధానమునకు అభివృద్ధి చేకూరెను. + +1. మూత పెట్టబడిన తొట్లలో ఒత్తిడిక్రింద ఉడక బెట్టుట. +2. మరుగుచుండగా "కాస్టిక్ సోడా” ద్రవమును ప్రసరింప జేయుట. +3. సంపూర్ణముగా కడుగుట కొరకు "కడుగుడు యంత్రములు” ఉపయోగించుట. +4. "ల్లీచింగ్ పౌడరు" ద్రవము సహాయముతో చలువచేయుట. + +బట్టల మీద అద్దకము (Textile Printing): అద్దకము కూడ నిజమునకు రంగువేయుటయే ; భేద మేమనగా ఒకే రంగు పదార్థము అంతటను సమముగా బట్టయందు విస్తరించదు. కారణమేమనగా పదార్ధము రంగుతొట్టిలో ముంచబడదు. రంగు చిక్కబరచిన స్థితిలో బట్టమీదకు వచ్చునట్లు చేయబడును. ఈ రంగు కొన్ని ప్రత్యేక +స్థలములపై వేయబడును. ఇట్లు చిక్కబరచిన రంగును ఉపయోగించుటవలన సూక్ష్మనాళముల గుండా ప్రసరించి +వ్యాపించదు. ఏర్పాటు చేయబడినదియు, సునిశితమును అగు అంచు దీనివలన సాధ్యపడును. రంగు ఉపయోగింప +బడిన చోట నెల్ల బట్టలో ఆ ప్రదేశమునకు మాత్రమే రంగు పట్టును. + +వివిధములైన బట్టలపై రంగు రీతులు, లేక రూప రచనలు, అచ్చువేసి తయారుచేయుటకు అనేక పద్ధతులు కలవు. + +1. చేతి దిమ్మలతో అచ్చువేయుట. +2. పెరొటైన్, లేక యంత్రపు టచ్చులతో అచ్చు వేయుట. +3. చేతికుంచెతో రూపరచన కల్పించుట. (Stencilling by hand-brush) +4. గాలికుంచెతో రూపరచన కల్పించుట, (Stencilling by air brush) (ఎయిరోగ్రాఫ్ Aerograph). +5. తెర అచ్చు (Screen printing). +6. చెక్కబడిన రాగి పలకలనుండి చదును టచ్చుముద్రణ.(Flat press printing from engraved copper plates). +7. యంత్రముద్రణము, లేక రూప రచనలు రాగి రోలర్లపై చెక్కి రోలర్లచే అచ్చు వేయుట. + +దిమ్మలతో అచ్చువేయుటలో రూపరచనలు కఱ్ఱపై ఉబుకునట్లుగా చెక్కబడి యుండును. ఈ ఉబికిన భాగములు రంగు భూమిక (colour pad) నుండి రంగును గ్రహించి బట్టపై ఒత్తబడినప్పుడు ఆ రంగును బట్టమీద పడునట్లు చేయును. దిమ్మలతో రూపరచనలను అచ్చు వేయుటలో ఇది చాల సులభమగు విధానము. బట్టలపై అచ్చు వేయుట కిది మిక్కిలి పురాతనమైన పద్ధతి. ఇది ఆలస్యముతోను, వ్యవయముతోను గూడిన పద్ధతి. ఆధు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0202.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0202.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2a4024d242f5a8c86b5e6a2cedeaf33dd215d586 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0202.txt" @@ -0,0 +1,30 @@ +లను దాటి ప్రసరించి ప్రతికూల ఫలితమును కలిగించును. రూపరచన యొక్క రీతి పరిమాణములను అనుసరించి, +పెరొటైన్ యంత్రములోని దిమ్మలు సాధారణముగా 30" పొడవు 3" - 5½" వెడల్పును కలిగియుండును. + +యంత్రములో (మూడు రంగుల యంత్రము) మూడు దిమ్మకూర్పులుండును. ప్రతి దిమ్మయు రంగు నింపుట, రంగు వ్యాపింపజేయుట, ముద్రను అచ్చొత్తుట, అనుప్రత్యేకములగు ఏర్పాటులను గలిగియుండును. అన్ని దిమ్మలును ఏక కాలమున పనిచేయునట్లు చేయబడును. అచ్చువేయు సమయములో తరువాతి ముద్రణము పూర్వపు ముద్రణముతో కలియుటకు సరిగా ఎంతచోటు అవసరమా, అంతవరకు మాత్రమే బట్ట ముందునకు జరుగును. మూడు దిమ్మలును రంగులన్నియు పొరపాటులేక సరిగా పడునట్లు సరిచేయబడును. + +పైభాగపు అచ్చులేక "పెగ్" (Peg) అచ్చు: పై భాగము లేక "ఫెగ్" (Peg) అచ్చు నేటికాలపు స్థూప ముద్రణము (Cylinder Printing) లేక "రోలరు" ముద్రణమునకు ప్రాతిపదిక. ఈ “పెగ్" - అచ్చులో చెక్కబడిన 'రోలరు' కఱ్ఱతో చేయబడును. అనగా దిమ్మ వర్తులా కారముగా నుండును. దీనిలో అనేక లోపములు కలవు. రంగు సమానముగా సమకూర్ప బడదు. ఒత్తిడిని క్రమ పరువ వీలు కాదు. ఎడతెగక తడియుట వలనను, ఎండుట వలనను, కఱ్ఱరోలరు గుంటలుపడి చెడిపోవును. + +దీని తర్వాతి అభివృద్ధి దశలో రంగును సమకూర్చుటకును బాగుపరచుటకును ఒక ఏర్పాటు చేయబడినది. దీని కొరకు నిరంతరమైన (రెండు కొసలు కలుపబడిన) ఒక పెద్ద దుప్పటి ఉపయోగింపబడును. ఈ దుప్పటి రంగుతో సమకూర్పబడి యుండును. రంగు సమకూర్పు సమానముగా చేయుటకై ఒక కఱ్ఱగాని ఇనుప "బ్లేడు" గాని (Blade) ఏర్పాటు చేయబడును. "డాక్టరు" అని దీనికి పేరు. ఇది రంగును విస్తరింపజేయుటకు సహాయ పడును. ఈ “డాక్టరు ” ముందుకును వెనుకకును కొంచెముగా కదలిక గలిగియుండును. మోటు ముద్రణములో ఇది ఉపయోగింపనగును. అందు రేఖలు మిక్కిలి సునిశితముగా, సుస్పష్టముగా నుండవు. + +యంత్ర ముద్రణము: దీనికి యంత్ర ముద్రణము, స్తూప ముద్రణము (cylinder printng) లేక "రోలరు" ముద్రణము అని పేరు. ఇతర పద్ధతులలో దిమ్మలు, తెరలు “స్టెన్సిళ్లు" (Stencils) వాడబడుచుండును. దీనిలో + +1. వర్ణ పేటిక +2. వర్ణ సంపాదకము +3. వర్ణ వ్యవస్థాపకము +4. తొలచబడిన తిరుగుడు చుట్ట +5. స్తూపము +6. బొత్తివలె దూర్చుట +7. దుప్పటి +8. "బాక్ గ్రే" +9. గుడ్డ +10. నార పీచు +11. ముందుకు నడుపు రోలర్లు + +రూపరచన కొరకు చెక్కబడిన రాగి 'రోలర్లు' ఉపయోగింపబడును. + +'రోలరు' ముద్రాయంత్రము 1788 లో ఇబేల్ అను నాతనిచే కనిపెట్టబడినది. మిక్కిలి సామాన్య రూపముకల ఈ ముద్రాయంత్రములో ఈ క్రిందిభాగములు కలవు. + +(1) స్థూపకము (Cylinder) (2) లేపింగ్ (Lapping) (3) దుప్పటి, (4) 'బేక్ గ్రే' (Back Grey) (5) చెక్కడపు పనిగల 'రోలరు' (6) రంగు 'డాక్టరు' (7) లింటు (Lint) (8) రంగు సమకూర్చునది. (9) రంగుపెట్టె. + +స్థూపక మనగా అచ్చు వేయబడు బట్ట దేనిమీద గుండ్రముగా తిరుగుచుండునో అట్టి పెద్ద "డ్రం" వంటి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0203.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0203.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a513858893c65cc73ef0ebf36462c3f0adcb5814 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0203.txt" @@ -0,0 +1,28 @@ +“రోలరు”. ఈ స్థూపకముమీద ఒక దట్టమైన ఉన్ని "ఫెల్టు" బట్ట, లేక మైనపుగుడ్డ కొలదిగా చుట్టబడును. ఇది అచ్చు +వేయు సమయమున తగినంత స్థితిస్థాపకత్వమును (Elasticity) చేకూర్చును. + +అచ్చుయంత్రపు దుప్పటి బిగువుగా నేయబడును. గట్టిగా నేసి పెనవేయబడి అది దట్టమును స్వచ్ఛమును అగు ఉన్ని బట్ట (Lapping) యొక్క స్థితిస్థాపకతను (Elasticity) వృద్ధిచేయును. ' లేపింగ్ ' నకును అచ్చు వేయబడు బట్టకును నడుమ ఒత్తిడి—స్థూపకమును (Pressure cylinder) ఎడ తెగకుండా తిరుగునట్లు చేయును. ఆ దుప్పటి గట్టి +పడి, బట్టగుండా చొచ్చుకొనివచ్చు తడిరంగుచే, మలినము నొందును. ఇట్లు జరిగినప్పుడు సామాన్యముగా దుప్పటిని ఆవలిప్రక్కకు తిప్పుచుందురు. ఆ దుప్పటి స్వచ్ఛముగా నున్నచో ఇట్లు చేయవచ్చును. లేనిచో క్రొత్త దుప్పటిని ఉపయోగించవలసి యుండును. 'బ్రేక్ గ్రే'ల నుపయోగించుటవలన దుప్పట్లు ఎక్కువకాలము ఉపయోగపడును. ‘బేక్ గ్రే*లు (Back Greys) అనగా దుప్పటికిని అచ్చువేయబడు బట్టకును మధ్య నుంచబడు తెలుపు ‘కేలికో' ముక్కలు, ఉన్ని దుప్పట్లకును, వాటర్ ప్రూఫ్ మైనము దుప్పట్లకును అవి తప్పనిసరిగా వాడబడును. ఉతుకుటకు వీలయిన దుప్పట్లు లభించినచో వీటిని వాడుట మానివేయవచ్చును. + +'రోలర్లు' : అచ్చువేయుటకు ఉపయోగించు రోలర్లు రెండువిధములు : (1) ఘనపదార్థపు రోలర్లు (Solid Rollers): ఇవి రాగి లోహముతో మాత్రమే చేయబడును. (2) 'షెల్ రోలర్లు' (Shell Rollers): ఇవి రాగి ఖరీదును తగ్గించు నుద్దేశముతో ఇనుముతో చేయబడును. వాటిపై విద్యుత్తుచే రాగిపూత వేయుదురు. + +'రోలరు'లోపల, పొడుగునను 'నాళము' లేక 'నాలుక' ఒకటి వ్యాపించియుండును. ఈ 'నాథము' (Tab) రోలరులోనికి పోవునట్లు అమర్చబడిన "మేన్ డ్రిల్" లేక ఇనుప ఇరుసులో ననురూపముగానున్న కన్నములో అమర్పబడుటకు వీలుగానుండును. దీనివలన ఇరుసే తిరుగుట జరుగకుండ చేయబడును. అచ్చువేయు రోలర్లు ఒకప్పుడు ఇత్తడితో చేయబడును. కాని దీనివలన ప్రత్యేక లాభము లేదు. రాగి రోలర్ల పై తలము యొక్క గట్టితనమును వృద్ధిచేయుటకై "నికెల్ ప్లేటింగు" ఒకప్పుడు క్రోమియం ప్లేటింగు కూడ చేయబడుచుండును. ఇట్టి ప్లేటింగుచే పై తలము యొక్క గట్టితనము వృద్ధి అగును. రోలర్ల “రోలర్లు" క్షీణింపక ఎక్కువ కాలము మనును. + +“మేన్ డ్రిల్స్" : ఇవి పొడవైన ఉక్కు కడ్డీలు. అచ్ఛు యంత్రములో నుంచబడినప్పుడు ఇవి తాత్కాలికముగా అచ్చు వేయు 'రోలర్ల'కు ఇరుసులవలె ఉపకరించును. + +రాగి రోలర్లు చెక్కుట : అచ్చు రోలర్లను చెక్కుట 'కేలికో' ముద్రణమునందలి చాల ప్రత్యేక శిక్షణమును అపేక్షించు శాఖయై యున్నది. ఇది యొక ప్రత్యేక పరిశ్రమయై యున్నది. + +చెక్కడపు పనిలో మూడు ముఖ్య పద్ధతు లున్నవి: (1) చేతి చెక్కడము, (2) యంత్రముచే చేయబడు చెక్కడము, (3) రసాయనికపు చెక్కడము. + +ఏ పద్ధతి ఉపయోగింపబడినము, రాగి రోలర్ల చెక్కడపు పని ఉత్కీర్ణపద్ధతిగా (Intaglio) గా నుండును. + +"ఉబికిన వ్రాత" (Relief) గా మాత్రము ఉండదు. + +చేతిచెక్కడమునకు చాలకాలము పట్టును, ఇది చిన్నవియు, పెద్ద వియునగు వాడి పనిముట్లతో చేయబడును. + +చెక్కడము యొక్క అన్ని పద్ధతులలోను, రూప రచన తగు విధముగా నేర్పాటు చేయబడవలెను. రూపరచన యొక్క +లంబరూప దైర్ఘ్యము (Vertical length) 'రోలరు' పరిధికి ఒక పూర్ణాంక గుణిజముగా (integral multiple) నుండవలెను. అట్లే 'అడ్డముగా ఉండు పునశ్చరణము' (Horizontal repeat) 'రోలరు' యొక్క వెడల్పు విషయములో ఒక పూర్ణాంకముగా ఉండవలెను. + +చుక్కలతో చెక్కుట (Stippling): ఇది రోలర్ల పై భాగమున గుంటలు చేసి, రూపరచనల లిఖించుటచే చేయనగు ఒక విధమగు చెక్కడపుపని. పూర్వము ఇది చేతితోనే చేయబడుచుండెడిది. సన్నని ఉక్కు సాధనముచే దీనిని చేయుచుండెడివారు, ఈ రోజులలో చుక్కల చెక్కడముకూడ యంత్రముతో చేయబడుచున్నది. + +యంత్రపు చెక్కడము : యంత్రపు చెక్కడములో వాడి పనిముట్లచే రూపరీతి చెక్కబడదు. దీనికి బదులుగా ముందుగా తయారుచేయబడి ఉబికిన రచనగల యంత్రముచే (Mill) రూపరీతి రోలరుమీద ముద్రింపబడును. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0204.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0204.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..33038524a5da98ec70dd5782dacb400c3527bb7a --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0204.txt" @@ -0,0 +1,31 @@ +రసాయనికపు చెక్కడము, “పెంటగ్రాఫ్": రోలరుపై,'వాటర్ ప్రూఫ్ ' ను, అమ్లనిరోధకమగు నొక 'వార్నిషు”ను పూతగా పూయుదురు. అట్టి రోలరుపై వజ్రపుగంటము (Diamond Pointer) పనిచేయునపుడు రూపరీతి నొక్కులుగా నేర్పడును. + +ఇట్లు తయారుచేయబడిన 'రోలరు' నత్రికామ్లపు తొట్టిలో నుంచబడును; అప్పుడు 'వార్నిష్' మీద నొక్కులుగా త్రవ్వబడిన భాగములు ఆమ్లము యొక్క చర్యకు పాల్పడును. ఇట్లు ఉత్కీర్ణముగా నమూనా (design) ఏర్పడును. + +"స్టెన్సిలింగ్" (Stencilling): బట్టలపై స్టెన్సిలింగ్ పురాతనపద్ధతి; దీనివలన అనేక ఉపయోగములు కలవు. అవి యెవ్వియన, దిమ్మ అచ్చులోకంటె, రూపరచనా నిర్మాతకు అల్లిబిల్లికతో గూడినరీతిని రచించుటలో స్టెన్సిలింగ్ ఎక్కువ స్వాతంత్య్రము నిచ్చుచున్నది. సన్నని రేఖలతోగూడిన సున్నితపు రచన, గొప్ప ఫలితము,-ఈ రెండును దీనివలన చేకూరును. వేర్వేరు రంగు చాయలను కల్పించుట స్టెన్సిలింగులో సాధ్యపడును. రంగులు సులభముగా మేళవింప వీలగును. "స్టెన్సిల్” సాధారణముగా పలుచని రాగి రేకుతోగాని ఇత్తడి రేకుతొ గాని తయారుచేయబడును. అందుచేత ఇద తడుపు ఎక్కువగా నున్నపుడు కూడ చెడిపోదు. "స్టెన్సిల్" తయారు చేయుటలో పెక్కు “బలములు" (Stays) లేక +ఆధారములు నేర్పుగా ప్రవేశ పెట్టబడును. ఇవి నమూనాలో అంతర్భాగములుగా కలిసిపోవునట్లు చేయబడును. +"స్టెన్సిల్” పలకకు ఇవి తగు బలమునిచ్చును. ఇట్టి బలము లేనిచో "స్టెన్సిల్ బలహీనమై అచ్చువేయబడు వస్తువుపై +అంటుకొని యుండదు. అచ్చువేయబడు పదార్థముపై స్టెన్సిల్ ఉంచబడును. కుంచెతో చెక్కిన భాగములగుండా +రంగు వేయబడును. కుంచెతో ఒత్తి వ్రాయుట ('డబ్బింగ్') వలన రంగు అంటుకొనును. + +గాలికుంచె (Air Brush) ను రంగు వేయుటకు ఉపయోగించుట మరియొక పద్ధతి. దగ్గరకు ఒత్తబడిన గాలి యొక్క శక్తి రంగు బిందువులను తుంపురులుగా విడగొట్టును. ఈ సన్నని జల్లులు స్టెన్సిల్ ద్వారమున బట్ట మీదపడును. దీనిని కుంచెవలెనే వాడవచ్చును. దీనిచే తేలికయును, గాటమును అగు చాయలు రచించి, వివిధములగు ఛాయా ఫలితములను సాధింపవచ్చును. + +జపాను దేశీయులు స్టెన్సిల్ తయారు చేయుటకు ఒక సున్నితమగు రీతిని అవలంబింతురు. ఒకేమారు రెండు +పలుచని కాగితములను కత్తిరించి వాటితో నొక కాగితముపై సిల్కు దారములను సమానముగా పరచి పిదప నీరెండు కాగితములను అంటించుదురు. దీనిచే స్టెన్సిల్ యొక్క బలము అధికమగును. + +తెర- అచ్చు తెర-అచ్చు కూడ స్టెన్సిలింగ్ : విధాన + +1. తెర చట్రము +2. తీగె వల లేక సిల్కు గుడ్డ +3. అదుము రబ్బరు +4. రంగు పిండి +5. రంగు వేయవలసిన గుడ్డ +6, రంగు వేయబడిన గుడ్డ +7. చదునుబల్ల + +ములలో చేరినదే. ఒక సన్నని దోమతెర గుడ్డ లేక సిల్కు గుడ్డను ఒక చట్రముపై గ్రహింతురు. నమూనా పై రంగు +పూయుదురు. అవుడు రంగు వేయబడని భాగము స్టెన్సిల్ పై చెక్కబడిన భాగములవలె సన్నని అల్లిక కలదగుటచే, వేసిన రంగును, తెరక్రింద నున్న బట్టమీదకు దిగునట్లుచేయును. తెరలు సన్నని “వైర్ గాజ్" లేక స్వచ్ఛమగు సిల్కు +బట్టతో చేయబడును. తెరలలో పునశ్చరణము చేయబడు రూపములు కలుపుటకు వీలగునట్లు కొన్ని “పట్టుకొను +ప్రదేశములు" (Catch points) ఏర్పాటు చేయబడి యుండును. కఱ్ఱనార (Cellulose) రంగు, లేక లక్క రంగు +తెరకు రంగువేయుట కుపయోగింపబడును. ఈ రంగులు తడుపును నిరోధించుచు, "గాజు గుడ్డు" లేక బట్టయందలి +సూక్ష్మరంధ్రములను పూడ్చి వేయగలవు. రంగునీటివలన. చేయబడును. రంగు, బట్టపై అంతటను వ్యాపింపకుండుటకై నీరు మిక్కిలి తక్కువ పరిమాణములో అచ్చువేయునప్పుడు ఉపయోగింపబడును. రంగు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0205.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0205.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..99caabba8178665957d62f9ef19ae8daee3fc486 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0205.txt" @@ -0,0 +1,9 @@ +ముద్దలను గట్టిపరచు సాధనములుగా జిగురులు, పిండి పదార్థములు మొదలగునవి ఉపయోగింపబడును. + +అచ్చువేయు జిగురు రంగును వ్యాపింపకుండునట్లు చేయునదిగను, రంగును సమానముగా పంచుటకు సహాయ పడునదిగను ఉండవలెను. మరియు జిగురు, బట్టపై రంగు ఫలితమును పూర్తిగా ప్రదర్శించుచు, కడిగివేయుటకు సాధ్యపడునదిగా నుండవలెను. రంగును సమకూర్చగలశక్తి, చిక్కపరచెడి సాధనము యొక్క మరియొక ముఖ్య లక్షణము. ఆశక్తి అవసరములను బట్టి మారుచుండును.. ఆశక్తిని అవసరమైన విధముగా సవరింపవచ్చును. తటస్థములును, ఆవిరి కానివియును అగు నూనె పదార్థములను స్వల్ప పరిమాణములలో కలిపి వివిధములయిన చిక్కదనములను పొందవచ్చును. ఈ నూనెలు వృక్షజన్యములుగ గాని, జంతుజన్యములుగ గాని, ఖనిజ సంబంధములుగ గాని యుండవచ్చును. అచ్చు రంగులకు మిక్కిలి చౌకగా కావలసిన చిక్కదనమును కలిగించుటకై " మెర్ట్" (Mert) ను, ఇతర ఘనపదార్థములను చేర్పవచ్చును. కొన్ని సందర్భములలో బాగుగా పొడిచేయబడిన చైనామట్టిని (Kaolin), జింక్ ఆక్సయిడ్ ను, లితోపోనును (Lithopone), బ్లేన్ ఫై (Blank fie) మొదలగు వస్తువులను, ఉపయోగింతురు. ఇట్టి పదార్థములు ఎక్కువగా వాడినచో అచ్చుపడు ధర్మములకు భంగము కలిగించును. కారణము అచ్చురంగులు, అచ్చు రోలర్ల యొక్క చెక్కడములపై మట్టిపొరలవలె కప్పుకొను గుణము దీనివలన ఎక్కువగుటయే. + +నిరోధక శైలికి విసర్జన శైలికి (Resist and Discharge Styles) సంబంధించిన ముద్రణములలో అట్టి వస్తువులు కలుపుట నిరోధక చర్యకు అనుకూల్యమును కల్గించును; మరియు తెలుపు రంగు ఫలితముల రూపమిచ్చు శక్తిగల లక్షణమును ఎక్కువ చేయుటలో సాయపడును. ఏమనగా, అవి శూక్ష్మరూపములో అంతటను విస్తరించి యుండుటచే నూలు పోగులు కొంతవరకు వాటిని నిలుపుకొన గల్గును. కడిగివేయుటకు సాధ్యముకాని కోడిగుడ్డులోని తెల్లని భాగమును పాలవిరుగుడు లేక పరేసు(Glue) వంటి చిక్కపరచు వస్తువులను కలిపి ఈ తెల్లని అణువులను నూలు ప్రోగుల పైభాగమునకు అంటి పెట్టుకొనునట్లు చేయుట తరచు వాంఛింపబడుచున్నది. జింక్ఆ క్సైడ్ విసర్జన శైలిలో వాడబడును. కొన్ని సందర్భములలో అది తెల్లని అణు వ్యాప్తికి తోడ్పడును. విసర్జన విధానక్రమమున రాసాయనిక చర్యలోకూడ అది సాయపడును. + +గోధుమపిండిని (Starch) తక్కిన చిక్కపరచు సాధనములతో కలిపినచో అధికలిసి ఎక్కువ ఉపయోగపడును. కాని అచ్చువేసిన పదార్థములకు కఠినస్పర్శను ఆపాదించుటయు, ముఖ్యముగా పెద్దదిమ్మలు అచ్చు వేయునపుడు అసమఫలితము నిచ్చుటయు, అను ఈ రెండులోపములును దీనియందు కలవు. ఈ లోపములు కొంతవరకు ‘బాదముబంకను' గాని బ్రిటిష్ జిగురును గాని ఉపయోగించి తొలగింపవచ్చును. తక్కువరకముల పిండి పదార్థములతో చేయబడిన జిగురులు ముద్దకట్టు స్వభావమును కలిగియుండును. పిండిపదార్థములతో చేయబడు జిగురులు కొలది ఉష్ణోగ్రతచే మార్పుచెందును. ఇవి కొంతకాలము నిలువయున్నచో పుల్ల బడుట, చిక్కపడుట, నురుగుపట్టుట, నీటివలె పలుచగా నేర్పడుట జరుగును. క్రిమిసంహారకములు, పెనోల్, నెఫ్ తాల్, సాలిసిలిక్ ఆమ్లము, బోరిక్ ఆమ్లము మొదలై నవి కొలదిగా కలిపి ఈ లోపములను తొలగింపవచ్చును. + +అద్దకము (రంగువేత): గుడ్డలపై రంగులు అద్దుట, రంగులతో అచ్చులు వేయుట : రంగులు అద్దుటకు గుడ్డలను సిద్ధపరచు విధము:- రంగులు అద్దుటకు పూర్వము నూలును లేక గుడ్డను శుభ్రపరచుకొనవలెను. నూలును గాని గుడ్డనుగాని ఉడికించుటకు పూర్వము 10 గ్యాలనుల నీళ్ళలో 10 తులముల క్యాస్టిక్ సోడా, 5 తు.ల ఐగోపన్ టి (Igapon T) కాని మరియేదైన సహాయ ద్రవ్యముకాని కల్పి, రాత్రి అంతయు తడిపి ఉంచి, ఉదయమున కఱ్ఱలతో తిన్నగా నదుమవలయును. 10 పౌండ్ల నూలును లేక గుడ్డను, 20 గ్యాలనుల నీళ్ళలో, 20 తులముల బట్టల సోడా, 10 తులముల టర్కి రెడ్ ఆయిల్, 4 తులముల క్యాస్టిక్ సోడా కలిపి సుమారు రెండు గంటలవరకు బాగుగా ఉడికించిన పిదప, శుభ్రమైన నీటిలో ఉతికి, సిద్ధపరచుకొనవలయును. లేనిచో \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0207.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0207.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0d31c69f7153206a3fe2a547deb62bca8040d14b --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0207.txt" @@ -0,0 +1,26 @@ +పారపోయకూడదు. ఎందుకనగా వాటిలో రంగుఉండును, అది చెడిపోదు. మరల అద్దుకొను సమయాన వాటిలో +కొద్దిరంగు కలిపిన పనికివచ్చును. + +నెప్తాల్ రంగుల అద్దకము: పదిపౌండ్ల నూలుకు లేక గుడ్డకు 8 తులములనుండి 12 తులముల నెఫ్తాల్ రంగు +అవసరము. దీనికి సరియైన రంగు ఉప్పులు (1:3) అనగా 8 తులముల నెప్తాల్కు 24 తులముల రంగు ఉప్పు +చొప్పున అందులో 24 తులములు తిను ఉప్పు వేసి సిద్ధము చేసికొనవచ్చును. ఈ రంగులు అద్దుటకు రెండు +మట్టిపాత్రలు వెడల్పు మూతులు గలవిగాని, మట్టి తొట్లు గాని అవసరము. + +బేస్ తయారుచేయు విధము: నెఫ్తాలను మోనోపోల్ సొప్ తో మర్దించి, అందులో వేడినీళ్ళు కలిపి, కాస్టిక్ సొడాను కలుపవలెను. అట్లు కలిపినచో, నెప్తాల్ రంగు మారి నీళ్ళలో కరగును. + +రంగు ఉప్పు తయారుచేయు విధము : రంగు ఉప్పు తూకమునకు సమముగా తిను ఉప్పు కలిపి, నీళ్ళలో రెంటిని కరుగబెట్టినచో రంగు ఉప్పు సిద్ధమగును. శుభ్రపరచిన నూలును లేక బట్టను నీటిలో తడిపి, పిండి నెప్తాల్ బేస్ లో తడియబెట్టవలెను. దానిని పైకి తీసి, గట్టిగా పిండి, తయారైన రంగు ఉప్పునీళ్ళతో రంగు వేయవచ్చును. + +ఇందాన్ త్రీని రంగులు వేయు పద్ధతి: ఈ రంగులు అన్ని రంగులకంటె గట్టిరంగులు. కాస్టిక్ సోడా నీళ్ళకు గాని, బ్లీచింగ్ పౌడరు నీళ్ళకుగాని, ఈ రంగులు దిగి పోవు. + +ఈ రంగుల అద్దకము 3 విధములు : IN, IW, IK. + +నూలును లేక గుడ్డను శుభ్రముగా నుతికి రెడ్ ఆయిల్తో నాన్పి మెత్తగా చేయవలెను. 1% నుంచి 4% వరకు అవసరాను సారముగా రంగు ఉప్పును తీసికొని ఒక చిన్న పాత్రలో నీళ్ళతో మర్దించి దానిలో మరుగుచుండెడి నీళ్ళను పోసి, అందులో కాస్టిక్సోడాను కలువవలెను. అందులో సోడియం హైడ్రోసల్ఫైట్ను కొద్దికొద్దిగా కలుపుచు పోవలెను. మొదటిరంగు మారును. అట్లు రంగు మారినప్పుడే రంగు. ఉప్పు నీటిలో కరిగినదని తెలియును. ఇట్లు మారిన రంగునీటికి గాలి తగిలినచో మొదటిరంగు వచ్చును. ఈవిధముగా రంగు తయారైనదనుకొనవచ్చును. ఇట్లు తయారైన రంగునీటిని నీరుగల పెద్దతొట్టిలోపోసి తగినంత కాస్టిక్ సోడాను, సోడియం హైడ్రోసల్ఫైటన్ను కలిపి నూలుకు లేక బట్టలకు అద్దకము చేయుటకు వాడవచ్చును. అట్లు అద్దించిన నూలును లేక గుడ్డను పైకి తీసి గాలిలో కొంత సేపు ఉంచినచో మొదటి రంగు మరల వచ్చును. ఆ బట్టను లేక నూలును సబ్బు, సోడా నీళ్ళలో ఉడకబెట్టి తదుపరి మంచినీటిలో శుభ్రపరచవలెను. + +గుడ్డలపై రంగులను అచ్చువేయుట: ప్రస్తుతము మార్కెట్టులలో వాడబడుచున్న రంగులు : (1) రాపిడ్ (ఫాస్టు) రంగులు, (2) ఇండిగోసోల్ రంగులు. + +1. రాపిడ్ (ఫాస్టు) రంగులు అచ్చువేయు పద్ధతి : రంగును సారాయితో మర్దించి కొద్దిగా చన్నీళ్ళు లేక గోరువెచ్చని నీళ్ళు కలిపి అందులో కాస్టిక్ సోడాను మరికొంత నీటిని కలిపినచో ఆ కాస్టిక్ నీళ్ళలో రంగు కరుగును. ఈ రంగు నీటిని తగినంత బంక లేక జిగురులో కలిపి బట్టపై అచ్చువేయుటకు వాడవచ్చును. అచ్చు వేసిన తరువాత బట్టను ఎండబెట్టి ఆవిరిలో నుంచినచో రంగు బాగుగా అంటుకొనును. అటుపిమ్మట బట్టను ఆసిటిక్ ఆసిడ్ జలములో వేసిన అసలు రంగు +బయటపడును. ఆబట్టను నీళ్ళలో ఉతికి పిదప సబ్బు, సోడా నీళ్ళలో ఉతికించి శుభ్రపరచవలెను. + +2. ఇండిగోసోల్ రంగు అచ్చువేయు పద్దతి: ఇండిగో సోల్ రంగును కొద్దిగా గ్లిసరిన్ తో మర్దించి వేడినీళ్ళు కలిపి తగినంత సోడియం నైట్రైటు కలుపవలెను. ఈ ద్రావణమును జిగురులో లేక బంకలో కలిపి అచ్చువేయ వచ్చును. అచ్చువేసిన బట్టను ఎండ బెట్టి ఆసిటి కామ్లము లేక హైడ్రో క్లోరికామ్లపు నీటిలో నాన బెట్టవలెను. ఇట్లు చేసినపుడు రంగు స్వభావసిద్ధముగ తయారగును. తర్వాత ఆ బట్టను నాల్గు అయిదుమార్లు మంచినీటిలో ఉతికి, తర్వాత సొడా సబ్బు నీళ్ళలో ఉడకబెట్టి, శుభ్రపరచ వలెను. + +అవిలీన్ హైడ్రో క్లోరైడు లేక అనిలీన్ లవణమును నీళ్ళలో కరిగించి ఇందులో తగినంత పొటాసియ హరితమును, కొద్దిగ మైలుతు త్తమును కలిపి బంక లేక జిగురులో కలిపి అచ్చు వేయవచ్చును. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0209.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0209.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7090441969beac6f01dc0eba55655ca5d897f62a --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0209.txt" @@ -0,0 +1,23 @@ +అదనముగా వచ్చు రాబడి అర్థశాస్త్రమున అద్దె అని పిలువబడును. మరియు ఒక ఉత్పత్తి సాధనము యొక్క సప్లయి సంపూర్ణస్థితి స్థాపకతకన్న తక్కువగా నున్నప్పుడే అద్దె ఏర్పడుటకు వీలగును. + +ఇట్టి తరగతికే చెందిన అదనపు రాబడి లేక అద్దె ఇతర ఉత్పత్తి సాధనముల యొక్క కొన్ని యూనిట్లుకూడ పొందు చుండుట మనము చూడవచ్చును. ఏదేని ఒక ఉత్పత్తి సాధనము యొక్క సప్లయి సంపూర్ణస్థితి స్థాపకత కన్న తక్కువగాకున్నప్పుడే అదై ఏర్పడుననుట దీని అర్ధము. ఒక ఉత్పత్తి సాధనము యొక్క సప్లయి సంపూర్ణ స్థితి స్థాపకతకన్న తక్కువగా నున్నపుడు, లేదా, కనీసపు సప్లయి వెలకే పని చేయుటకు సిద్ధపడు ఒక ఉత్పత్తి సాధనము యొక్క యూనిట్లకు మించి ఎక్కువ యూనిట్లను ఉప యోగింపగలుగునంతటి అపేక్ష ఆ ఉత్పత్తి సాధనమునకు ఉన్నప్పుడు అదే ఏర్పడునని చెప్పవచ్చును. + +సాంఘికదృష్ట్యా 'అద్దె' అర్థము : 'భూమి' పై వచ్చు 'అద్దె' కు సంబంధించిన ఆర్థికాంశములను సరిగా వివరించుటకు, భూమి యొక్క ఆర్థికోపయోగములు వాటికి గల అపేక్షకు సంబంధించినంతవరకు వాటి వినియోగమునకు గాను ప్రతిఫలము ముట్టచెప్పవలసినంత కొరతగా నున్నవని మనము చూపగలిగి యుండవలెను. + +భూమి అద్దె నొసంగునని చెప్పుటలోగల అర్థమిది : + +భూమియొక్క సప్లయి అనగా (1) ఒక ప్రత్యేక మైన ఉపయోగమునకుగాను కేటాయింపబడిన భూమిసప్లయి, +(2) యావత్ప్రపంచమునందలి భూమి యొక్క విస్తీర్ణము,(3) ఒక దేశమునందలిగాని ఒక జిల్లాయందలి గాని భూమి +యొక్క మొత్తము విస్తీర్ణము. + +మొదటి అంశము - భూమి యొక్క ఉపయోగమునకై గల అపేక్షలోని పెరుగుదలను ఇంతవరకు ఇతర ఉపయోగములకు గాను వినియోగింపబడుచున్న కొంత భూమిని అపేక్ష పెరిగిన ఆ ప్రత్యేకోపయోగమునకు మార్చుటవలన పరిష్కరింప వచ్చును. ఇట్లే ఇతర ఉపయోగముల విషయమునందు సైతము అపేక్ష పెరుగుదల తగ్గుదలలు, వినియోగమును ప్రత్యేకోపయోగములకు మార్చుటవలన సులభముగా ఎదుర్కొన వచ్చును. + +రెండవ అంశము - ప్రపంచమునందలి భూమి యొక్క మొత్తము విస్తీర్ణము ఇంచుమించుగా మార్పజాలనిది. భూమి కై గల అ పేరులోని పెరుగుదల భూస్వాముల రాబడి అధికము చేయునని, తద్వ్యతిరేకముగా తగ్గుదల వారి రాబడిని తగ్గించునని దీని అర్థము. శ్రమవిషయమునందును ఇట్లే భూమి యొక్క గాని శ్రమ యొక్కగాని సప్లయి +ప్రత్యేకోపయోగములకు మాత్రమే అధికము చేయబడ వచ్చును, తగ్గింపబడవచ్చును. + +మూడవ అంశము- ప్రతి ఒక్క ప్రత్యేక మైన ఎకరము యొక్క భౌగోళికస్థానము నిర్ణీతము అను విషయము చాల ముఖ్యమైనది. 'గోదుమలకు' అపేక్షలో కలిగిన పెరుగుదల వేరొక ప్రదేశమునందు భూమి గోదుమల సేద్యమునకు వినియోగింపబడుచున్నదని అర్థము. ఇతర ప్రదేశములయందును గోదుమలు పండింపగల్గి నందువలనను, వారి గోదుమలకు పోటీగా ఇతరులును గోదుమలు అమ్మకలిగినందువలనను ఆ జిల్లాయందలి భూస్వాములు మునుపటి కంటె విశేషించి హెచ్చు రాబడిని పొందజాలక పోవచ్చును. కాని ఆ ప్రత్యేకము జిల్లాకు సంబంధించి నంతవరకు భూమి అపేక్షయందు కలిగిన పెరుగుదలను ఇతరప్రదేశముల యందలి భూమి తీర్పజాలదు. + +భూమి అంతయు ఒకే వస్తువును ఉత్పత్తిచేయుటకు వీలైనదిగా ఉండినను, మరియు పూర్తి పోటీ విధానము క్రింద నుండి, భూమి అంతయు ఒకే ఉత్పత్తి శక్తిని కలిగి యుండినను, ఆ వస్తువునకై హెచ్చగు చున్న అపేక్షను భూమి అంతయు వినియోగము క్రిందకు వచ్చునంత వరకు కనీసపు సరాసరి యూనిట్ ఖర్చుల మొత్తపు బిందువువద్ద ఉత్పత్తిచేయు హెచ్చయిన పారిశ్రామిక సంస్థలు తీర్పగలవు. . భూమి అంతయు వినియోగము క్రిందకు తేబడునంత వరకు భూమి కొరతగానున్న ఉత్పత్తి ఆ వస్తువుధర పరిశ్రమయందలి అన్ని పారిశ్రామిక సంస్థల కనీసపు సరాసరి యూనిట్ ఖర్చుల మొత్తమునకు సమానమై యుండి భూమి యజమానునకు అద్దె పేరున చెందు అదనపు రాబడి ఏమియునుండదు. + +భూమి అంతయు ఉపయోగము క్రిందనుండి, ఆ వస్తువునకుగల అపేక్ష ఇంకను హెచ్చగుచో భూమిని ఎక్కువ +చేయుటవలన ఉత్పత్తిని అధికము చేయజాలము. ఇతర సాధనముకాదు. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0212.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0212.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..eac9361a7c2408d4807f274479cfd51390521a1a --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0212.txt" @@ -0,0 +1,13 @@ +రజతాదులవలె, స్వప్న ప్రపంచమువలె, మిథ్య యెట్లగుననిన, దృశ్యములగు శుక్తిరజతాదులును స్వప్న ప్రపంచమును ఎటుల సత్యేతరములో అటులనే యీ ప్రపంచము మిథ్య యగును. కావున దృశ్యమను హేతువు వ్యభిచారి యగుటచే ప్రపంచమునకు సత్యత్వమును స్థాపింపనేరదు. + +శుక్తియందు రజతభ్రాంతి కలిగిన పిమ్మట “ఇది శుక్తి" అను జ్ఞానము కలిగి అద్దానిచేత రజత భ్రాంతి తొలగును. అచట రజతము లేదు, ప్రపంచమనునది ప్రత్యక్షముగ గాన్పించుటయే కాక వస్తుస్థితిని గూడ జూచుచుండ ప్రపంచము మిథ్య యని యెటుల చెప్ప నొప్పును అను విషయము విచారింప తగినది. + +భ్రమస్థలమున శుక్తిని జూచిన తోడనే “ఇది శుక్తి” అను జ్ఞానము కలుగలేదు. "ఇది రజతము" అను జ్ఞానమే కలిగినది. ఈ జ్ఞానము ప్రత్యక్షమా? అనుమితియా ? ఉపమితియా ? శాబ్దమా? అర్థాపత్తియా ? అనుప లబ్ధియా ? అనినచో శుక్తికకు చతురింద్రియమునకు సంయోగము ప్రాప్తించి "ఇది రజతము" అను జ్ఞానము కలిగిన పిమ్మట నేను రజతము నూహించుచుంటిని.” అను నీమొదలగు అనుభవములు (అనువ్యవసాయములు) లేకుండుటచేత “ఇది రజతము" అను జ్ఞానము అనుమిత్యాదికము కాదు. "ఇది రజతము" అను జ్ఞానము కలిగిన పిమ్మట " నేను రజతమును చూచుచుంటిని" అను అనుభవముండుట చేత “ఇది రజతము” అను జ్ఞానము "ఇది రజతము" అను జ్ఞానము ప్రత్యక్షమేయని అంగీకరింప వలయును. దేశాంతరము నందుండు రజతమునకును చదురింద్రియమునకును సంబంధము ఏర్పడదు గావున "ఇది రజతము" అను జ్ఞానమున దేశాంతరస్థమైన రజతమే భాసించునని చెప్ప నొప్పదు. రజతము లేకున్నను "ఇది రజతము" అను భ్రాంతి కలుగుననిచో, విషయమే లేనితరిఅట్టి జ్ఞానమే కలుగదు. మరియు నేను రజతమును చూచుచుంటిని" అను అనువ్యవసాయము రజతస్థితిని ధ్రువపరచుచున్నది. కావున "ఇది రజతము” అను భ్రాంతిస్థలమున రజత మున్నదని యొప్పుకొని తీరవలెను. కాని ఆ రజతమేది యని మాత్రము విచారింప వలయును. + +దేశాంతరస్థమయిన రజతమునకు చదురింద్రియమునకు సంబంధము పొసగదు కావున దేశాంతరస్థ రజతము "ఇది రజతము" అను భ్రాంతియందు భాసింపనందున "ఇది రజతము" అను భ్రాంతి సమకాలమున నొక రజతము పుట్టి, యా రజతమే “ఇది రజతము" అను జ్ఞానమున భాసించుచున్నదని యొప్పుకొనవలయును. కాని ఇట్టి రజతము పుట్టుటకు కారణ మేమియుండునని మాత్రము విచారింపవలసి యున్నది. చక్షురింద్రియమునకును, పురోవర్తి వస్తువునకును సంయోగము కలిగిన పిమ్మట “ఇది శుక్తిక” అను జ్ఞానము కలుగలేదు. అనగా శుక్త్య జ్ఞానమే యున్నది. ఇది యిట్లుండ పూర్వమునం దెన్నడో సత్య రజతమును జూచినప్పు డాయనుభవము వలన రజత సంస్కారము జనించియుండెను. ప్రకృతమున చక్షు రింద్రియమునకును పురోవర్తి వస్తువునకును సంయోగము జనించుతరి పురోవర్తి వస్తుగత చాకచక్యము ప్రత్యక్షమై ఆ ప్రత్యక్షము వలన పూర్వ రజక సంస్కార ముద్భుద్ద మగును. అట్టి ఉద్బుద్ధ సంస్కారముతో బాడీ శుక్త్య జ్ఞానము రజతాకారముగను, రజత జ్ఞానా కారముగను పరిణమించును. ಇಟ್ಟಿ రజతమునే ప్రాతిభాసిక రజతమందురు. కావున "ఇది రజతము" అను జ్ఞానమున భాసించు రజతము శుక్త్య జ్ఞానము వలన పరిణమించి, శుక్తి జ్ఞానము వలన నివర్తించునటుల, ఆత్మా జ్ఞానము వలన పరిణమించిన యీ నిఖల ప్రపంచము, నాత్మజ్ఞానము వలన నివర్తించునట్టి దగుట చేత శుక్తిరజతమువలె మిథ్యయేయని యొప్పుకొనవలెను. + +శుక్తిరజత మర్థక్రియాకారి యగుటలేదు. భుజించినట్లు స్వప్నము వచ్చినపుడు స్వప్నమునందు స్వప్న సమ కాలమున +భుజించుటయు, దానివలన తృప్తియు కనిపించుచున్నవి. కావున స్వప్నము సత్యమే యగుచుండ స్వప్నమువలె +ప్రపంచము మిథ్య అనుట యెట్లు పొసగుననిన సమాధాన మిట్టిది. వినుము : + +ఒక డేగ తన శక్తికొలది ఇటు నటు ఎగిరి యెగిరి శ్రమమునుపొంది సాయం కాలమునకు తనగూటి కేగి రెక్కలను ముడుచుకొని యెట్లు విశ్రమించునో, అట్లే ఆత్మయు అంతఃకరణముతో తాదాత్మ్యాధ్యాసను పొంది, అంతఃకరణ ధర్మములయిన అహంకార మమ కారాదులను ఆత్మయందారోపించుకొని, “నేను, నాది" అని అహంకార మమకారావిశిష్టమై చదురాదీంద్రియముల \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0213.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0213.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..349ab2bcd8b52fc365a89b5d54401fd40b885d7a --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0213.txt" @@ -0,0 +1,20 @@ +ద్వారమునబయలు వెడలిన అంతఃకరణవృత్తులను తనయందారోపించుకొని “నేను కర్తను, నేను భోక్తను, నేను సుఖిని, నేను దుఃఖిని" అని అనేకవిధముల క్లేశముల నొంది విశ్రాంతినిగోరి పరుండును. ఆ తరుణమున సర్వేంద్రియములు మనస్సునందు లయించును. అట్టి సమయమున జాగ్రదవస్థయందనుభవముల వలన జనించిన సంస్కారములతో గూడిన అవిద్య యొక్క పరిణామములగు స్వాప్నిక పదార్థములను జూచును. ఆ సమయము నందు గలిగిన జ్ఞానము ప్రత్యక్షాత్మక మగుటచేత స్మృతి యని యనిపించుకొనదు. ప్రత్యక్షాత్మక మగుటవలన పదార్థములకు స్థితి నొప్పుకొన వలయును. ఆ స్వప్న పదార్థములగు గజతురగాదులు స్వీయ నివాసమునకు దగని ఈ శరీరమునందే గోచరించుటచేత, సత్యము అనుటకు వీలులేదు. ఐంద్రజాలికుడు ప్రాసాదమును మ్రింగుచున్నట్లు అతని మాయచే కనిపించును. కాని +అతని ముఖమున ప్రాసాదమునకు ప్రవేశించు యోగ్యత లేనందున . ప్రాసాద నిగరణమునకు అయోగ్యమగు నతని +ముఖమునందు అగుపడు ప్రాసాద నిగరణము మిథ్య యగునట్లు, స్వాప్నిక గజతురగాదులు మిథ్యయే అని యొప్పుకొన వలయును. ఈవిషయమునే శ్రీ గౌడ పాదాచార్యులవారు తమచే రచింపబడిన మాండూక్యోపనిషత్కారి కలయందు వై తథ్య ప్రకరణమున మొట్టమొదటనే + +"వై తథ్యం సర్వభావానాం స్వప్న ఆహుర్మనీషిణ।। +అంతస్థానాత్తు భేదానాం సంవృతశ్వేన హేతునా" + +అను కారికచే స్పష్టముగ జెప్పిరి. + +పై గౌడపాద కారిక వలన "ఏ పదార్థము తనకు తగని ప్రదేశమున గోచరించునో ఆ పదార్థము మిథ్య" యని తేలినది. స్వాప్నిక పదార్థము అట్టివి కావు. మరే మనిన జీవుడు దేశాంతరమున కేగి యోగ్యస్థలముల యందుండు గజతురంగాదులనే జూచును. కావున స్వప్నమునందు . గోచరించు గజతురగాదులు సత్యములే కాని మిథ్య కావని శంకింప జనదు. ఇట్టి ఆశంకను తొలగించుటకే శ్రీ గౌడపాదాచార్యుల వారు పై నుదహరించిన కారిక తరువాత, + +"అ దీర్ఘ శ్వా చ్చ కాలస్య గత్వా దేశాన్న వళ్యతి” + +అని కారికను వ్రాసియుండిరి. అనగా ఒకనికి కాశి కేగినటుల స్వప్నము వచ్చినది. కాశి కేగవలెననిన విమానముచే నేగినను నాలుగు గంటల కాలమైన కావలెను.క్షణకాలమున స్వప్న మునందు కాశీ కేగినటుల కనిపించును. ఇంత స్వల్పకాలమున దీర్ఘకాలమునందు ప్రయాణము చేయదగిన కాశికి ఆతడు ప్రయాణముచేయనేరడు కావున స్వాప్నిక పదార్థములు తగని యీ శరీరమునందే గోచరించునని యొప్పుకొని తీరవలెను. అందుచే స్వాప్నిక పదార్థములు మిథ్యయే యని తేటపడుచున్నది. + +స్థూలశరీరముతో కాశి కేగుటకు దీర్ఘ కాలము కావలెను కాని లింగదేహముతో కాశికేగుటకు దీర్ఘకాలము అవసరములేదు. కావున జీవుడు లింగదేహముతో మాత్రము కూడుకొని శీఘ్రకాలముననే కాశికి బోవచ్చును. అచట పదార్థములను జూడవచ్చును. అందుచే స్వాప్నిక పదార్థములు తగు ప్రదేశముననే గోచరించుటచే సత్యమేయని శంకింపరాదు. అట్టి శంకను తొలగించుటకే శ్రీ గౌడ దాపాచార్యులవారు పై కారిక యొక్క ఉత్తరార్ధమును + +"ప్రతి బుద్ధళ్ళ పై సర్వస్తస్మినేనే న విద్యతే" + +అని చెప్పియుండిరి. ఒక పురుషునకు క్షణకాలములోనే కాశి కేగి కాశీ విశ్వనాథునకు అభిషేకము చేయుచున్నట్లు స్వప్నము కలిగెను. వెంటనే ఆతడు మెలకువ గాంచెను. ఇట్టిసమయమున అత డుండవలసిన చోటు తన గృహమా, లేక కాశీవిశ్వనాథుని యాలయమా అనినచో, అతడు తన గృహమున పడకటింటియందు శయ్యపై నున్నట్లు స్వప్నము రాలేదు కావున క్షణమాత్రమున ఇంటికి జేరలేదు. కాశీ విశ్వనాథునకు అభిషేకము జేయు చున్నట్లు స్వప్నములోనుండి మెలకువ గాంచెను. కావున అతడు కాశీవిశ్వనాథుని యాలయములోనే యుండక పడకటింటియందలి శయ్యమీదనే ఉండుటచే స్వప్నమునందు దేశాంతరమునందుండు పదార్థములను జూచుట లేదు. ఇక ఏ మనిన నిద్రాది దోషముతో గూడి, పూర్వానుభవ జనిత సంస్కారసహితమగు అవిద్యవలననే జనించిన స్వాప్నిక పదార్థములను అయోగ్యమగు నీ దేహము నందే జూచును. కావున స్వాప్నిక పదార్థములు మిథ్య యే యని యొప్పుకొనవలయును. అట్లే జాగ్రదావస్థ యందు గోచరించు నిఖిల ప్రపంచము మిథ్యయే యని తెలిసి కొనదగును. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0214.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0214.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b151024e00ff67c176d02052caf12544b88faf81 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0214.txt" @@ -0,0 +1,22 @@ +స్వాప్నిక పదార్థములు జాగ్రత్తునందు గోచరించక పోవుటచే మిథ్య కావచ్చుననిన, అట్లగుచో జాగ్రదవస్థయందు గోచరించు పదార్థములు స్వప్నమునందు గోచరించక పోవుటచే నవియు మిథ్యయే యనవలయును. అనగా పరస్పర వ్యభిచారులగుటచే రెండును మిథ్యయే. "స్వప్న కాలమున పదార్థములు సత్యములుగా గోచరించి ప్రబోధావస్థయందు మిథ్య యగునట్లు జాగ్రదావస్థయందు గోచరించు నీ ప్రపంచము అనగా బ్రహ్మ భిన్నమగు ఈ నిఖిల ప్రపంచముకూడ మిథ్య యగుచున్నది. "నేను బ్రహ్మస్వరూపుడను" అను జ్ఞాన నిష్ఠా గరిష్ఠునకు ప్రపంచ భావమే లేనందున నిఖిల ప్రపంచము మిథ్యయే యని యొప్పుకొనవలయును. + +ఆత్మైక్య సాధనము : ఆత్మతత్త్వమును విచారించుచో ప్రత్యక్షాది ప్రమాణములకు విరోధము వాటిల్లునుగాన ఆత్మైక్యమును జెప్పుటకు వీలుపడదు. ఎట్లనిన : + +"నేను" అనెడి జ్ఞానము వేరు వేరుగ ప్రతి దేహమునందును ప్రత్యక్షముగ కన్పట్టుచున్నందున. ఇట్లు "అహం ప్రత్యయ భేదముండు ప్రతి దేహమందున నాత్మ వేరు” అను అనుభవముచే ఆత్మ ప్రతి దేహము నందు వేరగుచున్నది. అట్లు కాక ఆత్మ యొక్కటియేయన్నచో “నేను, వీడు" అను వ్యవహారము లోపించును. అందుచేత ఆత్మలు అనేకములనుటకు బ్రత్యక్షముప్రమాణము. ఇట్టి ఆత్మ భేదము నొప్పనిచో "నేను, వీడు" వ్యవహారము మరియొక విధమున సిద్ధింపనందున, అను అర్థాపత్తి ప్రమాణముచే గూడ ఆత్మభేదము సిద్ధించు చున్నది. శరీరములు అనేకములు గావున గవాదులవలె వాటియందుండు ఆత్మ లనేకములు. లేక ప్రతిదేహము నందును “నేను. నేను” అను జ్ఞానము వేరుగ నుండుటచే ఆత్మ ప్రతి శరీరము నందును వేరుగ నుండుము" అను అనుమాన ప్రమాణముచే గూడ ఆత్మ భేదము సిద్ధించు చున్నది. + +“అదితి, దేవా, గన్ధర్వా, మనుష్యాః, పితరో, ఒ, సురాః" + +అను శ్రుతి వాక్యమును, “దేవ, దానవ, గంధర్వా, యక్ష, రాక్షస, కిన్న రాః"అను పురాణవచనమును, ఆత్మభేదమునే +బోధించుచున్నవి. కావున ఆత్మలు భిన్నములనుటయందు శబ్దము కూడ ప్రమాణము. + +ఇన్ని ప్రమాణముల వలన ఆత్మభేదము సిద్ధించుచుండగా “ అద్వైతము ” అనునది యెట్లు సిద్ధించునను ప్రశ్న +ముదయించుచున్నది. + +మరియు ఆత్మైకత్వమునే అంగీకరించినవో సర్వ దేహములయం దుండు ఆత్మ యొక్కటియే గాన ఒకడు దుఃభించిన నందరు దుఃఖంచుటయు, ఒకడు సుఖించిన నందరు సుఖంచుటయు సంభవించును. అట్లే దేవాది సర్వ దేహముల యందుండు ఆత్మ యొక్కటి గావున, దేవతలు సర్వజ్ఞు లగుటచే మనుష్యులు గూడ సర్వజ్ఞులు కావలసివచ్చును. అట్లగుచో విధినిషేధశాస్త్రములు వ్యర్థములు కావలసివచ్చును. అట్లే ఒకడు బద్ధుడగుచో నందరు బద్దులు ఒకడు ముక్తుడగుచో నందరు ముక్తులు కావలసివచ్చును. కావున ప్రత్యక్షానుమాన శబ్దార్థాపత్తి ప్రమాణ సిద్ధమగు ఆత్మా నేకత్వమును అంగీకరింపవలయును. అట్లు అంగీకరించినచో నద్వైత మెట్లు పొసగునని శంకింపజనదు. + +ఒకనికే బాల్యావస్థ యందు “నేను బాలుడను" అను జ్ఞానముండినను, కౌమారావస్థయందు “నేను బాలుడను” +అను జ్ఞానముండక, “నేను కుమారుడను" అను జ్ఞాన ముండును. వానికే యౌవనావస్థయందు “నేను బాలుడను, +నేను కుమారుడను" అను జ్ఞానముండక "నేను యువకుడను" అను జ్ఞానముండును. అట్లే వార్ధక్యమునందు "నేను +బాలుడను, నేను కుమారుడను, నేను యువకుడను" అను జ్ఞాన ముండక " నేను వృద్ధుడను" అను జ్ఞానమే ఉండును. అట్లగుటచే ఒకనికే ఆ యా యవస్థలయందు నేను బాలుడను, నేను కుమారుడను, నేను యువకుడను, నేను వృద్ధుడను" అనునట్టి జ్ఞాన భేద మున్నను, తా ననేకము కాక ఒక డే యగుచుం డెను. కావున “నేను, నేను" అను అహం ప్రత్యయభేదము ఆత్మకు అనేకత్వమును స్థాపింపనేరదు. కనుకనే ప్రత్యక్ష ప్రమాణము వలన ఆత్మకు అనేకత్వము సిద్ధింపదు. + +మరియు ఆత్మ శైశవాద్యవస్థాభేదముచే ననేక మన్నచో, నొకనిచే ననుభూతమగుదానిని మరి యొకడు స్మరింపకపోవుట వలన "బాల్యమునందు నేను కందుకముతో క్రీడించితిని" అని వృద్ధుడు స్మరింపకపోవును.కావున జ్ఞాన భేదమున్నను జ్ఞాన విషయ అహం ప్రత్యయా \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0215.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0215.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a97d8a1fb10809efdea072a7dd7455dd33adf204 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0215.txt" @@ -0,0 +1,20 @@ +ర్థమగు ఆత్మకు భేదము సిద్ధించనందున ప్రత్యక్ష ప్రమాణము వలన ఆత్మభేదము సిద్ధించదు. + +స్థూల సూక్ష్మ కారణదేహములు, జాగ్రత్స్వప్న దేహములు వేరైనను, అహం ప్రత్యయార్థమగు ఆత్మకు భేదము లేనందున “శరీరములు భిన్నములు కావున ఆత్మలనేకములు" అను అనుమాన ప్రమాణము కూడ ఆత్మా నేకత్వమును సాధింపనేరదు. + +ఎట్లు స్థూల సూక్ష్మ కారణదేహ భేదములచే ఒక్కటి యగు ఆత్మకు భోగములు వేరువేరుగ నుండునో, అట్లే ఆత్మ యొక్కటియే యైనను దేవాదిదేహ భేదముచే ఒక యాత్మకే భోగములు వేరు వేరుగ నుండును. కనుకనే దేవాదిదేహములు భోగాయతనములు గాని, ఆత్మ భేద ద్యోతకములు కావు. ఆ దేహములయందే రూప తేజ స్స్వభావముల భేద మగపడుచున్నది కాని, చేతన భేద మగపడనందున, ఆత్మ విషయకమగు "నేను" అను జ్ఞాన మెప్పుడును ఒక విధముగనే యుండుటచే “అదితిర్దేవా గంధర్వా" అను శ్రుతి శరీరభేద ప్రతిపాదన వరమే కాని ఆత్మ భేదమును జెప్పునది కాదు. + +ఒక శరీరమునందే అవయవ భేదము నాశ్రయించి శిరస్సు, హస్తములు, పాదములు అనెడి వ్యవహార మెట్లు +కలుగుచున్నదో, అట్లేయాత్మ యొకటేనను, శరీర భేదము నాశ్రయించి, “ నేను, నీవు, అతడు, దేవతలు, దానవులు" +అను వ్యవహారము కలుగుచున్నదే కాని, ఆత్మ భేదము ననుసరించి కానందున " దేవ దానవ గంధర్వాః” అను +పురాణ వచనములుకూడ ఆత్మ భేదమును బోధింప నేరవు. ఇట్లే “నీవు, నేను" అను వ్యవహారము శరీర భేదము +నాశ్రయించి ఉపపన్నమగుటచే ఇట్టి వ్యవహారాజన్య 'ధానుపపత్తి' సంభవింప నందున, అత్మలకు అనేకత్వమును సాధించుటయందు అర్థాపత్తియు ప్రమాణము కానేరదు. + +పుణ్యపాపముల వలన సుఖదుఃఖములు ప్రాప్తించును. అవి యనేక విధములు. అట్టి పుణ్య పాపములకు కర్మ కారణము. “యత్కర్మకురుతే తదభి సంపద్యతే” “యథా కారీ యథా చారీ తథా భవతి" అను శ్రుతులు "ఆయా కర్మలు ఆయాకర్మ ఫలభోక్తలు ననేక విధము" లని బోధించుటవలన కర్మవై చిత్య్రముచేతనే సుఖదుఃఖాది వైచిత్య్రము ఉపపన్న +మగుచుండ, “నాత్మైకత్వము నొప్పినచో ఒకడు సుఖించుచుండిన నందరు సుఖింపవలయును ఒకడు దుఃఖించిన నందరు దుఃఖింపవలయును" అను నాపత్తి యును సంభవింపదు. + +అంతటను ఆత్మయే స్వయముగ ఆ యా బుద్ధివృత్తుల ననుసరించి విషయములను తెలిసికొనును. దేహములు +అనేకములుగాన దేహముల యందుండు బుద్ధి వృత్తులు గూడ అనేకములు, దానివలన బుద్ధివృత్తియగు జ్ఞానము +కూడ ప్రతి దేహమునందును వేరువేరుగ నుండును. ఆ జ్ఞానము చదురింద్రియమువలె స్వసంబద్ధమగు విషయమును మాత్రమే భాసింపజేయును. పరిచ్ఛిన్న మగుటచే సర్వ పదార్థ సంబంధము ఆ బుద్ధి వృత్తికి సంభవింపదు. కావున నొకడు సర్వజ్ఞుడైన నందరకు సర్వజ్ఞత్వము ప్రాప్తించదు. ఎట్లనిన శబ్దొత్పత్తి కారణమును, విభువునగు నా కాశమునకు నంతటను భేర్యాదులతో సంబంధ ముండినను, ఎచట భేరి దండముచే కొట్టబడునో అచటనే శబ్దము పుట్టును కాని భేర్యాదులున్న ప్రతి స్థలమునందు శబ్దము పుట్టుటలేదు. అట్లే ఆత్మ పరిపూర్ణము, ఏకము, అయినను, ఏదేహమునందు బుద్ధివృత్తికి సంబంధముండునో అక్కడనే (ఆ దేహావఛ్ఛేదముగనే) జ్ఞానము కలుగును కాని మరియొక స్థలమున (ఇతర దేహావచ్ఛేదముగ) జ్ఞానము కలుగనేరదు. కనుకనే బుద్ధివృత్తులు అనేకము లగుటచే వ్యాపకములు కానందున "ఆత్మైకత్వ మొప్పినచో ఒకడు సర్వజ్ఞుడగుచో నందరు సర్వజ్ఞులు కావలెను" అను ఆపత్తియు సంభవింపదు. + +కనుకనే కించిద్ జ్ఞులకు ప్రవృత్తి నివృత్తి హేతువులు కావున విధి నిషేధ శాస్త్రములకు ఆనర్థక్యము సంభవింపదు. ప్రాణులకు సర్వజ్ఞత్వము లేదని చెప్పుటచే "తద్యోయో దేవానాంప్రత్యబుధ్యత స ఏవ తదభవ త్త థర్షీణాం తథా మనుష్యాణాం" అను శ్రుతి ననుసరించి వేదాంత శ్రవణ జన్య జ్ఞానముచేత ప్రత్యభిన్నమగు పరమాత్మను దేవ ఋషి మనుష్యులలో నెవడు తెలిసికొనునో వాడే ముక్తు డగును. అందువలననే ఆత్మ యొక్కటైనను “జ్ఞానా దేవతు కైవల్యం" అను నియమ శ్రవణమున ఆత్మజ్ఞానము చేతనే ముక్తు డగును. కనుకనే "ఆత్మైక్యము నొప్పినచో నొకడు ముక్తుడైనను, బద్ధు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0216.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0216.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..481f491ec3f47a8d30876b19ac6190671ea4b4b7 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0216.txt" @@ -0,0 +1,21 @@ +డైనను అందరు ముక్తులు కాని, బద్దులు కాని కావలెను" అను నాప త్తియు సంభవింపదు. +. +ఇదియునుగాక' ఆత్మలు పూర్ణములు, అనేకములని చెప్పు ఈ పక్షమునందే ఈ దోషము లన్నియు సంభవించును. + +పరపక్షమున దోషములు : ఏలన సర్వవ్యాపకములు అనేకములు నగు నాత్మలు పరస్పరము పరస్పర మనో +బుద్ధ్యాదులతో అన్ని దేహములయందు కలిసి కొనుటచే నొకడు దుఃఖించిన నందరు దుఃఖించుటయు, ఒకడు +సుఖించిన నందరు సుఖించుటయు, నొకడు బద్ధుడైన నందరు బద్దులగుటయు, నొకడు ముక్తుడైన నందరు +ముక్తులగుటయు సంభవించును. మరియు “ఏయే వస్తువు ఇతర వస్తువులకంటె వేరుగనుండునో, ఆయా వస్తువు +పరిచ్ఛిన్న మనబడును" అను న్యాయముచేత ఆత్మలు అనేక మైనచో వాటికి నితర భేదము ప్రాప్తించునుగావున +ఆత్మ లన్నియు పరిచ్ఛిన్నము లగుటచే వాటికి పూర్ణత్వము పొసగదు. పూర్ణత్వమే యున్నచో ననేకత్వము సమకూరదు. పరస్పర విరుద్ధములగు నీ రెంటికి నాత్మల యందు సమావేళమును బ్రహ్మకూడ నిర్వహింపజాలడు. కావున ఆత్మైకత్వము అవశ్యాంగీ కార్య మగు చున్నది. + +ఆకాశవ త్సర్వగతశ్చ నిత్యః, ఏక స్తథా సర్వ భూతాంతరాత్మా | ఏకో దేవ స్చర్వ భూతేషు గూఢః, ఏకస్సన్ బహుధా విచచార ౹ ఏక ఏవహి భూతాత్మా, నిరపేక్ష ఏకఏవ, సాక్షి ఏక స్తేనేదం పూర్ణం పురుషేణ సర్వం, అశరీరం శరీరే ష్వనవస్థే ష్వవస్థితమ్ | మహా నతం విభుమాత్మానం మత్వా ధీరో నశోచతి" ఇత్యాద్యాత్మే కత్వ నిత్యత్వ పూర్ణత్వ బోధక శ్రుతుల చేతను, "నిత్య స్సర్వ గతస్థాణుః, నిత్యస్సర్వ గతోప్యాత్మా కూటస్థొ దోషవర్జితః | ఏకస్స న్భిద్యతే భ్రాంత్యా మాయయాన స్వరూపతః" ఇత్యాదిస్మృతులచేతను ఘటాదుల యందున్న ఆకాశమువలె సర్వ శరీరముల యందున్న ఆత్మ పరిపూర్ణు డగుటచేత ఒక్కడే యని నిర్ణయము. ఇట్టి నిర్ణయమే సిద్ధాంతమగుట వలన “పూర్ణములు కాకపోయి +నను ఆత్మలు పరిచ్ఛిన్నములు, అనేకములు, చిద్రూపములు" అను పక్షము గూడ తొలగింపబడెను. + +మరియు ఆత్మ అంశరహితమగుట వలనను, సర్వప్రకాశకమగుట చేతను, సర్వసాక్షియగుట చేను, అంతటను అహం ప్రత్యయార్థమగుట చేతను, ఇంకను ఇట్టి అనేక యుక్తుల చేతను ఆత్మ పరిపూర్ణమని నిశ్చయింపబడు చున్నందునను, ఆత్మ పూర్వోపదర్శిన శ్రుతి స్మృతియుక్తి ప్రామాణ్యము చేతను ఆత్మ ఒక్కటి అనియే సిద్ధాంతము. + +పరమాత్మ జీవాత్మైకసాధనము : అద్వైతము శ్రుత్యాది ప్రసిద్ధమని తెలిసికొని యుంటిమి. అద్వైతమును +బోధించు శ్రుతులు “తత్త్వమని" "అహంబ్రహ్మాస్మి" "అయమాత్మా సర్వానుభూ:" "ఆత్మై వేదం సర్వం" మొదలగునవి కలవు. అవి అద్వైతమును బోధింప జాలవు. తత్త్వమసి అను వాక్యములో తత్, త్వం, అసి అను మూడు పదములు గలవు. అందు 'తత్" అను పదము సర్వజ్ఞత్వ విశిష్టమగు చిత్తును, 'త్వం' అనుపదము కించిద్ జ్ఞత్వ విశిష్టమగు చిత్తును బోధించును. “విరుద్ద ధర్మములు కల ఘట, పటముల కైక్యము పొసగునటుల విరుద్ధములగు సర్వజ్ఞత్వ కించిద్ జ్ఞత్వ రూప ధర్మములు గల పరమాత్మ, జీవాత్మలకు ఐక్య మెన్నడు సంభవము కాదు” అని శంకింపరాదు. + +తత్త్వమస్యాది వాక్యములు జహదజహల్ల క్షణచే చిద్విషయకమగు “చిత్" అను నిర్వికల్పక ప్రత్యక్షమును బోధించును. జహదజహల్లక్షణ యనగా శబ్దార్థమున కొంత భాగమును విడిచి కొంత భాగమును విడువక శబ్దార్థిక దేశమును బోధించునది. అది యెట్లనిన “త త్త్వమసి" అను స్థలమున "తత్" అను పదమున కర్ణము సర్వజ్ఞత్వ విశిష్ట చిత్తు. "త్వం" అను పదమున కర్ధము కించిద్ జ్క్షత్వ విశిష్ట చిత్తు. "తత్, త్వం" పదములు రెండును సమాన విభ క్తికములగుట చేత ఈ రెండు పదములకు సామానాధికరణ్యము కలదు. పదములయందుందు సామానాధికరణ్యము ఏకార్ధ బోధకత్వమే. అందుచేత "తత్, త్వం" అను రెండు పదములు ఏకార్థమును బోధింపవలయును. పరస్పర విరుద్ధ ధర్మములుకల “తత్, త్వం" పదార్థములగు సర్వజ్ఞత్వ విశిష్ట, కించిద్ జ్ఞత్వ విశిష్ట చిత్తులకు అభేదము పొసగనందున ఇచట “జహద +జహత్స్వార్థ" అను లక్షణా వృత్తిని అంగీకరింప వలయును. అనగా శబ్దార్ధైక దేశములగు సర్వజ్ఞత్వ, \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0220.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0220.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..de60f9a2945150ea18bb74a821444f3cddaf447b --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0220.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +ఈ వేదమునకుగల అధర్వవేదము, అధర్వాంగిరో వేదము, భృగ్వంగిరో వేదము, బ్రహ్మవేదము అను నాలుగు నామములలో మొదటి మూడు సంజ్ఞ లును ఆయా ఋషులు ప్రవర్తకులగుటను బట్టియు, కడపటిది యాగములందు ఈ వేదము బ్రహ్మ అను ఋత్విక్కు పఠింపదగిన దగుటనుబట్టియు వచ్చినవి. అథర్వవేదోత్పత్తినిగూర్చి గోపథ బ్రాహ్మణము, విష్ణు పురాణము మున్నగునవి వచించు కథలయందలి ముఖ్యాశయమును బట్టి విచారించినచో, భృగు మహర్షియు నధర్వ మహర్షియు అభిన్ను లనియు, అథర్వాంగిరో మహర్షులును వారి వంశీయులును ప్రధానులుగా ఈ వేద మావిర్భవించె ననియు తెలియవచ్చును. అయినను అథర్వ మహర్షి యు అతని సంతతివారును దర్శించిన సూక్తము లిందు అధిక సంఖ్యాకము లుండుటచే దీనికి అథర్వవేద మను సంజ్ఞ లోకమున విశేషముగ ప్రసిద్ధి నొందినది. + +అథర్వ వేదము ఇతర వేదములవలెనే సంహిత బ్రాహ్మణము అను రెండు భాగములు కలిగియున్నది.'చరణ వ్యూహము' నుబట్టి అథర్వ వేదమునందు 12,300 మంత్రములు (ఋక్కులు) ఉన్నట్లు విదితమగుచున్నను, ఇప్పుడు కానవచ్చు శౌనకసంహితననుసరించి, దీనియందు 1739 సూక్తములును దాదాపు 6018 మంత్రములును మాత్రము గలవని తెలియుచున్నది. + +ఇట్లు సంహితాభాగము కాక అథర్వ వేదమునకు అనుబంధరూపమున విశేషముగ వాఙ్మయము కలదు. అందులో బ్రాహ్మణములు, ఉపనిషత్తులు, సూత్రములు, సర్పవేదము, పిశాచవేదము, అసురవేదము, ఇతిహాస వేదము, పురాణవేదము అను అయిదు ఉపవేదములును, అనుక్రమణికలును వ్యాకరణ జ్యోతిష గ్రంథములును పేర్కొన దగినవి. అథర్వవేదమున కొక్క గోపథబ్రాహ్మణమే వాడుకలోనున్నది. ముండక, మాండూక్యాదు లగు ఉపనిషత్తులు 29 మాత్రమే కనబడును. ఉపవర్షాచార్యుడు అథర్వవేదకల్పములు అయిదు అని వచించెనని శ్రీ విద్యారణ్య యతీంద్రుడు తన భాష్యమున నుదాహరించెను. పంచపటలిక, సర్వానుక్రమణిక అను రెండు అనుక్రమణికలు ఈ వేదమునకు గలవు. వీటిలో రెండవ అనుక్రమణికకు బృహదనుక్రమణిక అనునది నామాంతరము. అథర్వవేద పరిశిష్టములు 22 వరకును +గలవు. అథర్వవేదమునకు సంబంధించిన వ్యాకరణ గ్రంథములలో 'శౌనకీయ చతురధ్యాయిక' అను గ్రంథమొకటి కానవచ్చుచున్నది. దీనికి అధర్వణ ప్రాతిశాఖ్య మని పేరు. అథర్వణ జ్యోతిష గ్రంథ మొకటి కలదు. +- +అథర్వణ వేదశాఖలు తొమ్మి దనియు, తచ్చాఖా ప్రవర్తకులు తొమ్మిదిమంది అనియు చెప్పు పాఠము సార్థకము. తొమ్మిది శాఖలలో ముద్రిత- అముద్రిత -సంహితా పుస్తకరూపమున గనబడుచున్నవి. శౌనక పైప్పలాదక శాఖలు రెండే. ఈ శౌనక పైప్పలాదక శాఖలు – రెండింటియందలి చందోబద్ధములైన మంత్రములకు ఉదాత్తానుదాత్తాది స్వర నియమము కలదు. ఈ రెండింటిలో శౌనక శాఖకే భాష్య మేర్పడినది. శౌనక సంహితయందు 20 కాండములు కలవు. అందు ప్రతి కాండము కొన్ని ప్రపాఠకములుగాను, ప్రతి ప్రపాఠకము కొన్ని అనువాకములుగాను, ప్రత్యనువాకము కొన్ని సూక్తములుగాను విభజింపబడినది. + +ఋగ్వేదమువలె ఈ వేదము కేవలము ఛందోమయము కాక గద్య పద్యాత్మకముగా నున్నది. 15, 16 కాండములు ఐతరేయాది బ్రాహ్మణముల గద్యమును పోలు గద్యముతో నిండియున్నవి. 16 వ కాండమునగల కొన్ని గద్య సూక్తములలో కొంతభాగము ఛందో మయమైనది కూడ కలదు. ఋగ్వేదమునందలి ఛందస్సులే కాక పురస్తా దృృహస్పతి, ప్రస్తారపంక్తి, బార్హత గర్భ త్రిష్టుప్పు, విరాడతి జగతి మున్నగు నూతన ఛందస్సులు కూడ కానవచ్చును. + +అథర్వ సంహితయందు ప్రతిపాదింపబడిన విషయములు అనంతములు. ఇందు కొన్ని మంత్రములు జ్వరాదులు, గ్రహాదులు, వ్రణములు, కత్తిపోట్లు మున్నగు వాటివలన నేర్పడిన బాధలను తొలగింప సమర్థము లైనవి. కొన్ని మంత్రములు ఆయుస్సు, వర్చస్సు, యశస్సు మున్నగువాటి నభివృద్ధి నొనర్చునవి. కొన్ని మంత్రములు స్త్రీ పురుషు లొండొరులను వశపరచు కొనుట కుద్దేశింప బడినవి. కొన్ని కృషి కర్మాభివృద్ధికి ఉపకారకములై యున్నవి. వైవాహిక సంప్రదాయములను, గృహ్య సంస్కారములను, అంత్య సంస్కారము \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0221.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0221.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ef44740a27829c5961e6c733a7c3d23ac235f825 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0221.txt" @@ -0,0 +1,23 @@ +లను, పంచభూతములను, ఇంద్రియ నిగ్రహ విధిని, జీవాత్మ పరమాత్మల స్వరూపమును వర్ణించు మంత్రములును కొన్ని కలవు. ఋగ్వేదమునందు వలెనే అగ్ని, ఇంద్రుడు, ద్యావాభూములు, సవిత, వరుణుడు, ఉషస్సు మున్నగు దేవతలు ఈ వేదమునందును స్తోత్రములను బడసియున్నారు. వీరిని వేరువేరు దేవతలుగా పొగడుటయేకాక సర్వ ప్రపంచమునకును ఏకకర్త ఉన్నట్లైంచబడి, అయ్యాదిమతత్త్వము ఒకప్పుడు సూర్యరూపముగను, (13 వ కాండము) ఒకప్పుడు కాలరూపముగను, (16, 53, 54) ఒకప్పుడు బ్రహ్మచారి రూపముగను, ఇట్లు వేర్వేరు రూపములతో స్తుతింపబడి యున్నది. సృష్టియందలి స్వభావసిద్ధమైన శోభలను వర్ణించు సూక్తములు కొన్ని ఇందు ఉన్నతమైన కవిత్వ +స్ఫూర్తికి నిదర్శనములుగా నున్నవి. ఇట్టి వాటిలో పృథ్వీ సూక్త మనునది మిక్కిలి కొనియాడదగినది. ఇందు సర్వాధార భూతమైన పృథ్వి 63 ఋక్కులు గల పెద్ద సూక్తముచే స్తుతింపబడినది. ఆభిచారిక విద్యయే ఈ వేదము యొక్క ముఖ్యలక్షణము. అందుచే నిందు శత్రువుల ఆయురారోగ్యాదులను హరించుటకును, వారిని నాశ మొనర్చుటకును, విరోధికృతములయిన ప్రయోగములను త్రిప్పుటకును, విరోధికృతమైన అపకారమునకు ప్రతీకార మొనర్చుటకును, విధింపబడిన మంత్రములు పెక్కులుకలవు. మొత్తముమీద ఇందు సర్వత్ర స్వీయ క్షేమారోగ్యములను, విరోధిజనుల అనారోగ్య నాశనములను కాంక్షించుచు, చేయు ప్రార్థనలే కాననగును. + +సంగ్రహో క్తి చే – అథర్వవేదము, అనంతరకాలమున వెడలిన మంత్రశాస్త్రము, వైద్యశాస్త్రము, జ్యోతిశ్ళాస్త్రము మున్నగువాటికి మార్గదర్శకము. విశేషముగానిది ఐహిక సుఖములయు, స్వల్పముగా ఆముష్మిక సుఖములయు బోధకముగా వెలసినదనవచ్చును. ఇందు ఆనాటి వివిధ సాంఘికాచారములు, ముఖ్యముగా బ్రాహ్మణుల శ్రేష్ఠత, వై శిష్ట్యము, ఆనాటిజనులకు మంత్రము మున్నగు వాటిపై గల గొప్ప విశ్వానము ప్రత్యక్షమగుచున్నవి. ఆనాటి రాజులు సమగ్రముగ అథర్వవేద మంత్రప్రభావమును గుర్తించినవారై తమ ఆస్థానములందు అథర్వవేద పారుగులను గౌరవముతో పోషించుచు, అథర్వవేద మంత్రముల యొక్కయు తద్విదుల యొక్కయు సాయమున విరోధివర్గము యొక్క నాశనాదిక మును సాధించు చుండిరని తెలియుచున్నది. + +"ప్రత్య క్షేణానుమిత్యావా ! + యస్తూపాయో న బుధ్యతే +ఏతం విదంతి వేదేన + తస్మా ద్వేదస్య వేదతా" + +అనుదానిని బట్టి ప్రత్యణాది ప్రమాణములచే తెలిసికొనుటకు శక్యముగాని అర్ధమును బోధించు అక్షరరాశి వేద మనబడు చున్నది. తాపనీయోపనిషత్తునందలి "ఋగ్యజు స్సామాథర్వాణ శ్చత్వారోవేదాః” (నృ. పూ. తా. 1); ముండకోపనిషత్తు నందలి “తత్రావరా ఋగ్వేదో యజుర్వేద స్సామవేదో ఒథర్వవేదః ;" ఇత్యాది వాక్యములచే వేదము ఋగ్వేదము, యజుర్వేదము, సామవేదము, అథర్వవేదము అను నామములచే నాలుగు విధములుగ విభజింపబడుచున్నది. ఇట్టి వేదములకు అపౌరుషేయత్వమును పూర్వమీమాంసకులు సిద్ధాంతీకరించిరి. వీటి యందు పఠింపబడు మంత్రములు ఋక్కులు, సామములు, యజస్సులు అను భేదముచే మూడు విధములు. + +పూర్వమీమాంసాశాస్త్రమునందలి +“తచ్చోద కేషు మంత్రాభ్యా" (జై - సూ-2-1-32) +"శేషామృక్ యత్రార్థవశేన పాదవ్యవస్థా"(జై సూ. 2.1.35) +"గీతిషు సామాఖ్యా"(జై సూ. 2.1.36) +"శేషే యజుశ్శబ్దః"(జై సూ. 2.1.37) + +ఇత్యాది సూత్రములచే పాదబద్ధములగు మంత్రములు ఋఙ్మంత్రములనియు, గానయుక్తములగు మంత్రములు +సామమంత్రములనియు, ఈ రెండింటికంటె భిన్నములగు మంత్రములు యజుర్మంత్రములనియు తత్తద్వేద లక్షణ +ములు చెప్పబడినవి. శ్రీ విద్యారణ్య యతీంద్రులు పూర్వమీమాంసా జై మినీయన్యాయమాల అను గ్రంథము నందు-- + +"యాజ్ఞి కానాం సమాఖ్యానం లక్షణం దోషవర్జితం"(ఆ. 2.1) అను శ్లోక పాదముచే లోకములో యాజ్ఞికులు ఏమంత్రములను ఋఙ్మంత్రములనియు, వేటిని సామమంత్రము లనియు, వేటిని యజుర్మంత్రము లనియు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0226.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0226.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9683cf4047fa672e4326a170748285a06e6f6806 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0226.txt" @@ -0,0 +1,19 @@ +అధికార విభజనమే గాన, వాటిని అధికార విభజనము పేర వర్ణింపవచ్చును. + +ప్రాముఖ్యము : రాజ్యపరిపాలనలో అధికార విభజనము అతిప్రాముఖ్యముకలది. అది సక్రమముగ నున్నచో పరిపాలన సుష్ఠు (efficient) గా సాగును, ప్రజలకు స్వేచ్ఛ (liberty) లభించును. లేనిచో ఈ పరమ ప్రయోజనములకు +భంగము కల్గును. కావున పైన సూచించిన రెండు అధికార విభజన పద్ధతులను సరిగా బోధచేసికొని, అవలంబించుట ఆవశ్యకము. + +అధికార పరావృత్తి లేక విభజనము (Separation of Powers); అర్థము : ప్రభుత్వమునకు గల అధికారములు +ముఖ్యముగ మూడు రకములు. అవి శాసననిర్మాణము (Law making), కార్యనిర్వహణము (Law enforcing), +న్యాయనిర్ణయము (Law interpreting). వీటిలో ఒక్కొక దానిని ఒక్కొక ప్రభుత్వ అంగము (లేక శాఖ లేక భాగము) నిర్వహించును. అనగా శాసన నిర్మాణమును శాసనసభయు (Legislature); కార్యనిర్వహణమును కార్యనిర్వాహక వర్గమును (Executive); న్యాయ నిర్ణయమును న్యాయస్థానమును (Judiciary) నిర్వహించును. ఇట్లు మూడు రకములైన అధికారములును మూడు ప్రభుత్వభాగముల మధ్య విభజింపబడి, వాటిచే ప్రత్యేకముగ నిర్వహింపబడు పద్ధతిని అధికార విభజనము అందురు. + +పుట్టు పూర్వోత్తరములు : అరిస్టాటిలు మొదలు నేటి వరకు పెక్కుమంది రాజనీతిశాస్త్రజ్ఞులు అధికార విభజనము యొక్క స్వరూప స్వభావములను వివిధరీతుల తీర్చిదిద్దిరి. వీరిలో 18 వ శతాబ్దమున ఫ్రాన్సు దేశము నందున్న మాంటెస్క్యూ ప్రముఖుడు. + +మాంటెస్యూ సిద్ధాంతము: అధికార విభజనము విశేష వ్యాప్తిలోనికి వచ్చినది మాంటెస్క్యూ పండితుని వలన గాన, అతని సిద్ధాంతమును కొంతవరకు ఇచట విచారింతము. శాసననిర్మాణము, కార్యనిర్వహణము, న్యాయ నిర్ణయము అను మూడు రకములైన అధికారములును మూడు ప్రత్యేక ప్రభుత్వ భాగములమధ్య స్పష్టముగ విభజింపబడి, ఆయాభాగములచే ప్రత్యేకముగను, స్వతంత్రముగను, నిర్వహింప బడవలెను. అపుడే ప్రజలకు స్వేచ్ఛ సిద్ధించును. ఇదే అతని సిద్ధాంత మందలి సారాంశము. + +మాంటెస్క్యూ సిద్ధాంతమందలి లోపములు : తన సిద్ధాంతమునకు నిదర్శనముగ మాంటెస్క్యూ ఇంగ్లండు నందలి +పాలనావిధానమును పేర్కొనెను. అయితే, ఇంగ్లండునందు ఆతని కాలమునగాని, తరువాతగాని, ఆతడనుకొనిన అధికార విభజనములేదు. పార్లమెంటరీ విధానము (parliamentary System) నందు, శాసనసభయు, కార్యనిర్వాహక వర్గమునకు చెందిన మంత్రివర్గమును, విడిగా నుండక కలిసి మెలిసి యుండును. అయినను ఇందువలన స్వేచ్ఛా జీవనమునకు భంగము కలుగదు. పై రెండు శాఖలును ప్రత్యేకముగ నుండునట్లు ఏర్పాటుచేయబడిన అధ్యక్ష విధానము (Presidential System) నందుగూడ విభజనమునకు తోడుగ కొంత సమన్వయము (Co-ordination) ను పాటింపక తప్పలేదు. ఇక కార్యనిర్వహణ, న్యాయనిర్వహణ శాఖల మధ్యగూడ విభజనము మాత్రమే గాక కొంత పరస్పర సంబంధముండుటయే శ్రేయస్కరమని అమెరికా, ఇంగ్లండు, దేశములలోని న్యాయ నిర్వహణ విధానములు వ్యక్తము చేయును. + +ఇంతకు తేలినదేమనగా - స్వేచ్ఛ, మాంటెస్క్యూ నిర్ణయించినట్టి అధికార విభజనము మీద మాత్రమే ఆధారపడి యుండదు; అధికార విభజనమునకు తోడుగ సమన్వయము గూడ కొంతవరకు స్వేచ్ఛకు దోహదముగ నుండును. అధికార విభజనము గతకాలపు నిరంకుశ ప్రభుత్వము (Despotic Government) నందలి పరిస్థితులకు సరిపడునంతగా నేటి ప్రజాప్రభుత్వము (Democratic Government) నందలి స్థితిగతులకు వర్తించదు. + +మాంటెస్క్యూ సిద్ధాంతమందలి గుణములు : పై విమర్శనము, మాంటెస్క్యూ పండితుడు అధికార విభజనము పూర్తిగా నుండవలెననియు, ఆ యధికారములను చలాయించు ప్రభుత్వశాఖలు పూర్తిగా ప్రత్యేకముగ నుండవలెననియు, వాటిమధ్య సహకారము ఉండగూడదనియు, నిర్ణయించెనను ఊహపై ఆధారపడియున్నది. అతడు అట్లే అభిప్రాయ పడెనా లేదా అనునది వివాదగ్రస్తమైనది. కొందరు పండితులు అతడు ప్రభుత్వశాఖల మధ్య పూర్తి విభజనమును కోరలేదనియు, కొంతవరకు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0227.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0227.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7e000eed1a16e9978e276cf3833d6dda0872c511 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0227.txt" @@ -0,0 +1,16 @@ +మాత్రమే కోరెననియు వాదింతురు. ఇట్లు పరిమిత విభజనమును మాత్రమే సూచించునదిగా గ్రహించిన యెడల మాంటెస్క్యూ సిద్ధాంతము ఆచరణయోగ్యమును, అభిలషణీయమును అగును. దానివలన ప్రభుత్వోద్యోగులు తమ విధులను శక్తిసామర్థ్యములతో నెర వేర్చుచు, తమ అధికారములను బాధ్యతాసహితముగ చలాయించుటయు ప్రజలు తమ న్యాయ సమ్మతమైన హక్కులను నిరాటంకముగ అనుభవించుటయు సంభవించును. + +నేటి రాజ్యములందున్న అధికార విభజనము : పైన సూచించిన పరిమిత మైన అధికార విభజనము ప్రయోజనకారి గనుక నే అట్టి పద్ధతి నేటి రాజ్యములందు, తరతమ భేదములతో అనుసరింపబడుచున్నది. అనగా శాసనసభ, కార్యనిర్వాహక వర్గము, న్యాయస్థానములు ప్రత్యేక ప్రభుత్వ సంస్థలుగ నుండును. అవి సాధారణముగ ప్రత్యేకముగ పనిచేసినను, అవసరమగు నంతవరకు అన్యోన్యముగ గూడ మెలగును. ఒక్కొక్క శాఖ తన ప్రధాన కార్యముతో బాటు ఇతర కార్యములను గూడ కొంతవరకు నెరవేర్చును. శాసనసభ ప్రధానముగ శాసన నిర్మాణము నొనర్చుచు, కార్యనిర్వాహక +వర్గము చేయు పనులపై సమీక్ష, ఆదాయవ్యయముల పై అజమాయిషీ, కొన్ని విషయములందు న్యాయ నిర్ణయము చేయును. కార్యనిర్వాహకవర్గము తన ముఖ్య విధియగు కార్యనిర్వహణముతోబాటు శాసననిర్మాణ కార్యమును సరిదిద్దుచు, న్యాయమూర్తులను నియమించుచు నుండును. ఇక న్యాయస్థానము అందలి న్యాయమూర్తులు న్యాయనిర్ణయ సందర్భమున న్యాయచట్టములపై వ్యాఖ్యానించి, న్యాయశాస్త్రమును తీర్చిదిద్దుదురు. శాసనసభ, కార్య నిర్వాహక వర్గముల అధికార పరిమితిని నిర్ణయించును. ఇట్లు ప్రభుత్వ-అధి కారముల మధ్యను, వాటిని నిర్వహించు ప్రభుత్వశాఖల మధ్యను, కల విభజనము పూర్తిగకాక పరిమితముగనే యున్నది. అయితే, శాసనసభ, కార్యనిర్వాహక వర్గముల మధ్యగల విభజనము పార్లమెంటరీ పద్ధతి ననుసరించు ఇంగ్లండు, ఫ్రాన్సు మొదలైన దేశములందు తక్కువగను, ప్రెసిడెంటు పద్ధతి నవలంభించు అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రము లందు ఎక్కువగను ఉండును. స్వతంత్ర భారతదేశము చాలవరకు ఇంగ్లీషువిధానమునే అవలంబించినది. + +అధికార విభజనము (Division of Powers) : ఇపుడు అధికార విభజనమను పేర అధికారములు రాజ్యము నందలి వివిధ ప్రదేశములు (Areas) మధ్యను విభజింపబడుట వర్ణింపబడును. ఇది భౌగోళికముగా (Territorial) +చేయబడు విభజనము. దీనిని అధికార వికేంద్రీకరణము (Decentralisation of Power) అనవచ్చును. + +వివిధభాగముల మధ్య విభజనము: ప్రదేశముననుసరించి ప్రభుత్వపు అధికారములను విభజించు పద్ధతిని సామా +న్యముగను, స్థూలముగను ఇట్లు సూచింపవచ్చును. + +ప్రభుత్వము నెరవేర్చు విధుల (functions) లో కొన్ని రాజ్యమున కంతకును సమానముగా ప్రాముఖ్యము కలవి. ఉదా : విదేశీ వ్యవహారములు, దేశరక్షణము,రవాణా సౌకర్యములు మొదలైనవి. వీటికి సంబంధించిన అధికారములు దేశమున కంతకును ప్రాతినిధ్యము వహించు జాతీయ లేక కేంద్ర ప్రభుత్వమునకు అప్పగింపబడును. కొన్ని వ్యవహారములు దేశమందలి వివిధ భాగములందు లేక ప్రాంతములందు ఒకేవిధముగ గాక వేర్వేరుగ నిర్వహింపబడవలసి యుండును. ఉదా : వ్యవసాయము, విద్య, వైద్యము, మొదలైనవి. వీటికి సంబంధించిన అధికారములు రాష్ట్ర ప్రభుత్వములకు ఒసగ బడును. ఈ ప్రభుత్వ భాగములను రాష్ట్రములనియు, రాజ్యములనియు, ఇంకా ఇతర పేర్లతోను పిలుతురు. +మరికొన్ని పనులు దేశమున కంతకునుగాక, రాష్ట్రములకునుగాక, అంతకన్న చిన్నవైన పట్టణములకో, పల్లెలకో +సంబంధించినవి. ఉదా : మంచినీటిసరఫరా, మురుగు నీటిపారుదల, ప్రాథమిక పాఠశాలలు, ప్రజారోగ్య సౌకర్యములు. మొదలగునవి. వీటిని నెర వేర్చుటకు తగిన అధికారములు స్థానిక సంస్థల కొసగబడును. ఇట్లు పాలనాధికారములు జాతీయ, రాష్ట్రీయ, స్థానిక ప్రభుత్వముల మధ్య ప్రత్యేకింపబడును. పైమూడు ప్రభుత్వ భాగములకు నడుమ మరికొన్ని విభాగములు గూడ నుండవచ్చును. ఉదా : మన దేశమందున్న జిల్లాలు. + +పై అధికార విభజనము భిన్న రాజ్యములందు భిన్న రీతుల నుండును. వీటిని గురించి వివిధ ప్రభుత్వ వ్యవస్థల \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0228.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0228.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4858293b72d61ad99b3c39308516abe056900aca --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0228.txt" @@ -0,0 +1,14 @@ +సందర్భమున విపులముగ తెలిసికొనవచ్చును. కావున అవి ఇచట సూక్ష్మముగ సూచింపబడును. + +జాతీయ, రాష్ట్రీయ ప్రభుత్వముల నడుమనుండు అధికార విభజనము ఫెడరల్ (Federal) వ్యవస్థయందు ఒక రకముగను, యూనిటరీ (Unitary) విధానమందు మరొక విధముగను ఉండును. ఫెడరల్ రాజ్యములందు అధికార విభజనము చాల నిష్కర్షగ నుండును. అనగా అది లిఖిత రూపమున నున్నట్టిదియు, సులభముగ మారనట్టిదియునై యున్న రాజ్యాంగ చట్టములో పొందు పరచబడియుండును. ఈ విభజనమునకు భంగము కలుగకుండ కాపాడుటకును, దానికి సంబంధించిన వివాదములను పరిష్కరించుటకును, స్వతంత్రమైన, ఉన్నతమైన న్యాయస్థానము స్థాపింప బడును. విభజన ఫలితముగ రాష్ట్ర ప్రభుత్వములకు రాష్ట్రీయ వ్యవహారములను నెరవేర్చుకొనుటలో, సాధారణముగ స్వాతంత్య్రము ఉండును. ఇట్టి విభజనము కొన్ని తారతమ్యములతో ఆమెరికా, ఆస్ట్రేలియా, కెనడా, ఇండియా మొదలైన రాజ్యములలో కాననగును. ఇక యూనిటరీ విధానము ననుసరించు ఇంగ్లండు, ఫ్రాన్సు మొదలగు దేశములలో అధికార విభజనము ఇంత కట్టుదిట్టముగనుండదు. ప్రాంతము అందున్న పాలనాసంస్థలకుగాని, ప్రభుత్వములకుగాని తమ వ్యవహారములను పరిష్కరించుకొనుటలో సిద్ధాంతదృష్ట్యా అంత స్వేచ్ఛయుండదు. ప్రాంతీయపాలనము న్యాయ +రీత్యా కేంద్రప్రభుత్వపు అదుపు ఆజ్ఞలకు లోనై ఉండును. + +ఇపుడు రాష్ట్రీయ, స్థానిక ప్రభుత్వభాగముల మధ్య నుండు అధికార విభజనమును గమనింతము. రాజ్యాంగ చట్టము నందుగాక, సాధారణ న్యాయ చట్టము లందు రూపొందింపబడును. స్థానిక సంస్థలు ఫెడరల్ రాజ్యములందు రాష్ట్ర ప్రభుత్వపు అజమాయిషీకిని, యూనిటరీ రాజ్యములందు కేంద్ర ప్రభుత్వపు అజమాయిషీకిని లోబడియుండును. స్థానిక పాలనము నెడల పై ప్రభుత్వము చలాయించు అధికారము యొక్క పరిమితియు, స్థానిక సంస్థలనుభవించు స్వేచ్ఛ యొక్క పరిమితియు, వివిధ రాజ్యములందు వివిధముగ నుండును. ఇంగ్లండు, ఫ్రాన్సు దేశములు రెండును యూనిటరీ విధానము నవలంబించియున్నను, ఇంగ్లండునందు ఫ్రాన్సులో కన్న యెక్కువగా స్థానిక పాలనమునందు స్వేచ్ఛగలదు. +యథార్థముగ చూచినచో ఇంగ్లండు నందలి స్థానిక స్వపరిపాలనము ఫెడరల్ వ్యవస్థను గల్గియున్న అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రములలో నున్న దానిలో సరితూగ గలదు. దక్షిణ అమెరికాయందలి కొన్ని ఫెడరల్ రాజ్యములలో కాననగు స్థానిక స్వపరిపాలనము ఇతర ఫెడరల్ రాజ్యములలో నున్న దానికన్న స్వల్పము. ఇక స్వతంత్ర భారతదేశపు పాలనా విధానమునందు అధికార వికేంద్రీకరణము ఒక ప్రధానమైన లక్ష్యముగను, లక్షణముగను గూడ నున్నది. నేటి గ్రామపంచాయితీలు ఇందుకు నిదర్శనము. + +ఉపసంహారము : అధికారము వివిధ ప్రభుత్వశాఖల నడుమ విభజింపబడుటయు, వివిధ ప్రదేశ ప్రభుత్వముల +మధ్య వికేంద్రీకరింప బడుటయు, ప్రయోజనకరమనునది నిర్వివాదాంశము. అందువలన ప్రభుత్వమునకు పటుత్వము (efficiency) ను, ప్రజలకు స్వేచ్ఛ (liberty) యు లభించును. అయితే పై విషయములందు అధికార విభజనము పరిమితముగ నున్నప్పుడే, ఈ ప్రయోజనములు చేకూరును; వివరీతముగ నున్నప్పుడు చేకూరవు. అనగా అధికార విభజనము అత్యధిక మైనచో అరాజకత్వము (Anarchy) ను, అత్యల్పమైనచో నిరంకుశత్వము (Tyranny) ను ఏర్పడును. అతి సర్వత్ర వర్జయేత్' అను ఆర్యోక్తి అధికార విభజనమునకు గూడ వర్తించును. తగు పరిమితిని తెలిసికొని దానిని అవలంబింపదగును. అధికార విభజనము సుపరిపాలనమునకు సాధనము మాత్రమే అని గ్రహించి, దానిని దేశ కాల పాత్రముల కనువుగ సంస్కరించి, అనుసరించుట శ్రేయోదాయకము, + +అధికార వర్గము (Bureaucracy) : మానవులకు గల వాంఛలలో శాంతి సౌభాగ్యములు ముఖ్యమైనవి- వీటిని సమకూర్చుటకు ఏర్పడినది రాజ్యము (State). ఇది కాలక్రమమున విస్తరించినది. అనగా దీనియందలి సభ్యుల +సంఖ్య పెరుగుటయు, ఇది ఆక్రమించిన ప్రదేశము విస్తరించుటయు, ఎదుర్కొనవలసిన సమస్యలు, ఏర్పాటు +చేయవలసిన సౌకర్యములు ఎక్కు వగుటయు, అందువలన కార్యనిర్వహణభారము వృద్ధియగుటయు జరిగినవి. ఇట్టి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0229.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0229.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cd110fb0c0770cf72a80c67d50cb27e40d876fde --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0229.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +కార్యనిర్వహణమును సక్రమముగను, సమర్థముగను, సంతృప్తికరముగను సాగించుటకు ప్రత్యేక మైన శక్తి సామర్థ్యములు గల ఉద్యోగి బృందము, అవసరమైనది. ఇదే క్రమముగ అధికారవర్గముగ రూపొందినది. + +అర్థము : అధికారవర్గము అనగా ప్రభుత్వోద్యోగుల సిబ్బంది. ఇది సాధారణమైన అర్థము. అయితే ఈ పదమునకు నిగూఢ మైనట్టియు, నిందార్హమైనట్టియు అర్థము గూడ గలదు. ఉద్యోగులందు తమకు పాలనమును నిర్వహించుటలో గల శక్తియుక్తులనుబట్టియు, తద్ద్వారమున అనుభవించు అధికార గౌరవములను బట్టియు, అతిశయము ప్రబలినది. అంతేగాక స్వార్థపరత్వము, సంకుచితదృష్టి, అలసత, అవినీతి మొదలగు అవలక్షణములు గూడ ఏర్పడినవి. ఇవి ఉద్యోగులకు సంభవించిన విపరీత స్థితిని సూచించును. ఈ స్థితిని వర్ణించుటకుగాను Bureaucracy అను పదమును వాడుట మొదలిడిరి. ఇది అధికారవర్గము అను పదమునకుగల అశ్లీలార్ధము. దీనిని బట్టి ఆ వర్గము విపరీత మనస్తత్వముతో వర్తించు ఉద్యోగుల ముఠాయని గ్రహింపవచ్చును. నేటి రాజ్యములలోని ఉద్యోగి బృందమును సివిలు సర్వీసు (Civil Service) అందురు. దీనికి పై దుర్గుణములు ఏర్పడినచో ఇది అక్రమమైన స్థితికి దిగిన అధికారవర్గము (Bureaucracy) గ భావింపబడును. + +పుట్టుపూర్వోత్తరములు : అయితే అధికార వర్గము రాజ్యమునందేగాక, విస్తారమైన ఆర్థిక, మత, సంఘము లందును (అనగా ఉత్పత్తి కేంద్రములు, వర్తకుల యొక్కయు, శ్రామికులయొక్కయు, సంఘములు, దేవాలయములు, మఠములు, మతపీఠములు మొదలగు వాటియందును) ఏర్పడియుండును. అయినను అది రాజ్యమునందు ఎక్కువగ ప్రబలినది. కావున రాజ్యపాలనమునందు అధికార వర్గమునకుగల పాత్రకు ఇచట ప్రాముఖ్యమీయబడినది. + +సాధారణముగ అధికారవర్గపు ప్రభావము వివిధ రాజ్యములందు ప్రత్యక్షముగ కాక ప్రచ్ఛన్నముగ నుండును. అనగా ఆవర్గము రాజ్యాధినేతలయిన ప్రభువుల క్రిందగాని, ప్రజా నాయకుల మరుగునగాని, దాగి యుండును. యూరవు ఖండమందలి ఫ్రాన్సు దేశము దీనికి పుట్టినిల్లుగ పరిగణింపబడును. ఫ్రాన్సు, ప్రష్యాదేశములను 17, 18 శతాబ్దులలో పాలించిన నిరంకుశ ప్రభువులు తమ పాలనము సౌష్ఠవముగ సాగుటకై ప్రత్యేక అధికారులను నియమించిరి. వీరు అధికారవర్గముగ పరిణమించిరి. 19వ శతాబ్దికి పూర్వము ఇంగ్లండునందు ఇది యెక్కువగ కానరాదు. తదుపరి అచటగూడ వ్యాపించినది. యూరపు రాజ్యములందు ప్రభుపాలనము అంతరించి ప్రజాపాలనము అవతరించిన తరువాతగూడ అధికారవర్గము స్థిరముగనే ఉన్నది. అది నేటికిని నిలిచియున్నది. + +మనదేశములో సయితము వెనుకటి కాలమునగూడ కొద్దిగనో గొప్పగనో ఇదియుండినట్లే తెలియును. బ్రిటిషు వారు పాలించిన కాలమున మనదేశమున ప్రచ్ఛన్నముగనే గాక చాలవరకు ప్రత్యక్షముగనే ఉద్యోగులు (ముఖ్యముగ I. C. S. ఉద్యోగులు) పరిపాలనమును సాగించిరి. అప్పటి అధికారవర్గము భారతజాతిని బంధించిన ఇనుప బోను (steel frame) అని వర్ణింపబడినది. అంతకుపూర్వము గూడ అధికారులు కొన్ని సమయములందు అధికార రోగపూరితులై వర్తించుచున్నట్లు వెనుకటి వాఙ్మయమునందు నిదర్శనములుగలవు. + +అధికార వర్గమువలన ప్రయోజనములు : అధికార వర్గము వివిధ దేశ కాలములందున్నట్లు ఇదివరకు సూచింపబడినది. ఇపుడు దానివలన వెనుక చేకూరినట్టియు, నేడు నెరవేరుచున్నట్టియు ప్రయోజనములను గమనింతము. 17,18 శతాబ్దులలో ఫ్రాన్సు మొదలగు యూరపు దేశములలో అధికారవర్గము ప్రభుపాలనమును పటిష్ఠ మొనర్చి, ప్రజానీకమునకు శాంతిసౌభాగ్యములను చేకూర్చినది. ఆయా దేశములు క్రమముగ జాతీయైక్యమును, ఆర్థికాభివృద్ధిని పొందగలిగినని. తరువాతి కాలమున పశ్చిమరాజ్యములందు ప్రబలిన ప్రజాప్రభుత్వపు (Democratic State) శ్రేయోరాజ్య (Welfare State) వ్యవస్థలందు గూడ అధికారవర్గము నిర్వహించిన పాత్ర కొన్ని విధముల ప్రశంసాపాత్రమైనదే. ప్రజాశ్రేయస్సు కొరకై శాంతిభద్రతల నిచ్చుటయేగాక, అనేక రకములైన సౌకర్యములను ప్రభుత్వము ప్రజలకు సమకూర్ప +వలసి వచ్చినది. ఈ సౌకర్యములు వ్యవసాయము వాణి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0230.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0230.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e2e0dda29fb6854b99509b86279b2e83c81c2ebb --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0230.txt" @@ -0,0 +1,16 @@ +జ్యము, విద్య, వైద్యము, వినోదము, నైతిక-ఆధ్యాత్మిక వికాసము మొదలగువాటికి సంబంధించినవి. ఈ కార్యములను అభివృద్ధి చేసి వీటిని సామాన్య ప్రజలకు గూడ అందచేసి వారి జీవితమును సౌఖ్యప్రదము చేయవలసి యున్నది. మనదేశమున అమలు జరుగుచున్న పంచవర్ష ప్రణాళికలు ఇందు కేర్పడినవే. ఇటువంటి పథకములను సూచించుటకును, వాటిని ప్రజాప్రతినిధులతో గూడి యున్న ప్రభుత్వము ఆమోదించిన తర్వాత అమలు జరుపుటకును సమర్థులగు ఉద్యోగులు సహాయ పడుదురు, ప్రభుత్వ కార్యాలయములందు పనిచేయు ఉద్యోగులతో పాటు, ఇంజనీర్లు, డాక్టర్లు, ఉపాధ్యాయులు, ప్రచారకులు, మొదలగు నిపుణుల తోడ్పాటు లేనిదే ప్రజాహిత కార్యములు సరిగ నెరవేరవు. ఇది ఇతర దేశములందు వలెనే మన దేశమునందు గూడ ఇపుడు గుర్తింపబడు చున్నది. ఉద్యోగులందరు తమతమ +శక్తిరక్తుల నన్నిటిని వినియోగించి ప్రభుత్వ పథకములు ప్రజా క్షేమమును పెంపొందించునట్లు పాటుబడుదురు. అందుకై తమకుగల ప్రత్యేక మైన పరిజ్ఞానమును, పాలనానుభవమును వినియోగింతురు. కార్యదీక్షను, కార్యదక్షతను ప్రదర్శింతురు. ప్రభుత్వమునకును, ప్రజానీకమునకును, మధ్యవర్తులుగ నుండి ఒకరి సహాయ సానుభూతులను మరొకరికి అంద చేయుదురు. + +అధికారవర్ధమువలన నష్టములు : అధికారవర్గపు పరిస్థితి విపరీత మైనపుడు దానివలన కొన్ని నష్టములు ఏర్పడును. +అందుగమనింపదగినవి ఈ క్రింద పేర్కొనబడినవి : + +ఉద్యోగులు తమకు లభించిన ప్రత్యేక మైన అధికార శక్తులను పురస్కరించుకొని అహంభావముతో విర్రవీగుదురు. ప్రజలు మంచి, చెడ్డలు తెలియని మూఢులనియు, తమచే పాలింపబడుటకు మాత్రమే అర్హులనియు వారు భావింతురు. అందువలన సామాన్య జనులను సోదర పౌరులుగ గాక, తమ సేవకులవలెగాని, ఆశ్రితులవలెగాని చూతురు. ప్రజల యెడ ప్రేమనుగాని, దయాదాక్షిణ్యములను గాని కనబరచరు. అందువలన ప్రజల అభిమానమును పొందనేరరు. ఇట్లు ప్రజలకును, అధికారులకును మధ్య నుండదగిన సానుభూతి సహకారములకు బదులుగ వైమనస్యము, వైరుధ్యము ప్రబలును. ఇది ప్రజాప్రభుత్వమునకు గొడ్డలిపెట్టు. ప్రభువుల నిరంకుశత్వము పోయిన తర్వాత వెలసిన అధికారవర్గ విజృంభణమును ఇంగ్లండు దేశమున "నూతన నిరంకుశత్వ" మనిరి. సామాన్య ప్రజయెడ కనబరచు అలక్ష్యభావము క్రమముగ తమకు పైనుండి పరిపాలనా చక్రమును త్రిప్పు ప్రజాప్రతినిధులపట్ల గూడ అధికారులు చూపుట కద్దు. చివరకు ఆవర్గములోని పైతరగతులవారు క్రిందితరగతుల వారినిగూడ పీడింప వెనుకాడరు. ఇట్టి విపరీతస్థితిలో మాన +వత్వము నశించి, మాత్స్యన్యాయము ప్రబలును. పరిపాలనానుభవమును సంపాదించుకొనిన ఉద్యోగులకు స్వాతిశయముతో పాటు స్వార్థపరత్వముగూడ ఏర్పడును. పరిపాలనములో ప్రజాక్షేమముకన్న తమ వర్గము యొక్క లాభమునకు ఎక్కువప్రాధాన్యమును ఒసగజూతురు, తమ పదవులను, అధికారములను, ఆదాయములను నిలువబెట్టు కొనుటకును, వృద్ధిచేసికొనుటకును. అవినీతి మార్గములనుగూడ అవలంబింప యత్నింతురు. లంచగొండితనము, సమ్మె సన్నాహములు ఇందుకు సంబంధించినవి. + +సంకుచితదృష్టి వీరి దుర్గుణములలో మరొకటి, ప్రభుత్వ కార్యకలాపములను నెరవేర్చుటలో తమకు తోచినట్లేగాని +ఇతరులు సూచించినట్లు వర్తించుట వీరికి గిట్టదు. నిష్ప్రయోజనకరముగ కనబడినను ప్రాతపద్ధతులనే అవలంబింతురు గాని, క్రొత్తపద్ధతులను అనుసరింప యత్నింపరు. ఇందువలన వీరియందు సృజనాత్మకశక్తి సన్నగిల్లును. + +దేశకాల పాత్రముల కనువుగ మారుట వీరికి మించిన పని. సామాన్య పరిస్థితులందు సరిగ పనిచేయగలరుగాని అసాధారణ పరిస్థితులందు (అనగా యుద్ధములు, కరవులు, కాటకములు చెల రేగినపుడు) ఈ అధికారులు అసమర్థులగుదురు. + +సామాన్య సమయములందు నైతము వీరు కార్యాచరణ సందర్భమున చేయు కాలయాపన సహింపరానిది. ఒకరోజులో పూర్తి చేయదగు పనికి పదిరోజులు తీసికొనుట వీరి అలవాటు, ఇందుమూలముగ కాగితములమీద జరుగు క్రియాకలాపములు పెరుగును. కావుననే ఉద్యోగుల కార్యాచరణ విధానమును దస్త్రాల పెరుగుదల యనియు, ఆశాపాశమువలె అంతులేకుండా +పెరుగు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0231.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0231.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f629563259908f9e7ca213a92f60f3a5270a7f57 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0231.txt" @@ -0,0 +1,21 @@ +ఎఱ్ఱదారపు విధాన (Red Tapism) మనియు, హేళన చేయుదురు. + +మొత్తముమీద ఇటువంటి పద్ధతులవలన కాలయాపన, వ్యయప్రయాసలు, అసంతృప్తి, అలజడి పెరుగును. + +కర్తవ్యము : అధికారవర్గము వలన కొన్ని ప్రయోజనములును, కొన్ని అనర్థములును కలవని తెలిసికొంటిమి. అయితే ఆ వర్గము విషయమున అవలంబింపదగు విధానమేది ? అనర్థములను జూచి అంత మొందించనిచో శ్రేయోరాజ్యస్థాపనము సులభము గాదు. ప్రయోజనములను గాంచి దానిని విచ్చలవిడిగ వదలినచో ప్రజాస్వామ్యము సన్నగిల్లును. కావున దానిని అదుపు నందుంచదగును గాని అంత మొందింపరాదు; సంస్కరింపదగును గాని సంహరింపదగదు. అపుడు దానివలన ప్రయోజనములను పొంది, ప్రమాదములనుండి తప్పించుకొనవచ్చును. + +సంస్కరించుటెట్లు ? ఉద్యోగులను నియమించునపుడు వారి సామర్థ్యము, శీలము, పరిగిణింపబడవలెను గాని, ఇతర విషయములు ( ఉదాహరణకు జాతి, మత, కుల భేదములు) పాటింపబడరాదు. న్యాయబుద్ధితో నియమింప వలెను గాని ఆశ్రితపక్షపాతముగాని, బంధుపక్షపాతము గాని పనికిరాదు. నియమించు అధికారము రాజకీయ ముఠాలకుగాక చట్టబద్ధముగ వర్తించు "పబ్లిక్ సర్విస్ కమిషన్ల " కు అప్పగింపబడవలెను. ఉద్యోగుల నియామకము మాత్రముగాక, వారి ప్రమోషన్లు, సెలవు సౌకర్యములు, క్రమశిక్షణము మొదలైనవి గూడ పై కమిషన్ల పర్య వేక్షణముక్రిందనుండవలెను. మొత్తముమీద ఉద్యోగులు అనుభవించు సౌకర్యములకును, వారుచేయు సేవకును, వీలయినంతవరకు సామ్యముండుట మంచిది. సంతృప్తికరముగ వ్యవహరించు అధికారులకు ఉచితమైన ప్రోత్సాహమును, అవినీతిపరులకు తగినశిక్షను +ఇచ్చుచుండవలెను. + +అధికారులు, శాసన సభలు, మంత్రివర్గములు మొదలగు ప్రభుత్వాంగములందుండి పరిపాలనా విధానములను నిర్ణయించు ప్రజాప్రతినిధుల యెడల తగిన వినయవిధేయతలతో వర్తించుట అవసరము. ప్రజాప్రతినిధులకు సరియగు సలహాలనిచ్చి, వారి నిర్ణయములను సక్రమముగ అమలుజరుప యత్నింపవలెను. + +సామాన్య ప్రజలపట్ల అధికారులు స్నేహ సానుభూతులతో మెలగుట ఆవశ్యకము. తాము ప్రజల సేవకులమని +గుర్తింపవలెను. ప్రజలను పీడించువారుగ మారగూడదు. అధికారులు శక్తితోబాటు సౌజన్యమును గూడ ప్రదర్శించుట యుక్తము. + +ప్రజానాయకులతోను, ప్రజలతోను, సన్నిహితమై నట్టియు సక్రమమైనట్టియు సంబంధము అధికారుల కుండుటకుగాను ముఖ్యముగ అవసరమైనది వికేంద్రీకృత పరిపాలనము (Decentralised administration). అనుభవజ్ఞులు తెలిపినట్లు, కేంద్రీకృతపాలనము (Centralised administration) అధికారవర్గ విజృంభణమునకు దోహదమిచ్చును; వికేంద్రీకృత పాలనము ఆ జాడ్యమునకు విరుగుడుగ పనిచేయును. + +ఇంతేగాక నేటి పరిస్థితులలో అధికారులు కార్యాచరణమునందు మాత్రమేగాక కొంతవరకు శాసననిర్మాణమునందును, న్యాయనిర్ణయమునందును గూడ పాల్గొనుట జరుగుచున్నది. ఇట్టిజోక్యమును సాధ్యమైనంతవరకు పరిమితము చేయుట ప్రజాస్వేచ్ఛకు శ్రేయస్కరము. ముఖ్యముగ కార్యనిర్వాహక వర్గమునకు చెందిన ఉద్యోగులు చేయు న్యాయనిర్ణయ కార్యములను సందర్భమునుబట్టి న్యాయస్థానములందలి న్యాయాధికారులు పరిశీలించుచుండుట క్షేమకరము. + +అన్నిటికన్నను మిన్నయైనది మానసిక మైన మార్పు.అనగా అధికారులందు సోదరమానవుల యెడ ప్రేమ, ప్రజా సేవయం దనురక్తి, పరోపకారబుద్ధి, స్వార్థ త్యాగము మొదలగు సద్గుణములు పెంపొందవలెను.అధికారులు తమ అధికారమును దుర్వినియోగము చేయక, సద్వినియోగము చేయుటకై దృఢ సంకల్పముగల్గి, యథాశక్తిగ పాటుపడవలెను. ఇట్టి ప్రయత్నమునందు ప్రజానాయకులును, ప్రజలును గూడ వారికి అనుకూల పరిస్థితిని కల్పించి తోడ్పడవలయును. + +సారాంశము : అధికారవర్గ సమస్య రాజకీయ, సాంఘిక, నైతిక, రంగములకు సంబంధించినది. అధికారవర్గము తమ అగ్ని వంటి శక్తిని అదుపునందుంచుకొనినచో, అది ప్రయోజనకరముగను, అదుపునందు లేకున్నచో, ప్రమాదకరముగను పరిణమించును. దానిని సక్రమముగ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0232.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0232.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1fbd62d4d42444d1d2d533ff9d9f7037ab06fd4a --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0232.txt" @@ -0,0 +1,25 @@ +నుపయోగించుకొని సత్ఫలితములను పొందుటకుగాను ప్రజాసముదాయమునకు తెలివి తేటలు అవసరము. ఇక +అధికారులు గూడ తమ మానవత్వమును, పౌరసత్వమును మరచిపోక, తమ వర్గము మొత్తము సంఘములో ఒక +భాగము మాత్రమే యైయున్నదనియు, వర్గశ్రేయస్సు, సంఘశ్రేయస్సు మీద ఆధారపడి యున్నదనియు, రెంటికిని సంఘర్షము సంభవించినపుడు వర్గ క్షేమమును సంఘ క్షేమమునకై వినియోగింపవలెననియు, గ్రహించి వర్తింపవలెను. ఇందుకు అధికారులకు మనోనిగ్రహము, నైతికబలము ఆవశ్యకము. కాలక్రమమున వర్గరహిత సమాజము (classless society) ఏర్పడు పరిస్థితి వచ్చినపుడు, ఇతర వర్గములతోపాటు అధికార వర్గముకూడ దానియందు లీనము కాగలదు. + +అనంతపురముజిల్లా : అనంతపురము జిల్లా ఆంధ్రప్రదేశములోని ఒక జిల్లా. ఈ జిల్లా ఉత్తర అక్షాంశ రేఖ +13°-40' నుండి 15°-15' వరకును, తూర్పు తులా రేఖ 76°-50 నుండి 78° 30' వరకును విస్తరించి యున్నది. +ఈ జిల్లా దీర్ఘచతురాకారమున (oblong) నుండును. నిడివి ప్రాంతము ఉత్తరము నుండి దక్షిణమునకు ప్రాకుచుండును. కల్యాణదుర్గము, మడకసిరా తాలూకాలమధ్య పడమటినుండి మైసూరురాష్ట్ర భాగముచొచ్చుకొనిఉండును. ఈ జిల్లాకు ఉత్తరమున బళ్ళారి కర్నూలుజిల్లాలును, తూర్పున కడపజిల్లాయును దక్షిణమున చిత్తూరు జిల్లాయును, మైసూరు రాష్ట్రమును పడమట మైసూరు రాష్ట్రమును, బళ్ళారి జిల్లాయును, ఎల్లలుగానున్నవి. మడకసిరాతాలూకాలోని కనజనహళ్ళి, సరజమ్మనహళ్ళి, కోట గారలహళ్ళి అను గ్రామములును, హిందూపూరు తాలూకాలోని చంటికుంటపల్లి అనుగ్రామమును మైసూరు రాష్ట్రముతో 1950 లో చేర్చబడినవి. + +ఈ జిల్లా అంకెలు ఈ క్రిందివిధముగా నున్నవి. జిల్లా మొత్తము : విస్తీర్ణము - 6706 చ.మై; గ్రామములు- 858; పురములు 14; జనాభా 13,61,556; పురుషులు 7,01,242; స్త్రీలు 6,60,314; గ్రామ వాసులు 11,39,998; పురవాసులు 2,21,558; జనసాంద్రత, 203. + +ఈ జిల్లాలో తొమ్మిది తాలూకాలు గలవు. వివరములు ఈ క్రిందివిధముగా నున్నవి. + +1. అనంతపురం తాలూకా : విస్తీర్ణము, 926 చ.మై, గ్రామములు, 114; పురములు, 9; జనాభా 164703; పురుషులు 85459; స్త్రీలు 79244; గ్రామవాసులు 132751; పురవాసులు 31952. + +2. గుత్తి తాలూకా : విస్తీర్ణము 896 చ. మై; గ్రామములు 137; పురములు 4; జనాభా 214851; పురుషులు. 109340; స్త్రీలు 105511; గ్రామ వాసులు 144938; పురవాసులు 69913. + +3, తాడిపత్రి తాలూకా : విస్తీర్ణము 641 చ. మై; గ్రామములు 98; పురములు 2; జనాభా 132794; పురుషులు +67,998; స్త్రీలు 64796; గ్రామవాసులు 105431; పురవాసులు 27363. + +4. కల్యాణ దుర్గము తాలూకా : విస్తీర్ణము 821 చ. మై. గ్రామములు 74; పురము 1; జనాభా 118394; పు రు షు లు +61381 ; స్త్రీలు 57013; గ్రామవాసులు 110231; పురవాసులు 8163. + +5. ధర్మవరము తాలూకా : విస్తీర్ణము 736 చ. మై; గ్రామములు 65; పురము 1; జనాభా 114812; పురుషులు 59229; స్త్రీలు 55583: గ్రామవాసులు 100109; పురవాసులు 14703. + +6. పెనుగొండ తాలూకా : విస్తీర్ణము 682 చ. మై; గ్రామములు 99; పురముఖ 2; జనాభా 123349: \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0235.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0235.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3688825a802f639ed608f103c07f4a2ee0aa81df --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0235.txt" @@ -0,0 +1,26 @@ +గర్భమునందు, గుట్టల పార్శ్వపు లోయలందు, ఊట కాలువలు త్రవ్వుదురు. ఇట్లు ఏ కొలది భాగమో వ్యవసాయము చేయుదురు. కొన్ని చిన్న చెరువులు కలవు. కాని పంటలు పండువరకు ఈ చెరువులను నింపవలసియుండును. +ఈ చెరువులు కదిరి తాలూకాలో అనేకము లున్నవి. ఈజిల్లాలో కొన్ని నదీప్రవాహపూరితముగల తటాకములు గలవు. అనంతపూరు తాలూకాలోని సింగనమాల చెరువునకు తడకలేరు ఆధారము. పెనుగొండ తాలూకాలోని బుక్క పట్టణ చెరువునకును, ధర్మవరము తాలూకాలోని ధర్మవరము చెరువునకును చిత్రావతీనది ఆధారము. పెక్కు చెరువులు పూడిక పడిపోవుచుండును. బావులున్నవి గాని అవి వట్టి పోవుచుండును. + +నీటిపారుదల సౌకర్యములంతగా లేనందునను, రెండు మాన్సూనులకొనలు తాకెడు భౌగోళిక పరిస్థితిరూపమయిన దురదృష్టమువల్లను, నేల యొక్క నిస్సారపు గుణము జిల్లాయందర్ధభాగమును మించియుండుటచేతను. జిల్లాయంతయు క్షామపరిస్థితులకు గురియగుచుండును. ఎగువ పెన్నా ప్రాజక్టు, కుముదవతీ ప్రాజక్టు, భైరవాని తిప్ప ప్రాజక్టు నిర్మాణములు ప్రభుత్వమువారు చేపట్టి నందున నీటిపారుదల సౌకర్యములు కొంతవరకు బాగు పడవచ్చును. + +ఈ జిల్లాలో 2478 చిన్నరకపు నీటి వనరులు కలవు. వీటిక్రింద 91,258.27 య.ల ఆయకట్టు గలదు. 109 పెద్దరకపు నీటి వనరులు కలవు. వీటిక్రింద 52,637.76 య.ల ఆయకట్టుకలదు. + +పంటలు: వరి, చోళం, కుంబు, కొఱ ఇవి ముఖ్యమయిన తిండిపంటలు. వరిగె, రాగి. సమై అనునవి స్వల్పముగా పండును. సెనగలు ఎక్కువగా సాగుచేయబడును. వేరుసెనగ, ప్రత్తి - ఈ రెండును ముఖ్యమయిన వ్యాపారపుపంటలు. మడకసిరా, హిందూపూరు తాలూకాలలో కొబ్బరితోటలు, పోక తోటలు కలవు. + +రహదారులు: బళ్ళారి, కడప, కర్నూలు, చిత్తూరు జిల్లాలను కలుపుచు ఈ జిల్లాలో రహదారిబాటలు కలవు. రోడ్ల నిడివి 1,360 మైళ్ళు. ఇందు 106 మైళ్ళు జాతీయ రహదారి మార్గములు. 251 మైళ్ళు రాష్ట్రీయ మార్గములు, 548 మైళ్ళు జిల్లా పెద్ద బాటలు, 124 మైళ్ళు ఇతర జిల్లా రోడ్లు, 275 మైళ్ళు గ్రామమార్గములు. 61 మైళ్ళు మ్యునిసిపల్ మార్గములు. ఈ రాజమార్గములలో పెక్కుమార్గములు కరవుకాలమందు ప్రజాపోషణార్థము నిర్మితమయినట్టివి. + +రైలు : ఈ జిల్లాలో 61 మైళ్ల పెద్దలైను రైలు మార్గము కలదు, 191½ మైళ్ల చిన్న లైను మార్గము కలదు. కల్యాణదుర్గము తాలూకాలోను, మడకసిరా తాలూకాలోను రైలుమార్గములు లేవు. + +తపాలా : ఈ జిల్లాలో 14 తంతి తపాలా ఆఫీసులు కలవు. 5 సబ్ పోస్టు ఆఫీసులు కలవు. 207 బ్రాంచి పోస్టాఫీసు లున్నవి. + +వైద్యము : ఈ జిల్లాలో 8 పెద్ద ఆసుపత్రులు, 11 చిన్న ఆసుపత్రులు కలవు. అనంతపురములోని ఆసుపత్రి అన్నిటి +కంటె పెద్దది. ఇచ్చట 100 మంచాలు కలవు. ఈ ఆసుపత్రిలో " ఎక్సురే ” యంత్రము గలదు. కుష్ఠురోగ చికిత్సకు ఏర్పాటు చేయబడినది. + +పానీయజలమునకు బావులే ముఖ్యాధారములు. అచ్చటచ్చట చెరువునీరు త్రాగుచుండుటకలదు. అనంతపురములో పరిశుద్ధముచేయబడిన జలము లభించును. 673 మంచినీటి బావులను ప్రభుత్వమువారు త్రవ్వించి నారు. + +జాతరలు : ఈ జిల్లాలో 37 యాత్రా స్థలములు, 11 పశువుల సంతలు కలవు. + +విద్య : ఈ జిల్లాలో 892 సంస్థలు విద్యగరపునవి కలవు. వీటియందు 58,750 మంది బాలురు, 22,208 మంది బాలికలు విద్యనేర్చుచున్నారు. విద్యా సంస్థలలో కళాశాల 1; వృత్తి కళాశాల(ఇంజనీరింగు) 1; బాలుర హైస్కూళ్ళు 19: బాలికల హైస్కూలు 1; ఆంగ్లో – ఇండియన్ స్కూళ్ళు 2; శిక్షణ పాఠశాలలు 3; బాలుర మిడిల్ స్కూళ్ళు 3; బాలికలమిడిల్ స్కూళ్ళు 2; ఎలిమెంటరీ స్కూళ్లు 834; బేసికు స్కూళ్లు 2; వయోజన పాఠశాలలు 24 కలవు. కళాశాలలో 56 గురు బాలి +కలును, హైస్కూలులో 396 గురు బాలికలును విద్య నభ్యసించుచున్నారు. +- +కుటీర పరిశ్రమలు : నూలు నేత, నూలు అద్దకము, ఉన్ని వడకుట, నేయుట, పట్టునేత, చాపలల్లుట, నూనెగాను \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0236.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0236.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..eaf532225d56344910f656842d14f3d16a2c5722 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0236.txt" @@ -0,0 +1,26 @@ +గలు, బీడీలు కట్టుట, తోళ్ళు పదును చేయుట, చెప్పులు, బూట్లు కుట్టుట, కుండలు చేయుట, తట్టలల్లుట, పొడి చేయుట బెల్లము వండుట - ఇవి ఈ జిల్లాలోని కుటీర పరిశ్రమలు. + +కళ్యాణదుర్గము, ధర్మవరము, పెనుగొండ, మడకసిరాతాలూ కాలలో భారీపరిశ్రమలులేవు. ఇతర తాలూకాలలో 52 ఫ్యాక్టరీలు కలవు. + +మతము : హిందువులు 12,01,226. ముస్లిములు 1,46,068, క్రైస్తవులు 13,499, ఇతరులు 763. మొత్తము 13,61,556 మంది. + +విశేషాంశములు : గుత్తిలోని కొండమీద గొప్ప కోటగలదు. దీనిని మరాఠా సర్దారు మురారి రావు కట్టించి నాడు. ఇదియును, మన్రో కట్టించిన ధర్మశాలయు, చరిత్ర ప్రాముఖ్యముకలవి. పెనుగొండలో విజయనగర రాజన్యులు కట్టించిన దుర్గముకలదు. బాబయ్య అను ముసల్మాను సాధువుయొక్క కోటయుండుటచే పెనుగొండ దక్షిణాపథమునందలి ముస్లిములకు యాత్రాస్థలముగా తనరారుచున్నది. హిందూపురములోని లేపాక్షి దేవాలయము శిల్పచాతుర్యముగల స్థానము. కళా ప్రియులకు ఇచ్చటి రాతినంది విగ్రహము ఆకర్షణీయముగా నుండును. + +కదిరిలోని నృసింహస్వామి కోవెలలోనికి రథోత్సవము ముగిసిన తరువాత హరిజనులకు ప్రవేశమిచ్చుట సనాతనాచారముగా వచ్చుచున్నది. కదిరి తాలూకా కటారు పల్లిలో వేమనకవి సమాధి మందిరము కలదు. + +అనంతపురము, గుంతకల్లు, హిందూపురము, తాడిపత్రి ఇవి మునిసిపాలిటీ గల పురములు. ధర్మవరము పట్టువస్త్రముల నిర్మాణ కేంద్రము. ధర్మవరపు చీరెలు ప్రసిద్ధిచెందినట్టివి. అప్పుడప్పుడు వజ్రములు దొరకెడు ప్రదేశముగా• గుత్తి తాలూకాలోని వజ్రకరూరు ప్రసిద్ధికెక్కియున్నది. + +అనంతపుర పట్టణము : ఇది అనంతపురము జిల్లాకు, డివిజనునకు, తాలూకాకు ప్రధాన కార్యస్థానము. విస్తీర్ణము 2.70 చ. మై. జనాభా, 31,952, ఇందు పురుషులు 17.025; స్త్రీలు 14,927. ఇండ్లు 3,776. చదువుకొన్న వారు పురుషులు 10899; స్త్రీలు 351. శాస్త్రకళాశాలలు 2; ఇంజనీరింగు కళాశాల 1; హైస్కూళ్ళు 3; శిక్షణ విద్యాలయములు 2 కలవు. +గవర్నమెంటు హెడ్ క్వార్టర్సు ఆసుపత్రీ 1; గవర్నమెంటు పోలీసు ఆసుపత్రి 1; ఇంజనీరింగు కాలేజీడిస్పెన్సరి 1; మ్యునిసిపాలిటీ డిస్పెన్సరీ కలవు. + +విజయనగర రాజయిన బుక్ష రాయలకు (క్రీ.శ. 1343-1379) మంత్రియగు చిక్కప్ప ఒడయరు తన భార్య అయిన +అనంతమ్మ పేరిట అనంతపురమును కట్టించెను. హండెవంశజుడైన హనుమప్పనాయడను వాని పరాక్రమమునకు ఆళియ +రామరాజు (క్రీ.శ. 1542 - 1565) సంతసించి అతనికి అనంతపురమును, మరికొన్ని గ్రామములను, పదవులను +ఇచ్చెను. ఇతని కుమారుడు మలకప్ప నాయడు గోలకొండ నవాబునకు సామంతుడయ్యెను. మలకప్ప నాయడు +బుక్క సముద్రమున నివసించుచు, ఒక నాడు అనంతపురములోని ఎల్లా రెడ్డిఇంటికి తాంబూలమునకుపోయెను. +ఎల్లారెడ్డి సంతానసంపదను మలకప్పనాయడు చూచి, అచ్చటనివసించినచో తనకుకూడ సంతానము కలుగునని +తలచి అతనినడిగి ఆస్థలము తీసికొని, అచటరాజమందిరము కట్టించి, అచ్చటనే నివసింపసాగెను. అప్పటినుండి ఆగ్రామమునకు 'మాండే అనంతపుర' మన్న పేరువచ్చెను. మలకప్ప నాయని కుమారుడు హంపనాయడు (క్రీ.శ. 1619-1631) ఆతని కుమారుడు సిద్దప్ప నాయడు (క్రీ.శ.1631 1659), ఆతని కుమారుడు పవడప్ప (క్రీ.శ. 1659-1671) వరుసగా, రాజ్యము చేసిరి. తరువాత ఈ ప్రాంతము ఔరంగ జేబునకు స్వాధీనమయ్యెను. పిదప నిది కడప నవాబుల పాలనము లోనికివచ్చెను. పిమ్మట దీనిని మరాఠా వారు ఆక్రమించిరి. ఇంతవరకు మలకప్ప వంశజులే సామంతులుగా రాజ్యము చేయుచుండిరి. ఈ వంశము వారి నందరను టిప్పూ సుల్తాను చంపించెను. ఈ వంశములోని సిద్దప్ప యనువాడు తప్పించుకొని పారిపోయి టిప్పుసుల్తాను మరణానంతరము అనంతపురమును తిరిగి స్వాధీనము చేసికొనెను +(క్రీ.శ. 1799). తరువాత సిద్దప్ప నిజామునకు సామంతుడయ్యెను. పిదప నిది దత్తమండలములతోపాటు ఇంగ్లీషు +వారి ఏలుబడిలోనికి వచ్చెను (క్రీ.శ.1800). + +అనపోతనాయడు : అనపోత నాయడు వెలమ వంశజుడు. రేచర్ల గోత్రుడు, ఉపలబ్ధములగు శిలాశాస \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0237.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0237.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0b0ac48809d2ebfa50d65abf7bd44ee28ff2f1eb --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0237.txt" @@ -0,0 +1,10 @@ +నముల వలన వెన్నమనాయనితో ఈ వంశము ఆరంభమగుచున్నది. వెన్నమనాయునకు దాచభూపతి పుత్రుడు. +అతని కుమారుడు సింగభూపతి. ఈ సింగభూపతికి అనపోతనాయడును, మాధవనాయడును ఉదయించిరి మనకథా +నాయకుడగు అనపోతనాయడు మహావీరుడు. అతడు రాచకొండ (నల్లగొండ జిల్లా) రాజధానిగ జేసికొని తెలంగాణమును పాలించిన వీరచూడామణి. తమ్ముడగు మాధవనాయడు అన్న అడుగుజాడలలో నడిచి సంగర రంగములలో అతనికి బాసటగా నుండి విజయముల గడించిన శూరవర్యుడు. + +వెన్నమనాయడు రాణియగు రుద్రమదేవి కాలమున ననేక సమరములలో విజయము గడించెను. దాచభూపతియు సింగమనాయడును పత్రాపరుద్రమహారాజు కడ సేనానాయకులు. దాచభూపతి కాంచీపురము భేదించి పంచ పాండ్యులను జయించి స్వర్ణమయ సింహాసనమును పెద్ద పచ్చను విజయ చిహ్నములనుగా దెచ్చి ప్రతాపరుద్రున కర్పించెను. మరల పాండ్యులు తలయెత్తగా సింగమనాయడు వారలపై కి ప్రతాపరుద్రదేవుని ఆనతిపై బోయి పాండ్యరాశ్యలక్ష్మిని రాజునకు కైవసము చేసెనని అయినవోలు శాసనమున చెప్పబడియున్నది. + +సింగమనాయడు కాకతీయరాజ్య పతనానంతరము తెలంగాణములో ప్రసిద్ధివహించి రాచకొండ దుర్గమును రాజధానిగ జేసికొని పలుకుబడి గడించెను. ఇతని తమ్ముడు నాగానాయడు, రాచకొండలో ప్రధాన దుర్గమునకు చేరువలో నొక దుర్గము కట్టించి, రాజధానిని మిగులు విస్తృతముగా చేసెను. కాకతీయ రాజ్యాంతమున సింగమ నాయడు చిన్న చిన్న దుర్గములు జయించి రాజ్యము స్థాపించు ప్రయత్నము చేయుచు జల్లిపల్లికి పోయి ముట్టడించెను. గెలుపు సాధ్యము గాదని లోపలనున్న రాచవారు భావించి చుట్టుపట్టులనున్న రాజులను కూడగట్టుకుని కుట్రలన్ని సింగమనాయని భావమరదియగు చింతలపాటి. సింగమనాయని చెరలోనుంచిరి. తమ్మళ బ్రహ్మాజీ అను మోసగాడు రాచ వారి పక్షమున ' +రాయబారిగ వచ్చి సింగమ నాయనితో "మీరు ముట్టడిమానిన మేము మీ బావమరదిని విడిపింతు"మని సంధి విషయములు మాటలాడుచు ఏమరుపాటుననుండగా, సింగమనాయని ఆయువు పట్టున కత్తితో పొడిచి పారిపోయెను. తన కుమారులగు అనపోతనాయని, మాధవనాయని పిలిచి సింగమనాయడు తన్ను చంప ప్రోత్సహించిన రాచవారిని చంపి వారి రక్తముతో తర్పణము లొసగుడని చెప్పి ఈ కార్యము నెరవేర్తుమని ఒట్టు పెట్టించుకొని మరణించెను. ప్రత్యర్థులగు రాచవారు ప్రాణభీతితో పారిపోయి, ములంగూరు దుర్గమున డాగియుండి, తోడి దుర్గాధిపతులను గూడ దీసికొని చెంజర్లకడ విరోధులను మడియింప కాచియుండిరి. ఇది విని ప్రతిజ్ఞా నిర్వహణమునకై అనపోతనాయడు, మాధవనాయడు సైనిక బృందముతో బయలుదేరి రాచవారిని, వారికి సాయము వచ్చినవారిని తునిమి వారి రక్తముతో పితకు తర్పణము నొసగి "సోమకుల పరశు రామ” అను బిరుదము ధరించిరి. అనపోతనాయడు భువనగిరి, సింగపురము, రాచకొండ, ఓరుగల్లు దుర్గముల నాక్రమించి దిగ్విజయమునకు బయలు వెడలి అయినవోలులోని మైలారుదేవుని సందర్శించి శా.శ 1291 (క్రీ.శ.1369) సం॥ లో అయినవోలు సమర్పించి గొప్ప శిలాశాసనములు ప్రతిష్ఠించెను. అందుగల బిరుదములు చూచిన అతడు మహావీరుడనితోచును. 'రాయబందీ విమోచక', ఇతర శాసనములలోని 'కాకతీయ రాజ్య స్థాపనాచార్య' అను బిరుదములు తండ్రియగు సింగమ నాయనివిగ తోచును. అవి కాకతీయ సామ్రాజ్యము విచ్ఛిన్నము నొందినపిదప రాజ్యమేలిన అనపోతనాయనివి కావు. వంశపరంపరగా రాజధానియగు రాచకొండలో దుర్గ పునరుద్ధరణము గావించి రాయసముద్రము, అనపోత సముద్రము, రామస్వామి దేవాలయము, +వీరభద్రాలయము, రాజమందిరములు, బొడ్డుచౌకీ, కొలువుకూటపు బావి, సంకిళ్ళబావి నేటికి నిలిచి, అనపోత +నాయని కీర్తిచిహ్నములుగ నున్నవి. నాగానాయని కొండపై గొప్ప దుర్గము గలదు. రాచకొండతో గలిపి నాగానాయని కొండకు గొప్ప ప్రాకారము కట్టి లోన మహోన్నతములగు నాలుగు ప్రాకారములను అందిమిడ్చెను. మహైశ్వర్యము ననుభవించిన రాచకొండ దుర్గమునిండ అడవులు బలిసి ప్రవేశింప రాకుండుటచే అందలి విశేషములు చరిత్రమున కెక్కకుండుటలో వింత యేమియు లేదు. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0238.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0238.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b139649885a4e03aaa28fd94ace98b6e9979df44 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0238.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +అనపోతనాయడు కావ్య కథన ప్రియుడు. అతని కుమారుడు సింగభూపతి రచించినట్లున్న “రసార్ణవ సుధాకరమున” అనపోతనాయకీయ మను గ్రంథము ఉదాహరింపబడినది. అయినవోలు శాసన రచయిత పశుపతి పుత్రుడగు నాగనాథుడు. ఇతడు మదనవిలాసమను భాణమును సంస్కృతమునను, విష్ణుపురాణమును ఆంధ్రమునను రచించినట్లు వినికి. చమత్కార చంద్రికను రచించిన విశ్వేశ్వరకవి నాగనాథునికి గురువు. విశ్వేశ్వరకవి అనపోతనాయని ప్రశంసగల చమత్కార చంద్రికను సంస్కృతమున రచించెను. ఈ విధముగ అనపోతనాయనికి వాఙ్మయముతో సంబంధము కలదు. మాధవనాయడు తన అన్నయగు అనపోతనాయనికి రాచకొండ విడిచిపెట్టి దేవరకొండ దుర్గమును రాజధానిగ జేసికొనెను. మాధవనాయడు శ్రీశైలోత్తర ద్వారమగు ఉమామహేశ్వరమున గొప్ప శివాలయమును కట్టించి శాసనమును నెలకొల్పెను. +మాయిభట్టారకుడు ఈతని శాసనకవి. అనపోత నాయడు హేమాద్రి పేర్కొన్న దానము లన్నియు గావించుటయే గాక శ్రీశైలము నెక్కుట కనుకూలముగ సోపానములు గట్టించెను. రాచకొండ హైద్రాబాదునకు తూర్పున 32 మైళ్ళ దూరమున నున్నది. పర్వతముల మధ్యభాగముననున్న ఈ పట్టణము 15 మైళ్ళు చుట్టు కొలతగలది. నగర చిహ్నములు ఇప్పటికిని గోచరించును. ఈ వంశమున ఇద్దరు ముగ్గురు అనపోత నామధేయులు కలరు గాని అంత ప్రసిద్ధులు గారు. + +బహమనీ రాజ్యము క్రీ. శ. 1347 లో నెలకొల్ప బడెను. పిదప మహమ్మద్ షా రేచర్ల అనపోతనాయని ఏలుబడిలోనున్న ఓరుగల్లు గోలకొండ దుర్గములపై దండయాత్ర సాగించెను. ఓరుగల్లు వశముగాలేదు. గోలకొండ దుర్గమును మాత్రము అనపోతనాయడు మహమ్మద్ షాహకు ఇచ్చి తన రాజ్యమున ప్రవేశింపకుండ కట్టడి చేసికొనెను. రాచకొండ దుర్గమున గాలిబు సాహెబుగోరీ కలదు. ఇతడు రాచకొండను గెలువవచ్చిన వాడందురు. ఇతడు క్రీ. శ. 1484 న ఉండెనని తెలియుచున్నది. వెలమవీరుల యేల్పడి అంతతో నశించెను. అక్క పోలమ్మ అను వీరకాంత విగ్రహమునుగూర్చి వింతకథ యొకటి చెప్పుదురు. రాచకొండ బౌద్ధయుగమునగూడ పేరొందినది. కాకతి గణపతిదేవుని కాలమున విశ్వేశ్వరశంభువు గోళగిమఠమును నెలకొల్పెను. వెలమవీరులు అనపోతనాయనివరకు శైవులే. + +అనపోతనాయడు దుర్గమున భైరవ విగ్రహముల నెక్కుడుగ నెలకొల్పెను. శివాలయములను ప్రతిష్ఠించేను.రమణీయమగు శిల్పముగల విగ్రహములీ కోటలో నెక్కుడుగనున్నవి. ఇంత దృఢతరమగు దుర్గమేలుచున్న అనపోత నాయడు ఒక వైపు విద్యానగర రాజులతోడను, ఇంకొకవైపు కొండవీటి రెడ్లతోడను, మరియొక వైపు మహమూద్ షాహ తోడను సంగ్రామములను కావించుచుండుటచేత రానురాను బలము సన్నగిల్లి తరువాత రాచకొండ దుర్గము క్రీ. శ. 1484 తో అంతరించెను. +తెలంగాణమునకు రాజధాని కావలసిన రాచకొండ మహారణ్యములలో లీనమయ్యెను. ఈదుర్గమును కాకతీయులు కట్టించి వెలమవీరుల సంరక్షణమున కుంచిరి. అనపోత నాయనితో దీని వైభవ మంతరించినది. తరువాత మూడు నాలుగు తరములలో ఈ వంశము క్షీణదశకు వచ్చినది. + +అనపోతారెడ్డి : – (క్రీ. శ. 1350-1362) ప్రోలయ వేమా రెడ్డి అనంతరము అతని జ్యేష్ఠ కుమారుడు పోతారెడ్డి అద్దంకి సింహాసనమును అధిష్ఠించెను. "వీ రాన్న పోతనృపతి" అను బిరుదమును వహించిన ఈతడు తన తండ్రి కాలముననే యువరాజుగనుండి, రాజనీతియందు అసమానమైన ప్రావీణ్యముగల మహామంత్రుల చేతను- యుద్ధనీతి విశారదుడైన పినతండ్రి మల్లా రెడ్డి చేతను సుశిక్షితుడై యుండెను. + +పట్టాభిషిక్తుడగుటకు పూర్వమే సంపూర్ణ పరిపాలనా పాటవమును ఆర్జించిన ఈతడు తాను ప్రభువై "పటుః పాలన కర్మణి" అను బిరుదము సార్థకమగునట్లు ప్రభుత్వమును నెరపెను. సప్తవిధ రాజ్యాంగములలో అతిముఖ్యమయిన దుర్గరచనా ప్రాముఖ్యము నెరిగిన ఈతని నీతి కౌశలమునకు పితృక్రమాగతమయిన అద్దంకి అను రాజధానిని కొండవీటికి మార్చుటయే ప్రబల నిదర్శనము. ఉత్సాహవంతుడై కృష్ణా గోదావరీ నదీద్వయ మధ్యస్థమయిన దేశమును జయించుటకు ఉవ్విళ్ళూరుచున్న అన పోతా రెడ్డికి శత్రుదుర్భేద్యమగు దుర్గమొకటి ఆవశ్యకమై \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0239.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0239.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cf52bfdca8d3bd7db341871cd5b098a0089da359 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0239.txt" @@ -0,0 +1,18 @@ +యుండెను. కాని అద్దంకి చిన్న నగరమగుట చేతను, అందు బలమైన దుర్గములు లేకుండుటచేతను, తూర్పు +పడమరలందు సంగమ వంశీయులు, కాపయనాయకాదులు బలవంతులై యుండుట చేతను, అనపోతా రెడ్డి కొండవీటి దుర్గమును యంత్రసనాథముగ జేసి, సౌందర్య యుతమును, నివాసయోగ్యమును అగు నొక నగర నిర్మాణము గావించి తన రాజధానిని అచ్చటకు మార్చెను. తాను సింహాసనారూఢుడైన మూడు నాలుగు సంవత్సరములలోనే అనపోతా రెడ్డి బహుళ సైన్యములను కూర్చుకొని కృష్ణను దాటి విజయయాత్రకై బయలు దేరెను. రాజ్యధురంధరుడైన అనపోతా రెడ్డికి తన బంధువుల సహాయ సహకారములు అధికముగ లభించెను. దండయాత్రా సందర్భములందు ఇతనికి తన తోబుట్టువుల భర్తలును, సేనాపతులును అయిన నల్ల నూకయ రెడ్డియు, విధేయుడును, ప్రచండ సేనానియునగు అనవేమా రెడ్డియు మిక్కిలి తోడ్పడిరి. + +క్రీ.శ. 1355వ సంవత్సరమునాటి ద్రాక్షారామ శాసనమొకటి ఇతని విజయములను ప్రశంసించుచున్నది. అందు ఇతడు 'ద్వీప జేత' గా పేర్కొనబడెను. వైరివీరమద భంజనుడను ప్రశస్తిని గడించిన ఇతనిరాజ్యము సర్వదా శత్రుకంటకమై, సాటివీరులకు కబళింపవలయునను కుతూహలమును గలిగించుటచేత, దక్షిణము నుండి కర్ణాటకులును పశ్చిమము నుండి పద్మనాయకులును ఈ రాజ్యము నాక్రమింపవలయునని ప్రబల ప్రయత్నములు సలుపుచుండిరి. ఈ రేచర్ల పద్మనాయకులు కాపయనాయకుని సామంతులు. వీరి నాయకరములు, ఆధిపత్యములు తెలంగాణాలోని కైలాసకోట, ఇందూరు, మెదకు ప్రాంతముల యందుండెను. ఈ రేచర్ల నాయకులగు అనపోతా నాయకునితోను,మాదానాయకునితోను అనపోతారెడ్డికి పోరు సంప్రాప్తమైనప్పుడు అనపోతారెడ్డి యొక్క గజ, హయ,రఖాది సాధనములన్నియు హతము కాగా, అతడు ప్రాణ రక్షణమునకై పారిపోయెనని వెలుగోటివారి వంశావళి పేర్కొ నుచున్నది.. కాని తదితరాధారములవల్ల ధాన్య +వాటి పురము యొక్క ముట్టిడి సందర్భములో అనపోతా రెడ్డి ప్రచండ విక్రమార్కుడై భూరిసైన్యములతో వారల నెదుర్కొని ఘోర సంగ్రామమును నిలిపి శత్రువులను కృష్ణానది కావలిప్రక్కకు తరిమి పరాభవించెనని తెలియుచున్నది. ఈ సందర్భమునందు విజేత లెవ్వరైనను, రేచర్ల పద్మనాయకులకు మాత్రము ఆ రాజ్యము లభింపలేదనుట నిశ్చయము. + +క్రీ శ. 1358 వ సం. నాటికే అనపోతా రెడ్డి దివిసీమను, గుడివాడ విషయమును, ప్రస్తుతపు బందరు తాలూకా ప్రదేశములను ఆక్రమించుకొని పాలించుచుండె ననుటకు నిదర్శనములు గలవు. శాలివాహన శకము 1280 వ +సంవత్సరమున అనపోతారెడ్డి 'కొల్లూరు' గ్రామమును " అనపోతాపురము ” అను "పేరుతో బ్రాహ్మణులకు +సర్వాగ్రహారముగ దాన మొసగెను. ఈ విధముగ కృష్ణా గోదావరి మధ్యస్థ దేశమును జయించుటకు సైన్యముల నడిపిన వీరాన్న పోతన్న పతికి కొన్ని దేశములు స్వాధీనపడియు, కొన్ని కొంతవరకే చేజిక్కియు, కొన్ని అధికతర నిరోధమును కల్పించియు చేజిక్కినవి. అట్లు స్వాధీనపడిన దేశాధిపతులలో భక్తి రాజులు, ఏరవచోడులు,కోన హైహయులు, మానవ్యస గోత్రీకులగు చాళుక్యులు, ఉండీశులు ముఖ్యులు. కొన్ని శాసనములలో అనపోతా రెడ్డి “కృష్ణాతటము నుండి 'గౌతమీ తీరమువరకును రాజ్యమును పాలించినటుల" కానవచ్చుచున్నది. + +శ్లో॥ జిత్వా శ్రీ అనపోతభూతలవతి ర్వీరా నరాతీన్ బలా +దాకృష్ణాతటినీతటా ద్భువ మవ త్యాగౌతమీస్రోతసః॥ +ఆవింధ్యా దితి యత్క వీంద్ర వచనం తస్యావధానస్తుతౌ। +ప్రత్యబ్దం ప్రతిపక్ష దేశజయిన స్త త్పూర్వపక్షాయ తే ॥ + +చారిత్రకాధారములవల్ల పై విషయము నిరూపితము కాకపోయినను అనపోతారెడ్డి ప్రత్యబ్దము ప్రతిపక్ష, దేశమును జయించుటకు దాడిసల్పుచుండుట మాత్రము నిశ్చయముగ కానవచ్చును. + +అనపోతా రెడ్డి కాలములో జరిగిన గొప్ప విషయ మొకటికలదు. అది మోటుపల్లి రేవు సంస్కరణము. అది ఆతని పరిపాలనా కౌశలమును చాటును. అతని శాసనములలో " ముకుళాహ్వయ" పురమనియు, ముకుళ పురమనియు; కాకతీయుల కాలములో వేలానగర మనియు, " ధేన్సూయక్కండ " పట్టణమనియు పిలువబడి మార్కోపోలోచే ' మొటఫిలి' అని ప్రశంసింపబడిన రేవు పట్టణమే ఈ మోటుపల్లి. ఇది పురాతనకాలమునుండియు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0240.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0240.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8810a3251936acd232dcec292c273c47f4f95943 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0240.txt" @@ -0,0 +1,16 @@ +వర్తకస్థానమై మీదుమిక్కిలి నౌకావ్యాపారమునకు ప్రధానస్థానముగ నుండి, మహాప్రసిద్ధి కెక్కిన రేవుపట్టణము. వివిధ ద్వీపాంతములనుండి వ్యాపారము ఈ రేవు ద్వారమున జరుగుచుండెను. కాని కాకతీయ సామ్రాజ్యము తరువాత అస్తమించిన మోటుపల్లినుండి వర్తకులు పరస్థలముల కేగుటయు, వ్యాపారము తగ్గుటయు తటస్థించెను. ఈ రేవు పట్టణమును వృద్ధికి తీసుకొని రావలయునని సంకల్పించిన అన పోతారెడ్డి మోటుపల్లి రేవునకు విజయము చేసి యాత్రికుల (ఓడవ ర్తకుల) బాధలు విచారించి ధర్మశాసన స్తంభ మొకదానిని నెత్తించెను. ఇతని ఆజ్ఞ ప్రకార మితని మంత్రులలో నొకడగు సోమయామాత్యుడు వర్తకులందరికిని అభయప్రదానము గావించెను. ముకుళపురమునకు ఏ +వర్తకులు వచ్చి నివసింప గోరినను, వారిని గౌరవించి, వారలకు భూములను, నివేశన స్థలములను ఇప్పింతుమనియు, పన్నులకై వారి సరకులను సంగ్రహింపమనియు, వారు మరియొక స్థలమునకు పోదలచుకొన్నపుడు, వారిని నిర్బంధ పెట్టి నిలువక స్వేచ్ఛగా పోవిడుతుమనియు శాసనము వ్రాయించి ప్రకటించెను. కొన్ని వస్తువులపై సుంకముల తీసి వేసియు, మరికొన్నిటిపై సుంకములను కొంతవరకు తగ్గించియు మరికొన్నిటిపై పూర్వపు మర్యాదలను పాటించియు, +బంగారునకు సుంకము తీసివేసియు వర్తకులకు అతడు ప్రోత్సాహము నిచ్చెను. + +తురుష్కా క్రాంతమై, విప్లవ యుతమైన ఆంధ్రదేశము నందు నశించిన కర్షకకృషిని, పతనమొందిన వణిజుల +వాణిజ్యమును ఈ విధముగ పునరుజ్జీవింప జేయుట చేత అనపోతారెడ్డి పరిపాలనము సర్వజన రంజకమై శ్లాఘా +పాత్రమైనది. + +తండ్రివలె ధర్మమార్గానుయాయియైన అనపోతారెడ్డి "రాజ్యం ప్రాజ్యం సుహృద్భాజ్యం యఃకురుతేఽర్థినాం” అని శాసనములందు ఉల్లేఖింపబడినట్లుగ తన రాజ్యము నందలి ముఖ్య పదవులలో బంధువులను, స్నేహితులను +నిలిపి రాజ్యతంత్రము నడిపెను. + +వైదిక ధర్మ సంస్థాపనమే ఆశయముగాగల ఈ అనపోత మహీపతి ఆర్యధర్మములను అత్యంతాభిమానముతో పోషించెను. యవనులచే అపహరింపపడిన అగ్రహారములను పునరుద్ధరించుటయేకాక, వేదాధ్యయన సంపన్నులైన బ్రాహ్మణో త్తములకు తాను అనేక అగ్రహారములను దానమొనర్చెను. పూర్వ నృపాలురచే చిర కాలము క్రింద అపహరింపబడిన కృష్ణాజిల్లాయందలి గుడివాడ తాలూకాలోని ఉప్పుగల్లు తిరిగి పూర్వపు టగ్రహారికులకు చెందునట్లు చేసెను. వినుకొండ సీమలోని నాగళ్ళ అను గ్రామమును శా. శ. 1278 లో అనపోతయ రెడ్డిగారు "కొండు శాస్త్రులంగారికి అలవణం, అకరంగా సర్వాగ్రహారంగా ధారాగృహితం చేసెను” కోడితాడిపఱ్ఱు అను గ్రామమును శా. శ. 1246 లో జమ్మలమడక పురుషోత్తమ సోమయాజికి దానమిచ్చెను. ఈవిధముగ ధార్మికుడగు ఈ అనపోతా రెడ్డి హేమాద్రి దానఖండమున చెప్పిన ప్రకారము దానముల చేసియు; వైదిక, స్మార్త, జ్యోతిష, ఆయుర్వేదాది విద్యలకు ప్రోత్సాహమిచ్చియు కీర్తనీయ చరితుడయ్యెను. + +సర్వజన ప్రియుడగు అనపోతారెడ్డికి కులక్రమాగతులును, రాజనీతిజ్ఞులును అగు మంత్రుల యొక్క సహాయసహకారములు అధికముగ నొడగూడినవి. ఇతడు రాజ్యమునకువచ్చిన ఒకటి రెండు సంవత్సరముల వరకు మల్లనయు, మల్లన స్వర్గస్థుడయిన తరువాత అతని పిన తమ్ముడును మంత్రులుగ నియుక్తులైరి. సోమయమంత్రి మోటుపల్లిని వృద్ధికి తెచ్చినవాడు. తరువాతివాడు కేశయ మల్లినాథ వేమన. ఇతడు కులక్రమాగతముగ మంత్రిత్వమును సేనాపతిత్వమును వహించెను. అనపోత మహీళ్వరునకు కుడిభుజమైయుండి, అతని పెక్కు విజయప్రస్థానములందు తోడుపడినవాడు ఇతడే. ఇతడే శా. శ. 1283, ప్లవ సం॥ శ్రావణ బహుళ పంచమీ గురువారమునాడు ధాన్యవాటిపురమునందు అనపోతయరెడ్డిగారికి ఆయురారోగ్య ఐశ్వర్యాభివృద్ధి కొరకును, ధనకనకవస్తు వాహన సమృద్ధికొరకును, పుత్రపౌత్రాభి వృద్ధికొరకును అమరేశ్వరదేవుని పునఃప్రతిష్ఠించేను. + +అనపోతా రెడ్డి యొక్క అస్థానము కవులతోను, జ్యోతిషికులతోను, ధర్మశాస్త్రవేత్తలతోను, వేదపండితులతోను నిండి యుండెను. ఇతని ఆస్థాన విద్వాంసుడు బాలసరస్వతి. అనపోతా రెడ్డి యొక్క శాసన కావ్యములను (శ్లోకములను) పెక్కింటిని కాలసరస్వతియే రచించెను. శాసనముల \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0242.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0242.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..57910bbc8ab2c3af54b6cc6d2cd776dc7b9b4975 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0242.txt" @@ -0,0 +1,23 @@ +ముమ్మడి నాయకుని రాజ్యసౌధమునకు మూలస్తంభము వంటి రాజమహేంద్రవరదుర్గమును ముట్టడించెను. ఈ యుద్ధ ఫలితముగా రాజమహేంద్రవరదుర్గము అన వేమారెడ్డికి వశమయ్యెను. మంచికొండదొరలు ఆతనికి సామంతులైరి. + +రాజమహేంద్రవర విజయముతో నిరాటంకముగా అనవేమారెడ్డి తన సైన్యములను దక్షిణ కళింగమునందలి సింహాచల పర్యంతము నడపెను. దుర్గమారణ్య పర్వత పరిరక్షితమయిన ఈ ప్రదేశమును అనాగరకజాతులకు నాయకులయి వీరసామంతులని పిలువబడు మన్నెదొరలను వశపరచుకొని అన వేమా రెడ్డి తన కాలము నాటి వీరులలో మేటిగా గణన కెక్కెను. + +గౌతమీతీరమునుండి ఉత్తరమున కళింగమువరకు వ్యాపించిన ఆంధ్రఖండమండలము అను భాగమునకు దొరలయి వీరసామంతులనబడిన కొప్పుల నాయకులను అన వేమారెడ్డి జయించెను. శారదానదీతీరమందలి వడ్డాది రాజధానిగ సింహాచల ప్రాంత దేశమును పాలించుచున్న మత్స్యవంశస్థుడగు వీరార్జున దేవునికూడ ఇతడు జయించెను. వారలచే కప్పములను గొనెను. అనవేమా రెడ్డి గొప్ప విజేత. ఇతడు "సింహాచలాది వింధ్యపాద ప్రతిష్ఠిత కీర్తి స్తంభు" డని పొగడబడెను. కాని ఇతడు బ్రతికియున్నంత కాలము రాచకొండ, దేవరకొండ దుర్గముల కధిపతులయి, రాచకొండ రాజ్యమును పరిపాలన చేయుచుండెడి అనపోత మాధవనాయకు లొకవంకను, విజయనగర ప్రభువు లొకవంకను ప్రబల విరోధులయి ఇతని రాజ్య మాక్రమించుకొనవలయు నని ప్రయత్నములు సతతము గావించుచునే యుండిరి. ఇతడు ప్రజాపరిచిత చతుర్విధోపాయుడు. కందుకూరు మొదలుకొని విశాఖ పట్టణమండలములోని సింహాచలపర్యంత దేశమును +జయించి, ఈతడు పరిపాలన చేసినట్లు ఊహింపవచ్చును. శ్రీ శైలాది శాసనములందు కానవచ్చు బిరుదములలో +కొన్ని వంశపారంపర్యముగా ఇతనికి సంక్రమించినవియే అయినను " రాజమహేంద్ర, నిరవద్యనగరాది బహువిధ స్థలదుర్గ వర్గ విదళన బలరామ". "సాగర గౌతమీ సలిల సంగమ సకల జలదుర్గ సాధన రఘురామ ' అనునవిమాత్రము ఇతని ప్రత్యేక బలప్రాభవములకు నిదర్శనములయి ఇకడు సాగించిన విజయ ప్రస్థానముల జయగౌరవచిహ్నములయి ఒప్పుచున్నవి. + +ఇట్లు దిగ్విజయాలంకృతుడయి, ప్రజాహిత కారియై + +"భూమీశే చిర మన్న వేమనృపతౌ భూయో లభంతే జనాః +మృగ్వన్నం మృదులాంబరం మృగమదం చామీకరం చానురమ్ ” + +అను పొగడ్తకు పాత్రుడయి అన వేముడు ప్రజాపరిపాలన మొనర్చెను. + +ఇతడు ఆగమశైవాచార పరాయణుడు. షట్కాలము అందు శివపూజ చేయు భక్తుడు. అనవేముని రాజ్యము శాంతి యుతమయి పాడిపంటలతో, ధనకనక వస్తు వాహనములతో తులదూగుచుండెను. ఇతడు గొప్పరసికుడు. కస్తూరీ, కుంకుమ, ఘనసార, సంకుమద, హిమాంబు, కాలాగరు, గంధసారములతో కవి, వాంశిక, వైతాళి కాదులకు ఉత్సాహ మధికమగునట్లుగా వసంతోత్సవము (మదనోత్సవము)లను జరిపి వసంతరాయడని పిలువబడెను. + +అన వేమభూపాలుడు విద్యాభిమాని అనియు, పండిత పక్షపాతి అనియు, కవుల పాలిటి కల్పతరు వనియు +అనేకములగు చాటుశ్లొక ములవలనను, పద్యములవలనను తెలియుచున్నది. ఇతనికాలమున బాలసరస్వతి విద్యాధి +కారిగ నుండెను. తరువాత త్రిలోచనాచార్యుడు అను కవీశ్వరుడు శాసనాచార్యుడుగ కానవచ్చును. ఉప్పుగల్లు +తామ్రశాసనమునకు బాలసరస్వతి కర్త. ఇమ్మడిలంక, వానపల్లి తామ్రశాసనములకు త్రిలోచనాచార్యుడు కర్త. ప్రకాశ భారతయోగి అను మరియొక ఆంధ్రకవీశ్వరుడు ఈ మహీపాలుని ఆస్థానమునందున్నట్లు తెలియుచున్నది. ఇతడు తన దాయాదుల చేతగూడ పొగడబడెను. కుమారగిరి పరపతిశాసనములో ధర్మతత్పరుడనియు, కాటయ వేమారెడ్డి శాసనములో సుజనుడనియు, కోమటి వేమారెడ్డి శాసనములో "విశ్వోత్తరుం”డనియు అన వేముడు పేర్కొనబడెను. + +అన వేమారెడ్డి గొప్ప వితరణశీలుడు. తన తండ్రియగు ప్రోలయ వేమభూపాలునివలెనే బ్రాహ్మణ వృత్తులను, ధర్మములను కాపాడుటయేగాక, శ్రోతస్మార్త విద్యలను ప్రోత్సహించుటకై బ్రాహ్మణులకు అగ్రహారములు భూములు దానముచేసిన మహాదాతఇతడు. ఈ విషయమున \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0243.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0243.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b1133d08c70b8ab2fd0b59a2f483cbc24a5fc026 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0243.txt" @@ -0,0 +1,24 @@ +అనేకశాసనములు ప్రమాణములు. “బహు సహస్రసువర్ణ దానసంతోషితమహాకవీశ్వరు" డనియు "బ్రహ్మాండదాన, +కల్పతరుదాన, గోసహస్రదానవరు" డనియు ఈతనిని ప్రజలు విస్తారముగ కీర్తించియున్నారు. శ్రీశైలకుమారాచల పంచారామములందు తనగోత్రనామములతో నిత్యనై వేద్యములకు ఇతడు ఏర్పాట్లుచేసెను. "కాశిలో శ్రీ విశ్వేశ్వరునకును, సింహాచలమునందు విష్ణువునకును కైంకర్యార్థమై తుల్యభక్తితో ఇతడు భూదానాదికములను కావించెను. + +వీరాన్న వేమనృపతి అని పేరుగాంచిన ఇతడు కులక్రమాగతులయి రాజనీతినిపుణులైన మంత్రి దండనాథుల +సహాయముతో క్రీ. శ. 1364 నుండి 1386 వరకు అఖండ వైభవముతో రాజ్యమేలి యుద్ధమునందు వీరస్వర్గము నలంకరించెను. + +అనితల్లి : కాకతీయ సామ్రాజ్య పతనానంతరము యవనఫ్లావితమైన ఆంధ్రావనియందు, ఆంధ్రసంస్కృతిని +తిరిగి కొంతకాలము విలక్షణముగ నిలువగలిగిన వారిలో రెడ్డిరాజు లొకరు. ఈ రెడ్డిరాజ్యయుగమునందు ఆర్య ధర్మములను పోషించినవారు ప్రభువులగు రెడ్డివీరులే. రెడ్డి వీరుల రాణులు సయితము ధర్మసంస్కృతి సంస్థాపన +యందు భాగస్వామినులై పేరొందిరి. వీరిలో పెద్దకోమటి వేమారెడ్డి భార్యయగు సూరాంబయును వేమాంబిక, మల్లాంబ, అనితల్లి అనువారలు పేర్కొనదగినవారు. అనితల్లి అల్లాడ వీరభద్రారెడ్డి రాణి. ఈమె పుణ్య గుణాభిరామ యని కీర్తి కాంచినది. సాహిత్యశౌర్య సంపద్రాశి యగు కాటయ వేమా రెడ్డికిని, కుమారగిరి రెడ్డి సోదరి యగు దొడ్డాంబికకును కూతురు. కాటయవేమునకు రాజ్యము పత్య్రముగా సంక్రమించినది కాదు. అది భార్యయగు దొడ్డాంబిక మూలమున అరణముగ లభించెను. కావున ఆ రాజ్యము అనితల్లికిని ఆమెమూలమున ఆమెభర్త యగు అల్లాడ వీరభద్రా రెడ్డికిని సంక్రమించినది. మహాకవి శ్రీనాథ విరచితమగు కాశీఖండమునందు ఈమె సాక్షాదిందిరాదేవతగ కీర్తింపబడినది. "అనితల్లి స్వనితామతల్లి నుదయాస్తాద్రీంద్ర సీమావనీ, ఘనసామ్రాజ్య సమర్థనా ప్రతిమ పాక్షాదిందిరా దేవతన్" + +సచ్చరిత్ర యగు ఈ అనితల్లి ధర్మానుర క్తయై అనేకములగు వితరణములను గావించెను. అందు ముఖ్యముగ +పేర్కొనదగినది 'కలువచెరువు' అను గ్రామదానము. ఈమె కలువచెరువు అను గ్రామమును పరహిత చార్యుడు +అను పరహితపరాయణుడగు వైద్యవ రేణ్యునకు క్రీ. శ. 1345వ సంవత్సరమున శ్రావణ బహుళ అష్టమీదినమున +దానముగావించి వైద్యవృత్తిని పోషించెను. ఈ దాన సందర్భమున వ్రాయబడిన శాసనమే నేడు చారిత్రకముగ ప్రసిద్ధివహించినది. ఈ శాసనము బయలు వెడలుటకు పూర్వము రెడ్డిరాజులందు, మీదుమిక్కిలి రాజ మహేంద్రవర రెడ్డిప్రభువులను గూర్చి కొంత పొరబడుట సంభవించెను. + +ఈ శాసనమువలన రాజమహేంద్రవరమును పాలించిన ప్రథమ ప్రభువు అల్లాడ రెడ్డి కా డనియు, కాటయ వేముడే అనియు తేటపడుచున్నది. కాటయ వేముని యొక్కయు అతని కుమారుడగు కుమారగిరి యొక్కయు మరణానంతరము దేశము "కునృపతి జలరాశి మగ్నము" కాగా, కాటయవేముని బంధువగు అల్లాడ రెడ్డి రాజ్యము నుద్ధరించి, కాటయవేముని కూతురగు అనితల్లికి పట్టము కట్టినట్లు తెలియుచున్నది. + +అనితల్లి కలువచేఱు శాసనమువల్లనే ప్రతాపరుద్రుడు విధివశమున బందీకృతుడై ఢిల్లీకి తీసికొనిపోబడక పూర్వమే +సోమోద్భవ యగు నర్మదానదియందు స్వచ్ఛంద మరణమును పొందెనని తెలియుచున్నది. స్వేచ్ఛతో మరణించిన +కాకతి ప్రతాపరుద్ర చక్రవర్తి తరువాత త్రిలింగభూమి యవనమయమైన ధనియు, మహాజలమునందు మునిగిన భూమి నుద్ధరించిన ఆదివరాహమూర్తివలె ప్రోలయనాయకుడు యవనోదస్థమగు భూమిని పై కెత్తి ప్రతిష్ఠించేననియు తెలియుచున్నది. ఇతనితరువాత ఇతని పినతండ్రి కుమారుడగు కాపయనాయకుడు ప్రభుత్వము నెరపినట్లు +కానవచ్చును. ఇతని ఆధిపత్యము క్రింద 72 మంది నాయకులు సేవలొనర్చుచుండిరి. + +ఈ అనితల్లి కలువచేఱు శాసనము, గోదావరిమండలమున నున్న కాకినాడ తాలూకాయందలి ఆర్యావతమను +(ఆర్యవటము) గ్రామమునందు లభించినది. ఆది ఆంధ్ర సాహిత్యపరిషత్పత్రిక 4వ సంపుటము యొక్క 93_112 \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0244.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0244.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c57270ff4c0de1ba4c47ad8172cad98103d6f6e1 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0244.txt" @@ -0,0 +1,22 @@ +పుటలందు ప్రచురింపబడినది. మహాసాధ్వియగు నీమె 1423 వ సంవత్సరమున దేవబ్రాహ్మణ క్షేత్రముల మీద పన్నును రద్దు కావించెను. + +ఈ విధముగా నీమె రాణియై, అల్లాడ వీరభద్రా రెడ్డికి దేవియై, దేవబ్రాహ్మణ భక్తయై, సాధుశీలయై, అనేక భూరి దానముల గావించి చిరస్మరణీయ అయ్యెను. + +అనుభవమూలవాదము (Empiricism): ఈ అనుభవమూలవాదము పశ్చిమఖండమున 17,18 శతాబ్దములలో వ్యాప్తి నంది గొప్ప సారస్వతమును సృజించినది. బేకను పండితుడు దీనికి మూలస్థాపనాచార్యుడు. తరువాత +విఖ్యాతిగాంచిన బెంథామ్, లాకే, హ్యూమ్, జాన్ మిల్, జాన్ స్టూవర్టు మిల్ మున్నగువారు దీనిని బహురూపముల +పోషించి, సమర్థించి, ప్రచారము గావించినారు. + +ఈ వాదము ఉద్భవించుటకు తగిన కారణములు లేకపోలేదు. పూర్వశతాబ్దములలో మతాచార్యప్రోక్తములైన సిద్ధాంతములను అంధవిశ్వాసముతో స్వీకరించుట ప్రజాసమూహమునకు అభ్యాసమైనది. మతప్రచారకులైన +గురువర్గము ఈ యంధవిశ్వాసములనే ప్రోత్సహించి, హేతువాదమునకు ఎట్టి యవకాశమును లేకుండ చేసిరి. +ప్రకృతిశాస్త్రరవికిరణము అప్పుడే విజ్ఞాన ప్రపంచమున ప్రసరించుటకు ఆరంభించి, హేతువాదాంకురములను +జనింపజేసెను. నిర్హేతుకముగా ఏదియు విశ్వసింపరాదను ఈ వాదవిధానము అన్ని రంగములలో ప్రవేశించినది. +రాజకీయరంగమున ఈవాద ఫలితముగా ప్రజాప్రభుత్వ భావములు · సాంఘిక రంగమున సర్వమానవ సమానత్వ +భావములు, మతరంగమున నాస్తిక, నాస్తిక సమ సంశయ వాదములు రేకెత్తినవి. + +ఈ అనుభవమూలవాదత త్వమునందలి ముఖ్యభావములు ఏవనగా, 1. మనస్సు అనునది నిర్గుణమైన ఒక రూపము. దానికి స్వయంప్రకాశకత్వమువలన గలుగు స్వయంనిర్ణయశ క్తి లేదు. మనస్సు స్వయముగా చేయునవి అన్నియును ఊహాజన్యములైన కల్పనములే. వాటికి వాస్తవిక జగత్తులో నుండి తెచ్చుకొనిన ఆధారము లేదు. 2. మనకు లభించునవి బాహ్యజగత్తులోని వస్తువులవలన ఇంద్రియములకు గలుగు వేదనములు మాత్రమే (Impressions). ఈ వేదనముల మూలమున వస్తువుల ఆకృతులు మన మనస్సునందు ముద్రితము లగుచున్నవి. ఈ వ్యక్తులను, వస్తువులను గూర్చిన భావములు క్షణక్షణమునకు జనించి, అంతరించుచున్నవి. ఇవి యొకదాని వెనుక నొకటి కన్పట్టుచున్న వేగాని, వీటి కన్యోన్య సంబంధ మెట్టిదో మనకు తెలియదు. కొన్ని తాటస్థ్యములు కలసి, తిరిగి తిరిగి సంభవించుచుండుటచే, అవి పరస్పర సంబంధములుగలవి యగుటచేతనే అట్లు తటస్థించుచున్న వని యూహించు మానసిక భావమునకు ఆధారము లేదు. లోకములో కొన్ని సందర్భములు తిరిగి తిరిగి ఆదేరీతిగా సంభవించుటకే " సాహచర్యసిద్ధాంత " +(Associationism) మని పేరిడిరి. వస్తువుల బాహ్యాకృతియేగాని, వాటి యాంతరంగిక స్వరూపముగాని, వాటి అన్యోన్య సంబంధ సూత్రముగాని, మన ఇంద్రియములకు వేదనముల రూపములో లభించుటలేదు. వీటినిగూర్చి మనస్సు చేయు కల్పనములు వాస్తవికాధారశూన్యములు. + +ఈ సిద్ధాంతముననుసరించి, మతసూత్రములన్నియు మనః కల్పితములైన మానసికాహ్లాదము నొసంగు నిరాధార భావములే. కాని, నిజప్రపంచమునకు సంబంధించినవని రుజువుచేయుట కాధారములేదని ఈ అనుభవమూల వాద +తత్త్వజ్ఞుల నిశ్చయము. + +అదేవిధముగా నైతిక సూత్రము (The Moral Law) శాశ్వతమైన పరమప్రమాణము కాదు. ఆయా కాలముల యందు సమాజాభ్యుదయమునకు అవసరములని తోచిన కొన్ని నియమములను నాటి మేధావులు కల్పించి, ఇవి నీతిధర్మము లనిరి. దేశకాల పాత్రములలోని మార్పులను బట్టి నీతిసూత్రావళియు,తదాచరణ విధానమును పరివ ర్తనమందుచు వచ్చెనని చరిత్ర మనకు చెప్పుచున్నది. ఈ కారణముచే ఈ అనుభవమూలవాదులు ప్రయోజన సిద్ధాంతమును (Utilitarianism) సమర్థించిరి. మనము విశ్వసించుచున్న మతసిద్ధాంతములు, నీతిసూత్రములు, సామాజిక నియమములు, రాజకీయ శాననాదులు, అన్నియు ఆయా దేశకాల జనావసరములైన కల్పవములే యనియు, వాటికి పరమప్రామాణ్యమును అంటగట్ట జూచుట హేతువిరుద్ధమనియు వీరి వాదమై యున్నది. పరమార్థము లేక పరమసత్యమున్న నుండవచ్చును. కాని \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0245.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0245.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..62d8d3dafa6cdecb5931300616bc6a1ab3f2525f --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0245.txt" @@ -0,0 +1,17 @@ +మన ఇంద్రియవ్యాపారమునకు దానిపోకడ లెవ్వియు గోచరించుటలేదు. మానసికముగా జేయు ఊహాకల్పనములు వాస్తవికతకు సంబంధములేని వని వారి నిశ్చయ సిద్ధాంతమై యున్నది. + +ఈ సిద్ధాంతము బలహీనమైనదని నిరూపించుట కష్టము కాదు. మనస్సు అనునది, నిర్గుణనిష్క్రియాత్మక రూపము +గాదు. అది వస్తు సత్యాసత్య స్వరూపములను విచారించి, తెలిసికొను స్వయంప్రతిభగలదని తరు వాత వచ్చిన +తత్త్వజ్ఞులు ఉద్ఘాటించియున్నారు. + +అనుమకొండ : అనుమడు, కొండడు అను ఆటవికులవలన ఈ గ్రామమునకు 'అనుమకొండ' యను +పేరేర్పడెననియు, అనుమడు హనుమకొండను ఏర్పరచెననియు, కొండడు కొండిపర్తి గట్టెననియు స్థానిక చరిత్రమున గలదు. ప్రాచీన శాసనములలో అమ్మన్ కొండ, అనుమకుండాపురము, అనుమకొండ అను రూపాంతరములు గలవు. హనుమంతుడుగల కొండయగుటచే హనుమకొండయను నామ మేర్పడియుండుననియు, హనుమద్గిరి సంస్కృతరూపము దాని కేర్పడెననియు, ప్రతాపరుద్రీయమున విద్యానాథుడు దానినే హనుమదచలమని వ్యవహరించెననియు కొందరి అభిప్రాయము. అనుమకొండ ప్రాచీననగరములలో నొక్కటి. పురబాహ్యమునందు (హంటరురోడ్డు చెంత) రాకాసిగుండ్లు అను అనార్యుల సమాధులు (cairns) కలవు. వాటి విస్తృతినిబట్టి అవి 6000 సంవత్సరములనాటి వని పరిశోధకులు నిర్ణయించిరి. స్థానిక చరిత్రములలో 14 మంది రాజులు పాలించిన పిమ్మట త్రిభువనమల్లుడు (రెండవ బేతరాజు) +రాజయ్యెనని కలదు. అచటినుండి కాకతీయవంశ క్రమము అందు గలదు. అచట పాలించిన 14 మంది రాజులు +చరిత్రమున కనుపట్టరు. నందుడు, సోమరాజు, మాధవవర్మ - వీరి చరిత్ర లెంతవరకు నిజమో! నందుడు నందగిరి వెల కొల్పి పాలించెననియు, సోమరాజు కటక వల్లభునితో పోరాటమున మరణింపగా, గర్భవతిగ నున్న అతని భార్య సిరియాలదేవి అనుమకొండలో మాధవశర్మ ఆశ్రయమున సురక్షితగ నుండి కుమారుని గని ఆ బాలునకు మాధవవర్మ యని నామకరణము చేసెననియు, మాధవవర్మ పెద్దవాడై పద్మాక్షి దేవి అనుగ్రహమును బడసి, పితృరాజ్యమునంతయు నాక్రమించెననియు స్థానిక చరిత్రలందు కలదు. మాధవవర్మ కొన్ని రాజకుటుంబములకు మూలపురుషుడుగ కన్పడుచున్నాడు. + +అమోఘవర్షుడను రాష్ట్రకూట రాజు హనుమకొండలో తొమ్మిదవ శతాబ్దమున చాళుక్య భీమరుసును ప్రతినిధిగా నుంచెను. మొదటి కాకతి ప్రోలరాజు త్రైలోక్యమల్లుడను కల్యాణి చాళుక్యునిచే పదునొకండవ శతాబ్దమున అనుమకొండ విషయమునకు అధీశ్వరుడుగ చేయబడెను. ఈ మొదటి ప్రోలరాజు తండ్రి మహావీరుడై, కాకతి పురాధినాథుడయ్యెను. అతనినే మొదటి బేతరాజుగ వ్యవహరింతురు. మొదటి ప్రోలరాజు కొడుకు రెండవ బేతరాజు. ఇతని కుమారుడు రెండవ ప్రోలరాజు.అనుమకొండలో మూడు కొండలను గలిపి ఎత్తైన మట్టి కట్టబోసి కోట నిర్మింపబడినది. కొండలపై దృఢముగా +రాతికోట కట్టబడినది. కొండలపై దిగంబర జైనమూర్తులు కలవు. జైనమత మిచ్చట వ్యాప్తమైనది. పద్మాక్షి యను +దేవతయు సిద్ధేశ్వరుడును కోటలోనున్నారు. వీరును జైనదేవతలే. ఇప్పుడు వైదిక దేవతలుగ మారిరి. సిద్ధేశ్వరాలయము చెంతగల కొండపై అనుమకొండ రాజధానిగ నుండి సమస్త సౌభాగ్యముల కాటపట్టుగ నుండెననుచు అతి విస్తృతమైన యొక శాసనము చెక్కుటకు ప్రారంభింపబడి మధ్య ఆపబడినది. చాళుక్యులును, కాకతీయులును దీనిని రాజధానిగా రూపు రేఖలు దిద్దిరి. జైన మందిరములకు, శివాలయములకు, శివలింగములకు లెక్కలేదు. భూగర్భమున నెన్నియో దేవళములున్నవి. గోడలకు పునాదులు తీయునపుడు ఆలయములు, ఇటుక రాళ్లవరుసలు, విగ్రహములు, కోనేరులు, బావులు కనవచ్చును. విరుగగొట్టబడిన దేవతామూర్తులకు లెక్కయే లేదు. మొదట జైనమతము, తరువాత శైవమతము రాజాదరణమును బడసినవి. ఈ రెండు మతముల సంఘటనము గూడ జరిగిన దిక్కడనే. ఆవిస్తృత కథలు జ్ఞాపకము +జేయు చిహ్నములు లిఖితరూపముగ, విగ్రహరూపముగ పెక్కులు గలవు. + +అనుమకొండలో బాలసముద్రము, భద్ర కాళి చెరువు, సిద్ధసాగరములు పేరు చెందిన తటాకములు. గంగా \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0247.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0247.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1bd25dc4748fcc6d2ba0ae1bc3382450b8e41f13 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0247.txt" @@ -0,0 +1,25 @@ +కుటుంబమునకు సూర్యుడే కేంద్రమని భావించి ఈ గహన సమస్యను కొంతవరకు తేలిక పరచెను. ఆ తరువాత ఈ +చలన సిద్ధాంతమున చెప్పుకొనదగిన యభివృద్ధిని ప్రవేశ పెట్టినవాడు కెప్లెర్ (1571-1630). ఆ తరువాత వచ్చిన +గెలీలియో పతన వస్తుచలనముపై గావించిన ప్రయోగములు న్యూటన్ (1642-1727) చలన సూత్రములు ఖగోళ శాస్త్ర వికాసమునకు తగిన దోహద మొసంగుటే గాక చలన శాస్త్రమున కొక నిర్దిష్ట స్థానమును లభింపజేసినవి. దీనినే గెలీలియో న్యూటన్ సిద్ధాంతమని యందురు. ఈ సిద్ధాంతమున ముఖ్య విషయములు రెండు. (1) యూక్లిడ్ యొక్క రేఖాగణిత ధర్మములు స్థలమున కున్నవి. (2) ప్రతి వస్తువునకును ద్రవ్యరాశి ఉన్నది. ఈ ద్రవ్యరాశి దాని జడత్వముచే మనకు ద్యోతకమగును అని. తరువాతి రెండువందల సంవత్సరములలో జరిగిన కార్యము సూర్యచంద్రాదుల చలనక్రమమున న్యూటను సూత్రములు సరియైనవని ఋజువు చేయుటయే.ఈ న్యూటను సూత్రములు పరమసత్యములు కావని 1915 +వరకును కనుగొనలేకపోయిరి. 1915 లో ఐన్ స్టయిన్త వ సాపేక్ష సిద్ధాంతమును ప్రకటించెను. ఈ సిద్ధాంతముచే సూర్యచంద్రాదుల గమనము అతి సూక్ష్మ పరిశీలనమునకు గురియై న్యూటను సూత్రములు స్థూలముగ సత్యములే యైనను సూక్ష్మపరిశీలన కవి చాలవని తెలిసినది. ఈ విషయము బుధగ్రహకక్షాచలనముచే ఋజువైనది. + +19 వ శతాబ్దమున శక్తి వాదమున వికాసము కలిగెను. దానిచే వస్తుచలన శాస్త్రమునకును పదార్థవిజ్ఞాన రసాయన శాస్త్రములకును సన్నిహితసంబంధ మేర్పడుటే కాక వస్తుచలనసిద్ధాంతమునకు వ్యాపకత్వ మేర్పడెను. కాని ఈ వాదము అణుసంఘట్టన (Atomic Structures) కు వర్తింపదని ప్రమాణవాదము (Quantum Theory) ఋజువుచేసెను. ఈ విధముగా 200 ఏండ్ల నుండి చెల్లు బడిలో నున్న ఈ సిద్ధాంతము యొక్క పరిధులను 20 వ శతాబ్దపు మొదటి భాగములోనే నిర్ణయించగలిగిరి. + +యంత్రశాస్త్రము : అనువర్తిత గణితశాస్త్రము యొక్క ఈ శాఖ వస్తుచలనమును గురించియు, చలనమును నిబంధించు శక్తులను గురించియు వస్తువును నిశ్చల స్థితిలో నుంచుటకు వలయు శక్తులను గురించియు చర్చించును. + +యంత్రశాస్త్ర మను పదమునకు యంత్రములతో సంబంధమున్నట్లు ధ్వనించును. అనువర్తిత యంత్ర శాస్త్రము (Applied Mechanics) అను శీర్షికలో నేడు ఈ క్రింద శాఖలను చేర్చుట పరిపాటి. (1) స్థితిస్థాపక శక్తి వాదము (Theory of Elasticity) (2) ద్రవయంత్ర శాస్త్రము (Hydro-Mechanics) (3) వాయు చలన శాస్త్రము (Aero-Dynamics) (4) యంత్ర పద్ధతులు (Mechanisms) (5) ప్రాక్షేపకశాస్త్రము (Ballistics) పై శాఖ లన్నిటికిని సన్నిహిత సంబంధముగల యంత్ర శాస్త్ర సిద్ధాంతమును (Theoritical Mechanics) రెండు భాగములుగా విభజింపవచ్చును. (1)వస్తుచలన శాస్త్రము (Dynamics) (2) వస్తుస్థితిశాస్త్రము (Statics). వస్తుచలన శాస్త్రమును మరల రెండు భాగములుగా విభజింపవచ్చును. (1) చలన రేఖాగణితశాస్త్రము (Kinematics) (2) చలన నియమ శాస్త్రము (Kinetics). + +చలనరేఖా గణితశాస్త్రము : దీనికి సంబంధించిన పదము లీ క్రింద నిర్వచింపబడినవి. + +1. స్థానాంతరము (Displacement) : ఒక వస్తువు తన స్థానమును A నుండి B కి మార్చుకొనిన A, B ల మధ్య దూరమును ఆ వస్తువు యొక్క స్థానాంతర మందుము. + +2. వేగము (Velocity): ఒక వస్తువు యొక్క స్థానాంతరవృద్ధి క్రమము (Rate of Change of Displacement) ను వేగమందుము. + +3. త్వరణము (Acceleration): ఒక వస్తువు యొక్క వేగవృద్ధి క్రమము (Rate of Change of Velocity) ను +త్వరణమందుము. + +చలన నియమశాస్త్రము : ఇది ఈ క్రింద నుదాహరింప బడిన సూత్రములపై నాధారపడి యుండును. + +(1) ఒక వస్తువుపై బలప్రయోగ మేమియును జరుగని పక్షమున నది యెల్లప్పుడు స్థాయిగ ఒకచోటనే ఉండును. లేదా ఒక ఋజు రేఖపై సమాన వేగముతో చలించుచుండును. + +(2) ఒక వస్తువుపై ప్రయోగింపబడు బలము దాని త్వరణముతో సమాన నిష్ప త్తిగలిగి త్వరణదిశలో పని చేయును. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0249.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0249.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d519dd945aec25aea41e70cc0adb33744dba3158 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0249.txt" @@ -0,0 +1,32 @@ +(2) ఒక స్థిరాక్షమునకు సాపేక్షముగా జరుగు కఠిన వస్తువు యొక్క ద్రవ్యవేగ ప్రభావ భేదక్రమము అదే అక్షమునకు సాపేక్షముగా (పనిచేయు) బాహ్యబలముల యొక్క మొత్తము ప్రభావమునకు సమానము. + +సూచన : బాహ్యబలములు లేనపుడు కఠినవస్తువు యొక్క ద్రవ్యవేగ ప్రభావము మారదు. + +(3) ఒక కఠినవస్తువు యొక్క గతిజశక్తి భేదము అదే కాలములో దానిపై పనిచేయు బాహ్యబలముల మొత్తము పనికి సమానము. + +పై సూత్రములను సాధించుటకు ముఖ్యముగా ఉపయోగపడునది డి' ఎలాంబర్టు సూత్రము. + +డి'ఎలాంబర్టు సూత్రము : న్యూటను చలన సూత్రముచే 'm' ద్రవ్యరాశి గల ఒక అణువు ఏ దిశలోనైనను 'ƒ' అను +త్వరణమును కలిగి ఉన్న ఆ దిశలో పనిచేయు బలము X అయిన, X=mƒ. పై సూత్రములో x బాహ్యబలము, mƒ సార్థక బలము అనబడును. + +కఠినవస్తువులోని అణువులపై ప్రయోగింపబడిన బలములు రెండువిధములుగా విభజింపబడును. (1) బాహ్య బలము (2) అంతర్బలము. అంతర్బలములు తమలో తాము కఠిన వస్తువు యొక్క కాఠిన్యము నేర్పరచు ననియు; బాహ్య బలములును, వ్యతిరేకదిశలో పనిచేయు సార్థకబలములును, కఠినవస్తువును నిశ్చల స్థితిలో నుంచుననియును; కావున కఠినవస్తువుపై పనిచేయు బాహ్య బలము అదే దిశలో పనిచేయు సార్థక బలమునకు సమము అనియు డి' ఎలాంబర్టు సూత్రము తెలుపును. + +లెగ్రాంజ్ సమీకరణములు: ఏదైన ఒక కణము యొక్క స్థలనిర్దేశమును మూడు లంబాక్షములకు సాపేక్షముగా ఇదివరలో మనము నిరూపకము (Coordinates) ల నిర్ణయించి యున్నాము. దీనికై లంబాక్షములు అక్కరలేకయే సాధారణ నిరూపకము (Generalized Co-ordinates) ల సహాయముతో ఒక కణముయొక్క స్థలనిర్దేశమును చేయవచ్చును. ఇట్టి +స్థలనిర్దేశముచే 'లెగ్రాంజ్' అను శాస్త్రజ్ఞుడు వస్తుచలన సూత్రములను కనుగొనెను. వానినే లెగ్రాంజ్ సమీకరణము అందుము. వీనిని ఉపయోగించి న్యూటను ప్రతిపాదించిన చలన సమీకరణములను సాధింపవచ్చును. + +హామిల్టను సూత్రము : హామిల్టను' అను శాస్త్రజ్ఞుడు ఇంతకంటె ముందునకుపోయి చలించుచున్న మండలము +యొక్క గతిజశక్తియు స్థానికశక్తియు తెలిసినచో వానినుండి మండలము యొక్క చలనము నంతయు నిర్ధారణము చేయగల సూత్రము నొకదానిని కనుగొనెను. దీని నుండి లెగ్రాంజ్ సమీకరణములనుకూడ సాధింపవచ్చును. + +వస్తుస్థితి శాస్త్రము (Statics) : వస్తుస్థితి శాస్త్రము వస్తు చలనశాస్త్రము యొక్క అంతర్భాగముగా భావింపవచ్చును. +ఏలయన చలన శాస్త్రములోని సూత్రములలో కణము యొక్కగాని వస్తువుయొక్కగాని వేగమును త్వరణమును శూన్యముగ భావించినచో వస్తుస్థితిశాస్త్రము నందలి ప్రతి సూత్రమును చలన శాస్త్రమునుండి సాధింపవచ్చును. + +ఉదా : న్యూటను రెండవ సూత్రము ప్రకారము ‘m’ ద్రవ్యరాశి గల ఒక కణముపై ప్రయోగింపబడిన బాహ్యబలము P, త్వరణము ƒ అయిన p=mƒ అగునుకదా ! వస్తువు స్థావరస్థితియం దుండుటకు శూన్యము కావలసి యుండునుగదా ! కావున p=0. అందుచే ఒక వస్తువు పై అనేక బాహ్యబలములు ప్రయోగింపబడి వస్తువు స్థావర స్థితియందుండిన ఏ దిశలో నైనను బాహ్యబలముల ఫలితము శూన్యమగును. + +ఇట్లే వస్తువు స్థిరముగా నుండునపుడు దాని కోణ వేగము ఉండదు. కావున ఏదైన నిర్దిష్ట బిందువునకు సాపేక్షముగా బాహ్యబలముల మొత్తము ప్రభావము శూన్యమగును. + +ఈ రెండు సూత్రములు వస్తుస్థితి శాస్త్రమునకు పునాదులని చెప్పవచ్చును. + +అనువర్తిత సంఖ్యాశాస్త్రము (Applied Statistics) :- సంఖ్యా శాస్త్ర ముఖ్యముముగా అనువర్తితము. +వాస్తవ సమస్యా పరిష్కరణావశ్యకతచే అది ఉద్భవించినది. నువర్తనముల వలననే ఇది శాస్త్రమై వికసించినది. ఈ శాస్త్రాభివృద్ధి ఇది అనువర్తించగల క్షేత్రములు కనుగొనుట మీదను, దీనిని వివిధముగా ప్రయోగించుట మీదను ఆధారపడును. + +ప్రస్తుత శతాబ్దారంభమున'నే ఒక రూపమునకు వచ్చినను, ఈశాస్త్రము వివిధ ప్రయోగ వైవిధ్యమునందు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0252.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0252.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..aa6f6983a0e6de41ac1c60e516a5fbb8424bd2d7 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0252.txt" @@ -0,0 +1,16 @@ +అట్టి పూర్తి లెక్కల సంపాదనమున కలుగు వ్యయ ప్రయాసలను కాలక్షయమును ఓర్చినను, సరియైన పరిశీలనము లేకున్న అవి విశ్వసనీయములు కాక పోవచ్చును. అంతేగాక పెక్కు సమయములలో కొద్ది వ్యవధిలోనే అంచనాలు కావలసియుండును. కావున పూర్ణ పరిశీలనమునకును సేకరించిన విషయముల క్రోడీకరణమునకును కాలము చాలదు. సముదాయము నందలి ఎల్ల అంశములను పరిశీలింపకుండనే స్థాలీపులాక సిద్ధాంతముచే విశ్వసనీయమైన నిర్ణయమునకు రాగలమని రుజువుచేయబడినది. అధిక వ్యయముతో సముదాయమును సమగ్రముగా పరిశీలించి సేకరించిన విషయములకంటె పొలములు, ఇండ్లు మొదలగు స్వల్ప సంఖ్యాకములైన భాగముల పరిశీలనముచే గ్రహింపబడిన విషయములే మేలైనవని గమనించబడినది. క్రోడీకరణముగూడ సమర్థతతో చేయనగును. + +మన ప్రభుత్వము యొక్క జాతీయరకముల పరిశీలన సంఘమును (National Sample Survey) ఇచట తప్పక +పేర్కొనవలయును. అది సంఖ్యాశాస్త్ర సంస్థ (Indian Statistical Institute) వారి ఉపదేశానుసారము నడప +బడుచున్నది. ప్రతి నాలుగు నెలల కాలములో రమారమి వేయి గ్రామములలో కొలది గృహములనుమాత్రమే పరిశీలించి, వివరములను సేకరించుచు మన దేశము యొక్క సాంఘిక ఆర్థిక_వ్యవస్థలపైని జన పరిస్థితులపైని వ్యాఖ్యానించుటకు పూను సంస్థలలో అదియే మొట్టమొదటిది. ఇట్లు విస్తర వైశాల్యమును, సంగ్రహణ పునఃపునరావృత్తిని, శీఘ్ర క్రోడీకరణమును' ఏ సమగ్రగణన విధాన మందయినను ఊహింప నలవి కావు. + +3. పరిశ్రమలు: సంఖ్యాశాస్త్ర విధానము 'ప్రత్యక్షముగా ప్రయోగింపబడు క్షేత్రములలో పరిశ్రమ ఒకటి. పరిశ్రమా వశ్యకములను తీర్చుటకే కొన్ని ప్రత్యేక సంఖ్యాశాస్త్ర విధానములు వర్ధిల్లినవి. అట్టి పద్ధతులలో (1) వస్తున్వరూప నియమనమును (Statistical Quality Control or S. Q. C.) విధించుట (2) రకములను పరిశీలించు ప్రణాళికలు (Sampling Inspection Plans) అనునవి. దీనిలో మొదటిదగు S.O.C. అమెరికాలోని బెల్ టెలిఫోన్ ప్రయోగశాలలో డబ్ల్యు. ఎ. షివర్ట్ (W.A. Shewart) అను శాస్త్రజ్ఞునిచే ప్రవేశ పెట్టబడినది. దాని సంభావ్యశక్తుల పరిమితి పరిశోధనములచే కనుగొనబడినది. పరిశ్రమలలో 20వ శతాబ్దమున కనుగొనబడిన ప్రముఖ పరిశోధనముగా అది పరి +గణింపబడుచున్నది. అది అవిచ్ఛిన్నమైన ఉత్పాదనమున వస్తుగుణములో గల సహజములైన మార్పులను +గుర్తించుచు, ఉత్పత్తి సాగుచుండగా గుణపరిమాణములో జరుగు పరివర్తనములను పటరూపమగు విధానము ద్వారమున నిరూపించును. ఉత్పాదనమున అంతరాయము ఎచ్చట నున్నదో కనుగొని సరియగు పద్ధతి నవలంబించుటకు అది సూచనలు చేయును. ప్రస్తుత ఉపకరణములతో పని సాగుచుండగా కలుగు మార్పులను గుర్తించి సవరించు ఈ S. Q.C. విధానమే లేకున్న పరిశ్రమ ప్రచోదకులు పెక్కు సవరణలు చేసి తన్మూలమున విరామకాలమున గలుగు ఉత్పత్తి నష్టము ననుభవించుటయో, కొద్ది సవరణలే జేసి ఎక్కువగా శాతము చెడు వస్తువుల ఉత్పత్తిచేయుటయో సంభవించి +యుండెడిది. + +మన దేశ పరిశ్రమలలో ఇప్పుడు S.Q.C. ఎక్కువగా వాడబడుచున్నది. మూలధన వ్యయము లేక, ఉత్పత్తిని పెంచు జాతీయ మూలద్రవ్యముగా ఇది పరిగణింప బడుచున్నది. సంఖ్యాశాస్త్రజ్ఞుని స్వరూప చిత్రములో గ్రుడ్డి నమ్మక ముంచుటయే ఈ మూల ద్రవ్యము ! + +ఇక రెండవది యగు వస్తు పరిశీలన ప్రణాళికలను మొదట ప్రవేశ పెట్టినవారు డాడ్జ్ (Dodge), రోమింగ్ (Romig) అనువారలు. వీటిని అభివృద్ధికి తెచ్చినవాడు అమెరికా యందలి అబ్రహామ్ వాల్డ్ (Abraham Wald) అనునతడు. ఇది సమకూర్పబడు వస్తువుల పరిశీలనమున కగు వ్యయమును సాధ్యమయినంత తక్కువ జేయును. ఉత్పత్తిచేయబడిన మొత్తము వస్తువుల గుణపరీక్ష కొన్ని వస్తువుల పరీక్ష చేతనే తెలుపబడును. + +4. జీవశాస్త్రము: నవీన సంఖ్యాశాస్త్ర విధానములు అనేకములు జీవశాస్త్రమున ప్రయోగించుటకే వెలువడినవి. రకముల కొలతలలోని మార్పులను గమనించుటకు ఈ శాస్త్రవిధానములు అవసరమని జీవశాస్త్రజ్ఞులు అభిప్రాయపడిరి. వారు డార్విన్, గాల్టన్ మహానీయుల భావనా \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0253.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0253.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2cc5834f8afc3dc88adaf53c5029322aa23243a1 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0253.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +ప్రాబల్యమువలన మానవుని వంశపారంపర్య సమస్యను పరీక్షింప మొదలిడిరి. లండన్ జీవపరిమాణ ప్రయోగశాలలో కె. పియర్సన్ అను శాస్త్రజ్ఞుడు గుణ స్వభావము లందలి పరివర్తనములను, సహపరివర్తన స్వరూపములను చాలవరకు పరిశీలించెను. తరువాత ఫిషర్ మహాశయుడు పరివర్తన విశ్లేషణ విధానమును (Analysis of Variance) కనిపెట్టెను. ఈ విధానమువలన సముదాయములలో ఆంతరముగా గలుగు మార్పులు గమనించుచు, సముదాయములకు సముదాయములకు నడుమ నుండు భేదమును పరీక్షించనగును. పూర్వ మీ పరీక్ష కష్టముగా నుండుట వలన జీవశాస్త్రజ్ఞులు జంతు వృక్ష స్వరూప గుణముల యొక్క పరీక్షతోనే తృప్తిపడుచుండిరి. + +నవీన సంఖ్యాశాస్త్ర విధానము యొక్క ప్రయోజనములను గుర్తెరుగువానిలో ఉత్పత్తి క్రమశాస్త్రము తన సత్వరాభివృద్ధికి సంఖ్యాశాస్త్రమున కెంతయు ఋణపడి యున్నది. సంఖ్యాశాస్త్రము, ఉత్పత్తి క్రమశాస్త్రము ఈ రెండును ఇరువదియవ శతాబ్దమునకు ప్రత్యేకత నొసంగిన విధానములు. ఈ రెండును ప్రత్యేకదృష్టి గలిగి శాస్త్రీయ పరిశోధన విధానములలో తమ ప్రాబల్యమును చూపుచున్నవి. ఉత్పత్తి క్రమశాస్త్రజ్ఞుడు ప్రయోగ ఫలితములను సంఖ్యాశాస్త్రమువలన విభజించి, ఉత్పత్తిక్రమము యొక్క భావనలను సంగతమగు చట్టమున నుంచగలిగెను.అందువలన క్రొత్త విషయములు కనుగొనుటకు అవకాశము చిక్కినది. మనుజులలోని రీసస్ (Rhesus) రక్త సముదాయముల యొక్క అనువంశిక సూత్రములను అతి +శీఘ్రముగా కనుగొనుటయే ఈ రెండు శాస్త్రముల అన్యోన్య సహాయమునకు నిదర్శనము. + +ఉత్పత్తి శాస్త్ర విషయ పరీక్షలో సంఖ్యాశాస్త్రము విజయముపొందుటకు గానెట్, ఫిషర్ మొదలగు శాస్త్రజ్ఞులచే కనుగొనబడిన కొలది రకముల సిద్ధాంతమే (Small Sample Theory) ప్రధాన కారణము. ఈ సిద్ధాంత సహాయమున వివిధాధారముల నుండియు, వేరు వేరు దేశముల నుండియు లభించిన స్వల్ప వివరములను పరీక్షించనగును. సంగత భాగములను మేళవించి, మన పరిశీలన విషయజ్ఞానమును వృద్ధిచేసికొనవచ్చును. ఇంతకు ముందు సంఖ్యాశాస్త్రజ్ఞుడు భిన్న ఆధారముల నుండి సేకరింపబడిన సముదాయ వస్తుజ్ఞానము మీదనే ఆధార పడవలసియుండెను. ఆ వృత్తాంతములను సజాతీయమైన రకముగా నెంచలేము. అందున్న సంకీర్ణతను గుర్తెరుగక చేయు నిర్ణయములు సరిగా నుండజాలవు. + +మొక్కల పెంపకపు విధానమును పరీక్షింతము. ఇందు క్రొత్త మొక్కలను, మంచిఫలమునిచ్చు మొక్కలను ఉత్పత్తి చేయుటయే ఉద్దేశము. ఈ విధానము ననుసరించియే అమెరికాదేశము సంకీర్ణ ధాన్యభేదమును (Hybrid corn) పండించగలిగినది. తత్ఫలితముగా వారి జాతీయాదాయము 10% హెచ్చినది. మొక్కల పెంపకమున రెండు విధానములు గలవు. (1) సంకరజాతి పెంపకము, (2) స్వభావ సిద్ధమగు జాతి పెంపకము. ప్రతి రంగము నందును అనేక వ్యత్యాస గుణములు గల జాతులను పోల్చి, మంచి ఫలాదాయము నిచ్చువానిని గ్రహించవలసిన బాధ్యత కలదు. ఈ ప్రయోజనమునకై ప్రయోగ స్వరూప శాస్త్రము (Design of Experiments) పెంపు చేయబడినది. దీని వలన సాధ్యమైనంత నిర్దుష్టముగా ప్రయోగఫలితములందలి భేదములను ఊహించుటకు వీలగు పరీక్షలను చేయవచ్చును. + +5. విద్య, మనశ్శాస్త్రము: జ్ఞానము, అభిరుచి, మనోభావము మున్నగు పదములు మనము సాధారణముగా వాడునవే. కాని వానిని కొలుచుటలో పెక్కు భావ క్లేశములు మనల నెదుర్కొనును. ఈ కొలతల కావశ్యకమేమి? ఒక వ్యక్తి ఫలానా ఉద్యోగమును గాని, వృత్తిని గానీ. ఈవిధముగా నిర్వహించగలడని అంచనా వేయుటకు ఈ కొలతలు కావలసియుండును. ఆ వ్యక్తి సమర్థుడైన శాస్త్రజ్ఞుడగునో, న్యాయవాది యగునో, వైద్యుడగునో, అధికారి యగునో కనుగొనుటకు మనస్తత్వ వేత్తలయిన బినెట్ నైమన్, స్పియర్ మన్, థామ్సన్ మున్నగువారు అనేక పరిశోధనములను చేసియున్నారు. కొన్ని పరీక్షలలో ఒక వ్యక్తి ప్రదర్శించు సామర్థ్యముపై అతని భావి ప్రవృత్తి ఆధారపడియున్నచో, ఆ పరీక్షలు విశ్వసనీయ +ములుగను, క్రమబద్ధములుగను ఉండవలయును. రెండు భిన్న కాలములయందు జరుపబడు పరీక్షలో ఒకేవ్యక్తి +సంపాదించిన ఫలితములం దెక్కువ భేద ముండకుండినచో తత్ఫలము విశ్వసనీయమైనదిగా గుర్తింతుము. అట్టి పరీక్షా \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0254.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0254.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fc96ac072a2303ebe5f9892a61d35bdb666f2549 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0254.txt" @@ -0,0 +1,14 @@ +ఫలితములపై ఆధారపడిన అంచన ఎంతవరకు సత్యమగునో తెల్పు ప్రమాణమునే పరిక్షాక్రమ మనవచ్చును. +మనస్తత్వవేత్తలు సంఖ్యాశాస్త్రము యొక్క అన్యోన్య సంబంధ సిద్ధాంతముల సహాయమున పై పరీక్షలు మరింత +క్రమమైనవిగను, విశ్వసనీయమైనవిగను ఉండునట్లు అభివృద్ధిచేయుచున్నారు. బహుళాపవర్త్య సంఖ్యా శాస్త్ర, విభాగము (Multivariate analysis) యొక్క ఆధునికాభివృద్ధి పై సమస్యలపై మరింత ప్రకాశమును ప్రసరింప జేయుచున్నది. నేడు మనము ఈ పరీక్షల సహాయమున సంఖ్యాశాస్త్ర విధానముల నవలంబించుచు, విద్యావృత్తి సంస్థల యందు విద్యార్థులను, కర్మాగారముల యందు విధానజ్ఞులను, ప్రభుత్వ నిర్వహణమునకు కావలసిన నిర్వాహకులను, ప్రశస్తతరముగా ఏరుకొనగలుగుచున్నాము. + +6. వైద్యసంబంధోపయోగములు: విచారదశ, మనోవ్యాధి, మానసిక చికిత్స మొదలగు నరముల సంబంధమైన +రోగముల రకముల విభజనమునకు సంఖ్యాశాస్త్రము ఉపయోగపడును. ప్రస్తుతమున్న పరీక్షలు ఆ వ్యాధుల రకములను స్పష్టముగా చెప్పుటకు అవకాశము నిచ్చుట లేదు. ఫిషర్ మహాశయునిచే కనుగొనబడిన లుప్తీకరణ ప్రమేయములో (Discriminant Function) శోధనముల మేళవించుటవలన కొంతవరకు పై విభజనము జయప్రదముగా చేయనగును. ఇచట వైద్యచికిత్స శస్త్రచికిత్స అవసరమగు రెండువిధములైన కామెల రోగమును వేరుపరచుటకు ప్రయోగించు జీవరసాయనిక శోధనములను చెప్పవలసి యుండును. నరముల సంబంధమైన . రోగవిభజనము వలెనే, ఇచటను రోగులను ప్రత్యేకమగు రెండు తరగతులుగా పై శోధనములు విభజింపలేవు. అందు కొంత సంకీర్ణత కనబడును. అమిత వ్యయముతో పరీక్షల సంఖ్య యెక్కువ చేసి రోగ నిర్ణయమును జేయుటయో, లేక అనుకూలములగు పై రెండు పరీక్షలతోనే సంతృప్తి పడుటయో జరుగవలసి యుండును. కాని ప్లై నుదాహరించిన లుప్తీకరణప్రమేయ సహాయమువలన రోగ నిదానము తప్పుగా చేయు ప్రమాదము చాలవరకు తగ్గిపోవును. + +7. ఆర్థిక శాస్త్రము: “కచ్చితముగాని కొన్ని విషయములను సంఖ్యాశాస్త్రము యొక్క సామాన్య పద్ధతులు నిగ్వహింపలేవు. కాని మానవుని మనస్సు అట్టి విషయములను గూడ నిర్వహింపగలదు" ఆర్థికశాస్త్ర పరిశోధన విషయమున ఇది నిజముగా కన్పించుచున్నది. అనేక ఆర్థికశాస్త్ర సిద్ధాంతములు సహజముగా గుణ ప్రధానములైనవి. వానికి ఆధారముగా సంఖ్యా సంబంధమైన వివరములు ఉండవు. కావలసిన అంశములు అభావమే దీనికి కొంతవరకు కారణము. పూర్వపు ఆర్థిక సిద్ధాంతములలో పెక్కు ఒడు దొడుకులు కాననగును. సరియగు వివరములను సేకరించుట, సిద్ధాంతీకరించుట రెండును కలసి మెలసి వర్తించుచో సమరసభావ స్వరూపము నిర్మింపనగునని దెలసికొనబడినది. ఆర్థిక శాస్త్రమునకును, సంఖ్యా +శాస్త్రమునకును సమీప సంబంధము కలుగజేయుటకై ఆర్థిక సంఖ్యాశాస్త్రము (Econometrics) స్థాపింపబడినది. వివిధ కాలపరిమితిగల ప్రణాళికలలో దాని ఉపయోగమునుబట్టి చూడ ఆప్రయత్నములు అప్పుడే ఫలోన్ముఖమునకు రాదొడగినవి. ఇది హాలండ్ దేశమున టిన్ బర్గెన్ చే నిరూపించబడినది. + +8. భౌతిక, రసాయన శాస్త్రములు: సునిశ్చితములగు రసాయన భౌతిక శాస్త్రములవంటి శాస్త్రములలో గూడ సంఖ్యా శాస్త్రము ఎట్లు ఉపయోగించునని శంక కలుగవచ్చును. ఈ శాస్త్రములు ప్రకృతియొక్క స్థిరమైన ధర్మములతో సంబంధించియున్నవి. ఈ ధర్మములను కచ్చితముగా కొలువగలము, నిర్ణయించగలము. గావుస్ (Gauss) +మహాశయునిచే పెంపొందింపబడిన 'పర్యవేక్షణ దోష విభజనము' (distribution of errors of observations) +ఒక్కటే భౌతికశాస్త్రజ్ఞునికి సంఖ్యాశాస్త్రమున శ్రద్ధను కలిగించెను. కాని భౌతిక శాస్త్రజ్ఞులచే వృద్ధిచేయబడిన పెక్కు ముఖ్యభావములలో సంఖ్యాశాస్త్ర అంశములు అంతర్గతములై యున్నవి. అణువేగముల విషయమున గావుస్ మహాశయుని త్రిస్థితిక విభజన సిద్ధాంతమును ఉపయోగించుచు, మాక్స్ వెల్ కనిపెట్టిన 'బాష్పచలన' సిద్ధాంతము (Kinetic Theory of Gases) యొక్క ప్రవేశమువలన వ్యాప్తి, ఉష్ణ సంక్రమణము, చిక్కదనము మొదలగు దృగ్విషయములను స్పష్టముగా అర్థము చేసికొనుటకు అవకాశము కలిగినది. తరువాత సంఖ్యాశాస్త్ర నియమములపై ఆధారపడిన తేజః కణవాదము +(Quantum Mechanics) కనుగొన బడినది. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0255.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0255.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cd5a0ab3c97691f6edd0b0e7b79f530860d5a391 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0255.txt" @@ -0,0 +1,16 @@ +భిన్నమైన కొలతలు, భారములుగల అణు సముదాయములను తలచుకొని, కఱ్ఱనార, రబ్బరు, మాంసకృత్తులు మొదలగు పదార్థముల ధర్మములను వివరించుటకు రసాయన శాస్త్రజ్ఞులు మొదలిడుచున్నారు. రసాయనికపు మార్పులవలన పదార్థములలో కలిగిన ధర్మ వికారములను సముదాయపు పొడవులో పంపకము యొక్క పునః పునరావృత్తిలోని మార్పు రూపముచే వివరించుచున్నారు. సంఖ్యాశాస్త్ర భావములు మెల్లగా నవీన రాసాయనిక సిద్ధాంతములలో చొచ్చుకొని పోవుచున్నవి. + +9. సాహిత్యము : సాహిత్యమువంటి విభాగముల యందు సంఖ్యాశాస్త్రము యొక్క ఉపయోగములు అరుదుగా కాననగును. ఉదా: సాహిత్యములోని పలు రకములలో అక్షరములు పునః పునరావృత్తియొక్క జ్ఞానము రహస్య రచనాశాస్త్రమున ఉపయోగించును. దీనినిబట్టి సాంకేతిక భాష గుర్తింపబడినది. ఆంగ్లేయ సాహిత్యములో E అను అక్షరము తరచుగా +ఉపయోగింపబడును. అందువలన స్మృతి భాషలో తరచుగా ఉపయోగించు సంకేతము E అని నిరూపింప వచ్చును. అటులనే అక్షరముల యొక్క వివిధ మేళనముల పునః పునరావృత్తి మరికొన్ని వివరములనిచ్చును. రహస్యరచనా శాస్త్రమున సంఖ్యాశాస్త్ర పద్ధతులు వృద్ధి చేయబడి రెండవ ప్రపంచ సంగ్రామమున శత్రువుల రహస్యవార్తలను కనుగొనుటకు జయప్రదముగా ఉపయోగింప బడినవి. + +ఒక రచయిత యొక్క శైలిని గురించి చెప్పుటకు సంఖ్యాశాస్త్ర పద్ధతుల నుపయోగింప ప్రయత్నించిన వాడు జి. యు. యూల్ (G. U. Yule) అనునతడు. ఇందు ఒకరి రచనలలోని వాక్యముల పొడవు, కల్పనలు మొదలగు వివిధ గుణముల యొక్క పునః పునరావృత్తి పరిశీలించబడును. రచయితల శైలిలోగల తారతమ్యములను కనుగొనుట కిది యొక మంచిపాధనము. ఒక గ్రంథము యొక్క కర్తృత్వము సందిగ్ధమై యున్నప్పుడు దీనినిబట్టి, ప్రాయికముగా గ్రంథకర్తను నిర్ణయించవచ్చును. + +మన దేశీయుడగు యార్డి అను నతడు బహిరంగ సాక్ష్యములు లేని షేక్స్పియర్' గ్రంథములు ప్రకాశ పరచిన తేదీలను కనుగొనుటకై సంఖ్యాశాస్త్ర విధానము నుపయోగించి యుండెను. పెక్కు గ్రంథముల విషయమున తేదీలు విదితములై యున్నవి. కాని Love's Labour Lost, Taming of the Shrew మొదలగు కొన్నిటి విషయములు తెలియక పోవుటయు, వివాదాస్పదములై యుండుటయు సంభవించెను. రచయితల శైలిలో కొన్ని గుణములు కాలము ననుసరించి మార్పు +చెందుచుండును. పై సమస్యను పరిష్కరించుటకు ఇది ఆధారముగా గ్రహింపబడినది. రచయిత శైలిలోని విరామము, ఒత్తిడి (Stress) అను రెండు గుణముల కొలతలు గ్రహింపబడినవి. షేక్స్పియర్ రచించిన అన్ని గ్రంథములయందును కవిశైలికి స్వభావసిద్ధములైన పై రెండు గుణముల కొలతలు తీసికొనబడినవి. తేదీలు తెలిసిన గ్రంథములను మాత్రము పరీక్షించి శైలి స్వరూపమునకును ప్రచురణకాలమునకును గల సంఖ్యాశాస్త్రీయ సంబంధము స్థాపింపబడినది. శైలి స్వరూపమును గుర్తించు అట్టి సంబంధమునుబట్టి తెలియని గ్రంథ ప్రచురణకాలమును ఊహింపవచ్చును. ఈ పద్ధతినిబట్టి షేక్స్పియర్ యొక్క Love's Labour Lost గ్రంథము 1591-92 వసంత ఋతువునందు రచింపబడి +నట్లు నిశ్చయింపబడినది. + +10. సంఖ్యాశాస్త్ర దుర్వినియోగములు: ఒక విధముగా సంఖ్యాశాస్త్రము నిపుణుల యొక్క భాషయని చెప్ప వచ్చును. అనుభవము లేనివారును చక్కగా తెలియని వారును న్యాయాన్యాయ విచారములేని రాజకీయ వేత్తలును ఈ శాస్త్రమును దుర్వినియోగము చేయవచ్చును. దైనిక సమస్యల పరిష్కరించు ఇతర అను వర్తితశాస్త్రముల వలెనే దీని విషయమున, గూడ ప్రమాదము కలదు. ఫలితములను తప్పుగా గ్రహించి వానిని సరిదిద్దుటకై చేసిన యత్నముల వలన ఒక్కొక్క +ప్పుడు శాశ్వత నష్టములు సంభవింపవచ్చును. అనుకొన్న విషయమును ఋజువు చేయుటకై కావలెనని వలసిన +విషయములనే సేకరించుట వలనను, చాలని వృత్తాంతముల వలనను, తారతమ్యము గ్రహించుటకు చాలినంత +వస్తువు లేనందు వలనను, తప్పు జాబితాలను సృష్టించుట వలనను, పరిశీలన వివేకము తగినంత లేకపోవుట వలనను +దుష్ఫలితములే సంభవించుచుండును. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0260.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0260.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6c122ec074ab07a47d4eaaf8e69a609ed8e47044 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0260.txt" @@ -0,0 +1,18 @@ +పదార్థములు పూర్తిగా ఉపయోగించలేక కెటోన్ పదార్థములు ఉద్భవించును. అవి మూత్రముగుండా వచ్చును. రోగి అధికముగా మూత్రముపోయుట, దాహము, ఆకలి, బరువు తగ్గుట ఏర్పడును. మూత్రములో గ్లూకోస్ ఉండుటచేత దాని విశిష్ట గురుత్వము (స్పెసిఫిక్ గ్రావిటీ) హెచ్చును. రోగి తా నధికమగు బలహీనతతో నున్నట్లు చెప్పును. ఇందు రాగల క్లిష్ట పరిస్థితులు + +1. క్షయ కూడ వచ్చుట. +2. మధు మేహముచే స్మృతి తప్పుట. నెత్తురులో అధికముగ చక్కెర యుండుటవలన ఇది జరుగును స్మృతి తప్పిన :రోగికి సరియైన చికిత్స జరుగని యెడల చనిపోవును. +3. మాంసము కుళ్ళుట రాచపుండు మొదలగు శస్త్రచికిత్స అవసరమగు వ్యాధులు కలుగుట. +4. చర్మముపై దురదలు కలుగుట. +5. కాలుచేతుల తిమ్మిరులు ఏర్పడుట. +6. కంటిలో పువ్వు మొలచుట. +7. రెటీనా అను కంటిగ్రుడ్డు లోపలి పొర వాచుట.( రెటినిటిస్) +8. మూత్రకోశపు వావు. + +ఇన్సులిన్ వ్యాప్తిలోనికి రాక పూర్వము చిన్నతనము నందు మధుమూత్రవ్యాధికి గురియైన వారి సరాసరిజీవితము 5 సం. ల పరిమితి ఉం డెడిది. ఆ రోగి మధుమూత్ర మూర్ఛచేగాని, క్షయ చేగాని చనిపోవుచుండెను. ఇన్ సులిన్ అందుబాటులో నున్న నేడు రోగి క్రమబద్ధముగ ఆహారమును తగినంత మోతాదులో ఇన్సులిన్ ను తీసికొన్నచో అతడు అకాలమరణమునకు గురికావలసినఅవసర మెంతమాత్రమును లేదు. రోగి, ఆహారమును క్రమబద్ధముగ తీసికొనుచు బరువును ఒక ప్రమాణములో కాపాడుకొనుచు తనకు తానే సూదిమందు తీసికొనుట అలవాటు చేసికొనవలెను. ప్రతి రోగియు ఇన్సులిన్ పెద్ద మోతాదుగా తీసికొని ఆ పిమ్మట త్వరపడి భుజించని యెడల శరీరమందలి చక్కెర తగ్గునని గ్రహించవలెను. అతనికి చెమట, వణకు పుట్టును. అతడు బలహీనుడగును. మనస్సు వికలమై సొమ్మసిల్లుట జరుగవచ్చును. ఇనసులిన్ తీసికొనుచున్న మధుమూత్రరోగి తనయొద్ద చక్కెర నుంచుకొని ఆసూచన కానవచ్చిన వెంటనే తినవలెను. ఇన్సులిన్ రెండు రకములు, 1. కరిగెడు రకము. ఇది నాలుగు గంటల సేపు పనిచేయును. రోగికి రోజుకు రెండుమార్లు సూదిమందు లీయవలెను. (2) గ్లోబిన్ ఇన్ సులిన్. ఇది చాల సేపు పని చేయును. రోగికి రోజుకు ఒకసారి సూది మందు ఇచ్చిన సరిపోవును. + +ఆయత్నకృత (స్పాంటేనియస్) హైపొగ్లైసీమియా : స్వాదుపిండము యొక్క లాంగర్ హాన్ దీవులనుండి యిన్సులిన్ పుట్టును. అందుండి ఇన్ సులిన్ ఎక్కువగా స్రవించుటవలన గాని, దీవులలో గ్రంథి పుట్టుటవలన గాని యెక్కువ ఇన్సులిన్ తయారగును. పొట్టలో అనిర్దిష్టమైన నొప్పి ఉన్నదనియు, బలహీనముగ నున్న దనియు, భోజనము తర్వాత కొంత శాంతించినదనియు, రోగి మొరపెట్టును. వ్యాధి తీవ్రమైనయెడల రోగికి స్మృతి తప్పుటకూడ సంభవింపవచ్చును. రక్తములోని గ్లూకోసు పరీక్ష చేయుటవలన రోగమును నిర్ణయింపవచ్చును. ఇది 80 మి. గ్రా. లు మొదలు 60 మి. గ్రాముల వరకుండును. ఇందులకు చికిత్స :- (1) తరచుగా ఆహారమిచ్చుట (2) స్వాదుపిండములోని ఆభాగమునుకాని, లేక ఏదేని గ్రంథి కనుపించినచో దానిని కాని శస్త్రచికిత్స మూలమున తీసి వేయుట. + +వాన్ గార్కీస్ రోగము : ఈ వ్యాధికిగల కారణమేమో తెలియదు. గ్లైకోజన్ పెద్ద పెద్ద మొత్తములలో ఇంద్రియములందు నిలువయుండును. పిల్లలు పెద్ద పరిమాణముగల హృదయముతో పుట్టుదురు. అట్టి పిల్లలు సాధారణముగ ఒకటి రెండు సంవత్సరములకంటె ఎక్కువ కాలము బ్రతుకరు. + +వాతరక్తము (గౌటు) : ఇది యూరిక్ ఆసిడ్ యొక్క అన్న జీవ పరివర్తనమునందు సంభవించు ఒక కల్లోలము. దీనికి గురియగువారు 40 సంవత్సరములకంటె ఎక్కువ వయస్సు కలవారు. వారు చలిలో తిరిగినచో కాలి బొటనవ్రేలి మొదటి కీలునందు తీవ్రమగునొప్పి వాటిల్లును. కీలు వాచును. ఎఱ్ఱబడి ఏమాత్రము చలనము కలిగినను నొప్పిగానుండును. యూరిక్ ఆసిడ్ పెరుగును. కాలము గడచినకొలదియు మూత్రములోను చెవిలోను ఆరికాలి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0261.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0261.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..21029a9206b17bd98de904f475650539fb01d740 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0261.txt" @@ -0,0 +1,17 @@ +కీళ్ళలోను అరచేతి కీళ్ళలోను సోడియం యూరేటు చేరి కుంటితనము ఏర్పడవచ్చును. తీవ్రపరిస్థితిలో టించర్ కాల్ సీకమును ఇచ్చిన యెడల అది నొప్పిని పోగొట్టును. మున్ముందు ఈ వ్యాధి రాకుండుటకు రక్తమూత్రామ్లము పెరుగకుండ చూచుట అవసరము. వారమునకు 3, 4 సార్లు సింకోవేన్ మాత్రలను సేవింపవలెను. ఇది చాల విషసంబంధమైన ఔషధము కావున దీని నుపయోగించుటలో మెలకువ అవసరము. + +అతి స్థూలత : ఈ పరిస్థితి ఈ క్రింది సందర్భములలో వచ్చును. (1) పిట్ విటరీ మాంసగ్రంథి వలనను +(2) థైరాయిడ్ మాంసగ్రంథిలో ద్రవము తగ్గుట వలనను (3) ఓవరీస్ అనగా స్త్రీలకు రజస్సు ఆగుటవలనను. కాని సామాన్యముగా అతిస్థూలత అతిగా తినుటవలన వచ్చును. రోగి ఆహారమును మిగుల తగ్గించు కొనుచు తన శరీరమందలి క్రొవ్వును వ్యయపరచుకొనుచు అదనపు బరువు తగ్గునట్లు యత్నము చేయవలెను. యాంపిటమిన్ గోలీలు తీసికొన్నచో మితిమీరిన ఆకలి ఉండదు. వంకాయలు, టొమేటోలు మొదలగు కూరగాయలను ఉపయోగించినచో అవి తక్కువ కెలో +రీల (Calories) ఆహారము నిచ్చుటచే స్థూలత తగ్గుటకు అవకాశమున్నది. + +క్రొవ్వు యొక్క ఆహారజీవ పరివర్తనము నందలి అక్రమములు :- ఇందు గాచర్సు వ్యాధి సాధారణమైనది. ఇందు +ప్లీహము, కాలేయము మొదలగు అవయవములు క్రొవ్వు కణములతో నిండును. నీమన్ ఫిక్స్ వ్యాధియు, స్కుల్లరు +వ్యాధియు ఇట్టివే. కాని నిలువయుండు క్రొవ్వుపదార్థములలో తేడా కలదు. ఇందులకు గల కారణము తెలియదు. + +మిశ్రితాహారము (మిక్సెడ్ డైట్) : మనము దినచర్యలో శక్తిని వ్యయింతుము. మన ఆహారమునందలి కెలోరీలు దీనిని సరఫరా చేయును. పెరిగెడు పిల్లలకు ఎక్కువ ఆహారము అవసరము. శరీరము యొక్క ఒక్కొక్క పౌను బరువునకు కనీసము ½ గ్రాము మాంస కృత్తులు కావలెను. పాలలోను, జంతువుల మాంస కృత్తులలోను జీవసంధాయకములగు జంతుక ఆమ్లములు గలవు. పిండిపదార్ధములు, మాంసకృత్తులు, గ్రామునకు 4 కెలోరీల శక్తిని ఇచ్చును. క్రొవ్వు గ్రాము +1కి 9 కెలోరీల శక్తిని ఇచ్చును. పిండిపదార్థములు లేని క్రొవ్వు, కీటో సెస్కు కారణమగును. కావున మన ఆహారము మిశ్రముగా నుండవలెను. అందు పిండి పదార్థములు, మాంసకృత్తులు, క్రొవ్వు, లవణములు, విటమినులు, కూరగాయలు, ఉన్నప్పుడే సరియగు శక్తి లభించును. మనదేశమునందు కేవలము బియ్యమునే తినెడు వారికి మాంసకృత్తులు తక్కువగా లభించును. శాకాహారులకు మాంసకృత్తులు ఇంకను తక్కువగా లభించును. పాలద్వారమున ఈలోటును కూడా తీర్చుకొనవలెను. సామాన్య మానవునకు సగటున రోజునకు 2500 - 3000 కెలోరీల ఆహారము కావలెను. శ్రమించు కార్మికునకు రోజునకు 4000 కెలోరీల ఆహారము కావలెను. కూరగాయలు, ఆకుకూరలు సమృద్ధిగా తినిన యెడల వాటి మూలమున ఆహారమున సెలులోస్ అను పదార్థము లభించి మలబద్ధకము తగ్గిపోవును. + +నిరాహారత (స్టార్వేషను) : నిరాహారులకు అన్న జీవ పరివర్తనక్రియ యావత్తును తలక్రిందగును. శరీర మందలి క్రొవ్వు నిలువలు వ్యయమగును. పిండిపదార్థములు, క్రొవ్వు మండిపోవుటచే కెటోసెస్ వ్యాధి వచ్చును. మూత్రములో ఎసిటోన్ పదార్థములు కాననగును. క్రొవ్వునుండియు ఆమినో ఆసిడునుండియు గ్లూకోసు తయారుచేయు శక్తి కాలేయమునకు కలదు, కాని ఈశ క్తి పరిమితమైనది. నిరాహారతవలన రోగియైన వ్యక్తికి హఠాత్తుగా సంపూర్ణాహారము నిచ్చుట ఎంత +ప్రమాదకరమో ఇటీవల యుద్ధకాలములో వంగదేశ క్షామము రుజువుచేసినది. అందువలన అతడు తప్పక మరణించును. అతనికి మొదట గ్లూకోసునీళ్ళు, ఉప్పు, నీళ్లుకలిపిన పాలు, పండ్లరసము ఇచ్చి, అతని జీర్ణశక్తి పెంపొందిన పిమ్మట మెలమెల్లగా క్రమక్రమముగా అతని ఆహారమును అధికము చేయవలెను. + +దీర్ఘకాలముగ అసంపూర్ణ ఆహారముపై బ్రతికిన వానికి రక్తములో మాంసకృత్తులు తగ్గిపోవును. అందు వలన శరీరము వాచిపోవును. వైటమిన్ లోపమువలన పాండురోగము కలుగు రోగముల చిహ్నములు కానవచ్చును. మాంసకృత్తుల అభివృద్ధికి, రక్తవృద్ధికి లివర్ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0266.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0266.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f5dfa7037c89c444fff58576b3eb1ffeab3732cc --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0266.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +రచించిన ఈ జోలపాటను పాడగా స్వామి దర్శనార్థమై వచ్చిన భక్త కోటికి ఆ పాట జిహ్వాగ్రగతమై లోకమున వ్యాపించి యుండును. + +గండవరపు బాలగోపాల నామాంకితముగా నున్న 'లాలిపాట' కూడ అన్నమయ్య రచించినదే అని శ్రీ వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రిగారు అభిప్రాయపడినారు. ఆ పాటలో ఎచ్చటను అన్నమయ్య పేరు లేకపోయినను గండవరము తాళ్ళపాక వారికి చెల్లుచు వచ్చిన గ్రామ మగుటచే, అన్నమయ్య తమ ఊరి స్వామిమీద ఈ 'లాలి పాటను'— 'జోలపాట ను రచించినట్లే, — రచించి యుండునని వారి యూహ. + +ఇట్లు అన్నమయ్య సంకీర్తనములే కాక ఇతర సారస్వత ప్రక్రియలనుగూడ రచించెను. + +అన్నమయ్యకు పూర్వము తెలుగులో పరాశ్రయ రచనములకే వ్యా ప్తియుండినది. ఆత్మాశ్రయ రచనమును తొలిసారిగా తెలుగులోనికి తెచ్చినకీర్తి అన్నమయ్యదే అనవలసి యున్నది, ఇతర వ్యక్తుల కంటెను, వారి అనుభవముల కంటెను అతడు తన పదరచనములలో తన అంతరంగ బహిరంగానుభవములనే ముఖ్యముగా వెలువరించినాడు. ఇట్టి 'విషయి ప్రధానమయిన రచనమునకు వర్చస్సు నిచ్చునది 'ఆర్జవము" అనుగుణము. ఆర్జవమనగా తాననుభవించిన భావములనే వెలువరించు అకృత్రిమ స్వభావము. ఇతరుల మెప్పులకో, సంప్రదాయ సంరక్షణమునకో ఆశపడి తన మనస్సున నిజముగా లేని భావములను ఆరోపించుకొని అతడు రచనా వ్యాపారమును సాగింపలేదు. ఋజుత్వమే జీవధర్మముగా బ్రతికినవాడు అన్నమయ్య. ఆ అర్జవగుణమే అతనికి వ్యవహారములోను కవితలోను భావములకు తీవ్రతతోపాటు భాషకు పదనైన తీర్పునుకూడ ఈయగలిగినది. అన్నమయ్య సంస్కార సిద్దమై సహజమయిన కవితాశిల్పమును ఎన్నడును +పదను చెడని భావనాశక్తిని కలవాడు. తన ఇష్టదైవమైన వేంకటేశ్వరమూర్తి నే ఆధి భౌతికమును ఆధ్యాత్మికమున +సర్వ ప్రపంచములోను అంతర్యామిగను, బహీర్యామిగను భావించి, పూజించి, ప్రేమించి, కలహించి, ప్రాధేయపడి, ప్రార్థించి, పొగడి, తెగడి, అనుభవించి, ఏకీభవించి జీవితములోని అంతరంగ బహిరంగ పరమాణువులన్నిటను అతని బ్రతుకే బ్రతికినాడు. ఆ యనుభవములను మానసికముగాను, కాయికముగాను మాత్రమే కాక వాచికముగా కూడ అనుభవించినాడు. ఆ వాచి కానుభవాలే ఆయన 'పదకవితలు'. + +ఇట్టి పదకవితలను ఈతడు వేలకొలదిగా సంకీర్తనాత్మకముగా వ్రాయుటకు వైష్ణవ సంప్రదాయమునకు చెందిన ఆళ్వారుల ద్రవిడ ప్రబంధములు కొంతవరకీతనికి ఉద్బోధకములై యుండవచ్చును. తెలుగునకు సంబంధించినంతవరకు అన్నమయ్యయే ఇట్టి పద రచనకు ఆద్యుడు. అందుచేతనే ఆతనికి గల 'పదకవితా పితామహుడు' అను బిరుదము సార్థకమనదగి యున్నది. కృష్ణమాచార్యుని 'సింహగిరి నరహరి వచనములు' ఇంత కంటె పూర్వమే తెలుగున వెలసియున్నను అవి గేయ రచనములేయయ్యు అంగాంగిభావ విభాగము లేక అఖండ గద్యధారగా గేయగంధులుగా మాత్రమే ఉన్నవి. అవికూడ మనకు నేడు లభ్యములగుట లేదు. పదునైదవ శతాబ్దమునకు కొంచెము ముందుగా కన్నడ +భాషలో ముఖ్యముగా వైష్ణవదాసుల రచనములలో పదకవిత ఒక అచ్చుకట్టయిన స్వరూపమును సంపాదించుకొని నిలిచినది. ప్రాచీన సంగీత గ్రంథములలో ప్రబంధములనబడు గేయరచనలు మనదేశములో అసంఖ్యాకములుగా నుండెడివనియు, రాగము, తాళము, శబ్దము, అర్థము, సందర్భము మొదలయిన వాటినిబట్టి ఆ రచనలలో పెక్కు విభాగములు ఏర్పడియుండిన వనియు తెలియుచున్నది. ఆ చాదస్తములను అన్నిటిని వదలిపెట్టి సుప్రసిద్ధములయిన దేశిరాగములలో, సుగ్రహము అయిన లయ తాళములలో నిబంధించి సులభీక రింపబడిన రచనములే పదములు, కన్నడభాషలో ఇట్టి రూపముతో వెలసిన పదరచనమును తొలిసారిగా తెలుగు లోనికి దించినవాడు అన్నమయ్య. పదమునకు రెండే అంగములు. అవి పల్లవి, చరణము అనునవి ముఖ్యమై కేంద్ర భూతమయిన అర్థము పల్లవిలో నుండును. దాని విస్తరణమే. - వివరణమే చరణములో నిబంధింపబడును. పల్లవిలోని భావ మొక వాక్యములో ముగియకున్న యెడల రెండవ వాక్యమును అనుపల్లవిగా చేర్చి రచించుట కలదు. ఇట్లు పదరచనముల కొక అచ్చుకట్టు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0267.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0267.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ddab63fa659aaed00429491b6f8c60e94c62a37e --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0267.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +స్వరూపమును కల్పించి, తరువాతి పధకర్తలకు అన్నమయ్య ఒక చక్కని పథమును తీర్చి దిద్దినాడు. + +రాయలసీమలో వ్యవహారముననున్న ఎన్నో రుచిగల పలుకుబళ్ళు అన్నమయ్య పదములలోనికి ఎక్కినవి. అతని పదముల నుండి ఆ పలుకుబళ్ళు రాయలనాటి కవీశ్వరుల రచనములలోనికిని ఎక్కినవి. వ్యావహారిక భాషను విశృంఖలముగా వాడి అన్నమయ్య తనకుగల స్వాతంత్య్ర రసికతను వెల్లడించినాడు. ఆపదముల ప్రయోగముతో రచనము సహజముగా, సజీవముగా నుండి భావతీవ్రతను చక్కగా వ్యక్తము చేయజాలినది. ఆధి భౌతికానుభవములలో అన్నమాచార్యులు ఎక్కువగా భావించినది శృంగారము. ఆ శృంగారమును గూడ ఆధ్యాత్మికపు మట్టమునకు ఎక్కించిన మహాపురుషు డాయన. ఆ పదములను వాడుకొని ఆనందింప గలవారు అదృష్టవంతులు. అట్లు పాడలేనివారును +పద్యములుగా చదువుకొని ఆనందింప గలిగినంత స్వతంత్ర మయిన అర్ధభావ రచనల యందచందములతో నిండిన +నిధు లాయన పదములు. సంగీత సాహిత్యనిధియగు అన్నమయ్యలోని సాహిత్యాంశము క్షేత్రయ్యగాను, సంగీతాంశము త్యాగయ్యగాను అవతరించెనని శ్రీ వేటూరి ప్రభాకర శాస్త్రిగారి అభిప్రాయము. వారి అభిప్రాయములో అతిశయోక్తి ఆవంతయు లేదు. + +అపభ్రంశము :- మనకు తెలిసినంత వరకు అపభ్రంశ శబ్దమును ప్రయోగించిన ప్రాచీనుడు భగవంతుడైన పతంజలియే (భూయాంసోఽ పశబ్దాః అల్పియాంస శ్శబ్దాః, ఏకైకస్యహి శబ్దస్య బహవో ఽపభ్రంశాః. తద్యథా- గౌరిత్య స్య శబ్దన్య గావీ గోణి గోశా గో పోతలికా 'ఇత్యేవ మాదయో అపభ్రంశాః' - మహా భాష్యము), ఆ సందర్భముననే 'అపశబ్ద'మనెడు మాటయు నాతడు వాడినాడు. అనగా, అతని దృష్టిలో ఈ రెండును పర్యాయపదము అన్నమాట. మహాభాష్య కాలము నాటికి “అపభ్రంశము" ఒక భాషగా తయారైనదని చెప్ప వీలులేదు. సంస్కృత భిన్నములైన పదముల నన్నిటిని అపభ్రంశములని భాష్యకారులు తలచినట్లు మన మూహింపవచ్చును. కనుకనే సంస్కృత భిన్నములన్నియు అపశబ్దములే అని దండి అనెను. (శాస్త్రేతు సంస్కృతా దన్య దపభ్రంశతయోదితం కావ్యాదర్శము) పతంజలి 'గో' శబ్దమున కొసగిన రూపాంతరములు ప్రాకృత భాషలలో-ముఖ్యముగ 'మహారాష్ట్రి'లో కనబడుచున్నవి. +శ్వేతాంబరులు భాషయైన యర్ధమాగధిలో గూడ ఈ ప్రయోగములున్నవి. సంస్కృతేతరముల నన్నిటిని కలిపి +అపభ్రంశములనుటలోనే. ఆనాటివారికి- సంస్కృతము పై నున్న అభిమానమును ఇతరములపై నున్న అసమ్మతియు +స్పష్టమగును. + +ప్రాకృతములు అనుమాటతో ప్రాచీనులు వేటిని వేరు పరచిరో చెప్పుట చాల కష్టము, అట్లే, అపభ్రంశ శబ్దమునకును వారొసగిన వ్యాఖ్యలు ఒక తీరుగలేవు. (ప్రాకృత మేవాఽపభ్రంశః అని రుద్రటుడు అనెను.) నాట్య శాస్త్రకారుడు సప్తభాషలను విభాగించెను. (మాగధ్య వంతి జా ప్రాచ్యా శూర సేవ్యర్ధ మాగధీ, వాహ్లి కాదాక్షి ణా త్యాశ్చ సప్తభాషా ః ప్రకీర్తితాః - నాట్యశాస్త్రే) వాటిలో ఆయన అపభ్రంశమును జేర్చియుండలేదు. కాని అర్ధ మాగధిని మాత్రము చేర్చియున్నాడు. (చేటీనాం రాజ పుత్రాణాం శ్రేష్ఠీనాం చార్ధ మాగధీ) భరతుని నాట్య శాస్త్రమందు అపభ్రంశ శబ్దప్రయోగమున్నది. ఆతడు దీనిని 'విభ్రష్ట' మనెను. 'ఆభీర భాష' యని పల్కెను. దండియు భరతుని మతమునే అనుసరించి, కావ్యము నందలి అభీరాది భాషలు అపభ్రంశములని పలికెను. (ఆఖిరాదిగిరః కావ్యే స్వపభ్రంశ ఇతీరితాః - కావ్యా దర్శము) ఈ అభిరాది భాషలేవో ? 'ప్రాకృత లక్షణము, నందు భాషలు ఆరనిచెప్పబడినది. (సంస్కృతం ప్రాకృతం చైవాఽపభ్రంశః పిశాచిని, మాగధీ శారసైనీచ షడ్భా షాశ్చ ప్రకీ ర్తితాః - ప్రాకృత లక్షణే )వాటిలో అపభ్రంశమునకును స్థానమబ్బెను. కాని అర్ధమాగధి, చూశిక మొదలైనవాటిని అత డెగురగొట్టెను. భరతుని లక్షణములో చోటు దొరకిన అర్ధమాగధికి, ఇందులో పురస్కృతి కలుగలేదు. కొందరు ప్రాకృతములు పదునెనిమిది అనిరి. కువలయమాలా కథాకారుడైన ఉద్యోతనుడు పదునెనిమిది ప్రాకృతములను చూచాయగా చూపుటకు ప్రయత్నించెను. నాటి ఆంధ్ర దేశమునందును గర్ణాటకము నందును దేశ భేదము లుండెనట. ఇంత లెక్క \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0268.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0268.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8019c5e3be1ef4dbb3f7079b31f2c74da19c20c1 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0268.txt" @@ -0,0 +1,13 @@ +బెట్టినను, ఆ భాషలు ముగిసినవికావు. అందుకే ఆతడ 'పారిస బర్బరాదులు' అని ఆది శబ్దము యొక్క మరుగు +జొచ్చెను. మృచ్ఛకటిక- ముద్రారాక్షసకారులు కూడ ఉద్యోతనుని అభిప్రాయమునే అంగీకరించినట్లున్నది. (బహువిధ దేశ వేష భాషాచార సంచారవేదినో, నానా వ్యంజనాః ప్రణీధయః. ముద్రారాక్షసే) + +భరతుడు అపభ్రంశమునకు కొన్ని ఉదాహరణము లిచ్చెను. వీటికి పోలికలు అపభ్రంశ వ్యాకరణములలో నున్నవి. ఈ భాష యొక్క ప్రకృతి ప్రత్యయ విభాగ నియమములు కొన్ని శాసన కాలికములైన బౌద్ధ ప్రాకృతములలో కలవు. కొన్ని అపభ్రంశ రూపములు ప్రాచీనులైన 'విమలసూరి' 'సౌమ చరియ' (క్రీ. శ. 1300) లో కనపడును. అవి పాలిభాషలో గూడ నున్నవి. అనగా క్రీ. శ. 300 నాటికే అపభ్రంశము వాడుక భాషగా నుండియుండును. భరతుడు దీనిని అనాగరక +భాషయనియు, గొల్లల పలుకుబడి అనియు అవహేళన జేసెను. ఆయన శాబరికిని, అపభ్రంశమునకును, భేదమంతగా గమనించి నట్లు లేదు. కాని, ద్రావిడికన్న ఇది భిన్నమనెను. తరువాత మూడు శతాబ్దులకు అనగా భామహుని నాటి కిది కావ్యభాష అయ్యెనని ఊహింపవచ్చును. వలభిరాజగు ధారాసేనుడు మహా ప్రసిద్ధుడు. (" సంస్కృత ప్రాకృతాఽపభ్రంశ భాషాత్రయ ప్రతిబద్ధ ప్రబంధ రచనా నిపుణ తరాంతః కరణః') అతడొక వైయాకరణుడు (క్రీ. శ. 600). చండుడు గూడ +వ్యాకరణ కర్తయే. వీరుఇరువురును అపభ్రంశమును ఒక భిన్న భాషగా గమనించిరి. ఈగమనింపుగూడ భామహుని నాటికి ఇది కావ్యభాషయను నిర్ణయమునే బలపరచును. మరి రెండు శతాబ్దములకు ఉద్యోతనుడు తన "కువలయ మాల" యందు అపభ్రంశ భాగములు కొన్ని వ్రాసెను. అనగా అప్పటికి అపభ్రంశములో సంస్కృత ప్రాకృతములు చేరి —— ఆ భాషకు కావ్యత్వమును కల్పించిన వన్నమాట. అపభ్రంశము మనో హరమని ఉద్యోతనుని అభిప్రాయము. కొందరు ప్రాకృత వైయాకరణులు సంస్కృతము దేవభాష అనెడు వాదముపై దండెత్తిరి. శ్వేతాంబరులు అర్ధమాగధీ దేవభాష యనిరి. అర్ధమాగధి రానివాడు ఆర్యుడేకాడట! కొందరు మాగధీ భాషయే, నికరముగ, దేవతలు భాషించునదని చెప్పిరి. పాలి దేవభాషయన్న వారును లేకపోలేదు. శివానుచరులు పైశాచిని భాషింతురని యొక వాదము. వీరి గడబిడలో +అపభ్రంశముగూడ దేవభాషయై కూర్చున్నది. పైవారందరును సంస్కృతమును ద్వేషించినవారే. కువలయమాలా +కథాకారుడు, సంస్కృతము “దుర్జన హృదయము వంటిది" అని (దుర్జన హృదయ మివ విషమం) నిస్సంకోచముగ వచించెను. + +తొమ్మిదవశతాబ్దిలో రుద్రటుడు అపభ్రంశమనుట- కొన్ని భాషలకు సామూహికమైన పేరు 'షష్థొఽత్ర భూరి భేదో భూరివి శేషాదపభ్రంశః (2-12) అనెను. రాజ శేఖర మహాకవి పదవశతాబ్దివాడు. ఆయన దానికి సంస్కృత ప్రాకృతములతో సమానమైన గౌరవ మొసగెను. (శ్లో. గిరశ్శ్ర వ్యాది వ్యాః ప్రకృతి మధురాః ప్రాకృత ధురః | సుభవ్యోఽ పభ్రంశస్సరస రచనం భూతవచనం- రాజ శేఖరుని బాలరామాయణము). 'సరస్వతీ కంఠా భరణ ' కర్తయగు భోజుడును, దశరూపక కర్తయగు ధనంజయుడును ఇచ్చిన ఉదాహరణములను జూచినప్పుడు అపభ్రంశమందు అప్పటికే పెద్ద సాహితి యున్నట్లు తోచును. అందుచే రాజ శేఖరుడు న్యాయమే చేసినాడని పించును. + +పురుషో త్తము డొక బౌద్ధప్రాకృతమైయాకరణుడు. అతడు తూర్పుదేశపు వాడు. ఆతని నాటికే అపభ్రంశము శిష్టభాష. +అతడా భాషకు కొన్ని లక్షణములను వచించెను. తాను చెప్పక వదలినవి శిష్ట ప్రయోగముతో ఊహించికొనవలేననెను. (శేషం శిష్ట ప్రయోగాత్). నిమిసాధువు రుద్రటుని కావ్యాలం కారము పై వ్యాఖ్యానించుచు, కొన్ని సూత్రములను ఒకానొక ప్రాకృత వ్యాకరణము నుండి ఉదాహరించెను. ఆ వ్యాకరణము పేరేమో నిమిసాధువు చెప్ప లేదు. కాని ఆ ఉదాహరణములను చూచినపుడు అపభ్రంశములో చాలమట్టుకు తూర్పునాట వ్యవహారములో నున్న మహారాష్ట్ర చేరియుండును అనిపించును. నిమిసాధు వొసగిన వ్యాకరణమునే హేమచంద్రుడు విపులీకరించి ద్రాసె నేమో ! నిమి సాధువు "అపభ్రంశమందు ' చాలమట్టుకు శౌర సేని మాగధి అను రెండు భాషలలక్షణములు చేరియుండును" అనెను. ఆనాడు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0269.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0269.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0bb9b86468d9459e3365920272b01ce40e18b41b --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0269.txt" @@ -0,0 +1,14 @@ +“శౌర సేని” “మాగధి” లేక “మహారాష్ట్రి” అను నీరెంటి కలయికతో అపభ్రంశము రూపొందుచుండెనేమో! లేక, ఆ భాషలకు పరస్పర వినిమయమైన నుండి యుండును. నిమిసాధువు ఈ భాషల కన్నిటికిని ప్రాకృతము అనునది +సామాన్య నామ మనెను. ( పాణిన్యాది వ్యాకరణోదిత శబ్ద లక్షణేన సంస్కరణాచ్చ సంస్కృత ముచ్యతే | తథా +ప్రాకృత భాషైవ కించిద్విశేష లక్షణాత్ మాగధికా భణ్యతే | తథా ప్రాకృత మేవ కించి ద్వి శేషాత్పై శాచికం | శౌర సేన్యపి ప్రాకృత భాషైన, తథా ప్రాకృతమేవాఽ పభ్రంశః-నిమిసాధు కృత కావ్యాలంకార టిప్పణి). అపభ్రంశమునకు ఒక ప్రత్యేకత నంగీకరించినట్టి ఉదారులలో దండిగూడ నొక్కడు. (శబ్దార్ధౌ సహితం కావ్యం గద్యం పద్యం చ తద్ద్విధా | సంస్కృతం ప్రాకృతం చాన్య దవ భ్రంశ ఇతి త్రిధా - కావ్యాదర్శము). +. +మమ్మటుడు, వాగ్భటుడు, రామచంద్రుడు, గుణచంద్రుడు, కావ్యకల్ప లతావృత్తికారుడు, అమరచంద్రుడు మొదలగు వైయాకరణులందరు అధునాతనులు, ఈ వైయాకరణులు అపభ్రంశము అన్ని ప్రాంతము లందును సమానమైన గౌరవముగల భాష అనిరి. ఈ వైయాకరణులందరును అపభ్రంశ శబ్దమునకు “అన్ని దేశములందున్న వ్యావహారికము" అని అర్ధము చేసుకొన్నట్లున్నది. ఈ అభిప్రాయమునే వాగ్భటుడు "అపభ్రంశస్తు యచ్ఛుద్ధం తత్తద్దే శేషు భాషితం.” (2-3) అని స్పష్టముగ అనెను. ఇట్లే విష్ణుధర్మోత్తర కారుడు కూడ అది అనంతమనెను. (అపభ్రంశం తృతీయంచ తద +సంతం నరాధిప ! దేశ భాషా విశేషేణ తస్యాంతో నేహ విద్యతే). హేమచంద్రుని నాటికి అది సంస్కృత ప్రాకృతముల వలె సాహిత్య భాషగా పరిణమించెను. అందుచేత దానినాతడు వ్యావహారికము కంటె వేరు అనెను. హేమచంద్రుని తరువాతి వైయాకరణులు. ఆభాషా స్వరూప నిరూపణములో చాల తారుమారు పడిరి. అట్లే ఈ భాష ప్రచారముననున్న ప్రాంతమును గురించియు, వారికొక నిలుకడయైన నిర్ణయములేదు. దాక్షిణాత్య దేశములందు కొన్ని భాగములలో ప్రచారమున నున్న భాష ‘అపభ్రంశ” మని వారియూహ. ఇక త్రివిక్రముడు సింహరాజు, రామచంద్రుడు మొదలైనవారికి కేవల సాహిత్యదృష్టి. అందుచే వారి అభిప్రాయములు ఈ విషయమున అంతగా ప్రమాణము లనుటకు వీలులేదు. +పాణిని సాధించిన రూపములకంటే భిన్నములైన వన్నియు అపభ్రంశములుగా వారు వ్యవహరించిరి. “సకల జగజ్జంతూనాం వ్యాకరణాదిభి రనాహత సంస్థా రస్సహజో వచన వ్యాపారః ప్రకృతిః, తత్ప్రభవం, సైవవా ప్రాకృతం" (నిమిసాధు) — + +మూడవ శతాబ్దినాటికి అపభ్రంశము విభ్రష్టభాష. ఆరవ శతాబ్దినాటి కది ఆభీరభాష. అప్పటికి దానికి 'అవహంస-అవహట్ట' అను పదములు పర్యాయములుగ నుండెడివి. ఆ నాటికే- దానిని కొందరు సాహితీ భాషగా నంగీకరించిరి. ఇది యొక్క "ప్రాంతీయభాష”' అని వారి అభిప్రాయము. ఈ వాదమునకు నాంది యొనర్చినది 'చండు' డను వైయాకరణుడు. వలభిరాజగు ధారా నేనుని తామ్రశాసనము ఈ భాషలో మొదటిది. క్రీ. శ.1100 వరకు అది శిష్టభాషగా నుండెను. పండ్రెండవ శతాబ్దియందు-గ్రామ్య భాషకంటే ఇది భిన్నమై-సాహితీ భాషగా పరిణమించెను. ఈ కాలము "అపభ్రంశ” భాషకు వసంతము. + +తొమ్మిదవ శతాబ్దినుండి అపభ్రంశ శబ్దమును ప్రాంతీయ భాషలకు వాడుచు వచ్చిరిగదా ! అట్లే “దేశి”, “దేశ్య”, “దేశిమత" "దేశీ ప్రసిద్ధ" ఇత్యాది శబ్దములను కూడ వ్యావహారికముల నుద్దేశించియే వాడిరి. మరి "అపభ్రంశము” వీటికన్న భిన్నమా? లేక -వాటిలో చేరినదేనా ? భరతాచార్యుడు దేశ భాషా శబ్దమును- “అపభ్రంశ”మును కొంచెము తక్కువగ జూచినను దానిని ప్రాకృతములకు అన్నిటికిని సామాన్య నామముగ వాడెను. ఆయన దేశిమతశబ్దములకు ఉదా +హరణము లేవియు నియ్యలేదు. తరువాత పాదలి ప్తుడు. *దేశివయన' శబ్దముతో అపభ్రంశమునుగాక మహారాష్ట్రిని +నిర్దేశించెను. చండుడు దేశీప్రసిద్ధ శబ్దమును-సంస్కృత ప్రాకృతభిన్నముల నన్నిటిని తెలుపుటకై ఉపయోగించెను. +అంతేకాని ఒక నిర్దిష్టమైన వ్యావహారిక భాషను సూచించుటకు కాదు. అపభ్రంశ కవులు మాత్రము తొమ్మిదవ శతాబ్దినుండి “దేశి” పదమును తమ గ్రంథములలో నుపయోగించిరి. కామశాస్త్ర కర్తయైన వాత్స్యా \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0270.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0270.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c1983b648af33678af513746366d8675ffa58c4f --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0270.txt" @@ -0,0 +1,8 @@ +యనుడును - దేశిశబ్దముతో ప్రాకృతముల నన్నిటిని నిర్దేశించెను, “సుర తే కర్ణ మూలేషు యచ్చదేశీయ భాషయా। +దంపత్యోర్జల్పితం మందం, మన్మనంతం విదుర్బుధాః కామసూత్ర)"- కువలయ మాలాకర్తయైన ఉద్యోతనుడు కూడ ఈ యభిప్రాయమును వాడెను. రుద్రటుడు ప్రకృతి ప్రత్యయమూలమైన వ్యుత్పత్తిలేని శబ్దములు దేశీపదము లనెను హేమచంద్రుడును ఈ అభిప్రాయమునే ఆమ్రేడించెను, శబ్దముల విషయమం దెట్లున్నను - భాషనుద్దేశించి నపుడు మాత్రము. దేశిశబ్దము ప్రాకృత సామాన్య వాచకమనుటయే చాలమందికి సమ్మతమైన అభిప్రాయము, "పడమటి నాట” మాటలాడు అపభ్రంశములో ఎక్కువగ శౌరసేని చేరును. దాక్షిణాత్యమైన అపభ్రంశము గుజరాతు - రాజస్థానీ భాషలకు మూలము. మృచ్ఛకటికములోని శకారుడు "శకారి" యను నొక భాషాభేదమును సూచించెను. ఇది అపభ్రంశ భాషయొక్క +చిరుకొమ్మయే కావచ్చును. + +అపభ్రంశములో ప్రసిద్ధములైన కావ్యములు అనేకములు కలవు. కాన, శరహులను కవులు క్రోడీకరించిన 'దోహాకోశము' తొట్ట తొలుతటి అపభ్రంశ కావ్యము. కనకామరుని 'కరికండ చరివు' 'సోమప్రభుని' 'కుమార పాలప్రతిబోధ”, “రామసింహు”ని "పాహుడ దోహ" మొదలైనవి - రమణీయములైన మరికొన్ని కావ్యములు. ఇంకను అనర్హములైన రచనలెన్నో యున్నవి. ప్రాకృతకవులకు భావనూత్నత ప్రధానమైన గుణము. + +అపభ్రంశము ముఖ్యముగ దిగంబర జైనుల భాష. శ్వేతాంబరులు గూడ కొద్దికొద్దిగ దీని నుపయోగించిరి. దిగంబర జైనుల సాహిత్య మంతయు ఇంచుమించుగా అపభ్రంశమే. "సనత్కుమార చరియ" "పరమప్పయ అనునవి (క్రీ. శ. 600) ఈ భాషలలో గల వేదాంత బోధకములయిన ప్రాచీనగ్రంథములు. “పరమవ్పయా” అను గ్రంథమును వ్రాసినవాడు "జోయిందుడు”. హేమచంద్రుడు కుమారపాల ప్రతిబోధను కొంత సంస్కృతమునను- కొంత ప్రాకృతమునను వ్రాసెను. లక్షణగని వ్రాసిన సపాసనాచరియమున (క్రీ. శ. 1143) అరువది యెనిమిది అపభ్రంశగాథలు గలవు. శ్రీచంద్రుడు +కథాకోశమును వ్రాసెను. దానిలో 537 అపభ్రంశ గాథలున్నవి. హేమవిజయుడు (క్రీ.శ. 1600) కథారత్నాకరమును రచించెను. అందులో 258 గాథలు గలవు. వాటిలో కొన్ని ప్రాచీనహిందీ- గుజరాతీ భాషలలో కూడ నున్నవి. అపభ్రంశము ముఖ్యముగ పడమటి నాట పెరిగిన భాష. కావ్యమీమాంస యందు యాయా వరరాజ శేఖరుడు ఒక రాజదర్బారు నేర్పాటు చేసెను. అతనికి స్వయముగ ప్రాకృతాభిమానము కలదు.రాజునకు తూర్పుదిక్కున ప్రాకృతకవులు గూర్చుండ వలెనట ! అపభ్రంశకవులకు పశ్చిమదిశను నిర్ణయించెను. భూత భాషాకవులు దక్షిణదిశయందు ఆసీనులు కావలెను.(“తస్యాం రాజాసనం; తస్యచోత్తరత స్సంస్కృత కవయోని విశేరన్, పూర్వేణ ప్రాకృతాః కవయః పశ్చిమే నాఽపభ్రంశినః. కవయః; దక్షిణతో భూత భాషా కవయ స్తతః పరం భుజంగ గణికాః" - కావ్య మీమాంస) ఈ వర్ణనమును జూచినప్పుడు కవిచే నిర్దేశింపబడిన దిక్కులు కేవలము ఏదో యొకటి చెప్పవలెనని చెప్పినవి గావనియు ఆయా భాషలకు ఆయా దిక్కులందలి ప్రాధాన్యమును బట్టి నిర్దేశింపబడె ననియు స్పష్టమగును. ఆనాటి భారత దేశము యొక్క పూర్వదిక్కున నున్న బౌద్ధులు గూడ కొందరు-అపభ్రంశమును వాడినట్లున్నది. సమ్మితీయులు అపభ్రంశమును-మహా సాంఘికులు ప్రాకృతమును- స్థవిరవాదులు పైశాచిని, ముఖ్యముగ గ్రహించి రని వినీతిదేవుని అభిప్రాయము. విక్రమోర్వశీయము నందు కాళిదాసు పురూరవునిచే కొన్ని అపభ్రంశ "చర్చిక" లు పాడించెను. ఈ భాష, పేరునకు అపభ్రంశమే గాని - ఆ వాఙ్మయములోని తీపి ఈ రచనములకు అంటినది కాదు. పురూరవుడు తీవ్రవిరహమున పిచ్చివాడై నప్పుడు హఠాత్తుగ అపభ్రంశములోనికి దిగును. ఇవి కాళిదాసు వ్రాతలు కావనియు. తరువాత నెవరో కొందరు ఆ నాటకమున వాటిని చేర్చిరనియు కొందరు విమర్శకుల వాదము. ఈ విమర్శన మెట్లున్నను, విక్రమోర్వశీయమునందు అపభ్రంశ చర్చలను వాడుటనుబట్టి - పూర్వకాలమున ఈ భాష, ప్రధానముగ సంగీతమునకు ఉపయోగింప బడుచుండె నని మరికొంద రండురు.. ఇది కొంతవరకు నిజమే కావచ్చును. ఇతర నాటకము \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0271.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0271.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2cafe4a961b47a1bcdb7ed5b6b06abe4478b4d3b --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0271.txt" @@ -0,0 +1,25 @@ +లందును నటి 'మొదలైన పాత్రలు గానావసరములందు ప్రాకృతమును వాడుచుండుట మన మెరిగినదే. + +కువలయ మాలా కారుడు అపభ్రంశము “సంస్కృత ప్రాకృత - ఉభయ శుద్ధాశుద్ధపదసమతరంగ రంగదవల్గు” +వన్నాడు. ఆ భాష "నవప్రావృడ్జలద ప్రవాహ పరిప్లావితగిరి నదీసదృశముగ” సమవిషమమైనదట. "ప్రణయ కుపిత +ప్రియ ప్రణయినీ సముల్లాప సదృశ "మట! కాని, పైశాచి అంతకంటెను మధురమైనదని అతని యూహ. + +'ఛవిసత్తకహొ' అనునది అపూర్వమైన కావ్యము. దీనిని “జకోబీ” మహాశయుడు క్రీ. శ. 1918 లో తొట్ట తొలుత ప్రకటించెను. ఇది సాహిత్యమున కాతడు చేసిన గొప్ప సేవ. + +పుష్పదంతుడు అపభ్రంశ కవులలో రత్నమువంటి వాడు. అతని పేరెంత సుందరమో పలుకు కూడ నంత సుందరమే. 'మహా పురాణము' 'ణాయకుమార చరివు' 'జసహర చరివు' అనునవి ఈతడు రచించిన గ్రంథములు. ఈ మూటి యందును బోధింపబడినది జైనధర్మమే. కాని ఆ ధర్మమును బోధించుటకు అత డెన్నుకొన్న పద్ధతి చాల మనోహరమైనది. ఆయన వాడిన వృత్తములు ప్రజా జీవితముల నుండి ఏరికొన్నవి. ఆ ఛందస్సునకు పేరులు +కూడ మన మీనా డెరుగము. పుష్పదంతుని కావ్యములు చదువునప్పుడు పచ్చని చేలనడుమ, సువాసితములై నతోటల +నడుమ నడచిపోయినట్లుండును. ఆ కవులకు ప్రజాజీవితమే జీవగఱ్ఱ, వారెంత యుత్ప్రేక్షించినను ఆ యలంకారములు +సామాన్య ప్రజల హృదయములలో తోచు నుత్ప్రేక్షలే. నేలవిడిచిన సాము వారెన్నడును చేయరు. క్లిష్టములైన +విపరీత కల్పనలు, స్వభావముతో సంబంధములేని ఊహలు సంస్కృత కవులకే చెల్లినవి. పుష్పదంతుడు చెప్పిన మారి +దేవళము, పోతులరాజు, బలులొసగుట- ఇట్టి దృశ్యములను నేటికిని మనము పల్లెలలో చూడవచ్చును. ప్రాకృత +కావ్యము వ్రాయగలవానికిని, దానిని చదువగలవానికిని కూడ ఆకవులు నమస్కారము పెట్టినారు. ఈ ఇరువురి +అదృష్ట మంత గొప్పదట! కుంద ప్రసూనములను మాలగా గ్రుచ్చుటకును, కుపితయైన ప్రియురాలి నోదార్చుటకును, +ప్రాకృత కావ్యమును చదువుటకును తెలిసిన అదృష్టవంతులు కొందరే అని 'వజ్ఞలగ్గ' కారుని సవాలు. + +రాగ రాగ ప్రాకృతములను జక్కగా చదువు సంప్రదాయమే పోయినది. సంస్కృత నాటక కారులు శాస్త్రము కొరకై ప్రాకృతములను వ్రాసిరే కాని వాటిపై సానుభూతి సామర్థ్యములు కలిగి కాదు. అందునను వారు వాడుకొన్నవి మహారాష్ట్రి, మాగధి వంటివే. నీచపాత్రములు అరుదుగ పైశాచివంటి భాషలను అక్కడక్కడ వాడును. ఒకరీతిగ వీరందరిలో మృచ్ఛకటికాకారుడు మిగుల సాహసి. ఈనాడు ఈ భాషలలో కృషి యొనర్ప వలసిన భారము పరిశోధకులు, పండితులు, రసజ్ఞులు మున్నగువారిపై నున్నది. + +అపేక్ష - సరఫరా :- ఈ ప్రపంచమున ఎల్లెడలను ప్రజలు ఏదో సమయమందు ఏదోకొంత శ్రమపడుచుందురు. రిక్షావాడు ఉదయమునుండి సాయంత్రము వరకు ఎండలో వానలో రిక్షా లాగుచుండును. కూలివాడు సామానులు మోయుచునో, పొలములో నాట్లు వేయుచునో ఉండును. పదిగంటలగుసరికి పట్టణములలో కందిరీగల పుట్టరీతిగా కారులమీద, సైకిళ్ళమీద, కాలినడకను పిన్నలు పెద్దలు మహాప్రవాహముగ కార్యాలయములకు పోవుచుందురు. ప్రపంచమున ప్రతి మానవుడు ఏదో ఒక పనిలో నిమగ్నుడై ధనార్జనకై కష్టించు చున్నాడు గదా! ఎందులకు మానవుడింత కష్టించును ? ఈ ఆర్థిక వ్యాపారము వలన మానవునకు కలుగునదేమి? + +అనంత మైన ఈ ఆర్థిక వ్యాపారమునకు మూల కారణము మానవుని వాంఛలు. ఈ వాంఛలను సంతృప్తి పరచుటకై వస్తువులను ఉత్పత్తి చేయవలెను. వస్తూత్పత్తి సాధనములు పరిమితములు. పరిమితములైన వస్తూత్పత్తి సాధనములతో బహుళమగు మానవ వాంఛలను సంతృప్తి పరచు సమస్యయే ఆర్ధిక శాస్త్రమందలి ముఖ్య వస్తువు. + +ఆపేక్ష (Demand) :- అ పేద అనగా ఒకనికి ఒక వస్తువును కొనుటయందు గల వాంఛ. ఒక్క వాంఛ మాత్రమేగాక దానితోపాటు కొనుగోలుశక్తి యుండిననే అది 'ఆపేక్ష' అనబడును. ఒక వస్తువునుండి తాను పొందు ప్రయోజనము (Utility) ను బట్టి అతడు ఎక్కువ గాని, తక్కువగాని మూల్యము (Price) ను ఇచ్చుటకు ఇష్టపడును. ఇది ఆ వస్తువునకై అతనియందుగల 'అపేక్ష ' \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0272.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0272.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..369676133d7036bd9284200287040b2e7d211bb0 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0272.txt" @@ -0,0 +1,18 @@ +యొక్క బలమును నిర్ణయించును. ఏదైనను ఒక వస్తువునకై ఒక వ్యక్తికిగల అపేక్ష వేర్వేరు మూల్యములున్నపు డెట్లు మారునో తెలిపెడు దానిని 'అపేక్ష పట్టీ' అందురు. ఒకడు అరటిపండ్లు ఒక్కొక్కపండు ఒక పైసయగుచో ఒక డజను పండ్లను కొనును, కాని పండు రెండుపైసలగుచో అరడజను మాత్రమే కొనును. మూడు పైసలగునచో నాలుగింటిని మాత్రమే కొనును, దీనికి కారణమేమన అతని పరిమిత ఆదాయములో అరటిపండ్లు అతని కొసగు ప్రయోజనమునుబట్టి కేటాయింపబడిన వాటా 12 పైసలు మాత్రమే. అంతకుమించి అరటిపండ్ల కొరకు అతడు ఖర్చు పెట్టినచో తదితరములగు వస్తువులలో ఎంతో కొంత భాగము త్యాగము చేయవలసి యుండును. ఈ 12 పైసలలో మూల్యము హెచ్చుగనున్న తక్కువ పండ్లను, తక్కువగనున్న ఎక్కువ పండ్లను కొనగల్గును. ఇంతియేగాక ఇతర వాంఛలను తీర్చుకొను అవసరము ఎక్కువగ నున్నచో అసలు అరటిపండ్లను కొనుటయే మానివేయవచ్చును. వేర్వేరు వాంఛలు తమతమ ప్రాబల్యమునుబట్టి అతని ఎన్నికలో ప్రాముఖ్యమును పొందును. ఆ ప్రాబల్యమే అత డేయే వస్తువులను +యెంతెంత కొనవలయునో నిర్ణయించును. ప్రతివ్యక్తి ఇట్లు వివిధ వాంఛల సంతృప్తివల్ల కలిగెడు ప్రయోజనమును తూచితూచి తన ఆదాయమునుండి సాధ్యమైనంత ప్రయోజనము లభించు విధముగ తన వాంఛలను సంతృప్తి పరచుకొనుచుండును. ఒక వ్యక్తి యొక్క ఈ ప్రవర్తన మానవ సమాజములందు కొనువారందరికి వర్తించును. ఈ ప్రవర్తనము ననుసరించియే 'అపేక్షా సిద్ధాంతము' ప్రవచింపబడినది, ఇదియే మన "మూల్యము హెచ్చిన అపేక్ష తగ్గును. మూల్యము తగ్గిన అపేక్ష హెచ్చును." అనెడి సూత్రము. + +సరఫరా (Supplies) :- ఒక వస్తువు యొక్క నిల్వల నుండి వేరువేరు మూల్యములకు వర్తకులు అమ్మజూవు వస్తు పరిమాణమును 'సరఫరా' అందురు. ఒక వస్తువునకు కొనువారు ఇచ్చుమూల్యమునుబట్టి విపణియందు సరఫరా +మారుచుండును. విషణి యందు మూల్యము హెచ్చినచో వర్తకులు అధికలాభములు పొందుటకై ఎక్కువ సరకును +అమ్మజూపుదురు. మూల్యము తగ్గినచో తక్కువ సరకును అమ్మజూపుదురు, దీని నే 'సరఫరా' సిద్ధాంతమందురు. ఇది +అపేక్షా సిద్ధాంతమునకు వ్యతిరేకముగ నడచు చుండును. ఏలయనగా కొనువారు సాధ్యమైనంత చవుకగ కొనుటకు +ప్రయత్నింతురు. వర్తకులు సాధ్యమైనంత ప్రియమగు మూల్యమునకు అమ్మజూతురు. వర్తకులు వేర్వేరు మూల్యములకు ఎంతెంత పరిమాణముగల సరకును సరఫరా చేయుదురో తెలియజేయునది 'సరఫరా పట్టీ' అనబడును. + +మూల్యము (Price) :- విపణియందు ఏ వస్తువు యొక్క మూల్యమైనను ఆ వస్తువు యొక్క అపేక్ష, సరఫరాలపై +ఆధారపడియుండును. ఒక విపణి యందలి అపేక్ష పట్టీని సరఫరాపట్టీతో పోల్చిచూచిన యెడల ఏదోఒక మూల్యము +వద్ద విపణియం దా వస్తువునకు గల అపేక్ష, సరఫరాలు సరిసమానముగ నుండును. ఇట్లు సరఫరా, అపేక్షలను +సరిసమానము చేయగల మూల్యమే ఆ విపణియందా వస్తువు యొక్క 'నిశ్చలమూల్యము' (Equilibrium Price) +తరచు విపణి యందలి అపేక్ష యొక్కము, సరఫరా యొక్కయు పరిస్థితులనుబట్టి మారుచుండు మూల్యమును +'విపణి మూల్యము' (Market value) అందురు. గడియారములోని లోలకము ఏవిధముగ ఒక మధ్య బిందువును +ఆధారముగ జేసికొని అటునిటు ఊగునో అట్లే 'విపణి మూల్యము' నిశ్చల మూల్యము నాధారముగ చేసికొని హెచ్చుచు, తగ్గుచు ఉండును. తాత్కాలికముగ విపణి మూల్యము హెచ్చినను, తగ్గినను తుదకు నిశ్చల మూల్యముతో సమానమగును. నిశ్చల మూల్యముకంటే విపణి మూల్యము హెచ్చుగా నున్నచో వర్తకులు ఎక్కువ సరకును సరఫరా చేయుదురు. 'అపేక్ష' తక్కువగా నుండును. కావున విపణిమూల్యము నిశ్చలమూల్యముతో సమానమగును. నిశ్చల మూల్యముకంటె విపణిమూల్యము తక్కు వగానున్నచో అపేక్ష హెచ్చును. సరఫరా తక్కువగా నుండును. అప్పుడును విపణిమూల్యము నిశ్చల మూల్యముతో సమానము కాక తప్పదు. + +ఉత్పత్తి వ్యయము (cost of production);- ఆర్థికశాస్త్ర వేత్తలు విపణియందు ఒక వస్తువు యొక్క మూల్యము ఎట్లు నిర్ణయింపబడునను ప్రధాన సమస్యను ప్రథమమునుండియు చర్చించుచునేయున్నారు. ఈసమస్య \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0275.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0275.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..05bd880c71e5946bf50e9d323f0869701160db7a --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0275.txt" @@ -0,0 +1,24 @@ +యందును మిక్కిలి యాదరముకలవాడని తెలియుచున్నది. శబ్దార్థ సంబంధములను వివేచించు వృత్తి వార్తికమును +దీక్షితులు రచియించినాడు. + +భట్టోజీ దీక్షితులు వేదాంత శాస్త్రమును అప్పయ దీక్షితులవద్ద అభ్యసించెను. భట్టోజీ సిద్ధాంత కౌముది మొదలగు వ్యాకరణ గ్రంథములను రచించిన తర్వాత వేదాంతము చదువవలెనని అప్పయ్య దీక్షితుల ఇంటికి చేరినపుడు, ఆతడు తన కౌముదిని శిష్యులకు పాఠము చెప్పుచుండెనట! పాఠమైన తరువాత తన పేరు, వచ్చిన పని, భట్టోజీ విన్నవించుకొనెను, కాని తన పేరు చెప్పక, శిష్యులతోపాటు కౌముదీ పాఠమును వినినందులకు సేతుస్నానము చేసిరానిదే భట్టోజీతో ఇతర విషయములను ప్రస్తావించ వీలులేదని అప్పయ్యదీక్షితు లన్నారట! యథావిధిగా సేతుస్నానము చేసివచ్చి, భట్టోజీ వేదాంతమును చదువసాగె నట. + +అప్పయ్య దీక్షితులు ధర్మశాస్త్రములలో ప్రవీణుడు, బాల వితంతువైన తన పుత్రికకు పునర్వివాహము చేయ సంకల్పించియు ఆతడు ధర్మశాస్త్రములకు, సంఘమునకు. ఆచారమునకు వెరచి, ఊరకుండెనని చెప్పుదురు. అప్పయ +దీక్షితులు ఖండదేవునిచే మీమాంసక మూర్ధన్యుడని ప్రశంసింపబడినాడు. అతిదేశ లక్షణ పునరాక్షేపము, పూర్వ మీమాంసా విషయసంగ్రహదీపిక, ధర్మ మీమాంసా పరిభాష, విధిరసాయనము, ఉపక్రమ పరాక్రమము, నాద నక్షత్రమాల, మయూఖావలి, చిత్రపటము అను పూర్వ మీమాంసా గ్రంథములు ఇతడు వ్రాసినవి. భాట్ట మీమాంసకుడైనను అప్పయ దీక్షితులు ఇచటగూడ క్రొత్త సిద్ధాంతములను తెచ్చెను. ప్రకరణాంతరము గూడ కర్మభేద ప్రమాణమేయని బ్రహ్మ సూత్ర శాంకరభాష్య వేదాధికరణమున తన పరిమళ వ్యాఖ్యలో నిరూపించినాడు. వాద నక్షత్రమాలలో నవ్యన్యాయభాష గలదు. వాక్యార్థ విచారమైన ఈ గ్రంథమున ముఖ్యమైన పూర్వోత్తర మీమాంసాధి +కరణములు వివేచింపబడినవి, శాస్త్రదీపిక పై వ్యాఖ్య మయూఖావళి, శ్లోక వార్షిక దృష్ట్యా లఘువార్తిక మనబడిన చిత్రపటమున పూర్వ మీమాంసా శాస్త్రములోని అధికరణములు సంక్షిప్తముగా ప్రతిపాదితములు. + +పూర్వ మీమాంసాశాస్త్ర విషయములను పూర్తిగా వేదాంత గ్రంథములలో గూడ చొప్పించిన అప్పయ దీక్షితులకు స్మార్త వైష్ణవములు రెండును ప్రేమా స్పదములే. అనేక విశిష్టాద్వైత గ్రంథములను వ్యాఖ్యా నించినను, + +"మహేశ్వరే వా జగతామధీశ్వరే +జనార్దనే వా జగదంత రాత్మని +నవస్తుభేద ప్రతిపత్తి రస్తుమే +తథాపి భక్తి స్తరుణేందు శేఖరే” + +అని కాంచీపురములో నొక పండితసభలో అప్పయ్య దీక్షితులు పల్కెనట ! శివునకును, విష్ణువునకును వస్తుభేద +ప్రవృత్తి లేకున్నను తనకు శివుని పైననే చిత్తము నిలిచి యున్నదట. + +శ్రీకంఠుని శైవ వేదాంతమును సుప్రతిష్ఠితము చేయుటకు శ్రీకంఠ భాష్యమునకు శివార్కమణిదీపిక అను వ్యాఖ్యను, శివాద్వైత నిర్ణయము అను గ్రంథమును రచించి ఇతడు శైవ విశిష్టాద్వైతమును ప్రవచించినాడు. విశిష్టాద్వైత వ్యాప్తికై రామానుజుడువలె ఈయన శైవ వేదాంత వ్యాప్తికై నిరంతర కృషి సలిపెను. అనేక మీమాంసా న్యాయములకు విశిష్ట +తాత్పర్యము ప్రాముఖ్యము ఇతనిచే చూపబడినవి. + +న్యాయ రక్షామణి, పరిమళ, సిద్ధాంతలేశ సంగ్రహము అను దీక్షితుల వేదాంత గ్రంథములు అతి ముఖ్యమైనవి. శంకరభాష్య వ్యాఖ్యయగు భామతిపైగల కల్పతరు వ్యాఖ్యకు టీకగా వ్రాయబడిన పరిమళ వ్యాఖ్యలో దీక్షితులు అవచ్ఛేద వాదము, నానాజీవ వాదము, క్రమముక్తి, సర్వముక్తి మొదలగు విశిష్ట సిద్ధాంతములను సోపపత్తికముగా నిరూపించినారు. +అద్వైత వేదాంతమున గల భిన్న భిన్న సిద్ధాంతములను సమగ్రముగా నొకచో చేర్పబడిన మహాగ్రంథము సిద్ధాంతలేశ సంగ్రహము. వ్యవహారమున భాట్టమీమాంసకుడు, వేదాంత మార్గమున భామతి ప్రస్థానావలంబి, భక్తిమార్గమున శివాద్వైతీయు నగు అప్పయ దీక్షితులు సర్వతోముఖ పాండిత్యము, అద్వితీయ ప్రతిభ గల మహా వ్యక్తి. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0276.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0276.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7279b02f11989f2455ed829c6ab6bb1744ba3760 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0276.txt" @@ -0,0 +1,16 @@ +అఫనాశీ నికితిన్ :- రష్యా దేశములోని క్వెర్ నగరనివాసియైన అఫనాశీ నికితిన్ అను వర్తకుడు, హిందూ దేశమునకు యాత్ర కావించిన ఐరోపీయులలో నొకడు. హిందూ దేశమును గూర్చియు, ఇచ్చటి జనులను గూర్చియు ఆ కాలములోని రష్యా ప్రజలలో చిత్ర విచిత్రమైన అభిప్రాయములు వ్యాపించి ఉండెడివి. అనేక నదులను దాటి, సముద్రములను తరించి, పర్వతములను అధిగమించి, ఎన్నో కష్టముల కోర్చి హిందూ దేశమునకు అఫనాశీ వచ్చెను. ఇచ్చట తాను కనులార గాంచిన వింతలను విశేషములను అతడొక గ్రంథముగ వ్రాసెను. ఆతని దినచర్యాత్మకమైన ఆ గ్రంథము పేరు "మూడు సముద్రములు దాటి నేను కావించిన యాత్రలు " అనునది. + +అఫనాశీ 1469 మొదలు 1472 వరకు హిందూదేశములో ఉండెను. ఆనాలు గేండ్లలో ఆతడు తాను గాంచిన +విశేషములను వ్రాసియుంచిన దినచర్యగ్రంథము చరిత్రకారులకు అత్యంతోపయుక్తమైనది. ఆకాలమునాటి ఐరోపీయు లెందరో వ్రాసిన విషయములకంటె అఫనాశీ వ్రాసిన యంశము లెంతో సానుభూతిని, సూక్ష్మ గ్రహణ శక్తిని, వివేచనను వ్యక్తీకరించుచున్నవి. + +రష్యను చారణులు, అనాడు తమ దేశములో వ్యాపారాదులు కావించు విదేశీయులందరి పేర్లు, ఊర్లు, కీర్తి ఉగ్గడించుచు, పాటలు వ్రాసి, గానము చేయుచుండెడి వారు. వాటిలో అనేక హిందూ వర్తకుల పేర్లు కనబడు చున్నవి. + +వోల్గానదిమీద పడవ ప్రయాణముచేసి, కాస్పియను సముద్రము చేరుకొని, అచ్చటినుండి డెర్మెంట్, బకూ రేవులమీదుగా పర్షియా దేశమునకును, అచ్చటినుండి హిందూదేశమునకును అఫనాశీ ప్రయాణము చేసెను.హిందూ దేశములో పర్యటన కావించుచు నాలు గేండ్లుండి, తిరుగు ప్రయాణములో త్రివిజోంద్ మీదుగ,నల్ల సముద్ర తీరముననున్న జెనోవా వర్తకస్థావరములకును, అచ్చటినుండి త్వెర్ నగరమునకును అతడు పోదలచెను. కాని తన జన్మస్థానము చేరకుండగనే, మార్గమద్యములో అఫనాశీ మృత్యువుపాల బడెను. + +అఫనాశీ పారసీక దేశములో గుఱ్ఱములనుకొని వాటిని హిందూదేశమునకు తీసికొని వచ్చెను. వాటి కిచట మంచి గిరాకీ కలదని యాతడు తెలిసికొనెను. హిందూదేశము నుండి రంగు దినుసులను, సుగంధద్రవ్యములను తీసికొని పోవలెనని ఆతని ఉద్దేశము. కాని స్థలమార్గమున ప్రయాణముచేసిన యెడల త్రోవపొడుగునను పన్నులు చెల్లింపవలసి వచ్చుననియు, సముద్రమార్గమున పోయిన యెడల పన్నుల బాధ లేకున్నను ఓడదొంగల చేతులలో పడి సర్వ నాశనమగుట తప్పదనియుతాను ఆకుల పడియున్నట్లు అఫనాశీ తన దినచర్యాగ్రంథములో వ్రాసికొనెను. + +తన దీర్ఘమగు యాత్రా సందర్భములో ఆశ్చర్యకరములయిన విషయముల నన్నిటిని అతడు వ్రాసి యుంచెను. హిందూదేశములోని జంతువులు, పక్షులు, జనులు, దేవాలయములు, రాజభవనములు, ఆచార వ్యవహారములు, వాతావరణము మున్నగు విషయముల నన్నిటినిగూర్చి అఫనాశీ తన దినచర్యలో వ్రాసియుంచెను. + +ఉత్తర హిందూస్థానములోని ఒక స్థానిక ప్రభువును గూర్చి ఆతడిట్లు వ్రాసెను : “ఈ రోజు భవనమున కేడు ద్వారము లున్నవి. ఒక్కొక్క ద్వారముకడ నూర్గురు భటులు కావలియుందురు. రాజభవనము అద్భుతముగను,మహా +వైభవోపేతముగను ఉన్నది. భవనపు లోపలి భాగమంతయు బంగారునీటి మలామా చేయబడి యున్నది. కుడ్యముల +నిండ చిత్రములు కలవు. శిలలపై నగిషీ పని కలిగిన బంగారు రేకులు పొదిగి యున్నారు. రాజు లోభికాడు. ఆయన కెందరో భార్యలు కలరు ఆతని సైన్యములో పదివేలమంది ఆశ్వికులు, ఏబది వేల కాల్బలము బంగారు అలంకారములు గల ఇన్నూరు ఏనుగులు కలవు. రాజు ఏనుగు పై ఊరేగుచున్నప్పుడు ఆయన ముందు నూర్గురు కాహళముల నూదువారు, రెండు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0277.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0277.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e1c1fd7cdc45ebb9bc9ade52d884dac8e62c7375 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0277.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +వందలమంది నాట్యక త్తెలు, బంగారు జీనులుకల గుఱ్ఱములపై నెక్కిన మున్నూర్గురు ఆశ్వికులు, నూరు వానరములు, ఇతర పరివారమును నడచుచుండుట కాననగును. + +అన్నిటిని మించి ఒక పవిత్ర క్షేత్రములోని బుద్ధ దేవుని మహా దేవాలయము ఈ విదేశీయ యాత్రికుని ముగ్ధుని చేసెను. "బుద్ధ దేవాలయము చాల పెద్దది. విశాలమైనది. ఆ దేవాలయము రష్యా దేశములోని త్వెర్ నగరమంత విశాలమైనది. ఆ దేవళము శిలా నిర్మితమైనది. ఆ శిలలపై బుద్ధదేవుని పవిత్ర కథలన్నియు చెక్కబడి యున్నవి. ఆ మహాత్ముడు ఎన్ని జన్మ లెత్తెనో, ఏయే అవతారములను దాల్చెనో, ఎన్నేన్ని అద్భుత మాహాత్మ్యములను కావించెనో, ఆ వివరము లన్నియు శిలలపై చిత్రించబడినవి. ఒకప్పుడు మానవా కారముతోను, ఇంకొకప్పుడు గజాననాకారముతోను, మరొకప్పుడు వానరాకారముతోను, మరికొన్ని సందర్భములలో భయంకరమైన మృగ శిరస్సుతోను, ఏడడుగుల వాలముతోడను— ట్లె ఎన్నెన్నో రూపములతో ఆ దేవుడు ఈ శిలా శిల్పములలో కన్పించును. బుద్ధ దేవుని అద్భుత జన్మవిశేషములను సందర్శించుటకు, హిందూదేశ మంతటినుండియు అసంఖ్యాక జనులు ఈ దేవాలయమునకు వత్తురు. రాతిలో చెక్కబడిన ఒక మహోన్నతమైన బుద్ధ విగ్రహ మిచ్చట కలదు. ఆ శిలామూర్తి చేయియెత్తి నిలచియుండును. ఆయన తోక శరీరమును చుట్టబెట్టుకొని యున్నది. ఆయన ముఖము వానర ముఖమువలె నున్నది. బుద్ధుని ఎదుట నల్లరాతిలో మలచిన మహోన్నత మగు వృషథమొకటి కలదు. ఈ వృషభముపై బంగారు నీటితో చక్కని అలంకారములు చిత్రింపబడి యున్నవి. ఎందరెందరోవచ్చి, ఈ వృషభ రాజము యొక్క కాలి గిట్టను ముద్దిడుకొని, దానిని, బుద్ధుని పుష్పములతో పూజించి, పోపుదురు.” + +ఈ విదేశీయుడు హనుమంతుని విగ్రహమునుచూచి బుద్ధ విగ్రహమని పొరబడియుండును. హిందూదేశములోని వివిధ దేవతా విగ్రహములను గుర్తించుటలో విదేశీయులు పలువురు ఇళ్లే తికమకలు పడుచుందురు. ఏది యెట్లున్నను అఫనాశీ నికితిన్ యొక్క దినచర్య గ్రంథము నేటికి అయిదు శతాబ్దములనాటి భారతీయ దృశ్యములను మనముందుంచి ఎంతయో చారిత్రక ప్రాముఖ్యమును వహించుచున్నదనుటలో సందేహము లేదు. + +అబిసీనియా (ఇథోపియా): చరిత్ర : తూర్పు ఆఫ్రికాలోని ఈ రాజ్యము ఎప్పుడు స్థాపింపబడ్డదో తెలిసికొనుటకు సరియైన ఆధారములు లేవు. కాని అచటి గాథలనుబట్టి నేటికిని అధికారములో ఉన్న రాజవంశము క్రీ. పూ. 1000 ప్రాంతము నాటిదనియు ఆ రాజవంశము వారు సాలమన్ రాజుకుమారుడైన మెనివెక్ యొక్కయు, షేబారాణి యొక్కయు వంశీయు అనియు చెప్పబడు చున్నది. షేబారాణి జ్యేష్ఠ పుత్రుడు ఈ రాజ్యమును సంపాదించినాడట ! "షేడా" అనగా ఇథోపియా అనియు, తన తల్లి పేరనే ఈ రాజ్యమునకు "ఇథోపియా" అని పేరు పెట్టినాడనియు వాడుక. + +క్రీ. శ. మొదటి శతాబ్దమునాటికి ఇథోపియనులు 'పేగనులు' అనబడెడివారు. అనగా రకరకాలైన దేవతా పూజలను చేసెడివారని అర్థము. క్రీ. శ. నాల్గవ శతాబ్దములో ఇథోపియారాజు “కాపైక్” క్రైస్తవ మతమును స్వీకరించెను. కాపైక్ క్రైస్తవులు క్రైస్తవులం దొక తెగవారు. వీరెక్కువగా ఈజిప్టు, ఇథోపియా మున్నగు ఆఫ్రికా దేశములలోనే వ్యాపించి ఉండిరి. కాపైక్ చర్చికి సర్వాధికారి ఈజిప్టు రాజ్యములోని అలెగ్జాండ్రియాయం దుండువాడు. ఆరవ శతాబ్దములో ఇథోపియారాజు ఎఱ్ఱసముద్ర ప్రాంతమును స్వాధీన పరచుకొని ఆమార్గముగా అరేబియాపై దండయాత్ర సలిపి "యమన్" అనెడు సారవంతమైన రాష్ట్రమును జయించెను. నాటినుండి 50 ఏండ్లదనుక "యమన్" ఇథోపియా రాజ్యభాగముగా ఉండెను. ఈ కాలములోనే ఇథోపియా ప్రపంచములోని వివిధ దేశములతో సంబంధములు కలిగి అభివృద్ధి నొందెను. + +క్రీ. శ. ఏడవ శతాబ్దములో మహమ్మదీయులు ప్రజలి ఈజిప్టును జయించిరి. ఎఱ్ఱసముద్ర తీరప్రాంతము వారి +స్వాధీనమయ్యెను. ఇథోపియా తన పూర్వోన్నతిని కోల్పోయి ఏకాకియైనది. ఆతరువాత కొన్ని శతాబ్దముల వరకు ఇథోపియా కల్లోల పరిస్థితులలో నుండెను. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0278.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0278.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..80b813289d100d0cdc789e4abf7ccf23a427e180 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0278.txt" @@ -0,0 +1,14 @@ +అది అంతఃకలహాలతో, విదేశీయుల దండయాత్రలతో విచ్ఛిన్నమయ్యెను. 16 వ శతాబ్దములో ఇథోపియారాజు +మహమ్మదీయులనుండి తమ్ము రక్షింపుమని పోర్చుగల్రాజును కోరెను. కోరిన సహాయము లభించెను, ఇథొపియా మహమ్మదీయుల హస్తగతము కాకుండ రక్షింపబడెను. అదే కాలములో రోమన్ క్యాథలిక్కు ప్రచారకులు ఇథోపియాలో ప్రవేశించి ఇథోపియా రాజును క్యాథలిక్కు మతమును స్వీకరింపుమని బలవంతము చేసిరి. కాని ప్రజలు వారిని ప్రతిఘటించిరి. చివరకు కాపైక్ క్త్రెస్తవమే నిలిచిపోయెను. విదేశీయులందరు బహిష్కరింప బడిరి. అయినమ “జేమ్సు బ్రూస్" వంటి పరిశోధకులు ఇథోపియాకు వచ్చుచునే యుండిరి. + +ఆపైని రెండు శతాబ్దముల దనుక దేశము అంతఃక లహములకు గురియయ్యెను. ఈ అంతర్యుధ్ధములవల్ల అనేక +ప్రాచీనభవనములు నాశనమైనవి. + +19 వ శతాబ్దములో కాసా' అను నొక సరదారు శత్రువులపై విజయముపొంది రెండవ థియోడోర్" అను బిరుదముతో రాజయ్యెను. క్రీ. శ. 1818-1868 మధ్య ఇథోపియా ఇతనికి స్వాధీనమయ్యెను. 2వ ధియోడోర్ ప్రాచీన ఇథోపియా సామ్రాజ్యమును పునరుద్ధరింప వలెనని ప్రయత్నము చేసెను. కాని విఫలుడయ్యెను. థియోడోర్ నిరంకుశుడు, అతనికి బ్రిటిష్ వారితో తగాదా వచ్చెను. 1864 లో ఇథోపియాలోని బ్రిటిష్ రాయగారిని, అతని అనుచరులను బంధించెను. 1867 లో బొంబాయినుండి రాబర్టు సేపియర్ ఆధిపత్యమున బ్రిటిష్ సైన్యము ఇథోపియా పైబడి రాజధానియైన +మాగ్ధాలాడును 1868 లో స్వాధీనపరచు కొనెను. రెండవ థియోడోర్ ఆత్మహత్య చేసికొనెను, కొంత కాలమునకు బ్రిటిష్ సైన్యము దేశమును విడిచి పోయెను. + +తరువాత టైగర్ రాష్ట్ర గవర్నరు ఇథోపియా రాజయ్యెను. కాని 'షోవా' రాష్ట్ర పాలకుడు ' మెనిలిక్ ' అనువాడు ఇటలీ సహాయముతో ఇథోపియాను ఆక్రమించుకొనెను. 1889 వరకు మెనిలిక్ కు ఇథోపియా అంతయు స్వాధీన మయ్యెను. ఇటలీకి మెనిలిక్ కు సహాయము చేయుటలో స్వార్థము లేకపోలేదు. మెనిలిక్ విజయము తరువాత ఇటలీవారు తాము ఇథోపియా (అప్పటికే అబిసీనియా అని పిలువబడు చుండెడిది అబిసీనియా అనునది అరబీ పదము) సంరక్షకులమని +ఉద్ఘాటించిరి. దానితో మెనిలిక్ కు ఇటలీకిని వైరము ప్రాప్తించెను. 1895 లో ఇటాలియన్ సైన్యములు అబిసీనియా +పై దాడిచేసెను. కాని అపజయమునే పొందెను. కొంతకాలము యుద్ధము జరిగిన తరువాత ఇటలీ అబిసీనియా స్వాతంత్య్రమును అంగీకరించెను. ఎఱ్ఱ సముద్ర తీరప్రాంతమును (నేడు ఎరిట్రియా అనబడు చున్నది) కోల్పోయెను. + +మెనిలిక్ ప్రాన్స్, బ్రిటన్దేశాలతో స్నేహము చేసెను. ఇతని కాలములో అబిసీనియా అభివృద్ధి చెందెను. దేశములో రైలుమార్గము నిర్మింపబడెను. న్యాయశాస్త్రము రూపొందింప బడెను. మెనిలిక్ కు తర్వాత వచ్చిన 'లిజ్ యాస్' అనురాజు ఇస్లాంమత ప్రచారము చేయబూని తత్ఫలితముగా సింహాసనమును కోల్పోయెను. అతని అనంతరము మెనిలిక్ కుమార్తె 'జుడిత్ ' రాణి అయ్యెను. 'రాస్ తఫారిమాకొ నెవ్' అనునతడుసంరక్షకుడయ్యెను. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0279.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0279.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7ea1c41b63d7a75659093770c5c196688a2036b6 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0279.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +దేశములో ఆధునిక జీవన పద్ధతిని ప్రవేశ పెట్టి అభ్యుదయమునకు రాస్ తఫారిమా కొనెన్ పాటుపడెను. 1928 లో ఇథోపియా నానాజాతి సమితి (League of Nations) లో సభ్యత్వమును పొందెను, జుడిత్ రాణి యొక్క మరణానంతరము 1930 లో మాకొనెన్ "హేలే సెలా షే" అను బిరుదముతో ఇథోపియా చక్రవర్తి యయ్యెను. + +ఇటలీ సామ్రాజ్య తృష్ణ చేత అబిసీనియాను బెదరించ మొదలు పెట్టినది. 1934 లో ఎరిట్రియా వైవు ఎన్నో సరిహద్దు సంఘటనలు జరిగెను. అక్టోబరు 8, 1935 నాడు ఇటలీ అబిసీనియాపై దాడిచేసెను. బ్రిటిష్ వారు ఫ్రెంచి వారు చేసిన సంధి ప్రయత్నములు విఫలమయ్యెను. ఆధునిక యుద్ధ సాధనములతో, విమాన దాడులతో ఇటాలియను సేనలు అబిసీనియాను నాశనము చేసెను, అబిసీనియారాజు నానాజాతి సమితి సహాయమునుఅర్థించెను. కాని లాభము లేకపోయినది. మే 5, 1936 నాడు ఇటాలియన్ సైన్యములు ఇథోపియా రాజధాని యైన “ఆడిస్ అబాబా” లో ప్రవేశించెను. ఎరిట్రియాను, ఇటాలియన్ సోమాలి లాండును, ఇథోపియాను కలిపి "ఇటాలియన్ తూర్పు ఆఫ్రికా" అని పేరు పెట్టిరి. + +ఇటాలియనులు వలస రాజ్యమును బలపరచిరి. అబిసీనియావారు గెరిల్లా యుద్దమును ప్రారంభించిరి.ఇటాలియనులు దేశములో రోడ్డులు నిర్మించి గెరిల్లా దళములను తరుముటకు ప్రారంభించిరి. 1938 లో " హే లే సెలా షే" బ్రిటనులో తలదాచుకొనెను. ఇంతలో రెండవ ప్రపంచ సంగ్రామము వచ్చెను. అబిసీనియా కూడ యుద్ధరంగమయ్యెను.అబిసీనియా రాజు 1941 లో బ్రిటిష్ వారి సహాయముతో స్వదేశము చేరుకొని ఇటాలియనులతో యుద్ధము సాగించెను. విజయము పొందెను. "హేలే నెలా షే" మరల అబిసీనియా చక్రవర్తి (మే 1941) యయ్యెను. తరువాత మిత్ర రాజ్యములతో చేరి జర్మనీ, ఇటలీ, జపాన్ దేశములపై అతడు యుద్ధమును ప్రకటించెను. యుద్ధానంతరము ఐక్య రాజ్య సమితి +(U.N.O.) లో అబిసీనియా చేరిపోయెను, 1945 లో ఆసమితి ఛార్టరుపై సంతకము చేసిన 50 దేశాలలో అబిసీనియా కూడ ఒకటి. + +అబిసీనియాలో విద్య ఆరోగ్యరక్షణము పరిశ్రమలు రవాణా సౌకర్యములు మున్నగువాటిని అభివృద్ధి చేయుటకై ఐక్యరాజ్య సమితి యందలి వివిధ శాఖలు, అమెరికా బ్రిటస్ దేశములు తోడ్పడుచున్నవి. దేశము అభివృద్ధి పొందుచున్నది. + +డిసెంబరు 2, 1950 నాడు ఎరిట్రియా, అబిసీనియాలో చేరిపోవలెనని ఐక్యరాజ్య సమితి నిర్ణయించెను. ఆ నిర్ణయము ప్రకారము 1952 లో ఎరిట్రియా ఆంతరంగిక పరిపాలనలో సంపూర్ణ స్వపరిపాలనాధికారము గల. రాష్ట్రముగా అబిసీనియాలో అంతర్భాగమై పోయెను. ఎరిట్రియా ప్రతినిధులు అబిసీనియా పార్లమెంటు సభ్యులైరి. + +అబిసీనియా (భూగోళము) :- అబిసీనియా లేక ఇథోపియా అనబడు దేశము ఆఫ్రికా ఖండములో నొక పెద్ద స్వతంత్ర దేశము. 1936 లో ఇటలీ తనలో అబిసీనియాను కలుపుకొన్నప్పటికి, రెండవ ప్రపంచ యుద్ధానంతరము, అనగా 1942 లో ఈ దేశము మరల స్వాతంత్య్రమును సంపాదించుకొనెను. దీని చుట్టును బ్రిటిషు, ఫ్రెంచి, ఇటలీ రాజ్యము లున్నవి. ఈ దేశము చాల భాగము పర్వతమయము. ఈ దేశము యొక్క విస్తీర్ణత 3,50,000 చదరపు మైళ్ళు. దీని జనాభా షుమారు 1,00,00,000. దేశమంతయు మొత్తముమీద ఎత్తైనభూమి అగుటచేతను, పర్వత ప్రాంత మగుట చేతను, అందు రాకపోకలకు ఎంత మాత్రము సౌకర్యములు లేవు. ఈ కారణము చేతనే, ఈ దేశములో కొంత ఖనిజసంపద ఉన్నప్పటికిని ఆర్థిక-అభివృద్ధి చాల మందముగా నున్నది. ఈ దేశమునకు సముద్ర ప్రాంతము ఎంతమాత్రము లేకపోవుట చేత, ఇతర దేశములతో వ్యాపారమునకై ఫ్రెంచి సోమలిలాండు లోని జిబుతి రేవు పట్టణము మీదనే అబిసీనియా ఎక్కువగా అధారపడవలసివచ్చినది. భూమి సారవంతమైన దగుట చేతను, వేసవి యందు వర్షములు కురియు కారణము చేతను, ఈ దేశములో వ్యవసాయము ఎక్కువగా అభివృద్ధి నొందినది. ప్రత్తి, గోధుమ, కాఫీ, బార్లి - ఇచ్చట ప్రధానమైన పంటలు. బ్లూనైలు నది ఆధారము వలన ఎల్లప్పుడు భూమి దున్నుటకును, వ్యవసాయము చేయుట \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0282.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0282.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e37b8b213f6d52859adbd611a42be8a292e565a3 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0282.txt" @@ -0,0 +1,10 @@ +ఈ లోపల “దీన్ -ఇ-ల్లాహీ” లేక దివ్యమతము అనబడు నూతన మతమును అక్బరు స్థాపించెను. ఈ నూతన మత +పరిణామములు అబుల్ ఫజులు కు అక్బరుపై గల పలుకుబడిని ఇంకను అతిశయింపజేయుటకు కారణముల య్యెను. +అక్బరు ఆస్థానమునందలి ఉన్నత వంశీయులగు ఉద్యోగులు అబుల్ ఫజల్ యెడల అసూయను వహించిరి. ఇతనిని +దక్కనుకు పంపుట మంచిదని వారు అక్బరునకు సలహా చెప్పిరి. అక్కడ పొసగిన ఏదైన ఒక యుద్ధములో గాని, +నిర్వహింపవలసిన పరిపాలనములో గాని లోటు వచ్చిన యెడల సమ్రాట్టునకు అబుల్ ఫజల్ యందు గల గౌరవమునకు న్యూనత వాటిల్లునని వా రూహించుటయే దీనికి కారణము. యువరాజగు సలీమున (జహంగీరు)కు కూడ అబుల్ ఫజల్ ఎడల అనిష్టము ఏర్పడియుండెను. తనకును తన తండ్రికిని వైమనస్యము ఏర్పడుటకు అబుల్ ఫజలే ముఖ్యముగా కారణభూతుడని గూడ అతడు నిశ్చయించెను. 1601 లో యువరాజగు సలీము యొక్కయు, తదితరుల యొక్కయు ప్రేరణచే అబుల్ ఫజల్ దక్కనునకు సైనిక కార్యనిర్వహణమునకై పంపబడెను. అబుల్ ఫజల్ దక్కనులో అపజయము నొందునని ఇతని విరోధులు ఊహించియుండుట సరికాదు. ఎందుచేతననగా ఇతడు తన సర్వ కృత్యములను అచ్చట సమర్థతతో నిర్వహించెను.సైనికచర్యను నిర్వహించు విషయములో గూడ అత్యంత సమర్థుడు అను కీర్తిని ఇతడు పొందెను. + +ఇంతలో యువరాజగు సలీము తండ్రితో కలహింప దొడగెను. అక్బరు యొక్క ఉన్నతోద్యోగులు కొందరు సలీము పక్షమును అభిమానించుచున్నట్లు సమ్రాట్టునకు స్ఫురించెను. అబుల్ ఫజల్ ఒక్కడే అక్బరునకు నమ్మదగిన బంటు అయియుండెను, ఆస్థానములో ఇతని ఉనికి అత్యవసరమై యుండెను. ఆ కారణములచేత ఉత్తర హిందూదేశమునకు తత్ క్షణమే బయలు దేరి రావలయునని అక్బరు అబుల్ ఫజల్కు ఉత్తరువులు పంపెను. రాజాజ్ఞ చొప్పున తన కుమారుడగు అబ్దుల్ రహమానునకు తన దళాధిపత్యమును అప్పగించి, కొలదిమంది అనుచరులతో మాత్రమే అబుల్ ఫజల్ 'ఆగ్రాకు బయలు దేరెను. బుందేలా నాయకుడగు రాజా బీర్ సింగు యొక్క రాజ్యభాగము గుండ అబుల్ ఫజల్' ప్రయాణము చేయవలసివచ్చెను. ఈ అవకాశమును పురస్కరించుకొని ఇతనిని హత్య చేయుటకు సలీము రాజాబీర్ సింగును ప్రేరేపించెను. ఆస్థానములో అగౌరవమును పొందియున్న బీర్ సింగు, యువరాజును సంతోష పెట్టుటకై దొరికిన అవకాశమును ఆసక్తితో పరిగ్రహించెను. రాజ్యాభిషిక్తుడైన తర్వాత, సలీము వలన తప్పక తనకు గొప్ప బహుమానము లభింపగలదని విశ్వసించి, ఆశ్వికుల యొక్కయు, పదాతులయొకయు ఒక పెద్ద దళమును బీర్ సింగు నార్వారువద్ద నిలిపెను. అబుల్ ఫజలు, ఇతని ఆశ్వికులును బీర్ సింగు యొక్క సంఖ్యా బలమునకు లోబడిరి. అబుల్ ఫజల్ ఇట్లు 1602 ఆగస్టు 12 వ తేదినాడు హత్య గావింపబడెను. ఇతని తల అలహాబాదులో నున్న యువరాజు నొద్దకు పంపబడెను. +శత్రువగుటచే అబుల్ ఫజల్ ను తానే హత్యకు పాల్పరచితినని సంపూర్ణమైన నిర్లక్ష్య భావముతో సలీము తన 'జీవన స్మృతులు ' అను గ్రంథములో బహిరంగముగా ఒప్పుకొనెను. 'నేను పితృభక్తి గల కుమారుడను, అబుల్ ఫజల్ మొదలగువారు తమ దుస్తంత్రములచేత నాతండ్రి నన్ను ప్రేమింపకుండ జేసిరి' అని సలీము వ్రాసికొనెను. అక్బరు అబుల్ ఫజల్ యొక్క మరణమునకు మిక్కిలి దుఃఖించెను. కొంతకాలము ఎవ్వరికిని దర్శన మొసగుట కాతడు ఇష్టపడలేదు. అబుల్ ఫజల్ దుర్మరణమునొందిన పరిస్థితులను గూర్చి విని "సలీము సమ్రాట్టు కాగోరిన యెడల నన్నే చంపి అబుల్ ఫజల్ ప్రాణములను కాపాడినచో బాగుండెడిది" అనుచు అక్బరు వాపోయెను. + +అబుల్ ఫజల్ గొప్ప కార్యశూరుడు. అక్బరు నామా అను నాతని గ్రంథము అతని గొప్ప కృషికి ఒక స్మారక చిహ్నము. దాని తర్వాత మిక్కిలి విలువగలది అతని (గ్రంథ భాగమగు) మూడవ సంపుటము. దీనికి 'ఆయిన్-ఇ-అక్బరీ'' లేక అక్బరు యొక్క నియమావళి అను పేరు కలదు. అక్బరు యొక్క పరిపాలనమునకు చెందిన విషయములు తెలిసికొనుటకు ఇది అన్నిటికంటె సాధికారమైన ఆధారముగా నున్నది. అబుల్ ఫజల్ ఇతర గ్రంథములను పెక్కింటిని రచించెను. " ఆయార్ -ఎ- దానిష్ " అనునది “అన్వర్ -ఇ-సుహైలీ" అను గ్రంథము యొక్క సంక్షిప్త రచనా రూపము, "మక్తుజర్-ఇ-అల్లామీ' లేక 'ఇస్తాయా అబుల్ ఫజల్ ' అను శీర్షికతో ఇతని లేఖలు అనేకములు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0283.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0283.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8d245541848886463a4739c03b35995240fccb35 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0283.txt" @@ -0,0 +1,23 @@ +ఇతని మరణానంతరము ఇతని బంధువులచే రెండు సంపుటములుగా ప్రచురింపబడెను. మహాభారతము యొక్క +పారశీకానువాదము తోడను, "తారీఖ్-ఇ-అల్ఫీ " అను గ్రంథము తోడను ఇతని నామము సంబంధమును కలిగి యున్నది. + +రచయితగా అబుల్ ఫజల్ సాటిలేనివాడు. ఇతని శైలి ఉదాత్తమైనది. ఇతని శ క్తియుత పదప్రయోగ కౌశలము, వాక్య నిర్మాణ విధానము, సమాస రచనౌచిత్యము, సంపూర్ణ వాక్యముల లాలిత్యము ఎట్టివారికిని అనుకరించుటకు అవి కానివి. + +అబుల్ ఫజల్ నేతగా నుండగా అక్బరు తన విధ్యుక్త ధర్మములను బాగుగా గుర్తింపగల్గెను. రాజాస్థానములో ప్రవేశము కలిగినది మొదలుకొని భిన్న జాతులకును, భిన్న మతములకును చెందిన ప్రజలను జయప్రదముగా పరిపాలించు సమస్యను అప్రమత్తుడై ఇతడు పరిశీలింప దొడగెను. దీనికి ఫలితముగా అన్యమత సహనముతో గూడిన పరిపాలనా విధానము రూపొందెను. నూతన విధానమును పరిపాలనలో అమలుపరచుటకు అక్బరునకు అవసరము కలిగినపుడెల్ల అబుల్ ఫజల్ ఆ విధానమును లేఖన రూపమున స్ఫుటముగా ప్రతిపాదించి తత్ప్రతి కూల వాదములను నిర్భయముగా తన లేఖినిచే నెదుర్కొనెను. + +అక్బరు అవలంబించిన నూతన విధానము మొగలాయి పరిపాలన యెడల ప్రజలు సమాధానపడుటకు ఎక్కువగా +తోడ్పడెను. “రాజు ప్రజలకు తండ్రి" అను నాదర్శము భారతదేశమును పాలించిన సమ్రాట్టులలో నెల్ల అక్బరు +నందు విశేషముగా అన్వర్థమయ్యెను. + +అబుల్ హసన్ తానాషా :- అబుల్ హసన్ తానాషా కుతుబుషాహీ పరిపాలకులలో తుదివాడు. ఇతడు క్రీ. శ.. 1672 నుండి 1686 వరకు గోలకొండ రాజ్యమును పాలించెను. ఇతనిని గురించి ప్రచారములో నున్న కథలు పరస్పర విరుద్ధములయిన చరిత్రలు ఈతని జీవితచరిత్రను దురవగాహ మొనర్చుచున్నవి.. పరస్పర విరుద్ధములయిన గాథలను, చరిత్రలను శోధించి సమన్వయపరచిన స్థూలముగ రెండు సిద్ధాంతములు రూపొందుచున్నవి. 1. అబుల్ హసన్ విదేశీయుడు. 2. అబుల్ హసన్ కు తు బు షా హీ రాకుమారుడు. + +అబుల్ హసన్ పర్షియా వాడనియు అరేబియా వాడనియు, హమ్డాన్ వాడనియు, మొగలాయి వాడనియు గ్రంథస్థములు చేయబడిన విషయములు సమన్వయ మగుటలేదు. + +సిద్దిపేట తాలూకా లోని అనంతగిరి యందును, ఇతర స్థలముల యందును ప్రచార మందున్న కథనములలో సత్యము +లేదు. + +సమకాలికులును, స్థానికులును, ప్రామాణికులును అగు చారిత్రకు లీతడు కుతుబుషాహీ వంశమువాడనియే వ్రాసినారు. శత్రుకూటమువారుకూడ ఈ విషయమును ఒప్పుకొన్నారు. ఇతడు అబుల్లా కుతుబుషా (1626-1672) తమ్ముడగు ఆయినుల్ ముల్కు (ఇమాదుల్ ముల్కు) కుమారుడు. సుల్తాన్ అబ్దుల్లా తల్లియగు హయాత్ బక్షు బేగం పౌత్రుడు. + +హయాత్ బక్షు బేగం సుల్తాన్ మహమ్మదు కులీ కుతుబుషా (1580-1612) కూతురు: సుల్తాన్ మహమ్మదు కుతుబుషా (1612-1626) భార్య; సుల్తాన్ అబ్దుల్లా కుతుబుషా (1626 -1672) తల్లియగుటచే అబుల్ హసన్ రాజవంశీయుడనియు, రాజ్యార్హత కలవాడనియు అసందిగ్ధముగ తేలుచున్నది. ఈతని మేనల్లుడు షరీఫల్ ముల్కు, మంత్రి మసూదుఖాన్, అత్తగారు బేగంసుల్తానా ఈ విషయమును సందేహమున కాస్పదము లేకుండ స్పష్టపరచి యున్నారు. + +చరిత్రకులు, సమకాలికులగు యాత్రికుల సంపుటములు అబుల్ హసన్ ప్రారంభ జీవితమును సమగ్రముగ చిత్రింపలేదు, అతని బాల్యదశావిశేషములను వివరింప లేదు. అందందు లభ్యములగు శకలములను, సూచనలను \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0284.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0284.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..000ae1d8592b4c563303452eca8c97eca2aac2e1 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0284.txt" @@ -0,0 +1,15 @@ +సమన్వయపరచి సూత్రీకరించినచో ఈతని కౌమార యౌవనదశా విశేషములను గూర్చి తెలిసికొనవచ్చును. + +కుతుబ్ షాహి పాదుషాలు విషయలంపటులు, ఆద్యంతముల రాజులిరువురు తప్ప మిగత వారెవ్వరును షష్టి పూర్తి చేసికొనలేదు. వీరి యల్పాయుర్దాయమునకు కారణములను ఇతరత్ర వెదకనవసరము లేదు. అబుల్ హసన్ పుట్టి పెరిగిన వాతావరణ మెట్టిదో పై విషయముల వలన సుగ్రాహ్య మగుచున్నది. పరిసర పరిస్థితుల ప్రభావమువలన అబుల్ హసన్ విషయ లౌల్యమున నెల్లరను తలదన్ను వాడయ్యెను. అంతఃపుర ఆదర్శములు పవిత్రత సడలి మలినమయి పోయినవి. అంతఃపుర స్త్రీల మానములు, పరిచారకుల శీలములు శిథిలములుకా జొచ్చినవి. అతి మెత్తనివాడును, విషయలోలుడును అగు అబ్దుల్లా సుల్తానుకు గూడ నీతని ప్రవర్తనము దుస్సహ మయ్యెను. ఆతడు మందలించెను, రాణులు చులకన చేసిరి. రాజును, రాణులను అనుసరించి తిరుగు పరిచారికా బృందముకూడ ఈ మార్పును గమనించి +ఆ రాజకుమారు నవమానించి యుందురు. + +అబుల్ హసన్ అవమానములను సహింపలేని వాడయ్యెను. రాజ భోగములకు స్వస్తి చెప్పి, అంతఃపుర సౌఖ్యములను త్యజించి ఫత్తేదర్వాజా (విజయ ద్వారము) కడ నివసించియున్న విఖ్యాత వలీ (యోగి) యగు షా రాజూ ఖత్తాల్ ను ఆశ్రయించెను. అప్పు డాతని వయస్సు రమారమి ఇరువది సంవత్సరము లని తెలియుచున్నది. అతడు భయ భక్తులతో, ప్రేమ విశ్వాసములతో గురువును సేవించుచు, అతని కృపకు పాత్రుడయ్యెను. అందుచే నా వలీ అబుల్ హసనును “తానాషా" యని ముద్దుగ పిలిచెడువాడు. “తానాషా" యన "బాలయోగి" యని యర్థము. తానాషా పదునాలుగేండ్లు గురు శుశ్రూష చేయుచు ఆ యాశ్రమమందే గడపెను. + +ఆ యాశ్రమజీవిత మాతనిని ప్రజాసామీప్యమునకు దెచ్చినది. ప్రజల అవసరములు, ఆవేదనలు, ఆ వేశ కావేషములు, కష్టసుఖములు తెలిసికొని, వాటిలో భాగస్వామి యగుట కనేక అవకాశములు అతనికి లభించినవి. ప్రజాబాహుళ్యములో రాజుగ నాతడు సంపాదించిన అనుపమ ప్రేమ గౌరవములకు ఈ ఆశ్రమ జీవితము పునాది రాయియైనది. క్రింది తరగతి వారితో సన్నిహితత్వ మేర్పా టయినది. మతసహనము, పీడిత ప్రజానీకము నెడ సానుభూతి, విశాలదృక్పథము ఏర్పడినవి. అందువలన దక్షిణాపథ మేలిన ముస్లిం ప్రభువులలో సేరికిని లభ్యముగాని గౌరవ ప్రతిపత్తు లీతనికి లభించినవి. ఇతనిలో కలిగిన అద్భుతమగు మార్పును గమనించి మున్నీతని ద్వేషించిన వారిప్పుడు ఈతనియెడ అనురక్తు అయిరి. + +అబుల్ హసన్ వివాహము విశ్రాంతి గొల్పు పరిస్థితులలో జరిగినది. సుల్తాన్ అబ్దుల్లా కుతుబుషా తన మూడవ కుమారిక వివాహము చేయవలసి వచ్చెను. పెద్దల్లుడగు సయ్యదు నిజామొద్దీన్ అహమదు ఆలోచనానుసారము అతని గురు పుత్రుడును, అరేబియా దేశీయుడును అగు సయ్యదు సుల్తాన్ అనువానికి ఆమె నిచ్చి పెండ్లిచేయుటకు అబ్దుల్లా కుతుబుషా నిశ్చయించెను. రాజ ప్రాసాదములో వివాహ సన్నాహములు చురుకుగా సాగు చుండెను. + +ఆ సమయముననే ఫతేదర్వాజాకడ నున్న ఆశ్రమములో షా రాజూ ఖత్తాల్ తన శిష్యపుంగవుడగు అబుల్ హసన్ తానాషాను పెండ్లికొడుకును జేసెను. ఆ యోగి పుంగవుడు సొంత పర్యవేక్షణమున అంతఃపురములో జరుగు వివాహ కార్యకలాపములను స్నాతకములవంటి వాటిని ఆశ్రమములోకూడ జరిపించెను. ప్రజలు ఆశ్రమములోని వేడుకలను, ఆ యోగిచర్యలను విడ్డూరముగ చూడసాగిరి. అబుల్ హసన్ వివాహప్రయత్నము జరుగనున్నదని షా రాజూ ఖత్తాల్ వలీ అందరకు వివరించుచుండెను. + +చిత్రము! ఇంతలో సుల్తాను పదమున పెత్తనము వహించి వరనిశ్చయము చేసిన పెద్దల్లుడు నయ్యదు నిజామొద్దీన్ అహమదునకును, వరుడుగా నిశ్చయింపబడిన సయ్యదు సుల్తానునకును మధ్య దైవ ప్రేరితముగ తీవ్ర విరోధ మేర్పడెను. కలహభోజనుల యాజ్ఞికమున ఆవిరోధ జ్వాల యాకసమంటునట్లు ప్రజ్వరిల్లినది. సయ్యదు సుల్తానునకు రాకుమారి నిచ్చి పెండ్లి చేయవలదని ఆతడు పట్టు పట్టెను. తనమాటనుత్రోసిపుచ్చి, నిశ్చయించిన ప్రకారము +రాకుమారి వివాహమును జరుపనున్నచో తాము సపరి వారముగ ఔరంగజేబుతో జేరిపోయెదనని పెద్దల్లుడు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0285.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0285.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c01ba6d92cdb0c0d5402d428854cd8cd36252939 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0285.txt" @@ -0,0 +1,13 @@ +బెదరించెను. సయ్యదు సుల్తాన్ సంబంధము మేమొల్ల మనియు, మమ్ము నిర్బంధించినచో ఆత్మహత్య చేసికొందు +మనియు పెండ్లికూతురును, ఆమె తల్లియును శఠించిరి. సర్వసన్నాహములు పూర్తియగుటచే సుల్తాన్ అబ్దుల్లా +కర్తవ్యమును ఊహింపజాలకుండెను. వివాహమాపుట మంచిదిగాదు. గృహకల్లోలము దెచ్చుకొనుటకూడ వాంఛనీయము కాదు. అందుచేత ఆ సుముహూర్తముననే రాకుమారిని మరియొకని కిచ్చి పెండ్లి చేయుటకు రాజు నిశ్చయించెను. అంతరంగికులును అట్లే అభిప్రాయపడిరి +. +అరిషడ్వర్గముల కతీతుడై సర్వసంగ పరిత్యాగియై సర్వజన రంజకుడై యున్న అబుల్ హసన్ మాత్రమే ఈ సందర్భమున ఎల్లరకును హృగ్గోచరుడయ్యెను. రాణులును, మంత్రి సామంత హితులును, సర్దారులును ముక్తకంఠముగ అబుల్ హసనునకు రాజు తన మూడవ కుమార్తెనిచ్చి వివాహము చేయనగునని చెప్పిరి. రాజును అబుల్ హసన్ విషయమున తాత్పర్యముగలవాడయి యున్నందున మనఃపూర్తిగ నందుల కంగీకరించెను. + +పెండ్లినాడు సుల్తాను యొక్క ఆజ్ఞా ప్రకారము సామంతహిత పురోహితులు సాలంకృతమును, సుసజ్జీ కృతమును అగు నుత్తమాశ్వమును తీసికొని గోలకొండ కోట తూర్పు ద్వారమగు విజయ ద్వారమునొద్ద ఘాజీ బండపై నున్న ఖత్తాల్ ఆశ్రమమునకు వచ్చిరి. పెండ్లి కుమారుని వేషములోనున్న అబుల్ హసనును వివాహ వేదిక కడకు తీసికొనిపోయిరి. సయ్యదు సుల్తానుతో వివాహము కొరకు సిద్ధమయిన సరంజామాతో సుల్తాన్ అబ్దుల్లా కుతుబుషా ఆ సుముహూర్తముననే తన మూడవ కుమార్తెను అబుల్ హసనున కిచ్చి పెండ్లిచేసెను. సయ్యదు సుల్తాన్ సపరివారముగ ఔరంగజేబు కొల్వులో ప్రవేశించెను. అబుల్ హసనున కీ భార్యవలన అబ్దుల్లా జీవిత కాలములోనే ఇరువురు కుమార్తెలును, ఒక కుమారుడును +కలిగిరి. ఈ వివాహము తరువాత సుల్తాన్ అబ్దుల్లా కుతుబుషా పండ్రెండు సంవత్సరములు రాజ్యము చేసెను. +' +అబుల్ హసను పట్టాభిషేకము గూడ అత్యద్భుత పరిస్థితులలో జరిగినది. పెద్ద అల్లుడగు నయ్యదు నిజామొద్దీన్ అహమదు రాజ్యాంగముపై అధికారము నెరపు చుండెను. క్రీ, శ. 1670 లో హయాత్ బక్షు బేగం చనిపోయెను. అప్పటి నుండి గోలకొండ పరిపాలనా చక్రము అతనికి సంపూర్ణముగ స్వాధీనమయి పోయెను. 1672 ఏప్రిలులో అబ్దుల్లా కుతుబుషా జబ్బుపడెను. 1672 సం. ఏప్రిలు 19 వ తేదీనాడు అతనికి స్మారకము తప్పినది. అతడెట్టి మరణ +శాసనమును వ్రాయలేదు. అబ్దుల్లా రెండవ అల్లుడు మహమ్మదు సుల్తాను అనుమానముపై తండ్రి యగు నౌరంగజేబుచే నిర్బంధింపబడి, చెరసాలయందే కృశించి మరణించెను పెద్ద అల్లుని అవజ్ఞతయు, పెద్ద బిడ్డ అహంభావమును అబ్దుల్లాకు సహింపరానివయ్యెను. తనకల్లుడును, కొడుకువంటి వాడును అగు అబుల్ హసనునే రాజుగా చేయవలయునని ఆతడు కోరుచుండినట్లు ఆతని నడవడికయే నిదర్శనముగ నుండెను. పెద్ద బిడ్డకు సంతానములేదు. అయినను, ఆయమ తన సవతి కుమారుడగు సయ్యదలీ మాసూం అనువానికి పట్టము కట్టవలయునని భావించుచుండెను. సైన్యము, సర్దారులు, రాజ లాంఛనములు, పరిపాలనా చక్రము, బొక్కసము అన్నియు పెద్దల్లుని స్వాధీనమున నుండెను. + +మరణశయ్యపయి నున్న మామను చూడబోయిన అబుల్ హసనును అంతఃపురములోనికి పెద్దల్లుని పరివారము రానీయలేదు. అతని గుఱ్ఱమును గాయపరచిరి. అతని నవమానించి పంపివేసిరి. సైన్యాధ్యక్షుడును, నిజామొద్దీను నసహ్యించు కొనువాడును అగు సయ్యదు ముజఫరు ఈ సంఘటనను సాకుగ దీసికొని తన కార్యదర్శి, పేష్కారు లగు మాదన్న అక్కన్నల దీవిశేషమున సైనిక పరిపాలన, ఆర్థిక ప్రాముఖ్యముగల ప్రదేశములను చేజిక్కించుకొని రాజ ప్రాసాదమును ముట్టడి వేసెను .నిజా మొద్దీనును లోలోన నేవగించువారెల్లరు ఈ పరిస్థితిని గమనించి అబుల్ హసనున కండగ నిలిచిరి. అబ్దుల్లా కుతుబుషా 1672 ఏప్రిలు 21 తేదిన మరణించెను. సయ్యదునిజా మొద్దీన్ అహమదు, అతని భార్య, అతని కుమారుడు సయ్యద లీ మాసూం బంధింపబడిరి. మాసూం పారిపోయి ఢిల్లీ చక్రవర్తి కొలువులో చేరెను. నిజామొద్దీను అతనిభార్యయు వధింపబడిరి 1672 సం. ఏప్రిలు 23 వ తేదీయందు అబుల్ హసన్ తానాషా రాజుగ ప్రకటింపబడెను. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0291.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0291.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..88003ca45f5c904927a077857ee692099c2bbcae --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0291.txt" @@ -0,0 +1,51 @@ +పై విషయమునుబట్టి, 'అభినయ దర్పణము' నాల్గు వేల శ్లోకములుగల భరతార్ణవమునకు సంక్షిప్త గ్రంథమని యైనను చెప్పవచ్చును. లేదా భరతార్ణవమునందలి నాట్యశాస్త్రార్థములను సంగ్రహించి, 'అభినయదర్పణ' మను నామాంతరముగల మరియొక గ్రంథమును వెలయించెనని యైనను చెప్పవచ్చును. రెండవ విషయమే నిజము కావచ్చునని తోచుచున్నది. 'భరతసారము, భగవద్గీతా సారము' మొదలగు గ్రంథములవలె మొదటిదే నిజమైనచో ఇదియే 'భరతార్ణవసార మను పేరిట వెలసి యుండెడిది. అట్లుగాక ప్రత్యేకముగా నామాంతరము వహించుటవల్ల, ఇది నందికేశ్వరకృత మగు రెండవ గ్రంథమని చెప్పుటయే యుక్తము. + +'అభినయ దర్పణము' అంగికాభినయాత్మక మయిన గ్రంథము . ఈవిషయమునే కర్త 'ఆంగికం భువనం యస్య' అను ప్రథమశ్లోకముననే ఉదాహరించినట్లు తోచుచున్నది, + +నాట్యశాస్త్రార్ధము 'నాట్యం నృత్తం నృత్య మితి, మునిభిః పరికీర్తితం' అని త్రివిధముగా విభాగించి చెప్పబడినది. 'నాట్యం తన్నాటకేష్వేవ యోజ్యం పూర్వ కథాయుతం', (అభి. ద. 10 శ్లో.) అని యుండుటచే నాట్యము నాటకములందే ఉపయుక్తమగును. ఇక నృత్త, నృత్యములు ఆనుషంగికముగా అందు ప్రవర్తించునన వచ్చును. నృత్తము కేవలము ఆంగికమై 'రసభావ విహీనంతు నృత్తమిత్యభిధీయతే' (11 శ్లో.) అని చెప్పబడినది. నృత్యము, ఆంగిక, సాత్త్వికాభినయాత్మకమై, 'రసభావ వ్యంజ కాదియుతం నృత్య మితీర్యతే' (11) అని కీర్తింపబడినది. అందుచే నిది, నృత్యగ్రంథ మనతగి యున్నది. + +“ద్రష్టవ్యే నాట్యనృత్యే చ పర్వకాలే విశేషతః... +నృత్యం తత్ర మహేంద్రాణా, మభిషేకే మహోత్సవే... +తత్ర నృత్యం మహారాజ సభాయాం కల్పయేత్సదా"(17) + +అను శ్లోక పాదములచే అభినయదర్పణము నృత్య గ్రంథమని ఏర్పడును. + +ఆంధ్ర దేశమందు సుప్రసిద్ధివడసిన కూచిపూడి వారికేమి, నిన్న మొన్నటివరకు తెలుగు దేశమును నాట్యరసానంద +ములో ముంచి తేల్చిన వేశ్యాజనమునకేమి, నృత్య విషయమున ఈ అభినయదర్పణము అధారగ్రంథమై +యుండవచ్చునని, + +'సభాకల్పతరు ర్హాతి, వేదశాఖోపశోభితః +శాస్త్రపుష్ప సమాకీర్ణొ, విద్వద్భ్రమర సంయుతః +'సత్యాచారసభా, గుణోజ్జ్వల సభా సద్ధర్మకీర్తిస్సభా... +'విద్వాంసః కవయో భట్టాః సభా సప్తాంగ లక్షణం. +(18, 19, 20. శ్లొ.) + +అను శ్లోకములచే సులభముగా నూహింపవచ్చును. + +అభినయ దర్పణమునందు సభానాయక-మంత్రి లక్షణములు పేర్కొనబడిన పిమ్మట, రంగలక్షణమును, పాత్రాపాత్ర లక్షణములును, నట కింకిణీ లక్షణములును నిరూపించబడినవి. అనంతరము 'మృదంగాదులు' పాత్రల బహిః ప్రాణములనియు, 'జవస్థిరత్వ రేఖాచ భ్రమరీ దృష్టి రశ్రమః మేధాశ్రద్ధావచో గీతి, స్వంతః ప్రాణా దశ స్మృతాః' (37) అని జవాదులు అంతః ప్రాణములనియు పేర్కొనబడినవి. నాట్యక్రమమును గూర్చి తెలుపుచు, + +'తస్మాత్సర్వం సమాలోచ్య, పూర్వకై ర్యదుదాహృతం +దేవతాప్రార్థనాదీని కృత్వా, నాట్య ముపక్రమేత్ . + +అని ప్రబోధించి, హస్తాద్యభినయమునకును రసమునకును గల్గు సంబంధమును నిర్దేశించుచు, + +'యతో హస్త స్తతో దృష్టి, ర్యతో దృష్టి స్తతో మనః +యతో మన స్తతో భావో, యతో భావ స్తతో రసః (42) + +అని చక్కగా పలికెను. తన గ్రంథమునకు—- + +"అత్ర త్వభినయన్యైవ, ప్రాధాన్య మితి కథ్యతే (43) + +అని అభినయ ప్రాధాన్యము నిరూపించి, +' +"అభిపూర్వస్య ణీఞ ధాతో, రాఖ్యానార్ధన్య నిర్ణయః +యస్మా త్పదార్థాన్నయతి, తస్మా దభినయః స్మృతః 44 + +('అభి' యను నుపసర్గము పూర్వమందు గల 'నీ' ఇక్ అనెడు ధాతువునకు చెప్పుట యని యర్థము. పదార్థము, +లను తెలుపునదిగాన నిది అభినయ మని చెప్పబడినది.)ఇట్టి అభినయము 'అంగికము, వాచికము, ఆహార్యము +సాత్త్వికము అని చతుర్థాకరించి, + +'అత్రా ౽౽౦గికో ౽౦గప్రత్యంగోపాంగ భేదాత్త్రిథా మతః' అని మరల ఆంగికాభినయము అంగ-ప్రత్యంగ - ఉపాంగ భేదములచే ముత్తెరగుల చెప్పబడినది. తన గ్రంథమున నంది కేశ్వరుడు, + +'నృత్య మాత్రోపయోగ్యాని, +కథ్యంతే లక్షణైః క్రమాత్' \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0292.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0292.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..91e6ac8c80b8adeeb4cc94946ffe35c2c853b63d --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0292.txt" @@ -0,0 +1,21 @@ +అని, చెప్పదగిన విషయము నృత్యమాత్రోపయోగిగా నుండునని తెలియబరచి, ఆ విషయమునుగూడ, + +'ప్రథమంతు శిరోభేదః దృష్టిభేద స్తతఃపరం +గ్రీవాహస్తౌ తతః పశ్చాత్క్రమేణైవం ప్రదర్శ్యతే.' + +అని శిరోభేదములు, దృష్టి భేదములు, గ్రీవాభేదములు హస్తభేదములు అని నాల్గు విధములుగా విభజించి చెప్పెను. దేవేంద్రుడు అసురనటుడగు నటశేఖరుని నాట్యమునందు తానతిశయించుటకై ఉపదేశము కోరినవాడు గనుక, ఆతని యుద్దేశము నెరవేరుట కెట్టి అభినయ విజ్ఞానము అవసరమో, అంతవరకే సర్వజ్ఞుడగు నంది కేళ్వరుడు సంగ్రహించి ఉపదేశించె ననుకొన్నచో, ఈ గ్రంథముయొక్క వైశిష్ట్యము కొంత తేటపడగలదు. + +సాధారణముగా సమస్త నాట్యశాస్త్ర గ్రంథముల యందును శిరో-దృష్టి-గ్రీవా. హస్తాభినయ భేదములు, తద్వినియోగ పూర్వకముగా నిరూపింపబడుచున్నట్లే, ఇందుగూడ అవి యన్నియు సంగ్రహింపబడినవి. తొమ్మిది శిరోభేదములు, ఎనిమిది దృష్టిభేదములు, నాల్గు గ్రీవా భేదములు, ఇరువది యెనిమిది అసంయుత హస్తభేదములు, ఇరువదినాల్గు సంయుత హస్తభేదములు చెప్పబడినవి. కడమ నాట్యశాస్త్రముల మాట యెట్లున్నను, భరతనాట్య శాస్త్రముతో పోల్చి చూడగా, అందు పదు మూడు శిరోభేదములు, ముప్పదియారు దృష్టిభేదములు, తొమ్మిది గ్రీవాభేదములు, అరువదినాల్గు హస్తభేదములు కానవచ్చుచున్నవి. అభినయ దర్పణము శిరోభేదముల, సంఖ్యా-లక్షణ. వినియోగములయందు భరత +నాట్య శాస్త్రము కంటే భిన్నముగా నున్నది. మరియు నాట్య శాస్త్రీయాభినయ మంతము రసవినియోగము పొందునట్లు నిరూపింపబడినది; అభినయదర్పణము నందలి విషయమో, భావ పర్యవసాయిగా గోచరించుచున్నది. ఒక విషయమున మాత్రము అభినయదర్పణము తన ప్రత్యేకతను నెలకొల్పుకొను చున్నది. సంయుతా ౽సంయుత హస్తభేదములను మొత్తముగా నందు ఏబది రెండుగా గోచరించినను, కొన్ని విశేషాంశముల ప్రదర్శనము నిమిత్తము, నందికేశ్వరుడు మరికొన్ని - అనగా 145 అసంయుత హస్తభేదములను - క్రొత్తవాటిని- చేర్చి - వివరించి యున్నాడు. వాటిలో దంపతీమాత్రాది + +బాంధవ్య హస్తములు 11, బ్రహ్మాదిదేవతా హస్తములు 18, నవగ్రహ హస్తములు 9, దశావతార హస్తములు 11, బ్రాహ్మణాది హస్తములు 4, సప్తసముద్ర హస్తములు 7, గంగాది నదీహస్తములు 14, ఊర్ధ్వధొలోక హస్తములు 2, అశ్వత్థాది వృక్ష హస్తములు 23, సింహాది మృగహస్తములు 22, పారావతాది హస్తములు 21, భేకాది బలజంతు హస్తములు 5, వెరసి +145 అసంయుత హస్తభేదములు కలవు. సాధారణ హస్త భేదములును ఈ విశేషహస్తభేదములును కలిసి, 197 అయి, అభినయ దర్పణము నాట్యారాధకులకు ముఖ్యముగా హస్తాభినయ విషయమున కల్పవృక్షముగా నున్నది. + +భరతార్ణవమునకు సంగ్రహరూపమైన అభినయదర్పణమే ఇట్టిది కాగా, మూలగ్రంథమనదగు దానియందే యే విషయము లెంతెంత విపులముగా నిరూపింపబడినవో ఊహించుట దుష్కరము కాదు. + +అభినయము :- "నటుడు తన హృద్గత క్రోధాది భావములను శరీరాది చేష్టల వలన వ్యక్తీకరించుట అభి నయము. రామ యుధిష్ఠిరాదుల యవస్థలను రంగాది సాహాయ్యముచేత చూపుట అభినయము యొక్క ప్రయోజనము. అభినయమునకు అనుకరణ మావశ్యకము. లోకమునందు తండ్రి తన కుమారుని ముద్దాడుట అభినయ మనిపించు కొనదు. పితా పుత్రులు కానివారు వారి వేషములు వేసికొని, అందు తండ్రివేషము వేసికొనిన వాడు కొడుకు వేషము వేసికొనిన వానిని ముద్దాడిన అది అభినయమగును." అట్లే కోతికి సహజమైన చేష్టలు అభినయ మనిపించుకొనవు. కాని ఆ చేష్టలనే మానవుడు అనుకరించి చేసినచో అది అభినయ మనిపించుకొనును, అభినయమున కిది సామాన్య నిర్వచనము. ఇంక శాస్త్ర సమ్మతములైన వివరములు పేర్కొన బడును. + +అభినయము భరత శాస్త్రమునకు సంబంధించినది. 'భరతము'ను ఈ క్రింది విధముగా విభజింప వచ్చును. + +భరతము +నాట్యము నృత్యము వృత్తము తాండవము లాస్యము అభినయము \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0298.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0298.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f6efff1c35bd1d73b42886198853aa00716ea9f0 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0298.txt" @@ -0,0 +1,26 @@ +ఆహార్యము : నృత్య, నాటకాదులందు ఆయా సన్నివేశములకు తగినట్లు పాత్రలు అలంకారాదులను ధరించుట, రంగాలంకరణము ఆహార్య మనబడును. + +సాత్త్వికము : భారతీయ నృత్యకళయందు ప్రధానమైనట్టిది సాత్త్వికాభినయము. సత్వగుణ ప్రధాన మైనట్టిది +సాత్త్వికము. ఒక దృశ్యమును మనము జూచినప్పుడు గాని, ఒక సంఘటననుగూర్చి వినినప్పుడుగాని మన మనస్సు +పొందు అనుభూతియే సాత్త్వికము. ఈ సాత్త్వికక భావములు ఎనిమిది విధములు : స్తంభము, ప్రళయము, రోమాంచము, స్వేదము, వైవర్ణ్యము, వేవధువు, అశ్రువు వైస్వర్యము, + +సాత్త్విక భావములను గూర్చి రసమం జరియందు ముచ్చటైన శ్లోకములో చెప్పబడియున్నది. + +"భేదో వాచి, దృశో ర్జలం, కుచతటే + స్వేదః, ప్రకమ్పో ౽ధరే, +పాడ్లు ర్గణ్ణతటే, తనౌ చ పులక + వ్రాతో, లయ శ్చేతసి, +ఆలస్యం నయనద్వయే, చరణయోః + స్తమ్భః, సముజ్జృమృతే; +తత్కీం రాజపథే ప్రజేన్ద్రతనయః +కృష్ణ స్వయా౽౽లోకితః ? + +సఖి నాయికతో ననుచున్నది: + +ఓ మందయానా ! నీ మాటలయందు గాద్గద్యము. కన్నులందు బాష్పములు, చనుదరియందు చెమర్చుట, మోవి యందు ఆదరుపాటు, చెక్కిలియందు తెల్లదనము, మేనియందు పులకరింత, కనులయందు మాంద్యము,పాదముల యందు మ్రానుపాటు ఒకటినిమించి ఒకటి అతిశయిల్లుచున్నది. వ్రజకాంతల యుల్లములు కొల్లగొన్న నవనీత చోరుడు నీ కంటబడెనా యేమీ? లేనిచో అఖిల సాత్త్విక భావములు ఒకేవేళ ఏల యుదయించును ? + +పై శ్లోకమువలన సాత్వికము లన నేమియో అవి యెట్లు గల్గునో తెలియుచున్నది. సాత్త్వికములు మనస్సు నందు బుట్టి మనయందు గల్గు మార్పులు. నృత్యమందు నవరసాభినయమునకుగాని, పదముల అభినయమునకు గాని సాత్త్విక ప్రదర్శనము ముఖ్యము. సాత్త్వికమందు నర్తకుడు ముందు తానా భావమునందు లీనమై అనుభవించి, అభినయ ద్వారమున ప్రదర్శించి మనచే అనుభవింప జేయును. ఆంగికమందు నర్తకుడు తానా భావము నందు ఐక్యము కానవసరములేదు. అభినయింపవలసిన గీతముయొక్క అర్థములు తీసికొని హస్తములద్వారా వ్యాఖ్యానము చేయును. కనుకనే శాస్త్రము తెలిసిన పండితులు ఆంగిక ప్రధానమైన నృత్యమునకు తక్కువ స్థానమును, అనుభవయోగ్యమైన సాత్త్వికమునకు అగ్ర స్థానమునిచ్చిరి. పదాభినయమందు సాత్త్వికము ముఖ్యము. నాట్యమందు నవరసములు అభినయింపబడినను, "రతి" స్థాయిగాగల శృంగారమందువలె విజృంభించి అభినయింప గల అవకాశ మితర రసము లందు లేదు. కనుకనే పెద్దలు సృష్టి కాధారమైన శృంగారమునందే పదరచనలు చేసిరి. నృత్య నాటకములందు, భాగవత, కలాప, యక్షగానము లందు ఇతర రసముల అభినయమునకు అవకాశ మెట్లున్నను, ఛాయగానైనను శృంగారము లేనిదే ఆ అభినయ ముండుట అరుదు. అట్లే శృంగారము నభినయించు నప్పుడును హాస్య, అద్భుత, భయాన కాది రసములు ఛాయలుగా వచ్చుటయును గలదు. బీభత్సము తప్ప ఇతర రసములు అచ్చటచ్చట వచ్చి సంచారి భావములకు మెరుగులు పెట్టి అభినయమునకు అలంకారములుగా ఉపయోగపడును. ++ నవరసములు వాటి స్థాయి భావములు (1) శృంగారము రతి (2) వీరము ఉత్సాహము (3) కరుణము శోకము (4) అద్భుతము విస్మయము (5) హాస్యము హాసము (6) భయానకము భయము (7) బీభత్సము జుగుప్స (8) రౌద్రము క్రోధము (9) శాంతము శమము +వీటిలో అభినయమునకు ముఖ్యమైనది శృంగారము. శృంగారాభినయము సాత్వతి, ఆరభటి, కైశికి, భారతి అనెడి చతుర్విధ వృత్తులలో కై శికీవృత్తియందు మాత్రమే ప్రదర్శింపబడును. + +శృంగారము :- సంభోగము, విప్రలంభము అను ఇరు తెరంగులు. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0302.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0302.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b2b8a4efd4ca95d382dd9a82e89ebcc6f4c34c39 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0302.txt" @@ -0,0 +1,58 @@ +అందరికి చల్లనైన ఆ చందమామ నాపాలిటి +కనలమాయె నయ్యో ! చెలియ ! +ముందు నే నెవ్వరికి పొందెడ బాపితినో +అందుకు నే నీలా గై తినో ఓ చెలియరో. + +(8) స్వాధీన పతిక : తన ఆజ్ఞల ననుసరించు పతిగల నాయిక. + +ఉదా : ఎందుదాచుకొందు నిన్ను నేమి సేతు నేను +అందమైన నీమోము అయ్యారే ముద్దు గుల్కుచున్నది. +ముదముతో నాముద్దు మువ్వగోపాలసామి +గుదిగొన్న తమకమున గూడి యిద్దరము +నిదురపరవశమున వదలునో కౌగిళ్ళు +పదిలముగ నాజడను పట్టి కట్టుకొందునా ? + +పదార్థాభినయము, విశేషాభినయము : అభినయమందు ప్రతిమాటకు సరియగునట్టి అర్థమును స్ఫురింప జేయుచు హస్తములను పట్టుట పదార్థాభినయము. + +ఉదా : 'గోవు'-నాట్యమందు 'గోవు'ను అభినయించు నప్పుడు 'సింహముఖ” హస్తమునుబట్టి దాని ఆకారమును +అనగా గోవుయొక్క ముఖము, కొమ్ములను జూపుట. + +విశేషాభినయము : ఒకే విషయమును అనేక విధములుగా వర్ణించుట. +ఉదా : 'కమలాక్షుడు" + +(1) తామర రేకులవంటి కన్నులు గలవాడు. +(2) కెందమ్మి రేకులవంటి యెరుపుగలిగిన నేత్రములు గలవాడు. +(3) సూర్యోదయకాలమున సూర్యరశ్మి సోకినంతనే వికసించు కమలముల రేకులవంటి నేత్రములు గలవాడు. +(4) తామర పువ్వువలె వికసించిన నేత్రములు కలవాడు. +(5) భ్రమరముల నాకర్షించు కమలములవంటి నేత్రములు కలవాడు. + +ఇట్లు 'కమలాక్షుడు' అను మాటకు అనేక విశేషణములు గల్పించి అభినయించుట విశేషాభినయము, + +అభినయము గూర్చు విధము : ఒక వదమును అభినయించునప్పుడుగాని, అభినయమును గూర్చు నప్పుడు +గాని - ముందుగా ఆపదమును పూర్తిగా జదివి, అంధలి నాయికా నాయకు లెట్టివారో తెలిసికొనవలెను. అటుపై అందలి శృంగారమును గూర్చి, అవస్థాభేదములను గూర్చి, అలంకారములను గూర్చి, సంచారీ భావములను గూర్చి చక్కగా తెలిసికొని పిమ్మట అభినయము కల్పింపవలెను. భావములను కూర్చునప్పుడు పల్లవియందే పదములో నుండు అన్ని భావములు అన్వయమగునటుల చేయవలయును. పల్లవి, పదమునకు జీవము. అభినయమును గూర్చు విధము తెల్పుటకుగాను ఇట నొక పదము ఉదాహరణముగా నీయబడు చున్నది. + +పదము : ‘మంచిదినము నేడే | మహరాజుగ రమ్మనవే' + +పదములోని భావము : తన్ను విడనాడిన నాయకుడు మరల తనవద్దకు వచ్చుచున్నాడని దూతిక ద్వారమున +ఎరిగిన నాయిక, విరహోత్కంఠితయై నాయకుని రమ్మని ప్రార్థించుచున్నది. + +నాయిక : స్వీయ. +నాయకుడు : శఠుడు. +ఈర్ష్యామాన విప్రలంభ శృంగారము. +సంచారులు : శంక, వితర్కము, ఔత్సుక్యము, హర్షము, అమర్షము. + +ప. మంచిదినము నేడే మహారాజుగా రమ్మనవే. + ఔత్సుక్యము, హర్షము. +అను. పొంచిజూచు టేలే ? పొలతీ ? మువ్వగోపాలుడు. +శంక, వితర్కము - హర్షము, ఔత్సుక్యము. + +అభినయవిధానము : ఆంగిక ప్రధానమైనది. + +"మంచిదినము నేడే మహరాజుగ రమ్మనవే” +1. నేడు మంచిదినము-- మహరాజు వలె రమ్మనవే. +2. నేడు మంచిదినము-- ఇప్పుడే రమ్మనవే. +3. నేడు మంచిదినము-- సర్వాలంకృతుడై రమ్మనవే. +4. నేడుమంచిదినము--నే నతని రాక కెదురుజూచు చున్నాను రమ్మనవే. + +ఎట్లు? : +"నేను సర్వసిద్ధమైయున్నాను. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0303.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0303.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2d1f978625607e3f737ae2773038715617a4244e --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0303.txt" @@ -0,0 +1,46 @@ +స్వామికి ఇష్టమైన విధమున అలంకరించుకొని యున్నాను. +అతనికొఱకు మంచిగంధము నూరియుంచితిని. +అతని కిష్టమైన అలంకారముల సిద్ధపరచియుంచితిని. +షడ్రసోపేతమైన భోజ్యములను సిద్ధపరచితిని. +కేళీగృహము నలంకరించి యుంచితిని. +హారతి పట్టుటకు అన్నియును సిద్ధపరచితిని. +స్వామి నడిచెడి బాటయందు పూవులబరుచుటకు పుష్పములను సిద్ధపరిచితిని. +వీనులకు విందుగొల్పు సంగీతము వినిపించుటకు శ్రుతి చేసి వీణను సిద్ధముగా నుంచితిని. +తలవాకిట స్వామికొరకు వేచియున్నాను. + +5. మంచిదినము నేడే-- చల్లనిపిల్ల వాయువులు మెల్లన వీచుచున్నవి. +6. మంచిదినము నేడే--'ఝం'కార ధ్వనుల జేయుచు, తుమ్మెదలు, పూచిన మామిడి పూగుత్తులనుండి :మకరందమును గ్రోలుచున్నవి. +7. మంచిదినము నేడే-- కోకిలలు 'కుహూ' రవముల పంచమస్వరములో పలుకుచున్నవి. +8. మంచిదినమునేడే———చంద్రోదయమైనది. + +ఇట్లు ఆయా భావములకు తగినట్లు హస్తములుపట్టి అభినయించుట ఆంగిక ప్రధానమైనట్టి అభినయమగును. ఇక సంచారుల నభినయించు తీరు : + +(1) ఔత్సుక్యము (2) హర్షము (3) శంక (4) వితర్కము. ఔత్సుక్యమనగా ఉత్సాహము. తానభిలషించిన వస్తువు లభింపకముం దొక క్షణమైనను తాళజాలకపోవుటయే ఔత్సుక్యము. ‘ఔత్సుక్యము ' నకు అనుభావములు. + +(1) సంతాపము (మన్మథతాపము), (2) మనశ్చింత,(3)నిట్టూర్పు, (4) ఎటకై నను పోబూనుట. + +అభినయమందు చూపవలసిన భావములు : +1. మనస్సు కాక జెందుట, +2. వేగముగ నడుచుట. (ఇది 1-వ సాత్త్విక భావము.అనగా “ స్తంభము') +3. నిశ్వాసములు ప్రదర్శించుట. +4. శరీరము భారమగుట. (4వ సాత్వికము - స్వర భేదము). +5. నిద్ర +6. చింతించుట. ( 7.వ సాత్త్వికము - అశ్రువులు. మొదలైనవి పట్టవలెను.) +ఇందు : - +వేగముగ నడచుటయందు : 1వ సాత్విక భావము స్తంభమును పట్టవలసిన తీరు ఎట్లన స్తంభమనగా— కదలకుండుట లేక అనురాగముచే చలించకుండ నుండుట అని అర్ధము. ఇది పాదములందు బుట్టును. నాయిక 'వేగము' నభినయింపవలెను. గాని పాదములు మాత్రము ఉన్నస్థానమునుండి కదలుటలేదు. అట్టితరి శరీరమునందు +వణకుబుట్టి శరీరము కంపించును. ఈ భావప్రదర్శనము వలన ఆవేగము, ఆతురత వెల్లడియగును. దీనివలన +నాయిక మనస్సులోని ఆత్రము వెల్లడియగుచున్నది. ఇది పూర్తిగా సాత్త్విక ప్రధానమైనట్టి భావప్రకటనము గాన +ఈ విధముగా పట్టబడును. ఆంగికమైనచో నాయిక వడివడిగా అడుగులు వేయుట ద్వారా మనస్సులోని ఆందోళన వెల్లడిజేయును. ఇదియే రెంటియందలి భేదము. + +శరీరము భారమగుట : ఇదు 4-వ సాత్విక భావము స్వర భేదము అభినయింపవలెనని తెలుపబడినది. అదెట్లన: స్వర భేదము_సుఖాదులచే గలుగునట్టిది. ఇందు డగ్గుత్తిక మొదలైనవి గల్గును. డగ్గుత్తిక అనగా గద్గద స్వరము. ఇది వాక్కునందు ప్రదర్శింపబడునట్టిది. శరీరము భారమగుటచే... నాయిక ఉచ్ఛ్వాస, నిశ్వాసములు ప్రదర్శించుచు మెల్లన కంఠమును మార్చి గానము చేయుటవలన ప్రదర్శించును. + +అట్లే - ‘చింతించుట' యందు 7 వ సాత్వికము. + +అశ్రువుల ప్రదర్శనము : +విచార మధికమై అశ్రువులు రాల్చుట, ఆనంద బాష్పములు రాల్చుట- అని రెండువిధములుగా 'అశ్రువుల'అభినయము ప్రదర్శింపబడును. + +కన్నీరు విదుల్చుట, కనులు తుడుచుకొనుట -- వలన అభినయింపబడును. + +ఇట్లే ప్రతి 'సంచారి' యును అభినయింపబడును. ఈ అభినయము సాత్విక ప్రధానమైన సంచారుల ప్రదర్శనము. + +మన్మథ పంచబాణముల అభినయమును గూర్చి కొన్ని వివరములు : నాయి కాభినయమందు నాలుగు బాణములు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0304.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0304.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..70fc44b981f057cfbe2f4630b602b85c02880757 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0304.txt" @@ -0,0 +1,15 @@ +మాత్రమే వేసి ముగింతురు. అంతటితో అభినయము ముగియుచున్నది. భామాకలాపము, ఉషాపరిణయము, రుక్మాంగద మొదలైన భాగవతములందు నాలుగు బాణముల ప్రయోగము, అభినయము తరువాత . ఐదవబాణము ప్రయోగమునకు బదులుగా 'మూర్ఛపట్టు' అభినయింప బడుచున్నది. మరణము నిషేధము గాన ' మూర్ఛపట్టు'తో ముగించుచున్నారు. భాగవత నాటకాదు లందు నాయిక చెలికత్తెలు ఆమె యొద్దనే యుండుటచే, ఉప శాంతిని అభినయింతురు. భరతనాట్య ప్రదర్శనము నందు ఏక పాత్రాభినయమగుటచే అట్టి అవకాశము లేదు గనుకనే ‘నవమల్లిక' తో సమాప్త మగుచున్నది. + +ఇదియే భారతీయ నృత్యకళకు తలమానికమైన రసాభినయము యొక్క సంక్షిప్తగాథ. + +అభినవగుప్తుడు :- (కాశ్మీరము - క్రీ. శ. 11 వ శతాబ్దము) "సరస్వత్యా స్తత్త్వం కవి సహృదయాఖ్యం విజయ తామ్" అని కీర్తించినటుల కవి సార్వభౌములగుట చేత సరస్వతీతత్వమూర్తులగు శ్రీమ దభినవగుప్తపాదాచార్యులవారు, శాస్త్ర సర్వస్వము నెల్లరికిని ప్రసాదించుటకై, అవతరించిన శ్రీపతంజలి మహర్షివలె నొకయవతార మనుటకు సందియము లేదు. + +ఈ మహామహోదయుడు - కవిసార్వభౌముడుగను, ధ్వనిమార్గ ప్రవర్తనాచార్యుడుగను, నాట్యశాస్త్ర విశదీకరణ ప్రవీణుడుగను, కాశ్మీర శైవ సంప్రదాయమగు ప్రత్యభిజ్ఞాదర్శనమునకు మూల స్తమ్యాయమానుడుగను, నాలుగు వేషములు ధరించి లౌకిక, వైదిక కళా విద్యాస్థానరంగములయం దన్నిటియందును తన అసాధారణ ప్రతిభా విశేషములను ప్రదర్శించి, చతుర్విధ గ్రంథ రచనాభినయ చాతుర్యమున సకల సహృదయహృదయముల వికసింపజేసిన ఒకానొక అసాధారణవ్యక్తి. వీరిని గూర్చి సమగ్రముగ దెలిసికొన వలయుననిన నెవ్వరికిని సాధ్యము గాదు. అయినను పై నాలుగు విధములైన విద్యా ప్రభేదములలో వారు విరచించిన ఉత్త మోత్తమ గ్రంథముల పరిశీలించితిమేని, వీరి ప్రభావమును, ప్రతిభా. సంపత్తిని, వీరు లోకమున కనుగ్రహించిన ప్రబోధమును కొంతవరకు గుర్తెరుగ వచ్చును. ఆయా విభాగములలో. +వీరు రచించిన ప్రబంధములు ఆదర్శప్రాయములై విరాజిల్లు చున్నవి. + +సరస్వతీ విహారరంగస్థల మగు కాశ్మీరమున శివభక్తి పరిపూతమగు నొక విద్వత్కుటుంబమున (క్రీ. శ. 950 నుండి 966 సంవత్సరముల లోపల) వీరు జన్మించిరి. + +వీరి వంశకూటస్థుడగు అత్రిగుప్తుడు గంగాయమునలకు మధ్యనుండు కాన్యకుబ్జమునకు రాజగు యశోవర్మ (క్రీ. శ. 720-740) రాజ్యకాలమున "అంత ర్వేది" యను గ్రామమున నివసించుచుండెను. అతడు సర్వశాస్త్ర పారగు డగుటయేకాక శైవాగమములయందు అద్వితీయ ప్రవచనాచార్యుడై విరాజిల్లుచుండెను. కాశ్మీర రాజగు లలితాదిత్యుడు (క్రీ.శ.725-761) యశోవర్మను జయించినప్పుడు అత్రిగుప్తుని పాండిత్యమునకు సంతసించి కాశ్మీరమునకు ఇతనిని తోడ్కొని చని, ఇతని +నిత్యనివాసమునకై వితస్తా (jhelam) నదీతీరమున శీతాంశుమాలి దేవాలయమున కెదుట సముచితమైన యొక గృహమును నిర్మించి, ఆ నదీ మూల భాగముననే ఒక జాగీరును గూడ కల్పించి మిక్కిలి గారవించెను. వీరి కుటుంబమున “వరాహగుప్తుడు" అను మహాను భావుడు అవతరించెను. అతని శివభక్తికి మెచ్చి అతనిపై పరమ శివుడు విశేష కటాక్షమును ప్రసరింపజేసెను. అతని ఆత్మజుడు “చుఖులక” అను ఉపనామముగల నరసింహగుప్త సకల శాస్త్రములయందును అసమాన పాండిత్యమును గలిగినవా డగుటయేగాక, అత్యంత శివభక్తి పరాయణుడైయుండెను. అతనిభార్య విమలకళ. మహాసాధ్వియు, సనాతన ధర్మాచార పరాయణయునై యుండెను. వీరిట్లు సనాతనధర్మ పరాయణులై, విద్యావ్యాసంగైక తత్పరులై, శివభక్తి భరితులై, అతి పవిత్రమగు దాంపత్యమును నిర్వహించుచుండిరి. ఆదివ్యదంపతులకే. “యోగినీభూ” అని ప్రసిద్ధిచెందిన మన అభినవగుప్తపాదు డుదయించెను. + +జననకాల నిర్ణయము : కాశ్మీర సంప్రదాయమున సప్తర్షిశకము వాడుకలో నున్నది. అది కలియుగారంభమునకు 25 సంవత్సరముల తరువాత నారంభమగుచున్నది. అందుచే "బృహతీ విమర్శినీ" గ్రంథము నందు ఇతడు. చెప్పిన రీతిగ, 4090 సప్తర్షి వర్షమున ఆ గ్రంథము సమాప్త \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0305.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0305.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8b1c7ebf3dff09658fa7f676759f916b02dd55f4 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0305.txt" @@ -0,0 +1,29 @@ +మైనటుల తెలియుచున్నది. "భైరవ స్తవ” మున, 4068వ సంవత్సరమున పుష్యబహుళ దశమితిథిని అది పూర్తిచేయ +బడినటులను, “క్రమ స్తోత్ర"మున 4066 సంవత్సర మార్గశీర్ష కృష్ణ నవమియం దది పూర్తిచేయబడినటులను `తెలిపి +యున్నాడు. అందుచే 4066 నుండి 4090 వరకును ఇతడు గ్రంథములను రచించుచుండెనని తెలియుచున్నది. అది +క్రీ. శ. 990-1014 అగుచున్నది. ఇతని గ్రంథములలో మొదటిది క్రమస్తోత్ర మనియే చెప్పుటకు వీలు లేదు. +అదియును గాక నితడు పెక్కుమంది గురువుల నాశ్రయించి అనేక విషయములలో నారితేరినవాడు. దీని కెంత లేదన్నను 30 లేక 40 సంవత్సరముల కాలము పట్టి యుండవలయును. అందుచే నితడు క్రీ. శ. 950.960 +సంవత్సరములకు మధ్య జన్మించి యుండవలయును. + +విద్యాభ్యాసము : అభినవగుప్తపాదనామ నిర్వచనము: అతి బాల్యముననే తలిదండ్రు లితనిని సమీపమున నుండు పాఠశాలకు బంపిరి. అప్పటి నుండియే ఇతని గొప్పతనము బయలుపడుచుండెను. ఇతని నవనవోన్మేషమగు బుద్ధి వైభవమునకును వాగ్మిత్వమునకును ముగ్ధులై, ఉపాధ్యాయు లితనిని పతంజలియపరావతారమని నిశ్చయించి, +"అభినవ గుప్తపాదుడే" (నూతన పతంజలియే) ఇతడని, ఇతని నామధేయమును సమన్వయ మొనర్చిరి. మరియు +సహాధ్యాయు లందరును ఇతనిని జూచి మహాసర్పమును జూచినటుల భయభ్రాంతు లగుచుండిరి. అందుచే నితడు +అందరిచేతను గుప్తపాదుడగు నాదిశేషుని అపరావతారముగనే భావింపబడుచుండెను. "బాలవలభిభుజంగు" డని +ఇతనిని గురువులు కీర్తించినటులు కావ్యప్రకాశ వ్యాఖ్యానమగు బాలబోధినిలో నున్నది. కనుక ఇతని సమగ్ర నామ +ధేయము "అభినవ గుప్తపాదు" డనుటయే యుక్తము, "భట్టాభినవగుప్తార్య పాద ప్రోక్తేన వర్త్మవా" అని కీర్తించుటయు దీని కనుకూలముగనే యున్నది. + +ఇతని ఆచార్యులు : “బహుభ్యః శ్రోతవ్యం ; బహుధా శ్రోతవ్యమ్" అను నార్యోక్తిని ఆచరణములో పెట్టగలిగిన +దిట్ట ఇతడే. ఆయా సంప్రదాయములలో మిక్కిలి ప్రవీణులగు నాచార్య మహోదయుల నాశ్రయించి, మధుకర +వృత్తితో సర్వశాస్త్ర విషయ మకరందముల నితడు ఆస్వాదించెను. వేయేల, నాస్తికులగు జైన బౌద్ధాదుల నాశ్రయించి, వారల కడ వారి మత పరమార్థములను దెలిసికొనెను. ఇటుల నితడు సర్వశాస్త్రముల యందును అద్వితీయ పాండిత్య మండితుడై విలసిల్లెను. ++ Caption text ఆచార్యుల నామధేయములు వారు బోధించిన శాస్త్రములు 1. నరసింహగుప్త (వీరితండ్రి) వ్యాకరణము 2. వామనాథుడు ద్వైతాద్వైత తంత్రములు 3. భూతిరాజతనయుడు ద్వైత శైవము 4. భూతిరాజు బ్రహ్మవిద్య 5. లక్ష్మణగుప్త క్రమ-త్రికదర్శనములు 6. భట్టేందురాజు ధ్వనిమార్గము 7. భట్టతోతుడు నాట్యశాస్త్రము + +ఇతని కుటుంబము, దానిపరిస్థితులు : ఇతని తల్లిదండ్రులే కాక, ఇతనికి వామనగుప్తుడు అనునొక పినతండ్రియు, మనోరథుడను నొక తమ్ముడును, క్షేముడు, ఉత్పలుడు, అభినవుడు, చక్రకుడు, పద్మగుప్తుడు అను నైదుగురు పినతండ్రి కొడుకులును గలరు. గురుపంక్తిలో పినతండ్రి పేరుగూడ నున్నది. వారు అలంకార శాస్త్రగ్రంథముల +విరచించినటుల, అభినవభారతిలో ఇతడు ఉదాహరించి యున్నాడు. సోదరులందరును సకలశాస్త్రపారగులగుట +మాత్రమే గాక, ఉత్తమ గ్రంథ రచయితలై యున్నటుల దెలియుచున్నది. "స్పన్దనిర్ణయ" మను శైవగ్రంథమును +క్షేముడు (క్షేమరాజు) అను సోదరుడు విరచించెను. ఇట్లు వీరి కుటుంబములోనివా రందరును ప్రౌఢశాస్త్ర ప్రవీణులును, అత్యంత శివభక్తి సమన్వితులునునై యుండిరని తెలియుచున్నది. + +ఇతడు సాహిత్యాధ్యయనము చేయుచుండినపుడే ఇతని తల్లి చనిపోయినది. అప్పటికి ఇతని తండ్రి, వయసు +చెల్లనివాడయ్యు, వివాహాంతరమును చేసికొన నొల్లక పరమ విరక్తుడై యుండెను. ఈ సంఘటనచే మన అభినవ +గుప్తుల మనస్సు ఫారలౌకిక శ్రేయోను చింతనాదులందే నిమగ్నమయ్యెను. అందుచే నితడు వివాహముచేసికొనుట +కంగీకరింపలేదు. అటుపై ఆగమవిజ్ఞానసంపాదనకై కడగి, అందు సంపూర్ణమయిన విజ్ఞానమును నార్జించుటయేగాక, +తద్యోగసిద్ధులై తాము తరించి, ఇతరులను గూడ తరింప జేసిరి. ఇతని అతివిపులమైన తంత్రాలోకము ఇతని అస \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0311.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0311.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0f327f89d09011a178d45e43210840e1c206fa3b --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0311.txt" @@ -0,0 +1,38 @@ +హుతులను తీసికొనిన పిదప అన్నమును వ్యంజనముల సమ్మేళనముతో భోజనమును చేయుచున్నట్లు లోకము నందును వేదమునందును ప్రసిద్ధి కానవచ్చుచున్నది. + +దధి (పెరుగు) : ఇవ్విధముగ భోజనమును చేయు సందర్భములో అంత్యమున పెరుగుతో భోజనమును సమాప్తి చేయవలెనని చెప్పి, ఆ పెరుగును తయారుచేయు విధానమును శ్రుతి ఈ క్రిందివిధముగా బోధించుచున్నది: + +"య త్పూతికై ర్వా పర్జవల్కై ర్వా పంచ్యాత్సౌమ్యం +తర్వత్క్వీలై రాక్షసం తద్య త్తండులై ర్వైశ్వ దేవం +తద్యదాతం చనేన మానుషం తద్య ద్దన్నాతత్యేంద్రం +దధ్నాతనక్తి సేంద్రత్వాయ" (కృ. య. సం.2-5-3) + +సోమలతా సదృశములగు ఓషధివిశేషములచేగాని పూతీకముచేగాని, మోదుగ చెట్టు యొక్క బెరడుచేతగాని, క్షీరములలో తోడు పెట్టుట చేత నిష్పన్న మయిన పెరుగు సోమదేవతకు ప్రియమైనది అని పై శ్రుతిభావము. అటులనే +క్షీరములకును స్థూల బదరీఫల సంబంధముచే నిష్పన్నమయిన పెరుగు రాక్షసులకు ప్రియమయినది. తండుల +సంపర్కముచే నిష్పన్నమగు దధివిశ్వేదేవతలకు ప్రియము కొంచెము పులిసిన మజ్జిగచే నిష్పన్నమయిన పెరుగు +మనుష్యులకు ఇష్టమయినది. క్షీరములలో పెరుగు తోడు పెట్టగా నిష్పన్నమయిన దధి ఇంద్రునకు ప్రియమయినది. +అట్టి పెరుగును ఇంద్రునకు హోమము చేయుటకై పాత్రయందు గ్రహించునపుడు పాలను ముందు గ్రహించి +అంత్యమున పెరుగును గ్రహణము చేయవలెను. అట్లు చేయుటచే ‘ధినోతీతి దధి' అని వ్యుత్పత్తి కావున, 'ధివ్ +ప్రీణనే' అను ధాతువువలన ఏర్పడిన 'దధి' శబ్దమునకు 'సంతోషపరచునది' అని అర్థము కావున అట్టి వస్తువును +చివర గ్రహణముచేసి హోమమొనర్చుటచే ఇంద్రునకు సంతోషము (తృప్తి) జనించును, అని తెలియుచున్నది. +“దధ్నో పరిష్ఠాద్దినోతి” అను నీ శ్రుత్యర్ధము ననుసరించియే లోకములో పెరుగుతో అంత్యమున భోజనము చేయు +నాచారము ఏర్పడెను. ఇట్లు సర్వపదార్థములను భుజించిన పిదప అంత్యమున పెరుగుతో భోజనమును సమాప్తి +చేయుటచే, మానవునకు సంతృప్తి జనించుచున్నది. + +రెండుసార్లు భోజనము: "ప్రజాపై సత్రమాసత తప +_స్తవ్యమానా అజుహ్వతీః ..మనుష్యా అవశ్యన్ +చమనం మృతస్య పూర్ణగ్ స్వధాంతముపోదతిష్ఠన్ +తమ జుహవుః | తేన ద్వయీ మూర్ఖ మవారుంధత +తస్మా ద్విరహ్నో మనుష్యేభ్య ఉపహ్రియతే ప్రాత +శ్చ సాయం చ" (కృ. య. బ్రా. కాం. 4. ప్ర. 9. అ.) +అని కలదు. + +పూర్వము ఒకప్పుడు ప్రజలు హోమము లేకుండ ఉపవాస రూపమగు తపస్సును చేయుచు, సత్రయాగ సదృశమగు సుకృతమును సంపాదించిరి. ఇట్లు తపస్సును చేయుచుండగా కొంతకాలమునకు వారికి ఉచితమగు అన్నమును ధరించునట్టియు, ఘృతపూర్ణమగు నట్టియు దారుమయమునగు నొక పాత్రవిశేషము కానవచ్చెను.వారు దానిని చేతబూని నిలువబడి ఆ ఆజ్యమును అగ్ని యందు హోమము చేయగా ఆ హోమ ప్రభావముచేత ఒక దినమున కాలద్వయమందు భోజ్యమగు అన్నము సంప్రాప్తమయ్యెను. అప్పటినుండి నేటివరకును లోకములో సామాన్యులచేతను, శిష్టులచేతను దినమునకు భోజనము రెండుసార్లు (సాయం ప్రాత స్సమయము లందు) చేయబడుచున్నది. ఇవ్విధముగ రెండు పూటల భుజించునపుడు కొంచెము తక్కు వగ భుజింపవలెననియు, ఏకాదశి మున్నగు దినములందు దినమున కొకసారే +కడుపునిండ భుజింపవ లెననియు స్మృతి భోధించుచున్నది. పై విధముగ, శ్రుతి, స్మృతి, శిష్టాచారములననుసరించి +ఆహారమును భుజించు మానవులకు ఆయురారోగ్యములు సంపూర్ణముగ సిద్ధించునని అనుభవపూర్వకముగ స్పష్ట +మగుచున్నది. + +అభ్యసనమన స్తత్వము :- అభ్యసన మను విషయమును గురించి ప్రసంగించుటకు ముందు మన స్తత్వమునకు +సమానార్థకమగు సైకాలజీ (Psychology) అను పదము యొక్క అర్థమును స్పష్టముచేయుట అవసరము. శబ్ద +వ్యుత్పత్తి ననుసరించి సై కాలజీ అను పదము 'ఆత్మ' అను అర్థమునిచ్చు 'సైక్' అను పదమునుండి ఉద్భవించినది. +అందువలన ఈ శాస్త్రమును మొదట ఆత్మసంబంధమైన శాస్త్రముగా పరిగణించిరి. కాని ప్రాచీన తత్వజ్ఞులు ఆత్మ పదార్థ వివేచనకై ప్రయత్నించియు విఫలులైరి. అందువలన మొదటి నిర్వచనమును సవరించి వారు సై కాలజీ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0312.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0312.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..915e1ab389a4cf7c4874431f429ef6024c572cf9 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0312.txt" @@ -0,0 +1,18 @@ +అను పదమునకు మనస్సు అని అర్థముచెప్పిరి. వివేచనము వలన మనస్సు అను అర్థము కూడ అసమగ్రమని విదిత +మయ్యెను. పిదప కొందరు నిపుణులు సై కాలజీని చైతన్య పరిశీలనమని నిర్వచించిరి. ఆ నిర్వచనముచే చైతన్యము +కొంచెముగా నున్నపుడును, పూర్తిగా లేనపుడును ఏర్పడు సమస్యలకు పరిష్కారములు లభింపవయ్యెను. అందుచేత +వారు సైకాలజీ అను పద నిర్వచనమును సమగ్రమొనర్చిరి. ఆ నిర్వచనమును బట్టి సై కాలజీ అను పదము మానవ +ప్రవర్తన శాస్త్రమను నర్థమునందు రూఢమయ్యెను. ఒక సుప్రసిద్ధుడయిన మనస్తత్వజ్ఞుడు వచించినట్లు సై కాలజీ +అను పదమునకు ఆత్మ, మనస్సు, చైతన్యము అను నర్థములు క్రమముగా మారి “మానవప్రవర్తనశాస్త్రము" +అను నర్థము మాత్రమే రూఢియైనది. మానవప్రవర్తన శాస్త్రము విశాలమైనది. ఇందులో శారీరక శాస్త్రము +(Physiology), సాంఘిక శాస్త్రము (Social Science) వంటి శాస్త్రము లనేకములు ఇమిడియున్నవి. + +శారీరక శాస్త్రము ప్రాణి యొక్క పనులను నిర్వహించు అవయవములను, జీవాణువులను పరిశీలించును. సాంఘిక +శాస్త్రము రాజ్యములను, మానవ సంఘములను పరిశీలించును. ఈ రెండు శాస్త్రములకు మధ్య మరియొక శాస్త్రము కలదు. అదే మనస్తత్వశాస్త్రము. అది వ్యక్తి యొక్క పుట్టుక మొదలుకొని అతని శైశవము, బాల్యము, యౌవనము, వార్ధక్యము, అంత్యదశ మున్నగు వివిధ దశలను పరిశీలించు శాస్త్రము. ఒక వ్యక్తి యొక్క జీవితములో పెక్కు పరిణామములు కలిగినను, అతని వ్యక్తిత్వము మాత్రము మార్పుచెందదు. అందుకు కారణము అతనియందు వివిధ పరిణామములు జరుగుచుండగా అతని ప్రవర్తనములో అవిచ్ఛిన్నమైన ఐక్యమొకటి కనిపించుటయే, బాలునకును, వయోజనునకును, సామాన్యతకును, అసామాన్యతకును, మానవునకును, జంతువునకునుగల తారతమ్యమును సై కాలజీ చూపును. వ్యక్తుల మధ్యగల తారతమ్యములను విద్య, ఆలోచన, ఉద్రేకము మొదలగు వ్యక్తి యొక్క కార్యశక్తి నియమములను, సైకాలజీ విశేషముగా పరిశీలించును. సై కాలజీ, వ్యక్తి యొక్క ఉత్సాహకృత్యములను పరిశీలించు శాస్త్రమని చెప్పవచ్చును. ఇచ్చట కృత్యము అన్న పదము విశాలమైన అర్థముతో వాడబడినది. ఈ పదములో భౌతిక, ఆంగిక, మానసిక కృత్యములు ఇమిడియున్నవి. సాధారణముగా మనచే మానసికకృత్యములుగా ఎంచబడినటువంటి నేర్చుకొనుట, జ్ఞాపకముంచుకొనుట, ఆలోచించుట, పరిశీలించుట, పన్ను గడచేయుట, నిశ్చయించుట, తెలిసికొనుట, +అనుభవించుట, అసహ్యించుకొనుట మున్నగువాటితో సైకాలజీకి ఎక్కువ సంబందము కలదు. తెలిసికొనుట, అనుభవించుట, చేయుట అను నీ ప్రధాన శీర్షికల క్రింద సులభముగా తెలిసికొనుటకు, పరిశీలించుటకు వీలు +కలుగుటకై, ఈ ఉత్సాహకృత్యములన్నిటిని వర్గీకరించినను, వీటిలో ఒకదానినుండి మరొక దానిని విభజించుచు +సరిహద్దు గీతలు గీయుట అసాధ్యము. కారణము, ప్రతి మానసిక కృత్యము శారీరకకృత్యముగా గూడ పరిగణింప +బడుచుండుటయే. పైగా, మెదడు తీవ్రముగా పనిచేయుటకు ఉపక్రమించిన ప్రతి కృత్యమునందును, సాధారణ +ముగా, కండరములు, ఇంద్రియములు కూడ తమ పాత్రను నిర్వహించుచుండును. వివిధ అంగములు తమ తమ కృత్యములను నిర్వహించు రీతిని పరిశోధించుట శారీరశాస్త్రము యొక్క కర్తవ్యము. ఆశాస్త్రము సంపూర్ణ వ్యక్తి యొక్క జీవితమునకు ప్రతి అవయవము ఏమేమి సమకూర్చునో పరిశీలించుటకు ప్రయత్నించును. ఉదా : చూచునప్పుడు కంటిలోను, మాట్లాడునప్పుడు వాగింద్రియములోను కలుగుచున్న పరిణామములను ఈ శాస్త్రము పరిశోధించును. ఆయితే శారీరకశాస్త్రమే మానవప్రవర్తనమును గూర్చి అన్ని వివరములను తెలియ జేయగలిగినచో, ఇక సైకాలజీ అను శాస్త్రముతో మనకేమి అవసరము కలదు అను ప్రశ్న ఉదయింపవచ్చును. ఈ ప్రశ్నకు సమాధానమిది. శారీరక శాస్త్రము మనము +తెలిసికొనవలసినవిషయములో కొంత భాగమునుమాత్రమే చెప్పును. ప్రేమించునది, ద్వేషించునది, జయించునది, +ఓడిపోవునది యథార్థముగా నొక వ్యక్తియే. అతనికి కర్తవ్యములు కలవు; పరిష్కరింపవలసినవమస్యలు కలవు.అతడు సమర్థతతోను, సంతోషముతోను, ఇతర వ్యక్తులతోమ, వస్తువులతోను మెలగవలసి యుండును. సంపూర్ణుడైన వ్యక్తికిని, అతని చుట్టునున్న ప్రపంచమునకు మధ్య అనంతమును పారస్పరికమును నగు కార్యసమూహము \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0313.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0313.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0e11ab748159840a5261c0ffc41708a2ca11eab5 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0313.txt" @@ -0,0 +1,13 @@ +కలదు. ఈ పరస్పర క్రియాకలాపమును శాస్త్రీయముగా పరిశోధనచేయుట అవసరము. అందువలన ఒక సంపూర్ణుడైన వ్యక్తి ఇతర వ్యక్తులతోను, ప్రపంచముతోను యథార్థముగా కలిసి మెలిసి సంచరించు విధానమునే సైకాలజీ శాస్త్రీయముగా పరిశీలించుటకు పూనుకొనును. + +మనము సై కాలజీని అనుసరించి చూచినచో వ్యక్తి యొక్క కృత్యములన్నిటిలోను మిక్కిలి ప్రధానమైనది అభ్యసనము. తెలివి, వ్యక్తిత్వము, మనోవికారము, ఇంద్రియజ్ఞానము లేక ఆలోచన మున్నగు వాటిలో ఏ విషయమును మనము గ్రహించినను అది అభ్యసనము పైననే ఆధారపడును. మనుష్యుడు గ్రహణశక్తి కలిగిన జంతువు. అతడు నిత్యము నేర్చుకొనుచుండును. అతడు నిస్సందేహముగా సాంఘిక ప్రభావములచే పూర్తిగా కాకున్నను కొంతవరకైనను మారుచుండును. పూర్తిగా మారుటకు అతడు కేవల మొక మంటిముద్ద కాదు. ఒక విధముగా అతనిని "ప్లాస్టిక్" తో పోల్చవచ్చును. అతడు వాతావరణముతో స్పందించి, తన స్వార్థమును స్వీయ యత్నముచేతనే సంపాదించుకొనును. అతడు తన వర్గసంస్కృతిని ఒక క్రమపద్ధతిలో తెలిసికొని, ప్రత్యేకపాత్రను అర్థము చేసికొనును. సాంఘిక శాస్త్రములు “వ్యక్తి నేర్చుకొనును” అన్నంతవరకే బాధ్యతను వహించుసు. కాని సైకాలజీ అనునది ఆ నేర్చుకొను క్రమపద్ధతిని పరిశీలించునట్టి విశేషబాధ్యతను కూడ నిర్వహించును. అందువలన నేర్చుకొనుట అనుదానికి సరియైన అర్ధమేమియో, ఎప్పుడు ఏ పరిస్థితులలో ఏ విధముగా మనము నేర్చుకొందుమో, ఇత్యాది విషయములను సైకాలజీ వివరించును. + +అభ్యసనము యొక్క క్రమపద్ధతులను గురించి తెలిసికొనుటకు ముందు, విద్య అను పదము యొక్క నిర్వచనము అవసరము. ఆక్సుఫర్డు నిఘంటువు దీనిని అధ్యయనము వలన లభించిన విజ్ఞానము అని నిర్వచించినది. అందుచే అధ్యయనము చేతను, ప్రయత్నముచేతను నేర్చుకొనిన విషయమంతయు విద్యయను పదమున నిమిడి యున్నది. మరియు అప్రయత్నముగా నేర్చుకొనిన విషయములు, సంభవాత్మకములైన క్రియలవలన నేర్పడిన కౌశల్యము, వస్తువులతోను, మనుష్యులతోను గలిగిన పరిచయము వలనను సంబంధమువలనను లభించిన నిపుణత, అభి +ప్రాయములు గూడ ఈ పదమునందు ఇమిడియున్నవి. ఇచ్ఛాపూర్వకముగ నేర్చుకొనునవి విషయములను వల్లెవేయుట +వంటివి కొన్ని గలవు. అభ్యసన మనునది అన్ని పనులకు వర్తించును. చదువుటవలన చదువనేర్తుము. పాడుటవలన +పాడనేర్తుము. ఒక మనుష్యుని స్వభావమును ఆతని ముఖమును చూచుటవలన తెలిసికొందుము. ప్రొఫెసర్ వుడ్ వర్తు చెప్పినట్లు, ఏ ఉత్తమ కృత్యమునైనను విద్యగా పరిగణింపవచ్చును. కాని ఆ కృత్యము వ్యక్తిని మంచి వానిగాగాని, చెడ్డవానిగాగాని వృద్ధిచేసి అతనికి ఉత్తర కాలమున ఏర్పడు ప్రవర్తనమును, అనుభవమును అతని పూర్వకాలికములైన ప్రవర్తన అనుభవములకంటే భిన్నమైన వాటిగా చేయవలెను. + +అభ్యసనమన నేమి ? : కొన్ని పనులు మనుష్యునకు నేర్చుకొనకుండనే వచ్చును. ఉదా: పుట్టినతోడనే శిశువు +శ్వాసమును పీల్చుట. నేర్చుకొను అవకాశము లేకుండగనే శిశువు ఈ పనిని చేయుచున్నది. కాలక్రమమున శ్వాసము పీల్చుటయందు ప్రావీణ్యము లభించగా, శ్వాసము పీల్చుకొనుటయందలి ప్రత్యేక పద్ధతులను కూడ శిశువు నేర్చుకొనును. ఉదా: శ్వాసమును బిగబట్టుట ; శ్వాసమును లోనికి పీల్చుకొని చేయు వ్యాయామములు; క్రొవ్వొత్తిని ఊది ఆర్పివేయుట; మొదలగునవి. స్వతస్సిద్ధములైన శారీరక కార్యములు తప్ప, తక్కిన వన్నియు నేర్చుకొను పనులే అయియున్నవి. + +అభ్యసనము ఎప్పుడు జరుగును ? : విషయములు అభ్యసింపబడినవని మనము ఎప్పుడు చెప్పుదుము? లేదా ఏ పరిస్థితులలో నేర్చుకొను క్రమపద్ధతి యేర్పడును? అను ప్రశ్న ఇప్పుడు ఉదయించుచున్నది. అభ్యసనము యొక్క స్వభావమును పరిశీలించుటకు అనేక ప్రయోగములు చేయబడి, అమూల్యమైన ఫలితములు సేకరింపబడి యున్నవి. ముఖ్యముగా నీ ప్రయోగాత్మక పద్ధతి ఈ అభ్యసన రంగమునందు చాల సఫలమైనది. మానవుని జ్ఞాపకశక్తిపై మొట్ట మొదటగా ప్రయోగములు పందొమ్మిదవ శతాబ్ది చివరి 25 సంవత్సరములలో చేయబడినవి. కొన్ని సంవత్సరముల తర్వాత నిపుణములయిన సంచలనాత్మక కృత్యములపై ప్రయోగములు కావింప \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0314.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0314.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..30d7c260fc0b3ed1ca14366fb670db9dc24d614a --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0314.txt" @@ -0,0 +1,20 @@ +బడెను. పిదప ఆ శతాబ్ది అంతమున ఉత్తములయిన మన స్తత్వజ్ఞులు జంతు విజ్ఞానముపై ప్రయోగములను జరిపిరి. ఇట్టి ప్రాథమిక ప్రయోగములు మనుష్య విజ్ఞానముపై గాక జంతువిజ్ఞానముపై ఏ కారణముచే ప్రారంభింపబడినవి అని మనకు సందేహము కలుగవచ్చును. అందులకు కారణములు రెండు. జంతు విజ్ఞాన మెట్టిదో తెలిసికొనవలయునను మనస్తత్వజ్ఞుల కుతూహల మొకటి. అతి సూక్ష్మమును ప్రాథమికమును నైన జంతువిజ్ఞాన సూత్రములతో నారంభింప దలచుట రెండవది మానవుని స్థితి చిక్కైనది. అట్లే అతడు ఆర్జించు విజ్ఞాన పద్ధతులును చిక్కులతో కూడినవే. జంతువిజ్ఞాన పద్ధతి యొక్క పరిశీలనము, మానవుడు విజ్ఞానార్జనము చేయు క్రమమును అర్థము చేసికొనుటకు ఎక్కువ ఉపకరించినది. అందులకు కారణము, జంతువులు నేర్చుకొనుటలో కనిపించు అనేక అంశములు, ప్రవృద్ధమైన దశలో, మానవులలో కనిపించుటయే. + +జంతువుల అభ్యసనము : జంతువులను గురించి అతి విస్తృతముగా జరుపబడిన ప్రయోగ పరిశీలనయందు, +లాయిడ్ మార్గన్ అను నాతడు కృషి చేసి, ప్రాథమికమైన ఒక మూలసూత్రమును ఏర్పరచెను. దానిని లాయిడ్ మార్గను సూత్ర మందురు. “ఏ క్రియయైనను మన స్తత్వ' పరిధులకంటే అధోభాగమున పనిచేయు శక్తి యొక్క ఫలితముగా పరిగణింపబడినచో, ఆ క్రియను ఒక ఉన్నతమానసిక శక్తి యొక్క ఫలితమని ఏ విధముగాను చెప్పలేము. అను నదియే లాయిడ్ మార్గన్ యొక్క సిద్ధాంతము. దీని ననుసరించి పరిశీలించగా, జంతువులలో - ముఖ్యముగా అతి తెలివిగల జంతువులగు కోతులలోకూడ సంపూర్ణమగు హేతుజ్ఞానము ఉన్నట్లు కనపడదు. కాని వాటి యొక్క ఏమాత్రపు వివేకమును +చూపు ప్రవర్తనమైనను హేతుజ్ఞాన పూర్వకముగా చేయబడినదేమో అను విభ్రాంతిని కలిగించును. జంతువుల అభ్యసనమును తెలిసికొనుటకై చేయబడిన వివిధ ప్రయోగ పద్ధతులును, వాటిలో ముఖ్యముగా ప్రయత్న- ప్రమాద +పద్ధతియు ఈ దిగువ చెప్పబడిన సామాన్యాంశముల పై ఆధారపడి యున్నవి : + +(అ) ఒక లక్ష్యమును చేరుటకు ఒక సంకల్పము, +(ఆ) లక్ష్యమును చేరుటకు స్పష్టమైన మార్గము కనిపించక పోవుట. +(ఇ) పరిస్థితి పరామర్శము. +(ఈ) లక్ష్యమార్గములను వివిధరీతుల అనుసరించుట. +(ఉ) చిట్టచివరకు లక్ష్యమును జేరుట. + +ప్రయత్న - ప్రమాద - పద్ధతి : జంతువు ఈ ప్రయోగ విధానము నంతయు నడిపి జయము గాంచినపుడు ఆది +ప్రయత్న-ప్రమాద- పద్ధతి ద్వారమున అభ్యసించినదని మనము చెప్పగలమా? కాని మనస్తత్వజ్ఞులు ఆ పద్ధతి ప్రకారము అది నేర్చుకొనలేదని అందురు. ఏలనగా ప్రతి దినము కావించిన ఈ సంక్లిష్టప్రయోగమునందలి ఏ విభాగము యొక్క సాయమున ఆ జంతువు ప్రయత్న ప్రమాద పద్ధతియొక్క ఆవృత్తిని తగ్గించి, విషయ గ్రహణములో నేర్పును సంపాదించినది అను నంశము విచారణీయము. ఈ ప్రయోగము జరుగుచున్నంత కాలము జంతువు కదిలి పరిశీలించు చున్నదన్నమాట నిజమే. కాని చలనము, పరిశీలనము అను నీ రెండింటిలో దేనివలన అది నేర్చుకొనుచున్నది? మొత్తముమీద ఈ నేర్చుకొను క్రమములో చలనాత్మక క్రియకున్న జ్ఞానేంద్రియముల ద్వారమున చేయు పరిశీలనమే ఎక్కువగా ఉపకరించు చున్నది. పరిశీలన మునకు చలనముకూడ అవసరమనుట నిర్వివాదము. అట్టియెడ చలనము కలిగించుటకంటె చలనము యొక్క ఫలితమును పరిశీలించుటయే నిర్లాయకమైన అంశము. ఈ ప్రయోగములో పెట్టె, వల, మొదలగు ఏ విధమైన వస్తువులను ఉపయోగించినను, జంతువు ఎదురుగా కనిపించు వస్తువుల తత్త్వమును తెలిసి +కొనును. ఈ స్థితియందు జంతువునకు ప్రయోగమునందలి వస్తువుల యొక్క తత్త్వమును తెలిసికొనుట యందుకంటె +వాటినుండి తప్పించుకొనుటయందే తాత్పర్యముండును. + +ఈ పరిస్థితులలో జంతువులకు అంతర్దృష్టి ఉన్నదా, అను ప్రశ్న ఉదయించును. కారణమేమన, పిల్లులకంటెను +కుక్కలకంటెను ఎక్కువ తెలివిగలిగిన కోతులును, చింపంజీలును (ఒకజాతి కోతులు) బాగా క్లిష్టమైన యుక్తులు నేర్చుకొనుట కలదు. ఈ స్థితిలో అంతర్దృష్టి యనగా ముందుచూపు వెనుకచూపునై యున్నది - అని అనుభవము వలన తెలియుచున్నది. మరియును, అంతర్దృష్టి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0315.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0315.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..20f75d4cdc888458581bde8374c7b4d7dcfafa5a --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0315.txt" @@ -0,0 +1,20 @@ +యనగా వస్తువు యొక్క తత్త్వము యొక్క అవగతియై యున్నది. ప్రొఫెసర్ వుడ్ వర్తు ఇట్లు చెప్పెను: ఆధునిక +యుగములో మనము మోటారు కార్లను, రేడియోలను, వాటి యంత్ర రచనాజ్ఞానము ఏమాత్రమును లేకయే +ఉపయోగించుకొనుచున్నాము. ఏ వస్తువు యొక్క గాని సంపూర్ణమైన అంతర్దృష్టిగలవా రెవ్వరును లేరు. 'అంత ర్దృష్టి' అను పదములో పనులను నెరవేర్చుకొనుటకై మనము చేయు సామాన్య పరిశీలనముకూడ ఇమిడి యున్నది" కావున అంతర్దృష్టి యొక్క స్థానమున మనము 'పరిశీలనము' అను పదమును వాడవచ్చును. ఈ పదమును వాడుటలోకూడ కొంత చిక్కు లేకపోలేదు. కారణము - పరిశీలన మనగా బుద్ధిపూర్వకమైన పరిశీలన మగుటయే, జంతువు దాని జ్ఞానేంద్రియముల ద్వారమున పరిస్థితి యొక్క వివరములను తెలిసికొనును. ముందు చూపు కలిగియున్నచో అది కార్యరంగమును పరిశీలించి లక్ష్యసిద్ధికై మార్గమును అన్వేషించును. తరచుగా జంతువు కేవల పరిశీలనముచేతనే అనగా, యత్న - ప్రమాద పద్ధతి ననుసరింపక యే, లక్ష్యసిద్ధి నొందజాలదు. ఇందులో విశేషముగా వెనుకచూపు అవసరమగుచున్నది. + +పరిస్థితి జనిత క్రియ (Conditioned Reflex): జంతువుల మనస్తత్వ రంగమున పరిశీలన రహితమైన మరియొక +ముఖ్యమైన అభ్యసనక్రమము కలదు. అదియే పరిస్థితి జనితక్రియ. ఈ శతాబ్ది ఆరంభమున (జంతుదేహ ధర్మ +శాస్త్రజ్ఞుడైన) ఒక రష్యను దేశీయుడు 'పాన్ ల్లోవ్' అనునాతడు కుక్కలను పరిశోధనవిషయముగా గ్రహించి, వాటి యొక్క జీర్ణశక్తిని గురించి పరిశీలించెను. అందు అతడు కుక్కల లాలాజలస్రవణమును నిర్ణయించుటకు ఒక పద్ధతిని కనుగొనెను. కుక్కలకు నోటిలో ఆహార మన్నప్పుడేగాక, అవి ఆహారమునుగాని, ఆహారమును పెట్టు పళ్ళెరమునుగానీ, ఆహారమునిచ్చు మనుష్యునిగాని, చూచినవుడును, ప్రక్కగదిలోనున్న ఆ మనుష్యుని కాలిచప్పుడు విన్నప్పుడును, వాటి నోటినుండి లాలాజలము ఊరుటను 'పావ్ ల్లోవ్' కనిపెట్టెను. నోటియందు ఆహార మున్నప్పుడు లాలాజలము ఊరుట సహజక్రియయై యున్నది. ఆహారపుపళ్ళెరమును చూచుటచేతను, ఆహార మిచ్చు మనుష్యుని పదధ్వనిని వినుటవలనను, లాలాజలము ఊరుట నిస్సంశయముగ అసహజక్రియ, అనగా, అభ్యస్తమైన క్రియ. దీనికి ఆధారము ఆ జంతువునకు అంతకు మునుపు ఆహారము పెట్టబడిన పరిస్థితులు. అందుచేత 'పావ్ ల్లొవ్' దీనికి 'పరిస్థితిజనిత క్రియ' యని పేరి డెను. ఇది యథార్థముగా ఒక ప్రతిక్రియ కాదు. అందుచే దీనిని మనస్తత్వజ్ఞులు సంనియమక్రియ యనిరి. (Conditioned Response). + +మానవుల అభ్యసనము : జంతువులు నేర్చుకొను సామాన్య విధానమును గూర్చిన వివరములను తెలిసి కొనిన పిదవ మానవులు నేర్చుకొను రీతిని పరిశీలించుట మన కర్తవ్యము. మానవుడు జంతువుకంటె అధికుడు, కొన్ని అంశములలో అతడు నేర్చుకొను పద్ధతి జంతువులు నేర్చుకొను పద్ధతికంటె విశిష్టము. + +1. మానవుడు జంతువుకంటే విశేషముగా నేర్చుకొనును. +2. మానవుడు నేర్చుకొను విషయము జంతువు నేర్చుకొను విషయముకంటే ఎక్కు వ శక్తికలిగి యుండును. +3. మానవుడు నేర్చుకొనగలిగినదంతయు జంతువు నేర్చుకొనలేదు + +మానవుడు జంతువు నేర్చుకొనునట్లే నేర్చుకొనును. నేర్చుకొను క్రమము, పరిశీలనము. యత్న- ప్రమాదపద్ధతి ఇవి ఉభయత్రసమానములే. అయినను, ఆతని పరిశీలనము, యత్న - ప్రమాద పద్ధతి రెండును ఉన్నత స్థాయికి చెంది +యుండును. మనుష్యునిపరిశీలనము కేవలము జ్ఞానేంద్రియ జన్యమే కాదు.అతడు నియమములు కలిగినవాడై, +అల్పములయిన ఉద్రేకములకు లోనుకాడు. చిక్కులు పెట్టుట, కలవర పెట్టుట, అను ప్రయోగములు మనుష్యుని +పరముగా జరుగగా, అతడు వాటిని బోధ చేసికొనుట యందును, వాటినుండి విముక్తిని సంపాదించుకొనుట యందును జంతువులకంటే విశేషమైన ఉత్కృష్టతను ప్రదర్శించునని తెలియుచున్నది. + +మానవుని చేతులు కౌశలముతో పనిచేయుటకు ఎక్కువ వీలుగానున్నవి. దీనికంటే ముఖ్యమైన విషయమేమనగా అతని పరిశీలనశక్తి, జంతు పరిశీలనశక్తి కంటె గొప్పది. అతడు పరిశీలనమువలన వేర్చుకొనుట అనగా, \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0316.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0316.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..490a91a08fbe6cd489cd3e23cbdaf7ed2a902c5e --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0316.txt" @@ -0,0 +1,10 @@ +కేవలము పరిస్థితులను తెలిసికొనుటయేగాక, వాటి యందలి రహస్య విషయములను తెలిసికొనుట కూడ అయియున్నది. మనుష్యుడు అభ్యసించునపుడు తాను అనవేషించు పరిస్థితుల యొక్కయు తాను ఉపయోగించు వస్తువుల యొక్కయు లక్షణములను తన మనస్సునకు పట్టించుకొనును. అతడు చలనాత్మక విషయములను అభ్యసించునపుడు, ఒక సారి కదల్పబడిన పిదప స్వతంత్రముగా నడచునట్టి క్లిష్టచలన క్రియలను సాధనముగా చేసికొనును. అభినయించుట, నృత్యము చేయుట, ఉపన్యసించుట అనునవి ముఖ్యోదాహరణములు, ఇట్టి చలనాత్మక అభ్యసన రీతులన్నియు ఆరంభమున పరిశీలనము పై నెక్కువ ఆధారపడినవే అయినను, కాలక్రమమున అవి నిత్యాభ్యాస కారణముగా, నాడీసంప్రదాయమున లీనమై కనీసములైన పరిశీలన నిగ్రహములతో కొనసాగును. అందువలన అభ్యాసవిషయమున, పరిశీలనములోను నిర్వహణములోను భాషను, భావమును అర్ధముచేసికొనుటలోను, మనుష్యుడు జంతువుకంటె అనేక రెట్లు అధికుడు. అల్పకృత్యములను చేర్చి వాటిని పెద్ద విషయముగా రూపొందించుటయందే మనుష్యుని కౌశలము విశదమగుచున్నది. + +అభ్యసనము జరుగు విధానము : జంతువులు, మానవులు అభ్యసించు పరిస్థితులను పరామర్శించిన పిదప, +అభ్యసన క్రమమునందలి ముఖ్యాంశములను పరిశీలించుట అవసరము. అభ్యసన క్రమమును గూర్చి వెలువడిన ఏ చిన్న సిద్ధాంతమునుకూడ ప్రపంచమునందలి మనస్తత్వ శాస్త్రజ్ఞులందరును సర్వసామాన్యముగా ఒప్పుకొని యుండ లేదు. అయినప్పటికిని, ప్రతిపాదింపబడిన ప్రతి సూత్రమునందును కొంత సత్యము లేకపోలేదు. ప్రాజ్ఞు లింకను అభ్యసన క్రియ విషయమున నూతన సూత్రములను కనుగొనుటకు విశేష ప్రయత్నము చేయుచునే ఉన్నారు. అభ్యననమును గూర్చి వెలువడిన ఆదిమ సూత్రములలో నొకటి 'సన్నిహితత్వమువలన కలుగు భావ సంయోగము.' +అనగా రెండుభావములు కలిసి అనుభవింపబడుటచే, అవి సంయోగము నొందును. వ్యతిరేకముగా చెప్పబడినచో ఈ +సూత్రము ఎక్కువదృఢముగాను స్పష్టముగాను ఉండును. రెండు భావములును కలిసి అనుభవింపబడినప్పుడుగాని +సంయోగమును చెందవు. సంబంధములు సమకూర్చుటలో సన్నిహితత్వముకూడ ఎక్కువ సమర్థము కాదు. రెండు +భావములను సమ్మేళనము చేయుటకు నేర్చుకొనువానికి వాటిలో ఏకత్వము గోచరింపవలెను. మరియెక ప్రాచీన సూత్రము కలదు—అది, "సాతత్యము, ఆవృత్తి, అభ్యసన క్రమమునకు తోడ్పడును" అని చెప్పుచున్నది. పరిస్థితి జనితక్రియా విషయమున ఇది సత్యమే. అందు ఆవృత్తి జరుగనిచో సరియైన సమాధానము ఉండజాలదు. అయితే ఈ సూత్రము కూడ పూర్వపక్షము చేయబడినది. ఎందుచేత ననగా వట్టి ఆవృత్తివలనను అభ్యసనము వలనను, ఎవరును సంపూర్ణులు కాజాలరు. ఎన్ని ఆవృత్తులు జరిగినను సరియగు కృషి లేనిచో, గొప్ప కౌశలముగాని, పాండిత్యముగాని చేకూరజాలదు. ఒక కార్యములో నిమగ్ను డగుటకు వ్యక్తికి సరియగు అభిరుచి ఉండవలెను. అభిరుచియే అతడు చేయు పనిమీద ఎక్కువ శ్రద్ధను చూపుటకు తోడ్పడును. అట్టికృషి అభ్యాస క్రమమునకు దోహదము చేయును. అభిరుచి, శ్రద్ధ అను వాటిని మనము విమర్శించినచో నిక్కముగ, ప్రతిఫలము, శిక్ష అనునవి వాటి లక్ష్యములనియు వీటివలన అభిరుచియు, శ్రద్ధయు జనించుననియు, ఇవియే అభ్యసన క్రమమునకు తోడ్పడుననియు తేటపడగలదు. ఇవి అభ్యసనమును నియమించు ప్రోత్సాహకారణములలో కొన్నియైయున్నవి. + +ముగింపు : అభ్యసన సూత్రములలో, కొన్ని లోపములు (limitations) ఉన్నను అవి అభ్యసన క్రమమును కొంతవరకు విశదీకరించును. అన్ని రంగములయందువలె, సామాన్యమైన అభ్యసనమునందును, కొన్ని అపవాదములు కలవు. కొందరు వ్యక్తులు తమ ప్రతిభ చేత గాని, సులభగ్రహణ శక్తి చేతగాని ఇతరులకంటే అతి త్వరితముగాను, ఉత్తమము గాను నేర్చుకొనగలరు. అట్లే కొందరు సామాన్యమైన తెలివితేటలుకూడ లేని వారుగానున్నారు. ఈ విషయమున ఇతర అంశములుగూడ పరిగణింప దగి ఉన్నవి. మనస్తత్వ శాస్త్రమును పరిశీలించునపుడు సంపూర్ణ విషయమును దృష్టిలో నుంచుకొని ఇతర శక్తులన్నింటి సాయమున దానిని పరిశీలింప వలెను. అభ్యసన క్రమ పద్ధతిని సంపూర్ణముగా అర్థము చేసుకొనుటకు వ్యక్తి యొక్క జ్ఞాపకశక్తి, ఆలోచన, తెలివి, మనోవృత్తి, \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0318.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0318.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b29c0786a84b82371382454aae1572d6fb09724f --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0318.txt" @@ -0,0 +1,13 @@ +ప్రపంచమునందు ఉత్పత్తియగుచున్న అభ్రకములో నూరింట నెనుబదిపాళ్ళు భారత దేశమునందలి నిధులనుండి +లభ్యమగుటచే ఈ విషయమున మనదేశము అగ్రస్థానము వహించి యున్నది. 1940-53 సంవత్సరముల మధ్య మన +దేశమందలి అభ్రకము యొక్క ఉత్పత్తి వివరములు రేఖాపట (గ్రాఫ్) రూపమున నీ క్రింద నీయబడినవి. + +రష్యా, కెనడా, రొడీషియా, టాంగనీకా, ఆస్ట్రేలియా, దక్షిణ ఆఫ్రికా, అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రములు, మెడ గాస్కర్, ఆర్జంటీనా, బ్రెజిల్, నార్వే, కొరియా, గౌటి మాలా మొదలగు దేశములందలి గనులనుండి గూడ అభ్రకము సంగ్రహించ బడుచున్నది. + +అభ్రకమును శుభ్రపరచుట, క్రమస్థావనము (grading) : గనులనుండి తీయబడిన అభ్రకపుస్తకములలో మంచివానిని +వేరుపరచి భాండాగారములలో నిలువచేసెదరు. ఇట్టి పుస్తకములను దళసరి రేకు (sheet) లలోనికి చీల్చి వాని +చివరలను సమముగానుండునట్లు కోసివేయుదురు. ఈ పనికై కొడవండ్లను, కత్తెరలను వాడుదురు. ఈ రేకులలో +ఇమిడియున్న ఇతరఖనిజములను బట్టియు, వాటి రంగును బట్టియు వాటిని వివిధరకములలోనికి విభజింతురు. వాటి +నుండి లభ్యము కాగల దీర్ఘచతురస్రాకారపు గరిష్ఠ వైశాల్యమును బట్టి వాటిని వేర్వేరు క్రమములలో నుంతురు. + +చిన్న చిన్న పుస్తకములుగ లభ్యమగు నభ్రకమును ఎగుమతిచేయుటకుముందు వాటిని సాధ్యమైనంత సన్నని పొరలుగా వేరుచేతురు. బీహారురాష్ట్రమున అభ్రకమును చీల్చుటయే వృత్తిగాగల బాలబాలికలు, స్త్రీలు ఈ పని యందు అత్యంత సామర్థ్యముకలవారై యుండుటవలన అభ్రకమునుచీల్చుటలో ప్రపంచమున బీహారు రాష్ట్రమున \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0320.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0320.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a89e3ca51a698ac2ff35c13438b281e6fb7f9645 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0320.txt" @@ -0,0 +1,13 @@ +చూర్ణము చేయబడిన అభ్రకము గూడ అనేక రీతుల పారిశ్రామికముగా ఉపయోగపడుచున్నది. ఈ చూర్ణము అభ్రకము నుండి ప్రత్యేక సాధనములతో తయారు చేయబడుచున్నది. తడి పద్ధతి (Wet process) పొడిపద్ధతి (Dry process) అనబడు పద్ధతులలో ఇది తయారగుచున్నది. గోడలకు ఉపయోగించు కాగితములలోను రంగుల (paints) లోను, గుడారములు కురియకుండ చేయుటకును, రబ్బరు పరిశ్రమలోను, గట్టి రబ్బరులోను, కొన్ని రకముల రబ్బరు వస్తువులలోను, జడపూరకము (inert filler) గాను, రబ్బరు టైరులను పోత (moulding) పోయుటయందును, +గంధ దృంహణము (vulcanising) నందును, కందెన(lubricant) గాను, టైరులకు లోనున్న నాళములతోడి +రాపిడి తొలగించుటకును, టైరులు లోపలనున్న నాళములతో అతుకుకొనకుండ చేయుటకును తడిపద్ధతిపై తయారగు చూర్ణము వాడబడుచున్నది. కొన్ని ప్లాస్టిక్ (plastic) పదార్థముల తయారునందు కూడ ఇది వాడబడుచున్నది. పొడి పద్ధతిపై తయారుచేయబడిన చూర్ణము గృహములలోపల కప్పుట కుపయోగించు కాగితమును తయారుచేయుటకు ఉపయోగపడుచున్నది. ఇది యింకను గొట్టములలోను, కాగుల (boilers) లోను, పరివేష్టనము (lagging) నకును, లోహమును కరగి అతుకు పరికరముల (welding rods) పూతగను, నాళికా కాచము (pipeline enamel) నకును, అభితాపనము (annealing) నందును, వస్త్రపరిశ్రమయందును, నూనె బావులను తొలుచుట (oil well drilling) లోను, కాంక్రీటు మొదలగు పదార్థములచే తయారుచేయబడు పెంకుల అలంకరణము నందును గ్రామఫోను రికార్డులయందును, ప్రేలుడు పదార్థముల (explosives) ఉత్పత్తి యందును, మార్జన(cleansing) సంయోగముల యందు ఆధారము (base)గాను, శిలాముద్రణ (lithographing) మందును కూడ ఉపయోగింపబడు చున్నది. క్రిస్మస్ పండుగయందలి వృక్షాలంకారములకును చలనచిత్ర నిర్మాతలచే కృత్రిమ హిమముగాను ఇది వాడబడుచున్నది. విద్యుత్పరిశ్రమలో వాడబడు మైకాలెక్స్ (micalex) అను విద్యుత్సం వాహ నిరోధ పదార్థ నిర్మాణమునందు ఇది ముఖ్య +పదార్థమై యున్నది. మనదేశమున ఆయుర్వేద ఔషధములందు కూడ చూర్ణరూపమున అభ్రకము వాడబడు చున్నది. + +కృతకాభ్రకము (మైకానైట్): అభ్రకపు రేకులు లభ్యమగుటలో గల యిబ్బందులవలనను, దాని యధిక మూల్యము వలనను ఇతర దేశములు కృతకాభ్రకమును తయారుచేయుటలో ఉత్సుకతను ప్రదర్శించినవి. తత్ఫలితముగా గత శతాబ్దాంతమున మొదటిసారిగా "మైకా నైట్" నిర్మింపబడుట జరిగెను. సన్ననిపొరలుగా నున్న అభ్రకమును జాగ్రత్తగా నమర్చి సరియగు జిగురు (adhesive) పదార్థమును ఉపయోగించి అవసరమగు దళసరితోను, పరిమాణములలోను దీనిని తయారుచేయు చున్నారు. అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రములయందలి అభ్రకపరిశ్రమ అభ్రకపు ముక్కలను వినియోగించి +"మైకానైట్" నిర్మించుటపై చాలవరకు ఆధారపడి యున్నది. సుదీర్ఘ పరిశోధనల ఫలితముగా ఈ పరిశ్రమ యందు ఈ దేశము అగ్రస్థానము వహించు నవకాశము పొందగలిగినది. + +అభ్రకపు స్థానీయములు (Substitutes for Mica): సాధారణ పరిస్థితులలోను, అంతకంటే ముఖ్యముగా యుద్ధ సమయము లందును తమతమ యవసరములకు సరిపడు అభ్రకముతో ఇతర దేశములనుండి దిగుమతి చేసికొనుటలో గల ఇబ్బందులనుబట్టి కొన్ని దేశములు అభ్రకస్థానమున ఉపయోగించుటకు వీలగు పదార్థములపై తమ దృష్టిని మరల్చినవి. ఇట్టి పదార్థములలో కొన్ని ఖనిజములు, మరికొన్ని కృత్రిమ పదార్థములు కలవు. ఖనిజములలో వెర్మిక్యులైట్ (Vermiculite) మొదలగునవి కొన్ని ప్రత్యేకోపయోగములు కలిగి యున్నను అభ్రక స్థానమును నాక్రమించు ఖనిజ మింకొకటి లేదు. అభ్రకమునుండియే తయారగుచున్న " మైకాలెక్స్" సంగతి ఇదివరకే పేర్కొనబడినది. అభ్రక +స్థానమున వాడబడు కృత్రిమ పదార్థములు చాలవరకు కాగితమునందు కృత్రిమ సజ్జరసముల (Artificial resins) +పూతచే తయారగుచున్నవి. పెర్టి నాక్స్ (Pertinax), బేక్ లైట్ (Bakelite), పేక్పోలిన్ (Paxolin), ఫార్మలైట్ +(Formalite), ఆల్సిఫిల్మ్ (Alsi film) మొదలగు పదార్థము లీ తరగతికి చెందినవే. ఇవి అన్నియు కొన్ని కొన్ని +" \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0321.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0321.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fe46d7f77a1324c6b5f56d0d3b9bf4f15838a921 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0321.txt" @@ -0,0 +1,13 @@ +ప్రత్యేకావసరముల కుపయోగపడునవే కాని అభ్రకము వలే వివిధావసరముల కుపయోగించు పదార్థ మేదియును లేదు. అభ్రకమును దానియందలి వివిధ రాసాయనిక భాగములనుండి కృత్రిమముగా తయారుచేయు ప్రయత్నములుకూడ జరుగుచున్నవి. పెద్ద యెత్తున ఈ ప్రయత్నము లింకను ఫలించినట్లు కన్పించదు. + +మనదేశమున అభ్రక పరిశ్రమను ఎదుర్భొను సమస్యలు :మన దేశములో అభ్రక పరిశ్రమను ఎదుర్కొనుచున్న +సమస్యలు అతిక్లిష్టమైనవి. ఈ పరిస్థితికి ముఖ్య కారణము అభ్రకమును ఉత్పత్తిచేయుటలో అగ్రస్థానము వహించిన +ఈ దేశములో ఉత్పత్తిని వినియోగించు నవకాశము లేకపోవుటచే ఉత్ప త్తిదారులు ఇతర దేశములందలి అవసరములను బట్టియు, అచటి కొనుగోలుదారులు దయాధర్మములను అనుసరించియు ఈ అమూల్య ఖనిజమును ఇతర దేశములకు ఎగుమతిచేయుట తప్పనిసరి అగుటయే అని చెప్పవచ్చును. ఉత్పత్తి అంతయు అనేకములగు చిన్నచిన్న గనులనుండి వచ్చుచుండుటచే, ఉత్పాదనవిషయమై యెట్టి ప్రణాళిక తయారు చేయబడలేదు. ఇట్టి ఉత్పత్తి దారులమధ్య నేర్పడు పోటీలు ఈ పరిశ్రమ కింకను చిక్కులు కల్గించుచున్నవి. ఇతరదేశములందు అభ్రక స్థానీయములను ఉత్పత్తిచేయు పరిశోధనలు కూడ నిర్విరామముగా సాగుచున్నవి. ఇట్టి క్లిష్ట పరిస్థితులను ఎదుర్కొనుటకు ఉత్పత్తిదారులు సహకార పద్ధతులలో తమ వ్యవహారములను నిర్వర్తించుకొనుటకు కాలహరణము చేయక సన్నద్ధులు కావలయును, ఉత్పత్తిని అధికము చేయుటతో పాటు ఖననరీతులు, విపణిరీతులు ప్రమాణీకరించుట అత్యావశ్యకము. దేశీయముగా అభ్రకము నుపయోగించు పరిశ్రమలను పెంపొందించుట, “మైకానైట్” పరిశ్రమను ప్రోత్సహించుటవలన ఇట్టి ముఖ్య ఖనిజమును +ఉత్పత్తిచేయుటలోను, ఉపయోగించుటలోను మన దేశము ఇతరదేశములపై ఆధారపడక స్వయంసమృద్ధమగుటకు +అవకాశము కలుగగలదు. + +అమరావతి :- అమరావతి మేరుపర్వతముపై గల ఇంద్రుని రాజధాని. దీనికి స్వర్గలోకమని పేరు. ఇందు సుందరమగు నందనవనమును, అద్భుతమగు నింద్రసభయు గలవు. ఇం దప్సరసలు, దేవతలు, యజ్ఞయాగాదు లాచరించిన మానవులు నివసింతురు. + +భూలోకమందు అమరావతి యను పేరుకల పురములుఅనేక ములుకలవు. ఒకప్పుడు నగరహారమను ఉపనామము గల అమరావతీపురము ఆఫ్గన్ దేశమునం దుండెను. అది ఇప్పుడు ఆఫ్ గన్ స్థానములోని జలాలాబాదునకు పశ్చిమమున 'నగరాక్' అనబడు చిన్న పల్లెటూరును చుట్టియున్న పాడుదిబ్బలుగ మారియున్నది. మధ్య రాష్ట్రమునందు పూర్వపు విదర్భ (వర్హాడు) కు ముఖ్యపట్టణమై వరలిన "ఉమరావతి” యను మరియొక పట్టణము నేటికిని " అమరావతి" యనియే వ్యవహరింపబడుచున్నది. + +గుంటూరు జిల్లా సత్తెనపల్లి తాలూకాలో కృష్ణానది వొడ్డున ఉత్తర అక్షాంశము 16° 34' 45" పైనను, తూర్పు రేఖాంశము 80° 24′21″ పైనను ఉన్న అమరావతీ పట్టణము మరియొకటి. ఇది ఇప్పుడొక చిన్న పల్లెటూరుగా మారినది. దీని కొకప్పుడు నాగరాజు దేశ మను పేరుండెను. "అస్తిశ్రీ ధాన్యకటకపురమ్ సురపురాత్పరమ్. . .” అను ప్రాచీనశాసన వాక్యమునుబట్టి ఈ గ్రామమునకు పూర్వము ధాన్యకటకమను పేరుండినట్లు తెలియును. ఆంధ్రదేశము నందుగల పంచారామములలో నొకటి యగు అమరేశ్వరాలయము నందలి అమరేశ్వరుని బట్టియే ఈ నగరమునకు అమరావతి యను పేరు ఏర్పడినది. ఇందలి శివలింగము ఒకప్పుడు జైన బౌద్ధ విగ్రహములలో నొకటై యుండెననియు తరువాత బ్రాహ్మణులు దానిని శివలింగముగమార్చిరనియు కొందరు చరిత్రకారుల అభిప్రాయమై యున్నది. ఇక్కడ బుద్ధునిపూజయు, అమరేశ్వరుడను పేర శివుని పూజయు, జరుగుచుండెను. క్రీ. శ. 13 వ శతాబ్ది వరకు ధాన్యకటకమను పేరే దీనికి వ్యవహారమునందుండెను. గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి క్రీ. శ. 78 ప్రాంతమున ధాన్యకటక సింహాసనము నధిష్ఠించెను. ఆనాటి నుండియే దీనికి ప్రసిద్ధికలిగెను. క్రీ.శ. 7వ శతాబ్దిలో వచ్చిన చీనా యాత్రికుడు యువాన్ చాంగ్ ధాన్యకటక వైభవమును ప్రశంసించియున్నాడు. ఈ ధాన్యకటకమను పేరు కాలక్రమమున ధరణికోటగ మారినది. ధరణికోట అను పేరు క్రీ. శ. 1409 నాటి శాసనమున కనబడుచున్నది. ఇప్పుడు వ్యవహారమునందున్న ధరణికోట, \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0323.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0323.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9e4fc7e7ed0b2fd2dde61f4354d16774991fa851 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0323.txt" @@ -0,0 +1,10 @@ +పూర్వమే యమరావతి గొప్ప విద్యాస్థానముగను, బౌద్ధమత ప్రథాన పీఠముగను విఖ్యాతి చెందియుండెను. + +ఈ యమరావతీ స్తూప మెప్పుడు నిర్మితమైనదో స్పష్టముగా తెలిసికొనుట కాధారములు లేవు. స్తూపపు రాలమీద మౌర్య లిపితో శాసనము లుండుటవలన మౌర్యవంశమువారి పరిపాలనలోమాత్ర మిది నిర్మింప బడియుండుననుట నిస్సంశయము. స్తూపము నందలి అపరిణతములైన ప్రాచీన రీతులను, పరిణతములుగా గానవచ్చు అర్వాచీన రీతులను వేరు పరచి చూచిన యెడల ప్రాథమిక స్తూపము క్రీ.పూ. 200 సం ౹౹ ప్రాంతమున వెలసినది కను పట్టును. మొత్తము +నిర్మాణమంతయు నాలుగు దశలలో జరిగినదనియు, ప్రథమదశ క్రీ. పూ. 200 సం. నాటిది కాగా చతుర్థదశ క్రీ. శ. 3వ శతాబ్దినాటి దనియు చెప్పవచ్చును. + +బౌద్ధకళ ఆరంభదశలో శిల్పమున బుద్ధుని చిత్రింపవలసివచ్చినప్పుడు భౌతిక మానవిధేయములైన నామ రూపములను విడిచి ఆ మునిపుంగవుడు నిర్వాణము నొందేనని తెలుపుటకు గుర్తుగ నచ్చటి స్థలమును శూన్యముగ నుంచువారు. చిత్రాభావమే బుద్ధ భావమునకు చిహ్నముగ నుండెను. కాలము, గడచినకొలది మొదట నీ స్థలమున శాక్యముని శ్రీపాదములును, పిదప రూపమును చిత్రితములైనవి. బౌద్ధ కళయందు బుద్ధుని మహా పరినిర్వాణమునకు స్తూపమును, జననమునకు పద్మమును, మహాబోధి, పరమ సత్య ప్రబోధనమునకు బోధి వృక్షమును మృగదావమునందలి బుద్ధుని మొదటి ధర్మబోధనమునకు 'ధర్మచక్రమును సంకేతములుగు చిత్రితములైనవి. + +స్తూపాధిష్టానము రమారమి 138 అడుగుల వ్యాసము కలది. అండము (Dome) ఎత్తు 90 అడుగులకంటే ఎక్కువ. కీట్లు కిట్లుగ మట్టి పోయుచు, దిమ్మెస కొట్టుచు, తేల్చిన స్తూపాకృతిని చివరకు పాలరాతితో చిత్రశోభితము గావించినారు. అండము దిగువభాగమునకు వేదిక యని పేరు. ఈ వేదిక చుట్టుకొలత 521 అడుగులు. దీని లోపలివైపు భాగము నిర్మాణమునందు పడిపోవుట చేత నిది వెలుపలవైపు మాత్రమే చిత్రితమైనది. ఈ వేదిక పై భాగమును కప్పియుండు శిలాఫలకములలో పెక్కింటి వయ్న-చైత్య చిత్రములు చెక్కబడియున్నవి. దగోబాలు, నాగములు చెక్కిన పలకకు కుడి ఎడమవైపు లందు విడిరాల మీద చెక్కిన స్తంభము లున్నవి. ఈ విడి స్తంభముల మీద బోది వృక్షము, ధర్మచక్ర ప్రవర్తనము, మారప్రలోభనము మొదలైన చిత్రము లున్నవి. ఈ వేదిక చైత్య శిలాఫలకములకు మీద నంచు కట్టినట్లు చిత్రాలంకృతమైన యొక్క పట్టిక యుండును. ఇది వేరువేరు రాతిపలకలనుగూర్చి కాని యొకే రాతిఫలకముపై గాని తీర్చుట చూడనగును. నాలుగు దిక్కులయందును ఈ వేదిక ప్రతిద్వారమునకు నరుగు తీర్పబడినది. ఈ ప్రతి యరుగుపై నై దేసి స్తంభములు చొప్పున నాలుగు దిక్కులందును ఆయక స్తంభములు (పూజనీయ స్తంభములు) ఇరువది గలవు. ఉత్తర హిందూస్థానమునందలి ఏ స్తూపమందును లేని యీ ఆయక స్తంభ ప్రతిష్టాపనము ఆంధ్రదేశ స్తూప విశిష్ట లక్షణమునకు తార్కాణము. + +ఈ వేదిక చుట్టును శ్రీవీథియను పేర ప్రదక్షిణవీథి యుండెడిది. ఈ వీథి నావరించి నిలువ రాతికంబములతో నిర్మించిన కట్టువవంటి శిలాప్రాకారము కలదు. ఆచార్య \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0326.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0326.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1afdc7bb70f08b2bc66e5bf072389196b3886e13 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0326.txt" @@ -0,0 +1,13 @@ +నాగార్జునునిచేత నిర్మితమైనదని పరికీర్తితమైన ప్రాకార రేఖ యిదియే. ఈ స్తూపప్రాకారమునకు రెండువైపుల మనోహరము లగు శిల్పచిత్రములు గలవు. శాసనములందీ నిలువు రాతిస్తంభములు ఊర్ధ్వపటలములనియు, అడ్డు కమ్ములు సూచులనియు, పేర్కొనబడినవి. ఈ ప్రాకారమంతయు 9 అడుగుల ఎత్తుగల నిలువరాతి స్తంభములతోను, రెండు స్తంభములకు నడుమ కుసులుగా చొనిపిన అడ్డుకమ్ములతోను, నిర్మింపబడినది. ప్రాకారమునకు వెలుపలవై పునగల బొమ్మలు ఆచారసిద్ధమైన రీతిని చెక్కబడినవి. ప్రతి స్తంభము మధ్యభాగమునందు దారుమయ ప్రాకారమున గానవచ్చు మేకుతలలవలె వృత్తములు తీర్పబడినవి. ఈ వృత్తములందు పద్మములు చెక్కినారు.ఈ వృత్తముల నడిమి భాగములు మూడేసి నిలువు పట్టికలుగ విభాగింపబడి రకరకములు మనుష్య, జంతు, పుష్ప చిత్రములతో నొప్పుచుండును. ప్రాకార రేఖయందలి శిలా స్తంభోపరితలమున దూలములతో మదురువలే నేర్పడిన భాగమునకు ఉష్నీషమని పేరు. సూచీ స్తంభోష్ఠీషములు అతి మనోహరములై దివ్య చిత్రసంపదతో నలరారినవి. వెలుపలివైపున తరంగాకృతిగల పొడుగైన +పుష్పదండమును ఎడనెడ మనుష్యులు మోయుచున్నట్లు చిత్రితమైనది. లోపలివైపున జాతక కథలను, బౌద్ధ సంప్రదాయ చరితములను చెక్కినారు. + +అండాగ్రభాగమున చతురముగనో, చతురస్రముగనో పేటికవలె నుండు నిర్మాణమునకు హర్మిక యని పేరు. ఈ హర్మిక పార్శ్వములు సాంచీ మొదలగు స్తూపము లందువలె దారుమయ ప్రాకార శోభితములై యున్నట్లు చిత్రితము లయినవి. కొంద రీ హర్మికయంచే బుద్ధ ధాతువులు నిక్షిప్తము అయి యుండెనని చెప్పుదురు. స్తూపమంతటిలో నిదియే పవిత్రమైన యుచ్ఛస్థానము. + +ఈ విధముగ ప్రాచీన శిల్ప కళాభిజ్ఞతకు అపూర్వోదాహరణముగ పొలుపారిన అమరావతీ స్తూప రాజము కాల విపర్యయమున శతాబ్దులు గడిచిపోవ శిథిలమై భూగర్భస్థమయినది. ఆయాకాలములందు స్థానికాధికారులగు శ్రీ వాసిరెడ్డి వేంకటాద్రి నాయుడుగారి భవనమునకు మంచిరాతి నిచ్చునదిగా నుండి క్రీ. శ. 18వ శతాబ్దమున సౌందర్యకళాఖిజ్ఞులగు, 'సూయల్' 'బూలర్' మున్నగు పాశ్చాత్యుల మూలమున తన అస్తిత్వమును బయలుపరచుకొనినది. కొన్ని శతాబ్దులకు పూర్వము, దీపసహస్రాలంకృతమై, విద్యాకారమై, ప్రార్థనామందిరమై లోకవిఖ్యాతిని సంతరించుకొన్న దీ యమరావతి, +బౌద్ధమతావసానదశలో రానురాను తన మహావిభూతి యెల్ల అంతరించిపోగా దీపాలదిన్నెగ మారినది. + +చలువరాతిమీద చిలితమైన యీ శిల్ప సంపదను జాగరూకతతో పరిశీలించినచో బౌద్ధయుగమునాటి యాంధ్ర శిల్పకళా ప్రవీణుల చేతిలో ఈ చలువరాయి కాఠిన్యమును వీడి వారి భావనానుగుణముగ మైనపు ముద్దవలె మారినదని తోపక మానదు. బౌద్ధ ఆంధ్ర శిల్పి తాను మలచుటకు ప్రత్యేక కథావస్తు వున్నంతకాలము తన సొంతదారినే త్రొక్కెను. కాని, గ్రీకుకళా ప్రభావమునకుమాత్ర మాతడు వశ్యుడు కాలేదని విమర్శకుల యభి ప్రాయము. గ్రీకుల ఉత్తమ శిల్ప రచనలను, అనేకములను ఆతడు చూచి యుండవచ్చును. కాని అతడు వాని ననుసరించి యుండలేదు. అమరావతీ శిల్ప చిత్రమునందు గానవచ్చు బుద్ధ విగ్రహ శిల్పముననేగాక మరియే యితర మానవ విగ్రహ రచనమునందుకూడ గ్రీకు విగ్రహ శిల్ప ముఖ్యలక్షణమగు “స్నాయువిస్ఫుటత్వమును” గాంచ లేము. ఇది యొక్కటియే, అమరావతీ మానవవిగ్రహ +శిల్పము దేశీయమే కాని గ్రీకు కళానుసరణము కాదని చెప్పుటకు జాలును. ' స్త్రీ ప్రతిమారచనమునం దమరావతీ +శిల్పమున త్రిభంగములను చూపుట వాడుక. గ్రీకుల కీ పద్ధతి కేవల విదేశీయము. కాని కొన్ని గిన్నెలు, దుస్తులు, జంతువులు మొదలయినవాని రచనయందు కొన్ని గ్రీకు శిల్ప సామాన్యలక్షణములు గోచరించును. ఇక స్త్రీపురుషుల జంటలలో స్త్రీపురుషులు వస్త్రములు ధరించుట గ్రీకుపద్ధతి. కాని దేశీయ కళాపద్ధతియందు స్త్రీపురుషులు కొంచె మించుమించుగ విగతవస్త్రులుగనే కనబడుదురు. కొన్ని కొన్ని సందర్భములందు శృంగార రూపమయిన ఆచ్ఛాదన ముండిన నుండవచ్చును. బౌద్ధ శిల్ప పవిత్రములైన బుద్ధ జీవిత గాథలను కాని, జాతకకథ అనుగాని చెక్కినప్పుడు నగ్నతచూపి యుండ లేదు. + +లలితకళలలో నొకటియైన సంగీతమునకు గూడ అమరావతీ శిల్పమున ప్రాధాన్యమియ్యబడినది. శిల్పికి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0327.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0327.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9067637af046c695e9ed9446cffe7c682cb9d6f2 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0327.txt" @@ -0,0 +1,15 @@ +చిత్రరచనమున నెట్టిప్రావీణ్యముకలదో అట్లే ఆ కాలము వారికి నృత్తగాన విద్యలందును విశేషకౌశలాభిమానములు గలవని చిత్రములనుబట్టి ఊహింపవచ్చును. ఒక్క స్త్రీ పురుషులే కాక, నాట్యాభినయాన ర్హములైన కుబ్జ యక్షగణములుకూడ నాట్యముచేయుచుండినట్లు మనము అమరావతీ శిల్పమునందు కాంచగలము. అభినయమును పురస్కరించుకొనియుండు జంత్రగాత్ర సంగీతముకూడ శిల్పమున ప్రదర్శిత మైనది. + +అమరావతీ శిల్పమున చూపబడిన యుద్ధ చిత్రములను బట్టి అప్పుడు సైన్యము రథ, గజ, తురగ, పదాతి సమేత +మని తెలియుచున్నది. యుద్ధ చిత్రములు గల అమరావతీ చిత్ర శిలాఫలకములు శిథిలమై యుండుటచే క్షేత్రజీవ్యు +చితమైన వేష, భూషా, శిరస్త్రాణాదులను గురించి విశేషముగ తెలియదు. + +అమరావతీ శిల్పమునందు సామాన్యమైన పూరిగుడిసెలు మొదలు రాజహర్మ్యములవరకు చూడగలము. గ్రామప్రాకార ద్వారములు, విలాసద్వారములు తోరణ సంశోభితములై కానవచ్చును. రాజకుమారు లుష్ఠీషమును చిత్రమయిన రీతుల మిక్కిలి సొంపుగ రచించువారు, రూప సంపదయందు రాజకుమారు లెప్పుడును యౌవనవంతులే. బ్రాహ్మణులకును, యతులకును, భూషణము లుండవు.యతులు పెక్కురీతుల జటాధారణము చేయువారు. బౌద్ధభిక్షువులు ముండిత శిరస్కులు గానవత్తురు. యోధులు శిరస్త్రాణములను ధరించుచుండిరి. దాసజనము మోకాలు దిగని చిన్న పంచెకట్టి నడుమునకు రుమాలు చుట్టుచుండిరి. నడిమితరగతులవా రెప్పటివలెనే దుస్తులను ధరించి కొండిసిగలను, ప్రక్క సిగలను దీర్చుచుండిరి. + +అమరావతీ శిల్పమున గానవచ్చు స్త్రీ ప్రతిమలను గాంచినచో ఆకాలపు స్త్రీలు సౌందర్య, శృంగారముల మీద నెంతటి లక్ష్యముంచువారో విశదము కాగలదు. ఇంత యెందులకు? క్రీస్తుశక ప్రాథమిక శశాబ్దులందు ఆంధ్రుల ఆచార వ్యవహారములు, దుస్తులు, ఆభరణములు, మతము మొదలగువానిని గురించి తెలుపుటకు అమరావతి పెన్నిధివంటిది. ఈ శిల్ప మాంధ్రభూమిని కళామయము గావించి, నూతన కళావిన్యాసమును సంతరించుకొని “అమరావతీ రీతి' యను పేర జరగు నొక విశిష్ట కళావిభూతికి సూత్రము పన్నినది. ఆధునిక సభ్యతా సంస్కృతులు, సౌందర్యాలంకార పరిణామములు ఇప్పటికి రమారమి 2000 సం. పూర్వమే మన యాంధ్రులనుభవించినారని తెలుపుటకు నిదర్శనము, శాశ్వత సౌందర్య కళాఖండము అమరావతీ శిల్పము. + +అమృత షేర్గిల్ (Amritha Shergil) :- అమృత షేర్గిలు బుడాపెస్టు నగరము (హంగరీ) లో క్రీ. శ.1930 సం. 30 తేది జన్మించెను. ఆమె తండ్రి పేరు ఉమ్రావ్ సింగ్, ఆతడు సిక్కు జాతీయుడు. తల్లి హంగేరియను నారీమణి. సహోదరి ఇందిర. ఉమ్రావ్ సింగు ప్రాకృతీచీవేదాంత విజ్ఞానఖని అగుటయేగాక, సంస్కృత భాషాపాండిత్యమును గూడ గడించెను. అతని భార్య కళాప్రవీణయై యుండెను. 1921 వ సంవత్సరము ఏప్రిల్ మాసములో భారత దేశమునకు ఈ కుటుంబము తరలి వచ్చెను. + +సిమ్లాలో లేక గోరఖ్ పూర్ జిల్లాలోని సరాయా మొదలగు గ్రామములు వీరికి వంశానుక్రమముగ సంక్రమించిన జాగీర్లు. అచ్చటనే వీరి నివాసము. "అమృత" యొక్క బాల్యమంతయు యూరపుఖండములో నధికముగా గడచెను. ఆమె భారతదేశమునుండి విద్యాభ్యాసము కొరకై మొదట తల్లిచే ఫ్లోరెన్సు నగరమునకును, పిదప ప్యారిసు (Paris) నగరమునకును తీసికొనిపోబడెను.అప్పుడామె పందొమ్మిది సంవత్సరముల ప్రాయమును మాత్రమే కలిగియుండెను. అమృత షేర్గిల్ యొక్క చిత్ర కళాఖ్యానము నేషనల్ 'ఎకోల్ దిబూ' అను కళా కేంద్రములో జరిగెను. అచ్చటి ప్రొఫెస రొకడు ఆమె భవిష్యత్తు ఉజ్వలముగా నుండగలదని భావించి "నీవు నా శిష్యురాల వగుటకు .నే నెంత యో గర్వించుచున్నాను"అని చెప్పినట. + +1933 సం. లో ఆమె వ్రాసినచిత్రము 'సంభాషణము' అనునది గొప్ప మన్ననల బడసి, ఆమెకు అమిత ప్రోత్సాహమును కలిగించెను. 'బూ ఆర్ట్సు'లో ఆమె ఆర్ద్ర భిత్తి చిత్రములు రచించుట నేర్చుకొనెను. మాతృ దేశమునకు మరలివచ్చిన పిదప అట్టిపనికి ఆమెకు అవకాశము లభించ లేదు. ఆమె రచించిన తైలవర్ణ చిత్రములలో భిత్తి చిత్రముల పోకడలు పొడచూపుచుండును. ప్యారిసు నగర \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0328.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0328.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1cde44e3882a92a67b0933e7775cd51acc95f4a8 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0328.txt" @@ -0,0 +1,15 @@ +ములో ఆమె ఉపయోగించిన ఆలేఖ్య పుస్తకములను (Sketch Books) తిలకించినచో అచట ఆమె కావించి యున్న చిత్రాఖ్యానమునందలి విశేష పరిశ్రమ తెల్ల మగును. + +ఇట్లు ప్యారిస్ కు పిల్లగా వెళ్ళియున్న 'అమృత' చిత్ర కళయం దారితేరిన పడుచై భారతదేశమునకు 1934 సంవత్సరములో తిరిగివచ్చెను. ఇచ్చటికి రాక పూర్వము ప్యారిసునగరమందుగల భారతదేశ విషయకమైన ప్రచార +ప్రభావమునుబట్టి ఆమె తన మాతృదేశమును తిలకింప నెంచి దానినిగురించియు, దాని సౌందర్యాతిశయమును +గురించియు నానావిధములగు తియ్యని కలలు గాంచెడిది. కాని ఆమె భారతదేశమునకు తిరిగి వచ్చిన తరువాత +ఇక్కడ ఆమెకు కనుపించిన దృశ్యములు నెత్తురులేని దేహాలు, సత్తువలేని జీవాలు. ఈ దృశ్యములే అమృత ఇచ్చట రచించిన చిత్రములలో ప్రస్ఫుటముగా ప్రతి బింబితము లయ్యెను. ఆమె జీవించియున్న కాలమందు ఆమె కళ యెంతమాత్రము మన్ననగాంచలేదు. పైగా నది అనేక విమర్శనలకును, పరిహాసములకును గురి యయ్యెను. వంగీయ కళావిమర్శకులు గూడ ఈమె శైలి పై దుమ్మెత్తి పోసిరి. ఐన నామె తన పట్టుదలను విడువక గట్టిగా తన శైలిలోనే చిత్రాలు చిత్రింపసాను. ఫ్రాన్సులో నున్నపుడు 'సిజాన్' 'గాగిన్' అను నిరుపురు ఆమెకు సమకాలికులు గాకున్నను వారి ప్రభావ మామె చిత్రములయందు ముద్రిత మయ్యెను. + +షేర్ గిల్ 29 వ యేట డిసెంబరు 1941 లో మృతినొందెను. ఆమె మరణానంతరమే ఆమె చిత్రకళకు విమర్శకుల పొగడ్తలచే అధిక ప్రాశస్త్యము లభించెను. ఆమె కళ బొంబాయి మున్నగు ముఖ్యపట్టణాలలోని చిత్రకారుల ప్రశంసలకు పాత్రమయ్యెను. ఆమె భారత చిత్రకళారంగములో నొక ఉత్తమ నారీరత్నముగా వెలు గొందెను. + +ఎల్లోరా అజంతా గుహల యొక్కయు, కొచ్చిన్ భిత్తి చిత్రముల యొక్కయు, తదితర ప్రాచీన భారత శిల్పముల యొక్కయు ప్రభావము షేర్ గిల్ చిత్రకళపై విశేషముగా ప్రసరించెనని కాథల్ ఖండల్వాలా అను నతడు ఆమె జీవితచరిత్రలో పేర్కొనియున్నాడు. ఆమె దాదాపు అన్ని చిత్రములను తైలవర్ణములలోనే తప్ప, టెంపరా మీడియంలో చిత్రించినట్లు తెలియుట లేదు. ఆమెయొక్క చిత్రములు వర్ణప్రాధాన్యముకలిగి ఒకానొక విధమయిన మాధుర్యమును వ్యక్తీకరించును. ఆమె వ్రాసిన అన్ని చిత్రాలలో ప్రధానముగా నామెకు ప్రఖ్యాతి తెచ్చినవి 30 చిత్రము లనవచ్చును. వాటిలో (1) విశ్రాంతి, (2) ఏనుగుల ఈత, (3) 'బ్రహ్మచారులు,(4) కథలు చెప్పుట, (5) పండ్ల నమ్మువారు, (6) ముగ్గురక్క చెల్లెండ్రు. నవవధ్వలంకరణము అనునవి ముఖ్యముగ పేర్కొనదగినవి. ఆకృతిలోని వివరములను కుంచిం +చుటలో ఈమె గడించిన నేర్పు ఎన్నదగినది. అమృత షేర్ గిలు తన ప్రత్యేక శైలినిబట్టి భారత చిత్రకారశ్రేణిలో +"అమృత"త్వము నొందియున్నదని ఆమెకుగల అఖండ ప్రఖ్యాతియే సాక్ష్య మిచ్చుచున్నది. + +అమెరికను ఇండియనులు :- కొలంబసు అమెరికాను కని పెట్టినప్పుడు, తాను ఆసియాలో నొక భాగమునుగాని, హిందూదేశమునుగాని చేరుకొనినట్లు విశ్వసించెను. కనుకనే 1493, ఫిబ్రవరిలో అతడు వ్రాసిన "లేఖలో ‘నాతో నున్న ఇండియనులు'అని వ్రాసియున్నాడు. ఈ విధముగా నూతన ప్రపంచమునందలి ఆదిమ నివాసులు 'ఇండియనులు' అనియు హిందూ దేశస్థులకంటె వీరు భిన్నులని తెలుపుటకై 'అమెరికను ఇండియనులు' అనియు పిలువబడుచుండిరి. 'అమెరికను ఇండియనులు' అను పదము పెద్దదిగా నుండుటచే ఒక ప్రసిద్ధ అమెరికా నిఘంటుకారుడు ‘అమెరిండ్సు' అను పదమును సూచించెను. కొందరు అమెరికా దేశస్థులును, ఐరోపాలోని మానవజాతిశాస్త్రజ్ఞులును, మధ్య అమెరికా, మెక్సికో, పెరూ మొదలగు దేశముల నాగరకతను నిర్మించిన ప్రజలను, ఇండియనులనుండి ఇప్పటికిని వేరు చేయు చున్నారు. మరికొందరు ఎస్కిమోలను భిన్న జాతివారినిగా భావించు చున్నారు, కాని, శారీరక, సాంస్కృతిక, భాషా విషయక దృష్టితో చూచినయెడల, అమెరికా దేశపు ఆదిమనివాసులను, వారి సన్నిహిత అనాగరక జాతులవారిని కలిపి, +'అమెరికాదేశపు ఇండియనులు' అను పేరుతో, పోవెలు, బ్రిస్టను అను వారు వ్యవహరించుట ఉచితముగా నే \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0329.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0329.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..103d2b280f8cf009772e366dea213a3d24287f1a --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0329.txt" @@ -0,0 +1,8 @@ +కనబడుచున్నది. ఈ సన్నిహితజాతులను గురించి మన కేమియు విశేషాంశములు తెలియవు. భిన్నభిన్న జాతులుగా కనబడువారుకూడ వారిలో చేరిన అవాంతర శాఖలుగానే పరిగణింపబడవలెను. ఈ ఐక్యమే అమెరికను ఆదిమ ఇండియనుల చరిత్రకు సంబంధించిన మానవజాతి శాస్త్ర ముఖ్య సంఘటనము. ఇండియను జాతుల భాషా +పరిశీలనము, పురావస్తు శేషములు, కళలు, పరిశ్రమలు, ఆటలు, సాంఘిక మత సంస్థలు, పౌరాణిక గాథలు, జానపద విజ్ఞానము మున్నగునవివారి మానసిక ఐక్యతనే చాటుచున్నవి. ఈ జాతులలో 'శారీరకములైన భేదములు కన్పించు చున్నను, అవి ప్రపంచమునందలి ఇతర గొప్ప జాతులలో కానిపించు భేదముల కంటే మించినవి కావు. + +అమెరికను ఇండియనులు అనేకమయిన తెగలుగా విభజింపబడి యున్నారు. అలాస్కా యొక్క ఉత్తర పశ్చిమ ప్రాంతములను ఆక్రమించిన ఎస్కి మోలులను వారు వీరిలో ముఖ్యులు. 'ఏతిపాస్కన్సు' (Athepascans) +అనువారు ఉత్తర కాలిఫోర్నియా, ఎరిజోనా, మెక్సికో ప్రాంతములను ఆక్రమించి యున్నారు.'ఇరాకీస్'(Iraquies) అను జాతివారితో సమ్మిశ్రితులైన 'ఆల్గోకీయన్' జాతివారు, సెంటు లారెనుసు భూములందును అంటారియో సరస్సునకు తూర్పుననున్న భాగమందును నివసించియున్నారు. ముస్కోజియన్ తెగవారు ఎప్లాచియను పర్వత ప్రాంతమునను అట్లాంటికు, మెక్సికో సింధుశాఖ, మిసిసిపి ప్రాంతములందును నివసించు చున్నారు. కడ్జోయను తెగవారు, సియోనులు, సొషోనియనులు లేక, ఉటో అజ్ టియనులు (Vio-Agteean), మాయనులు, అరవాకనులు, టుపియనులు, చిబిహానులు, క్వెచియనులు అను వివిధ జాతులవారు అమెరికాలోని వివిధ ప్రాంతము లందు నివసించియున్నారు. వీరు +మంగోలియ౯ జాతీయులు. వీరు మధ్య ప్రమాణముగల పొడవును, గోదుమవన్నెగల శరీరములను, వెడల్పయిన ముక్కులను ముఖములను ఏటవాలు కండ్ల ను కలిగి యుండు మంగోలియా జాతికి జెందుదురు. + +అమెరికను ఇండియనుల యొక్క కళలు వారు కనిపెట్టిన విషయములు తమ పరిసరముల యొక్క పరిమితికిని వైవిధ్యమునకును అనుగుణమైనవిగా నున్నవి. ఈ ఖండమును కనుగొనునాటికి, అచ్చటనున్న జనులు రాతియుగమునకు చెందిన వేటగాండ్రుగాను, చేపలు పట్టు వారుగాను, వ్యవసాయదారులుగాను ఉండిరి. వారిలో పెక్కుమంది కుండలు చేయుట కొంతవరకు ఎరిగినవారే. 'అల్ గోకియన్ ఎట్ చెమిన్స్' అనువారు అక్షరాల తేలిక పడవలను నడుపు మనుష్యులు. ఈ సందర్భమున సముద్రముపై తేలిక పడవలను నడుపుచు చేపలను పట్టుకొను 'అలాస్కా' తీరవాసులును, బ్రిటిష్ కొలంబియా వాసులును పేర్కొనదగినవారు. అమెరికను ఇండియనులలో ఎస్కిమోలు కుక్కలను, ఆల్గోకియనులు జారుడు బండ్లను \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0330.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0330.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..133afdbdbe04139391915741d630b7390adee395 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0330.txt" @@ -0,0 +1,3 @@ +భూమిపై బరువులను మోయుటకు ఉపయోగించెదరు. పెరూదేశస్థులు 'ఇల్మా' అను జంతువును సామానులను మోయుటకు మాత్రమే ఉపయోగించుదురు. సవారి చేయుటకు దానిని వారు వాడియుండలేదు. ఆనాటి ఇండియనులచే పెంచబడి మచ్చిక చేయబడిన గృహ జంతువులు కుక్క ఎల్మా అనునవే. ఆ ప్రజల యొక్క సాంఘిక మత జీవితములలో వాటిలో ఎక్కువ ప్రయోజన ముండెడిది. ఎల్మా అను జంతువు "పెరూ" "బొలీవియా" అను ప్రదేశములందు మాత్రమే పెంచ బడెడిది. 'నవాహో' అను వారి ప్రాథమిక పరిశ్రమలలో గొఱఱెలును, కొందరు దక్షిణ అమెరికను ఇండియనులు పరిశ్రమలలో ఆవులును,మైదానములయందలి ఇండియనులు పరిశ్రమలలో గుజ్జములును పేర్కొనదగినవి. + +అమెరికను ఇండియనుల యొక్క పురాణ గాథలను మతమును గూర్చి "ముల్లరు', 'బ్రిస్ టన్', 'పోవెల్ అను వారు విపులముగా వ్రాసియున్నారు. వీరుడు, ప్రవక్త జ్ఞానప్రదాతయు అయిన ఒకానొక దివ్యపురుషుడు తన ముఖ్య క ర్తవ్యమును నెరవేర్చి, ఈప్రపంచమును వీడుట, తిరిగి భావి కాలమున వచ్చెదనని వాగ్దానము చేయుట, అను నంశములతో గూడిన వృత్తాంతము ఈ పురాణ గాథలలో అతి ప్రధాన మైనదిగా కనబడుచున్నది. ఆజిబ్వా, చెరోకు, 'అపచే అను ప్రదేశములకు చెందిన "భిషక్కు" \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0331.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0331.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..463a89c8f7ccfa25161b3678fe5d6c45d0996b4e --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0331.txt" @@ -0,0 +1,15 @@ +(Medicinal men) యొక్క శక్తి మిక్కిలి గొప్పది. ఆ జనుల యొక్క తెగలను బట్టి ఈ భిషక్కుల ప్రాధాన్యము అప్రాధాన్యముగ మారుచుండును. కొన్ని తెగలలో ఈ భిషక్కునకు ఏవిధమైన ప్రాధాన్యము ఉండెడిది కాదు. మరికొన్ని తెగల యొక్క లౌకిక మత విషయములందు ఈ భిషక్కులే సర్వాధికారములు గలిగియుండిరి. ఈభిషక్కులకు గోప్యకూటములు, గోష్ఠి మందిరములు ఉండెడివి. వీటిలోనికి ప్రవేశమును గోరు ఆరంభకులు యథావిధిగా ప్రవేశ పెట్టబడుచుండిరి. కొన్ని తెగలయందు యౌవనదశ ప్రాప్తించినవారు చేయవలసిన కర్మ కలాపములను చేయించు నధికారము ఈ భిషక్కుల గుండెడిది. నొకప్పుడు వీరు వ్యవసాయ సందర్భమున వేగుచుక్కను (శుక్ర గ్రహమును) పూజించుచు, నరబలి చేయుచుండెడి వారు. + +అమెరికను ఇండియనులలో ఆత్మను గురించియు, పరలోకములో దానికిగల భవిష్యత్తును గురించియు భిన్నాభిప్రాయము లుండెడివి. ఈ అభిప్రాయములకు అనుగుణముగానే వారి శవసంస్కారవిధులు కూడ ఏర్పాటు చేయబడి యుండెడివి. కొందరు శవములను పారవేసెడి వారు. కొందరు మిసిసిపి లోయయందు మట్టి దిబ్బలలో పూడ్చిపెట్టెడివారు. మరికొందరు 'పెరు' దేశములోవలె రాతిసమాధులలో పూడ్చిపెట్టెడివారు. 'కొచ్' (Koch) అని పిలువబడు దక్షిణ అమెరికను జనుల యొక్క ఆత్మవాదము, 'టోటెమ్' తెగవారియొక్క ధ్యానవాదము, 'జూనిన్' తెగవంటివారి ఫెటీషిజము, (Fetishism) +'కుషింగు' అను నాతనిచేత పరిశోధింపబడినవి. + +అమెరికను ఇండియనుల విలక్షణమైన ఆటలలో పాచికలతో నాడబడు జూదము, హూపు, పోలు అను ఆటలును, +సంయుక్త రాష్ట్రములలో నైరృతిభాగమునను, తూర్పుభాగమునను ప్రవర్తిల్లు బంతి ఆటలును పేర్కొన తగియున్నవి. +జంటబంతులాట, నడకలో పందెములు, మంచుపాములు మొదలయిన ఆటలు స్త్రీ లాడుదురు. + +అత్యున్నతమైన స్థానములను అలంకరించిన స్త్రీలు కొందరుండిరి. పరిపాలనా విధానములోను, శాంతిస్థాపనమునకై రాయబారములను నడుపుటయందును కొంతవరకు ఇవాక్వియోస్ అను స్త్రీలు పాల్గొనిరి. సుప్రసిద్ధులయిన నాయకురాండ్రుకూడ నుండిరి. దేశమాతలుగా భూషింపబడదగిన స్త్రీలుండిరి. మాయన్సులో మతాచార్యత్వమును వహించిన స్త్రీలుకలరు. స్పానియర్సుతో జరిగిన తిరుగుబాటులో కొందరు ఆ తెగలకు నాయకురాండ్రుగా వ్యవహరించిరి. ఉదా:- 'అమెరికన్ జోన్ అఫ్ ఆర్క్' అని పిలువబడు 'మేరియా సిండ్రిల్లా' అట్టి స్త్రీలలో సుప్రసిద్ధురాలు. బ్రెజిలునందలి కూటేనయా (Kootenaya) జాతివారి యొక్క సామాన్యమైన ప్రజా ప్రభుత్వము మొదలుకొని ప్రాచీన మెక్సికనుల యొక్కయు పెరూ ఇండియనులయొక్కయు సుపరిష్కృతమయిన రాష్ట్రీయ సంస్థలవరకుగల పరిపాలనా విధానములు అమెరికను ఇండియనుల యొక్కయు, వారి జాతీయ నిర్మాతల యొక్కయు ప్రభుత్వ పద్ధతిని అనుసరించెను. నాయకుల యొక్క అధికారములకుకూడ కొంత హద్దు ఉండెడిది. కొన్ని తెగలవారు శాశ్వత శాంతి నాయకుని, తాత్కాలిక యుద్ధ నాయకుని ప్రత్యేకముగ ఏర్పాటు చేసికొనుచుండిరి. సాధారణముగా నాయకులు ఆ తెగ +నుండిగాని, లేక కొన్ని ప్రత్యేకమైన కుటుంబములనుండి గాని ఎన్నుకొనబడుచుండిరి. పెక్కు తెగలలో బానిసత్వము అమలులో నుండెడిది. + +అమెరికను సాహిత్యము :- ఆంగ్లసాహిత్య శరీరమున కొక అంగముగ అమెరికను సాహిత్యము ఆవిర్భవించినది. ప్రప్రథమమున కొన్ని సంవత్సరముల వరకు అమెరికను విద్వాంసులు తమ జాతీయ జీవనమున సంస్కృతి యొక్కయు విద్య యొక్కయు వికాసమునకై ఆంగ్లసాహిత్య భాండారము పైననే ఆధారపడుచు వచ్చిరి. విప్లవమునకు పూర్వమే, వివిధ సాహిత్య ప్రక్రియలు విజృంభించియున్నను, అమెరికనుల స్వాతంత్య్ర యుద్ధ కాలములో వింద్యములై ఉద్రేకమును కలుగజేయునట్టి వీరగీతములు ప్రచురింపబడినను, అమెరికనులు నాటి తమ సారస్వతసాహిత్య ఆహారము కొరకు లండను, కొలనుల దేశము (Lake Country), ఆక్సుఫర్డు, కేంబ్రిడ్జి విశ్వవిద్యాలయములనే ఆధారముగా గై కొనసాగిరి. + +వలసదినములు-తదనంతరకాలము : విప్లవమునకు పూర్వమేర్పడిన సాహిత్యమునందు క్రీ.శ.17 వ శతా \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0332.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0332.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..48a90b490e50452f129db0039556b9a8c19c60f8 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0332.txt" @@ -0,0 +1,20 @@ +బ్ధి లో వర్జీనియా దేశీయుడై న కప్తానుజాన్ స్మిత్తు, గవర్నరు విలియం బ్రాడ్ ఫర్డు, జాన్ విన్ డ్రాఫ్ అనువారు వ్రాసిన +చారిత్రక కథలు కలవు. ఇంతకుముందే ప్రప్రథమమున ఏ నీబ్రాడ్ స్ట్రీటు, మైకేల్ విగిల్ వర్తు, ఎడ్వర్డు టైలరు +అనువారు కవిత్వమును వ్రాసిరి. వలసరాజ్యములపై క్రీ. శ. 1640 లో మొట్టమొదట ప్రచురింప బడినది “బేసామ్” అను గ్రంథము. ఆ దేశములోని మొదటిగొప్ప భావకవియైన ఫిల్ ఫ్ ఫ్రెన్యూ నాడు ప్రఖ్యాతమైన పత్రికా రచయితలలో నొకడు. 1704 లో బోస్టన్ లో "బోస్టన్ న్యూ లెటర్" అను మొట్టమొదటి వారపత్రిక వెలువడెను. 1783 లో మొట్ట మొద టిసారిగా +"ఫిలడల్ఫియా ఈవినింగ్ పోస్టు” అను దినపత్రిక స్థాపింపబడెను. “సాటర్ డే ఈవినింగుపోస్టు" అనుదానికి స్థాపకు +డైన బెన్ జమిన్ ఫ్రాన్ క్లిన్, సాహిత్యమునందు, పత్రికా రచన యందు ఉన్నతస్థానమును ఆక్రమించెను. థామస్ +పైనీ, థామస్ జఫర్ సన్, అలెగ్జాండర్ హేమిల్ టను, జార్జివాషింగ్టను అనువారు వ్రాసిన వచనరచనలు నాటి +రాజకీయ రచనలను వృద్ధిచేసెను. విలియమ్ హిల్ బ్రౌన్ మొట్టమొదటి అమెరికను నవల వ్రాసిన గౌరవము +పొందియున్నను, చార్లెస్ ట్రాక్ట నుబ్రౌన్ అనునాతడు ఆ దేశపు మొదటి కవితావృత్తికి చెందిన నవలా రచయితగా పరిగణింపబడెను, కథలు, సంక్షేప చిత్రణములు అనువాటి ద్వారమున అంతర్జాతీయ ఖ్యాతిని గడించిన మొదటి అమెరికను రచయిత వాషింగ్టను ఇర్వింగు అను నాతడు క్రీ. శ. పందొమ్మిదవ శతాబ్ద్యారంభమున విలియమ్ కల్లెన్ బ్రయాంటు కవులలో నగ్రేసరుడుగా పేరుపొందెను. ఎమర్సన్, లాంగ్ ఫెలో, విట్టర్, పో, మొదలగు కవుల రచనలు చాలవరకు ఆనాటి సాహిత్యా న్నత్యమునకు దోహద మొనర్చెను. + +అమెరికా దేశవు మొట్టమొదటి గొప్ప చారిత్రక నవలారచయిత జేమ్స్ ఫెనీ మోర్ కూపరు. క్రీ. శ. పందొమ్మిదవ శతాబ్ది ఆదిమ కాలములో విలియంగిల్ మోరుసిమ్సు, రోబర్టుబర్డ్ అను కవులు కూడ చారిత్రకము లయిన నవలలను వ్రాసియుండిరి. + +అమెరికను సాహిత్యము యొక్క అభివృద్ధి విషయమున అనాటి ఆధ్యాత్మిక తత్త్వవాదులు చాలవరకు ప్రాముఖ్యమును వహించిరి. వారిలో రాల్ఫు వాల్డో ఎమర్సను, బోన్సన్ ఆల్ కాటు, హెన్రీ డేవిడ్ ధోరూ, మార్గరెట్ పుల్లరు, థియోడర్పార్కరు అనువారు ప్రముఖులు. వారు తమవర్గపు వేదాంతమును దాని ప్రభావమును విశేషముగా వ్యాప్తి నొందించుటకు మిక్కిలి కృషి చేసిరి. నెథేనియల్ హాథారన్ అరాచకమైన, తీవ్ర సమాలోచనాయుతమైన ప్రాచీన భావములను, హెర్మన్ మెల్విలి అనునాతడు కల్పనాపరములైన భావములను, తమ వివిధ విషయక మైన నవలా పరంపరలో ప్రతిపాదించిరి. నవలలు, పద్యములు, వ్యాసములు అను సారస్వత ప్రక్రియలందు ఆలివర్ వెండెల్ హోమ్సు అను కవి ఆంగ్లేయుల యొక్క మతజీవిత విధానమును చాలప్రస్ఫుటముగ చిత్రించెను. సంపాదకుడుగా, ఉపాధ్యాయుడుగా, కవిగా పేరుగన్న జేమ్సురస్సైలులో వేలు తన “బిగ్లో-పేపర్సు" అను రచనలలో దేశీయభాష నుపయోగించెను. + +ఆ కాలమున అద్భుత కల్పనాశక్తికల ప్రముఖ కవి హెన్రీ వేగ్సవర్తులాంగ్ ఫెలో, అతడు వ్రాసిన హైయ వథా, ఎవఃజెలైన్ అను రచనలు సర్వులకు ప్రీతి పాత్రములై వెలసెను. + +జాన్ గ్రీన్అఫ్ విట్టియరు యొక్క కవిత్వము వలనను, హారియట్ బీచెర్ స్టోవ్ యొక్క రచనల మూలమునను బానిస తనపు నిర్మూలనోద్యమమునకు ఎక్కువ ప్రోద్బలము చేకూరెను. హారియట్ వ్రాసిన “అంకుల్ టామ్స్ కేబిన్ " అను నవల బహుళ వ్యాప్తి నొందెను. + +ఆధునిక కథానికా రచనకు సృష్టికర్తగా ప్రశంసింప బడిన ఎడ్గార్ ఎల్లెన్పో అను కవి ఈ కాలములో నే న్యూయార్కు, రిచ్మండులలో నివసించుచు రచనలు సాగించుచుండెను. + +పందొమ్మిదవ శతాబ్ది యొక్క పరార్ధమునకు పిదవ అమెరికను కవులలో అగ్రగణ్యుడయిన వాల్ట్ లిట్మను ఆనాటి అంతర్యుద్ధములను అత్యుత్తమమైన కవితా రూపమున వర్ణించెను. 1886 సంవత్సరములో చనిపోయిన ఎమిలీ డికెన్సను అను నామె గణనీయములయిన గేయ కావ్యములు ఆ దినములలో వ్రాయుచుండెను. కాని క్రీ. శ. 1915 సంవత్సరము వరకు ఆమె రచనలు పాఠక లోకమునకు లభించలేదు. అంతర్యుద్ధానంతరము. ఆమె \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0335.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0335.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..76e3df6d6bb52b312221e024a6d7d670bd15b69b --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0335.txt" @@ -0,0 +1,16 @@ +శతాబ్దినుండి ఈ సారస్వత కళారూపము అత్యున్నత స్థానము నాక్రమించుకొనెను. యూనీ ఓనీలు అనునతడు నాటక రచయితలలో నగ్రగణ్యుడు. మాక్స్ వెల్ యాండర్ సను, ఫిలిప్ బారీ, మార్కు కోనల్లీ, బెన్ హెక్టు, రాచల్ క్రాధర్సు, సిడ్నే హోవర్డు, జార్జియస్, కాఫ్ మను, క్లిప్ఫర్డ్ ఆడెట్సు, ఎల్మర్ రైను, టెన్నెస్సీ విలియమ్సు, థారన్ టన్ వైల్డరు అను వారుకూడ ఉత్తమమైన నాటకములను వ్రాసిరి. + +ఇరువదియవ శతాబ్ది మొదటి దశకములో, ఇర్వింగ్ బాబిటు, పాల్ ఎల్మర్ మోరు, డబ్ల్యు. సి, బ్రాంవెలు అనువారి నాయకత్వమున హ్యూమనిస్టు సంప్రదాయము పెంపొందెను. అదికారణముగా సాహిత్యవిమర్శనము విశేషముగా పాఠకులదృష్టి నాకర్షించెను. వాన్ విక్ బ్రూక్సు, హెచ్. ఎల్. మెం కెను, రాండాల్ఫుబోర్ను, హెన్రీ సీడెల్ కాన్ బీ మొదలగు వారితో కూడిన ప్రతిపక్ష వర్గము, పైవారి హక్కులతో పోటీ యొనర్చిరి. లూయీ మమ్ ఫర్డు, మాల్కోమ్ కౌలే, ఎడ్మండ్ విల్సను నూతన వాస్తవికతోద్యమమునకు సుముఖులుగానుండి, (అమెరికా) జాతీయ సాహిత్యమునందలి సాంఘిక భావముల విషయమున మార్క్సిస్టు దృక్పథమును అవలంబించిరి. క్రీ.శ. 1930 సం. ర ప్రాంతమున ఈ దృక్పథమును, మాక్స్ ఈస్ట్ మను, వాల్డోఫ్రాంకు, గ్రాన్ విల్లిహిక్సు అనువారు బలపరచిరి. తరువాతి దశాబ్దిలో వెలువడిన రచనలందు విమర్శనకళయే ప్రధానవిషయమయ్యెను. ఈ కాలములో ఎజ్రాపౌండు, టి. యస్. ఇలియటు, ఆర్. పి. బ్లాక్ మూరు, ఐ. ఎ. రిచర్డు అనువారు ప్రధానముగా విమర్శనాత్మక రచనలు కావించిరి. ఇరువదవ శతాబ్దిలో జూన్ ఫిస్కీ, హెన్రీ ఆడమ్సు, థియోడార్ రూజ్వెల్టు, వుడ్రో విల్సను అనువారు వ్రాసిన రచనల ద్వారమున +(అమెరికను) చారిత్రక వాఙ్మయము మిక్కిలి అభివృద్ధి చెందెను. కాలక్రమమున చారిత్రక సంఘటనలను, సాంఘిక ...మానసిక తత్త్వరూపముల వ్యాఖ్యానించుటకు చరిత్రకారులు ఎక్కుడు ప్రాముఖ్యము నొసగిరి. + +ఈ కాలమునందు ఛార్లెస్ బీర్డు, ఫ్రెడరిక్ జాక్సన్ టర్నరు, జేమ్సు హార్వే రోబిన్సను అను కవులు విస్తారముగా చారిత్రకరచన లొనర్చిరి. క్రీ. శ. 1920 వ సం. మొదలుకొని చరిత్ర రచనయందు అగ్రగణ్యులుగా వెలువడినవారు, కారల్ టన్ జే. హెచ్. హేసు, ఆల్లన్ నేవిన్సు, ఆర్థర్ ప్లేసింగరు, ఆర్థర్ ప్లేసింగరు జూనియరు. హెచ్. యస్. కామ్మాగరు, యస్. ఇ. మా రి స ను మున్నగువారై యున్నారు. + +అమెరికాఖండము - ఉత్తరము(భూగోళము): క్రీ.శ. 1492 లో అమెరికా కనుగొనబడుట కొలంబసు యొక్క పశ్చిమ నౌకాయాత్రలకు ఫలితము. కాని, అమెరిగో వెస్పూసి, మధ్య బ్రెజిలుకు వచ్చినప్పుడా ఖండమును మొదట కని పెట్టినట్లు తలంపబడుటచే, క్రీ.శ. 1541 లో మెర్కేటరు ఆ భూభాగమునకు అతని నామమును అనుసరించి అమెరికా అను పేరు పెట్టెను. ఖండము యొక్క ఆక్రమణమును, అంతరప్రవేశమును, అట్లాంటిక్ సముద్రతీరదేశస్థుల ప్రయత్నములచే అభివృద్ధి చెందెను. + +ఉత్తరఅమెరికా, ఆసియా ఖండమునుండి సన్నని బేరింగు జలసంధిచే వేరు చేయబడియున్నది. ఇందలి చాల భాగము మకర రేఖకును, ధ్రువ రేఖకును నడుమ 100° పశ్చిమ రేఖాంశమున కిరుప్రక్కల సమానముగా వ్యాపించియున్నది. ఇది పెద్దఖండములలో మూడవది. దీని వైశాల్యము 80 లక్షల చ. మైళ్ళు. దీనికొలత ఉత్తరమునుండి దక్షిణమునకు 6,000 మైళ్లు. సంయుక్త రాష్ట్రములు ఉత్తరమున మధ్యధరా సముద్రమువరకును వ్యాపించిఉన్నను, పెక్కు విషయములలో మధ్యధరా సముద్ర ప్రాంత దేశములకన్న భిన్నములుగా నున్నవి. సంయుక్త రాష్ట్రములకు ఉత్తరమున ఉన్న కెనడా +సుమారు అంతే విస్తృతమైనది. సంయుక్త రాష్ట్రములకు దక్షిణమున మెక్సికోయును, ఇతర ప్రజాస్వామ్యములును ఉన్నవి. + +గ్రీనులాండు ప్రధాన ఖండమునుండి బాఫిన్ అఖాతము చేతను, డేవిసు జలసంధిచేతను, వేరుచేయబడి యున్నది. +బాఫిన్ ద్వీపము గ్రీనులాండుకును ప్రధాన ఖండమునకును మధ్య ఉన్న ధ్రువమండల ద్వీప సమూహమునం దెల్ల +పెద్దది. ఇది ప్రధానఖండముమండి బూతియాహడ్సను సింధుశాఖల చేతను, హడ్సను జలసంధిచేతను విభజింపబడి +యున్నది. బాంక్సు, గ్రాంటు, విక్టోరియా, బూతియా \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0336.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0336.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..571aac4b925b0877736457cea00b6d2490ab56fe --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0336.txt" @@ -0,0 +1,7 @@ +అనునవి ఈ ద్వీప సమూహమునందలి ఇతరద్వీపములు. ప్రసిద్ధములైన పడమటి ఇండియాదీవులు, కరివియన్ +సముద్రమునందలి ద్వీపసమూహములు, క్వీను ఛార్లొటి, వాంకూవరు ద్వీపములు పసిఫిక్ తీరమునకు ఎదురుగా +ఉన్నవి. అలాస్కా, కాలిఫోర్నియా, మెక్సికో, లారెన్సు, సింధుశాఖలును, హడ్సను అఖాతమును ఖండముతీరము +లోనికి చొచ్చుకొసిపోయిన ప్రధాన జలభాగములు. + +భౌతిక స్వరూపము : ఉత్తర అమెరికా ఖండమును (1) పసిఫిక్ పర్వతపంక్తి (2) తూర్పు ఉన్నతభూములు +(3) మధ్య మైదానములు అని మూడుభాగములుగా \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0337.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0337.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1140ab829524c298210ff9b745a137f88fa78d77 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0337.txt" @@ -0,0 +1,20 @@ +విభజించుట మేలు. ఇట్టి విభాగమువలన అచ్చటి శీతోష్ణస్థితిని, వృక్ష సంపదను, ఇతర పరిస్థితులను సులభముగా +అర్థము చేసికొనుటకు వీలగును. ఇతర వివరములును, స్థానిక భేదములును, ప్రధానములైన ఈ అంశముల నుండి, సహజముగా ఏర్పడినట్టివే. + +1. పసిఫిక్ పర్వతపంక్తి : ఈ పర్వత పంక్తి పసిఫిక్ తీరమునంటి ఉత్తరమునుండి దక్షిణమువరకు వ్యాపించు +టయే కాక ఇంకను దక్షిణముగా దక్షిణ అమెరికాలోనికి కూడ కొనసాగుచున్నది. ఇది పసిఫిక్ సముద్రతీరము నంటి యున్న పసిఫిక్ పర్వత మేఖలలోని ఒక భాగము. ఈ పర్వత పంక్తి హిమాలయము లేర్పడిన కాలముననే ఏర్పడినది. ఈ మడత పర్వతములలో పలువిధములైన గుట్టలు కనబడుచున్నవి. వీటి ఇరుపార్శ్వములందును బంగారము, వెండి, రాగి సీసము, నూనె కలవు. + +పర్వతపంక్తిలో పెక్కు పర్వతములు సమానాంతరముగా వ్యాపించి, దక్షిణమున విస్తృతములై, తిరిగి మధ్య అమెరికాలో కలియుచున్నవి. ఉత్తరమున కెనడాలో ఈ పర్వములు తీరభూమినుండియు కలవు. వీటికి తీర పర్వతములు, సెలకర్కు పర్వతములు, రాకీ పర్వతములు అని పేర్లు. దక్షిణమున వాని పరిశిష్టములు తీరపర్వతములు, కాస్కేడు, సిరానివాడా, రాకీ పర్వతములు అని పిలువబడును. వీటిలో రాకీ పర్వతములు ప్రధానములైనవి. ఈ పర్వత పంక్తులు నడుమ కొలరేడో, పెద్ద అమెరికా ఎడారి, (గ్రేటు బేసిన్) మున్నగు మైదానములు, ఎడారులు, కాలిఫోర్నియాలోయ మొదలగు సుందరము లైన లోయలు కనబడుచున్నవి. + +2. తూర్పు ఉన్నతభూములు : తూర్పు తీరమున ఉత్తరమునుండి దక్షిణమువరకును గ్రీనులాండు పీఠభూమియు +కెనేడియనుషీల్డును, అస్లాషియను పర్వతములును, వ్యాపించియున్నవి. + +కెనేడియను షీల్డనునది కఠినస్ఫాటిక శిలామయ ప్రదేశము. ఇది పసిఫిక్, పర్వతపంక్తి కంటెను ముందేర్పడినది. ఇందు ఇనుము, రాగి, వెండి, బంగారము, కోబాల్టు, నికెలు కలవు. అస్లాషియను పర్వతముల పడమటి పార్శ్వమున ఖండమునకు సంబంధించిన ముఖ్యమైన బొగ్గుగనులును, నూనె గనులును గలవు. షీల్డుపై ఇప్పు డేర్పడిన పెక్కు సరస్సులు గొప్ప హిమయుగములలో హిమఫలకములచే చేయబడిన వివరములు. మధ్య మైదానములకు ఉత్తరముగా పారు మంచుప్రవాహములు, కరగిన హిమఫలకములవలన ఏర్పడినవి. ఉత్తరాన హడ్సన్ లోయ నుండినై రృతిదిక్కుగా టెన్నీసులోయవరకును వ్యాపించు అప్లొషియనులలో కొండలును, పీఠభూములును కలవు. ఈ కొండలు పీడ్మంటు అనబడు వెడల్పయిన పీఠభూమి రూపమున అట్లాంటిక్ తీరమువరకును వ్యాపించుచున్నవి. అట్లాంటిక్ సముద్రములో పడు వేగవంతములైన నదులచే ఈ పీఠభూమి విభక్తము చేయబడుచున్నది. వేగవంతములై న నదులును, జలపాతములును విస్తారముగా గల ఈ పంక్తికి జలపాతపంక్తి (Fall Line) అని పేరు.నీలపర్వతపంక్తి (Blue Mountain ridge) పీడ్మంటుకు పడమటి సరిహద్దు. దానికి పడమట విశాలములయిన 'బొగ్గుగనులకు ప్రసిద్ధివడసిన ఆలిఘనీ పీఠభూమి కలదు, + +మధ్య మైదానములు : పడమటి పర్వతపంక్తి కిని తూర్పు ఉన్నతభూములకును నడుమ ఉన్న ప్రదేశమంతయు చదునయిన భూములతో కూడియున్నది. హడ్సను అఖాతము నకును, పెద్ద సరస్సులకును, మిసిసిపీ సెంటులా రెన్సు +నదులకును, అట్లాంటిక్ తీరమునకును చుట్టును పల్లపు భూములు గలవు. మధ్యనున్న పల్లపుభూములనుండి అచ్చటి +నేల పడమటగా ఎత్తుగా పెరిగి రాకీ పర్వతములతో కలియుచున్నది. ఈ ప్రదేశమునకు పెద్ద మైదానము అని పేరు. కెనడా షీల్డుప్రాంతమునందుతప్ప మిగిలిన మధ్య మైదానముక్రింద భూగర్భములో ఇటీవలి కాలమున ఏర్పడిన మెత్తని పిండి రాళ్ళ కొండలు కనుపట్టును. + +ఈ ఖండమునందలి నదులను రెండు గొప్పశాఖలుగా విభజింపవచ్చును. (1) పడమటి పర్వతపంక్తులనుండి పసిఫిక్ సముద్రములో పడు నదులు (2) మధ్యమైదానముల నుండి ఆర్కిటికు సముద్రములో కాని అట్లాంటికు సముద్రములో కాని పడు నదులు. + +అలాస్కాలోని యూకను, కెనడాలోని ఫ్రేజరు, కొలంబియా నదులు, సంయుక్త రాష్ట్రము లందలి స్నేకు, కోలిరేడో నదులు మొదటిశాఖకు చెందును. మెకంజీనది ఆర్కిటిక్ సముద్రములోనికి ప్రవహించును. సాస్కెచ్చివానాయు ఎఱ్ఱనదియును విన్ని పెగ్ సరస్సు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0338.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0338.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..75cf5e3363750f99bd0427a5500ea2b162ea985a --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0338.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +ద్వారా హడ్సను అభాతములోనికి ప్రవహించును. పెద్ద సరస్సులనుండి ప్రవహించు సెంటులారెన్సునది అట్లాంటిక్ సముద్రములో పడుచున్నది. ఈ రెండవశాఖకు చెందిన ప్రధానమయిన ఈ నదులన్నియు కెనడాలోనే ఉన్నవి. మిస్సిసిపీ మహానదియు దాని ఉపనదులును మధ్య మైదానముల దక్షిణమునుండి ప్రవహించుచున్నవి. ఆ ఉపనదులలో ఆర్కన్ పస్, మిస్సౌరీ పశ్చిమ పర్వతముల నుండియు, ఓహియో పెన్నెసీనదులు తూర్పు ఉన్నత భూముల నుండియు ప్రవహించుచున్నవి. అఫ్లాషియనుల యందు పుట్టి అట్లాంటిక్ సముద్రములోనికి ప్రవహించు చిన్న నదులు అనేకము లున్నవి. వానిలో హడ్సను,డెలా వేరు, పోటోమాక్ అనునవి ముఖ్యములై నవి. రియో గ్రాం డి, డినార్టీయు దాని ఉపనదులును మెక్సికో సింధుశాఖలో కలియు చున్నవి. + +రాకీ పర్వతములందును అచ్చటి పీఠభూములందును పెక్కు సరస్సు లున్నవి. వానిలో పెద్ద ఉప్పు సరస్సు మిక్కిలి ప్రసిద్ధమైనది. గ్రేటు బేరు, గ్రేటు స్లేవు, అత బాస్కా, విన్ని పెగ్ సరస్సులును సుపీరియరు, మిచి గాన్, హ్యూరన్, ఈరీ, అంటారియో మొదలగు మహా సరస్సులును ఒక పెద్ద సరఃపంక్తిగా ఏర్పడి యున్నవి. ఇవి వాయవ్యమునుండి ఆగ్నేయము వరకును వ్యాపించి యున్నవి. ఇవన్నియు కెనడాలోనే ఉన్నవని చెప్పవచ్చును. కాని పై మహాసరస్సులు కెనడా సంయుక్త రాష్ట్రముల సరిహద్దునందున్నవి. ఈశాన్య భాగమున పెద్దవియు, చిన్నవియు అగు అనేక సరస్సు లున్నవి. + +శీతోష్ణస్థితి :శీత కాలములో క్వినుచార్లటి ద్వీపమునకు దక్షిణముననున్న పడమటి తీరము, మధ్య అమెరికా, +మిసిసిపీ తీరమునందలి నెంట్ లూయీకి దక్షిణము నందలి పల్లపు భూములు, న్యూయార్కు వరకును గల తూర్పుతీర ప్రదేశములు తప్ప మిగిలిన ఉత్తర అమెరికా అంతయు నీరు ఘనీభవించు ఉష్ణోగ్రతకు (Freezing Point) క్రిందుగా ఉండును. పడమటి తీరము, బ్రిటిషు కొలంబియా తీరము చేరుచున్న ఉత్తర పసిఫిక్ ఉష్ణజల ప్రవాహముచే ఆవరింపబడి యుండును. అచ్చట అది చీలి దక్షిణమున శీతజల ప్రవాహముగను, ఉత్తరమున ఉష్ణజల ప్రవాహముగను మారుచున్నది. + +ఈ ఉష్ణ ప్రవాహముయొక్క ప్రభావము పడమటి తీరమున అట్లాంటిక్ తీరమునకంటే మిక్కిలి ఉత్తరము వరకును కానబడుచున్నది. ఈశాన్య తీరమునకు దూరముగా ప్రవహించు శీతల లాబ్రడారు ప్రవాహము అచ్చటి భూములను చల్లగా ఉంచును. ఈ ప్రవాహము ఉష్నజల ప్రవాహము (Gulf stream) తో కలిసినప్పుడు ప్రమాదకరమైన పొగమంచు ఏర్పడుచుండును. ఏ పర్వత పంక్తి చేకొని అడ్డబడని శీతల ధ్రువమండల వాయువులు దక్షిణమున రియో గ్రాండ్ డీనార్టీ, సెంట్ లూయీల వరకునుగల ఖండ భాగమును చల్లగా ఉంచును. న్యూయార్కు సున్నా (0°) డిగ్రీలకు క్రిందుగా ఉండును. ఖండమునకు పడమటినుండి తూర్పునకు అడ్డముగా పెక్కు వాయుగుండములు సంచరించుచు గాలివాలుగల రాకీపర్వత భాగమునకు వర్షమును ఇచ్చును. కాని ఖండములో అవి పొడిగానే ఉండును. + +ఉత్తర పసిఫిక్ తీరమున సంవత్సరమంతయు వర్షపాతము ఉండును, కాని గాలి కొట్టువైపున గల లోయ లన్నియు శుష్కములుగా ఉండును. ఉత్తర పసిఫిక్ ప్రవాహమునుండి వీచువాయువులు ఉష్ణములై నీటి ఆవిరితో గూడి పడమటి తీరమున అధిక వర్షము కలిగించును. అవి ఒక్కొక్కప్పుడు రాకీ పర్వత పంక్తిని దాటి మైదానములోనికిదిగి ధ్రువమండల వాయువుల చల్లదనమునకు కొంత ఉపశాంతిని సమకూర్చును. ఈ వాయువులకు "చినూక్సు" అని పేరు. శాన్ ఫ్రాన్సిస్కో చుట్టునున్న ప్రదేశము వెస్టర్లీ వాయువుల ప్రభావమునకు గురియై శీతకాలమున దక్షిణముగా తిరుగును. వేసవిలో ప్రదేశముపై వాటి ప్రభావము ఉండదు. అందుచే ఈ స్వల్ప ప్రదేశమున మధ్యధరా శీతోష్ణస్థితి కానబడును. + +వేసవిలో, వాయవ్యమున మెకంజీ ముఖద్వారము వరకును, సరఃపంక్తి వరకును, నేరుగా లాబ్రడారు రాష్ట్రము వరకును గల ఖండమునందలి చాలభాగము నందు ఉష్ణోగ్రత 60° F కంటె అధికముగా ఉండును. మెక్సికన్ పీఠభూమిలో తాపక్రమము 90° F కు పైగా నుండును. మధ్య మైదానములు మిక్కిలి ఉష్ణములగును, శీత కాలములో నీరు గడ్డకట్టు ఉష్ణోగ్రతకు (0°C) \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0339.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0339.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6bae74c09974d217128a7fe0ee3e520201db3b83 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0339.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +క్రిందుగా ఉండు న్యూయార్కు ఇప్పుడు దక్షిణభారతదేశము యొక్క పశ్చిమతీరమువలె అధికమైన ఉష్ణమునకు గురిఅగును. మెక్సికో సింధు శాఖనుండి ఉష్ణవాయువులు (సాధారణ పవనములు) ఖండము యొక్క పై భాగమునకు వీచి, ఉత్తరమునుండివచ్చు శీతల వాయు సమూహములపైగా ప్రయాణించుచు, మధ్య మైదానములో వేసవి కాలమున వర్షము కలిగించును. ఈశాన్య వ్యాపార పవనములు పడమటి ఇండియా ద్వీపములకును, మధ్య అమెరికా తూర్పు తీరమునకును, సంవత్సరము పొడుగునను అధిక వర్షమును కలుగ జేయును. మెక్సికన్ పీఠభూమి అధికమగు ఉష్ణోగ్రతకు తావయిన కారణమున, స్థానికమైన ఋతుపవన మొకటి బయలు దేరి మెక్సికో, పడమటి తీరమునకు వర్షమునొసగును. శాన్ ఫ్రాన్సిస్కో చుట్టుపట్ల గల ప్రదేశమున శీత కాలమున వర్షము కురియును. మధ్య మైదానము లందును, మెక్సికో ఆగ్నేయ పశ్చిమతీరము లందును, వేసవిలో వర్షములు కురియుచుండును. సంవత్సరము పొడుగునను వర్షము కురియు ప్రదేశములు మూడు ఉన్నవి. 1. ఉత్తర పసిఫిక్ తీరము 2. పడమటి ఇండియా ద్వీపములు.2. మధ్య అమెరికా తూర్పుతీరము, 3. ఈశాన్య- ఉన్నతభూములు, రాకీ పర్వతపంక్తి వర్షచ్ఛాయ యందును, దానిచే ఆవరింపబడిన పీఠభూము లందును, చాల తక్కువ వర్షము కురియును. అందుచే అక్కడ ఎడారులు ఏర్పడినవి. + +సహజ వృక్షసంపద : ఉత్తర అమెరికా యందలి సహజవృక్షసంపద ఆయా ప్రదేశములందలి శీతోష్ణస్థితుల +కనుగుణముగా ఉన్నది. అలాస్కా నుండి లాబ్రడారువరకు టండ్రాభాగము వ్యాపించి ఉన్నది. దక్షిణమున కెనడాలో +చాలభాగమందును, పడమటి కార్డెలరా దక్షిణభాగమందును సూచీ (పత్రములైన) వృక్షముల వరుస.కన్పించుచున్నది. తూర్పున సరఃపంక్తికి, చుట్టునుగల అల్ప ప్రదేశములో సూచీపత్రములును, పత్రచమోకములునగు వృక్షములు కలవు. అప్లొషియను పర్వతము లందలి ఉన్నత ప్రదేశములందు కూడ సూచీపత్రము లున్నవి. అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రముల తూర్పుతీరమునను పత్రమోచక వృక్షములు గలవు. దానిపై భాగమును నమశీతలమనియు క్రింది భాగమును సమోష్ణ + +మనియు చెప్పవచ్చును. ఆ అక్షాంశ రేఖలమీదనే పడమటి తీరమున ఇట్టి సహజవృక్ష సంపదగల కొంత భాగమున్నది. +సంయుక్త రాష్ట్రములందలి మధ్య మైదానములును, కెనడా మధ్యభాగమందలి అల్ప ప్రదేశమును పచ్చిక బయళ్ళచే ఆవరింపబడిఉన్నవి. వీనికి "ప్రయిరి" అని పేరు. ఈ 'ప్రయిరీ' లలో వర్షపాతము ననుసరించి పడమట పొట్టిగడ్డియు, తూర్పున పొడుగుగడ్డియు పెరుగును. ఇవి వ్యవసాయము విస్తృతముగ జరుగుచున్న ప్రదేశములు. శాన్ ఫ్రాన్సిస్కో చుట్టునుగల ప్రదేశమున మధ్యధరా వృక్షసంపదయు, మధ్య అమెరికా యందలి ఉష్ణప్రదేశములందును, పడమటి ఇండియా ద్వీపములందును, ఉష్ణ నిత్యహరితములైన అరణ్యములును గలవు. పసిఫిక్ కార్డి లరా పొడి వర్షచ్ఛాయలందు ఎడారు లున్నవి. + +ఉత్పత్తి ' : కెనడాయందు ప్రయిరీలు — ముఖ్యముగా నందలి తూర్పుభాగములు విస్తృతముగా గోధుమలు ఉత్పత్తి యగు ప్రదేశములు. ఇచ్చట ఓట్లు, బార్లీ, రై, అవి సెచెట్లు (నార) (flax) పెరుగును, ఈ ప్రదేశమున వ్యవసాయమును, పశుపోషణమును కలిసి జరుగుచున్నవి. ఇది సంయు క్త రాష్ట్రములందు వసంత కాలమున గోధుమలు పెరుగు ప్రదేశము యొక్క అవశేషము. దీనికి తూర్పున పెద్ద సరస్సుల చుట్టును, ఈశాన్య రాష్ట్రము లందును వ్యవసాయమును, పశుపోషణమును జతగా జరుగు ప్రదేశ మున్నది. దీనికి దక్షిణమున ఖండము యొక్క పూర్వార్ధమందు మొదట ధాన్యము పండు ప్రదేశమును, తరువాత ఖండమున కడ్డుగా ధాన్యము పండునట్టియు, శీతకాలమున గోధుమలు పండునట్టియు ప్రదేశమును కలవు. టెక్సాసునుండి తూర్పుగా దక్షిణ రాష్ట్రము అన్నిటియందును ప్రత్తి విస్తారముగా పండును. ఉన్నతములయిన పశ్చిమ మైదానములలో పందులను, కోళ్లను, పెంచు ప్రదేశములును, ఇంకనుపడమటగా గొజ్జెలను పెంచు ప్రదేశములును ఉన్న వి. శాన్ ఫ్రాన్సిస్కో చుట్టునుగల మధ్యధరా శీతోష్ణస్థితితోకూడిన ప్రదేశమున +మధ్యధరా ఫలోత్పాదక భాగమున్నది. ఉత్తర పసిఫిక్ తీర ప్రదేశములందు మిశ్రవ్యవసాయము సాగుచున్నది. పెద్ద సరస్సులకును, సెంటులారెన్సునకు ఉత్తరమునను \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0342.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0342.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..74b8d4e35db71b83a48e20663e29299d29d22126 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0342.txt" @@ -0,0 +1,13 @@ +అమెరికాఖండము-2దక్షిణము (భూగోళము): దక్షిణ అమెరికా ఖండము ఉత్తరమున వెడల్పుగాను, దక్షిణమున సన్నముగాను, మేకుకొనవలెనున్నది. ఇది 70 లక్షల చ. మై. వై శాల్యముకలిగి ఇండియాకన్నను 5½ రెట్లు పెద్దదిగా నున్నది. పుదుచ్చేరియున్న అంశము పైన దీని ఉత్తరపుఅంచు, 55 దక్షిణ అక్షాంశముపైన దీని దక్షిణపు కొన ఉన్నవి. ఉత్తర అమెరికా సరస్సుల యొక్క తూర్పుఅంచులను తాకుచుపోవు 80° పశ్చిమ రేఖాంశముపై ఈ ఖండపు పశ్చిమపు అంచును, తూర్పు గ్రీన్లాండు గుండాపోవు 35° పశ్చిమ రేఖాంశముపై దీని తూర్పు అంచును కలవు. భూమధ్య రేఖ దాదాపు మెజాన్ నదీముఖ ద్వారమునంటి పోవుచున్నది. ఈ ఖండము యొక్క ఎక్కువభాగము ఉష్ణమండలములో నున్నది. కొద్దిభాగము మాత్రము భూమధ్య రేఖకు ఉత్తరముననున్నను, ఖండము దక్షిణార్ధగోళమున కుచెందినది. ఈ గోళములో నున్న భూభాగము లన్నింటికంటే ఈ ఖండమే ఎక్కువ దక్షిణమునకు వ్యాపించియున్నది. ఈ ఖండములోని +పెంటాఎరినాస్ (Penta Arinas) అను పట్టణము దక్షిణార్ధగోళములో నన్నిటికంటె మిక్కిలి దక్షిణమున నున్నది. + +నైసర్గిక స్వరూపము : దక్షిణ అమెరికా యొక్క నైసర్గిక స్వరూపము శీతోష్ణస్థితులు, సులభగ్రాహ్యములు. ఆండీస్ పర్వత పంక్తి పశ్చిమతీరమునంతయు 5000 మైళ్లు వ్యాపించియున్నది. ఇందు చింబరోజో, కొటో పాక్సివంటి అగ్నిపర్వతములును ఎత్తైన పీఠభూములును, సరస్సును కలవు. ఇది మడతలుగానుండును. భూగర్భశాస్త్రజ్ఞులు ఇది ఇటీవలెనే ఉద్భవించినదందురు. పసిఫిక్ తీర పర్వతపంక్తి చిన్నది. ఇది దక్షిణ చిలీ దేశమునందలి శిలాద్వీపములలో నంతమగుచున్నది. ఖండమునకు ఈశాన్య భాగమున నున్న బ్రెజిలుగయానా ఉన్నత భూములు ఆండీస్ పర్వతముల కంటేను మిక్కిలి పూర్వము ఉత్పన్నమైనవి. ఇవి మిక్కిలి కఠినమైన పురాతన శిలలతో నిర్మితమైనవి. పై రెండింటికిని మధ్య ఉత్తర దక్షిణములుగా, వ్యాపించియున్న మైదానములు మరియొక విభాగము. ఈ మైదానములను తిరిగి ఒరినాకో. +అమెజాన్, పేరానా— పెరాగ్వేనదీపరీవాహక మైదానములుగా విభజించవచ్చును. వాయవ్యమున కాకా— మాగ్డలీనా నదీప్రాంతములుకూడ మైదానములే. ఖండపు దక్షిణపు కొననున్న పెటగోనియా ఎడారి పీఠభూమి ప్రాంతము. ఇదిగాక పసిఫిక్ తీరము నంటియున్న సన్నని తీరపు మైదానము మరియొక విభాగము. + +ఆండీస్ పర్వతములు పశ్చిమతీరముననే ఉండుట వలనను, వర్షమునిచ్చుపవనములు తూర్పుననుండి వీచుట +వలనను, ఖండము వెడల్పునను ప్రవహించి ఏకరీతి నదులన్నియు అట్లాంటిక్ మహాసముద్రమును చేరును. ఇది +దక్షిణ అమెరికా యొక్క విశేష లక్షణము. గయానా బ్రెజిలు ఉన్నతభూములు నదీమైదానములకు విభజన ప్రాంతములుగా నున్నవి.పసిఫిక్ తీరమున చెప్పదగిన నదులు లేవు. + +శీతొష్ణస్థితి - సహజవృక్ష సంపద : పైన పేర్కొన్న విధమున ఆండిస్ పర్వతముల యునికియు, ఖండము చాల భాగము ఉష్ణమండలమున నుండుటయు శీతోష్ణస్థితి పైనను, వర్షపాతముపైనను, ప్రాబల్యమును వహించు చున్నవి. జూలై నెల, అనగా దక్షిణార్ధ గోళపు శీతకాలములో ఈ ఖండపు ఉత్తర భాగము వేడిగా నుండి దక్షిణమునకు పోయినకొలది క్రమముగా వేడిమి తగ్గుచుండును. పర్వతములలోను ఉన్నత భూములలోను ప్రాంతీయ శీతలము వ్యాపించి యుండును. జనవరి నెల అనగా దక్షిణార్ధ గోళపు వేసవిలో ఉష్ణమండలము దక్షిణముగా మధ్య బ్రెజిలు యొక్క పల్లపు ప్రాంతము +లకు జరుగును. కాని దావుననేయున్న ఉన్నత భూముల యందు ఆండీస్ పర్వత ప్రాంతములయందు శీతము +కనిపించును. రెండు కాలములయందును పెరూ శీతల జల ప్రవాహము వలన పశ్చిమతీరము చల్లగాను, బ్రెజిలు ఉష్ణజల ప్రవాహము వలన తూర్పు తీరము వెచ్చగాను ఉండును.నిరంతరము వీచు ఈశాన్య ఆగ్నేయ వ్యాపార పవనములు ప్రధానమైనవి. ఇవి ఆండీస్ పర్వతముల ప్రతిబంధకముచే అమెజాన్ పరీవాహక ప్రదేశమునకును, తూర్పు ఉన్నత భూముల ప్రతిబంధకముచే అట్లాంటిక్ తీరమునకును, బ్రెజిలు ఆగ్నేయ భాగమునకును సంవత్సరము పొడుగునను వర్షము నిచ్చును. ప్రాంతీయ ఋతుపవనముల వలన \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0344.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0344.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..410e68e8188c5940f8de3a31af180592005e59e0 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0344.txt" @@ -0,0 +1,16 @@ +వాయవ్యముననున్న కొలంబియా దేశపు పసిఫిక్ ప్రాంతమునను, పశ్చిమ పవనముల వలన దక్షిణ చిలీ దేశమునను, సంవత్సరమంతయు వర్షము పడును. తక్కిన బ్రెజిలు దేశమందును, ఉత్తరముననున్న దేశములందును, ముఖ్యముగా వేసవిలోనే వర్షము పడును. ఉత్తర పసిఫిక్ తీరము ఆండీస్ పర్వతములకు పశ్చిమమున వ్యాపార పవనములకు చాటున నున్నది. అందుచేనిది పొడిగనుండును. అందుచేత అటకామా (Atacama) ఎడారి యేర్పడెను. అదే విధమున పశ్చిమ పవనముల మార్గములో ఆండీస్ పర్వతముల చాటుననున్న ఖండపు దక్షిణ ప్రాంతము వర్షములేక ఎడారిగా నున్నది. దీనినే పెటగొనియా యెడారి యందురు. వాల్పరయిజో పట్టణమునకు దక్షిణముగా మధ్య చిలీ దేశములో కొంత భాగమున్నది. అది సూర్యాను గుణముగా శీతకాలములో నుత్తరముగా చలించు పశ్చిమ పవనములకును వాటి వర్షపాతమునకును శీతకాలమున లోనగు చుండును. ఈ ప్రాంతమున మధ్యధరా శీతోష్ణస్థితి కనిపించును. + +సహజ వృక్ష సంపదగాని, సహజమండలములుగాని, శీతోష్ణస్థితిపై ఆధారపడియుండును. అమెజాను పరీవాహక ప్రాంతములయందును బ్రెజిలు తూర్పు తీరము నందును ఖండపు టుత్తర తీరములయందున సెల్వాస్ అని పిలువబడు ఉష్ణమండలారణ్యములు వ్యాపించి యున్నవి. అల్ప వర్షపాతముగల ప్రాంతములలో ఉష్ణ అల్పవర్షపాతముగల ప్రాంతములలో మండలపు పచ్చిక బీడులు వ్యాపించి యున్నవి. వీటికే ఒరినాకో పరీవాహక ప్రాంతమున 'సవనా' లనియు, గయానా ఉన్నత ప్రాంతముల 'లానాలు అన్నియు, బ్రెజిలు ఉన్నత ప్రాంతముల 'కాంపోవ్' అనియు +ప్రాంతీయముగా పేర్లుగలవు, కాంపోసుకు దక్షిణముగా పెరానా- పెరుగ్వేనదీమండలములో సమశీతోష్ణ మండ +లారణ్యములు గలవు. వీటికి దక్షిణముగా వెరానా - ఉరుగ్వే నదీముఖమండలముల చుట్టూ- అర్జంటీనాలో పంపాస్ అని పిలువబడు మధ్య ఆక్షాంశపు పచ్చికబీడులు కలవు. దక్షిణచిలీలో సమశీతోష్ణమండల పత్ర విసర్జక (Deciduous) అరణ్యములు వ్యాపించి యున్నవి. దీనికి ఉత్తరమున మధ్య చిలీలో మధ్యధరా వృక్ష సంపద కలదు. ఇంకను ఉత్తరముగా చిలీ పెరూ దేశపు పసిఫిక్ తీరములు ఉష్ణమండలపు ఎడారులుగాను దక్షిణ అర్బంటొనాలో పెటగోనియా సమశీతలపు ఎడారిగాను ఉన్నవి. ఇవికాక ఆండీస్ పర్వతములలోని సహజవృక్ష సంపద శీతోష్ణస్థితి, దాని ఎత్తు, అందలి వర్షపాతము పీఠభూములును నియమించుచుండును. + +ఉత్పత్తి ; దక్షిణ అమెరికా, వ్యవసాయము ముఖ్యముగాగల ఖండము. వృత్తులనుబట్టి ఈ ఖండమును రెండు +ప్రత్యేక ముండలములుగా విభజించవచ్చును. విరివిగా ఖనిజములను కలిగిన ఆండీస్ పర్వతములు, తూర్పుననున్న +ఉన్నతభూములు ఒక భాగము; వ్యవసాయము, వ్యవసాయపరిశ్రమలు ప్రధానముగా గల అట్లాంటిక్ తీరప్రాంతములు, పెరానా పెరాగ్వే నదీమండలము, పసిఫిక్ తీరపు మధ్యధరా మండలము మరియొక భాగము. + +దక్షిణ అమెరికాలో పెక్కు ప్రాంతములు జన సమ్మర్దము లేనివి. ఈ క్రింది ప్రాంతములు ఖండమున అక్కడక్కడ చెదరియున్నవి. వ్యవసాయము గాని గనుల త్రవ్వుటగాని అందలి జనుల వృత్తులు, + +ఆండీస్ పర్వతపు లోయలలోను, పీఠభూములలోను, వెనుజులా దేశములోను, కొలంబియాలోని పర్వత భాగములలోను కాఫీ, మొక్కజొన్న పండును. + +కొలంబియా యందలి కాకా, మాగ్డలీనా నదుల లోయలలో కోకో, చెరకు, ప్రత్తి, అరటిపండ్లు పండును. గయనాతీర భూములందు చెరకు, వరి పండును. బ్రెజిలు దేశపు తూర్పుతీరములలో ప్రత్తి, చెరకు, రబ్బరు, కాఫీ, పండును. +దక్షిణ బ్రెజీలులో ఊరుగ్వే నంటియున్న ప్రాంతములలో పశుపోషణము జరుగును, పెరానా...పెరాగ్వే నదీమండలముల యందలి ఉష్ణమండ లారణ్య ప్రాంతములలో, స్వల్పముగా ప్రత్తిపండును. అర్జెంటీనాలోని పంపాస్ ప్రాంతములో గోధుమ విరివిగాపండును. అచ్చట ధాన్యపు మరలు, మాంసమును టిన్నులలో నమర్చు కార్ఖానాలు, నూలు వస్త్రముల మిల్లులు కలవు. అర్జెంటీనాలోని పంపాస్ కు పశ్చిమప్రాంతమున చెరకును. ప్రత్తిని, పొగాకును, జనపనారను పండింతురు. వ్యవసాయ పరిశ్రమలు ఉరుగ్వేలోను, పెరాగ్వేలోను కలవు. చెరకు, ప్రత్తి, పెరూ దేశపు పసిఫిక్ తీరమునందలి పంటలు. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0345.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0345.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f9ca5d59d42c1723c8aac0f5d336a1340c89e8e6 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0345.txt" @@ -0,0 +1,15 @@ +ట్రినిడాడు దీవిలో విలువగల నూనెగనులు వెనూజులాలో మకరైబో నూనెగనులు కలవు. కొలంబియా యందలి పర్వత భాగములలో నూనెగనులు లభించు ప్రదేశములు కలవు. అర్జెంటీనాలోని ఆండీస్ పర్వత ప్రాంతములలో ఇటీవల ఏర్పడిన నూనెగను లున్నవి. పెరూ దేశమందలి ఉత్తల పసిఫిక్ తీరమండలమున నూనెగనులు కలవు. బొలివియాలోని మాంటనా పర్వతములలో నూనెగను లున్నవి. గయానా ఉన్నత భూములలో బంగారము, రత్నములు, బాక్సైటు లభించుతావులు కలవు. పెరూదేశపు ఆండీస్ పర్వతప్రాంతమునను టిటికాకా లోయలోను, పశ్చిమ బొలివియాలోను, వెండి, సీసము, బంగారము, రాగి, తగరము లభించును. అటకామా ఎడారిలో నత్రజము, అ యొ డిను,రాగి, వెండి +దొరకును. + +వ్యవసాయమే ప్రధానముగా కలిగి ఖనిజోత్పత్తి యందు ప్రారంభదశయందున్న ఈ ఖండములో వాహక సౌకర్యములు చాలతక్కువ. సమశీతల మండలపు పచ్చిక బీడులయందలి వ్యవసాయపు పంటలను విదేశముల కెగుమతిచేయుటకై బాహియా, బ్లాంకా, బ్యూనస్, ఏయిర్స్ రేవులకు తీసికొనిపోవుటకై అర్జెంటినా దేశమున రైలు మార్గములు పెక్కులు నిర్మింపబడియున్నవి. ఇచ్చట నుండి ఊరుగ్వేదేశమునకును, జనసంఖ్య విశేషముగాగల బ్రెజిలు తూర్పుతీర ప్రాంతమునకు రైలుమార్గ సౌకర్యములు కలవు. ఈశాన్యముననున్న బ్రెజిలులో తీరప్రాంతములకు పోవు సౌకర్యములు అచ్చటి నదులు లోయలగుండా ఏర్పడుచున్నవి. అర్జెంటైనానుండి ఖండాంతర్గతమైన బొలీవియా దేశమునకును, అచ్చటినుండి చిలీలోని పసిఫిక్ రేవగు అరికా పట్టణమునకును, పెరూలోని పసిఫిక్ రేవగు మొలెండో పట్టణమునకును రైలుమార్గములు వేయబడినవి. అర్జెంటీనానుండి మరియొక రైలుమార్గము, ఆండీస్ లొని ఉప్పల్లటాక నుమ క్రింద చేయబడిన సొరంగము ద్వారా, చిలీలోనికి ప్రవేశించి వాల్పరయిజొ పట్టణమునకు పోవుచున్నది. చిలీ దేశములో, పసిఫిక్ తీరము పొడవునను ఉత్తరపు సరిహద్దునుండి దక్షిణమున నున్న వాల్విడియావరకు రైలుమార్గముకలదు. తక్కిన ప్రాంతములలో నదులలోని స్టీమర్లపై మంచి ప్రయాణ సౌకర్యములు ఏర్పడియున్నవి. ఉత్తర అట్లాంటిక్ సముద్రము +నుండి అమెజాన్ నది ఎగువన 1000 మై. దూరములో నున్న మన్నావోస్ పట్టణము వరకును స్టీమర్లు పోగలవు. +అట్లే పెరానా పెరాగ్వేనదులు దాదాపు పెరాగ్వే దేశమువరకును చిన్న స్టీమర్ల ప్రయాణమునకు అనువుగా నున్నవి. + +దక్షిణ అమెరికాఖండము ముఖ్యముగా వ్యవసాయోత్పత్తిని విదేశముల కెగుమతి చేసి వాటిస్థానే తయారయిన వస్తువులను, యంత్రములను, దిగుమతి చేసికొను చున్నది, అందుచేత దీని విదేశవర్తకము, విశేషించి, అట్లాంటిక్ తీరస్థములయిన పారిశ్రామిక దేశములతోను, జర్మనీతోను జరుగు చున్నది. + +రాజకీయ విభాగములు :- అమెరికన్ ఇండియన్లు అని పిలువబడు పసుపురంగు జాతివారు, ఈ ఖండమునందలి +ఆదిమనివాసులు. వీరిలో ఇన్కాసులను తెగవారు నాగరకులు. తక్కినవారు చొరరానిదట్టమైన అమెజాన్ అరణ్యములందు నివసింతురు. ఆదిమనివాసుల సంఖ్య క్రమముగా సన్నగిల్లు చున్నది. తోటలలో పనిచేయువారు ఆఫ్రికానుండి తీసికొనిరాబడిన నీగ్రో బానిసలు. + +దక్షిణాఫ్రికాయందలి శ్వేతజాతులు, శతాబ్దముల క్రిందనే వలసవచ్చిన స్పెయిన్, పోర్చుగలు దేశీయుల సంతతివారు. వీరి తరువాత ఇటీవలనే వలసవచ్చిన ఇటాలి యనులు, జర్మనులు, కొలదిమంది హిందూ దేశస్థులు చైనావారుకూడ ఇచ్చటకలరు. అందువలననే బ్రెజిలు దేశమునందు పోర్చుగీసు భాషయు, తక్కిన దేశములందు స్పానిష్ భాషయు మాట్లాడబడును. + +ఈ ఖండమును కనుగొని ఆక్రమించిన తరువాత 14, 15 వ శతాబ్దములలో పోర్చుగల్, స్పెయిన్ దేశములవారు ఈ ఖండమును తమమధ్య పంచుకొనిరి. ఇప్పటి బ్రెజిలు దేశము పోర్చుగల్ వాటాకును, తక్కిన భాగము స్పెయిను వాటాకును వచ్చెను. కాని 19 వ శతాబ్ది ఆరంభములో. వలసవచ్చిన ప్రజలు తమ మాతృ దేశములతో సంబంధమును తెంచుకొని తమ స్వతంత్ర ప్రజాప్రభుత్వమును ప్రకటించుకొనుచుండిరి. అయినప్పటికీ ఈనాటికికూడ ఉత్తరముననున్న మూడు గయానా రాష్ట్రములు బ్రిటిష్, ఫ్రెంచి, డచ్చి, వలస రాష్ట్రము \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0351.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0351.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cb0b85446ea25c3386adb8c61f910439bc7f81b7 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0351.txt" @@ -0,0 +1,20 @@ +అది లేనిచో ఆసంధిచెల్ల నేరదు. అధ్యక్షుడుచేసెడు నియామకాలను ఆమోదించవలసి ఉండును. దీని క్రింద నేడు 15 +స్థాయీ సంఘాలు (Standing Committees) పనిచేయు చున్నవి. ప్రజాప్రతినిధిసభ (House of Representatives) +కు ప్రతిరాష్ట్రము ఓటు చేయ నర్హతగల వారితో ఎన్నుకొని ప్రతినిధులను రెండేండ్ల అధికార పరిమితితో పంపుకొనును. ఓటుచేయు అధికారాలు ఆయా రాష్ట్రాలలో వేరు వేరు విధముల నిర్వచింపబడి ఉన్నవి. 1952 లో అమెరికాలో 9కోట్ల 84లక్షల మంది ఓటర్లుగా నిర్ణయింప బడిరి. 1953-55 సంవత్సరాలకు ఎన్నుకోబడిన మొత్తము ప్రతినిధులు 435 గురు ఉన్నారు. శాసనసభలలో ఉన్న వారు ఉద్యోగములో ఉండకూడదు. 1924 సంవత్సరములో ఇండియను లనబడు స్థానిక వాసు లందరికిని ఓటు హక్కు ఇయ్యబడినది. రాష్ట్రాలలో కూడ రెండు శాసనసభలు ఉన్నవి. వాటిని కూడ ఉన్నత సభ (నెనేటు) ప్రజాప్రతినిధిసభ (House of Representatives) అందురు. రాష్ట్రాలన్నియు కేంద్ర ఫెడరలు రాజ్యానికి కేటాయింపబడిన విషయాలు తప్ప మిగతా అన్ని విషయాల మీద శాసనాధి కారము కలిగిఉండును. ప్రజలలో ఓటుచేసేడు వారందరు కలిసి గవర్నరును ఎన్నుకొందురు. వీరి అధికారాలు ఆయా రాష్ట్రాల నిబంధనలను అనుసరించి +ఉండును. + +సాంఘిక పరిస్థితులు : అమెరికాలో 1951 లో 38,489,54 గురు జన్మించినారు. 14,31,119 గురు మరణించినారు. 15,94,904 వివాహాలు జరిగినవి. అందులో 3,71,000 రద్దుఅయినవి. ఇప్పుడు 1000 కి జన్మించెడివారి సంఖ్య 245, మరణించెడువారి సంఖ్య 9.7 మాత్రమే. 1952 లో 2,65,520 మంది ఇతర దేశాల నుండి వచ్చి యిక్కడ ఉండి పోయినారు. పురుషులలో 1950 లో 100కి 26.2 మంది అవివాహితులున్నారు. స్త్రీలలో 19.6 మంది అవివాహితలు. అయినను నూటికి 66.2 మంది మాత్రమే సంసారము చేయుచున్నారు. 1940 లో 2,50,000 కు మించిన జనాభా గల పట్టణములు 37 ఉన్నవి. ఒక లక్ష జనాభాకు పైగా ఉన్నవి 55 ఉన్నవి. ప్రొటిస్టెంటు శాఖకు చెందిన క్రైస్తవులు +అధిక సంఖ్యాకులుగా ఉన్నారు. విద్యాప్రచారము ఎక్కువగా ఉన్నది. 7 మొదలు 16 సంవత్సరాల బాలబాలికలకు +చదువు నిర్బంధముగా నేర్పబడుచున్నది. 1951 లో 1859 కళాశాలలు పనిచేసినవి. ఇవిగాక వృత్తివిద్యలు నేర్పెడు పాఠశాలలున్నవి. విద్య యావత్తు రాష్ట్రము చేతులలో ఉండును. మత ప్రసక్తి తో కూడిన విద్యాలయాలకు ప్రభుత్వ విరాళాలు ఉండవు. అట్టి విద్యాలయాలలో 100 కి 10మంది చేరి ఉన్నారు. 1951 లో 1773 ఇంగ్లీషు దినపత్రిక లున్నవి. న్యాయస్థానాలు రాష్ట్ర సంబంధులు గాను, కేంద్ర ఫెడరలు సంబంధులుగాను ఉన్నవి. సర్వోన్నత న్యాయస్థానము కూడ ఉన్నది. అపీలు న్యాయస్థానాలు 11 ఉన్నవి. 1951 లో 6,820 హత్యలు, 5,510 పొరపాటు హత్యలు, 16,800 మానభంగాలు, 52,090 దొంగతనాలు జరిగినవి. 1950 లో 2,09,040 మంది డాక్టర్లున్నారు. 1951లో 6,637 ఆసుపత్రు లున్నవి. + +సైన్యము : 1951 లో 15,61,212 మంది సైనికులున్నారు. 20 డివిజనులు, 18 రెజిమెంట్లు ఉన్నవి. +పదాతి సైన్యము, వాయు విమాన సైన్యము, కవచ సైన్యము అను మూడు రకాల సైన్యము లున్నవి. నావికా సైన్యములో 8,20,000 ఆఫీసర్లున్నారు. 1952 లో వాయువిమాన వాహన నౌకలు 3 పెద్దవి. 11 చిన్నవి, 5 ఇంకను చిన్నవి ఉన్నవి. 10 వెంబడించు నౌకలు, 4 యుద్ధ నౌకలు, 15 బరువు ఓడలు, తేలిక ఓడలు 450 విధ్వంసక నౌకలు, 100 జలాంతర్గాములు, 880 ఇతర రకాల ఓడలు ఉన్నవి. 1951 లో 7,87,000 మంది విమానబలములో ఉండిరి. సుమారు +16,900 విమానము లున్నవి. + +అర్థికపరిస్థితులు ; "ఫెడరలు ప్రభుత్వము 1953 లో 68,736 లక్షల డాలర్లు ఆదాయమును, 79,028 లక్షల +డాలర్ల ఖర్చును కలిగి ఉన్నది. 48 రాష్ట్రాలు 28,083 లక్షల డాలర్ల ఆదాయమును కలిగి ఉన్నవి. + +ఆర్థిక సంపద : ప్రపంచములో భాగ్యవంతమయిన దేశాలన్నిటిలోను అగ్రగణ్యమయినది సంయుక్త రాష్ట్ర +ప్రాంతము. 1950 లో 5,95,92,000 మంది కష్టపడి పనిచేయుచుండిరి. + +వ్యవసాయము : ఆధునిక పద్ధతులమీద చేసెడు వ్యవసాయమువల్ల వ్యవసాయఫలితము అత్యధికముగా ఉన్నది \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0352.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0352.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..95ced1fe29b64f0f17e47621da96f91f923f754d --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0352.txt" @@ -0,0 +1,21 @@ +53,82,162 వ్యవసాయ క్షేత్రము లున్నవి. 1952 లో వేల బుషెల్సులో ఇవ్వబడిన లెఖ్ఖల ప్రకారము వ్యవసాయోత్పత్తి ఈ విధముగ ఉన్నది. మొక్కజొన్న, 33.06,735; ఓటు ధాన్యము 12,68,280; గోధుమ 12,91.477; బంగాళాదుంపలు 3,47,051; బార్లీ 2,27,008; సోయా 2,91,682. ఇవి దేశము మొత్తము మీద అన్ని రాష్ట్రాలలో పండుచున్నవి.పొగాకు +2,32,82,26,000 పౌనులు పండినది. 1951 లో ప్రత్తి 151,44,000 బేళ్ళు పండినది. 1952 లో 18,864,667,000 +డాలర్ల విలువగల పశువులున్నవి. + +అడవులు : అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రములలో 46,10,44,000 ఎకరాల అడవి ఉన్నది. అందులో నుండి +ఏటేటా 1,600,972,000,000 బోర్డు అడుగుల చెక్కను కోసెదరు. అందులో అన్నిరకాల కఱ్ఱలు ఉన్నవి. + +ఖనిజములూ'' : 1951 లో అమెరికాలో ఈక్రింద పరిమాణమున ఖనిజ ఉత్పత్తి జరిగినది. ఇనుము 1159 లక్షల +టన్నులు; వెండి 397 లక్షల ఔన్సులు; బంగారము 17 లక్షల 41 వేల ఔన్సులు; రాగి 9, 28, 329 టన్నులు; +సీసము 3,88,143 టన్నులు; జింకు 6,71,525 టన్నులు బాక్సైటు 18,48.676 టన్నులు; పాదరసము 7,293 +బుడ్లు ఉత్పత్తి చేయబడినవి.పరిశ్రమలు : 1950 లో అమెరికాలో 2,50,000 ఫ్యాక్టరీ లున్నవి. అందులో 1,17,68,056 మంది పని +చేయుచున్నారు. 20 రకాల పరిశ్రమ విభాగాలు ఏర్పాటు చేయబడినవి. అందులో ఆహారపరిశ్రమ, పొగాకు, గుడ్డల +నేత, కొయ్యపని, కాగితపు పరిశ్రమ, అచ్చుపనులు, రాసాయనిక పదార్థాలు, గాజుపనులు, యంత్రపు పనులు, +రవాణా యంత్రసామగ్రి ఉన్నతస్థితిలో ఉన్నవి. ఇనుప పరిశ్రమ చాల గొప్పది. అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల +కార్పొ రేషను ప్రపంచములో నెల్ల గొప్పసంస్థ.టినెస్సిలోయ సంఘము : ఇది అమెరికా కంతటికిని ముఖ్యమయిన ఆర్థికాభివృద్ధి ప్రణాళిక గలది. టి. వి. ఎ. +అను పేరుగల సంస్థ. 1951 లో టినెస్సీ అనెడు నదికి 18 వ ఆనకట్ట పూర్తి చేసినారు. ఇప్పుడు దానికి 28 పెద్ద +ఆనకట్ట లున్నవి. 630 మైళ్ల నీటి ప్రయాణ సౌకర్యము ఉన్నది. 600 మిలియన్ టన్నుల - మైళ్ల మోటారులు, +ఇనుము, ఉక్కు, గోధుమ, మొక్కజొన్న, బొగ్గు, పెట్రోలియం మొదలయిన యితర సామగ్రి ప్రయాణము చేసినది. ఇందులో 1500 మిలియన్ కిలోవాట్ల విద్యుచ్ఛక్తి ఉత్పత్తి అయినది. దానిధర 1.35 సెంట్ల ఖరీదు ఉన్నది. ఈ లోయలో ఎరువులు ఉత్పత్తి. బ్రహ్మాండమైనది. 1950లో ఈలోయ ప్రజల ఆదాయము 5 రెట్లు పెరిగినది. + +వర్తకవ్యాపారము : 1952 లో 15,642,415,000 డాలర్ల ఎగుమతులు - 10,353,255,000 డాలర్ల దిగుమతులు జరిగెను. ఎగుమతులలో ధాన్యాలు, ధాన్యపు వస్తువులు, వ్యవసాయ యంత్రసామగ్రి, పారిశ్రామిక యంత్రసామగ్రి, మోటారు యంత్రసామగ్రులు, ప్రత్తి, దానివస్తువులు చాల ముఖ్యమైనవి. దిగుమతులలో కాఫీ, ఇనుముజాతికి చెందని ఖనిజవస్తువులు, పెట్రోలియం వస్తువు, వార్తాపత్రిక లకాగితము, రబ్బరు, ఉన్ని ముఖ్యమైనవి. బ్రిటను ముఖ్యమైన వ్యాపారదేశము అయినను అమెరికా వ్యాపారము ఆసియాతో ఎక్కువ జరుగు చున్నది. తరువాత ఆఫ్రికాఖండము ఎన్నదగినది. అమెరికాతో వ్యాపారముచేయని దేశము లేదని చెప్పవచ్చును.రహదారులు : 1952లో అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలలో 3,312,975 మైళ్ల రోడ్లున్నవి. అందులో 1,700,000 +మైళ్ళ రోడ్లు సరిగా నిర్మింపబడిన ఉపరిభాగము కలిగి ఉన్నవి. 1950 లో 223,779 మైళ్ల రైలు మార్గము ఉన్నది. ప్రపంచములో అది నూటికి 29 వంతులున్నది. 1951 లో 88,545 విమానాలు వర్తకములో ఉన్నవి.అమ్మరాజ విజయాదిత్యుడు''' (క్రీ. శ. 945-970) :- క్రీ. శ. 625 నుండి సుమారు నాలుగు శతాబ్ధులకాలము ఆంధ్రదేశమును అతివైభవముతో పరిపాలించిన తూర్పు చాళుక్యవంశజులలో ప్రఖ్యాతిచెందిన వారిలో రెండవ అమ్మరాజు ఒకడు. ఈతడు రెండవ చాళుక్య భీమునకు లోకమాంబిక వలన జన్మించెను. క్రీ.శ.945 లో తండ్రి మరణానంతరము తనకు అగ్రజుడును, సవతితల్లి కుమారుడును అయిన దానార్ణవుని త్రోసిపుచ్చి విజయాదిత్యు డను బిరుదువహించి అమ్మరాజు. వేంగి సింహాసనమును అధిష్ఠించెను. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0353.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0353.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2b4ab4c32c2b2a85803b57d86cb24850a7843a9d --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0353.txt" @@ -0,0 +1,9 @@ +రాజ్యాధికారము వహించునప్పటికి అమ్మ వయస్సు 10, 12 సంవత్సరములు మాత్రమే. రాజ్యమునకు వచ్చిన వెంటనే ఇతనికి దాయాదియయిన రెండవ యుద్ధమల్లునితో పోరు ప్రారంభమాయెను. యుద్ధములో అమ్మరాజునకే విజయము లభించినది. కాని ఇంతలో అతని కష్టములు కడతేరలేదు. దేశములో బలవంతులయిన సామంతులు పెక్కురు అమ్మరాజు యొక్క అధిపత్యమును నామమాత్రముగా మాత్రమే గుర్తించిరి. దాయాది మత్సరమువలన ప్రమాదముకూడ పూర్తిగ సమసిపోలేదు. రెండవ యుద్ధమల్లుని కుమారులైన బాదపుడు, రెండవ తైలపదేవుడు. అమ్మ రాజును పదచ్యుతుని చేయుటకు ప్రయత్నించిరి. వీరు అమ్మ రాజు సామంతు లయిన వారిలో కొందరను తమ పక్షమునకు +త్రిప్పుకొనిరి. అంతేకాక, రాష్ట్రకూట రాజయిన మూడవ కృష్ణుని సహాయమును గూడ సంపాదించుకొనిరి. రాష్ట్రకూట సైన్యములు వేంగీ సామ్రాజ్యములో అడుగు పెట్టగానే గండనారాయణునివంటి సామంతులును, పాండురంగనివంటి సేనానాయకులును అమ్మ రాజును విడిచి పారిపోయిరి. యుద్ధములో ఓడిపోయి ప్రాణము రక్షించుకొనుటకై అమ్మరాజు రాజ్యమును విడిచి పారిపొయెను. + +అమ్మరాజును రాజ్యమునుండి తరిమివేసిన తరువాత. బాదపుడు వేంగీ సింహాసనమును అధిష్ఠించెను. కొంతకాలము రాజ్యముచేసి బాదపుడు మృతినొందిన తరువాత అతని తమ్ముడు రెండవ తైలపదేవుడు విష్ణువర్ధనుడను బిరుదముతో రాజ్యమునకు వచ్చెను. తరువాత కొద్ది కాలమునకే అమ్మరాజు ప్రవాసమునుండి వెలువడి వేంగీ దేశములో ప్రవేశించెను. రాష్ట్రకూటులు వేంగి పై దండెత్తి వచ్చినప్పుడు అమ్మరాజును విడిచి పారిపోయిన సామంతులును సైన్యనాయకులును తిరిగివచ్చి అతని యండ చేరిరి. తైలపదేవుని ఓడించి అమ్మరాజు సింహాసనమును అధిష్ఠించెను, తరువాత కొంత కాలము ఒడుదొడుకులు లేకుండ అమ్మరాజు పరిపాలన సాగినది. క్రీ.శ.955 లో రాష్ట్రకూటులు తిరిగి వేంగి పైకి దండెత్తి +వచ్చిరి. యుద్ధములో ఓడిపోయి అమ్మరాజు కళింగదేశమునకు పారిపోయెను, + +అమ్మరాజును పారద్రోలి, అతని సవతి సోదరుడయిన దానార్ణవునకు రాజ్యము కట్టబెట్టి, రాష్ట్రకూట సైన్యములు వేంగిని విడచి పోయెను. రాష్ట్రకూట రాజునకు సామంతుడుగా కప్పము చెల్లించుచు దానార్ణవుడు కొంత కాలము పరిపాలన సాగించెను. ఇంతలో కళింగము నుండి అమ్మరాజు, పైతృకమయిన సింహాసనము సంపాదించుటకు తిరిగి వేంగిలో ప్రవేశించెను. పోరువల్ల ప్రయోజనము లేదని తెలిసికొని దానార్ణవుడు అమ్మ రాజునకు రాజ్యమును వశపరచెను, అప్పటికిని అమ్మరాజు యొక్క కష్టములు కడ తేరలేదు. తరువాత కొంత కాలము ఒడుదొడుకులు లేకుండ పరిపాలన సాగినను ఆతని రాజ్యావసానకాలములో తిరిగి అంతఃకలహములు చెలరేగెను. అంతవరకు అణగిమణిగి యుండిన దానార్ణవుడు తిరిగి విప్లవము లేవదీసెను. ఈ విప్లవము యుద్ధముగా పరిణమించెను. తుదకు యుద్ధములో అమ్మరాజు మరణించెను. అమ్మరాజు తనతండ్రి సింహాసనము నధిష్టించి 25 సం॥రము లయ్యెను, ఒడుదొడుకులతో నిండిన అమ్మరాజు జీవితము ఈ విధముగా యుద్ధరంగములో సమాప్తమయ్యెను. + +అమ్మరాజ విజయాదిత్యుడు గొప్ప యోధుడు. దక్షతగల పరిపాలకుడు. పరమతసహనము కలవాడు. విధి ప్రాబల్యముచే యుద్ధములో ఓడిపోయి రెండుసార్లు రాజ్యము విడచి పారిపోవలసి వచ్చెను. కాని ఇందులకు కారణము పిరికితనము కాదు. అతని పరిపాలన సాగినంత కాలము దేశము సుభిక్షముగా నుండెను. అమ్మరాజు ఏ మతస్థుడయినది ఇదమిత్థమని నిర్ణయించుటకు తగిన ఆధారములు లేవు. అతడు అన్ని మతస్థులను సమాసదృష్టితో ఆదరించెను. అటు హిందూమతమునకు చెందిన శాఖలలో ఆ కాలములో ముఖ్యమయిన కాలాముఖ శైవమునకును, ఇటు వివిధ జైనసంఘములకును సమానప్రతిపత్తి నిచ్చి ఇతడు ఆదరించెను. తన సామంతులలో ఒకడయిన దుగ్గరాజు అనునతడు ధర్మపురికి దక్షిణమున కట్టించిన కటకాభరణ జినాలయమను జైనదేవాలయమునకు అమ్మ రాజు మలియంపూడి అను గ్రామమును సర్వకర పరిహారముగా దానము చేసెను. అమ్మ రాజు యొక్క భోగస్త్రీ అయిన "చామెక" అను వేశ్య కలుచుంబర్రు అను గ్రామమును సకల లోకాశ్రయ జినభవన మను జైన దేవాలయము \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0354.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0354.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ec74c06a6e88de8f538362945a02bd60d47c0ceb --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0354.txt" @@ -0,0 +1,66 @@ +లోని భోజనశాలను బాగు చేయించుటకు దానము చేసినట్లు ఒక శాసనమువల్ల తెలియవచ్చుచున్నది. అమ్మరాజు +సామంతవర్గములోని వారైన భీముడు, నరవాహనుడు అను ప్రభుసోదరు లిరువురు విజయవాటిక అనుచోట రెండు జైనదేవాలయములు కట్టించినట్లును, ఆ దేవాలయముల పోషణార్ధము అమ్మరాజు ఇప్పటి తెనాలి తాలూకాలోనున్న పెద్దగావిడిపర్రు అను గ్రామమును దానము చేసినట్లును మరియొక శాసనమువల్ల తెలియ వచ్చుచున్నది. + +ఈ విధముగా తన రాజ్యములోని అన్ని మతముల వారిని సమానముగా ఆదరించి దేశము యొక్క సర్వతోముఖాభివృద్ధికి సర్వదా పాటుబడుచు అమ్మ రాజ విజయాదిత్యుడు క్రీ. శ. 970 లో వీరస్వర్గమందెను. + +అయస్కాంత శాస్త్రము :- కొన్ని ఇనుప ముడి +ఖనిజములయందు తొలుత కనుగొనబడిన ఒక వింతయగు +గుణమును అయస్కాంతత్వ మందురు. క్రీ. పూ. 470సం. +దాపులో, ఏషియామైనరు దేశములో నొక భాగమగు +మాగ్నిషియా అను ప్రదేశములో 'మాగ్ని టైటు' +(స్కాంతాయితము) అను ఖనిజము కనుగొనబడినట్లు +ఊహింపబడుచున్నది. స్వేచ్ఛగా వ్రేలాడతీయబడిన ఈ +ఖనిజపు ముక్క. ఎల్లప్పుడును సామాన్య ఉత్తర దక్షిణ +దిశలను చూపుచుండుట పరిశీలించిరి. ఒకేకొన ఎల్లప్పుడు +ఉత్తర దిశను చూపుచుండుట వలన అది 'దిక్సూచిక +శిల ' (Lode Stone) అని పిలువబడినది. ఉత్తర దక్షిణ +దిశలను చూపుకొనలు 'ఉత్తర ధ్రువము' అనియు 'దక్షిణ +ధ్రువము' అనియు పిలువబడుచున్నవి. ఈ విషయ మెప్పు +డావిష్కరింపబడినదో చెప్పుట కష్టముకాని, 1600 సం.లో +డాక్టర్ గిల్బరు అను వైద్య శాస్త్రజ్ఞుడు ప్రచురించిన +డిమాగ్నెట్ (Demagnete) అను గ్రంథము ప్రాచీనగ్రంథ +ములలో నుత్కృష్టమైనది. స్వాభావికముగా అయస్కాం +తత్వము కలిగియుండనీ పదార్థములు, ఏదైన ప్రత్యేక +విధానము వలన ఆధర్మమును పొందినచో అట్టి పదార్థము +లను కృత్రిమఅయస్కాంతము లందురు, +అయస్కాంతత్వము, ఇనుములో గాని, ఉక్కులో +గాని వివిధ పద్ధతుల వలన ఉత్పత్తిచేయవచ్చును. ఉదా: +293 +అయస్కాంత శాస్త్రము +ఈ రెండు లోహపు కడ్డీలలో దేనినైనను శక్తిమంతమగు +అయస్కాంతముతో రుద్దినపుడు, అది అయస్కాంతీకర +ణము చేయబడును. ఒక ఇనుప ముక్కకు, విద్యుత్ప్రవా +హము గలిగి విద్యుద్బంధముచేయబడిన తీగ చుట్టుటవలన +దానిని అయస్కాంతముగా చేయవచ్చును. అప్పుడు +ఇనుపముక్కను 'విద్యుదయస్కాంత' మందురు. పదార్థ +ములు, అయస్కాంతీకరణము చేయబడినపుడు వానికిగల +ప్రవేశ్యతను, అయస్తాంతత్వ ధారణ శక్తిని బట్టి అవి వివిధ +ములుగా నుండును. ఉదా: మెత్తని ఇనుము ఎంత సులభ +ముగా అయస్కాంతీకరణము నొందునో అంత సులభ +ముగా దానిని కోల్పోవును. కొన్ని ఉక్కులు, అట్లుకాక +అతి కష్టముతో అయస్కాంతీకరణము చేయబడి, ఆధర్మ +మును చాల కాలము నిలువ బెట్టుకొనగలవు. అట్టి ఉక్కుతో +తయారుచేయబడిన అయస్కాంతములు 'శాశ్వతాయ +స్కాంతము'లని పిలువబడును. సామాన్యముగా అట్టివి +కడ్డీరూపమున గాని, లేక గుఱ్ఱపునాడ ఆకారమున గాని, +పట్టీరూపములో గాని చేయబడును. ఒక కడ్డీ అయస్కాం +తము, ఇనుప రజములో ముంచబడినప్పుడు, దాని కొనల +చుట్టును చాల +ఇనుపరజము అంటుకొనును. కాని +మధ్యభాగము నందు అట్లుగాక చాల కొద్ది అయస్కాంత +చర్య మాత్రమే కనబడును. దీనిని బట్టి అయస్కాంతము +యొక్క కొనలు ‘అయస్కాంత ధ్రువములు' అని నామ +కరణము చేయబడినవి. అవి ఉత్తర దక్షిణ దిశలను చూపు +టచే ఉత్తర దక్షిణ ధ్రువము అనియు పిలువ బడును. +ప్రయోగముల ఫలితముగా ఈ క్రింది విషయములు +తెలియును : +1. '1' పొడవుగల అయస్కాంతపు కడ్డీలో రెండు +ధ్రువముల మధ్య దూరము దాదాపు శ్రీ / ఉండును. +2. సజాతి ధ్రువములు (రెండు ఉత్తర ధ్రువములు, +మరియు రెండు దక్షిణ ధ్రువములు) ఒక దానిని ఇంకొకటి +వికర్షించును. విజాతి ధ్రువములు (అనగా ఉత్తర దక్షిణ +ధ్రువములు) ఒకదానిని ఇంకొకటి ఆకర్షించును. +దిక్సూచిసూదివంటి అయస్కాంతీకరణము చేయబడిన +వస్తువును ఒక శక్తిమంతమగు దండాయస్కాంతము +దాపులో నుంచిన, 1 వ పటమునందువలె ఒక ప్రత్యేక +దిశకు మరలును, \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0355.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0355.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..797360a0359720e74208db09094a8dc48dcb2f23 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0355.txt" @@ -0,0 +1,33 @@ +దిక్సూచి యొక్క స్థానము మార్చినచో అది చూపు దిశ కూడా మారుచుండును (ప. 1) అట్లు దానిని త్రిప్పు + +పటము 1. అయస్కాంతక్షేత్రము, అయస్కాంత శక్తి రేఖలు. +N S= శ క్తిమంతమగు దండాయస్కాంతము +N S= దిక్సూచియొక్క సూది ఉండు దిశ. + +శక్తిగల ప్రదేశమును 'అయస్కాంత క్షేత్రము' అందురు. ఆవిధముగా అయస్కాంతము చుట్టును అయస్కాంత క్షేత్రము ఉండును. దాని యొక్క గాఢత, వైశాల్యము, NS అను దండాయస్కాంతము యొక్క బలముపై ఆధారపడియుండును. స్వేచ్ఛగా తిరుగు అయస్కాంతపు సూది ప్రతిబిందువుదగ్గర తిరిగినదిక్కుగా గీతలను గీసినచో ఆ గీతలు ‘అయస్కాంత శక్తిరేఖ' లనబడును. ఈ గీతలు వాస్తవముగ లేనప్పటికి అవి నిజమైనవనియు, అవి కొన్ని ధర్మములను కలిగియున్న వనియు ఊహించుకొనుట మంచిది. ఉత్తర ధ్రువమునుండి దక్షిణధ్రువము వైపు అవి ఎల్లప్పుడును వచ్చుచున్నట్లుగా ఊహింపబడుచున్నవి. ఆ రేఖలకు ఒక విధమగు బిగువు కలదనియు, అవి ఒక దానినొకటి వికర్షించు శక్తికలవనియు భావించుట అనుకూలముగా నుండును. ఒక బిందువు దగ్గర ఉంచబడిన ప్రమాణ ధ్రువముపై గల శక్తి చర్యను, ఆ క్షేత్రమునకు లంబముగా ఉండు ఉపరితలముపై ఒక చదరపు సెంటిమీటరులో గీయబడిన రేఖల సంఖ్య వలన, కనుగొనుట ఆచారముగా నున్నది. ఒక ప్రమాణపు అయస్కాంత క్షేత్రమును, ఒక ప్రమాణధ్రువముపై దాదాపు ఒక +మిల్లీగ్రాము బరువుగల ఒక 'డైను' శక్తి చూపునట్టి క్షేత్రముగా నిర్వచింతురు. + +నిత్యజీవితము నందలి ప్రయోగాత్మక విషయములలో +అయస్కాంతపు చర్య యొక్క ప్రాముఖ్యము చాలవరకు + +విద్యుత్ప్రవాహపు దృగ్విలాసముతో దానికిగల సన్నిహిత +సంబంధమును బట్టి యున్నది. ఎట్టి పరిస్థితులలో నైనను, +నిజముగా అయస్థాంత క్షేత్రము ఉత్పత్తి కాకుండ ఒక వాహ +కమునందు విద్యుత్ప్రవాహమును ప్రవహింపచేయుట +సాధ్యముకాదు. విద్యుత్ప్రవాహమును తీసికొనిపోవు +పొడుగైన తిన్నని తీగలో అయస్కాంత రేఖలు వలయా +కారముగ ఉండి, ఆవృత్తముల యొక్క కేంద్రములు +తీగ యొక్క ఇరుసుపై పడుటయు, వాని సమతలములు +దానికి లంబముగా నుండుటయు సంభవించును. (ప.2) + +పటము 2. విద్యుత్ప్రవాహముకల తీగను చుట్టియుండు అయస్కాంత క్షేత్రము, + +తరచుగా నాళాథము (solenoid) అని పిలువబడు +తిన్నని స్తూపాకారములో చుట్టలుగా చుట్టబడిన తీగగుండా +ప్రవాహమును పంపినపుడు, కడ్డీ అయస్కాంతముతో +తయారైన క్షేత్రము యొక్క సాదృశ్యము కల క్షేత్రము +ఉత్పత్తియగును. (ప. 3) ఆ శక్తిరేఖలు పూర్తిగా గాలిలో +నుండుటయు, ఇనుము యొక్క వింతధర్మములచే మార్చ +బడకపోవుటయును మాత్రమే భేదము. + +పటము 3. దట్టముగా చుట్టబడిన నాళాభముయొక్క అయస్కాంత క్షేత్రము. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0356.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0356.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..27b04dca3755dc721af761c8d8e8e5e6b8d8189c --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0356.txt" @@ -0,0 +1,22 @@ +విద్యుత్ప్రవాహపు బలమును వృద్ధిచేయుటచేతను, తీగ యొక్క చుట్లసంఖ్య పెంచుటచేతను, బలతరమైన విద్యుత్ +క్షేత్రము కేంద్రమునందు ఉత్పత్తి చేయబడును. ఆ తీగ చుట్టలోనికి మెత్తటి ఇనుపముక్కను ప్రవేశ పెట్టినచో +అది శక్తిమంతమగు తాత్కాలికాయస్కాంతముగా మారును. పదును చేయబడిన ఇనుప ముక్కలను గాని ఉక్కు ముక్కలనుగాని ఉంచిన, అవి అదేవిధముగా బలమైన శాశ్వతాయస్కాంతములుగా నగును. + +నవీన విద్యుత్ - విధానములయొక్క అవసరములను బట్టి విద్యుత్ శక్తి ఉత్పత్తికిని, ప్రచారమునకును సంబంధించి ఇనుము యొక్క అయస్కాంత ప్రవర్తనములు జాగ్రత్తగా పరిశీలింపబడినవి. ప్రధానమగు లక్షణములను గూర్చి సంక్షేపముగా మాత్రమే ఇచట వివరింపబడును. విద్యుత్ ప్రవాహము, పొడుగైన నాళాభము (సాలి నాయుడు) ద్వారా ప్రవహించుచున్నదనుకొనుము. నాళాభము లోపలనుండు అయస్కాంత క్షేత్రము యొక్క బలము, ఆ తీగచుట్టల సంఖ్యలను విద్యుత్ప్రవాహపు విలువనుబట్టి తెలిసికొనవచ్చును. ఇనుపముక్క లేనపుడు ఆ అయస్కాంత క్షేత్రబలమును తెలుపుటకు సాధారణముగా H గుర్తుగా ఉపయోగించబడును. ఇది 0.4 ni కి సమానముగా నుండును. ('n' అనగా 1 సెంటి మీటరునందు తీగచుట్ల యొక్క సంఖ్య. i' అనగా విద్యుత్ప్ర వాహము విలువ అంపియరులలో) ఇప్పుడు ఒక +ఇనుపముక్క నాళాభములోనికి ప్రవేశ పెట్టబడినపుడు, అయస్కాంత క్షేత్రము వృద్ధిచెందినట్లు తెలియును. ఇనుప +ముక్కగాని, మరియే ఇతర అయస్కాంత పదార్థము యొక్క సమక్షమునగానీ అయస్కాంత క్షేత్రము యొక్క బలము, B చేత గుర్తింపబడును. ఇనుము సమక్షములో H కన్న B అధికముగా నుండును. B, H ల నిష్పత్తి 'u' ప్రవేశ్యత అని పిలువబడును. ఈ ప్రవేశ్యత, ఇనుము యొక్క స్వభావముపైనను, అయస్కాంత క్షేత్రశక్తిపైనను ఆధారపడి మారుచుండునట్టి కారణరాశి. ప్రథమ క్షేత్రమగు H, 'అయస్కాంతీకరణ క్షేత్ర ' మనియు, రెండవదియగు B 'అయస్కాంత ప్రేరణము' అనియు పిలువబడుచున్నవి. అనగా, ఒక చదరపు సెంటి మీటరు వైశాల్య ప్రమాణముగల గాలి యందలి అయస్కాంతశక్తి రేఖల సంఖ్యను H గాను, ఒక్క చదరపు సెంటిమీటరు వైశాల్యముగల ఇనుము లేక మరి ఇతర అయస్కాంతపదార్థములోని అయస్కాంతపు శక్తి రేఖల సంఖ్యను B గాను, వివరింపనగును. H పరిమాణముల +సమమగు అయన్కాంత క్షేత్రమునందు ఒక పదార్థము పెట్టబడినపుడు, ఆ పదార్థము అయస్కాంత ప్రేరణము వలన, అయస్కాంతీకరణము చేయబడునని చూపింప నగును. పదార్థముగుండా పోవునట్టి అయస్కాంత శక్తి రేఖల మొత్తపు సంఖ్యను 'B' వలన తెలియనగును. +B=H+4nI. + +I అయస్కాంతీక రణముయొక్క గాఢత్వమును సూచించురాశి, (m అనునది అయస్కాంత ధ్రువము యొక్క శక్తిగాను, 1 అనునది అయస్కాంత ధ్రువముల మధ్యదూరముగాను తీసికొనిన, 'ml' అను గుణిజము అయస్కాంతబిభ్రమిష " (Magnetic moment) గా పరిగణించనగును.) పై సూత్ర మొత్తమును H చేత విభజించిన ఎడల మనకు =1+4 +అను నిష్పత్తి ప్రవేశ్యత '' గాను, అగును. అను నిష్పత్తి గ్రహణశ క్తి 'K' గాను, పిలువబడుచున్నవి. అందువలన +అయస్కాంతపు ప్రవేశ్యతకును గ్రహణశక్తికిని గల మధ్య సంబంధము = 1+47K గా నుండును. + +అయస్థాంత తటస్థస్థితిలోనుండు ఇనుమును, ఒక నాళాభములో నుంచి, క్రమముగా సున్న నుండి విద్యుత్ ప్రవా +హమును వృద్ధిచేసిన ఆ ఇనుము యొక్క అయస్కాంత క్షేత్రము క్రమముగా పెరుగుచుండును. B, H లకు గల +విలువల తారతమ్యములను బట్టి కొన్ని చిత్రమైన ఫలితములు వచ్చును. B, H సంబంధమును చూపు గ్రాఫ్ +చిత్రమును అయస్కాంతీకరణ లేఖ్యము అందురు (ప.4). + +H= సున్నగా నున్నవుడు, B సున్నగాను, H పెరుగు కొలది B విలువ తొలుత క్రమేణ పెరుగుచు, తరువాత అతి +త్వరితముగా వృద్ధియగు క్షేత్రముతో, విరివిగా కోబాల్టు (cobalt) కు 30 అగునంతవరకు పెరుగును. 30 వచ్చిన +తరువాత, B యొక్క వృద్ధియందలి వేగము Hతో, త్వరితముగాను, కొలదిగాను పడిపోవుటకు ప్రారంభించి,అంతకంటె ఎక్కువ యగుటకు వీలులేనట్టి విలువను \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0358.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0358.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c18873781537e2e1e23c2a4b99d4a796a9024aba --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0358.txt" @@ -0,0 +1,29 @@ +చుండెడిది.(అనగా ఇనుము,నికెలు, మణిశిల లేక కోబాల్టు.) 1845 సం. లో ఫారడే, వేరొక ఫలితము కొరకు ప్రయో +గములు జరుపుచుండగా అయస్కాంత క్షేత్రమునందు ఉంచబడిన గాజు, ఇనుము కనబరుచుచున్నట్టి అయస్కాంత +ధర్మములకు వ్యతి రేకముగా నుండు ధర్మములను చూపించుటను కనుగొనెను. బిస్మత్ అను లోహము కూడ ఎక్కువ బలముగా అట్టి ధర్మములనే ప్రదర్శించినది. అతడు ఘన, ద్రవ, వాయు స్థితులలో నుండు చాల పదార్థములను వానికి గల అయస్కాంత ధర్మములకై పరీక్షించి, అన్ని పదార్థములును మూలకములైనను సంయోగములైనను, ఇనుమువంటి లేక గాజువంటి అయస్కాంతత్వములు పొందియున్నవని వివరించుచు, అయస్కాంత రసాయన శాస్త్రమునకు పునాదివేసెను. అతడు ఈ క్రింది విధముగా వర్గీకరించెను. + +1. ఇనుము, మణిశిల (కోబాల్టు), నికెలు స్ఫటము (అల్యూమినియం,)క్రుమము(క్రోమియం), పొటాసియం, సోడియం, మగ్నము(మగ్నీషియం), మాంగనము(మాంగనీసు), తగరము, ఆమ్లజని మొదలగు పదార్థములను అయస్కాంత క్షేత్రమునం దుంచిన, అవి క్షేత్రమునకు సమానాంతరముగా నుండునట్లు ఏర్పాటగును. అట్టి పదార్థములను ఏకాధిచుంబక (Paramagnetic) పదార్థములందురు. + +2. సీసము, బంగారము, రజతము, కర్బనము, తామ్రము, గంధకము, అంజనము (ఆంటిమొని), బిస్మత్,నీరు మొదలగు పదార్థములు, అయస్కాంత క్షేత్రము నందుంచబడినవుడు, క్షేత్రమునకు లంబముగా ఉండునట్లు ఏర్పాటు కావించుకొనును. (ప. 6) అట్టి పదార్థములను ఏకోనచుంబక (డయామాగ్నెటిక్) పదార్థములందురు. అట్టి పదార్థములు అయస్కాంతముచే వికర్షింపబడును. పేరామాగ్నటిక్ పదార్థములు అయస్కాంతముచేత ఆకర్షింపబడునవి. ఇనుము, కోబాల్టు, నికెలు మొదలగు + +పటము - 6. ఆయస్కాంతక్షేత్రమున ద్రవము + +నవి అయస్కాంతము చేత గాఢంగా ఆకర్షించబడును. అట్టి పదార్థములను ఫెర్రోమాగ్నటిక్ (ferromagnetic) పదా +ర్థములందురు. ఈ విధముగా ఫారడే, ప్రతి పదార్థమును ఏదోఒక రూపములో కొంచెముగనో, ఎక్కువగనో చుంబ + +పటము +7 +-క్షేక ఇనుప కడియము +వలన ఏకరూప +'ఒత్రము చెందుమార్పు + +కీయ పదార్థమని చూపించెను. అతడు ఇంకను డయా మాగ్నటిక్, పేరామాగ్నటిక్ పదార్థములు, వాటి అయస్కాంతత్వమును, బయట నుండు క్షేత్రప్రభావము వలననే ఉంచుకొనగలవని నిర్ణయించెను. (ప.7) + +అయస్కాంతత్వవిషయములో అతి విజయవంతములగు పరిశోధనలలో నొకటి, మేరీక్యూరీ భర్తయగు పీరీ క్యూరీ చేసినది గలదు. 1895 సం. లో అతడు అధిక సంఖ్యాకములగు పదార్థముల యొక్క అయస్కాంత గ్రహణ శక్తులను, ఉష్ణోగ్రతల వలన వానికి కలుగు మార్పును కొలిచెను. అతడు ఈ పనిని డయా, పేరా, ఫెర్రో మాగ్నటిక్ పదార్థముల పై ఉష్ణోగ్రతా ప్రభావము, వాటియందుండు అయస్కాంతత్వము మూడు రకములా లేక, భౌతికముగా ఒకేరకమా అనువిషయము నిర్ధారణ చేయవలయు నను అభిప్రాయముతో ప్రారంభించేను. క్యూరి యొక్క ప్రాథమిక పరిశోధనలవలన ఈ క్రింది +విషయములు సిద్ధాంతీకరింపబడేను. + +1. డయామాగ్నటిక్ గ్రహణశక్తులు సామాన్యముగా ఉష్ణోగ్రత పైనను, అయస్కాంత క్షేత్ర బలము పైనను ఆధారపడి యుండవు. + +2. పేరామాగ్నటిక్ గ్రహణశక్తులు నిరపేక్షిక ఉష్ణోగ్రత (absolute temperature) తో విలోమముగా నుండును. (దీనినే 'క్యూరీసూత్రము' అందురు.) + +3. అధిక ఉష్ణోగ్రతలలో, ఫెర్రోమాగ్నటిక్ పదార్థములతో చేసిన ప్రయోగములవలన, అతడు, ప్రతి ఫెర్రో \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0360.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0360.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2f27ce81497019f9c73e4d71d93ecd98da8a5aeb --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0360.txt" @@ -0,0 +1,21 @@ +అసంఖ్యాకములగు ఒడుదుడుకులను రికార్డుచేయునట్టి అతిసున్నితములగు పరికరములతో అయస్కాంతావలోకనశాలలు ఏర్పాటుచేయబడి యున్నవి. + +అరబ్బీ భాషాసాహిత్యములు :- అరబ్బీ భాష సెమెటికు భాషా కుటుంబమునకు సంబంధించినది. ఇందు +హీబ్రు, ఫినీషియన్, అరమెయిక్, అస్సీరియన్ మున్నగు ఉత్తర, దక్షిణ ప్రాంతములు భాషా సమూహములు చేరి +యున్నవి. పురాతత్త్వశాఖవారి పరిశోధనల ఫలితముగా క్రీ. పూ. 4000 సం.ల నుండియు అరబ్బుల నాగరికతా +చరిత్ర కనబడుచున్నది. హిమ్యరిటిక్ అనబడు దక్షిణ అరేబియా ప్రాంతమునందలి శాసనములు క్రీస్తు పూర్వము +నుండి మొదలుకొని క్రీస్తు తరువాత 6 వ శతాబ్ది వరకును లభించుచున్నవి. ఇవి అత్యంత వికాసవంతమయిన వారి +సంస్కృతిని, వారి ఆర్థిక సంపదను, హిందూ దేశమువరకు వ్యాపించిన వారి విశాల వాణిజ్య సంబంధములనుగూర్చి +తెలుపుచున్నవి. ఈ శాసనములు, వారుపయోగించు చుండిన భాష ఉత్తమ సంస్కార భూయిష్ఠమైనదనియు, +క్రీ. పూ. 1500 ప్రాంతమునందే లేఖనకళ వారిలో పరిపూర్ణ వికాసము చెందినదనియు, రుజువు చేయుచున్నవి. +అదే విధముగా ఉత్తర అరబ్బీ భాష నగర సంస్కృతిని (Urban culture) పెంపొందించెను. అజ్ఞాత కాలము నుండియు మక్కా పట్టణము వాణిజ్యమునకును, మతములకును కేంద్రముగా నుండెను. దక్షిణ అరబ్బీ తెగలవారి యొక్కయు, మెసపుటేమియాలోని పారసీక ప్రభావితు లయిన అరబ్బుల యొక్కయు ప్రభావము, ఉత్తర అరబ్బీభాషలో భాషాభివృద్ధికిని, ఉన్నతమైన నాగరకతకును దోహద మొసగినది. అరబ్బీ భాషలో ఇప్పుడు వాడబడుచున్న అరబ్బీ అక్షరములు క్రీ. శ. 6 వ శతాబ్దపు శాసనములందు మాత్రమే కనబడుచున్నవి. + +ఏడవ శతాబ్దము మొదలుకొని, ఇస్లాం మత వ్యాప్తితో బాటు ఉత్తర అరబ్బీ భాష ప్రజాజీవనమునందును, నాగరకత యందును ప్రగాఢముగ నెలకొనెను. ఇట్లిది అరేబియా ద్వీపకల్పమునందేకాక ఆసియా దేశములలోను, ఆఫ్రికాలోని ప్రొగుత్తర ప్రాంతములలోమ, స్పెయిన్, సిసిలీ మున్నగు పాశ్చాత్య దేశములలోను కూడ వ్యాప్తి చెందెను. ఈ ప్రాంతములలో అరబ్బీ భాష వాడుక భాషగా నుండుటయేగాక అది ఈజిప్టు, మాల్టా, ఈరాన్, జావా మొదలగు దేశములందును, ఏదో విధమున స్థానిక భాషలను కూడ త్రోసి రాజని పైకి వచ్చెను. దూర దూరములందున్న విశాల ప్రాంతములయందు వ్యాప్తి చెందినందున ఆయా స్థానిక ప్రభావములు కారణముగా అరబ్బీ భాషయందు పెక్కు మాండలిక భేదములు (dialects) రూపొందెను. కాని ఈ దేశము లన్నింటిలోను గ్రంథ భాష ఒకేవిధముగా నిలచియుండెను. పదమూడు శతాబ్దముల వెనుకనుండియు అది ఖురాను శైలిని, రచనా క్రమమును ఆధారముగా గొనుటయే యిందులకు కారణము. ఇది మధ్యప్రాచ్య దేశములలో పెక్కింటికి మాతృభాషగా నుండుటయేగాక ముస్లిం ప్రపంచములోని మత వ్యవహారములకును ప్రకృతి శాస్త్ర విజ్ఞాన ప్రసారమునకును వాడబడుచుండెను. + +అరబ్బీ వాఙ్మయోత్పత్తి వికాసము (క్రీ.శ. 500-750):- ప్రపంచములోని మహావాఙ్మయము లన్నింటి యందు +వలెనే ఇస్లాము మత ప్రారంభమునకు పూర్వపు అరబ్బుల విజ్ఞానవిలసితజీవితము పద్యరచనలలో ప్రత్యక్షమయ్యెను. +అరబ్బీ పద్యములు అంత్యానుప్రాసాత్మకమగు గద్యగా ప్రారంభించెను. ఈ గద్య విధానమునే విమతారాధకులగు (Pagans) గణాచారులు (సోదెచెప్పు వారు. Oracles) తమ మంత్రోచ్చాటనా సందర్భములందు ఉపయోగించు చుండిరి. రానురాను అదియే అధికముగ లయానుబద్ధమైన రూపమును పొందెను. తరువాత నిది పదునారు ఛందస్సులుగా విభక్తమయ్యెను. ఈ ఛందస్సుల మారు రూపము లీ పరిగణనలో చేరలేదు. ప్రాచీన కాలములో ఉకాజు పట్టణము నందును, మక్కా పట్టణమునందును జాతరలు జరుగుచుండెను. అప్పుడు కవులు సమావేశమయి ఒకరినొకరు మించునట్లుగా కవిత లల్లి పోటీపడుచుండిరి. + +వారు అల్లిన పద్యకవిత్వమును ఖసీదా (గేయగీతిక) అందురు. ఈ గేయగీతికలు ఆంగ్లభాషలోని ఓడ్స్ (Odes) వంటివి. ఇందు 60 నుండి 100 వరకు పంక్తు లుండ వచ్చును. + +ఇస్లాము మతమునకు పూర్వయుగమున రెండు రాజా స్థానములు అరబ్బులకుండెను. “ఇందొకటి "ఘస్సనీడ్ " \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0361.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0361.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..45a3dac8424dd158994f65becd1df2641dbaf620 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0361.txt" @@ -0,0 +1,16 @@ +(ghassanid) వంశ పరిపాలితము. ఈ రాజ్యము అరేబియా యొక్క ఈశాన్య భాగమున వ్యాపించియుండెను. మరియొకటి “లఖ్మిద్” వంశ పరిపాలితము. ఈ రాజ్యము యూఫ్రటిస్ నదికి పడమటి దిశయందు వ్యాపించియుండెను. ఘస్సనీదుల సంస్కృతీ సభ్యతలు రోమను ప్రభావముల తాకిడికి గురియైయుండగా, లఖ్మిదులు పారసీక(సస్సేనియ౯) సంస్కృతిచే ప్రభావితులయిరి. ఈ రెండు రాజ్యములు పెర్సియా, రోము దేశముల మధ్య జరిగిన యుద్ధములందు ఘనమైన పాత్రను వహించెను. తమ రాజాస్థానములకు ఏతెంచు కవులను, ఈ రెండు రాజ్యముల ప్రభువులును సత్కరించుచుండిరి. + +ఇస్లాం పూర్వయుగ కవితనుబట్టి, ఈ ఎడారి ప్రజలు తమతమ విశ్రమస్థానముల (encampment) కనువగు గడ్డి +మైదానములను, సారవంతములగు భూములను వెదకుచు దేశద్రిమ్మరులుగా తిరుగుచుండెడివారని తెలియుచున్నది. +వీరు ప్రకృతి పరీక్షయందు నిపుణులై వాస్తవిక దృష్టిగల వారై యుండిరి. + +ఇస్లాం పూర్వయుగ కవితలో వేదాంతధోరణి గాని, గంభీర ధార్మిక చింతనగాని లేదు. బిదూయీ౯ అరబ్బులు నీతిప్రవర్తన యందును, సాంఘికజీవనము నందును తమ తెగసంప్రదాయములనే గౌరవించిరి. శౌర్యము, ప్రేమ, ఇష్టజన వియోగముచే నైన దుఃఖము, అవమానము, ఘనత, ఆతిథ్యము అనునవి వారికవితకు వర్ణనాంశములు. ఇవి ప్రజారంజకములగు విషయములై యుండెను. వీటిని గూర్చియే వారెక్కుడుశ్రద్ధ గనుపరచుచుండిరి. + +అయినను, ఇస్లాం పూర్వయుగకవితలో యుద్ధములు; సాహసకార్యములు, ఆతిథ్యనిరతులగు దాతల సంకీర్తనములు, పిసినిగొట్టుల యొక్కయు, పిరికిపందల యొక్కయు నిందాపూర్వక వర్ణన లేయున్నవి. ఈ విధముగా ఈ కవిత్వము అప్పటి సాంఘిక పరిస్థితులను స్పష్టము చేయు మూల సాధనముగను, అరబ్బుల జాతిలోని తెగల చరిత్రను జాటు +నదిగాను ఉపకరించుచున్నది. + +కొన్ని ఉపన్యాసక్రమములును, సోదెకాండ్రు వచించు అనుప్రాసయుక్తములగు మాటల ధోరణులును తప్ప ఇస్లాము పూర్వయుగమున వచన వాఙ్మయమున్న జూడ కనుపించదు. ఖగోళశాస్త్రము, శీతోష్ణస్థితిశాస్త్రము (climatology) ముఖలక్షణ (సాముద్రిక శాస్త్రము (physiognamy), వంశానుచరితము (geneology) ఈ శాస్త్రములతో అరబ్బులకు పరిచయమున్నట్లు తోచుచున్నది. ఏమైన నేమి ? అరబ్బీ వాఙ్మయములో మొదటి గ్రంథముగా మనకు కనబడునది ఖురాను గ్రంధమే. ఈ గ్రంథములో న్యాయ్యముగను, దైవచింతనముతోను జీవితము గడపుటకు వలయు ధార్మిక నీతిసూత్రములును, సాంఘిక నియమములును ప్రవచింపబడినవి. సాహిత్యదృష్టిలో ఉదాత్త గ్రంథముగా ఖురా౯ విశిష్టతను కలిగియున్నది. + +మహమ్మదు ప్రవక్త జీవించియున్న కాలములో ఇస్లాం పవిత్రగ్రంథము నిర్మితమైనప్పుడు అరబ్బీ లిపి దోషభూయిష్ఠముగా నుండెను. గ్రంథ విషయములు భ్రష్టము కాకుండ కాపాడటకు తగు లిపిని, వ్యాకరణ సూత్రములను వినిర్మించుట అత్యవసర కార్యమయ్యెను. ఖురాను వాక్యార్థనిర్ణయమునకు వ్యాకరణశాస్త్ర పఠనము, శబ్దరాశి జ్ఞానము అవసరమయ్యెను. పదముల యొక్క సరియైన అర్ధము ఇస్లాం పూర్వయుగ కవుల రచనల నమసరించి నిర్వచింపబడుచువచ్చెను. ఇందుమూలమున ఇస్లాం పూర్వయుగ కవుల రచనలను సరిదిద్దుట అవసరమయ్యెను.ఈ విధముగా శబ్దతత్వశాస్త్రము (philology), నిఘంటు నిర్మాణము ఆవిర్భవించెను. మహమ్మదు ప్రవక్త యొక్క ఉపదేశములు, కృత్యములు మనస్సునకు తెచ్చుకొని, తదనుసారముగా ఖురాను సిద్ధాంతముల ఆచరణ విధానము నిర్ణయింపబడెను. తత్ఫలితముగా "పవిత్ర సంప్రదాయ" మనబడు శాస్త్రము (Hadith) ప్రచలిత మయ్యెను. + +మొదటి నలుగురు ఖలీఫాల కాలముముగిసిన తరువాత ఇస్లామీ విజ్ఞాన ప్రబోధ కేంద్రము ధర్మనిష్టాపరులైన ఖలీఫాల రాజధాని అగు మదీనానుండి డమాస్కసు పట్టణమునకు మారెను. అప్పుడు డమాస్కసునందు, లౌకిక భావ సమన్వితులును, మక్కా కుటుంబము వారును అయిన "ఉమ్మయ్యీదు"లు, అంతకుముందున్న ప్రజారాజ్య విధానమును నెట్టివైచి, ఆస్థానమున రాజవంశ పరిపాలనా విధానమును నెలకొల్పిరి. ఉమ్మయ్యీదులు రాజ్యాధికారము వహించినప్పటి నుండియు ఇస్లాం పూర్వ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0363.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0363.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b9d157fa3b7d2e7fd1e3b77da7f713398c2de684 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0363.txt" @@ -0,0 +1,14 @@ +గ్రంథము యొక్క చారిత్రక సమాలోచనలు, దాని వ్యాకరణ భాష్యములు, దాని సాహిత్యాలం కార గుణ గ్రహణము, దాని నిబంధనల యొక్కయు, న్యాయసూత్రముల యొక్కయు ప్రాముఖ్యము, సిద్ధాంతముల మత ధర్మ నిరూపణము ఇవియే ముఖ్య పఠనాంశములయి యుండెను. ప్రారంభమున నిది హాడితు (పవిత్ర సంప్రదాయ) వాఙ్మయ భాగముగా నుండెను. తరువాత నిది స్వతంత్రము, క్రమబద్ధము నగు శాస్త్రముగా పెంపొందెను. గత పరిశోధన ఫలితముల నన్నింటిని సమీ +కరించి, ఒక మహాసంపుటములో క్రోడీకరించిన సుప్రసిద్ధ పండితుడు ఇబ్నుజారిక్ ఆల్ తహరీ అనునతడు. ఖురాను +నుండియే విధ్యాత్మకములగు నియమములు ఏర్పరుపబడెను. అవియే ధర్మశాస్త్రముగా పరిణతిచెందెను. ధర్మశాస్త్ర విధులను గూర్చి షఫాయి; హనఫీ శాఖలవారు పెక్కు గ్రంథములను నిర్మించిరి. + +భాషా తత్వశాస్త్రము (philology) : అరబ్బులు కానివారు ఇస్లాంమత ప్రవిష్టులగుట, అరబ్బులు దూరదూర +మందున్న ముస్లిందేశ ప్రాంతములలో స్థిరనివాస మేర్పరచుకొనుట కారణములుగ నిర్దుష్టమైన ఖురాను గ్రంథపఠన క్రమమును ఏర్పరచుట అవసరమయ్యెను. + +ఖలీఫా ఆలీ యాజ్ఞను పురస్కరించుకొని అబుల్ ఆస్వాద్ ఆద్ దుఆలి (Abdul Aswad ad Duali 685) అనునాతడు మొట్టమొదట వ్యాకరణ పద్ధతుల గూర్చి చర్చించినట్లు తెలియుచున్నది. అరబ్బీ భాషా వ్యాకరణమును గూర్చిన విచారణము ఇరాకులోని కూఫా, బాస్రా అను రెండు పట్టణములలో సాగినది. ఈ చోటులందే భాషా నియమములను గూర్చియు, అరబ్బీజాతీయములను గూర్చియు పండితులకు గల పరస్పర విరుద్ధ భావములను పురస్కరించుకొని వ్యాకరణ విషయములో రెండు వాదములు ఏర్పడెను. + +భాషా శాస్త్ర విషయములను, నిఘంటు సామగ్రిని సేకరించు పని బెడూయినులు గావించిరి. వన్య మృగములను గూర్చి యొక గ్రంథము, ఆశ్చర్యములను గూర్చి యొక గ్రంథము, ఒంటెలను గూర్చి యొక గ్రంథము, వర్షమును గూర్చి యొక గ్రంథము, మానవుని నైజమును గూర్చి యొక గ్రంథము రచితములయ్యెను. ఇవి తొలుతటి గ్రంథములు. తరువాత కొంత కాలమునకు క్రమబద్ధమైన విస్తృత నిఘంటువులలోనికి ఈ గ్రంథములు చేర్చబడెను. బాస్రా మతాచార్యుడైన అబూబకర్ ఇబ్ను దురాయిదు (Abu Bakar ibn Duraid) అనునతడు జం హరా, కితాబ్ ఆల్ ఇష్తఖాఖ్ అను బృహత్కోశమును సంకలనము చేసి అందు శబ్దముల మూలములను, వాటి నుండి ఏర్పడిన అవాంతర రూపములను వివరించెను. ఈ వర్గమునకు చెందిన వాడే అల్ ముబార్ రాదు (al-mubarrad 898). ఈతని రచన యగు కితాబు అల్ కామిల్ (Kitab al Kamil) అను గ్రంథము అరబ్బీ భాషా, సాహిత్యములను గురించియే గాక, ప్రాచీన చరిత్ర, సంప్రదాయములను గురించి కూడ వివరించు నొక విజ్ఞాన సర్వస్వము. + +గద్యపద్యములు : అబ్బాసీదులు విజ్ఞానాత్మక కృతుల యెడ తమ ఆదరాభిమానములను జూపుచుండుటయేగాక +పద్యవాఙ్మయాభివృద్ధికిని తగు ప్రోత్సాహము కల్పించిరి. ఒకవంక పూర్వ ధోరణిలో ఖసీదా ప్రక్రియలతో విమతాను సారములగు రచనలు సాగుచుండగా, మరియొక వంక పద్యరచనలలో క్రొత్త ఫక్కీ కవనము తలయెత్త సాగెను, ఈరాను ప్రభావమున మారిన పరిస్థితుల కనుగుణముగా మృదుత్వమలవడినను కవితారీతిమాత్రము పూర్వ ప్రమాణమునే యనుసరించెను. విదేశ ప్రభావము వలన ప్రబలిన మతవ్యతి రేకోద్యమములు కవుల నెక్కుడుగ ప్రభావితులగావించెను. ఇట్టివారిలో కొందరు జిండిక్కులు (నాస్తికులు) అని పిలువబడిరి. ఈరానులు అద్వైతసంప్రదాయముచే ప్రభావితులయిన కవులు బాషా షారు ఇబ్ను బుర్డు (783), సాలీ ఇబ్నె అబ్దిల్ ఖుద్దును (813) అను వారలు. పూర్వకవులు కొందరు మాత్రమే గాక, ఈ యుగమున అత్యంత ప్రసిద్ధికి చెందిన కవులు అబునవాస్, ఆబుల్ అతాహియా, ఆబూతమ్మమ్, ఆల్ బహుతూరి అనువారలు. ఆబుల్ నవాస్ (810) రచించిన “దివా౯" అను గ్రంథమునందలి జుహుదియాత్ (పవిత్ర) ప్రకరణమునుబట్టి వృద్ధాప్యములో నీతడు గభీరవిషయ తత్త్వాన్వేషి యైయుండినట్లు కనబడుచున్నను, ఈతడు విశృంఖలు డగు కవి. అయినను, ఈతని త్రాగుబోతు పాటలు,శృంగార పద్యములు గొప్పకీర్తిని గడించినవి. ఇక అబుల్ +అతాహియా (828) కవి జుహుద్ (పవిత్రత), పవిత్ర \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0364.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0364.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d30c349d8e0e09f9d03d402241ac3cd4ad029c78 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0364.txt" @@ -0,0 +1,18 @@ +వర్తనములను గూర్చిన రచనల యెడ ఎక్కుడు అభినివేశముకలవాడై నీతిబోధక పద్యములను సరళ భాషలో +ప్రబోధాత్మకముగ రచించెను. పద్యకవిత్వముతో సరిసమానముగ సంగీత విద్యయును వృద్ధిచెందెను. సంగీత శాస్త్రము మీద, వాద్యసాధనములమీద గ్రంథములు రచింపబడెను. సంగీత పాఠకులు ప్రత్యేక రాగఫణుతులు, వారి జీవచరిత్రలు సుప్రసిద్ధమైన కితాబై-అల్ అఘాని యందు నిక్షిప్తములైనవి. + +అబ్బాసీదు ఖలీపాల ఆధిపత్యము ఛిన్నాభిన్నమయిన తరువాత ఇస్లామీ సామ్రాజ్యమున నెలకొనియున్న అల్ప రాజ్య సభాస్థలులు విద్యావ్యాసంగములకు కేంద్రములయి వెలసెను. అలెప్పోయందలి సైపుద్దౌలా యొక్క హందానిద్ సభాస్థానము అరబ్బీ వాఙ్మయ కేంద్ర రాజములలో నొక్కటిగా విలసిల్లెను. ఇచ్చటనే అల్ ముతా సబ్బీ (985) అను కవిపుంగవుడు వర్ధిల్లెను. ఈతని కవితకు ప్రజలు ముగ్ధులయి, దానిని పఠించుచు, వ్యాఖ్యానించు చుండెడివారు. పండిత మండలిలో దానికెక్కుడుగ మాన్యతలభించుచుండెను. సైఫుద్దౌలా అలెప్పో రాజ్యాధిపతిగా గ్రీకులతో నలుబది యుద్ధములు సల్పినవాడు. ఈ సైపుద్దౌలా దండయాత్రలనుగూర్చి అల్ ముతానబ్బీ, తన సమకాలిక కవియగు అబు ఫిరాస్ ఆల్ హందానితో గలిసి కవితాగానము చేయుచుండెడువాడు. పూర్వ సంప్రదాయసిద్ధమయిన కవిత్వ విధానము "అల్ మా అర్రి" (1054) అను అంధకవితో అంతమొందెను. ఈ అంధకవి ఇస్లామీ శాస్త్రములందును, గ్రీకు, హిందూ +తత్వశాస్త్రములందును విశేష జ్ఞానపంపన్నుడై సిరియా, బాగ్దాదులందు గణుతికెక్కెను. సారస్వత పత్రలేఖనము +చేత నేగాక, “సఖత్ అల్ జందు; లుజుం మా లాయల్జూం" అనెడు రెండు పద్యకావ్య రచనల చేగూడ నీతడు ప్రసిద్ధి +కెక్కినాడు. ఈ కావ్యములందు అల్మా అర్రి. సమకాలికుల భావములను, సంఘజీవనమును, ప్రభుత్వమును, +మతమును మొగమోటము లేకుండ, ధైర్యముగా ఖండించినాడు, జుహదునందు (పవిత్రతా సూత్రములు) ప్రతిపాదించిన ఆదర్శములను అల్ మా అర్రి తన జీవితము నందు కార్యరూపమున ప్రవేశ పెట్టినాడు. ప్రవేశ పెట్టినాడు. మాంసా +హారమును, వివాహమును వ్యతిరేకించుటకుగూడ నితడు పూనెను. అతని భావములందు బౌద్ధమత ప్రభావము +కూడ కనబడెను. + +అరబ్బీ వాఙ్మయమున రమణీయ వచన రచనా ప్రారంభమునకు అబ్బాసీదు, ఖలీఫాలే ముఖ్యకారకులు. +వీరు పెర్షియన్, గ్రీకు, సిరియా భాషలనుండి అరబ్బీ లోనికి అనువాదములను చేయుటను మిగుల ప్రోత్సహించిరి. పారసీనుండి కాల క్షేప వాఙయము ను,(Light Literature), గ్రీకు నుండి తత్త్వశాస్త్ర గ్రంథములను, భౌతికశాస్త్ర గ్రంథములను, ఇండియానుండి గణిత శాస్త్రమును అనువాదము చేయు నుద్యమము ముమ్మరముగ సాగెను. సంస్కృత గ్రంథమగు పంచతంత్రము అరబ్బీలోనికి అనువదింపబడెను. దీనికి అరబ్బీలో "కలిలా వ దిమ్మా" అని పేరు. ఈ అరబ్బీ అనువాదము పరిష్కృత పహ్లవీ గ్రంథమునుండి చేయబడినది. అనువాదకుడు ఇస్లాము మత ప్రవిష్టుడును, పర్షియా దేశీయుడు నగు “ఇబ్నె అల్ ముఖప్పా" (757) అను నాతడు. ఇతడు పారసీక చరిత్ర గ్రంథమగు “ఖుదాయినామా" అను దానినిగూడ అరబ్బీ భాషలోనికి అనువదించినాడు, + +ఇట్లు వివిధ విషయములను గూర్చి కళాత్మకమైన వచన శై లిలో రచింపబడిన పెద్ద గ్రంథములేగాక, ప్రజలలో సామాన్య విజ్ఞాన ప్రసారమున కుపయోగించెడు విజ్ఞానకోశ (సర్వస్వ) గ్రంథములుకూడ ప్రచారము లోనికి వచ్చెను. ఇట్టి వానిలో “ఇబ్దు అల్ వరీద్" అను గ్రంథమొక్కటియై యున్నది. దీనిని "ఇబ్నె అబ్దు రబ్బీ" (939) అను స్పెయిన్ దేశీయుడు రచించెను. ఇందు 25 అధ్యాయములు కలవు. ఈ అధ్యాయములలో ప్రాగిస్లామిక చరిత్రము, ఇస్లామిక చరిత్రము, కవిత్వము (Poetry), ఛంద శ్శాస్త్రము, సామెతలు, సారస్వత, ఐతిహాసిక గాధలు మున్నగునవి కూర్పబడినవి. ఇట్టి రచనా విధానము కలవియై తరువాతి కాలమునకు చెందినవి రఘిబ్ అల్ ఇఫహాని (1108) రచించిన “ముహదరాత్, +అవ్ ఉదబా", అజ్ జమక్షరి (1143) రచించిన “రబీ అల్ అబరుహొ" అను గ్రంథములు. + +పరిపాలకుల రాజకీయ వ్యవహారపత్రములు, రాజ్య విషయక లేఖావళులు పెరిగిన కొలది, అందమయిన వచన రచన యొక్క ఆవశ్యకత అధికము కాజొచ్చెను. ప్రాత \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0366.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0366.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..78d46ce1f2772b2b8fff3e3884dad00567535d26 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0366.txt" @@ -0,0 +1,14 @@ +మున యూరపుఖండములో కూడ అత్యంత ప్రామాణికమైనవిగా పరిగణింపబడెను. + +ఇబ్రహీం అల్ ఫజారి అనువాడు ఖగోళశాస్త్ర విషయక కోష్ఠములను (Tables) సిద్ధముచేసెను. ఖలీఫా అల్ మన్సూరు ఆజ్ఞ ప్రకారము భారతీయగణితశాస్త్ర సంబంధములగు ‘సిద్ధాంత' గ్రంథములు అరబ్బీ భాషలోనికి అనువదింపబడెను. అల్ "ఖవారిజ్మి" అనువాడు ఈ గ్రంథముల సారములను రచించెను. అలెగ్జాండ్రియా పట్టణ వాసియు గణిత, జ్యోతిష శాస్త్రవేత్తయునగు 'టాలెమీ' అను గ్రీకు పండితుడు రచించిన అల్ "మెజెస్టు" (al majest) అను గ్రంథమును ఇబ్నె మేటరు (829) అనునతడు అరబ్బీలోనికి భాషాంతరీక రణముచేయగా, జ్యోతిశ్శాస్త్రవాఙ్మయము వెన్నులు వేసి మరింత వృద్ధిచెందెను. అరబ్బీ జ్యోతిశ్శాస్త్రజ్ఞులలో గణనీయులు అల్ ఫరఘాని, అల్బాధాని, ఇబ్నె యూనుసు, ఇబ్నె అల్ హైధాం, జేబరు ఇబ్నె అఫ్గా అను వారలు, బాగ్దాదు, డమాస్కను, కైరోలందు నక్షత్ర శాలలు నిర్మాణము నొందుటచే ఈ విద్యకు మిక్కిలి ప్రోత్సాహము కలిగెను. + +ఇతర భౌతిక శాస్త్రముల వలెనే అరబ్బుల వైద్యశాస్త్రము గూడ అనువాదములతోను గ్రీకు భీషఙ్మణుల పద్ధతి నవగాహన చేసికొనుటతోను ప్రారంభమయ్యెను. కాని, అరబ్ విద్వాంసులు ప్రత్యక్షావలోకనము, స్వానుభవము, వైద్యవిజ్ఞానమునకు ఎంతయు తోడ్పడి, అది విశాలము, స్వతంత్రము అగు శాఖగా పుష్టినొందెను. అరబ్ వైద్యశిఖామణులు ఓషధీతంత్ర శాస్త్రమునందును (Pharmocology), రోగలక్షణ శాస్త్రమునందును (Symptomatology) గొప్ప ప్రావీణ్యమును బొందిరి. +వారి వైద్యశాలలు, వైద్యవిద్యాశాలలు పాశ్చాత్యులకు మార్గదర్శకములుగా నెగడెను. జేబర్ అబ్నె హయ్యా౯ అనునతడు రసాయనశాస్త్రమునకు పునాదివేసెను. అది క్రమక్రమముగా వృద్ధిచెంది క్రొంగ్రొత్త విషయములను కనుగొనుటకు మార్గమేర్పడెను. ఇప్పటి రసాయన శాస్త్రమునకు గల పరికరములును, పరిభాషయు అరబ్బీయ రసాయనపండితులు పెట్టిన భిక్షయే. భౌతిక చరిత్ర యందు (Natural History), వృక్షశాస్త్రమునందు, వ్యవసాయ శాస్త్రమునందు అదేవిధముగ ప్రవృద్ధికలిగెను. తత్త్వవేత్తల యొక్కయు, వైద్యవేత్తల యొక్కయు జీవితచరిత్రలు నిర్మితము లయ్యెను. ఖిప్తి రచించిన “తారీఖ్-అల్-హుకమా” అను గ్రంథమును, “ఇబ్నె అబి ఉసై బి ఆ" రచించిన కితాబె అల్- ఉయూన్- అల్-అంబా" అను గ్రంథమును తత్సంబంధము అయినవే. +. +భూగోళము_చరిత్ర : ఖలీఫాల యొక్క తపాలాశాఖా వ్యవస్థ, సమర్థమగు ప్రభుత్వవిధానమును భౌగోళికాంశములను గ్రంథస్థముచేయుటకు పురికొల్పెను. ఇక పుణ్య స్థల సందర్శనాభిలాషులకు తాము పోయెడి దేశములకు సంబంధించిన విజ్ఞానము అవసరము కాజొచ్చెను. ఈ భౌగోళిక లేఖనములు రహదారులు, వర్తక వాణిజ్య +ములు, తత్ ప్రతిష్ఠాపనములనుగూర్చి మాత్రమే వర్ణించుటతొ తృప్తి పడలేదు. అచ్చటి ప్రజల ధార్మిక, సాంఘిక, +సంస్కృతీ జీవిత విషయములనుగూర్చిన యథార్థ విషయములను గూడ వర్ణించుచుండెను. ఇబ్ను ఫాడ్ల౯, అబుదు +లాఫ్, ఖాస్రాజి, ఇబ్ను జబీరు, ఇబ్ను బతూతావంటి దేశ పర్యటనపరులు వ్రాసిన గ్రంథములు అరబ్బుల ధార్మిక, +సాంఘిక విషయ పరిస్థితులనుగూర్చి వివరణాత్మకములయి యుండుటయే గాక, తాము పర్యటించిన దేశముల ఆచారములు, సంప్రదాయములు, వ్యవస్థలు మున్నగునవి తెలుపుచుండెను. భూగోళశాస్త్ర పదజాలమును అకారాదిగ వ్రాసి వివరించిన కోశములు, నిర్మితము లయ్యెను. బక్రి రచియించిన "మూజం మాస్తాజం" అను గ్రంథమును, యాఖుత్ రచించిన “ము జాం అల్ బుల్గాన్” అను గ్రంథమును ఇట్టి తరగతిలోనివే. + +ప్రాచీనయుగ కవిత్వమును గూర్చిన గాథలు, ఆయా తెగల వంశావళి నివేదికలు చరిత్ర పఠన పాఠనములకు దారితీసెను. ఇస్లాం ప్రారంభచరిత్ర జ్ఞానమునకు ప్రవక్త యొక్క జీవిత చరిత్రమును, ఇస్లాం యుద్ధములను(Maghazi) గూర్చిన సామగ్రిని సమకూర్చవలసిన అగత్య మేర్పడెను. ప్రవక్త యొక్క జీవితచరిత్రను మహమ్మదు ఇబ్ను ఇపాఖ్ అను నతడు రచించెను. ఇది విషయ క్రమబద్ధమయిన గ్రంథము. అరబ్బీయుల చరిత్ర- భూగోళ రచనలు ఒక అపూర్వ శాస్త్రప్రాయముగా రూపొందెను. చరిత్రకారులు తమ కథనమునందు వేర్వేరు పద్దతుల నవలంబించిరి. ఐతిహాసికుల పరంపర చెప్పినది చెప్పి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0367.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0367.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e46d3f2cc09d1bb9816b15699e4fa189c9254fb4 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0367.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +నట్లుగనే లిఖించుట ఒక విధముగాను, స్థానిక విషయములు, మహాపురుషుల జీవిత పరిశీలనములు మొదలుకొని +ప్రపంచ చరిత్రలవరకు కాలక్రమానుసారముగా కధనము చేయుట మరియొక పద్ధతిగా నుండెను. + +మంగోలుల దండయాత్రల ఫలితముగ 1258 లో బాగ్దాదు పతనము చెందిన తరువాత, సంస్కృతీ కేంద్రము తిరిగి సిరియా, ఈజిప్టులకు మారెను.ఆ కారణమున వాఙ్మయ స్వరూప స్వభావములునుమార్పులనుబొందెను. రాజకీయ కల్లోలములు, అశాంతికర పరిస్థితులు ఎన్ని ఉన్నప్పటికిని విద్వాంసులయినవారు పూర్వకవి ప్రణీత గ్రంథములను పరిశీలించుచు, వాటిపయి వ్యాఖ్యానములను రచించుచునే యుండిరి. ఈ యుగము నూతన రచనాసృష్టికిగాక క్రోడీకరణమునకు ఎక్కువగ ప్రఖ్యాతిచెందియున్నది. హిజరి 8 వ శతాబ్దములో నూత్న భావములను, నూతన విధానమును అరబ్బీయ చరిత్ర - భూగోళ రచయితలకు చూపిన చరిత్ర కళానిపుణుడు ఇబ్ను ఖాల్డూన్ (1406) అనునతడు. చరిత్ర సంఘటనలను ఎట్లు పరిశీలించవలెనో ఇతడు కొన్ని నిబంధనలను ఏర్పరచెను. సాంఘికశాస్త్ర విషయ సిద్ధాంతములను ప్రతిపాదించెను. ఈ సిద్ధాంతముల ననుసరించి ప్రాచ్యులెగాక పాశ్చాత్యులును ఇప్పటికిని నడచుచున్నారు. +. +ఇండియాలో ప్రభవించిన అరబ్బీ సాహిత్య స్వభావము :- ప్రాగిస్లామిక కాలమందును, ఐస్లామిక కాలమందును ఇండియా దక్షిణ తీరములు అరేబియాతో వ్యాపార సంబంధములను కలిగియున్నను, సింధు, ముల్తాన్, బెలూచిస్థానము తప్ప, ఇతర భాగములు అరబ్బీ భాష మాట్లాడువారి ప్రభుత్వములో ప్రత్యక్షముగ లేకుండెను. కావున పారసీ మాతృ భాషగా గల ప్రభువుల పోషణ భాగ్యము అరబ్బీ భాషకు లభించలేదు. ఏడవ శతాబ్దమునాటికే అరబ్ సామ్రాజ్యమునకు చేర్చబడిన ఇండియా ఉత్తర భాగములుకూడ ఎంతో కాలము వారి రాజకీయాధిపత్యమున నుండలేదు. ఈ కారణమునను, +దక్షిణ భారతములోని అరబ్బుల వా స స్థానములును వ్యాపారములును వర్తక వాణిజ్యములవరకే పరిమితములగుటచేత, ఆనాటివారి విద్యావివేక పరిశ్రమములను గూర్చి ఏమియు తెలియదు. కాని స్థానిక భాషలలో నుండి తీసికొనబడి అరబ్బీ భాషలో చేరిపోయిన కొన్ని పదములు మాత్రము కనబడుచున్నవి. భౌగోళిక, రాజకీయ అవరోధము లెన్నియున్నను, భారతీయ ముస్లిములలో మత సంస్థల యొక్కయు, మతాధ్యయనము యొక్కయు భాషగా అరబ్బీ భాషయే వాడుకలో నుండెను. ఉమయ్యీద్ అబ్బాసీదుల కాలములో కొందరు భారతీయ మహమ్మదీయులు అల్-హిజాజుకును, ఇరాకురును పోయి అచ్చట స్థిరనివాస మేర్పరచుకొని కవులుగా, గద్య రచయితలుగా ప్రసిద్ధికెక్కిరి. ఇట్టి వారిలో అబు అతా అల్ సింధి యను నతడు కవి; హస౯ అల్ సఘాని (1252) అను నతడు శబ్దశాస్త్రవేత్త (Philologist); సఫీ యుద్దీన్ అల్ హింది (1315) అను నతడు న్యాయశాస్త్ర పారగుడు. అట్లే అరబ్బు విద్వాంసులును ఇండియాకు ఏతెంచి, అరబ్బీ భాషలో అమూల్య గ్రంథములనురచించిరి. అల్బెరూని హిందువుల సంస్కృతిని, విద్వత్తును, గ్రహించుటకును, తాను వ్రాయదలచిన కితాధె- అల్- హింద్ అను పుస్తకమునకు విషయసేకరణార్ధము ఇండియాకు వచ్చెను. ఇండియాలో హాడిత్ ప్రవచనములను వ్యాప్తికి దెచ్చుటకు షంసుద్దీ౯ అనువాడు ఈజిప్టు నుండి ముల్తానుకు వచ్చెను. అయినను, ఘజన వీడ్ (988 క్రీ.శ.) మొదలుకొని మొగలు వంశము (1539) వరకును ఇండియాలోని ముస్లిం ప్రభుత్వముల కాలములో భారతీయ ముస్లిములు అరబ్బీ వాఙ్మయములో ఎట్టి ఉపఖాయుతములయిన గ్రంథములను రచింపలేదు. +వచనము, పద్యము, త త్త్వశాస్త్రము, భౌతికశాస్త్రములు మున్నగువానికి సంబంధించిన అరబ్బీ వాఙ్మయ శాఖలలో +హైందవ ముస్లిములు ప్రసిద్ధిపొందలేదు. ఈ వాఙ్మయ శాఖా గ్రంథములమీది వ్యాఖ్యానములను సమీకరణ చేయుటయే తమ కర్తవ్యముగా వీరు పరిగణించుకొనిరి. భారతీయ ముస్లింల హృదయమునకు తర్కశాస్త్రము నచ్చినది. ముహిబుల్లా బిహారి (1707) సుల్లం అల్ ఉలూం అను గ్రంథమును వ్రాసెను. ఇది యిప్పటికిని తర్క శాస్త్రమున ప్రామాణిక గ్రంథముగా పరిగణింపబడు చున్నది. + +సద్ బె సాలమ౯ నిజాముద్దీ౯, ఆలియా, నాసిరుద్దీ౯ చిరాగ్ దిహిలెవి, షిహాబుద్దీన్, అమీరు ఖుస్రు అనువారి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0368.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0368.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..468fd18b4ed0ff4e46f6a2878dae4b8759bb1ab7 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0368.txt" @@ -0,0 +1,15 @@ +అరబ్బీ పద్యఖండములు మనదనుక వచ్చియున్నవి. వీరే గాక, అరబ్బీలో తమ కావ్యముల యొక్క దివానులను +(కూర్పులను) సంతరించి పెట్టిన కవులును గలరు. మొహమ్మదు బి అబ్దుల్ అజీజు, (మలబారు, 10 వ శతాబ్దము), +సయ్యదు. ఆలీఖా౯ ఇజ్ను మాసం (1705), సయ్యదు అబుదుల్ జలీల్ బిల్గామి (1715) సయ్యదు గులాం ఆలీ +ఆజాదు (1785) అనువారు అట్టి కవులు. ఈ కవులందరును పార్శీ కవిత్వము వలన ప్రభావితులయి యుండిరి. +వీరి కందరకును, శబ్దార్థాలంకారముల యందును, పార్శీ పద్య విన్యాస వైఖరి యందును ప్రీతి మెండు. మలబారు +కవియగు మొహమ్మదు అరబ్బీ భాషలో ఒక మత్ నవి (ఇందు 500 పద్యములు గలవు) అను కావ్యమును రచించెను. ఈ కావ్యమునందు కాలికట్ జామొరి౯ బుడతకీచులతో జరిపిన పోరాటములును, అతనికి ఇస్లాంమతము నెడగల ప్రీతియు వర్ణితములైనవి. ఇబ్నెమాసం కవియొక్క “ఆల్ బదీయాల్" అను కావ్యమునందు, అలంకార చిత్ర కల్పనలకు ఉదాహరణములు సంకలితము చేయ బడినవి. ఇతర కవుల వలెనే ఆజాదు కూడ అలంకార గర్భితముగా వ్రాయుట యందు అమితేచ్ఛ గలవాడు. ఈతడు హిందీ భాషలోను, సంస్కృత భాషలోను గల ఉపమానములను,అలంకారములను తన అరబ్బీ కవిత్వములో ప్రవేశ పెట్టినాడు. భారతీయ ముసల్మానులు ధార్మిక గ్రంథ పఠన, పరిశీలనములకు కలిగించినదోహదము మిగుల విలువగలది. + +నూత్న భావోదయము (1798-1955): 1798లో అరబ్బులకు పాశ్చాత్య సంస్కృతీసంసర్గము మరల కలిగిన +నాటినుండియు అరబ్బీ వాఙ్మయమునందు ఆధునిక విధానముల కనుగుణములయిన మార్పులు ప్రారంభమయ్యెను. +ఈ నవీనత ఇప్పుడిప్పుడే ఈజిప్టు రంగమందు ప్రారంభమయినది. యూరోపియ పద్ధతులు ప్రకారము పాఠశాలలు స్థాపించుట, వార్తా పత్రికలు వేగముగా వ్యాప్తి చెందుట, ఆధునిక ఐరోపీయ గ్రంథరాజములను అరబ్బీభాషలోనికి అనువదించుట ఇవియే నవీనతావ్యాప్తికి కారణభూతములు, అనుప్రాసాలంకార భూయిష్ఠమైన ప్రాచీన గద్య రచనా విధానము విడువబడినది. ఇప్పటి పారిశ్రామిక యుగమునకు తగినట్లుగా సులభ, సరళ రచనలు ఆ స్థానము నాక్రమించినవి.. షేకు మహమ్మదు అబ్దుల్ అఝరు నందు గావించిన ప్రబోధ ఫలితముగా కురా౯, న్యాయ శాస్త్రము, ఐస్లామిక తత్త్వశాస్త్రములపై వ్రాయబడిన భాష్యములు, నూత్నపద్ధతిలో సమన్వయము పొందసాగెను. ప్రవక్తల యొక్కయు, కవుల యొక్కయు, పండితుల యొక్కయు రచనలను తులనాత్మకముగను, పరిశీలనాత్మకముగను, పఠించుటచే శాస్త్రీయ పరిశోధనకును, ఆధునిక విమర్శన విధానమునకును, అంకురార్పణము జరిగెను. కాల్పనిక కథా +(fiction) రంగమునందు అరబ్బీ సాహిత్యము మీద యూరోపియను ప్రభావము స్పష్టముగా కానిపించు చున్నది. కళాత్మకముగ కథావిరచనము చారిత్రక నవలలతో ప్రారంభమైనది. ఐరోపా దేశములలో విద్యార్థనము చేసిన అరబ్బు పండితులు ఫ్రెంచి, ఇంగ్లీషు, జర్మన్, ఇటాలియన్ భాషలలోని గ్రంథములను అరబ్బీ భాషలోనికి అనువాదము చేయసాగిరి. అల్మాన్ ఫాలూటి, అజ్జయ్యాత్, అల్ మాజిని అనువారలు యూరోపియ అద్భుత కథాసాహిత్యమును (Romance) తమ అభిరుచుల కనుగుణముగా అనువదించుటకు మార్గదర్శకులయిరి. తరువాత తౌఫిఖ్ అల్ హాకీం, అల్ మాజిని, అహమదు తైమూరు అనువారు కేవలము ఈజిప్టు దేశమునకు చెందిన స్వతంత్ర కల్పనాకథలను నిర్మించిరి. +ఈజిప్టులో నాటకశాల ఏర్పాటయినతరువాత, ఫిల్ము కంపెనీలు, రేడియో కేంద్రములు, నాటక సాహిత్య పరంపర, నాటక కథలు, పిల్ముకథలు బయలు వెడలినవి. + +గద్యవలెనే ఆధునిక పద్యరచనయు ఫ్రెంచికవుల రచనలను పల్లెటూరి పాటలుగా (zagal) అరబ్బీకరణము చేయుటతో ప్రారంభమయినది. సంప్రదాయ సిద్ధముగా వచ్చుచున్న ఖసీదాపద్ధతిని అదే ఛందోలంకారములతో సాగించుచుండినను, ఆధునిక భావ విశేషములును, ఐస్లామిక యూరోపీయ తత్త్వసమ్మేళనమును పద్య కవిత్వములోనికి గొని తేబడెను. ప్రాత పద్ధతుల ప్రకారము గేయగీతికలు (Odes), శోకరసాత్మక గీతికలు (Elegy), స్తోత్రములు (Panegyrics), గీతమాలికలు (Sonnets) యథాతథముగా రచితము లగుచున్నను, వాటితోపాటు దేశభక్తి, భౌతిక, రాజకీయ, సామాజిక విషయములు +కావ్యవస్తువులుగా నుండుట హర్షణీయము. అల్- బరూది \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0369.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0369.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..14b892ac960ace3bbc06696692e71956bdf92e3b --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0369.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +(1889-1904) హఫీజు, షోఖి (1868-1932) వంటి ఈ యుగపు కవి శిరోమణులు అరబ్ జాతీయతను గూర్చిన గీతములను గానముచేసి, అరబ్బులకు వారి నాగరికత యొక్క గత వైభవోదంతమును స్మరణమునకు తెచ్చిరి. ఆధునిక కవులు ఛందోరహితమయిన (Blank) కవితను అనుసరించుటకు ప్రయత్నించుచున్నారు. శబ్దాలంకారములకు గణములకు సంబంధించిన కట్టుబాట్లను త్రెంచి వేయుటకు ఉద్యమించుచున్నారు. ఈ ప్రయత్నములు సఫలమగునా యనునది ఊహకు వదలవలసిన విషయము. కాని అరబ్బీపద్యములకు (ఛందస్సుకు) గల ప్రత్యేక లక్షణములు మాసిపోకుండ నిలుపుట, అరబ్బీలోనికి యూరోపియన్ విధానములను ఎక్కువగా ప్రవేశ పెట్టుట ఆధునికో ద్దేశము అయి యున్నవి. + +అరవిందుడు :- కొన్నగరు అనునది హుగ్లీ జిల్లా యందు ప్రజాబాహుళ్యముతో గూడిన ఒక చిన్న పట్టణము. ఇక్కడనే జగద్విఖ్యాతులయిన రామకృష్ణ పరమహంస, రాజారామమోహనరాయలు - ఉభయులు జన్మించిరి. అందుచే ఈ ప్రదేశము సుప్రసిద్ధి నందినది. ఆ కొన్నగరులో, ఒక సుప్రసిద్ధమగు "ఘోష్” కుటుంబములో, క్రీ. శ. 1840 సం.న +కృష్ణధనఘోష్ అనునతడు జన్మించెను. అతడు ఋషి రాజనారాయణ బోసు యొక్క పెద్దకూతురగు శ్రీమతి స్వర్ణ +లతాదేవిని వివాహమాడెను. కృష్ణధన ఘోష్ యం. బి. బి. యస్. డిగ్రీని పొందిన తరువాత ఉన్నతతర వైద్యవిద్యను సంపాదించు నిమిత్తమై ఇంగ్లాండునకు పోయి అచటి అబెర్డీన్ విశ్వవిద్యాలయమునందు యం. డి. డిగ్రీని సంపాదించుకొని భారతదేశమునకు తిరిగివచ్చెను. ఇతనికి పాశ్చాత్య నాగరకతయందు అత్యంతమయిన ఆదరము, భారతీయ సంస్కృతియందు అనాదరము ఏర్పడెను. + +జననము :- 1872 సం.రం ఆగస్టు 16 వ తేది గురువారం ఉదయం 5 గంటలకు కలకత్తాలో ఈ దంపతులకు మూడవ కుమారుడుగా అరవిందఘోషు జన్మించెను. కృష్ణధనఘోషు పాశ్చాత్య విద్యావిధానము నందు సంపూర్ణాభిమానము గలవాడు. అందుచే అతడు అరవిందుని, అతని సోదరులను డార్జిలింగులోని లో రెటో కాన్వెంటు పాఠశాలకు పంపించెను. అప్పటికి అరవిందుడు 5 సంవత్సరముల ప్రాయము కలవాడు. పాఠశాల యందును, భోజనశాలయందును ఘోషు సోదరుల యొక్క స్నేహితు లందరును ఆంగ్లబాలకులై యుండిరి. తన దేశములోనే ఒక విధముగా ప్రవాసియై అరవిందుడు 5 వ ఏట ఇంగ్లీషులోనే తొలిమాటలు ఉచ్చరింప మొదలిడెను. + +విద్యార్థిదశ :- 1879 సం. న కృష్ణధనుడును, అతని భార్యయు తమతో అరవిందుని, అతని సోదరులను ఇంగ్లండు దేశమునకు తీసికొనిపోయిరి. అచ్చట మాంచెష్టురునందు అరవిందుని, ఆతని సోదరులను డ్రైవెట్సు అను ఆంగ్ల దంపతుల సంరక్షణమునం దుంచిరి. అరవిందునికి ఆ దంపతుల వలన వ్యక్తిగత శిక్షణము లభించెను. డ్రైవేటు లాటిను భాషయందు గొప్ప విద్వాంసుడు. అందుచే అరవిందుని కాతడు లాటినునందు గట్టి పునాదిని నిర్మించేను. + +డ్రైవేటు దంపతులు ఆస్ట్రేలియాకు పోయిన సందర్భమున అరవిందుడు లండనునందలి సెయింట్ పాల్ పాఠశాలకు పంపబడెను. అరవిందుని యోగ్యత, ప్రతిభ, అచ్చటి ప్రధానోపాధ్యాయుని ఆకర్షించెను. ప్రధానోపా \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0370.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0370.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..85f4c6b739e923fd621819a823243ce826ce5905 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0370.txt" @@ -0,0 +1,14 @@ +ధ్యాయుడు అరవిందునికి స్వయముగా గ్రీకుభాషను బోధింప మొదలిడెను. సత్వరముగ ప్రధానోపాధ్యాయునిచే ఉన్నత తరగతులలో ఆరవిందునకు ప్రవేశము కల్పింపబడెను. ఇట్లు అరవిందుడు బాల్యముననే గ్రీకు, లాటిన్ భాషలలో పాండిత్యము సంపాదించుకొనేను. పిదప లండనునందలి కింగ్స్ కళాశాలలో ప్రవేశించెను. అచ్చట అతనికి సంవత్సరమునకు 80 పౌనుల చొప్పున విద్యార్థి వేతనము లభించేను. + +ఆంగ్ల సారస్వత మండలి పద్యకవితను, కల్పనాత్మక వాఙ్మయమును, ఫ్రెంచి సారస్వతమును, ఐరోపా యొక్క ప్రాచీన - మధ్య - ఆధునిక యుగముల చరిత్రమును చదువుటయందు అరవిందుడు ప్రత్యేక శ్రద్ధను వహించెను. కింగ్స్ కళాశాలయందు గ్రీకు, లాటిను భాషలలో పద్య రచనా విషయమున సంవత్సరమునకుగల బహుమతుల నన్నింటిని అతడు పొందెను. 1895 సంవత్సరములో గ్రీకు, లాటిన్ భాషలలో ఉత్కర్షావధిక అంకములను కూడ అతడు పొందెను. పిదప ఇండియన్ సివిల్ సర్వీస్ పరీక్షయందు ప్రతిష్ఠతో ఉత్తీర్ణుడయ్యెను. కాని, ఆ విషయమున అతనికి సహజమైన అభినివేశము లేదయ్యెను. అందుచే ఆ బంధనము నుండి విముక్తిని బొందదలచి స్వయముగ ఐ. సి. యస్. పరీక్షను నిరాకరింపక యుక్తి యుక్తముగ గుఱ్ఱపు స్వారియందు తనకు యోగ్యత లేదను విషయమును అధికారుల దృష్టికి తెచ్చెను. + +అరవిందుడు ఇరువది సంవత్సరముల ప్రాయముననే అసాధారణమయిన విద్యాయోగ్యతలను గడించుకొనెను. జర్మను, ఇటాలియను మున్నగు ఇతరములయిన ఐరోపా భాషల యందు కూడ అతడు గొప్ప ప్రావీణ్యమును పొందెను. సంగ్రహముగా చెప్పవలయునన్న అసంఖ్యాకములయిన పాశ్చాత్య సంస్కృతి నిధానములను స్వవశ మొనర్చుకొనుటకు అవసరమయిన ఉత్తమ జ్ఞాన సాధనములను అతడు ఆర్జించెను. + +తండ్రి యొక్క ఆర్థిక దౌర్బల్యమును బట్టి అరవిందుడు ఉద్యోగ సంపాదనము కొరకు యత్నింపవలసి వచ్చెను. +ఇంతలో బరోడా మహారాజు ఐన స్వర్గీయ శ్రీ సాయాజీ రావు గాయక్వాడ్ ఇంగ్లండునకు వచ్చుట తటస్థించెను. +అయ్యవకాశమును పురస్కరించుకొని జేమ్సుకాటను సహాయమున అరవిందుడు గాయక్వాడ్ తో పరిచయమును ఏర్పరచుకొనెను. ఇంగ్లండులో నుండగనే అరవిందునిచే ఆంగ్లములో రచింపబడిన పద్య సముదాయము అతడు భారత దేశమునకు వచ్చినతోడనే పుస్తకరూపమును ధరించెను. అరవిందుడు రచించిన కావ్యములలో మిర్లిటా గీతములు, విషాదాంత ప్రేమ అనునవి పేర్కొనదగినవై యున్నవి. బరోడాలో రాజకీయోద్యోగిగను, కళాశాలాచార్యుడుగను ఉన్నపుడు అరవిందుడు బహువిధములగు సారస్వత రచనలను కావించెను. + +రాజకీయ జీవితము : మొట్టమొదటి నుండియు వ్యక్తిగత మోక్షము గాని, వ్యక్తి సంపత్తిగాని, శ్రీ అరవిందునకు ఉన్నత లక్ష్యముగా తోచలేదు. మిక్కిలి అవమానకరమగు సేవా ధర్మమునుండియు, అజ్ఞానాంధకారము నుండియు, స్వదేశీయులను విముక్తులను ఒనర్చుటకై యత్నించుట తన ముఖ్య కర్తవ్యముగా అతడు గుర్తించెను. తన పేరు వెల్లడించకుండ ప్రజాపత్రికలలో రాజకీయ విషయములను గురించి అతడు వ్రాయుచువచ్చెను. 1902 మొదలుకొని శ్రీ అరవిందుడు రాజకీయాందోళనములలో ప్రవేశించుటకై యత్నించెను. రాజకీయ చర్యలకై సంఘములను నిర్మించుటకు ఉద్యుక్తులైయున్న పురోగాములగు నాయకులతో అతడు చేతులు కలిపెను. బహిరంగముగా ఆతడు చేయగలిగినది తక్కువగా నుండెను. ఈ రహస్య రాజకీయ సంస్థ యొక్క కార్యక్రమమునందు స్వరాజ్య సంపాదనము, విదేశవస్తు +బహిష్కరణము, స్వదేశోద్యమము అనునవి ప్రధానలక్ష్యములై యుండెను. స్వరాజ్యమనగా శ్రీ అరవిందుని దృష్టిలో మితవాదుల భిక్షుక విధానము కాదు. సంపూర్ణ స్వాతంత్య్రమే జాతీయ సంస్థ యొక్క ప్రధానలక్షము కావలయు నని అతడు విశ్వసించెను. + +లార్డుకర్జను యొక్క వంగవిభజన రూపమైన దురహంకార చర్య వంగదేశము నంతటిని ఏక ముఖముగ కలవరపరచెను. ఈ వంగదేశ విభజన విషయకమైన శాసనము రద్దగువరకు పోరాటమును సాగించుటకై నిశ్చయింపబడెను. 1905 వ సం॥రం అక్టోబరు 16 వ తేది ఉపవాసములతోను, శోకములతోను, ప్రతీకార సూచకమగు దినముగా జరుపబడెను. శ్రీ అరవిందుడు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0371.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0371.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d61047a68f4fc92413b0630dcf70976279cc3d3a --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0371.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +1904 - 1906 సం॥లలో జరిగిన కాంగ్రేసు సభలకు హాజరయి, అతివాద పక్షముయొక్క చర్చలయందును, చతుస్సూత్ర ప్రణాళికా నిర్మాణము నందును ప్రముఖమైన పాత్రను వహించెను. స్వరాజ్యము, జాతీయ విద్య, స్వదేశీయత, విదేశవస్తు బహిష్కరణము అనునవి చతుస్సూత్రములు. + +1906 వ సం౹౹ లో శ్రీ అరవిందుడు బరోడాయందలి ఉద్యోగమునుండి విరమించుకొని కలకత్తాకు వచ్చి “వందే మాతరం" అను పత్రిక యొక్క సహాయకత్వమును స్వీకరించి, జాతీయపక్షమునందు సభ్యుడుగా ప్రవేశించెను. ఆత్మవిశ్వాసములేక చెల్లాచెదరై యున్న కాంగ్రెసు పక్షములలో ఆతడు తన ఉజ్జ్వలాదర్శములను, సంధిషరతుల నంగీకరింపని తన జాతీయ భావములను, కొంతవరకు రగుల్కొలిపెను. జాతీయ నాయకులను సమావేశపరచి దేశమునకు ఆతడు ఒక విప్లవాత్మక +కార్యక్రమమును సిద్ధపరచెను. శ్రీ అరవిందు డిట్లు ఆకస్మికముగా అతివాద జాతీయత యొక్క మహా తత్త్వవేత్త అయ్యెను. వంగ విభజనము యొక్క ప్రతి ఘటనమునకు చిహ్నముగా ఏర్పడిన జాతీయ కళాశాల కతడు తొలి ప్రధానాచార్యుడా యెను. కాని త్వరలో ఈ కళాశాలను వదలి సంపూర్ణముగ రాజకీయములలో నిమగ్నుడయ్యెను. + +తెరమరుగునుండి 'వందే మాతరమ్' అను గీతము బయలు వెడలి ఒక్కుమ్మడిగా వ్యాపించి ప్రతి భారతీయుని జిహ్వాగ్రమున నాట్యమాడ దొడగెను. నిజమునకు 'వందే మాతరమ్' అను పత్రికకు వెనుకనున్న శక్తి శ్రీ అరవిందునిదే. ఇతని సంపాదకీయములును, ఇతర రచనలును ప్రజల ప్రశంసల నందుకొనెను. ఆంగ్లో-ఇండియన్ పత్రికలకు నైరాశ్యమును కల్పించెను. కాని ప్రభుత్వమిక 'వందేమాతరమ్' అను పత్రికను ఉపేక్షింపజాలక పోయెను. అందుచే న్యాయవిచారణ సభలో అరవిందునిపై నేరారోపణము (Prosecution) ప్రారంభమయ్యెను. క్షణకాలములో శ్రీ అరవిందుని పేరు సమస్తజాతి యొక్క పెదవులపైనను నడయాడ దొడగెను, భరత ఖండము యొక్క నలుదెసలనుండియు ప్రశంసలు, అభినందనములు ప్రతిధ్వనింప సాగెను. స్వర్గీయ టాగూరు కవియు అతని కభినందనములు వెల్లడించెను. రాష్ట్రీయ ప్రధాన దండనాధికారి శ్రీ అరవిందుని నిర్దోషిగా నిర్ణయించుచు తీర్పు చెప్పెను. + +1907 లో, లోకమాన్య బాలగంగాధర తిలకు యొక్కయు, శ్రీ అరవిందుని యొక్కయు నాయకత్వములో నడచు జాతీయ పురోగాములకును, మితవాదులకును మధ్యగల ఆదర్శ విషయకములయిన భేదములు అంతకంతకు ప్రస్ఫుటములు కాసాగెను. 1907లో సూరతు కాంగ్రెసులో, తుదకీ వైషమ్యములు ఒక పరిణతరూపము నొందెను. సూరతు కాంగ్రెసునుండి +అరవిందుడు వాస్తవమునకు యావద్భారత నాయకుడుగా వెలువడెను. అప్పటినుండియు ఇతనియందు జనతకు శ్రద్ధాభక్తులు. లక్ష్య గౌరవములు, నమభావము ఇనుమడించెను. వెడలిన చోట నెల్ల ఇతడు మహారాజొచితమయిన గౌరవ ప్రపత్తులను పొందుచుండెను. తిలకు,లజపత్ రాయ్, బిపిన్ చంద్రపాలు మున్నగు మహనీయులతో సరాసరిగా చేతులు కలిపి ఇతడు పనిచేయదొడగెను, + +రాజకీయ సిద్ధాంతములు :- శ్రీ అరవిందుడు వంగదేశములో తేజోవంతమును, ఆత్మశక్తి సంపన్నమును అగు ప్రయత్నముయొక్క జ్వాలను రగుల్కొలిపి దానిని విద్యుదుజ్జ్వలితము గావించెను. చాలావర కతడు గాంధీ మహాత్ముని రాజకీయ చర్యా విధానములను, ముఖ్యముగా సాత్విక నిరోధమును, అతనికంటె ముందుగనే ప్రవేశ పెట్టెను. దేశములో నిద్రాణములై యున్న ఆధ్యాత్మిక శక్తులను మేలుకొల్పెను. కాని, గత్యంతరము లేనిచో "దౌర్జన్యమును ప్రయోగించికూడ స్వేచ్ఛనుపొందు హక్కు జాతికి కలదను స్వాభిప్రాయమును ఆతడెన్నడును దాచియుంచలేదు. శ్రీ అరవిందుని ఈ భావము లోకమాన్యతిలకు యొక్క భావముతో తుల్యమైనదిగా నుండెను. "అత్యున్న తాదర్శములో 'శాంతి' ఒక భాగము; +కాని, అది ఆధ్యాత్మికముగాని, కనీసము మానసికము గాని అయిన మూలము పై ఆధారపడియుండవలెను. మానవ స్వభావము మారనిచో శాంతిమార్గ మేమాత్రము ఫలప్రదము కాజాలదు. జనులు శాంతిమార్గమును ఒక మానసిక సూత్రముగాగాని, అహింసాతత్త్వముగాగాని అనుష్ఠింప బూచిననాడు అది అపజయమును పొందును. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0376.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0376.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3a71c16d4cd99c42a92bba2c5fa8498d1954da31 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0376.txt" @@ -0,0 +1,15 @@ +ఎందరో భక్తులు ప్రతిదినమును వచ్చి సూర్యదర్శనము చేసికొని, తీర్థప్రసాదము లారగించిపోవుదురు. ఈ ప్రదేశమున మూడు చెరువులు గలవు. ప్రస్తుతము దేవాలయమునకు తూర్పుగా నొక పెద్ద కొలను గలదు. దీనిని సూర్య పుష్కరిణి యందురు. ఇందే స్నాన మాచరించి తైర్థికులు దేవదర్శన మొనరించెదరు. తైర్థికుల సౌకర్యము కొరకు ఉదారులు నిర్మించిన సత్రములు కలవు. ప్రత్యాది వారము పర్వదినము . మాఘమాసము సూర్యప్రీతి కరమయిన మాసము. రథసప్తమి సూర్యదేవుని పర్వదినములలో శ్రేష్ఠమైనది. దేవాలయమున నమక చమక సౌరత్రిచలతో సూర్య నమస్కారములు ప్రతిదినము జరుగును, ఇందు అర్చకులు సంప్రదాయబద్ధులు. అర్చనా విధానమున ఆరితేరినవారు, పరిశుద్ధులు నగుట ప్రశంసాపాత్రమైనది + +అరసవెల్లిలోని సూర్యభగవానుని సందర్శించి హర్షము వెల్లువలు కాక యరిగిన వారు లేరు. + +అరిస్టాటిల్ (384 - 322 క్రీ. పూ.) (విద్యా విషయము):- జీవిత సంగ్రహము :- ప్రాచీన గ్రీకు విజ్ఞానమునకు మూలపురుషులు మువ్వురు. సోక్రటీసు, ప్లేటో, అరిస్టాటిల్. ఇదియొక అసాధారణ గురు శిష్య పరంపర. వీరిలో చివరివాడగు అరిస్టాటిల్ ప్రపంచ చరిత్ర యందు మొదటి మేటి శాస్త్రవేత్తయనియు, విజ్ఞానమును వ్యవస్థీకరించి శాస్త్రరూపము నిచ్చుటలో నద్వితీయు డనియు నెంచబడుచున్నాడు. ఈతని జీవితమునందు మూడు విస్పష్ట దశలు గమనింపదగును. ఈ దశలలో ఈతని మానసికాభివృద్ధియందుగూడ అంతరములు కనిపించును. + +ప్రథమదశ :- (క్రీ. పూ. 384 నుండి 847 వరకు) మేసిడోనియా సరిహద్దులపైనున్న ధ్రేసు రాష్ట్రము నందలి "స్టాజిరా" యను నూర క్రీ. పూ. 384 లో అరిస్టాటిల్ జన్మించెను. ఈతని తండ్రియగు "నికోమాకస్" మేసిడోనియారాజగు "అమిస్టాను”నకు ఆస్థాన వైద్యుడుగను, ఆప్తమిత్రుడుగను ఉండెను. ఈతని తల్లి పేరు "ఫేస్టిసు". బాల్యముననే తలిదండ్రులను కోల్పోయి నందున నీతనిని, బంధువగు "ప్రోక్సినన్" పెంచి పెద్ద + +వానిని జేసి, విద్యాబుద్ధులు చెప్పించెను. 17వ యేట ఏథెన్సు నగరములో ప్లేటో యొక్క పాఠశాలను (ఎకాడమీ) ప్రవేశించి, 61 సంవత్సరముల వయస్సుగల గురువు పాదముల యొద్ద సకలవిద్యల నభ్యసించెను. తుదకాపాఠశాల యందే సహా యోపాధ్యాయుడయ్యెను. కళలు, శాస్త్రములు, రాజకీయ,త త్త్వశాస్త్రములు మతగ్రంథములు మొదలగు నవన్నియుపఠించెను. క్రీ.పూ 347 సం.న ప్లేటో కాలధర్మము నొందుటచే అరిస్టాటిల్ ఆ పాఠశాలను వీడెను. + +ద్వితీయదశ :- అటనుండి “జనోక్రేట్స్" అను ముఖ్య సహచరునితో గలిసి “ఏసస్" నగరమును జేరి, అందు +పాఠశాల నొకదానిని నెలకొల్పెను. ఎకాడమీలో తన సహపాఠియగు "హెర్మియస్" యొక్క మేనకోడలు “పిథియస్" అను నామెను వివాహమాడెను.ఈతని సహాయమువలననే ఆరిస్టాటిల్ మేసిడోనియా రాజగు “ఫిలిప్” కుమారుడయిన “అలెగ్జాండరునకు పెల్లా నగర మందు దేశికుడయ్యెను. క్రీ. పూ. 335 వరకు ఈ పదవి నత్యంత సమర్థతతో నిర్వహించెను. ప్రపంచచరిత్రయందు ఇట్టిమహాప్రజ్ఞావంతులగు గురుశిష్యులు కానరారు. సహ పాఠియును, బంధువునకు హెర్మియస్ ను పర్షియనులు చంపిరను క్రోధమున నీతడు అలెగ్జాండరును తూర్పు దేశములపై దాడికై పురికొల్పెనని సందేహింపవచ్చును. క్రీ. పూ. 335 అలెగ్జాండరు సింహాసన మధిష్ఠింపగనే ఈతడు మరల ఏథెన్సు నగరమును చేరెను. + +తృతీయదశ :- ఇప్పటినుండి ఏథెన్సునందలి సామాన్య పాఠశాల యగు "లై సియం" నందు అరిస్టాటిలు ఉపా +ధ్యాయుడయ్యెను. ఈ కాలమందీతడు ఉదయమున వ్యాయామము, ఉన్నత శాస్త్ర విషయములు మొదలగు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0377.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0377.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a306441964a38221a0ec52bb683a2c61a6091793 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0377.txt" @@ -0,0 +1,20 @@ +వాటినిగూర్చి కొద్దిమంది విద్యార్ధులకు ఉపన్యసించుటయు మధ్యాహ్నము సామాన్య విషయములపై ప్రజాబాహుళ్యమునకు ఉపన్యసించుటయు చేయుచుండెను. రెండవసారి ఏథెన్సు చేరినతరువాత పిథియస్ చనిపోయెను. తరువాత అతడు హెర్పిలిస్ ను వివాహమాడెను. వారికి 'నికోమాకస్' అను కుమారుడు కలిగెను. + +ఈతడు మేసిడోనియానుండి వచ్చినవాడగుట చేత “ఏథెన్సు” నగరవాసు లీతనిని ద్వేషించుచుండిరి. కాని అలెగ్జాండరు జీవిత కాలమున నీతని కెట్టిహానియు సలుప జాలరయిరి. తూర్పు దండయాత్రలనుండి వచ్చుచు అలెగ్జాండరు క్రీ. పూ. 323 లో మరణించినట్లు తెలియగానే అసూయాపరు లీతని పై నాస్తికుడను నిందమోపిరి. ఏథెన్సు నగరవాసులకు సోక్రటీసు హత్యాపాపముతో పాటు ఇంకొక పాపకార్యాచరణమున కవకాశ మీయరాదని ఈతడే ఏథెన్సును వీడి "కాల్చిస్" అను ఊరు చేరెను. కొంతకాలము ఉదరరోగముతో బాధపడి క్రీ. పూ. 322 లో దేహము చాలించెను. పిదప నీతని అస్తికలను జన్మస్థాన మగు “స్టాజిరా"కు తీసికొనిపోయి, చిరస్మరణీయముగా నొక సమాధియందు నిక్షేపించి, ప్రజలు తమ భక్తి శ్రద్ధ అను చాటుకొనిరి. + +అరిస్టాటిల్ బట్టతలను, పల్చని పాదములను, చిన్న కనులను కలిగియుండెడివాడని చెప్పబడుచున్నది. ఆతడెల్లప్పుడును ఆకర్షణీయమైన దుస్తులను ధరించెడివాడట. బంధువులకు బానిసలకు తన యాస్తి చెందవలెనని అరి +స్టాటిల్ మరణశాసనమునుగూడ వ్రాసెను. + +రచనలు : తండ్రి వైద్యుడగుటచేత ఇతనికి భౌతిక, జంతు, జీవశాస్త్రములందు సహజాభిమానము కలదు. +అకాడమీయందున్నప్పుడు జంతుశాస్త్రమును గూర్చి నూతనములగు పరిశోధనములు కావించెను. తత్త్వశాస్త్రము +నభ్యసించేను. అలెగ్జాండరునకు గురువుగానున్నప్పుడు రాజకీయశాస్త్రమునందును, సాహిత్యశాస్త్రమునందును విశేషముగా కృషి సాగించెను. ఇంక రెండవసారి ఏథెన్సు నందున్న కాలమున (క్రీ. పూ. 335-322) ఇతడు తన ముఖ్యరచనలు గావించెను. తర్క శాస్త్రము, తత్త్వ శాస్త్రము, నీతిశాస్త్రము, రాజకీయశాస్త్రము, సాహిత్య శాస్త్రము, జంతు భౌతిక శాస్త్రములు మున్నగు వాటి యందు నేటికిని ఈతని గ్రంథములే అగ్రస్థాన మలంక రించుచున్నవి. పెక్కు శాస్త్రములకు పేరును, రూపమును కల్పించి నేడు మన వాడుకలో నున్న పెక్కు పారిభాషిక పదములను సృష్టించినవాడు ఈ "విజ్ఞాన +శాస్త్ర జనకుడే" అనదగును. ఈతడు రచించిన "ఆర్గనమ్” అను గ్రంథమును మించి, ప్రయోగ తర్క శాస్త్రము నేటి +కిని పురోగమించ లేదు. ప్రతిస్థాపన తర్కశాస్త్రమును గూడ నీతడు సమగ్రముగా రచించి యుండవలెననుటకు +ఆధారములు గలవు. కాని మానవజాతి దురదృష్టమువలన గ్రంథ మెటులో నశించినది. ఆశాస్త్రభాగమును మరల +బేకను మహాశయుడు మనకు ప్రసాదించినాడు. వ్యక్తి, సంఘము, ప్రభుత్వము అను వాటి యొక్క పరస్పర బాధ్యతలను హక్కులను గురించి తన సిద్ధాంతములను, “నీతిశాస్త్రము” “రాజకీయశాస్త్రము" అను గ్రంథము లందు ఇతడు స్పష్టపరచెను. ఈతని “నీతిశాస్త్రము”నందు మానవుని మంచి లేక సుఖమును గురించిన చర్చయు,“రాజకీయశాస్త్రము" నందు దీనిని సాధించు విధానములునుగలవు. మధ్యయుగములం దీమహామహుని గ్రంథములు తక్క తక్కినవన్నియును మూలబడినవని చెప్పవచ్చును. + +విద్యా విధానము : ఈతడు ప్రాచీన విద్యావేత్తలయందగ్రగణ్యుడు. విద్యావిధానమును శిశుదశనుండి విశ్వ +విద్యాలయ దశవరకు చాలా వివరముగ నిర్ణయించెను. నేటి మన యభివృద్ధి సూచకములయిన శిశు పాఠశాలలు +గూడ ఇతని యాదర్శమునకు వెనుక బడినవే యగును. + +ప్రాథమిక విద్య : శిశువు యొక్క తలిదండ్రుల వివాహమునకు ముందునుండియు ఈతని ప్రణాళిక మొదలగును. ఆరోగ్యమును, బలమునుగల యువతీయువకులే వివాహమునకును, జాతిని వర్థిల జేయుటకును అర్హులు. స్త్రీకి 18 సం. లును, పురుషునకు 37 సం. లును, వివాహమునకు యుక్తవయస్సు. గర్భీణియగు యువతికి లఘుపరిశ్రమయు, లఘ్యాహారమును తగును. ఆకాలమున దేవతా దర్శనమును, పూజలును అవసరము. ఒక్కొక్క మిధునమునకు సంతానపరిమితిని ప్రభుత్వము నిర్ణయించవలెను. అనారోగ్యవంతులగు శిశువులను అంత మొందింపవలయునను నాటి యాచారము నీతడు సమర్థించెను. దేహదార్థ్యమునకై శిశువులు శీతవాశాతపము \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0378.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0378.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8fcc4c70b5bc0e8cb11eee85aa4735e8074a3598 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0378.txt" @@ -0,0 +1,17 @@ +లకు గురికావలెనని ఈతని మతము, వారెంత యేడ్చిన నంత యారోగ్యకరము. 5 సం. వయస్సు వరకును కథలు, ఆటలు, సత్సహవాసము, వినోదములకు తగిన యవకాశము అవసరము. అవినీతికర శిల్పములు దేవళములందు తప్ప నింకెక్కడ నుండరాదు. తప్పుచేసిన బాలురను బహిరంగముగా శిక్షించవలెను. 5 సం. నుండి 7 సం. వయస్సుగల బాలబాలికలు వారు ముందు చేరబోవు పాఠశాలలను సందర్శించుచుండవలెను. + +7 సం. నుండి 21 సం. వరకు దీనియందు రెండు అంతర్దశల నేర్పరచెను, యౌవన పూర్వదశ, యౌవనపర దశ. ఈ 14 సంవత్సరముల కాలములో చదువుట, వ్రాయుట వ్యాయామమును, గానమును, చిత్ర లేఖనమును, నాటక కథను బోధించుటవలన ఉద్రేకములకు తగిన శిక్షణ నొసంగవలెను. చిత్రలేఖనమును జీవనోపాధికి మాత్రమే యుద్దేశింపక, ఆనందోత్పాదనమునకును వ్యాయామమును పశుబల సంపాదనమునకుగాక దేహసౌష్ఠవమునకును ఆరోగ్యమునకును అవసరము. యౌవనమునకు పూర్వము తేలిక వ్యాయామమును, తరువాత ఆహార నియమములతోగూడిన కఠినమగు కసరత్తులను ఆదేశించెను. గానము ఆత్మకు తగిన కసరత్తు; అది విశ్రాంతిని సంస్కారయుతముగా గడపుటకు ఉపకరించును. గానమువలన సుఖదుఃఖముల యెడ సమభావము కలుగును. దేహమునకు ఔషధ మెట్టిదో, ఆత్మకు గాన +మట్టిది. చిత్ర లేఖనముకంటిద్వారా దేహము పై మాత్రము ప్రభావము కల్గింపగా, గానము చెవిద్వారా యాత్మపై +ప్రసరించును. చిత్రలేఖనముకన్న గానము ఉన్నతకళ. కనుక బాలబాలికలకు ప్రారంభమునందు చిత్రలేఖనము +కన్న గానమే లాభదాయకము. వారికి నీతిదాయకములగు గీతములనే బోధింపదగును, + +ఈతడు విద్యా విషయములను, ప్రయోగాత్మకములు, సృజనాత్మకములు, జ్ఞానాత్మకములని మూడు తరగతులుగా విభజించెను. మొదటిదానియందు నాట్యము, పరుగెత్తుట, దుముకుట, కసరత్తు చేయుట, కుస్తీ పట్టుట, కవాతు, స్వారి చేయుట, గురిజూచుట, బల్లెములను, చక్రములను విసరుట గలవు. రెండవదానియందు గానము చిత్రలేఖనము గలవు. మూడవదియగు జ్ఞానాత్మకము నందు వ్యాకరణము, తర్క, మీమాంసలు, సారస్వతము, గణితము, ఖగోళశాస్త్రములు గలవు. + +21 సంవత్సరముల వయస్సు పిమ్మట దశ : శరీర సౌఖ్యమునకు ఆరోగ్య మవసరమైనట్లు, మానసిక +సౌఖ్యమునకు సన్మానసికత్వము ఆవశ్యకము. ఈ దశ యందు యువకులు ప్రత్యక్షముగా చట్ట నిర్మాణ, నిర్వాహక కార్యములందు పాల్గొనుచు శిక్షణము బొంద వలయును. వారు సరిహద్దులపై కొంతకాలము సేవచేయుట అవసరము, అటుపిమ్మట ఆధ్యాత్మికాభిరుచిగల వారిని మతబోధనకార్యములలోనికి తీసికొనవచ్చును. + +అరిస్టాటిల్ చెప్పిన యీ విద్యా ప్రణాళికయంతయు స్వతంత్ర పౌరులకై యుద్దేశించబడినదే. ఆనాటి బానిస ప్రజల కొరకుగాదు. తన గురువర్యుడగు ప్లేటో యథి మతమునకు భిన్నముగా నీతడు స్త్రీలకు ఉన్నత విద్య యనవసరమని తెలిపెను. ఇతని గ్రంథ మిచ్చట అకస్మాత్తుగా నిలచిపోయినది. కనుక ఉన్నతవిద్యా ప్రణాళిక యందలి వివరములు లేవు. + +ఈతని ప్రభావము : ఆనాటి గ్రీసునందు అరిస్టాటిల్ ప్రభావ మంతగా కాన రాదు. ఈతని అనుయాయులు +కొన్ని గ్రంథ భాగములపై విమర్శనలను, టీక లను వ్రాయుటకన్న ఇంకేమియు జేయరైరి. క్రీ.పూ. 287 లో నీతని గ్రంథములు ఆసియా మైనరుకు గొంపోబడినవి. అచట నివి రెండు శతాబ్దముల కాలము ఉపయోగ రహితముగ నుండెను. +పిమ్మట ఆ గ్రంథములు అలెగ్జాండ్రియా కును, రోమునకును చేరినవి. అరబ్బీ భాషాంతరీకరణముల వలన బాగ్దాదులోను, వారి సామ్రాజ్య విస్తరణచే స్పెయిను నందును ఈతని రచనలు జ్ఞానము వ్యాప్తి చెందెను. మధ్య యుగములందు అన్ని పాఠశాలల యందును ఈతని రచనలే ప్రధాన పాఠ్య గ్రంథములుగా.నుండెను. 15 వ శతాబ్దము నందలి “రినై సాన్సు” అనబడు పూర్వ విద్యా పునరుద్ధరణము వరకును అరిస్టాటిలు పూర్వ విద్యావేత్తలందరిలో ప్రాధాన్యము వహించెను. నేటికిని సర్వశాస్త్రములందును అరిస్టాటిల్ చూపిన శాస్త్రీయ పరిశోధన మార్గము, హేతువాద విధానము అనునవే యనుసరింపబడుచున్నవని చెప్పక తప్పదు.. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0379.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0379.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c09138ec528a56e2679a50130eaa73c6a2a3e19c --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0379.txt" @@ -0,0 +1,17 @@ +అరిస్టాటిల్ (2. జంతు విషయము):- తనతండ్రి వైద్యుడగుటవలననో, లేదా ప్రతి విషయమును విపులముగా తెలిసికొన వలయునను ఆసక్తిగలిగినందు వలననో, అరిస్టాటిల్ తన జీవితము యొక్క చరమదశలో శారీరక శాస్త్రము నందును, జంతుశాస్త్రమునందును, మిక్కుటమగు అభిరుచిని చూపినవాడాయెను. + +అరిస్టాటిల్ ప్రపంచమునకు తెలిసిన జంతుశాస్త్రజ్ఞులలో గొప్పవాడుగను, ప్రథముడుగను ఎన్నబడు చున్నాడు.గ్రీసు, మాసిడోనియా, ఏషియా మైనరు అను దేశములలో నివసించు పెక్కు జంతువుల నిర్మాణములు, అలవాట్లు మున్నగు వివిధవిషయములను తెలిపెడు బృహద్గ్రంథము నొక దానిని వ్రాసెను. దీనినే హిస్టోరియా ఏనిమాలియం (Historia Animalium) అందురు. అనగా 'జంతుచరిత్ర' అని యర్థము, ఇందు తొమ్మిదిభాగములు కలవు. + +ఇతడు సూక్ష్మగ్రాహి. ఇతని వర్ణనలలో అధికాంశములు స్వయముగా చేసిన పరిశీలన ఫలితములయి నిర్దుష్టముగా నుండును. అయినను, ఇతర ఆధారముల ననుసరించి ఇతడు వ్రాసిన కొన్ని విషయములు అసత్యములుగాను, విపరీతమైనవిగాను ఉన్నవి. గ్రీకు దేశమునకు సంబంధించిన దాదాపు 520 జాతుల విషయములు ఇతని రచనలలో గుర్తింపబడినవి. జంతువులను వాటి నిర్మాణములను బట్టియు, అలవాట్లను బట్టియు విభజించవచ్చునని నిర్ణయించెను. కాని వర్గీకరణ పద్ధతిని ఇతడు పేర్కొనలేదు. మిగిలినవారు ఇతని వ్రాతలనుండి వర్గీకరణ పద్ధతులను పేర్కొనిరి. ఇతడు సంపూర్ణమగు పరిశీలనాదృష్టి కలిగినవాడు. కోడిగ్రుడ్డునందలి పిండము పిల్లగా మారుటయు, మగ తేనెటీగలు సంయోగక్రియ లేకయే వృద్ధిచెందుటయు, కొన్ని షార్కు చేపలు తల్లి గర్భమునందే పెరుగుటయు మున్నగు విషయములను చక్కగా పరిశీలించెను. + +ఇతడు క్రమానుసారియైన ప్రకృతిశాస్త్రవేత్త. పరిశీలనము యొక్క ప్రాముఖ్యమును నొక్కి వక్కాణించెను. జీవశాస్త్ర సంబంధమగు దృశ్యములందలి క్రమ నియమములను గుర్తించెను. + +ఇతడు పరిశీలించిన విషయములనుండి నిర్ణయములను చేయుటలో అనుమాన ప్రమాణమును ఆశ్రయించేను, +తులనాత్మకములైన చర్యలయందు మానవ దేహమును ప్రమాణముగా గ్రహించెను. శారీరశాస్త్ర విషయము లందు కొంతవరకు ఇతడు పొరపాటు పడియుండెను.ఆకాలమున రసాయనశాస్త్ర పరిజ్ఞానము లేకపోవుటచే ఇట్టి పొరపాటు సహజమైనదియే. జీవకోటి అల్పత్వము నుండి అధికత్వమునకు పరిణామము చెందుచుండునని అతడు విశ్వసించెను, ఈ పరిణామమునకు చిచ్ఛక్తి యొక్క అనుశాసనమే కారణమని అతడు అభిప్రాయ పడెను. + +అరిస్టాటిల్ (3. రాజకీయము) :- అరిస్టాటిల్ ప్లేటోకు శిష్యుడైనను ప్లేటోకును వీనికిని ఎంతేని వ్యత్యాసము కలదు. ప్లేటో యొక్క నైతిక దృష్టి అరిస్టాటిల్ యందును కలదు. కాని ప్లేటో యొక్క కవితా శక్తియు, భావచాతుర్యమును అరిస్టాటిల్ గ్రంథములయందగపడవు. ప్లేటో రచనలు సంభాషణ రూపమున నుండుటచే అతి మనోహరములై యున్నవి. కాని అరిస్టాటిల్ గ్రంథములు శాస్త్రరీత్యా వ్రాయబడినవి. కవితాశక్తి గాని, అపూర్వమైన శైలిగాని అందు కానరావు. అతని +ఉపన్యాసముల నుండి శిష్యులు గ్రహించిన విషయములను అనంతరము వారే, గ్రంథరూపమునకు దెచ్చిరని పలువురి అభిప్రాయము. + +అరిస్టాటిల్ పద్ధతి శాస్త్రపద్ధతి. భావనాశక్తి ప్లేటో యందు ప్రధానమైనది. అరిస్టాటిల్ గ్రంథములయందు వాస్తవిక దృష్టి ప్రధానము, ఆదర్శములు, భావములు ప్లేటోకు సత్యమైనచో, వాస్తవ ప్రపంచము కూడ అరిస్టాటిల్ కు ముఖ్యమైనది. దేశ కాల పరిస్థితులకు సంబంధము లేని ఆదర్శములు, తత్త్వములు అతనికి పనికిరావు. అతనిది శాస్త్రపద్ధతి కనుక రాజ్యమునుగూర్చి వ్రాయబూనుటకు మునుపు అతడు నాటి రాజ్యాంగములను. వాని చరిత్రను, చక్కగా పరిశీలించెను. అతడు రచించిన "పొలిటిక్సు" అను గ్రంథము ఆకాలపు పరిస్థితులపై ఆధారపడి వాస్తవికముగ నున్నది. + +మానవుని అనేక వాంఛలను తృప్తిపరచుటకుగాను నానాసంస్థలు ఏర్పడును. కాని ఈ సంస్థ అన్నిటికన్నను రాజ్యము ఉత్తమమైనది. ఇతర సంస్థలు మానవుని ప్రత్యేక వాంఛల కొరకును, సంకుచితములయిన కోర్కెల కొర \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0380.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0380.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ac47eec175202e7a4097d272df0cbb2a19886b5e --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0380.txt" @@ -0,0 +1,24 @@ +కును ఏర్పడి యుండవచ్చును. కాని రాజ్య మను సంస్థ మానవుని ఉత్కృష్ట ఆశయములకొరకు ఏర్పడినది. ఉత్కృష్ట ఆశయములు, వాక్ఛక్తి—ఇవియే మానవుని జంతుజాలమునుండి ప్రత్యేకించునవి. ఇవి మానవునకు స్వాభావికములు. కనుక రాజ్యముకూడ మానవునకు స్వాభావికమైనది. రాజ్యము లేకున్న మానవునకు వాస్తవముగ నైతిక జీవన మసంభవము. రాజనీతి సకలశాస్త్రములకును మూలము. నైతిక ఆదర్శములు రాజనీతి యందలి భాగములు. + +మానవులందు కొందరు బలవంతులు, ఇతరులు దుర్బలులు; కొందరు ధీమంతులు, ఇతరులు జడులు కనుక +బలవంతులును, ధీమంతులును యజమానులుగ నుండుటయు, దుర్బలులు, జడులు సేవకులుగ నుండుటయు +సహజమును, న్యాయమును. అల్పకార్యములను సేవకులు నెరవేర్పకున్న యజమానులకు ఉత్కృష్టజీవనము కాని, రాజ్యమునకు శ్రేయము కాని చేకూరవు. రాజ్య వ్యవహారములందు పాల్గొను పౌరులు అల్పవ్యవహారముల యందు నిమగ్నులగుట రాజ్యమునకు నష్టము. + +పాలిటిక్సు అను గ్రంథమునందు అరిస్టాటిల్ ప్లేటో యొక్క ముఖ్యాభిప్రాయములను తీవ్రముగ విమర్శించి యున్నాడు. రాజ్యైక్యము రిపబ్లిక్ లోని ముఖ్యాంశము. సామూహిక జీవన మిందులకు ముఖ్యమార్గము. రాజ్యైక్యము ముఖ్యమైనదేకాని వ్యక్తి ప్రత్యేకతయును ముఖ్యముకదా యని అరిస్టాటిల్ వాదించెను. వ్యక్తులను సంపూర్ణముగ రూపుమాపి ఐక్యమును సాధించునట్టి రాజ్యమునకు విలువ యుండునా? అంతియ కాదు. ప్లేటో సూచించినట్టి సామూహిక జీవనపద్ధతి సాధ్యము +కానిది. సంసారము, ఆస్తి, స్వామ్యము అను వాటి యందు మానవులకు ఆసక్తి నశించుననుటకూడ అసంభవము. + +పౌరుల సమాజము రాజ్యమనియు, రాజ్యమును నిర్వహించు పౌరవర్గము ప్రభుత్వమనియు అరిస్టాటిల్ నిర్వచించి రాజ్యమునకును, ప్రభుత్వమునకును గల వ్యత్యాసమును స్పష్టపరచెను. రాజ్యభారమును వహించుటయు, ప్రభుత్వమునకు లోబడి ప్రవర్తించుటయు పౌరుని ముఖ్య లక్షణము లని, అతని అభిప్రాయము. ప్రభుత్వమునకు +సంబంధించిన సమస్యల నతడు అతి సూక్ష్మముగ విమర్శించి, ఆదర్శ రాజ్య రచనయందు ముఖ్యముగ గమ +నింప వలసిన విషయములను విపులముగ పేర్కొనెను. పరిస్థితులు కన్వయింపని ఆదర్శములు నిరర్ధకములు. +అంతియకాక అరిస్టాటిల్ రాజ్యముల చరిత్రను, ఆకృతిని చక్కగ పరిశీలించెను. కనుక రాజ్యములను వర్గములుగ +విభజించుట కనుకూలమైన మార్గములను, ప్రమాణములను కూడ అతడు సూచించి యున్నాడు. + +ఇక రాజ్యములయందు సంభవించుచుండు మార్పులు క్రాంతులు మరియొక ముఖ్యమైన సమస్య. ఈ సమస్యను +కూడ అరిస్టాటిల్ సంపూర్ణముగ పరిశోధించి వీనిని నివారించు మార్గమును వర్ణించి యున్నాడు. ప్రజలయందు +సమత్వ వాంఛయే వీటికి కారణము. ఆర్థిక విభజన మందును, అధికార విభజనమందును, న్యాయదృష్టియే రాజ్యముల అంతఃకలహముల నివారణకు పరమౌషధము. నానావిధములయిన రాజ్యముల లక్షణములను సమన్వయించునట్టి రాజ్యమే సుస్థిరముగ నుండగలదని అరిస్టాటిల్ మతము. + +అరిస్టాటిల్ (4. సాహిత్య శాస్త్రము) :- తక్కిన శాస్త్రములం దెంత ప్రామాణికముగా తన రచనలను సాగించెనో సాహిత్య శాస్త్రమునందును అంత ప్రామాణికముగా అరిస్టాటిల్ తన రచనను సాగించెను. శాస్త్రమునందు నేటికి మనకు నిలిచినవి అతని రచనలలో రెండు మాత్రమే. (1) పొయెటిక్స్ (Poetics); (2) రిటారిక్ (Rhetoric), మొదటి రచన ప్రధానముగా దుఃఖాంత నాటకములకు లక్షణ గ్రంథము ; కాని, ఆనుషంగికముగా మహాకావ్య, సుఖాంత నాట కాదులకుగూడ లక్షణములు చెప్పబడినవి. రెండవ రచన 'ఉపన్యాస' విధానమునకు, భాషా వైచిత్య్రములకు లక్షణగ్రంథము. + +అరిస్టాటిల్ కు పూర్వము సాహిత్య చర్చను సోక్రటీస్, ప్లేటో మొదలగువారు చేసినారు. కాని ఒక క్రమపద్ధతిలో +ప్రణాళికానిబద్ధముచేసి శాస్త్రీయముగా చర్చించిన ప్రథమ గౌరవము అరిస్టాటిల్ కే దక్కును. కొన్ని సందర్భములం +దీతడు తన గురువైన ప్లేటో అభిప్రాయములకు అతనిని పేర్కొనకయే మార్పులను గూడ సూచించియున్నాడు. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0382.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0382.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..32b4bc82e747883150977ad49a5ce104fd219ce4 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0382.txt" @@ -0,0 +1,6 @@ +క్రమ ప్రణాళికాబద్ధమైన ప్రాధాన్యమును కలిగియున్నది. ప్లేటోవలెనే, అరిస్టాటిల్ కూడ సామాన్య ధర్మమే (the universal) వాస్తవమైన సత్యమనియు, దాని జ్ఞానము 'భావరూప దర్శనము' (concept) లో మాత్రమే లభింపగల దనియు, భావించుచున్నాడు. కాని యీతడు సర్వసామాన్య ధర్మము (the universal) ను, ప్రత్యేక ధర్మము _ (the particular) ను ఎట్టి సంబంధమును లేక యున్నవని ప్లేటోవలె భావింపక, అతనితో భేదాభిప్రాయమును కలిగియున్నాడు. సామాన్యధర్మమునుండి అవశ్యముగా ' ప్రత్యేకధర్మము ' ను గ్రహింపగలుగుట ఎట్లో చూపుటయే తర్కముయొక్క పనియై యున్నది. ప్రతిపాదనాత్రయ హేతువాదము (Syllogism) అరిస్టాటిల్ యొక్క తర్క సిద్ధాంతమునకు కేంద్రస్థానమై యున్నది. ఒక మధ్యపదముద్వారా మరి రెండింటినుండి ఒక న్యాయమును పరిగ్రహించుటయే అంత్యమున సాధింపబడు ఫలితము (Conclusion) గానున్నది. కావున సామాన్య ధర్మముక్రింద ప్రత్యేక ధర్మమును ప్రతిక్షేపించుట (Substitution) అను సంభావ్యత మీద అరిస్టాటిల్ యొక్క తర్కము తన దృష్టిని కేంద్రీకరించు చున్నది. “విరుద్ధ తాధర్మము" (The law of contradiction) అనున దొక్కటిమాత్రమే ఇతడు ప్రతిపాదించిన సాధారణ సూత్రము (General Principle). ఒకే 'భావరూప దర్శనమునకు చెందిన సంబంధము' (Conceptual Relation) యొక్క అస్తిత్వ, నాస్తిత్వములు మరియొక సంబంధమునకు అవకాశ మీయ వనియు, ఒక వస్తువు 'ఉండగలదు, లేకుండగలదు' అనిచెప్పుట సాధ్యము కాదనియు ఈ సూత్రము చెప్పుచున్నది. + +విభిన్నమైన సత్య ప్రపంచము మరియొకటి దృశ్యమానమగు ప్రపంచమునకు కారణమని ఆరిస్టాటిల్ భావింపలేదు. 'పరిణామ' (Evolution) సిద్ధాంతమును ప్రవేశపెట్టి, "సారము"నకును, “కనబడుదానికి"ని (Essence and appearance) గల సంబంధము నాతడు తెలియ జెప్పుచున్నాడు. పదార్థములలో (Matter) “సారము” (Essence) తన “సంభవత" (Possibility “Potentia')తో గూడినదై మనకు దగ్గరగా నున్నది. రూపముయొక్క ప్రాప్తిచేత, అది 'నిజమైనది' ('Actu') అగుచున్నది. 'సర్వ సామాన్యమైనది' (the universal) ప్రత్యేక మైన (the particular) దానిచేత మాత్రమే నిజమైనది అగుచున్నది. 'ప్రత్యేకమైనది' 'సర్వసామాన్యమైనదాని' యొక్క సత్య సంసిద్ధి యగుచున్నది. 'దృశ్యమానము' (Appearance) లో 'సారము' (Essence) యొక్క ఆత్మీయ సత్య సంసిద్ధినే అరిస్టాటిల్' 'వాస్తవికత' (Entetechy) అని పిలుచుచున్నాడు. ప్లేటో అభిప్రాయమునకు విరుద్ధముగా అరిస్టాటిల్ 'ప్రత్యేక వస్తువు' మాత్రమే సంపూర్ణ సత్యముగలది యని వాదించుచున్నాడు. 'వస్తువే' (Substance) మొట్ట మొదటిదియు, పరమ ప్రధాన మైనదియునని అతని అభిప్రాయము. వస్తువు దృశ్యమానమయ్యెడి భిన్న రీతులను బట్టియు అందుండి సంభవమగు 'అభిధానము’లను బట్టియు (predications) "జాతి భేదము" (categories) +లేర్పడుచున్నవి. + +అరిస్టాటిల్ యొక్క పరిణామ తత్త్వశాస్త్రము (Metaphysics of Evolution) ననుసరించి, రూపము (Form) నకును, పదార్థము (Matter) నకును పరస్పర సంబంధము కలదు. తక్కువ స్థాయిలోని జీవికి (being) ఏది రూపమగుచున్నదో, అది అంతకంటెను పైస్థాయిలోని జీవికి ‘పదార్థము' అగుచున్నది ('Form' and 'Matter”). వస్తువులు వాని జాతులు ఇట్లు ఒక 'కొలబద్ద' (Scale) గా ఏర్పడుచున్నవి. ఇటునటు రెండువైపులను గూడ వానికి పరిమితులు గలవు. రూపముగా ఏర్పడని పదార్థము, లేదా స్వచ్ఛ సంభవత్వము (Pure possibility), మరియు స్వచ్ఛ రూపము లేదా స్వచ్ఛక్రియ (Pure form or pure act). ఇవి రెండును జీవి యొక్క క్రమములోని రెండు చివరల యందును గల హద్దులుగా నున్నవి. స్వచ్ఛ రూపమునకు పదార్థ మేమియును అవసరములేదు. అత్యుత్తమమైన సత్యము (Highest reality) తో నది సమానము. స్వచ్ఛ సంభవత్వముగా నున్న పదార్థము చలన సూత్రమును (Principle of movement) గాని, తనంతట తాను సత్యసిద్ధిని గాని కలిగియుండదు. స్వచ్ఛ పదార్థము (The pure matter) స్వయముగా చలనములేనిదిగా నుండును. ప్లేటో త త్త్వశాస్త్రమునందలి భగవంతుని భావనవలె అది శాశ్వతమై మార్పులేనిదియు, చలనము లేనిదియుగా నున్నది. అది పదార్థ రహితమును, పరిపూర్ణమును అగు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0383.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0383.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..dd6ba510366497d199a44a5436d03dfb7207544e --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0383.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +జీవముగా నున్నది. అది భగవంతుడు. అది స్వచ్ఛక్రియ ; భావనకు భావన. అది ఆత్మ పరిజ్ఞానము (Self-consciousness). అది స్వయం సమగ్రమై, స్వచ్ఛమైన ఆనందమై యున్నది. అది ప్రపంచమునందు తన స్వకీయమైన క్రియా శక్తి వలన పనిచేయుటలేదు; భగవంతుని కొరకు పదార్థము యొక్క ఆవేదనయే ప్రపంచమును కదలునట్లుగా చేయునదై యున్నది. భగవంతునికిని పదార్థమునకును మధ్యను, స్వచ్ఛరూపమునకును స్వచ్ఛ పదార్థమునకును మధ్యను వస్తువులతో నిండిన ప్రపంచమంతయును గలదు; దీనికే ప్రకృతియని అరిస్టాటిల్ నామకరణము చేసెను. ఈ అంతర్భాగమున నున్న వస్తు ప్రపంచము చలనముల ననుభవించును. మరియు అతని తత్త్వశాస్త్ర వికాసములో చలనమును ప్రేరేపించును. అరిస్టాటిల్ ప్రాచీనమైన పైథాగరస్ భావనావిధానమునుండి కొన్ని విచిత్రములైన అభిప్రాయములను స్వీకరించియున్నాడు. ప్రపంచము యొక్క ఆకృతి -వర్తులము గాన, వర్తులాకార చల +నమే మిక్కిలి పరిపూర్ణమైనది. గ్రహములు మానవాతీతమైన తెలివిని కలిగియున్న వనియు, అవి దైవత్వమును పోలిన వనియు, వాని ప్రభావములే క్రిందనున్న భూమిపై పడుచుండు ననియు నీతడు చెప్పెను. + +కాని గుణసంబంధమైన భేదములన్నింటిని (Qualitative differences) పరిమాణ సంబంధమైన భేదములనుగా +(Quantitative) మార్చుటకు చేసిన డెమాక్రిటస్ యొక్క సనాతన ప్రయత్నమును (classical attempt) అరిస్టాటిల్ +ప్రతిఘటించుట ఎక్కువ ముఖ్యమైనది. గుణవిశేషణము నూతనమైనది, పరిమాణముగా మార్చుటకు శక్యము కానిది. + +అరిస్టాటిల్ తన మానసిక శాస్త్రమునందు, మానసిక జీవనము వివిధములైన అంతరువుల (layers) చే నిర్మింప +బడినదని చెప్పుచున్నాడు; క్రింద అంతరువు లేదా పొర అంతకంటే పైనున్న దానికి పదార్థముగా నేర్పడుచున్నది. +వృక్ష సంబంధమును, పశు సంబంధమును అగు ఆత్మను (Vegetive and animal soul) ఆధారముగా జేసికొని +హేతువాదము లేక 'రౌస్' (Reason or rous) మానవునిలో వృద్ధిపొందుచున్నది. హేతువాదము తిరిగి క్రియావంతము, క్రియావిరహితము (active and passive aspects) అను భేదముల చేత ద్వివిధముగానున్నది. క్రియా విరహితమైన బుద్ధి వ్యక్తిగతమును, వ్యక్తి సంబంధమై అనుభవముచే ఏర్పడు నదియునై యున్నది. క్రియావంతమగు బుద్ధి వ్యక్తులందరకును సాధారణమై యున్నది ; అందుచే నది అమరమైనది. క్రియావిరహితమైన బుద్ధి వ్యక్తి గతజీవితముతో దృశ్యమానమై, దానితోనే అదృశ్య మగుచున్నది. మానవజీవితము యొక్క లక్ష్యము సుఖ స్థితిగా నుండుట (wellbeing). అందుచేత అరిస్టాటిల్ 'ఆనంద వాది' (hedonist) అను పదముచే సాధారణముగా సూచింపబడు వర్గమునకు చెందినవాడని చెప్పుటకు వీలులేదు. సుఖస్థితిగానుండుట అనగా ప్రకృతితో సమ్మేళనముపొందు క్రియా కలాపము అని అతడు భావించు చున్నాడు. జ్ఞానము సౌశీల్యమునకు (Virtue) కేవలము మార్గదర్శకమగుటకు చాలియున్నదని సోక్రటీస్ తలచినంతగా అరిస్టాటిల్ తలచియుండలేదు. వాంఛలు, భావాతిరేకములు (Passions) వీని ముట్టడి నెదిరించుటకు మన వివేకముతో గూడిన అంతర్దర్శనము నిజముగా శక్తి మంతముగానుండవలెను. ఆత్మ నిగ్రహము (Self-control) ఇట్టి శక్తి నొసంగగలదు; దానిని సంపాదించుటకు అలవాటుల వలనను, సాధనల వలసను మానవుడు తనకుతాను విద్యాశిక్షితుడు కావలసి యున్నాడు. సౌశీల్యము (Virtue) రెండు పరమావధులకు ఒకసాధన మైయున్నది. ధైర్యము, తొందరపాటునకును పిరికితనమునకును ఒక మధ్యస్థానములోనున్నది. కనుక, అరిస్టాటిల్ యొక్క నీతిశాస్త్రము (Ethics) సమభావమునకును, ప్రశాంత స్థితికి ని (Balance and equillibrium) చెందిన నీతిశాస్త్రమై యున్నది. అరిస్టాటిల్ యొక్క "నిచ్ మాచ్ లన్” (నీతిశాస్త్రము) శీలవంతమైన జీవనమును గూర్చిన +చక్క నియుదాహరణములతో నిండియున్నది; అంతియే కాక మైత్రి యొక్క విలువ కది యిచ్చెడి ప్రాముఖ్యమును బట్టి అది గ్రీకు సంప్రదాయమునకొక నిదర్శనమై యున్నది. మానవుడు సుశీలవంతమును, నీతిమంతమును అగు జీవనమును ప్రభుత్వపాలనములో మాత్రమే సంపూర్ణముగా నడుపగలడని అరిస్టాటిల్ ప్లేటో వలెనే పూర్తిగా నమ్మి యున్నాడు. నీతిశాస్త్రము రాజకీయములలో ఒక భాగమని నిర్ధారణ చేయబడినది. నైతికమైన మార్గములో \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0384.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0384.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a7835a13954e6b48338bb3e5c9c949f5fc71ed34 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0384.txt" @@ -0,0 +1,10 @@ +వ్యక్తిని పెరుగనిచ్చుటయే ప్రభుత్వము యొక్క ప్రధాన కర్తవ్యమైయున్నది. సంఘము యొక్క సుఖస్థితి లక్ష్యముగా నున్నంతవరకు ప్రతి రాజ్యాంగ ప్రణాళికయు సరియైనదే ; ప్రభుత్వము పరమోత్తమమైన ఈ లక్ష్యము నుండి విడివడినచో సరియైనది కాజాలదు. వ్యక్తి పరిపాలన రాజ పరిపాలనవలె మంచిది కావచ్చును, నిరంకుశ పాలనవలె చెడ్డది కావచ్చును; కొలదిమందిచే చేయబడు పరిపాలన ప్రభువర్గ పరిపాలన (Aristocracy) వంటిదై మంచిదగును. కొలదిమంది పెద్దల కూటమి (Oligarchy) వంటిదై చెడ్డదియగును; అందరిచే చేయబడు పరిపాలన ప్రజాప్రభుత్వము వంటిదై మంచిదిగా నుండును; జన సమూహము యొక్క అరాజకమువంటిదై చెడ్డదిగా నుండును. ప్లేటో వలెనే అరిస్టాటిల్ కూడ మానవుని, ఆదిమ ప్రాకృతిక స్థితినుండి నైతికమును, వైజ్ఞానికమును అగు సంస్కృతికి తీసికొని రాగల విద్యను ఇచ్చుట ప్రభుత్వపు బాధ్యతయే యని నిర్దేశించుచున్నాడు. బానిసత్వమును సమర్థించినందులకు అరిస్టాటిల్ అతి తీవ్రముగా విమర్శింపబడియున్నాడు. కాని ఇందులకు కారణము అతని కాలమునందలి చారిత్రక పరిస్థితులే యని సమర్థింప వచ్చును. + +అరేబియా (చరిత్ర) :- అరేబియా చరిత్ర యనగా అరబ్బుల చరిత్ర, అరేబియా దేశపు ప్రజలు అరబ్బులు అనబడుదురు. కాని "అరబ్బులు" అను పదమును విశాలదృష్టితో నుపలక్షించిన యెడల. ఇందు అరేబియా దేశ వాసులు మాత్రమేకాక, ఇతర దేశములలో నివాసముగనున్న మరికొందరు ప్రజలు కూడ చేరుదురు. ఆయా కాలము లందు అరేబియా దేశవాసులు పరరాష్ట్రములను జయించి, అచ్చట పరిపాలకులుగ శాశ్వత నివాసము లేర్పరచుకొనిరి. మరికొందరు అరబ్బులు, వ్యాపారము కొరకును, ఇతర కారణములవలనను ఇతర రాజ్యములకు వలసపోయి, అచ్చటనే శాశ్వతముగ నిలచిపోయిరి. వీరు కాలక్రమమున స్థానికులగు ప్రజలతో కలసిపోయి నందున, ఒక సమష్టి ప్రజ యేర్పడినది. ఆ మిశ్రజాతులు కూడ నేడు అరబ్బు ప్రజలుగ పరిగణింపబడుచున్నారు. ఈ నూతన అరబ్బులు ఆకార లక్షణములందు అరేబియా నివాసులకంటే భిన్నులుగ నున్నను వారిని అరబ్బీ భాష, అరబ్బీ సభ్యత, ఇస్లాంమతము అను మూడు స్వర్ణ సూత్రములు ఏకస్థుల గావించి బంధించుచున్నవి. కేవలము అరేబియా దేశవాసులు 80 లక్షలకు పైబడియున్నారు. వీరు కాక ఇరాకు, సిరియా, లెబనాన్, పాలస్తీనా, ట్రాన్స్ జోర్డాన్, ఈజిప్టు, ఉత్తర సూడాన్ ప్రాంతము +లలో అరబ్బీ భాష మాట్లాడువారు 3½ కోట్ల ప్రజలుకలరు. లిబియా, ట్యునీసియా, అల్జీరియా, మొరాకో ప్రాంతము +లందుకూడ అనేకులు అరబ్బులు నివసించుచున్నారు. కాని ప్రస్తుతము మన మీ విశాలమగు అరబ్బుజాతి చరిత్రను 'కాక, పరిమితమగు అరేబియా నివాసులు కథను సంగ్రహముగ తెలిసికొనగలము. + +అరేబియా నివాసుల చరిత్రను మూడు భాగములుగ విభజింపనగును. అతి ప్రాచీన కాలమునుండి క్రీ. శ. 622 వరకు మొదటియుగము. క్రీ.శ. 622 నుండి 1750 వరకు మధ్యమ యుగము. 1750 తరువాతయుగము ఆధునిక యుగము. + +ఆదికాలమున అరేబియా యొక్క దక్షిణ భాగమున నాగరకులగు ప్రజలు నివసించుచుండిరి. వారికి ప్రత్యేకమగు రాజ్యమును, మతమును, భాషయు, విజ్ఞానమును ఉండెడివి. వీరు స్వచ్ఛమగు అరబ్బీజాతి వారనియు, ఉత్తర +అరేబియాయందు నివసించుచు, సంచార శీలురుగానున్న బదాయూన్ అరబ్బులు మిశ్రమజాతివారనియు, ఆ దేశములో వాడుక గలదు. చాలకాలము వరకును ఔత్త రాహులగు అరబ్బులు, దాక్షిణాత్యులు యాధిక్యమును, వారి విజ్ఞానమును అంగీకరించి మెలగుచుండెడివారు. కాని క్రీస్తుశకము ప్రారంభమైన వెనుక, అరేబియాకు ఉత్తరముననున్న, సిరియా, మెసపొటోమియా రాజ్యముల వారి ప్రభావము, ఉత్తర అరబ్బు ప్రజలపై ప్రసరింపసాగెను. ఉత్తర అరేబియాలో క్రొత్త రాజ్యములు బయలుదేరెను. ఇవి లభ్మిడ్, ఘసానీడ్ అను పేర్లు గలవి. ఇవి క్రైస్తవులచే పాలింపబడెను. క్రీస్తుశకము అయిదు ఆరు శతాబ్దులు అరబ్బుల చరిత్రయందొక స్వర్ణయుగము. ఆకాలమునాటి అరబ్బులు వీరులును, దేశభక్తులును, ఉదారులు నై యుండిరి. అతిథి పూజనము వారి ముఖ్య సద్గుణములలో నొకటి, ఆ కాలమున హాతింతాయివంటి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0385.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0385.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..82d0df4c420e20e9d95d9001467cdbd54c836e68 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0385.txt" @@ -0,0 +1,7 @@ +మహాపురుషులు అరబ్బులలో జన్మించిరి. కాని ఈ యుగమున అరబ్బులలో అనేక దురాచారములుకూడ వ్యాపించెను. సురాపానము, ద్యూతము, పసిబాలికలను సజీవముగ పాతి వేయుట, స్త్రీలకు సమాజములో అర్హ స్థానము లేకుండుట మున్నగు గొప్ప లోపములు వీరియందుం డెను. ఈ కాలమున యెమెన్, జీమన్, హెజాజ్, నెజ్ద్ ప్రాంతములలో కొన్ని చిన్న చిన్న స్వతంత్ర రాజ్యములు నెలకొని యుండెను. అందు కొన్ని కేవల నగర రాజ్యములు. మ్వానిలో హెజాజ్ నందలి మక్కా పట్టణము ముఖ్యమైనది. ఇది పవిత్రమగు యాత్రాస్థలముగను, వ్యాపార కేంద్రముగనుకూడ ఖ్యాతి వహించెను. ఇట్టి మక్కా నగరమున ప్రవక్తయగు మహమ్మదు జన్మించెను. + +ప్రవక్తయగు మహమ్మదు నూతనమగు నొక మతమును స్థాపించుటయేకాక, అరేబియాయం దొక బలమగు ప్రభుత్వమును నెలకొల్పి, అరబ్బు ప్రజలను సంఘటిత పరచుటకై యత్నించెను. ఆయన మరణించుసరికి పశ్చిమ అరేబియా అంతయును, మక్కా మదీనా పట్టణములును ఆయన వశమయ్యెను. మహమ్మదు తరువాత రాజ్యమునకు వచ్చిన మొదటి ఖలీఫాయగు అబూబకర్ అరేబియా రాజ్యమునంతను జయించి, ప్రభుత్వమును బలపరచెను. క్రమక్రమముగా అరబ్బులు పశ్చిమమునకు వ్యాపించి, ఆఫ్రికా, ఐరోపాఖండములలో తమ సామ్రాజ్యమును విస్తృత పరచిరి. అనేక కారణములవలన అరబ్బు రాజ్యములో అంతఃకలహము లుప్పతిల్లెను. క్రీ.శ.660 వ సంవత్సరమున, డెమాస్కస్ నగరము అరబ్బు రాజ్యమునకు ముఖ్యస్థాన మయ్యెను. ఇచ్చటినుండి పరిపాలనము కావించిన ఒమయ్యదు ఖలీఫాలు అరేబియా సామ్రాజ్య సర్వస్వమునకును ఏలికలుగ నుండిరి. వారి యనంతర మధికారముపూనిన అబ్బాసీ ఖలీఫాలు తమ కేంద్రమును బగ్దాదు నగరమునకు మార్చిరి. అందువలన క్రమముగా అరేబియా ప్రజలకును, ఖలీఫాల రాజ్యమునకును సంబంధములు తెగిపోయెను. అరేబియాయందు కేంద్ర ప్రభుత్వము లేదయ్యెను. అంతఃకలహములు చెలరేగి, దేశమున చిన్న రాజ్యములు 'నెలకొనెను. మహమ్మదు ప్రవక్త వారసులగు షరీపు వంశీయులు, ఈ అంధకార యుగములో కొంత ప్రాముఖ్యమును సంపాదించిరి. కాని వారుకూడ ఈజిప్టు రాజులకును, ఆపైన కాస్ స్టాంటినోపిలునుండి +గొప్ప సామ్రాజ్యమును పాలించిన తురుష్క చక్రవర్తులకును వశులైరి. ఇది మధ్యయుగవు చరిత్ర. + +అరేబియా దేశము యొక్క ఆధునిక చరిత్రలో వహాబీ ఉద్యమము పేర్కొనదగినది. ఈ ఉద్యమమును ప్రారంభించిన యాతడు మహమ్మద్ ఇబ్న్ అబ్దుల్ వహాబ్. ప్రవక్త మహమ్మదుచే బోధింపబడిన ఇస్లాము మతము నందు కాలక్రమమున ప్రవేశించిన లోపములను సంస్కరించి, సత్యమగు ఇస్లాము మతమును మరల నెలకొల్పవలెననియు, ఆనాడు అరేబియాలో వ్యాపించియున్న అంతఃక లహములను తుదముట్టించి, బలమైన యొక అరబ్బు రాజ్యమును స్థాపింపవల ముననియు, ఈ సంస్కర్త ఆశయములు. వహాబీ ఉద్యమము 18 వ శతాబ్దియందు ప్రారంభమై క్రమముగ బలపడెను. మొదటినుండియు సౌదీ వంశమువారు వహాబీ ఉద్యమమును బలపరచి, అరబ్బు జాతీయ రాష్ట్ర స్థాపనకై యత్నింప సాగిరి. ఈ ప్రయత్నములో తురుష్కులు వీరిని ప్రతిఘటించిరి. ఈ కథా కాలమునాటికి అరేబియా, తురుష్క +సామ్రాజ్యములో నొక భాగముగ నుండుట గమనింపదగినది. అయినను వెనుదీయక వహాబీలు రియాఫ్ అనుచోట తమ ముఖ్యస్థానమును నెలకొల్పి, నూతన రాజ్య స్థాపనమునకై ప్రయత్నములు సాగించిరి. 1902 సంవత్సరము నాటికి అబ్దుల్ అజీజ్ ఇబ్న్ సౌద్ అనునాయకుడు వహాబీ ఉద్యమమునకు 'నేతయై దానిని బలపరచెను. ఇతడు క్రమముగ తన రాజ్యమును పెంపొందించుకొని, మొదటి ప్రపంచ యుద్ధమున ఆంగ్లేయుల పక్షము వహించి, తురుష్కులతో పోరాడి వారి నోడించెను. ఈ విధముగ ఇబ్న్ సౌద్ బలపడెను. ఈ రాజు మిక్కిలి రాజనీతి కుశలత గలవాడు. ఈతడు తన దేశములోని తిరుగుబాటు దారుల నణచివైచియు, బలవంతులగు నాంగ్లేయులతో స్నేహభావము పాటించియు, నేటిబలవత్తరమగు సౌదీఅరేబియా రాజ్యమును నెలకొల్పగల్గెను. ఈతడు ఎఱ్ఱ సముద్ర తీరమునను, పారసీక గుడ ప్రాంతమునందును గల నూనె గనులను అమెరికా కంపెనీలకు కౌలుకిచ్చి విశేషధనమును సేకరించెను. ఆ ధనమును వ్యయపరచి, అతడు తన రాజ్యమునందు గనులను త్రవ్వించియు, నీటి పారుదల \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0387.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0387.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..10e015625de9aaa7aa638a5e62f195bb517da414 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0387.txt" @@ -0,0 +1,20 @@ +లేక ద్రిమ్మరుచుందురు. గోపాలకవృత్తి నవలంబించు చుందురు. + +(ii) మధ్యభాగము:- ఇది శుష్కమైనది. ఇసుక స్టెప్ లతోను, రాళ్ళతోను నిండియుండును. అచ్చటచ్చట కొన్ని +బావులు కనిపించును. ఎప్పుడును సంచరించు స్వభావముగల జను లీప్రాంతము నాక్రమించియుందురు. ఇక్కడ +సేద్యము చేయుటకు కొంత అవకాశము కలదు. + +(iii) దక్షిణభాగము -ఇందుఆసియాఖండపు ఎత్తయిన పీఠభూములు కలవు. పశ్చిమమున ఎమెను, తూర్పున +జెబెల్ అఖ్తర్ అను పర్వత పంక్తులు కలవు. ఉన్నత ప్రదేశ మగుటవలనను, సముద్రము సమీపమున నుండుటచేతను, ఇచటి శీతోష్ణ స్థితి సమముగా నుండును. జనులు వ్యవసాయమే వృత్తిగా గలవారు. ఈద్వీపకల్పముతో ఓమెన్ ప్రాంతమునందలి బాటినా తీరము మిక్కిలి సారవంతమయిన మండలము ఆమండలము జేబిల్ - అఖ్తర్ కొండల +నుండి పారు ఏరుల సహాయముతో సాగు చేయ బడుచున్నది. + +ఉద్బిదజాలము : వేసవి కాలములో అన్ని ప్రాంతము లందును జొన్నలు, ధురా, దుఖాన్ మున్నగు ఆహార +ధాన్యములను ఇచట పండింతురు. పీఠభూములలో మొక్కజొన్న, గోధుమ, బార్లీ, చలికాలమునందు పరిమితముగా పండింతురు. గుమ్మడికాయలు, ముల్లంగి గడ్డలు, దోసకాయలు, కర్భూజాకాయలు బంగాళాదుంపలు, ఉల్లిగడ్డ, వీక్సు (ఒక విధమైన ఉల్లి) మున్నగు శాకములు పండింతురు. గులాబీ, మల్లె, వాము చెట్టు, లవెండరు మున్నగు సువాసనగల మొక్కలను ఇచట పరిమళద్రవ్యములను తయారు చేయుటకయి పెంచుదురు. 4000 నుండి 7000 అడుగుల ఎత్తుగల ప్రదేశములలో కాఫీ ఉత్పత్తి జరుగును. అరేబియా ఖర్జూరపు చెట్లకు సుప్రసిద్ధము. + +జనులు : ఇచటి జనులు రెండు తెగలకు చెందినవారై యున్నారు. అచ్ఛమైన అరబ్బులనియు, ముస్తారబ్ లేక +స్వదేశస్థులుగా అంగీకరింపబడిన వారనియు. ఇచటి మొత్తము జనాభా 60 లక్షలు. ఇందులో సంచరణ శీలురైనవారు పదిలక్ష లుందురు. జనులు విశేషముగా ద్వీపకల్పము యొక్కతీరప్రాంతమందు నివసింతురు. వారు వర్షపాతమున్న +ప్రాంతములలో భూమిని దున్ని వ్యవసాయము చేసి కొందురు. + +జంతుజీవనము :ఒంటె అరబ్బులకు మిక్కిలి ఉపయోగకరమైన పెంపుడు జంతువు. ఇది దప్పికను సహింపగలుగును. అందుచేత ఇది ఎడారిలొ దీర్ఘమైన ప్రయాణము చేయగలదు. దీనిపాలుమనుష్యులకును, గుఱ్ఱములకును జీవనాధారము. సాధారణముగా, 400 పౌనుల బరువును మోయును. ఎండకాలములో దినమునకు 20, 25 మైళ్లవరకు ప్రయాణము చేయగలదు. మూడు నాలుగు దినముల కొకసారి దీనికి నీరు అవసరమగును. చలికాలమున 25 దినములు మీరి నీరు త్రాగకుండ ఇది బ్రతుకకలదు. సవారి చేయువానిని సవారిఒంటే దినమునకు నూరుమైళ్లు మోసికొనిపోగలదు. ఎడారి వేడిమిని తుఫాను గాలులను తట్టుకొనగలదు. కావున దీనికి 'ఎడారి ఓడ' అను పేరు కలిగినది. + +ప్రముఖులైన పేకులు, అమీరు కుటుంబముల వారు మాత్రమే గుఱ్ఱములను పోషింతురు. దాడులు జరుపుటకు మాత్రము వీటిని ఉపయోగించుచుందురు. వీటికి కావల \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0389.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0389.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2dab5c16e970c0e4b387d0c88ddffaa9800f41d1 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0389.txt" @@ -0,0 +1,15 @@ +ఖండము నుండి వచ్చినవారే. వారిలో ఇటలీ, స్పెయిను దేశాలవారు ఎక్కువమంది ఉన్నారు. ఇండియనులు అను +స్థానిక వాసుల సంఖ్య 30,000 లకు మించిలేదు. ప్రజలలో పెక్కురు క్రైస్తవులు కలరు. వీరు రోమను కాథలిక్ శాఖకు చెందినవారు. 6 మొదలు 12 సంవత్సరాల వరకు పిల్లలకు ఇచట ఉచితవిద్య ఒసగబడును.1950 లో 90,201 మంది విద్యార్థులు విశ్వవిద్యాలయాలలో చదువుచుండిరి. ఇచటి ఫెడరలు న్యాయస్థానము, రాష్ట్ర న్యాయస్థానాలు వివాదాలను తీర్చు చున్నవి. బ్యూనాస్ ఐర్స్ అను పట్టణము అర్జెంటైనాకు రాజధాని. అక్కడ సర్వోన్నత న్యాయస్థానము (Federal +Court) ఉన్నది. సైన్యములో నౌకాబలము ఎక్కువ. దానిలో 500 ఆఫీసర్లు, 11,000 నావికులు ఉన్నారు. 50 నౌకలు పనిచేయుచున్నవి. అమెరికా నుండి యుద్ధ నౌకలు కొనబడినవి. + +ఆర్థిక పరిస్థితులు : అర్జెంటైనాలో ముఖ్య పరిశ్రమ పశువులను పెంచుట. ఇచ్చటి పశుసంఖ్య 3 కోట్ల 75లక్షల +పరిమితి గలిగి, ప్రపంచములో చతుర్థస్థానమును ఆక్రమించుకొనుచున్నది. అర్జెంటైన్ పశువులసంస్థద్వారమున ఈ పశు పరిశ్రమ జాతీయము చేయబడినది. ఇచటి నుండి జరుగు మాంసము యొక్క ఎగుమతి ప్రపంచములో ప్రథమ స్థానమును ఆక్రమించినది. బ్యూనాస్ ఐర్సిలో ప్రపంచములో నెల్ల మాంసము నిలువచేయు గొప్ప యంత్రాగార మొకటి ఉన్నది. అందులో ప్రతిదినము 5000 పశువులు, 10,000 గొజ్జెలు వధింపబడి, వాటి మాంసము నిలువచేయబడు చున్నది. ఇచట గోధుమపంట ఇటీవల వృద్ధిఅయినది, నూనెగింజల ఉత్పత్తిలో, వ్యాపారములో అర్జంటైనాకు అగ్రస్థానము ఉండెడిది. ఇప్పుడు నూనెను ఈ దేశములోనే తీయుచున్నారు. గోధుమ రవ్వను తయారుచేయుట ఈ దేశములో రెండవ పెద్ద పరిశ్రమ. ఆధునిక పరిశ్రమలు స్వల్పముగా స్థాపింపబడినవి. ఇచటి విదేశ వర్తకమంతయు ప్రభుత్వమే చేయు చున్నది. అర్జెంటైనా, పారిశ్రామిక వస్తువులను చాల భాగము దిగుమతి చేసికొనుచున్నది. ఇది ఇంచుమించు పూర్తిగా బ్రిటను దేశముతోనే విదేశ వ్యాపారమును చేయుచుండును. కాని, వ్యాపారము అంతయు ఇప్పుడు అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రములతోనే జరుగుచున్నది. పెక్కు రైలు మార్గాలు కలవు. 46,000 కిలోమీటర్ల రైలు మార్గము ప్రభుత్వము అధీనములో ఉన్నది.నౌకా వ్యాపారము ఎక్కువగా నున్నది. + +అర్థశాస్త్ర ప్రమేయము :- మానవునకు గల శక్తి, సాధనములు బహు పరిమితములు. కాని అతనికి పెక్కు +కోర్కెలు గలవు. కావున ఆ అవసరములలో ఏదిముందు, ఏది వెనుక తీర్చికొనవలయునని యోచించుట అవసర +మగుచున్నది. అట్లు పరిమిత శక్తి సాధనములను వివిధ అవసరములకు వినియోగించుటలో మిక్కిలి తక్కువ +ప్రయత్నముతో అత్యధికమగు సంతృప్తి నొందుటకు ప్రయత్నము జరుగుట సహజము. కావున కోర్కెలు, వాని సంతృప్తి. అందులకు జరుగు ప్రయత్నము - అనునవి ఆర్థిక సమస్యలయందు ప్రధానభాగములు. నాలుగవది యైన 'మార్పిడి' (exchange) ఈనాటి ఆర్థిక సమస్య లందు ప్రాబల్యము వహించుచున్నది. + +ఆర్థికశాస్త్రము సంఘజీవియగు మానవునియొక్క ధన సంబంధమగు సమస్యలకు సంబంధించి యున్నది. ఇది ఒక సాంఘికశాస్త్రము. గైరొమియా అను గ్రీకు పదమునుండి పుట్టినది. గృహనిర్వహణ శాస్త్రమని ఈ పదమునకు అర్థము, మార్క్సు అను రచయిత యావత్ చరిత్రను ఆర్థిక దృష్ట్యా వ్యాఖ్యానించుటను బట్టియే ఈనాడు ఆర్థిక సమస్యలెంత ప్రాముఖ్యమైనవో తెలియగలదు. రాజకీయ స్వాతంత్య్రమును పొంది, ఆర్థిక స్వాతంత్య్రము కొరకు ప్రణాళికలద్వార మనము తీవ్ర ప్రయత్నములు చేయు మనదేశమున ఈ విషయ ప్రాముఖ్యమును గూర్చి నొక్కి చెప్పవలసిన పనిలేదు. + +ఒక శాస్త్రప్రమేయమును స్థూలముగా గుర్తించుట వేరు; సూక్ష్మముగా నిర్వచించుట వేరు. మరి ఆర్థిక శాస్త్రము నిర్వచించుటెట్లు? అరిస్టాటిల్ ఏనాడో దీనిని గృహనిర్వహణ శాస్త్రముగ పరిగణించెను. అతనిదృష్టిలో కోర్కెలను తృప్తిపరచుకొనుటకు సంబంధించిన అందలి భాగము సహజము; డబ్బు మార్పిడి మొదలగునవి అసహజములు. నవీనార్థిక సిద్ధాంతములకు జనకుడని చెప్పబడెడు అడమ్ స్మిత్ జాతుల సంపదల స్వభావము, \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0392.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0392.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f722963bcd2e1a20c76e32ef213785b9402d814a --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0392.txt" @@ -0,0 +1,17 @@ +మన జాతీయోద్య మారంభములో రేనడీ మహాశయుని గ్రంథములు, దాదాభాయి నౌరోజీ భారతీయ దారిద్య్రమునుగూర్చి వ్రాసిన గ్రంథము - ఇవి మన కనులను విప్పిన అమూల్య గ్రంథములు. కేవలము భారీ పరిశ్రమలే త్రవ్వి తలకెత్తునను వ్యామోహములో చిక్కుకొనియున్న మనకు డా. కుమారప్పవంటి గాంధేయ ఆర్థిక శాస్త్రవేత్తలు, మహాత్ముని యొక్క వికేంద్రీకరణ సూత్రమును వివరించి మేలు చేసిరి. అంతేగాక "స్వచ్ఛమగు ఆర్థిక శాస్త్రము" మేధకు ఆసనము వంటిది. సంక్షేమ ఆర్థిక శాస్త్రము పరిపాలకులకును, శాసనసభ్యులకును చక్కని సూచనలు నీయజాలును. ఆర్థిక సమస్యలకు ఈనాటి ప్రపంచములోగల ప్రాధాన్యమును గుర్తించినవారికి ఈశాస్త్రపఠన మెంత ప్రయోజనకరమో సుస్పష్టమగును. +ప్రపంచశాంతిని కాపాడుటయే ఆశయముగాగల ఐక్య రాజ్య సమితి ఆధ్వర్యమున ఆర్థిక విషయములలో పని చేయుటకు ప్రత్యేక శాఖలు నెలకొల్పబడినవి. + +ఈ యంశము లన్నియు ఆర్థిక శాస్త్రమునకు నేటి జీవితములోగల ప్రాధాన్యమును స్పష్టపరచుచున్నవి.చిన్న పంచాయితీ సంస్థ, రాబడి సమస్య మొదలుకొని పార్లమెంటు చర్చించు ఆదాయ వ్యయ పట్టిక వరకును ప్రతిచిన్న సమస్యను, పెద్ద సమస్యను గ్రహించుటకు ఆర్థిక విజ్ఞానము అవసరము. ముఖ్యముగా ప్రభుత్వమునకు ఆర్థికరంగమున గల స్థానము వికేంద్రీకరణము -మొదలగు సమస్యలపై తర్జన భర్జనలు జరుగు నీనాడు భారత యువకులు కీ శాస్త్రములో సమగ్ర విజ్ఞాన మావశ్యకము. + +అర్థశాస్త్ర సిద్ధాంతముల చరిత్ర :- ఆర్థికసిద్ధాంత వికాసము : అతి ప్రాచీన కాలమందలి ఆర్థిక సిద్ధాంతములు +మత, నైతిక, రాజకీయ, న్యాయశాస్త్ర సిద్ధాంతములతో మిశ్రితములై యుండుటచే ఏదేని యథార్థ వ్యత్యాసమును ఎత్తి చూపుటయే పెక్కు సందర్భములందు కష్టసాధ్యము. ప్రాచీన ప్రపంచపు భావనయే అన్యవిధముగ నుండెను. ఆచారములు, అధికారములు చెలాయింపు కలిగియున్న యుగ మది. పరిశ్రమము బానిసలు చెయ్యవలసిన పనియనియు, యజమాని దాని ఫలితములకు హక్కు దారుడనియు ఆనాటివారు భావించెడువారు. అట్టి పరిస్థితిలో నేడు ఆర్థికశాస్త్రము అని పిలువబడు రీతిని ఆర్థికశాస్త్రము అభివృద్ధి చెందుటకే అవకాశము లేకుండెను. + +అతిప్రాచీన నాగరకతలు : ప్రకృతిమాత యొక్క అనుగ్రహమునకు లోనై, మానవుని అత్యల్ప కృషి వలన కూడ +అతని అవసరములను మించిన ఫలసాయముల నొసగు దేశములందే అతి ప్రాచీనములగు మానవ నాగరకతలు +ఉద్భవించినవి. అట్టి అదనపు ఫలసాయమున్నపుడే అభివృద్ధి సాధ్యమగును. మనకు తెలిసిన వాటిలో, మిక్కిలి +ప్రాచీనము లగు ఈజిప్టు, బాబిలోనియా నాగరికతలు, మహానదీ లోయలలో, సారవంతమగు భూములలో, వెచ్చని శీతోష్ణస్థితిలో, స్వల్పకృషితోనే మానవులు, జీవనము చేయగల ప్రదేశములందే ఉత్పన్నమైనవి. + +గ్రీసు, రోము : గ్రీకులు ఈజిప్టుదేశస్థులతో తమకు కల్గిన సంపర్కమువలన, పెక్కు విషయములు తెలిసికొన్న వారే యైనప్పటికిని, నవీన కాలపరిస్థితులకు మార్గదర్శకులు అయి యున్నారు. ఆర్థిక విషయములను సిద్ధాంతీ కరించుట, గ్రీకుపండితుల రచనలయందే మొదట ప్రారంభమైనది. ఫినీషియన్సును మినహాయించినచో అప్పటివరకు ప్రపంచమందు మిక్కిలి ఎక్కువగా వర్తక వాణిజ్యములు నడిపినదియు గ్రీకువారే. కాని వారి యొక్క పరిశ్రమలు విశేష ప్రాముఖ్యముగలవి కావు. అవి ఉన్నతశ్రేణి పౌరులు ఆచరించుటకు అర్హములుగ పరిగణింపబడలేదు. గ్రీకు సాంఘిక ఆర్థిక తత్వవేత్తలందు మిక్కిలి ప్రముఖుడగు ప్లాటో, “రిపబ్లిక్" అను పేరుగల గ్రంథమును రచించెను. ఆదర్శసంఘము నందు ఆర్థిక విజ్ఞానమునకు సంబంధించిన కొన్ని విషయములు అందు గలవు. ధనమును ఫలరహితముగను (Barren), తత్కారణమున ' వడ్డీని అసమంజసముగను పరిగణించిన అరిస్టాటిలు ఈ శాస్త్రము ఆ పిమ్మట వృద్ధిపొందుటకు +కారకుడయ్యెను. + +గ్రీకుల కాలమునుండి రోమనుల కాలమునాటికి ఈశాస్త్రము మరొక అడుగు ముందుకు సాగినది. రోమను సామ్రాజ్యము నకును అంతకుముందున్న సామ్రాజ్యములకును అనేక విషయములలో సామ్యమేలేదు. అందలి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0393.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0393.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b406fd237cdf0554fd870fb8a6cafd484bd99bf4 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0393.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +పరిశ్రమలు ప్రాముఖ్యము గలవి.అందలి విదేశ వాణిజ్యము మిక్కిలి గొప్పది.అందు నాణెముల ముద్రించు విధానము విస్తృతమైనది. కాని పరిశ్రమ లింకను బానిసల పనిగనే యుండెను. తన్మూలమున రోమను ఆర్థికశాస్త్రము కూడ నవీన పరిస్థితులనుండి భేదించియే యుండెనని చెప్పవచ్చును. + +విజ్ఞాన పునరుజ్జీవనము - మర్కంటైల్ సిద్ధాంతము : విజ్ఞాన పునరుజ్జీవన కాలమువరకు దీనిని క్రమబద్ధముగ +విభజించుట కెట్టి తీవ్రప్రయత్నమును జరగలేదు. ఆర్థిక విచారముపై మత రాజకీయ విచారణల నీడలు ప్రసరించు చుండెను. పదునైదవ శతాబ్దియందలి విజ్ఞాన పునరుజ్జీవనము, నూతన ప్రపంచము కండ్లబడుట, విజ్ఞాన పునరుద్భవము, ప్రొటస్టెంట్ మత సంస్కరణము, ముద్రణయంత్రము కనుగొనబడుట మొదలగు కారణముల వలన ప్రపంచము తీవ్రగతిని పురోగమించుచున్నట్లు కనబడెను. క్రొత్త ప్రపంచము కనుగొనబడుటవలన పాత ప్రపంచము వారి అందుబాటులోనికి వచ్చిన అపార సంపదకై జరిగిన సంఘర్షణలో స్పెయిన్, పోర్చుగల్ దేశములకు అత్యధిక భాగము లభించెను. కాని వారి ఐశ్వర్యమే వారి వినాశ హేతువయ్యెను. త్వరలోనే వారి కంటే బలవంతములైన హాలెండు, ఫ్రాన్సు, ఇంగ్లండు దేశములు వారిస్థానము నాక్రమించినవి. తుదకు ఫ్రెంచి వారిపై, యూరపునందును, భారతదేశ మందును ఏక కాలములో విజయము సాధించి ఇంగ్లండుదేశము నావికా బలమున అసమాన ప్రాబల్యమును సంపాదించెను. + +ఈ కాలమందే వాణిజ్యము బహు విస్తృతమయ్యెను. ప్రభువు భూమిని తన ప్రత్యేకోపయోగమునకు ఉపయోగించుకొను విధానము స్థానే జాతీయార్థిక వ్యవస్థ అవతరించినది. ఆంగ్ల వర్తకులు సామ్రాజ్యస్థాపనకు పునాదులు నిర్మింపదొడగిరి. ఈనాటి ఆర్థికశాస్త్ర గ్రంథము లన్నిటి యందును ఆంగ్లదేశపు విదేశ వ్యాపారము, నావికా విధానములకు సంబంధించిన ప్రసక్తి మెండుగా గాన వచ్చును. మర్కంటైల్ సిద్ధాంత మీ విధముగా ఉద్భవించి ఆంగ్లేయ వ్యాపారకృషియందు రెండు శశాబ్దుల కాలము ప్రముఖస్థానము నాక్రమించినది. దేశములోనికి బంగారము తీసికొని రాగల ఎగుమతులను ప్రోత్సహిం +చుట, దేశము తన బంగారము వెచ్చింపవలసిన దిగుమతుల నిరుత్సాహపరచుట, విదేశ వ్యావారము యొక్క ఆశయమై యుండవలెనని వ్యాపారశీలురు (Mercantilists) భావించిరి. వాణిజ్య విధానము పలు వైపులుగ వ్యాపించి, ఆర్థిక అభ్యుదయములో జాతీయశక్తిగ పరిగణింపబడ నారంభించినది. ఎగుమతులు ప్రోత్సహింపబడి, దిగుమతులు కొన్ని నిషేధింపబడుట మరికొన్ని ఎక్కువ సుంకములకు గురిచేయబదుట జరిగెను. ప్రతి మారకములోను ఒక పక్షమువారికి లాభము కల్గిన, మరియొక పక్షమువారికి నష్టము కలుగునను భావనపై ఈ సిద్ధాంతము ఆధారపడి యున్నది. ఈ విధమైన స్వజాతీయ ఆర్థికాభిమానము ఆంగ్లదేశమునకే పరిమితముగాదు. పదునేడవ శతాబ్దపు ఐరోపాఖండపు జాతులన్నిటికినీ, ముఖ్యముగా ఫ్రాన్సు ప్రష్యాలకును ఇది విశిష్టలక్షణము. + +నవీన ఆర్థికశాస్త్రము - సనాతన వర్గము :- ప్రముఖుడును స్కాట్లండు దేశస్థుడును అగు ఆడముస్మిత్తు ఆర్థిక శాస్త్రమునకు తండ్రిగాను స్థాపకుడుగాను పరిగణింపబడుచున్నాడు. కాని ఇది పూర్తిగా యథార్థము కాదు. ఈ శాస్త్రమునకు +నిర్దిష్టమగు సంపూర్ణరూపమిచ్చిన వారిలో ప్రథముడితడే యనుమాట వాస్తవమేయైనను, ఆర్థికాభివృద్ధికి మూలము +స్వాతంత్య్రమే అను భావమును మొదట కలిగించిన వారు బహుశః ఫిజియో కాట్సు అను ఫ్రెంచి ఆర్థిక శాస్త్రవేత్తలని అంగీకరింపవలసి యుండును. ప్రకృతి నిర్దేశ సూత్రము (rule of nature) అనుసరింపవలయు నని వారు బోధించుటయే అట్లు పరిగణించుటకుగల కారణము. ఈ వర్గము వారి నాయకులు క్వాస్నే, టర్ గెట్ అను వారలు. ప్రకృతి నిర్దేశమునకు మానవుల చర్యలన్నియు లోబడి యుండుననియు, అనిర్దేశము అందరికిని సుకరముగ నుండు రీతిని వారిని నడుపు ననియు వీరి అభిప్రాయము. స్వచ్ఛందపు పోటీ సూత్రము ప్రధానాతి ప్రధానము. ప్రభుత్వపు జోక్యమునకై చేయబడు ప్రయత్నముల నిరసించవలసి యుండును. లెసేఫేర్ " (Laissez Faire) అను వ్యక్తి స్వాతంత్య్ర వాదమునందు వారి సిద్ధాంతము ఇమిడియున్నది. వ్యక్తికి ఏది అత్యంత ప్రయోజనకారియో అదియే సంఘమునకును ప్రయోజన కారియని వారు భావించిరి. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0394.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0394.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..228f99605dfa3f7d31f3e15128f2e42312dfe196 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0394.txt" @@ -0,0 +1,15 @@ +" +ఆడమస్మిత్తు యొక్క "ప్రపంచజాతుల సంపద"(Wealth of Nations) అను గ్రంథమున ఆర్థిక స్వేచ్ఛ అను నూతన సిద్ధాంతము మరింత సమగ్రముగ వెల్లడింపబడి సవిస్తరముగ వర్తింపజేయబడినది. ఆయనకుగల ప్రాముఖ్యము అసామాన్యము. దాదాపు ఏ యుగములోను ఏ రచయితయు తన తోడిమానవుల భావములపై ఇంతకన్న నెక్కువ ప్రాబల్యము కలిగియుండలేదు. అతడాకాలమునాటి పరిస్థితులకు అతీతమైన ముందు చూపును కనపరిచినవాడు. ఈనాడు ఆర్థిక శాస్త్రములో సత్యములుగ పరిగణింపబడు విషయములలో కొంచెముగనో గొప్పగనో ఆయన దృష్టికి గోచరించనిది లేదు. వీటి నన్నిటికిని మించి అతడు ఆర్థికశాస్త్రములో మానవసంబంధమైన లేక వ్యక్తిగతమైన విషయము యొక్క ప్రాముఖ్యమును గమనించెను. ఆర్థిక సిద్ధాంతములందు ఆయన కృషివలన నూతన శకము ప్రారంభమైనది. +ఆర్థిక సూత్రములను విస్తరింపచేసి, మున్ముందు ఆర్థికవేత్తలు కట్టడము నిర్మింప వీలయిన శాస్త్రీయమగు పునాదిని ఏర్పరచుటకు జరిగిన ప్రథమయత్నము ఆతనిదే. + +అతని పిమ్మట వచ్చినట్టి ఆర్. మాల్ ధస్ (1766-1854) సాధారణ ఆర్థిక శాస్త్రముపై ఒక గ్రంథమును రచించెను. జనసంఖ్యను గూర్చిన అతని సిద్ధాంతమునకు ప్రబల వ్యతిరేకత ఉద్భవించి అర్థశాస్త్రము "భయంకర శాస్త్ర"మని పేరు వచ్చుటకు చాలవరకు కారణమయ్యెను. ఆ పిమ్మట వచ్చినవాడు డేవిడ్ రికార్డో అను నాతడు (1772-1823). అద్దెను గూర్చిన సిద్ధాంతము ఇతడు ప్రవచించిన ముఖ్య విషయము. ఇది ఇప్పటికిని అతని పేరుననే పిలువబడుచున్నది. అర్థశాస్త్రమందలి అముక్తతర్కమునకు ఇతని పేరు ప్రధాన ఉదాహరణముగ పేర్కొనుట ఇప్పటికిని అలవాటు. + +ఆపిమ్మట వచ్చిన రచయితలలో ప్రధానముగ పేర్కొనవలసినవాడు జాన్ స్టూఅర్టుమిల్ (1806-73). సనాతన +ఆర్థికశాస్త్రవేత్తలందలి జెట్టీలలో కడసారివా డీతడే, అర్థశాస్త్ర సూత్రములు (ప్రిన్సిపల్స్ ఆఫ్ పొలిటికల్ ఇకానమీ) అను ఇతని గ్రంథము ఆర్థికశాస్త్ర చరిత్రలో నూతనశక మారంభ మగుటకు కారణమైనది.. అందు, ఎల్లరును ఆర్థిక శాస్త్రము పరిపక్వమై సంపూర్ణస్థితికి వచ్చినట్లు పరిగణింపసాగిరి. సాంఘిక తత్వవేత్తకూడ నై యుండి ఆర్థికశాస్త్రము యొక్క దృష్టిని విస్తృతము గావించుటకు ఇతడు ఎంతో కృషిచేసెను. + +"ప్రపంచ జాతుల సంపద (Wealth of nations) అను గ్రంథమునకును “అర్థశాస్త్ర సూత్రములు" అను గ్రంధము నకును నడుమ యూరపుఖండమునందలి అనేకమంది ఆర్థిక శాస్త్రవేత్తలు ఆశాస్త్రాభివృద్ధికి తోడ్పాటు చేయుచుండిరి. వారిలో ఫ్రాన్సు నందలి సే, కౌర్ నట్, సిస్ మోండీ బెస్టేటు అను వారలును జర్మనీయందలి హెర్ మన్, ధూనెన్, రే అనువారలును ముఖ్యులు. వీరిలో పెక్కుమంది సనాతన సిద్ధాంతములు వెలువడిన పిమ్మట వచ్చినవారై, వాటిని మరింత అభివృద్ధిలోనికి తెచ్చిన వారే. అముక్తతర్కము, అనుమేయవిధానము (Deduction) వారు అనుసరించిన పద్ధతులు. వ్యక్తి స్వాతంత్య్ర అంగీకారము (Laissez Faire) ను సమర్థించుటకుగాను సనాతన ఆర్థిక వేత్తల యొక్క సిద్ధాంతములను ఉపయోగించు కొనిన మాంఛస్టరు ఆర్థికశాస్త్ర వర్గమునకు చెందిన పండితులుకూడ ఈ విధానములనే అనుసరించిరి. + +చారిత్రకవర్గము : సంప్రదాయ వర్గము వారి ఆర్థిక పరిశోధనా విధాన పద్ధతుల కన్న అన్యములను అనుసరించు +ఉద్యమము రానున్నదని జాన్ స్టూఆర్టు మిల్ యొక్క రచనలు సూచించినవి. కేవలము సిద్ధాంతానుసార భావములపై ఒక విధమగు వ్యతిరేక భావమును ఈ శాస్త్రమును వాస్తవిక, చారిత్రక పునాదులపై నిర్మింపవలెనను ఆకాంక్షయు క్రమ క్రమముగా పెంపొందదొడగెను. డేవిడ్ రికార్డో అనునాతడును అతని యనుచరులును యథార్థరహితములు లేక రుజువు కాని విషయములను ఆధారములుగ చేసికొని, ఆర్థికశాస్త్రమును కేవలము ఒక ఊహాధారమైన శాస్త్రముగ పరిగణించి రనియు, అట్టి వాటిలో సాధ్యమైనంత యెక్కువ సంపదను బడయుట, సాధ్యమైనంత తక్కువ శ్రమను పొందుట, అను రెండు ఆశయములు గల "ఆర్థిక వ్యక్తిత్వము” అను భావన ముఖ్యమైన దనియు, మిల్ నొక్కి చెప్పేను. + +ఈ లోపములను సవరించుటకు తీవ్ర ప్రయత్నము సలిపిన వారిలో ప్రథముడు ఆగస్టేశాంటీ (1798-1857) అను ఫ్రెంచి దేశస్థుడు. యూరపు ఖండమందలి చారిత్రక \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0395.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0395.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9c58335a4a5f24fcf67a395242da35b7c361db67 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0395.txt" @@ -0,0 +1,23 @@ +ఆర్థిక శాఖలకు ఇతనిని స్థాపకునిగా పరిగణింపవచ్చును. అతని దృష్టిలో సాంఘిక శాస్త్రమనునది ఒకే శాస్త్రము. ఇతర విధానములను పూర్తిగా వర్ణింపక చారిత్రకమయిన పోలికలను గమనించుట ఇందు అవలంబించవలసిన ప్రధాన +విధానము. విపులార్ధములో యావత్తు చరిత్రయు, నేటి పరిస్థితులకు సంబంధించిన విషయ సామగ్రియు, ఆర్థిక +పరిశోధనకు ముడిసరుకు నియ్యగల సుక్షేత్రములు. ఈ నూతన విధానము, విస్తృత అంగీకారమునొంది ఫ్రాన్సు నుండి యూరపు ఖండమునందలి ఇతర దేశములకు వ్యాపింప జొచ్చెను. జర్మనీలో ముఖ్యముగా ఈ చారిత్రక పద్ధతులు సామ్యవాద సిద్ధాంతములు బలపరచుటకు ఉపయోగింపబడెను. ఈ సందర్భమున కారల్ మార్క్సు ఈగిల్సు, రాడ్ బెర్ టస్, లాసల్లేల నామములను ముఖ్యముగా పేర్కొనవలసి యున్నది. అదనపు విలువ సిద్ధాంతము (Theory of Surplus Value) ను, పెట్టుబడి దారీ పారిశ్రామిక విధానమును నశింపచేయగల విషక్రిములు దాని గర్భమునందే కలవను సిద్ధాంతమును పట్టువిడువక సమర్థించుటలో మార్క్సు ప్రసిద్ధుడు. పంపకములో పెట్టుబడిదారుసకును, కార్మికునకును వైరుధ్యము నాతడు నొక్కి వక్కాణించెను. పెట్టుబడిదారి కృషి నశించుట అనివార్య మనియు అంతటితో కార్మికులు అధినేతలై, ఉత్పత్తి, జాతీయమగుటయు, పరిశ్రమపై కమ్యూనిస్టు అధికారము సాధ్యమగుటయు జరుగునని అతడు అభిప్రాయపడెను. శాస్త్రాధార సామ్యవాదమునకు మిక్కిలి దోహదమిచ్చినవా డితడే. అప్పటినుండియు ఇతని భావ +ములే సామ్యవాద ప్రపంచమునందెల్లెడలను ప్రధాన స్థానమును ఆక్రమించెను. + +లాసెల్లే పేరు వేతనమునకు సంబంధించిన జీవనభృతి సిద్ధాంతము (Iron law) తో అనుబంధింపబడియున్నది. + +నవీన రూపములో ఆర్థికశాస్త్ర తత్వము పరిణతి నొందుటకు శాస్త్రదృక్పథము విశేషముగా గల డల్లియు. యస్. జేవన్సు (1835-82) ముఖ్య కారకుడు. ఆయన ఆ విధానమునే అవలంబించి అమూల్య ఫలితములను సాధింపజాలెను. "ప్రభుత్వము కార్మికులు" (The state in relation to labour) అను ఇతని గ్రంథము వ్యక్తి స్వాతంత్య్ర సూత్రము (Laissez-faire) నందలి నిర్దాక్షిణ్యమును స్పష్టపరిచేను. “ధనము మారకపు (Exchange) సాధన యంత్రము" (money and the mechanism of exchange) అను ఇతని గ్రంథమొక ఆదర్శగ్రంథము. అతడు ఫైనల్ యుటిలిటీ అని పేర్కొనిన "మార్జినల్ యుటిలిటి" అను సూత్రమునకును, మరియు “వ్యాపార చక్రములు (Trade cycles), మూల్య చలన గతులు అనువాని చరిత్రకు సంబంధించిన సిద్ధాంతములకును ఆర్థికశాస్త్ర వేత్త లెంతయు ఋణపడియున్నారు. + +ఆస్ట్రియన్ వర్గము : "మార్జిన్ (margin) అను భావమును శాఖోపశాఖలుగా ఆర్థిక పరికరముగా నుపయోగించుటతో ఆస్ట్రియన్ వర్గము వారి పేరు అనుసంధింపబడినది. అతిస్పష్ట భావావళి ఈ శాఖవారిలో పరాకాష్ఠ +చెందినది, వారి సిద్ధాంతమునందలి ప్రధాన విషయములు మూడు. + +(1) ఉత్పత్తి - వ్యయములు వెలను నిర్ణయించునను సిద్ధాంతములను అంగీకరింపక ప్రయోజనమును బట్టియే వెల నిర్ణయమగునని వారు భావించిరి. అది, ఆవశ్యకమని భావించిన వ్యక్తి యొక్క ఉద్దేశమందు ప్రతిబింబించు నని +వారి ఉద్దేశము. + +(2) ఈ విలువ 'మార్జిను' వద్ద నిర్ణీతమగును, అనగా తదుపరి భాగముల ప్రయోజనము తగ్గుదలలో నుండును. +నిరుపయోగకర మగుచున్న వస్తుజాతము యొక్క విలువను దాని లభ్యతను బట్టి నిర్ణయించునది, దానిని ఉపయోగమును పొందుచున్న అంత్యము అముఖ్యమైన ప్రయోజనమే. + +(3) ఖర్చు అయిన వస్తువుల విలువనుబట్టి వాటియొక్క ఉత్పత్తి సాధనములకు విలువ ఏర్పడును. అనగా విలువను +బట్టి ఖర్చులు నిర్ణయమగునుగాని ఖర్చులనుబట్టి విలువ నిర్ణయింపబడదు. ఈ వర్గమునందలి ప్రముఖులు కార్లు +మెంజరు, వెయిజరు, బొహం బియార్కు అనువారు. + +ఆల్ ఫ్రెడ్ మార్షల్ : ఆర్థిక వేత్తలలో నవీన మైన ఆర్థిక శాస్త్రమునకు గొప్ప ప్రయోజనము కలిగించినవాడు కేంబ్రిడ్జి విశ్వవిద్యాలయమునకు చెందిన ఆల్ ఫ్రెడ్ మార్షలు. ఇతడు ఆధునిక శాస్త్రమునకు జనకుడని పేర్కొనదగిన మహావ్యక్తి. రికార్డో యొక్క ఉత్పత్తి వ్యయసంబంధమైన విలువ సిద్ధాంతమును మార్షల్ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0400.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0400.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..01cc199a6f696c894e844af475ec44493c174ba3 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0400.txt" @@ -0,0 +1,23 @@ +వీటిని కలుపుటలో రెండుపద్ధతులు గమనింపదగి యున్నవి. + +1. ఒక రేఖ మరొకదానిని కోయకూడదు. లేక ఒక రేఖ మరొక రేఖకు అసంగతముగా నుండక సుసంగతముగా నుండవలయును. + +2. ఒకే జాతిరేఖను అనేకసార్లు అంచులో నుపయోగించునపుడు సమానాంతరముగా (parallel) ను సమదూరముగాను వేయవలెను. ఇవి సామాన్యసూత్రములు. + +తోరణములు - Running Designs. ఈ మూల రేఖలలో ఒక దానిని మరొకదానిచే జోడించినచో భిన్న భిన్న +రూపము లేర్పడును. + +మూల రేఖలను కుదింపవచ్చును, సాగదీయవచ్చును. + +దిగువ నుదాహరింపబడిన బంధయుక్తి ననుసరించి గీచినచో అనంతములయిన అలంకార ఖండములను సృష్టింప +వీలగును. + +ఆల్పన (ముగ్గులు): ఈ కళ నెరుగని ఆడుబిడ్డలు ఆంధ్రదేశములో లేరనవచ్చును. అక్షరము వ్రాయలేని ఆడువారికి అలంకరణము వెన్నతో బెట్టిన విద్య. మన దేశములో మూగ మగువలకుగూడ మ్రుగ్గులు వేయుట ఉగ్గుపాలతోనే నేర్పిన విద్య. ఈ కళ సర్వసాధారణమై నేటికిని జీవించియున్నది. + +ఒక్క తరంగ రేఖను ఎన్ని విధాలుగా మలచవచ్చునో ఈ దిగువ నిరూపింపబడినది. + +'లయ' (Rhythm) : అలంకరణ కళను దృశ్యసంగీత మనవచ్చును. సంగీతమునకువలె స్వరము, రాగము, తాళము అలంకరణ చిత్రమునకుకూడ ఆవశ్యకములు.రేఖ యొక్కయు, స్థలము (Space) యొక్కయు, క్రమ విభాగము వలన లయ ఏర్పడును. రేఖ యొక్క సమ గతియు, క్రమగతియు లయ యనబడును. ఇది సంగీతములో తాళమువంటిది. + +స్థల విభాగము, (1) మంద, మధ్య, త్వరితగతి రేఖలచే ఇరుకుగాను, విశాలముగాను క్రిందివిధముగా చేయ వచ్చును. మొదట చుక్కలు సమదూరములో పెట్టి ఏదైన ఒక మూల రేఖచే కలిపినచో నీ క్రింది విధముగా నుండును. + +పై తావున బిందువులు క్రకచరేఖలచే కలుపబడినవి. పై వానికి ఇతర మూల రేఖలచే క్రమపద్ధతిలో జోడించినచో అంచులోని అలంకరణము అధికతరమగును, రేఖా గతియందు మార్పుండియు సరిపోటీ క్రమముగానున్నది. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0401.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0401.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..db909afe81c54eb3446de3759153c58e35d046a4 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0401.txt" @@ -0,0 +1,13 @@ +సాధారణముగా జంగమ రేఖ ఒకటిగా నుండదు. ఇట్టి రేఖలు క్రమబద్ధమైన ఎడమును, గతియు కలిగి యుండి అలంకరణ ప్రక్రియతో లయను సృష్టించును. ఇట్టి రేఖల సమూహ ప్రవాహగతిలో కొంచెము మార్పు గల్గించినచో లయలో నవీనత ఏర్పడి క్రింది విధముగా నది ఎక్కువ ఆకర్షణీయముగా నుండును. + +సృష్టిలోని లయ అనేక రీతులనుండును. కాని సాధారణముగా దానిని నాలుగు విధములుగా విభజింపవచ్చును. +1. సమానాంతరత. 2. చతురస్రత. 3. ప్రసరణము. 4. క్రమ రేఖ. + +అంచులు : అంచులలోను తోరణములలోను 'ముఖ్య రేఖ' యొక్క లయగతియు దానిననుసరించియున్న ఇతర +రేఖలును సుసంగతి (Harmonious) గా నుండుట అత్యవసరము అంచు ముందు సాగిపోవుచు పెరుగుచుండవలెను. +ఏడు మూల రేఖలలోను ఏదైన నొక దానిని ముఖ్య రేఖగా గొని, దాని కిరువైపుల ఇతర రేఖలను జోడించినచొ అంచు +లో గతి, లేక చలనము గలుగును. ఉపరేఖలు ఎల్లప్పుడును 'మధ్యధారా రేఖ'ను ఆధారముగా బేసికొని ప్రవర్తించును. + +పై తరంగ రేఖ ప్రవాహ రేఖయై ముఖ్య రేఖయైనది.దానికి సుడులు జోడింపగా, ఉప రేఖలైనవి. + +రేఖలస్థితులు : మూలరేఖ లన్నియు ప్రధానముగా నాలుగు స్థితులు కలవిగా నుండును. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0406.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0406.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b6145fe918db90ce3c81f068bb36c4d402e9f69a --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0406.txt" @@ -0,0 +1,14 @@ +ముండుటచే అవి చూచుటకు అందముగ నుండును. హార్మోనియమునందలి 'స'అనుస్వరము ప్రక్క నున్న రీడును నొక్కినచో 'రి' అను స్వరము పలుకును. ఇటులనే 'రి' అను స్వరమునకు ప్రక్కననున్న రీడును నొక్కినచో 'గ' అను స్వరము పలుకును. ఇట్లు సప్తస్వరములు ఒక దాని ప్రక్కన నొక్కటి ఇల్లు కట్టుకొనినట్లే, రేఖలు రూపమును స్వల్ప భేదములచే ఒక దాని ప్రక్కన నొక్కటి ఉన్నచో వాటి సుసంగతి మనకంటికి గోచరించుచుండును. + +ఏకాంతరితము. ఇట్లే ఏకాంతరిత (Alternative) రేఖాదృశ్యములలో కొంత సుసంగతి దృగ్గోచరమగుచుండును. + +చిత్రములో రేఖలు రెండింటికంటె అధికముగా నున్నచో, వాటి పరస్పర స్నేహమే సుసంగతి యగును. ఒక రేఖ +మరొక రేఖతోను, ఒక పర్ణము మరొక పర్ణముతోను, గుణ ధర్మమునందు సంపూర్ణ వ్యతిరేకముగా నున్నను, ఖండించు చున్నను అసంగత రేఖలు (Contrasting lines) లేక వర్ణములు అనబడును. + +పటములో 1, 2, 3, 4, 5 అనునవి ఒకదాని ప్రక్కన ఒకటి యున్నచో సుసంగతములు అనబడును. కాని 1,5 లు అసంగతములు. ఎందుకనగా, 1 వృత్తము; 5 సూటిగీత. ఈ రెంటి గుణధర్మములు వేరు. కాని 5, 4; 4, 3; 3, 2; ఇవన్నియు సుసంగతములే. + +ఇటులే వర్ణములయందు సుసంగతి గాంచనగును.నారింజ - ఎరుపు; ఎరుపు - ధూమ్రము ; నీలము - ఆకుపచ్చ; పసుపు - నారింజ ; మొదలగు వర్ణములన్నియు సుసంగతములే. ఎందుకనగా, ప్రతి జంటవర్ణములో ఏదో యొకరంగు రెంటిలో కలిసియుండుటచే, స్వల్పభేదము వలన రెండును ఇంపుగానే కన్పించును. ఎరుపు, నారింజలలో, ఎరుపురంగు ఈ రెంటిలో నుండి, నారింజలో కొంచెము పసుపువన్నెతో కలిసియుండును. కావున చూచుటకు స్వల్పభేదముండి కూడ ఆకర్షణమును కలిగించును. కాని ఎరుపు, నీలము, పసుపు అను వర్ణములు యథాతథముగా పరస్పరము భిన్న వర్ణములు, ఈమూడు వర్ణములను సమన్వయపరచుటకు ఏదైన నొక వర్ణము అన్నిటిలో కలిసియుండినచో చిత్రములో ఏకత్వము (unity) కుదిరి సుసంగతి వ్యక్తమగును. లేనిచో అసంగతి తోచును. ఉదా :- + +సుసంగతియు క్రమవృద్ధిక్షయములును ఈ క్రింది వస్తునిర్మాణములలో గాంచును. + +పరి ప్రేతత దృష్టితో (perspective) చూచిన ద్వారములు, వరుసగానున్న కుండలు కూడ సుసంగతి నొనగూర్చును. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0407.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0407.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9f6606a9bac9f253886dddf688ab678c6ece8af0 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0407.txt" @@ -0,0 +1,27 @@ +ప్రసాధక రూపము (Decorative Form) : ఏ రూపమైనను ప్రధమదర్శనములో సంక్షిప్తముగ గోచరించును. +అనగా గుండ్రముగానో, త్రిభుజముగానో, చతుష్కోణము గానో ఫలకములుగానో కనబడును. ఇదియే సంక్షిప్తరూపము, కాని దీనినే తదేకదీక్షతో తిలకించినదో అపుడు అనేకవివరములు గోచరించును. దానితోబాటు అనేక వంకలును, వికృతులును కనబడును. ఒక కమలమును చూడుడు. చూచినచో దాని సంక్షిప్త రూపము 'గుండ్రముగా కాన్పించును. కాని ప్రకృతిలోని విరోధశక్తుల వలన దాని దళములు మాడియో, ఊడియో, క్రమరహితముగా కనబడును. + +చిత్రకారుడు ఒకానొక వస్తువు యొక్క ఆకృతి యందలి వికారమును తొలగించుటకై, ఒక సులభపద్ధతి నాశ్రయించును. దానికై మూల రేఖలను, రూపములను బోలు ఆకృతులను మలచును. దీనిచే సంగ్రహరూపములు సృష్టి యగును. కమలమును చిత్రించుటకు దానిరూపములు బోలిన వలయమును చిత్రకారుడు వ్రాసియందు రేకులు క్రమబంధమును చిత్రించును. దీనిచే శ్రమలేకయే దాని రూపము సులభగ్రాహ్యమగును. ఇదియే ప్రసాధక రూప మనబడును. + +భూమికా బంధము ' : చిత్రించవలసిన భూమిని నిర్దేశించిన తర్వాత దానిలో చిన్నవియు పెద్దవియునైన అనేక +అలంకార ఖండికలను కూర్చుటకు అవలంబింపవలసిన పద్ధతి బంధ మనబడును. + +1. అన్నిటికంటె ప్రధానరూపము మొదట సాధారణముగా మధ్య భాగములోనైనను దానికి సమీపమునందైనను చిత్రింపబడును. పిమ్మట అంతకంటే తక్కువ ప్రాధాన్యముగల రూపము చిత్రించబడును. తుదియందు చుక్కలు +మొదలగు అల్పాకృతులు అవసరమైనచో ఖాళీ స్థలములలో నింపబడును. + +2. అలంకరణ చిత్రములో ప్రమాణములు (Proportions) పరిగణనీయములు కావు. + +3. చిత్రితమైన భాగము ఎక్కువ స్థలమును ఆక్రమించి యుండవలయును. (కొన్ని చోట్ల చిత్రిత భాగము ఖాళీ భాగముతో సమానముగా నుండ వచ్చును.) + +4. రంగులు, రేఖలు, ఛాయలవ్యత్యాసములు, పరస్పరముగా సుసంగతిలో నుండవలయును. + +5. చిత్రములో స్థాయి ఉండవలయును. + +పరి ప్రేక్ష ణము (perspective) సాధారణముగా అలంకార చిత్రములలో తక్కువ, అలంకారఖండములు ఒక +దాని పై నొకటి చేరి కలిసిపోకుండుటకై ఖండిక లమధ్య భాగమున కొంత ఎడముంచవలయును. + +6. అలంకరణ చిత్రములో చేయబడు వస్తువులను యథాతథముగ చిత్రించక అతిశయ రూపములు (Exaggerated forms) గా మార్చవలయును. + +7. చిత్రకారుడు చిత్రకళాసూత్రములను పాటించుటతోబాటు స్వప్రతిభను ప్రయోజనానుసారముగా ఉపయోగించ వలయును. + +అలంకరణములో సందేశముకన్న సౌందర్యమే ప్రధానమైనది. కావున వస్తు ప్రమాణముల నెట్లు మార్చినను చిక్కులేదు. అవి క్రమగతములైన చాలును. వస్తు ప్రమాణములందును, రంగులయందును, భావమందును కారణ మీమాంస తగదు. ఇది చిత్రకారుడు కన్న 'కల', \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0408.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0408.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0a0adbcec87b671b2b794d9c1c01d6588bd07cb1 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0408.txt" @@ -0,0 +1,17 @@ +కలలో కారణములుండవు. అదిసుఖస్వప్నమైతే చాలును. కావుననే వక్రతుండము నోటినుండి తీగెలు బారినవి. +మకరములు మకరతోరణాలైనవి. హంసలకు తోకలు పెరిగినవి. పొన్న వాహనము సున్నయైనది. హనుమంతునికి పట్టెనానూలు, నగిషీగల బెట్టిలాగు, ఉంగరాలు, శంఖచక్రాది చిహ్నములు పెరిగినవి. ఇట్టి అలంక రణము శిల్పకారుని చిత్తము ననుసరించియే చేయబడును. + +రంగులు - ఛాయలు (Colours & Tones): అలంకరణములో భావ ప్రాధాన్యములేనపుడు రంగుల వాడుకను గురించి శాసనాలు చేయుటకు వీలు లేదు. వర్ణలేపనము చిత్ర కారుని స్వేచ్ఛపై నాధారపడి యుండును. భావమే ప్రధానమైనచో రంగులు దాని ననుసరించి వాడనగును. + +ఛాయ : ప్రతివర్ణము కనీసము మూడువిధములుగా నుండును. (1) గాఢచ్ఛాయ (నలుపు) (2) మధ్యచ్ఛాయ +(3) మందచ్ఛాయ (శ్వేతమిశ్రణము). + +మనము ఒకే రంగుమీద ఆరంగునే వేరు వేరు చాయలలో వేసినచో నది దృగ్గోచరమగును. + +మిశ్రవర్ణములు : ఒక వర్ణములో మరొక వర్ణము కలిసినచో మిశ్రమ వర్ణ మనబడును. మిశ్రవర్ణములు +చూచుటకు ప్రాథమిక వర్ణముల (Primary colours) కంటే తక్కువ దీప్తికలిగి యుండును. కాని ఉత్తమ కళాఖండము లన్నియు ఇట్టి మిశ్రవర్ణ సమన్వితములే అనవచ్చును. అలంకరణ చిత్రమునందలి వస్తువులను సహజ వర్ణరూప యుతములుగా చిత్రింపవలయునన్న నియమము లేదు. + +అలంకారశాస్త్ర చరిత్ర :- రాజశేఖరుడు తన కావ్యమీమాంసలో అలంకార శాస్త్రమును తొలుత శివుడు బ్రహ్మ కొసగెననియు, బ్రహ్మనుండి అది ఇతరులకు లభించుచు వచ్చెననియు చెప్పెను. సంస్కృతాలంకార శాస్త్రమునకు భరతముని వ్రాసిన నాట్యశాస్త్రమే పురాతనమైన మూలగ్రంథమని భావింపబడుచున్నది. నాట్యశాస్త్రమునందలి మొదటి ఐదు అధ్యాయములు క్రీ. శ. 5వ శతాబ్దికి పూర్వము రచింపబడినట్లు తెలియుచున్నది. సంస్కృతమున అలంకార శాస్త్రమును గూర్చి వ్రాసినపండిత ప్రకాండులు పెక్కురుకలరు. వ్రాయబడిన ఉద్గ్రంధములును పెక్కులు కలవు. అవి యెవ్వియన-భామహుని కావ్యాలంకారము (క్రీ. శ. 6వ శతాబ్దికి పూర్వము) ; దండి కావ్యాదర్శము (క్రీ. శ. 6వ శతాబ్ది) ; +ఉద్భటుని అలంకార సారసంగ్రహము. (క్రీ. శ. 8 వ శతాబ్ది) : వామనుని కావ్యాలంకార సూత్రవృత్తి (క్రీ. శ. 8వ శతాబ్ది); రుద్రటుని కావ్యాలంకారము (క్రీ.శ.825-875); ఆనందవర్ధనుని ధ్వన్యాలోకము (క్రీ.శ.840-870); రాజశేఖరుని కావ్య మీమాంస (క్రీ. శ. 870-950); ముకులభట్టు అభిధావృత్తిమాతృక (క్రీ. శ. 9వ శతాబ్ది - అంత్యభాగము); భట్టతౌతుని కావ్య కౌతుకము (క్రీ. శ. 950-980); భట్టనాయకుని హృదయదర్పణము. (క్రీ. శ. 900-1000); కుంతకుని +వక్రోక్తి జీవితము (క్రీ. శ. 925-1025); ధనంజయుని దశరూపకము, (క్రీ. శ. 10వ శతాబ్ది మధ్యభాగము) ; రాజానకమహిమ భట్టువ్యక్తి వివేకము. (క్రీ.శ. 1020-1060); భోజుని సరస్వతీ కంఠాభరణము, శృంగార ప్రకాశము. (క్రీ. శ. 1030-1050); క్షేమేంద్రుని ఔచిత్య విచార చర్చ, కవికంఠాభరణము. (క్రీ.శ.1000-1063); మమ్మటుని కావ్యప్రకాశము (క్రీ. శ. 1050-1150 శతాబ్ది ఉ.భా.); రుయ్యకుని అలంకార సర్వస్వము (క్రీ. శ. 1150 పెదవ); వాగ్భటుని +వాగ్భటా లంకారము (క్రీ. శ. 1150 తరువాత); హేమ చంద్రుని కావ్యానుశాసనము. (క్రీ.శ. 1106-1150 కి తరువాత - 1172); జయదేవుని చంద్రాలోకము (క్రీ. శ. 1200-1250); విద్యాధరుని ఏకావళి (క్రీ. శ. 1285-1325); విద్యానాథుని ప్రతాపరుద్ర యశో భూషణము (క్రీ. శ. 1296-1325); వాగ్భటుని కావ్యానుశాసనము (క్రీ. శ. 14 వ శతాబ్ది); విశ్వనాథుని సాహిత్య దర్పణము, (క్రీ. శ. 14 వ శతాబ్ది); భానుదత్తుని రసమంజరి, రసతరంగిణి (క్రీ.శ. 13 వ శతాబ్ది -అంతమున, 14 వ. శ. ఆదియందు); రూప గోస్వామి భక్తిరసామృత సింధువు, ఉజ్జ్వల నీలమణి (క్రీ. శ. 1470-1554) ; కేశవమిత్రుని అలంకార శేఖరము (క్రీ. శ. 16 వ శతాబ్ది ఉత్తరార్ధము); అప్పయ దీక్షితుని వృత్తివార్తికము, కువలయానందము, చిత్ర \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0409.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0409.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a5ed69c5071db3ddf40b5e14954c35b4d2dff2cc --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0409.txt" @@ -0,0 +1,19 @@ +మీమాంస (క్రీ. శ. 16 వ శతాబ్ది అంతము - 17 శ. ఆది); జగన్నాథుని రసగంగాధరము (క్రీ.శ. 1620 - 1660). + +అలంకార శాస్త్రమనగా కావ్యమును కావ్యాంగములను గూర్చి వివరించు శాస్త్రము. ఇండోయూరపియను భాషలలో ఋగ్వేదము అత్యంత ప్రాచీనమైన ప్రథమ గ్రంథము. అది ప్రధానముగా దేవతలను గూర్చి చేయబడిన స్తోత్రాత్మకమైన మంత్రగ్రంథమైనప్పటికిని దానియందు కావ్య లక్షణములు విశేషముగా కాన్పించు చున్నవి. అందు ఉషస్సును వర్ణించు ఋక్కులు సుందర కావ్యఖండములు - కొన్ని ఋక్కులలో ఉపమా-వ్యతిరేక అతిశయోక్తి - శ్లేష - ఉత్ప్రేక్షాద్య లంకారములు మిగుల మనోహరములుగా ప్రయోగింపబడినవి. తరువాతి లౌకిక కావ్యములలో వలెనే వేదవాఙ్మయములో కూడ ప్రకృతి మున్నగువాటి వర్ణనము మనోహరముగ చేయబడినది. నాటక బీజములు కూడ వైదిక సాహిత్యమునందు కన్పట్టు చున్నవి. నాటక నిర్మాణము కొరకు ఋగ్వేదమునుండి పాఠమును, సామ వేదమునుండి గీతములును, యజస్సులు నుండి అభినయమును, అథర్వవేదమునుండి రసములును గ్రహింపబడినవని భరతుడు నాట్యశాస్త్రములో చెప్పెను. + +వేద కాలము తరువాత క్రీస్తునకు అనేక శతాబ్దులకు పూర్వమే ఉత్కృష్టమైన కావ్యనిర్మాణము సంస్కృత వాఙ్మయములో చేయబడినది. రామాయణ మహాభారతములలో అత్యున్నతమైన కావ్యరచన సాగెను. అలంకార శాస్త్రములో ఉద్గ్రంథములైన ధ్వన్యాలోక, కావ్య ప్రకాశములలో మహాభారతమునుండి గృధ్రగోమాయు సంవాదాదులైన అనేక విషయములు ఉదహరింపబడినవి, రామాయణమునుండికూడ కొన్ని శ్లోకములు ఈగ్రంథములలో తీసుకొనబడినవి. + +అలంకార శాస్త్రారంభము : క్రీ.శ. రెండవ శతాబ్ది నాటివియు, ఆ తరువాతివియు నగు శాసనములను బట్టి +అంతకు పూర్వమే అలంకార శాస్త్రరచనము ఆరంభింప బడినట్లు తెలియుచున్నది. క్రీ.శ. 150వ సంవత్సరపు +రుద్రదాముని జునాగఢ్ శాసనమునుబట్టి అప్పటికే కావ్యము గద్య పద్యాత్మకమయి యుండెననియు “స్ఫుట-మధుర - +కాంత-ఉదార" అను కావ్యగుణములు తెలిసియుండెననియు స్పష్టమగుచున్నది. ఈ యంశమునే అంతకు కొంచెము పూర్వపుదైన “సిరిపులుమాయి” నాసిక శాసనముకూడ “తెల్పుచున్నది. అది ప్రాకృతభాషలో నున్నది. ఈ రెండు శాసనములే గాక క్రీ. శ. మొదటి రెండు శతాబ్దులలోని సంస్కృత ప్రాకృత శాసనములు ఈ విషయమును +ధ్రువపరుచుచున్నవి. ఇంతియేగాక ఈ శాసనములలో 'గంధర్వవేద-నట-గీత-వాదిత్ర- ఉత్సవసమాజ" ఇత్యాది +శబ్దములు వాడబడినవి. వీటిలో శబ్దాలంకారములు, దీర్ఘ సమాసములు కలవు. పూర్వపు గద్యప్రబంధములు ఈ +శైలిలోనే వ్రాయబడుచుండెడివి. వీటినిబట్టి చూచినచో ప్రాచీన కాలమునందే అలంకార శాస్త్రము ఎంతో అభివృద్ధి +చెందినట్లు కనిపించుచున్నది. + +నిరుక్తమును వ్రాసిన యాస్కముని, ఋగ్వేదములోని “ఇదమివ, ఇదంయథా, అగ్నిర్న, తద్వత్" మొదలయిన ఉపమాలంకార ద్యోతకములగు పదములను ఉదాహరించెను. ఇవియేకాక అనేక ఉపమలు వేద వాఙ్మయములో ఉన్నట్లు తెలుపుచు యాస్కముని ఉపమా భేదములనుకూడ వివరించెను. పాణిని వ్యాకరణ సూత్రములకు పూర్వమే ఉపమాలంకారమునకు అంగములైన ఉపమాన, ఉపమేయ, సామాన్యధర్మ, ఉపమా వాచకములు తెలిసియుండినట్లు "ఉపమితం వ్యాఘ్రాదిభిః సామాన్యా ౽ ప్రయోగే; 'ఉపమానాని సామాన్య వచనైః' " ఇత్యాది సూత్రములవలన మనకు స్పష్టమగు చున్నది. వ్యాసుని బ్రహ్మ సూత్రములలో ఉపమా రూపకాలంకారములు పేర్కొనబడినవి. క్రీ. శ. ఒకటి రెండు +శతాబ్దులలో రచింపబడిన అశ్వఘోషుని బుద్ధ చరితము, సౌందరనందము అను కావ్యముల వలన పూర్వమే కొన్ని +అలంకారములు ప్రచారములో నుండినట్లు తేటబడుచున్నది. భరతుని నాట్యశాస్త్రములో రససిద్ధాంతము, నాటక లక్షణము, నాలుగు అలంకారములు, గుణములు వివరింపబడినవి. బాణుడు తనకాదంబరిలో అక్షరచ్యుతక, +మాతాచ్యుతక, బిందుమతి మొదలగు ప్రహేళికలను, శ్లేష - ఉత్ప్రేక్ష - ఉపమ - దీపకము ఇత్యాద్యలంకారములను గుర్తించెను. పైన పేర్కొనబడిన అంశములను బట్టి క్రీ.శ. 6వ శతాబ్దివరకే లౌకిక సంస్కృత వాఙ్మయములో అలంకారములు, కావ్యభేదములు ఏర్పడి ఉండినట్లు మనకు తెలియుచున్నది. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0410.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0410.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..037226d736974af9c5bbb6ea5b07df3c813f3868 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0410.txt" @@ -0,0 +1,16 @@ +శాస్త్రనామము : ప్రాచీనాలంకారికులయిన భామహ, వామన' రుద్రటులు తమ గ్రంథములకు సాధారణముగా +"కావ్యాలంకారము” అను పేరునే పెట్టిరి. ఈ గ్రంథములకు ఈ పేరు పెట్టుటకు ముఖ్యముగా వీటిలో అలంకారములకు ప్రాధాన్యమిచ్చుటయే ఐయుండును. అలంకారము అనగా అలంకరించునది. కావ్యశోభా హేతువైనది. కావ్యాలంకారముల గూర్చి లక్ష్యలక్షణములను తెలుపునట్టిది. కాబట్టియే, ఈ శాస్త్రమునకు 'అలంకారశాస్త్రము' అని పేరు పెట్టబడినది. కొందరు లాక్షణికులు తమ గ్రంథములకు అలంకారశాస్త్రమని పేరు పెట్టలేదు. ఉదా:- దండి కావ్యాదర్శము. ధ్వని +కారుడు అలంకార శాస్త్రకర్తలను కావ్యలక్షణ కర్తలు అనియే వ్యవహరించెను. ఈ లక్షణ గ్రంథములకు సాహిత్య శాస్త్రమని కూడ మరియొక పేరు కలదు. తరువాతి లక్షణగ్రంథకర్తలు సాహిత్యశబ్దమును కావ్యము అను నర్థమునందే. వాడినారు. బిల్హణుడు 'సాహిత్య పాథో నిధి మంథనోత్థం' అని సాహిత్యశబ్దమును తన విక్రమాంక దేవచరితమునందు కావ్యము అను నర్థమునందు ఉపయోగించినాడు. రాజ శేఖరుడు సాహిత్యశాస్త్రము అయిదవ శాస్త్రమనియు అది చతుశ్శాస్త్రముల సారమనియు తన కావ్య మీమాంసలో తెల్పివాడు. సాహిత్యమనగా శబ్దార్థములు సహితములైయుండుట అని నిర్వచనము చెప్పవచ్చును. సాధారణముగా కావ్యలక్షణములను తెలుపు శాస్త్రమును సాహిత్యశాస్త్రమని కూడ వాడుట పరిపాటియై వచ్చుచున్నది. + +అలంకారశాస్త్ర విషయములు : 1. కావ్యప్రయోజనములు, 2. కావ్య హేతువులు, 3. కావ్య విభాగములు +4. శబ్దార్థములు శబ్దశక్తులు, 5. కావ్యలక్షణములు, రస, అలంకార, రీతి, ధ్వని, ఔచిత్య, వక్రోక్తి వాదములు, +6. కైశిక్యాది వృత్తులు, 7. దోషములు మున్నగునవి అలంకార శాస్త్రమునందు చర్చింపబడు విషయములు. + +పైన సూచింపబడిన విషయములను అన్నింటిని సాధారణముగా అలంకార శాస్త్ర గ్రంథములన్నియు చర్చించినవి. ఈ శాస్త్రగ్రంథములు అనేక వర్గములుగా నున్నవి. (1) విశ్వనాథుని సాహిత్య దర్పణము, విద్యానాథుని ప్రతాపరుద్ర యశోభూషణము ఈ రెండు కృతులును + +పై విషయములను నాటక లక్షణములతోపాటు సమీక్షించినవి. (2) దండి కావ్యాదర్శము, వామనుని కావ్యాలంకార సూత్రవృత్తి, భామహ, రుద్రట, వాగ్భటుల కావ్యా లంకారములు, మమ్మటుని కావ్య ప్రకాశము. జగన్నాథ పండితుని రసగంగాధరము - ఈ మొదలయిన అనేక సుప్రసిద్ధ అలంకార శాస్త్ర గ్రంథములు ఒక నాటక లక్షణమును తప్ప కావ్య విషయములనన్నింటిని ప్రాయికముగ చర్చించినవి. (3) భరతుని నాట్యశాస్త్రము, ధనంజయుని దశరూపకము మొదలగు కొన్ని గ్రంథములు నాటక లక్షణములు, రసస్వరూపమును మాత్రమే చర్చించినవి. (4) అలంకార సారసంగ్రహము, అలంకార సర్వస్వము, కువలయానందము, చిత్రమీమాంస, మొదలగు అనేక కృతులు అలంకారములను మాత్రమే చర్చించినవి. (5) కొలది గ్రంథములు ప్రత్యేక సిద్ధాంతములను చర్చించినవి. వాటిలో ధ్వన్యాలోకము ధ్వనిచర్చను, వ్యక్తివివేకము వ్యంజనావృత్తి ఖండనమును, వక్రోక్తి జీవితము వక్రోక్తి చర్చను చేసెను. మేమేంద్రుని ఔచిత్య విచారచర్చ ఔచిత్యమే కావ్యజీవితము అను విషయమును ప్రతిపాదించెను. + +1. కావ్య ప్రయోజనములు : కావ్యము కళాత్మకము. దానివలన భావుకులకు వెంటనే రసానందము కలుగును. +సంస్కృత కావ్యవిమర్శకులు పురాతన కాలమునుండియు రసానందమునే కావ్యప్రయోజనముగా పేర్కొనిరి. ధ్వన్యాలోక వ్యాఖ్యాతయగు అభినవగుప్తుడు, కావ్యమునకు ప్రీతియే ప్రయోజనము, అదియే రసాత్మగా నుండునని చెప్పినాడు. అలంకార శాస్త్రకర్తలు కావ్య ప్రయోజనమును అనేక విధములుగ తెలిపినారు. (1) దుఃఖశాంతి. (2) మతవిజ్ఞానము, తత్వశాస్త్రజ్ఞానము (3) కళానైపుణ్యము, వ్యవహార జ్ఞానము ఈ ప్రయోజనములు కావ్య పఠితకు చేకూరును. కావ్యరచన వలన కవికి కీర్తియు, ధనమును చేకూరును. నాట్యము, శ్రమము చేతను దుఃఖాదులచేతను పరితప్తులైన వారికి శాంతిని +చేకూర్చును అని భరతముని చెప్పెను. సత్కావ్యము పఠితకు పురుషార్థము లందును, కళలందును, నైపుణ్యమును +కీర్తిని, ప్రీతిని కలిగించునని భామహుడు చెప్పెను. కావ్య ప్రకాశకారుడు కావ్యమువలన కీర్తి, ధనము, విజ్ఞానము, \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0411.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0411.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..350380640d96a5cfc00686af9b8e3237478aefaa --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0411.txt" @@ -0,0 +1,18 @@ +లోకజ్ఞానము, అమంగళశాంతి,ఆనందము, సదుప దేశము అను ప్రయోజనములు కలుగునని వివరించెను.ఆనందము, యశస్సు, సదుపదేశము అనునవి మాత్రమే కలుగునని హేమ చంద్రుని మతము. చతుర్వర్గ ఫలప్రాప్తి. శాస్త్రములవలన కలిగినప్పటికిని శాస్త్రములు నీరసములు, దుర్గమములు కనుక సులభమును, మృదువునైన కావ్యమునే ఫలప్రాప్తి సాధనముగా పలువు రాదరింతురని, రుద్రటుని సిద్ధాంతము. ఏకావ్యము ఏవిధముగ ఉపదేశించినను, రామునివలె నడుచుకొనవలెను, రావణునివలె నడువకూడదు అనియే తెల్పుడు. 'కావ్యపఠనమునకు ఆనందమే ముఖ్యమని ఆలంకారికు అందరును భావించిరి. + +2. కావ్య హేతువులు : అలంకార శాస్త్రకర్తలు పలువురు ప్రతిభా, వ్యుత్పత్తి, అభ్యాసములను కావ్యమునకు +ముఖ్య హేతువులనుగా వక్కాణించిరి. ఈ మూడింటిని కొలది భేదములతో దండి, భామహుడు, గుద్రటుడు, మమ్మటుడు, ఏకావళి కాగుడు, అలంకార శేఖర కారుడు కావ్య హేతువులనుగా అంగీకరించిరి. సమర్థుడైన కవి యగుటకు ఒక్క ప్రతిభ యేచాలును అని రాజ శేఖరుడు, వాగ్భటుడు, జగన్నాథ పండితుడు భావించిరి. ప్రతిభ యనగా అతి విశిష్టమైన శక్తి. ప్రతిభావంతుడైన కవసహృదయుడైన పఠిత యొక్క హృదయమునకు అతి మధురములు, అపూర్వములు అయిన అనుభవములను కలిగించును. + +ప్రజ్ఞా నవనవోన్మేష శాలినీ ప్రతిభామతా' +'ప్రతిభా అపూర్వవస్తు నిర్మాణ తమా ప్రజ్ఞా' +స్ఫురంతీ సత్క వేర్బుద్ధిః ప్రతిభా సర్వతోముఖి' + +అని బహుముఖముగా అనేకులు ప్రతిభను నిర్వచించినారు. ప్రతిభ యన త్రై కాలికములైన విషయములను +గోచరింపజేయు ప్రజ్ఞ. అది సహజము, అనేక జన్మ సంస్కా రజన్యము అని అందరు అంగీకరించినారు. కావ్యపఠితకు గూడ భావనాశక్తి, సంస్కారము ఉండవలెను. అవి కలవానికే కావ్యరసానుభూతి బాగుగా కలుగును. సుకవియైనవాడు కావ్యములందు స్వతంత్రించి అచేతన వస్తువులను చేతనములనుగాను, చేతనములను అచేతనములనుగాను, +య థేచ్చముగా వహృదయులకు గోచరింప జేయును అని ధ్వనికారుడు నుడివెను. కావ్య, శాస్త్ర, లోకజ్ఞానములు కలిగియుండుటయే వ్యుత్పత్తి యనబడును. మహాకవుల యొద్ద కావ్యశిక్షను పడయుటయు, నిరంతర కావ్యరచనా వ్యాసంగము చేయుటయు అభ్యాస మనబడును. ఇట్లు ప్రతిభ, వ్యుత్పత్తి, అభ్యాసము, ఈ మూడును సత్కావ్యరచనకు ఆవశ్యకములుగ చెప్పబడుచున్నవి. + +3. కావ్యవిభాగములు : పాశ్చాత్యులు కావ్యమును ఇతిహాసము, గేయము, నాటకము అని విభజించినట్లే, +సంస్కృతములో కూడ అట్టి విభాగములు వివిధ విషయములనుబట్టి చేయబడినవి. దండి కావ్యమును గద్యము, +పద్యము, మిశ్రము అని మూడు విధములుగా విభజించెను. వామనుడు 'గద్యం కవీనాం నికషం వదంతి' అని +చెప్పుటవలన, గద్యరచన కవిప్రతిభకు నికషోపలము వంటిదని స్పష్టమగుచున్నది. దండి, తన కావ్యాదర్శములో పద్యకావ్యము, సర్గబంధము (మహాకావ్యము). ముక్తకము (ఒక పద్యము), కులకము (అయిదు పద్యములు), కోళము, సంఘాతము (పరస్పర సంబంధము లేని అనేక పద్యముల కూర్పు), అని అయిదు విధములుగ నుండునని చెప్పెను. మిశ్రకావ్యము, నాటకము మొదఅయిన రూపకములు. గద్యప్రబంధము, కథ, ఆధ్యాయిక మున్నగు భేదములు గలది. సంస్కృత, ప్రాకృత, అపభ్రంశాది భాషాభేదములచే గూడ కావ్యము విభజింపబడుచున్నది. వామనుడు కావ్యము గద్యపద్యాత్మక మని చెప్పి, గద్యము, వృత్తగంధి (పద్యమువలె నుండునది), చూర్ణము, ఉత్కలికాప్రాయము అని మూడు విధములనియు, పద్యప్రబంధము అనేకవిధములుగా నుండు ననియు వచించెను. గద్యపద్యములును అనిబద్ద (సంబంధము లేనివి), నిబద్ద (సంబంధముకలవి) భేదముచే రెండు విధములుగ సూచించి, ప్రబంధము అన్నిటిలోను దృశ్య ప్రబంధము సర్వోత్తమమైనదని 'సందర్భేషు దళరూపకం శ్రేయః' అను వాక్యముచే నతడు స్పష్టపరచెను, హేమ +చంద్రాదులు కావ్యము వేశ్యము. శ్రవ్యము అని రెండు విధములుగచెప్పి, వేశ్యమునకు పాఠ్యగేయ రూపములచే ద్వైవిధ్యమును సూచించి, ఈ రెండును అనేక భేదములు కలవి అనిచెప్పిరి. వస్తువును బట్టి కావ్యము \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0412.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0412.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1cecef03c2b83439b2271d8ad8f2277154254d93 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0412.txt" @@ -0,0 +1,23 @@ +ప్రఖ్యాతము, ఉత్పాద్యము, మిశ్రము అనికూడ విభజింపబడినది. + +4 శబ్దార్థములు, శబ్దశక్తులు: శబ్దములు వస్తువులను, భావములను బోధించును. అర్ధమును తెలుపగల సామర్థ్య +మునే శక్తి యనుచున్నారు. శబ్దమునకు మూడుశక్తులు కలవు. అవి అభిధ, లక్షణ, వ్యంజన అనబడుచున్నవి. +అభిధాశక్తి చే తెల్పబడు అర్థము వాచ్యార్థము అనబడును. దీనికే ముఖ్యార్థము, సంకేతికార్ధము అనికూడ పేళ్లు. +లక్షణా శక్తి చే తెలుపబడు అర్ధము లక్ష్యార్థము. వ్యంజనా శక్తిచే బోధింపబడు అర్థము వ్యంగ్యార్థము. శబ్దము +లన్నియు ప్రధానముగా వాచ్యార్ధమును తెల్పును. కొన్ని వాక్యములందు శబ్దమునకు వాచ్యార్థము మాత్రము చెప్పి +కొన్నచో, అర్థము కుదరదు. అనుపపత్తి ఏర్పడును. అప్పుడు ఆ శబ్దమునకు సంబంధించిన మరియొక అర్ధము +రూఢిప్రయోజనములనుబట్టి చెప్పబడును. ఇదియే లక్ష్యార్థము. వ్యంగ్యార్ధమనబడునది వాచ్య లక్ష్యార్థములకంటె +భిన్న మైనది. వాక్యమునందలి పదములు తమతమ ముఖ్యార్థములను బోధించి విరతవ్యాపారము లయిన తరువాత +ఏ శబ్దశక్తి చే రమణీయమయిన మరొక అర్థము వాటినుండి స్ఫురించునో అట్టి శబ్దశక్తి వ్యంజనావృత్తి యనబడును. +శబ్దశక్తులనే శబ్దవృత్తు లనియు వ్యవహరించుచున్నారు. + +5. కావ్యలక్షణములు : ప్రాచీనాలంకారికులు కావ్య లక్షణములను అనేక విధములుగా నిర్వచించిరి. శబ్దార్థములు రెండును కలిసి కావ్యమని భామహ, వామన, రుద్రట, వక్రోక్తి జీవిత కార, మమ్మట, హేమచంద్ర, విద్యానాథాదులు నిర్వచించిరి. శబ్దమే కావ్యమని దండి, అగ్నిపురాణకర్త, జగన్నాథ పండిత, చంద్రాలోకకారాదులు నుడివిరి, 'రసాత్మకమయిన వాక్యమే కావ్యమని అలంకార శేఖర కార, విశ్వనాథ, సరస్వతీ కంఠాభరణ కారాదులు చెప్పిరి. + +కావ్యాత్మనుగూర్చి భిన్నాభిప్రాయములు కలవు. భరతుడు రసమును, వామనుడు రీతిని, ఆనందవర్ధనుడు ధ్వనిని, వక్రో క్తి జీవిత కారుడు వక్రోక్తిని, క్షేమేంద్రుడు వక్రోక్తి ఔచిత్యమును కావ్యాత్మగా వర్ణించిరి. మహిమభట్టు అను ఉద్దండ తర్కపండితుడు ధ్వనిని ఖండించి దాని స్థానములో అనుమానమును సిద్ధాంతీకరించెను. అతని ననుసరించు +వారెవరును లేనందున అతనిది ఒక మతమని చెప్పుటకు వీలులేదు, వక్రోక్తి జీవిత కారుడు గూడ గణములో చేరిన వాడే. + +రస సిద్ధాంతము: ఈ వాదమును ప్రప్రథమముగా ప్రతిపాదించినవాడు నాట్యశాస్త్రకర్త అయిన భరతుడు.అయితే అంతకు పూర్వము ఈ వాదము లేదని తలచ కూడదు. నాట్యశాస్త్రము ప్రధానముగా నాటక లక్షణమును తెలుపుచున్నది. ధ్వన్యాలోకమునకు, నాట్యశాస్త్రమునకు, వ్యాఖ్య రచించిన అభినవగుప్తుడు, నాట్యమే రసమని, రసమే నాట్యమని' వచించినాడు. కావ్యము దశరూపకాత్మక మే అనికూడ అతడనినాడు.ధ్వన్యాలోక రచన జరుగువరకు కూడ కావ్యమునకు రసముతో గల సంబంధము ఒక పద్దతి ప్రకారము వివరింపబడలేదు. ప్రాచీనాలంకార శాస్త్రకర్తలు రస +ప్రాముఖ్యమును గూర్చి 'ఎరుగరు' అని చెప్పుటకు వీలులేదు.'సర్వాలంకారములు రసములోనే పర్యాప్తములు' అని +దండి తన కావ్యాదర్శములో చెప్పినాడు. అతడు రసములను, స్థాయి భావములను బాగుగా ఎరిగినవాడు. భామహుడు రసతత్త్వమును సమగ్రముగ ఎరిగినవాడే కానిఅతడు కావ్యములో రసములకు ప్రాధాన్యమును ఈయలేదు. మొదటిసారిగా తన కావ్యాలంకార గ్రంథములో రసప్రశంస చేసినవాడు రుద్రుడు. రుద్రటునికి దాదాపు ఒక శతాబ్ది పూర్వపువాడైన మాఘుడు 'శిశుపాలవధ' కావ్యములో రసములను గూర్చి నాటక సందర్భములో వర్ణించెను. నాటకముతో. రసమునకు సంబంధము కలదు గనుక భరతుడు నాట్యశాస్త్రములో రసమును గూర్చి చర్చించెను. నాటకము చతుర్విధాభినయముల ద్వారమున రసాభివ్యక్తిని సామాజికునకు కలిగించును అని భరతుడు చెప్పెను. + +నాట్యశాస్త్రము, దానిపై అభినవగుప్తుడు వ్రాసిన వ్యాఖ్యానము, సరస్వతీ కంఠాభరణము, శృంగార ప్రకాశము, దశరూపకము, శృంగార తిలకము, థావ ప్రకాశము, రసతరంగిణి - ఈ మొదలైన గ్రంథములు రసవాదమును సిద్ధాంతీకరించినవి. ఈ గ్రంథము లన్నింటిలోను రససిద్ధాంతమును గూర్చి కొలది భేదము చూచింబడినది. అన్నిటికన్న ప్రాచీనమైన నాట్య శాస్త్రములో \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0415.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0415.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..59579497a33836f2fa164d5299535eef9fd77c5d --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0415.txt" @@ -0,0 +1,13 @@ +ఔవమ్యాతిశయమూలము. ఉపమాదులు సాదృశ్య గర్భములు, విభావనాదులు విరోధగర్భములు. కావ్య లింగాదులు తర్క న్యాయమూలములు. యథాసంఖ్యాదులు కావ్యన్యాయమూలములు. ప్రతీపాదులు లోక న్యాయ మూలములు, సూక్ష్మాదులు గూఢార్థ ప్రతీతిమూలములు. కారణమాలాదులు శృంఖలాబంధమూలములు- అని అర్థాలంకారముల వర్గీకరణము, అనేక అలంకారముల యొక్క కలయిక సంశ్లేష మనబడును. అర్థాలం కారములు చతుర్విధములు. అవి (1) ప్రతీయమాన వస్తువులు. (2) ప్రతీయమాన ఔపమ్యములు. (3) ప్రతీయమాన రస భావాదులు- (4) అస్ఫుట ప్రతీయమానములు అని +ఇందు అతిశయోక్తి మొదలగునవి మొదటివర్గమునకును, రూపకాదులు రెండవవర్గమునకును, రసపదాదులు మూడవ వర్గమునకును, అర్ధాంతరన్యాసాదులు నాలుగవ వర్గమునకును చెందును. అలంకారములు శబ్దగతములనియు అర్థగతములనియు మరియొక విభాగము. అందు శబ్దాలంకారము, అనుప్రాస, యమకము అని ద్విధాభిన్నము. ఛేకానుప్రాస, వృత్యనుప్రాస, శ్రుత్యనుప్రాస, అంత్యానుప్రాస మొదలగునవి అనుప్రాసభేదములు. లాటానుప్రాసాదులు ఉభయగతములు అని కొందరి మతము. అర్థాలంకారములు ఉపమాదులు. అర్థాలంకారములలో ఉపమాలం కారము నిర్వాదరణీయము, "ఉపమా కవిలోకన్య మాతా" కవికుల గురువగు కాళిదాసుని ఉపమలు జగత్ప్రసిద్ధములు. + +రీతి వాదము :- ఈ వాదమును ప్రవేశ పెట్టిన వారిలో వామనుడు అతి ముఖ్యుడు. దండి దీనినే 'మార్గము' అని వ్యవహరించెను. అతడు వైదర్భ, గౌడ అను రెండు మార్గములను నిర్దేశించెను. భామహుడు రీతిద్వయ +వాదమును అంగీకరింపలేదు. కావ్యమునకు ఆత్మరీతియని వామనుడు సిద్ధాంతీకరించెను. రీతియనగా గుణసహితమైన విశిష్టపద రచన యని అతని భావము, రీతి గుణాత్మకమే. అతడు వైదర్భి, గౌడి, పాంచాలి, అను మూడు రీతులను పరిగణించెను. వామనుడు గుణములు పదియని పేర్కొ నెను, ఓజస్సు, ప్రసాదము, సమత, శ్లేష, సమాధి, మాధుర్యము, సౌకుమార్యము, ఉదారత, అర్థవ్యక్తి, కాంతి అనునవి పదిగుణములు, వామనుడు ఈ గుణములను శబ్ధగతములుగను, అర్థగతములుగను విభజించెను. భరతుని నాట్య శాస్త్రములోగూడ పదిగుణములే గ్రహింపబడినవి. భరతుడు గుణాలంకారములను రసమునకు అంగములుగా వర్ణించెను. దండి గుణాలంకారములకు భేదమును పాటింపలేదు. వామనుడు అవి భిన్నములని చెప్పెను. వైదర్భీరీతిలో అన్ని గుణములు ఉండుననియు, గౌడీ రీతిలో ఓజస్సు, కాంతి మాత్రము ఉండుననియు, పాంచాలీ రీతిలో మాధుర్య, సౌకుమార్యములు ఉండుననియు వామనుడు వివరించెను. ఈ రీతులు విదర్భ మున్నగు దేశములలో ఎక్కువగా వ్యవహరింపబడుటచే వాటికి ఆపేళ్ళు వచ్చియుండునని సూచించెను. + +గుణముల లక్షణములను నిర్వచించుటలో భరతుడు దండి, వామనుడు, భిన్నమార్గములను త్రొక్కిరి. ఎట్లన +సమాసవత్తులయిన విచిత్ర పదములతో గూడినది ఓజో గుణమని భరతుడు నిర్వచించెను. సమాస భూయ స్త్వము +ఓజస్సు అని దండి మతము. గాఢ బంధత్వము, అర్థప్రౌఢి, ఓజోగుణము అని వామనుడు విస్తరించెను, కావ్యమునందు +గుణములు నిత్యములు. అలంకారములు అనిత్యములు. కాన అలంకారములు లేకున్నను కావ్యమునకు కావ్యత్వ +భంగము కలుగదు. రీతి ఒక వేళ వాస్తవమైన కావ్యసారమును అందుకొనలేక పోయినను దానికి అతి సమీపమునకు చేరగలదు. వామనుడు చెప్పిన మూడు రీతులకు భోజుడు అవంతి, మాగధి, లాటి, అను మరి మూడు రీతులను చేర్చెను. + +గుణములు నిజముగా కావ్యాత్మయైన రసాదులకు చెందినవి. మాధుర్య గుణము ప్రత్యేకముగా శృంగార రసమునకు చెందినదనియు, ఆ గుణము విప్రలంభ శృంగారములోను, కరుణములోను పరాకాష్ఠ నందుకొనుననియు ఓజోగుణము రౌద్ర, వీర, అద్భుతములుగల కావ్యములలో ప్రత్యేకముగా ఉండు ననియు, ప్రసాదగుణము సర్వరస సామాన్యమనియు ధ్వని కారుడు స్పష్ట పరచెను. భామహుడు గుణములనుగూర్చి చాల సంగ్రహముగా వివరించి, మాధుర్య, ఓజః, ప్రసాదగుణములను మాత్రమే సూచించెను. తరువాతి శాస్త్రకర్తలైన హేమ చంద్రాదులు గుణములను పై మూడింటివరకు తగ్గించి 'తక్కిన గుణములు ఈ మూడింటిలో నైనను చేరును. లేదా నిజ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0416.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0416.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..beadc924bbc0f18479b96875f9b538eba15010f8 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0416.txt" @@ -0,0 +1,14 @@ +ముగా దోషాభావమే గుణము' అను సిద్ధాంతమునైన అనుసరించవలెను అని నుడివిరి. + +ధ్వనివాదము : కావ్యమార్గ (ఆత్మ) నిరూపణము నందు భామహ, దండి, వామన, ఆనందవర్ధనులు ఒకరి +కంటె నొకరు ఒక్కొక్క అడుగు పురోగమించిరి. వీరిలో వామనుడు ప్రప్రథమమున కావ్యమునకు ఆత్మ అనునది +కలదనియు, అది రీతియనియు వచించెను. ఆనంద వర్ధనుడు ధ్వన్యాలోక మను గ్రంథమును వ్రాసెను. అతడు +పూర్వాలం కారరికులకు పరిచితము కానట్టియు, అభిదా లక్షణలకంటే భిన్నమై నట్టియు ఒకానొక వ్యంజన అను +వృత్తిని ప్రతిపాదించెను. ఎట్లన గంగాయాం ఘోషః(గంగ యందు గొల్లపల్లె) అనుచోట లక్షణచేత తీరము లక్షితము +కాగా, శీతత్వ - పావనత్వాదులు ఈ వ్యంజనా వృత్తి చేతనే తెలుపబడును. లక్షణ, లక్ష్యార్థమును చెప్పి విరతి నొందగా, శీతత్వ, పావనత్వాది బోధార్థమై తప్పక మరియొక వృత్తిని అంగీకరింపవలసి యుండును. అది వ్యంజనావృత్తియే, మరియొకటి కాదు అని చెప్పెను. + +ఆనందవర్ధనుడు ధ్వన్యాలోకమునందు ఒక క్రొత్త సిద్ధాంతమును ఆవిష్కరించెను. "ధ్వనతీతి ధ్వనిః (కావ్యం) ధ్వన్యతే ఇతి ధ్వనిః (వ్యంగ్యార్థము); ధ్వననం ధ్వనిః (వ్యంజనా) అని అభినవ గుప్తాచార్యుడు ధ్వని శబ్దమునకు మూడు రీతుల వ్యుత్పత్తులను గ్రహించి, కావ్య పరముగా, వ్యంగ్యార్థపరముగా, వ్యంజనావృత్తిపరముగా వ్యాఖ్యాన మొనర్చెను. ధ్వని జీవితము అనుచోట ధ్వని శబ్దమునకు వ్యంగ్యార్థమనియే అర్థము." ఆనంద వర్ధనుడు ధ్వని ప్రాధాన్యవాది. అతని సిద్ధాంత మిది :- "కావ్య స్యాత్మా ధ్వనిః." కావ్యమునకు ధ్వని ఆత్మ. లోకమున జీవితము ఉన్నపుడే శరీరమునకు అలంకారములు మున్నగునవి సౌందర్య సంపాదకము లగుచుండుట చేత, అలంకారాదుల కంటె జీవితము ప్రాముఖ్యమును వహించు చున్నది. అట్లే కావ్య శరీరమునకు ధ్వని యనునది జీవితము. అనగా ఆత్మ. అదియే ప్రధానమయినది. ఆ ధ్వని వస్తుధ్వని, అలం కారధ్వని, రసధ్వని అని మూడు తెరగులు. వీటిలో రసధ్వని, ఉత్తమోత్తమము. అలంకార-గుణ-రీతులు అనునవి ధ్వనికి ఉపస్కారకములుగా (తోడ్పడునవిగా) నుండదగును అని వచించి, అలంకారగుణరీతి సిద్ధాంతములను ధ్వని కారుడు, తన ధ్వని సిద్ధాంతమునకు అంగములుగా సమన్వ యించెను. అతడు శబ్దార్థ - ఉభయము కావ్యశరీరము కాదనియు, చారుత్వాతిశయముతో కూడి, అర్థ ప్రకాశకమయిన శబ్దవిశేషమే కావ్యమనియు గ్రహించినట్లు తెలియుచున్నది. + +“పూర్వాలంకారికులు భరతుని రస సిద్ధాంతమును రూపకమునకుమాత్రమే సమన్వయించియుండిరి. ఆనంద వర్ధనుడు దృశ్యములు, శ్రవ్యములు అను ఉభయ విధ కావ్యములకును రసము సాధారణ మని వచించెను. రూపకమునకు వలెనే శ్రవ్యకావ్యమునకును, రసమే ప్రధానమైనది. రసము వాచ్యరూపముగా గాక, వ్యంగ్య రూపముగా నుండదగును. రసభంజకములయిన దోషములు గ్రాహ్యములు కావు. రసవ్యంగ్యమువలెనే వస్త్వలంకార వ్యంగ్యములుకూడ స్వీకరింపదగినవే. రసము అలంకారములో (రసవదలంకారము) చేరదు. కావ్యాత్మయైన రసమును అలంకారముగ గ్రహింపకూడదు.” అని ఉద్ఘొషించెను. తరువాతి ఆలంకారికులు పెక్కురు ఆనంద వర్ధనుని సిద్ధాంతమును స్వీకరించిరి. + +అభినవగుప్తుడు వస్త్వలంకార ధ్వనులయందుకంటె రసధ్వనియందే, ఆదరాతిశయమును చూపెను. రసము చేతనే కావ్యము జీవించును. రసములేని కావ్యముండదు. త్రివిధ ధ్వనులలో రసధ్వనియే కావ్యాత్మ. వస్తుధ్వని, అలంకారధ్వని అనునవి రెండును, రసపర్యవసాయులు కావలయును - అని అతడు సిద్ధాంత మొనర్చెను. విశ్వనాథుడు 'రసాత్మక మగు వాక్యమే కావ్యము' అని కావ్య నిర్వచన మొనర్చి, వస్త్వలంకార ధ్వనులకు ప్రత్యేకత్వమును అంగీకరింప లేదు. జగన్నాథుడు 'రమణీ యార్థమును (చమత్కారమును గలిగించు నర్థమును) ప్రతిపాదించు శబ్దమే కావ్యము' అని కావ్యనిర్వచనము చెప్పెను. పూర్వాలంకారికులు శబ్దమునకును, అర్థమునకును - రెండింటికిని ప్రాధాన్యము నొసగిరి. జగన్నాథుడు శబ్దమునకే ప్రాముఖ్య మిచ్చెను. ఆ శబ్దము వాచకము, లక్షకము, వ్యంజకము అని త్రివిధము. ఆ మూడును క్రమముగా వాచ్యార్థమును, లక్ష్యా \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0417.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0417.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..dc53ec34b3d0ee59ad261d44af33546a7e955ba7 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0417.txt" @@ -0,0 +1,32 @@ +ర్థమును, వ్యంగ్యార్థమును ప్రతిపాదించును అని అతడు నుడివెను. + +ఔచిత్యవాదము : ఒక్కొక్క కాలమున ఒక్కొక్క ఆలంకారికుని రుచిభేదము నుబట్టి ఒక్కొక్క కావ్యాంగమునకు ప్రాముఖ్యము లభించుచు వచ్చెను. కాశ్మీరదేశీయుడును, అవంతివర్మయొక్క ఆస్థాన విద్వాంసుడునగు క్షేమేంద్రుడు (క్రీ. శ. 1010-1020) ఔచిత్యము అను నొక సిద్ధాంతమును లేవదీసెను. క్షేమేంద్రుడు సుమారు నలువది గ్రంథములను రచించెను. వాటిలో ఔచిత్యవిచారచర్చ, కవికంఠాభరణము అనునవి అలంకార శాస్త్రమునకు సంబంధించిన గ్రంథములు. + +క్షేమేంద్రుని 'ఔచిత్యవిచార చర్చ' మృదుమధుర భాషా నిబద్ధము. సహృదయ రంజకము. అందు అతడు +ఔచిత్యమును గూర్చి ఇట్లు విచారణచేసెను. జౌచిత్యము రసమునకు జీవితభూతము. చమత్కార కారి. అది రస +ప్రసిద్ధమైన కావ్యమునకు స్థిరమైన జీవితము. (ఔచిత్యం రససిద్ధస్యస్థిరం కావ్యస్య జీవితం) కావ్యమునందు జీవితభూత +మైన ఔచిత్యము లేకున్నచో, బాహ్య శోభాకరములయిన అలంకారములుగాని, గుణములుగాని ప్రయోజనకారులు +కాజాలవు. కాబట్టి రసవంతమగు కావ్యమునకు ఔచిత్యమే జీవితభూత మగుచున్నది. + +ఔచిత్యమును క్షేమేంద్రు డిట్లు నిర్వచించెను. ఏది దేనికి తగునో అది ఉచితము. ఉచితము యొక్క భావమే +ఔచిత్యము. + +(ఉచితం ప్రాహు రాచార్యాః సదృశంకిల యస్యయత్, +ఉచితస్యహి యోభావః తదౌచిత్యం ప్రచక్షతే॥) + +లోకమునందు శరీరాలంకారములు ఉచితస్థానములందు విన్యస్తములై ఔచిత్యమును పోషించును. గుణములు ఔచిత్య యుక్తములైనప్పుడే గుణము లగును, కంఠము నందు మేఖలను, నితంబఫలకమునందు హారమును, పాణి యందు నూపురమును, చరణమునందు కేయూరమును ధరించుట, ప్రణతుడైన శత్రువునందు శౌర్యమును చూపుట మున్నగు కృత్యములు, హాస్యమునకు హేతువు లగుచున్నవి. అట్లే అలంకారములు, గుణములు, ఔచిత్య రహితములైనచో రుచికరములు కాజాలవు అని అతడు చెప్పెను. + +క్షేమేంద్రుడు అనౌచిత్యమును పద, వాక్య, ప్రబంధార్థ, గుణ, అలంకార, రస, క్రియా, కారక, లింగ, వచన, విశేషణ, ఉపసర్గ, నిపాత, దేశ, కాల, నామాది భేదములచే విభజించెను. విభజించుటయే గాక, ఆ పద వాక్యాది - ఔచిత్యములను నిర్వచించి, వాటినన్నిటిని సోదాహరణముగ వివరించెను. కాళిదాసాది మహాకవుల గ్రంథములలోని అనౌచిత్యదోషములను నిర్దాక్షిణ్యముగా విమర్శించెను. + +క్షేమేంద్రుడు తన ఔచిత్య విచార చర్యయందు పూర్వాలంకారికులకు ఋణపడి యున్నట్లు విదితమగు చున్నది. ఎట్లన దండి, కామం సర్వోప్యలం కారో రస మర్థే నిషించతి । తథా ప్యగ్రామ్యతై వైనం భారం వహతి భూయసా' (సర్వాలం కారములును నిస్సందేహముగా రస స్ఫోరకములే. ఐనను అగ్రామ్యతయే అనగా అనౌచిత్యా భావమే సర్వభారమును వహించును) అని నుడివెను. ఆనౌచిత్యాభావ మన ఔచిత్యస్థితియని అర్థము. ఔచిత్య స్థితిచే రసస్ఫురణ మేర్పడు ననుచో అనౌచిత్యము రసభంజకమని తేటపడుచున్నది. ఆనందవర్ధనుడు ఈ భావము నే, + +'అనౌచిత్యాదృతే నాన్య ద్రసభంగస్య కారణమ్ । +ప్రసిద్దౌచిత్యబంధస్తు రసస్యోపనిష త్పరా॥ +' +(అనౌచిత్యము కంటె రసభంజకమైన హేతువు మరియొకటి లేదు. ఔచిత్య విశిష్టమయిన కావ్యము రసోపనిషత్తే) +అని వచించెను. ఆనందవర్ధనుని ఈ కారికార్థమునే స్వీకరించి క్షేమేంద్రుడు 'ఔచిత్యం రససిద్ధస్య స్థిరం కావ్యస్య +జీవితమ్' అను తనవాదమును ప్రతిష్ఠించెను. అందుచే క్షే మేంద్రుని ఔచిత్యవాదములో నుపజ్ఞ లేదనియు, దాని +నాతడు పూర్వాలంకారికులనుండి గ్రహించి విపులీకరించి దానికొక ప్రత్యేకస్థాన మొసగెననియు విదితము కాగలదు. + +వక్రోక్తి సిద్ధాంతము :- వక్రోక్తియను శబ్దము సాహిత్యములో చాల ప్రాచీనకాలమునుండియు పెక్కు అర్ధములలో ప్రయోగింపబడుచు వచ్చెను. బాణుడు 'వక్రోక్తి నిపుణేన విలాసిజనేన' అని ప్రయోగించెను. దండి తన కావ్యాదర్శములో వక్రోక్తిని స్వభావోక్తికి వ్యతిరేకముగా వాడెను. శ్లేష వక్రోక్తికి పోషకమని యాతడు పల్కెను. వక్రోక్తియనగా ఉక్తి వైచిత్య్రము. +అది తరచుగా శ్లేషపై ఆధారడియుండి, ఋజుభాషణము \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0418.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0418.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4bf687fd97fdb5e15b19a5067319f39238b8ee36 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0418.txt" @@ -0,0 +1,17 @@ +నకు భిన్నముగానుండును. భామహుడు ఈ యర్థములోనే దీనిని ప్రయోగించెను. కావ్యమునందును వ్యవహారమునందలి పదములే ప్రయోగింపబడుచున్నను, కావ్యమునందు అవి విశిష్ట పద్ధతిలో వాడబడుచున్నవి. దీనినే వక్రత యందురు. + +వక్రోక్తి కావ్యజీవితము అని నుడివినవాడు కుంతకుడు. ఈతని గ్రంథము 'వక్రోక్తి జీవితము'. వక్రోక్తి యనగా 'వై దగ్ధ్య భంగీ భణితిః' అని ఇతడు నిర్వచించెను. వక్రోక్తి కవియొక్క వాడ్నైపుణ్యముచే నేర్పడునని ఈతని యభిప్రాయము. స్వభావోక్తిని అలంకారమనిన వారిని ఈతడు పరిహసించేను. వక్రోక్తి అరువిధము లని ఇతడు నిరూపించెను. అవి వర్ణవిన్యాస, పదపూర్వార్ధ, ప్రత్యయ, వాక్య, ప్రకరణ, ప్రబంధ గతములు, + +ధ్వనికారుడు 'సంభాషణ వైచిత్రియే వక్రోక్తి'యని చెప్పి అది అలంకారమని నుడివెను. వామనుడు వక్రోక్తి 'సాదృశ్య లక్షణ' యని నిరూపించెను. రుద్రటుడు వక్రోక్తి శబ్దాలం కారమనిచెప్పి అది కాకు వక్రోక్తి, శ్లేష వక్రోక్తి అని రెండువిధములుగ నుండుననెను. భోజుని సరస్వతీ కంఠాభరణములో వాఙ్మయమంతయు వక్రోక్తి, రసోక్తి, స్వభావోక్తి యని మూడు విధములనియు, రసోక్తి సహృదయ హృదయాకర్షకమనియు చెప్పబడినది, వక్రో క్తిని గురించి ఈ విధముగా చెప్పుటవలన అది విలక్షణమైన కావ్యస్వరూపమును తెలుపుచున్నదని భావించవలెను. సాధారణ ప్రసంగములలో వాడబడు పదములను గైకోను కావ్యమునం దైనను వక్రోక్తి కొరకు పదములను ఏరుకొను పద్ధతి ఇతర సామాన్య +సంభాషణలోకన్న వేరుగానుండును. + +కైశిక్యాది వృత్తులు : ఇప్పుడు 'వృత్తి, ప్రవృత్తి' అను వాటినిగూర్చి చర్చించి వాటికి రీతులతో గల సంబంధ +మును చర్చించుట చాల ఆవశ్యకము. 'భారతి, సాత్వతి, కైశికి, ఆరభటి అను నాలుగు వృత్తులను, వాటి అంగములను గూర్చి భరతుడు నాట్యశాస్త్రములో వివరించెను. అతడు వృత్తులు నాట్యమునకు తల్లులవంటివని చెప్పెను. కైశికివృత్తి శృంగార, హాస్యరసములలోను, సాత్వతి, వీర, రౌద్ర, అద్భుతములలోను అవశ్యముగా వాడవలె +నని భరతుని మతము. రసార్ణవ సుధాకారుడు వృత్తులకు పైనియమములనే సూచించి, 'భారతీ' అను పదము +'భారీ' శబ్దమునుండియు, 'కైశికీ' అను పదము ' కేశ’ శబ్దమునుండియు ఉత్పన్నములయిన వని వాటికి పౌరాణిక వ్యుత్పత్తులను తెలిపెను. ఒక రసమునకు అనుగుణము అయిన శబ్దముల, అర్థముల ప్రయోగమును గూర్చి తెలిపి, +ధ్వని కారుడు ఆవృత్తులే ఔచిత్యయుక్తములై వివిధములుగా తెలియనగు నని కూడా చెప్పెను. వృత్తియనగా వ్యవహారము అని యర్థము. రసానుగుణమై, ఔచిత్యవంతమయిన వ్యవహారముగల కైశిక్యాది వృత్తులు అర్థాశ్రయములనియు, ఉపనాగరికాదులు శబ్దాశ్రయము లనియు అభినవగుప్తుడు తెలిపెను. అతడు 'రసాదుల దృష్ట్యా వాడబడిన వృత్తులు నాట్యమునకు, కావ్యమునకు ఒక అపూర్వమయిన శోభను కలిగించును. ఆ రెంటికిని రసాదులు జీవితభూతములు. ఇతి వృత్తాదులు శరీర భూతములు' అని చెప్పెను. కనుక నాట్యమునకుగాని కావ్యమునకుగాని ఇతివృత్తము శరీరమని స్పష్టమగు చున్నది. కైశిక్యాదులు అర్ధవృత్తులని, ఉపనాగరికాదులు శబ్దవృత్తులనికూడ స్పష్టమైనది. భరతుడు కైశికీవృత్తిని స్త్రీలుమాత్రమే బాగుగా నటించగలరని అనెను. ఉద్భటుని మతములో వృత్తులు పరుష, ఉపనాగరిక, గ్రామ్య +భేదముచే మూడు విధములు. + +నాట్యశాస్త్రములో భరతుడు అవంతి, దాక్షిణాత్య, పాంచాలి, ఓడ్ర, మాగధి, అను ప్రవృత్తులను చెప్పి, ప్రవృత్తియనగా నానా దేశ వేష భాషా- ఆచారవా ర్తలను ప్రఖ్యావన చేయునది అని తెలిపెను. దాక్షిణాత్య ప్రవృత్తిలో అనేక నాట్యములు, గానము, సంగీతము కలవనియు ఆతడు వచించెను. కావ్య మీమాంసలో వేష విన్యాసక్రమము ప్రవృత్తి యనియు, విలాస విన్యాసక్రమము వృత్తి యనియు, వచన విన్యాసక్రమము రీతి యనియు ఈ మూడింటికిని గల విశేషమును అతి స్పష్టముగా తెలిపెను. సాగరనంది వైదర్భి, గౌడి, పాంచాలి, అను రీతులకు భారతీ వృత్తియు, పాంచాలికి సాత్వతియు, వైదర్భికి, కైశికి, గౌడికి ఆరభటియు, క్రమముగా అంగము లని చెప్పెను. + +కావ్యదోషములు : అలంకారశాస్త్ర గ్రంథములన్నిటిలోను, దోషములను గూర్చి చర్చ జరిగినది. కుకవి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0419.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0419.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..68aa53bd41add663ff650f11fe447cccd4c19168 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0419.txt" @@ -0,0 +1,16 @@ +యగుటకంటె అకవిగానుండుటయే మేలనియు, కుకవి యగుట మరణప్రాయమే యనియు భామహుడు వచించెను. భరతుడు పదిదోషములను పేర్కొనెను. అవి -'అర్థహీన, ఏకార్థ, గూఢార్థ, అర్థాంతర, విసంధి, శబ్ద చ్యుతి (శబ్దహీన), విషమ, భిన్నార్థ, అభిష్టుతార్థ, న్యాయాద పేత' అనునవి. దండి పదిదోషములను, భామహుడు పదునొకండు దోషములను చెప్పిరి. దోషములు సాధారణముగా పదగతములు, వాక్యగతములు, పదార్థ గతములు, వాక్యార్థగతములు, ఛందోవ్యాకరణగతములు, రసగతములు, దేశ కాలగతములు అయి యుండును. అర్థదోషముల భేదములను మమ్మటుడు, తరువాతి గ్రంథకర్తలు వామన మతానుసారముగా నంగీకరించిరి. మమ్మటుడు కావ్యప్రకాశములో, అలంకార దోషములనుకూడ చెప్పి అన్ని దోషములను అరికట్ట జాలము గనుక ఘోరములయిన దోషములను నిరోధింపవలె ననియు, అన్నింటిలోను ఘోరాతిఘోరములయిన రసదోషములను కవి ప్రయత్నాతిశయముచే దొరలకుండ చేయవలె ననియు. విశదీకరించెను. కావ్యమును నిర్దోపముగా కూర్చుట అసంభవమని విశ్వనాథు డనెను. 'దోషదృష్టి పరముగా మనస్సును అతిగా ప్రవర్తింప చేయకూడదు. దోషైక దృక్కులకు దోషము లేని చోటకూడ దోషము కనిపించును' అని కుమారిలుడు తేటపరచెను. + +అలంపురము :- అలంపురము తుంగభద్రాతీరమున ఉన్న ప్రాచీన పట్టణము. ఇది రాయచూరు జిల్లాలోని +ఒక తాలూకా కేంద్రము. ఇందలి జనసంఖ్య 7000. ఇప్పుడీ గ్రామ మంతయు శిథిలావశేషములతో నిండి యున్నది. విశాలమైనకోట, పురాణ ప్రసిద్ధములైన నవబ్రహ్మాలయములు, మనోహర శిల్పఖండములు, అనేక శిలాశాసనములు మనకిప్పటికినీ కనబడుచు నాటి వైభవమును స్మరణకు తెచ్చుచున్నది. + +చరిత్ర : ఈ ప్రాంతము చాల ప్రాచీనమైనది. ఇచటికి సమీపమున ఉన్న గొందిమళ్ళ, చాగటూరు శివారులలో +కెయిరనులు (cairns) అనబడు ప్రాగైతిహాసిక యుగపు సమాధులు విశేషముగా నున్నవి. అవి శిలాయుగమునకు +చెందినవి. వాటిని త్రవ్వించి పరిశోధనలు జరిపినచో క్రొత్తవి శేషములు బయటికివచ్చును. + +అలంపురమను పేరెట్లువచ్చెనో ఇందలి కోటను దేవాలయములను ఎవరు ఎప్పుడు నిర్మించిరో తెలుపగల ఆధారములు లభింపలేదు. పురములోని దేవద్రోణి తీర్థమున కోటగోడకు వేయబడిన విజయాదిత్య సత్యాశ్రయుని శాసనమునుబట్టి కోట 7 వ శతాబ్దము తరువాత కట్టబడెననియు, స్వర్గ బ్రహ్మాలయ ద్వారపాలకుని మీదగల వినయాదిత్య సత్యాశ్రయుని లేఖనమునుబట్టి ఆలయములు 7 వ శతాబ్దమునకు ముందు నిర్మింపబడి యుండెననియు గట్టిగా చెప్పవచ్చును. + +స్థలపురాణములో, హేమలాపురమనియు, శాసనములలో హతంపుర మనియు నిది పేర్కొనబడినది. 11 వ శతాబ్దపు శాసనములలో అలంపురము పేరు కానవచ్చును. నిఖిలభారత ఆయుర్వేద విద్యాపీఠము (లాహోరు) వారు ప్రకటించిన "ఆనందకందం" అను వైద్యగ్రంథమున అలంపురము ప్రస్తావింపబడినది. ఆ గ్రంథకాల నిర్ణయమున అభిప్రాయ భేదములు కలవు. భారత ప్రభుత్వ-ఆర్ష శాఖవారి 1937 వ వార్షిక నివేదికలోని గురిజాల ప్రాకృత శాసనమందు 'హలంపురస్వామి' ఒకడు అచటి బౌద్ధ స్తూపమునకు దానముచేసిన విషయము కలదు. ఆ హలంపురము ఈ అలంపురమేయైనచో 3 - 4 శతాబ్దములనాటికే అలంపురము ప్రసిద్ధినంది యుండవలెను. + +పరిసరములలోనున్న తక్కపిల, ఉండవెల్లి, శాతన కోట గ్రామనామము లీప్రాంతము యొక్క ప్రాచీనతను అస్పష్టముగ తెలుపుచున్నవి. అలంపురపు శిలాలేఖనములను బట్టి, వాస్తు శిల్పములనుబట్టి ఆలయములు 6-7 శతాబ్దములలో బాదామీ చాళుక్యుల కాలమున నిర్మింపబడి యుండునని ఊహింపవచ్చును. + +ఈ ప్రాంతములు వరుసగా బాదామీ చాళుక్య, రాష్ట్రకూట, కల్యాణీ చాళుక్య, కాలచుర్య, కాకతీయ,విజయనగర రాజులచే పాలింపబడినవని శాసనములు చెప్పుచున్నవి. తరువాత కుతుబుషాహీ, మొగలు పాదుషాలకు లోబడి బిజ్జులవారు కొంతకాలము పాలించినారు. ఆంధ్రానర్ఘరాఘవ కావ్యకర్తయగు బిజ్జుల చినతిమ్మ భూపాలుడు అబుల్ హసన్ కుతుబ్ షా సామంతుడై అలం \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0420.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0420.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..962f2dc3f643810b453f49081edfee94906ceef9 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0420.txt" @@ -0,0 +1,9 @@ +గణపతి - అలంపురము +పురమును ఏలినాడు పిదప 19 వ. శతాబ్దమునషాయారుల్ ముల్కు అను జాగీరుదారు కొన్నాళ్ళు ఏలినాడని పార్సీ లేఖనములు తెలుపు చున్నవి. + +శాసనములు : అలంపురము ఆలయములలో పెక్కు శాసనము లున్నవి. అవి దక్షిణాపథ చరిత్రకు ముఖ్యముగా పశ్చిమాంధ్ర చరిత్రకు మిగుల ప్రధానమైనవి. ఇంతవరకు లభించిన శాసనములలో వినయాదిత్యుని లేఖనలే ప్రాచీనమైనవి. + +ఇచటబాదామీ చాళుక్యులు వినయాదిత్య, విజయాదిత్య, సత్యాశ్రయులు, రాష్ట్రకూట ప్రభూతవర్ష, ధారావర్ష మహారాజులు, కల్యాణీ చాళుక్యులగు త్రైలోక్యమల్ల, జగదేకమల్ల, భువనైక మల్ల, త్రిభువనమల్లుల కాలమున వారి పట్టమహిషులు, ప్రధానులు, సామంత మండలేశ్వరులైన తెలుగుచోడ, వైదుంబరాజులు, కలచురి భుజబల మల్లుని కాలమునందలి అయ్యావొళై మార్వర్ స్వాములు కాకతీయ ప్రతాపరుద్రదేవునికాలపు వీరబలంజ్యసమయ ధర్మ ప్రతిపాలకులు,అం తెంబరగండ పెర్మాడి రాయని ప్రధాని అయితరాజు, అంతెం బరగండ రాయి దేవమహారాజు, విజయనగర సార్వభౌముడు శ్రీకృష్ణదేవరాయలు మొదలయినవారు వేయించిన శిలాశాసనము లనేకము లున్నవి, వీటి వలన వాటి విద్యాపీఠములు, వ్యాపార శుల్కములు, అర్చావిశేషములు, రాజవంశ ప్రశస్తులు, మొదలయిన అపూర్వ చారిత్రకాంశములు తెలియవచ్చు +చున్నవి. ఇచటి వీరగల్లుల పై విగ్రహములపై గూడ లేఖనములుండి చారిత్ర కాంశములను వెల్లడించుచున్నవి. + +దేవాలయ శిల్పము - ఆలంపురము \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0422.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0422.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..970d808f6e205bd73eb51feb9e6e6545f521831e --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0422.txt" @@ -0,0 +1,16 @@ +మర్దని, నటరాజు, నాగరాజు, విఘ్నేశ్వరుడు, నరసింహుడు, భైరవులు, ఆంజనేయుడు, నంది, గౌరీ శంకరమూర్తులు, వివిధాకృతులతో కాన వచ్చుచున్నవి. ఇవిగాక, కామాక్షి, పరశురామ, వేంకటేశ్వర, చెన్న కేశవ, పాండురంగ, గోపాలకృష్ణ, శ్రీరామ, దత్తాత్రేయ, దుర్గామూర్తులు కూడ పూజింప బడుచున్నవి. ఇచట శైవ, వైష్ణవ, శాక్తేయ, సౌర, గాణాపత్య, స్కాందాది మతశాఖలకు సంబంధించిన అన్ని దేవతా మూర్తులును ఉండుట గమనింపవలసిన విషయము. + +ఇచట బాలబ్రహ్మ, కుమారబ్రహ్మ, అర్క బ్రహ్మ, వీరబ్రహ్మ, విశ్వబ్రహ్మ, తారకబ్రహ్మ, గరుడ బ్రహ్మ, స్వర్గ బ్రహ్మ, +పద్మ బ్రహ్మ లను నవబ్రహ్మాలయములు కలవు. అన్నియు శివలింగములే. వీటిలో బాల బ్రహ్మేశ్వరుడు క్షేత్రస్వామి. ఈ దేవునకు శివరాత్రి సమయమున బ్రహ్మోత్సవ రథోత్సవములతో తిరునాళ్ళు జరుగును. ఇందలి ప్రధాన దేవీమూర్తి జోగులాంబ -అష్టాదశ దేవీ పీఠములలో చేరిన ఈ దేవత జోగాంబ యని ఆనందకందమునందును, యోగేశ్వరి యని +రసరత్నాక రమునందును, 'విశృంఖలా' యని లలితా సహస్రనామ భాస్కరరాయ భాష్యమునను ప్రస్తుతింపబడినది. నవరాత్రులలో నీమెకు రథోత్సవాదులు జరుగును. + +బ్రహ్మేశ్వరాలయమున కెదురుగ నంది ప్రక్కనఉన్న చిన్న గుడిలో 'నగ్నకబంధము' భూదేవి యను పేర వంధ్యాస్త్రీలచే సేవింపబడుచున్నది. ఈమూర్తి షోడశీతంత్రమున చెప్పబడిన "ఛిన్నమస్తాదేవి" కాదు. ఇట్టి మూర్తు లీ తీరమున నాలుగున్నవి. మహేంజోదారో త్రవ్వకాలలో ఇట్టిమూర్తి బయటపడిన దట. + +వాస్తు పద్ధతి :- ఇచటి ఆలయ నిర్మాణ పద్ధతి దాక్షిణాత్య సంప్రదాయమునకు చెందినది కాదు. కొన్ని దేవా +లయములు దీర్ఘచతురస్రములుగను, కొన్ని చతురస్రములుగను ఉండి రథాకృతిలో కట్టబడిన గర్భాలయములు, +వాటిముందు ముఖమంటపములు కలిగియున్నవి. ద్వారబంధముపై కొన్నిటికి గజలక్ష్మి, కొన్నిటికి ఆయా + +నాగబంధము - ఆలంపురము + +గర్భాలయ మూర్తులను సూచించు చిహ్నములున్నవి. ఇరుప్రక్కల ద్వారపాలకులతోబాటు మకర కచ్ఛపములపై ఆరోహించిన గంగా యమునామూర్తు లుండును. ముఖమంటపము పైకప్పునకు సాధారణముగా నాగరాజుగాని, వికసిత పద్మముగాని ఉండును. కొన్నిటిపై దశావతారములు, అష్టదిక్పాలకుల విగ్రహములు చెక్క బడియున్నవి. ఇందలి గోపుర నిర్మాణము విశిష్టమైనది.గోపురము లన్నియు చదరములై నాలుగు మూలలలో ఆమలకములను, శిఖరమున గొప్ప ఆమలక గోళమును కలిగియున్నవి. బాదామీ, పట్టదకల్లు మొదలయిన స్థలములలో నిర్మింపబడిన వానివలె నీ యాలయములును +చాళుక్య వాస్తు పద్ధతిలో నిర్మింపబడియున్నవి. వీనిపై అజంతా ప్రభావము విశేషముగ కలదని శిల్ప శాస్త్రజ్ఞుల అభిప్రాయము. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0423.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0423.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1ab657c54fb29d020d19fd791a7257baa98c4e86 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0423.txt" @@ -0,0 +1,26 @@ +శిల్ప విశేషములు :_ ఆలయ ద్వారబంధముల మీదను, వివిధాకృతులతో తీర్చబడిన స్తంభములమీదను, దూలము పైకప్పులమీదను, ఆలయ కుడ్యములమీదను సిద్ధహస్తులైన శిల్పులు మనోహర శిల్పమును వెలయింప జేసినారు. గరుడ, స్వర్గ, విశ్వబ్రహ్మాలయములలో శిల్పలక్ష్మి తాండవము చేసినది. ఇనుకరాతిపై చెక్కబడిన లతా +రీతులు, దేవతామూర్తులు, పూర్ణకుంభములు, వివిధ జంతు పక్షి రూపములు, తోరణప్రాయములుగు చెక్కిన +గంధర్వ మిథునములు, విచిత్ర భంగిమములతో ఒప్పిన మానవసింహ ముఖములు, దర్శనీయములై చూపరులను +ఆకర్షించుచున్నవి. ఇందలి_స్తంభరచన ప్రత్యేక మైనది. స్తంభములు, దిగువభాగమునను పై భాగమునను పూర్ణకుంభ +ములను, మధ్యభాగమున అర్ధపద్మమును కలిగియున్నవి. గాలి, వెలుతురు వచ్చుటకై అమర్చబడిన రాతి కిటికీలపై +స్వస్తికాది ముద్రలు, లతలు సుందరముగా చెక్క బడినవి. చాళుక్యులు శివ కేశవులకు భేదము పాటింపని వారగుట +చేత ఆలయ కుడ్యములపై శైవ వైష్ణవ గాథలు చెక్కబడినవి. లింగోద్భవ, త్రిపురాసుర సంహార, వామనావతార, రత్నాసురసంహార, కిరాతార్జునీయ, గజేంద్ర మోక్షణగాథలు మనోహరముగ తీర్చబడినవి. విమతీయుల క్రూర కృత్యములచే కుడ్యశిల్పము చాలవరకు పాడై పోయినది. + +వస్తుప్రదర్శనశాల : హైదరాబాదు ప్రభుత్వ - ఆర్ష శాఖవారు ఈ ఆలయములను శ్రద్ధతో రక్షించి ఇచట +దొరకిన శిల్పఖండములతో నొక పురావస్తు సంగ్రహా లయమును స్థాపించినారు. అందుగల నాగరాజు, నటరాజు, మహిషాసురమర్దని, ప్రదోషమూర్తి, సూర్యుడు, లకులీశ్వరుడు, కార్తికేయుడు, నగ్నక బంధము, భైరవ మూర్తులు మనోజ్ఞ ములయినవి. + +స్కాంద పురాణమునందును, నిత్యనాథసిద్ధుని రస రత్నాకరమునందును, పాల్కురికి సోమనాథుని పండితారాధ్య చరిత్రయందును, శేషారాధ్యుని పర్వత పురాణమునను ఈ బ్రహ్మేశ్వర క్షేత్రవర్ణనము విశేషముగ కలదు. + +ఇట్లు అన్ని విధముల ప్రసిద్ధిపొంది తైర్థికులకు, శిల్పులకు, చారిత్రకులకు యాత్రాస్థలమై సంస్కృతీ కేంద్రమై విలసిల్లిన అలంపురము ద్రోణాచలం - సికింద్రాబాదు రైలుమార్గమున కర్నూలు ప్రక్కన నున్నది. + +అలాస్కా :- అమెరికా సంయు క్త రాష్ట్రములలో రాజకీయముగా అలాస్కా ఒక భాగముగ పరిగణింపబడు చున్నది. ఉత్తర అమెరికా పశ్చిమోత్తరపు తుది భాగమున 54°-40° ఉ. నుండి 71°-50° ఉ. అక్షాంశములలోను, +141° నుండి 169° పశ్చిమ రేఖాంశములలోను అలాస్కా వ్యాపించి ఉన్నది. దీని పైశాల్యము 5,86,400 చదరపు మైళ్ళు. అల్యూషను దీవులలో ఉన్న అనాటిగ్ నక్ ద్వీపము అలాస్కాకు దక్షిణపుకొన. ఇచ్చటినుండి అలాస్కాకు ఉత్తరపుకొన అయిన బరోకు 1400 మైళ్ళదూరమున్నది. ఈ దేశమునందలి ముప్పాతిక వంతు భూ భాగము ఉత్తర సమశీతోష్ణ మండలములో నున్నది. అలస్కా యొక్క తీరప్రాంతపు పొడవు 26,000 మైళ్ళు. అలాస్కాలోని భూమి సమతలముగ లేదు. ఇందు దాదాపు 20,000 చ. మైళ్ళు హిమానీ నదములచే (glaciers) కప్పబడును. వాటిలో మిక్కిలి పెద్దది మలాస్ఫినా అనునది. అది 18,008 అడుగుల ఎత్తైన మౌంటు సెంటు ఇలియాసు అను పర్వతము యొక్క పాదభాగమున ఉన్నది. + +నైసర్గిక లక్షణములు, శీతోష్ణస్థితి :- అలాస్కా చాల విశాలమైన దేశము. అక్కడి శీతోష్ణస్థితి అడుగడుగునకు +మారుచుండును. + +దక్షిణ అలాస్కా :- ఇది బ్రిటిషు కొలంబియాకు సమాంతరముగా నున్నది. దీనిని బ్రిటిషు కొలంబియాలో +కలుపుచున్న దీవులకు అలెగ్జాండరు ద్వీపసముదాయ మని పేరు. దక్షిణ అలాస్కాలో సుమారు 10,000 అడుగుల +ఎత్తైన పర్వత శిఖరములు కలవు. ఇందు సమతల ప్రదేశము చాల తక్కువ. అపుడపుడు శీతకాలములో చలి ఎక్కువ +గను, వేసవిలో ఎండలు తక్కువగను ఉండినను, మొత్తము మీద ఇచ్చట సమశీతోష్ణస్థితి ఉండును. ఈ ప్రదేశమునందు +వర్షపాతము చాల ఎక్కువ. వివిధ ప్రాంతములలో ఈ క్రింది విధముగ వర్షించును; వారను దీవియొక్క దక్షిణాగ్రమున సుమారు 200 అంగుళములు, తెచ్చికాన్లో 150 అంగుళములు, జూనియన్ లో 84 అంగుళములు, యాకుటాటాలో 180 అంగుళములు. ఈ ప్రదేశమునకు ఉత్తరపు చివరయందు వాన బొత్తిగా తగ్గిపోవుచున్నది. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0424.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0424.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..eeeb2cb470528f1963dd64e5db143d3b45563362 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0424.txt" @@ -0,0 +1,22 @@ +మధ్య అలాస్కా :- ఈ మండలము యుకానుకు అలాస్కాకు సరిహద్దగు 141 వ రేఖాంశమునుండి పశ్చిమముగా అలాస్కా పర్వతశ్రేణికిని పసిఫిక్ సముద్రమునకును మధ్యనున్నది. + +శీతోష్ణస్థితి :- ఇచ్చట ఉష్ణోగ్రత తగుమాత్రముగ నుండును. వర్షపాతము ఎక్కువగ నుండును. తీరప్రాంతమున అధికముగా వర్షించినను లోనికి పోవుకొలది వర్షపాతము తక్కువగుచుండును. ఉదా: ల ఔషులో సగటున 185 అంగుళముల వానపడును. ఆంకొ రేజిలో 15 అంగుళముల వాన మాత్రమే. + +పశ్చిమ అలాస్కా : ఇందులో బ్రిస్టలు,కుస్కో క్విమ్ అఖాత మైదానములు చేరియున్నవి. ఇది అలాస్కా పర్వత +పాద భూమినుండి పశ్చిమముగా బేరింగు సముద్రపు వైపు వ్యాపించినది. ఈభూభాగమునందే యూ కాను, కుస్కోక్విమ్ +అను నదులు పారు చున్నవి. ఇందులో టుండ్రా ప్రాంతమే అధికము + +శీతోష్ణస్థితి : వానమితముగా పడును. తరచుగా ఆకసము మేఘావృత మగును. తీరప్రాంతమున పొగ మంచు కనిపించును. + +అలాస్కా ద్వీపకల్పము, అల్యూషను ద్వీపము : ఈ మండలము మెరక పల్లములతో నుండును. ఇందు చెట్లు +చేమలు లేని కొండలు నిండియుండును. ఈ ద్వీపకల్పము యొక్క దిశాంతమందు 80 మైళ్ళ పొడవుగల ఇవి యామ్నా అను మంచినీటి సరస్సు ఒకటి ఉన్నది. ఇందు 58 అగ్ని పర్వతము లున్నవి. వాటిలో పెక్కు పర్వతములు ఇప్పటికిని నిప్పులను గ్రక్కుచుండును. అల్యూషన్సులో పెక్కు ద్వీపము లున్నవి. వీటిలో 13 పెద్దవి. ఇవికూడ అంతర్విభాగము లను పొందియున్నవి. ఫాక్సు ద్వీపములు, ఆండ్రినాధ్ ద్వీపము, రాట్ ద్వీపము, నియర్ ద్వీపము తూర్పున నున్నవి. + +శీతోష్ణస్థితి : ఈ మండలమునందలి వాతావరణము తరచుగా మారుచుండును. వేసవియందు పొగమంచు కనిపించును. తుపానులు చెల రేగును. + +ఉత్తరదేశము : ఇక్కడ ఉత్తరదేశ మనగా ఆర్కిటికుపర్వత మండలము ఆర్కిటికు ప్రాంతమందలి ఏట వాలుగానున్న టుండ్రాభూమి బేరింగు సముద్ర తీరమువరకు వ్యాపించి యున్నది. ఇందలి బీళ్ళు టుండ్రా మాదిరివి. + +శీతోష్ణస్థితి : గొడ్డునేల. ఇందలి వర్షపాతము 10 అంగుళములకంటె తక్కువ. వేసవియందలి ఉష్ణోగ్రత సహ్యముగ నుండును, శీత కాలమునందలి చలి దుర్భరము, + +ఆహార ధాన్యములు : ఇచటి తీరమండలములు సేద్యమునకు పనికి రానివి. తనానా లోయవంటి దక్షిణప్రదేశము లందు గోధుమలు పండును. అచ్చటనే యవలు, ఓటు ధాన్యములుకూడ పండించుటకు వీలున్నది. ఫెర్ బాంక్సు జిల్లాలో ధాన్యోత్పత్తికై ప్రయోగశాలలు నెలకొల్పబడినవి. + +చేపల పరిశ్రమ : సాల్మన్ చేపల పరిశ్రమ అలాస్కా దేశమున ఎక్కువ ప్రాముఖ్యమును వహించినది.ఈ రకపు చేపలు దేశమందు అంతటను, ముఖ్యముగా ఫియర్డు తీరములందు అధికముగాను లభించును. పసిఫికు అమెరికాలలో దొరకు సాల్మను చేపల మొత్తములో 5 వ భాగము అలాస్కాలోనే లభించును. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0425.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0425.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..466ce35b28c24f9b04432074ff6fbb861b713022 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0425.txt" @@ -0,0 +1,21 @@ +ఖనిజములు : ఇచ్చటి రాళ్ళలో ఖనిజములు దొరుకును. ఇందు బంగారపు గనులు చాల ముఖ్యమైనవి. ఇచ్చట రాగి కూడ విరివిగా లభించును. బొగ్గుకూడ దొరకును, చిటినా నది లోయలో నున్న కెన్ని కాటు రాగి గనులు ముఖ్యమైనవి. అలాస్కాలోని ఈశాన్య దిక్కున నున్న కెచికన్ కూడ తామ్రోత్పత్తికి ప్రాముఖ్యమును వహించినది. కాటలా, మాటనుస్కా అనునవి బొగ్గునకు ముఖ్యమైన గనులు. కాటలాగనిలో ఆంత్రోసైటు రకపు బొగ్గు పొరలు పొరలుగా దొరకును. మాటనుస్కా గనిలో మెత్తని బొగ్గు (Bituminous), కొలదిగ గట్టియయిన బొగ్గు (Sub- bituminous) లభించును. నానాయిమా గనిలో కొంత హీనమైనబొగ్గు దొరకును. + +జూనో, విల్లోక్రీకు, ప్రిన్సువిలియం సౌండు అను గనులలో బంగారము దొరకును, ఇందులో కొంత బంగారము ఇసుకతోను, మట్టితోను కలిసి లభించును.మరికొంత గనుల పొరలనుండి లభించును. + +రవాణా సౌకర్యములు : ఈ దేశమున పెక్కు నదు లున్నవి. అందుచేత నౌకాయానమునకు ప్రాముఖ్యము +చేకూరినది, బొగ్గు ఉత్పత్తి కారణముగా రైల్వేలుగూడ అభివృద్ధి చెందినవి. భారీ సరకులు సముద్రమార్గమున రవాణా చేయబడుచున్నవి. ప్రయాణించువారికిని, తేలిక సరకుల రవాణాకును విమానములు అధికముగ ఉపయోగపడు చున్నవి. + +జనులు : ఎస్కిమోలు, హైడాలు, ఖ్లిన్కిట్లు, అధో పొస్కనులు అను నాలుగు తెగల జనులు ఇచ్చట నివ +సించుచున్నారు. జపానీయులు, చైనీయులు ఇక్కడకు వలసవచ్చి యున్నారు. ఇచ్చటి జనులు యూరోపియనుల +మతాచారములను అవలంబించుచున్నారు. + +రెడ్డు ఇండియనులు అఫోగ్నికు ద్వీపములో నివాసములను ఏర్పరచుకొనిరి, సముద్రతీరమందును ఇతరపట్టణము లందును తెల్లజాతివారు నివసించుచున్నారు, వారు తరచుగా తమ నివాసములను మార్చుకొను చుందురు. సిట్కా, డగ్లసు అను నగరములు ముఖ్యమైనవి. ఈ పట్టణప్రాంతములందు ఖనిజ ఉత్పత్తి విరివిగా జరుగును. + +ఇచ్చటి సైనికోద్యోగీయులలోను రాష్ట్ర పరిపాలన-ఉద్యోగీయులలోను పెక్కురు అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రములనుండి వచ్చినవారే. ఈ ప్రదేశము యుద్ధ వ్యూహములకు సహజముగ తగియున్నది. + +అలెగ్జాండరు :- అలెగ్జాండరు చక్రవర్తి క్రీ. పూ. 356 లో గ్రీసులో జన్మించెను. ఇతని తండ్రి మాసిడోనియా రాజగు ఫిలిప్పు, తల్లి యెపిరట్ రాకుమార్తె యగు ఒలింపియస్. సుప్రసిద్ధ వేదాంతవేత్తయైన అరిస్టాటిల్ ఇతని గురువు. 18 వర్షముల ప్రాయమున అలెగ్జాండరు చెరోనా యుద్ధములో అశ్వదళాధిపత్యమువహించి శత్రు సైన్యముల చెండాడి తన భావి యసమాన సమర నైపుణ్యమునకు దగిన సూచనలను చూపెను. ఇరువది యేండ్ల వయసున అలెగ్జాండరు సింహాసన మధిష్ఠించెను. + +శత్రువుల తిరుగుబాటులను అణచెను. ఒక సంవత్సరములో ఐరోపాను జయించి ఆసియాపై దండెత్తుటకు సంసిద్ధు డయ్యెను. అలెగ్జాండరు 30,000 కాల్బంటులతో, 5000 ఆశ్వికదళములతో ఆసియా జై త్రయాత్రకై బయలు వెడలెను. ఇతని జీవితములో మిగిలిన 12 ఏండ్లు ఆసియాయందే గడచెను. ఇతడు తాను విడిసిన చోటులందెల్ల పూర్వులను గౌర +వించి, దేవతల నారాధించెను. ట్రాయి పట్టణములో ఎథీనా దేవాలయములో బలియిచ్చెను. మిలెటిస్ ను గెల్చిన తరువాత తన నౌకాదళమును విచ్ఛిన్నముచేసెను. ఇజస్ యుద్ధములో పర్షియన్ రాజగు డరియస్ ను పరాజితుని జేసెను. తన విజయ చిహ్నముగా ఇజస్ సమీపమున ఇతడు అలెగ్జాండ్రియా పట్టణమును కట్టించెను. ఈజిప్టును గెల్చి, అలెగ్జాండ్రియా రేవుపట్టణమును సృష్టించెను. ఈ ప్రాంతములందు గ్రీకు నాగరకతను, వ్యాపారమును వృద్ధిచేసెను. టైగ్రెస్ నదిని దాటి బాబిలోనియాను గెల్చెను. పెర్సిపోలిస్ ను వశపరచుకొనెను. + +అలెగ్జాండరు తక్షశిల జేరి అచటి రాజును వశపరచు కొనెను. హిదా స్పెస్ యుద్ధములో పురుషోత్తముని ఓడించెను. శతద్రూనదిని సమీపించుటతో అలెగ్జాండరు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0427.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0427.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8da36c3b093745f1c17513dad9ab1d5fb1f99af1 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0427.txt" @@ -0,0 +1,25 @@ +2. ఆమ్లజనిదములు ;- బాక్సైట్ (స్ఫోదిజము) అనునది అల్యూమినియము యొక్క ఆమ్లజనిద ఖనిజములలో +అన్నిటికంటె విరివిగా దొరకును. వాణిజ్య సంబంధమగు అల్యూమినియము అంతయు ఈ మూలాధారము నుండి లభించుచున్నది. కురువిందము (వర్ణరహితము), కెంపు (మాణిక్యము-ఎరుపు), ఇంద్రనీలము (నీలిరంగు) +మరకతము (ఆకుపచ్చ) అనునవి ముఖ్యమయిన ఇతర ఆమ్లజనిద ఖనిజములు. + +వీటికి నుందరత, ప్రకాశము, ఉండుటచే ఈ ఖనిజములు రత్నములుగా ఉపయోగపడుచున్నవి. స్ఫటామ్లజనీధము యొక్క (Alluminium oxide) అపరిశుద్ధ రూపమగు కురువిందశీల పొడి చాల గట్టిగా నుండును. అది రాపిడిచేయు పదార్థముగా ఉపయోపడుచున్నది. + +3. స్ఫటీయములు :- కొన్ని ధాతు స్ఫటీయములు కూడ ప్రకృతిలో దొరకును. అవి "భ్రాజా స్ఫటీయములు" +(Spinels) అనబడును. + +4. ఇతరములు :-సహజముగా దొరకు స్ఫట ఖనిజములు -వైడూర్యము, క్షాసృతిజము (cryolite) స్ఫాశ్మము +(alunite or alum stone) + +అల్యూమినియము యొక్క ధాతునిస్సారణము (Extraction) : సామాన్యమగు రేగడి మట్టినుండి అల్యూమిన +ధాతు నిస్సారణముచేయు విధానము కష్టమైనది. 1886 వ సం. న ఛార్లెస్ మార్టిన్ హాల్ అను అమెరికను రసాయన +శాస్త్రజ్ఞుడు బాక్సైడు (స్ఫోడిజము) అను ఖనిజమునుండి విద్యుత్కరణ విధానమున అల్యూమినియమును తయారు +చేసెను. ఈ విధానము రెండు దశలలో జరుగును. + +(1) స్వచ్ఛమైన స్ఫటకామ్లజనిదమును (అల్యూమినా) తయారు చేయుట. +(2) స్ఫట కామ్లజనిదము యొక్క విద్యుత్కరణము. + +1. స్వచ్ఛ స్ఫటకాన్ల జనిదమును తయారుచేయుట :ఇనుము యొక్క ఆమ్లజనిదము, ఇసుక, స్ఫోడిజములో +నుండు ముఖ్యమగు కలుషములు, స్ఫోడిజమును పరిశుద్ధము చేయుటకు రెండు విధము లగు ప్రక్రియలను +ఉపయోగింతురు. + +బేయరు ప్రక్రియ : బాగుగా చూర్ణము చేయబడిన స్ఫోడిజము గాఢ దాహకసోడా ద్రావణమున కరిగింపబడును. స్ఫట కామ్లజనిదము కరిగి, ఇనుప ఆమ్లజనిదము కరుగక నిలచిపోవును. దానిని వడపోత పోయుదురు. ఈ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0429.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0429.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e6131d80a9d507a71bc592dbb8fdbfcbcebdd3c3 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0429.txt" @@ -0,0 +1,34 @@ +వంతమగు బంగారు కాంతి ఉండును. అది హరించిపోదు. అది ఫోటో చట్రములు చేయుటకును, ఇతర అలంకరణపు పనులకును ఉపయోగపడును. ఫ్రెంచి ప్రభుత్వము వారు ఈ మిశ్రలోహమును నాణెములు చేయుటకు ఉపయోగించు చున్నారు. + +స్థిరస్ఫటము (డ్యురాలుమిన్) :- దీనిలో 95 శాతము అల్యూమినియము, మిగిలినది రాగి, మగ్నము, మాంగ +నము ఉండును. ఇది సముద్రపుటోడల నిర్మాణమునకును శస్త్రచికిత్ఛోపకరణములు చేయుటకును ఉపయోగపడును. + +అల్యూమినియము స్ఫట తాప విధానమునందు కూడ ఉపయోగపడును. + +గోల్డష్మిట్ యొక్క స్ఫటతాస ప్రక్రియ :- క్రుమము (Chromium), మాంగనము వంటి ధాతువుల యొక్కయు +టంకము, సైకతమువంటి అధాతువుల యొక్కయు, ఈ ధాతువులు ఇనుము కలిసిన అయోమాంగనము, అయోక్రుమము వంటి మిశ్రలోహముల యొక్కయు కర్బన రహితము లగు నమూనాలను సంపాదించుటకై గోల్డుష్మిట్ విధానము ఉపయోగింప బడును. హెచ్చు ఉష్ణోగ్రతలలో అల్యూమినియమునకు తనకంటే తక్కువ ధనాత్మక విద్యుల్లక్షణముగల ధాతువులను వాటి ఆమ్ల జనిదములనుండి వేరుచేయు శక్తి కలదు. ఈ క్రియలో ఉష్ణ విసర్జనము చాల బలముగా నుండుటచే వేరు చేయబడిన ధాతువు కరగి ద్రవరూపమున లభించును. ఈ ప్రక్రియ స్ఫటా కామ్ల జనిదముతో ఉక్కును అతుకుటకును, సముద్రము పై ఓడలను మరమ్మతు చేయుటకును వినియోగింపబడును. + +స్ఫటకామ్ల జనిదము :- ఇది 'అల్యూమినా' అనబడును. స్ఫోడిజమును (Bauxite) ధనురాకారపు విద్యుత్కో +లిమిలో 3000° ల ఉష్ణోగ్రత వద్ద కరగించి పెద్ద మొత్తముపై స్ఫటవిందము (స్ఫటము+కురువిందము) అను కృత్రిమ మగు ఒరపిడి రాతిని ఉత్పత్తి చేయుదురు, అది సహజమగు కురువిందముకంటె కఠినముగా నుండును. అది ఆత్మవహము లగు బండ్ల కవాటికలను (volves) ఉక్కుతో చేయబడిన ఇతర యంత్రభాగములను తరిమెన పట్టుటకును ఒరపిడి చక్రములను తయారు చేయుటకును ఉపయోగింపబడును. అది వక్రీభవన (Refractory) పదార్థముగా కూడ ఉపయోగపడును. + +ఖనిజ కురువింద రూపమున స్ఫటకామ్ల జనిదము ఒరపిడి చేయుటకును, మెరుగు పెట్టుటకును చాల ఉపయోగింప బడును. ఇప్పుడు సూక్ష్మముగా చూర్ణము చేయబడిన అల్యూమినా, ఒక రంగు పదార్ధములతో కృత్రిమ రత్నములు తయారుచేయబడు చున్నవి. + +అల్యూమిన ఉదజామ్ల జనిదము నీటిని శుభ్రపరచు విధానమున ఆతంచన ప్రక్రియ (Coagulation process +పేరుకొనునట్లు చేయుటకును, కాగితమును సజ్జీకరణము చేయుటకును, వస్త్రములను జలప్రవేశ నిరోధకములుగా +చేయుటకును ఉపయోగింపబడును. అది వస్త్రములకు రంగు వేయుటయందును, వానిపై క్యాలికో ముద్రణము +చేయుటలో వర్ణస్థాపకముగా ఉపయోగపడును; రంగు చక్కెరను విరంజనము చేయుటకుగూడ అది ఉపయోగించును. + +రంగువేయుటలో స్ఫటసంయోగద్రవ్యముల ఉపయోగము :- రంజక ద్రవ్యములలో ఉన్ని, పట్టువంటి జంతు +సంబంధమగు పోగులకు నేరుగా రంగువేయుటకు వీలగును. కాని ఉద్భిజ సంబంధమగు పోగులకు “వర్ణస్థాపకములు" +అను కొన్ని పదార్థములలో ముంచిన తరువాతనే రంగు వేయుదురు. వస్త్రమును మొదట స్ఫట సంయోగ ద్రవ్య +ద్రావణములో ముంచెదరు. తరువాత రంగు వేయుదురు. దీనివలన వస్త్రమునకు రంజక ద్రవ్యము పట్టును. ఇట్టి స్ఫట +సంయోగ ద్రవ్యములను “వర్ణస్థాపకములు" అందురు. + +పటిక ; రెండుధాతువుల ద్విలవణము 24 అణువుల నీటిని స్పటిక జలముగా కలిగియున్నచో అది 'పటిక' అన +బడును. పొటాశియము, అల్యూమినియముల, గంధకితములచే నేర్పడిన ద్విలవణమును 'పొటాష్ పటిక' లేక 'సాధా +రణ పటిక' అందురు. + +పటిక తయారుచేయుటకు పొటాళియ, అల్యూమినియ గంధకితముల అణుప్రమాణములను, మరగుచున్న నీటిలో +కరగించి, చల్లారనిచ్చినచో పటిక స్ఫటికములు వేరుగా నేర్పడును. + +పటిక తెల్లగా, స్ఫటికాకారమున నుండు పదార్థము. వేడిచేసినచో అది కరిగి, స్ఫటిక జలమును పోగొట్టుకొని \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0432.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0432.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f1e8828b7d882962faa2de935c605f1aebb63ea7 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0432.txt" @@ -0,0 +1,4 @@ +అల్బెరూనికి హిందువుల విద్యలయందు ఎక్కువ ఆసక్తి ఉండెడిది. భారత దేశములో అడుగిడుటకు పూర్వమే జర్జన్ వద్ద ఇతడు తన మొదటి గ్రంథాలలో నెంచదగిన “తూర్పు దేశముల కాలనిర్ణయము" అను గ్రంథమును సంకలిత మొనర్చెను. హిందువులు కాలమును నిర్ణయించు రీతి, వారి అధికమాసగణనా రీతులు, చంద్రుని స్థానములు, జ్యోతిషము మొదలగు వాటిని గురించి, ఈ గ్రంథమునందు సమృద్ధిగా విజ్ఞానము లభించును. మొత్తము మీద పురాతన కాలమునందలి అన్ని దేశములవారును, కాలనిర్ణయము చేయుటలో అవలంబించిన అన్ని పద్ధతుల గురించియు సమాచారము ఈ గ్రంథమునందు కలదనుట నిక్కము. ఐనను ఇతడు సేకరించి, అచ్చటచ్చట ఇతర దేశీయ సంస్కృతులతో పోల్చుచు. భారతదేశమునుగూర్చి వ్రాసిన నూతన విశేషము లన్నియు ఈ గ్రంథనామము సూచించు నట్లు, ఇందు కలవు. ప్రాచీనమయిన భారతీయ వేదాంతమునుగురించి ఇతడు చేసిన వర్ణనలు అసమానములు. సంస్కృత సాహిత్యము, నాటి భారతీయులు ఆచార సంప్రదాయముయొక్క భౌతిక స్వరూపము, మొదలగు విషయములను గురించి ఇతడు రచించిన అధ్యాయములు అపూర్వములు. ఇతని వాదములు, ప్రతిపాదనలు, విషయ ప్రధానములు. తాను వర్ణింప దలచిన ప్రజల యొక్క మానసిక ప్రవృత్తులను అనేకోదాహరణములతో ఇతడు విశదీకరించును. సంకోచము, పక్షపాతము లేకుండ, హిందువుల సంస్కృతి ఇతడు చిత్రించెను. సాధారణముగా గ్రంథమునందు ప్రతి అధ్యాయములో మూడుభాగములు కలవు. మొదటి భాగము అధ్యాయము నందలి ముఖ్యాశయమును ప్రతిపాదించును. రెండవభాగమున (అధ్యాయమున గల) విషయము పై గల సిద్దాంతములు, ఆ విషయమునందలి వివిధాంశములపై ప్రాచీన హిందూగ్రంథములనుండి ఉద్ధృతములైన వాక్యములు ఉండును. మూడవభాగమునందు, భారతీయ సిద్ధాంతములను, గ్రీకులు, పారశీకులు మొదలగు ఇతర ప్రాచీన దేశీయుల సిద్ధాంతములతో పోల్చి ఇతడు పరిశీలించును. ఇతని గ్రంథములందు విషయసంపత్తి కలదు. భాషయందు అసమగ్రత, పునరుక్తులు ఉండవు. విషయ ప్రతిపాదనము నిపుణముగా నుండును. పైనచెప్పిన విధముగ "కితాబుల్-హింద్ " ఒక్కటే ఇతడు భారతదేశమును గురించి వ్రాసిన గ్రంథము కాదు. ఇతడీ దేశమును గురించి వ్రాసిన గ్రంథములు ఇరువదివరకు కలవు. వీటిలో కొన్ని సంస్కృతానువాదములు. మరికొన్ని గ్రంథములు ఆద్యములయిన సంకలనములు, వాటికి +ఉత్తమమును, విశ్వాస్యమునయిన ఉపాదేయసామగ్రి (data) ఆధారము. + +మహమ్మదు కొడుకయిన సుల్తాన్ మసూద్ పోషణలో 1030 వ సం. న అల్బెరూని రచించిన “కానూన్ మాస్ ఉది" అను ప్రఖ్యాత గ్రంథమే ఇతడు వ్రాసిన వాటిలో నెల్ల ఉద్గ్రంథమని చెప్పవచ్చును. తండ్రివలెనే ఇతడు విద్యాపోషకుడు. ఈ ఉద్గ్రంథమును అల్బెరూని మసూద్ నకు అంకితము చేసెను. ప్రకృతి శాస్త్రములకు సంబంధించిన పుస్తకము లెన్నియో అప్పటికే అతడు ప్రచురించియుండెను. ఈ విశాలమయిన ఉప భూఖండమంతయును ఒకప్పుడు నీటియందుండెనని కూడ అతడు ఊహించెను. గ్రీకుల యొక్కయు, భారతీయుల యొక్కయు ఖగోళశాస్త్రములందు అనంతములైన పరిశోధనములు కూడ ఇతడు జరిపెను. మసూద్, "గజినవీ సింహాసనమును అధిష్ఠింపగా, తన ఖగోళశాస్త్ర విజ్ఞానమును సమీకరించి క్రొత్త సిద్ధాంతములు చేయుటకు అనువయిన కాలము ఆసన్నమయ్యెనని అల్బెరూని భావించెను. మొత్తము పుస్తకములో నాలుగు సంపుటము లున్నవి. ఇందు ఖగోళ- వైజ్ఞానిక శాస్త్రములకు సంబంధించిన గూఢ వివరములు కలవు. ఇది అముద్రితముగా నుండుట, కొంతవరకు మాత్రమే అనువదింపబడుట, దురదృష్టము. ఇప్పుడయినను ఇది ముద్రింపబడినచో చాల సముచితముగా నుండును. మొత్తముమీద ఈ “కానూన్” అను గ్రంథము, త్రికోణ మితిశాస్త్రము, భౌతిక భూగోళ శాస్త్రము, ఖగోళశాస్త్రము మొదలగు శాస్త్రములందలి విషయములను ప్రతిపాదించునదై, అల్బెరూని కాలము నాటి వివిధ విషయములను గురించిన విజ్ఞానమునకు అధిక్యమును చేకూర్చుచున్నది. తన ఈ గొప్ప గ్రంథారంభమున ఇతడు ఈ విధముగ వ్రాసెను. శాస్త్ర విషయమున నయినను ప్రతివ్యక్తియు నెరవేర్పవలసిన కర్తవ్యమును నేనును నెరవేర్చితిని, పూర్వులు అందిచ్చిన ఆద్య \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0433.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0433.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1e8424f7e066131c31001a0a0160c7604c01f8b5 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0433.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +మయిన విజ్ఞానమును కృతజ్ఞతతో స్వీకరించితిని, నాకు తోచిన తప్పులను నిర్భయముగా దిద్దితిని. నన్ను అనుసరించు ఉత్తర కాలికుల ఉపయోగము కొరకు నా పరిశోధనా ఫలితమును వ్రాత రూపమున రక్షించి యుంచితిని. + +ఒకప్పుడు అంగీకరింబడిన సిద్ధాంతమునకు వ్యతిరేకముగా భూమి గుండ్రముగా నున్నదని ఊహింపబడినది. మహమ్మదు యొక్క ఆస్థానమందున్న మహమ్మదీయ ఖగోళ శాస్త్రజ్ఞులు మధ్యాహ్న రేఖ యొక్క వృత్తాంశమును (arc of the meridian) కొలుచుటకు ప్రయత్నించిరి. కాని క్లిష్టమైన త్రికోణమితి శాస్త్ర పద్ధతితో పూర్వమునందలి తప్పులను సరిదిద్ది భూమి యొక్క వ్యాసార్థమును, వ్యాసమును, పరిథిని కొలిచి, దిఙ్మండలము యొక్క లోతును ఆధారము చేసికొని ఖగోళము యొక్క పూర్తి విస్తీర్ణమును, ఘనఫలమును (Volume) నిర్ణయించు గౌరవము అల్బెరూనికే దక్కెను. పంజాబులో ఉన్న నందానా అను శిఖరము యొక్క ఉచ్చ్రితిని (Altitude) ఆధారము చేసికొని ఈ గణనలు (Calculations) నిర్ణయింపబడినవి. అల్బెరూని నిర్ణయించిన భూమి వ్యాసార్థము నేటి గణనలకంటె డెబ్బదిమైళ్ళచే తక్కునగుచున్న దనుట స్పష్టము. నేటి ఖగోళ శాస్త్రజ్ఞులకు లభ్యమగు కొలతపరికరముల సాయములేకుండ అల్బెరూని ఈ నిర్ణయము చేయగలుగుట ఆశ్చర్యకరము. + +“కానూన్ మసూద్" అను గ్రంథమునందలి మూడవ భాగమునందు త్రికోణమితి శాస్త్రమునకు సంబంధించిన ఆకృతులు, త్రిజ్య, (Sine) జ్య, (cosine) స్పర్శరేఖ మొదలగునవి ప్రతిపాదింపబడినవి. ఇతడు భారతదేశములో ఉద్భవించిన కొన్ని సిద్ధాంతముల నాధారముగా గొనియున్నట్లు కనిపించును. ఐనను యథాక్రమమయిన ఆధునిక రూపమును వాటి కొసగినవా డితడే. వర్తుల స్తంభాకారము కలిగిన (astrolaba) అను దూరనిర్ణయ సాధనమును ఇతడే కనిపెట్టెను. ఈ పరికరము యొక్క సహాయముతో నక్షత్రాదులను (Heavenly bodies) పరిశీలింపగలుగుట యేగాక, దూరమునందలి వస్తువుల యొక్క ఎత్తును, దూరమునుకూడ అల్బెరూని నిర్ణయింపగల్గెను. ఘనమూలము, నిష్పత్తి (ratio), అనుపాతము (Proportion), సంధ్యాకాలము, గ్రహణములు తెలిసికొను పద్ధతి కూడ అల్బెరూని కనిపెట్టెను. తోకచుక్కలు ఉత్పాతములు మున్నగు అనేక విషయముల జ్ఞానమునందు ఇతడు నిష్ణాతుడు. వీటిలో ఒక్కొక్క విషయమే పరిశోధకుని యావజ్జీవమును హరింపదగి యున్నది. + +అల్బెరూని అన్ని కాలములకు చెందిన అత్యుత్తమ శాస్త్రజ్ఞులలో నొకడుగా నిస్సందేహముగా పరిగణింపబడదగిన వాడు. మరియు భారతీయ విజ్ఞానమునందత డొనర్చిన పరిశోధనములు, ప్రదర్శించిన విపుల దూరదృష్టి, పరాభిప్రాయ సహిష్ణుత, మున్నగువాటిచే భారతదేశమునకును, నాటి ముస్లిము రాజ్యములకును మధ్య అతడు దృఢమైన సంబంధానుబంధములను కల్పించినవాడు నై యున్నాడు. + +అల్బేనియా :- ఇది ఐరోపా ఖండము యొక్క ఆగ్నేయభాగములో బాల్కన్ ద్వీపకల్పమునందు ఏడ్రియాటిక్ సముద్రతీరముననున్న రాజ్యము. దీనికి పశ్చిమమున ఏడ్రియాటిక్ సముద్రమును, పూర్వోత్తరభాగములలో యుగోస్లేవియాయు, దక్షిణమున గ్రీసును ఉన్నవి. దీని వైశాల్యము 10,629 చ. మై. జనసంఖ్య 13 లక్షలు. ఇది పర్వతమయమగు దేశము. సముద్రతీరమున మాత్రము సారవంతమయిన సన్నని మైదాన మున్నది.ఉత్తరదిశయందు గల పర్వతములు సుమారు 8 వేల అడుగుల ఎత్తుగలవి. ఉత్తరభాగములో "డ్రిన్" అనునదియు దక్షిణమున “వొయుట్సా" అనునదియు, ప్రవహించును. “ష్కుంబి” అను మరియొక నది అల్బేనియా నట్టనడుమ భాగములో ప్రవహించుచు, దేశమును రెండు భాగములుగా విభజించుచున్నది. ఉత్తరార్ధములో “ ఘెగ్" భాష మాట్లాడువారు, దక్షిణార్థములో “టోస్క్" అను భాష మాట్లాడువారు నివసించుచున్నారు. + +అల్బేనియా పర్వతమయమగు దేశము అగుటవలన ముఖ్యనగరములను కలుపు కొలదిపాటి రోడ్లు తప్ప వేరు రాకపోకల సౌకర్యములు లేవు. డురాజో, వలోనా, సారాం డే, అనునవి ఏడ్రియాటిక్ తీరమున ముఖ్యమయిన రేవుపట్టణములు. రాజధాని “స్కూటారి". అది ముప్పది వేలజనాభాగల నగరము. కోరిట్సా, ఎల్బాసాని, ఆర్గిరో \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0434.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0434.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1e3a2ecdf2c9361f799c69709d2cd55afa4844bf --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0434.txt" @@ -0,0 +1,17 @@ +కాస్ట్ర౯, చెరాటి పేర్కొనదగిన నగరములు, వ్యవసాయమే జనుల ప్రధాన వృత్తి. గోధుమలు, పొగాకు, ఇతర ధాన్యములును పండును. ప్రత్తికూడ కొలదిగా పండును. ఇటీవల దేశములో పరిశ్రమలు కూడ అభివృద్ధి చెందు చున్నవి. రాగి, బొగ్గు ముఖ్యమయిన ధాతువులు. ఇవికాక పెట్రోలియం, లిగ్నైట్, అలుమోనియం,అస్ఫాల్టుకూడ లభించును. పెట్రోలియం ఉత్పత్తి బాగుగా పెంచుటకు ప్రయత్నములు సాగుచున్నవి. + +1951 లో అల్బేనియా ప్రభుత్వము ఒక పంచవర్ష ప్రణాళికను సిద్ధముచేసికొని, దానిప్రకారము ఉత్పత్తి పెంచుటకు కృషి చేయుచున్నది. 1955 వ సంవత్సరాంతము నాటికి 11.1 బిలియను లెక్సు విలువగల వ్యవసాయ పదార్థముల ఉత్పత్తిని ; 8.2 మిలియను లెక్సు విలువగల పారిశ్రామిక వస్తూత్పత్తిని చేయవలెనని అంచనా వేయబడినది. గనులనుండి ధాతువులు త్రవ్వకముకూడ ఎక్కువ చేయుచున్నారు. దేశములో భూసంస్కరణలు అమలుపరచినారు. 1954 వ సంవత్సరములోనే 70 వేల సేద్యపు భూఖండములు భూమిలేని రైతులకు పంచిపెట్టబడినవి. 1954 వ సంవత్సరపు +బడ్జెటు అంచనాల ప్రకారము అల్బేనియా ఆదాయము 1020 కోట్ల లెక్సులు. వ్యయము 990 కోట్ల లెక్సులు. (50 లెక్సులు= 1 డాలరు.) + +విద్య : ఈ దేశములో విద్య ప్రభుత్వాధీనములో ఉన్నది. బాలబాలికలందరు ఏడు సంవత్సరముల నిర్బంధ ప్రాథమిక విద్య పొందుదురు. ఇచ్చట సుమారు 2 వేల 5 వందల ప్రాథమిక పాఠశాలలు కలవు. ముఖ్యపట్టణములలోను, జిల్లా కేంద్రములలోను పెక్కు సెకండరీ పాఠశాలలు కలవు. ఇచ్చట విశ్వవిద్యాలయము లేదు. వృత్తివిద్యాసంస్థలు మూడు కలవు. నిరక్షరాస్యతా నిర్మూలనమునకు అనేకములైన వయోజన విద్యాప్రణాళికలు అమలుపరచుచున్నారు. అయినను, నిరక్షరాస్యత దేశములో ఎక్కువగానే ఉన్నది. దేశమందంతటను 12 దైనిక వార్తా పత్రికలును, 20 ఇతర పత్రికలును కలవు. అన్నియును ప్రభుత్వాధీనములోనే ఉన్నవి. + +భాష : జనులభాష అల్బేనియన్ భాష. ఇది ఇండో యూరోపియన్ భాషా కుటుంబములోని ఇల్లిరియ౯ తెగకు చెందినది. మెగ్, టోస్క్ అనునవి రెండును మాండలికములు, ఉత్తరదేశస్థులందరు ఘెగ్ను మాట్లాడుదురు. దాక్షిణాత్యులభాష టోస్క్, మరియు, దక్షిణ దేశములో గ్రీకుభాషమాటాడు వారుకూడ కొందరున్నారు. జనులలో 66% ముస్లిములు, 23% గ్రీకు - ఆర్థో డాక్చు క్రైస్తవులు. 11% రోమ౯ క్యాథలిక్కులు ఉన్నారు. + +ప్రభుత్వము : అల్బేనియా కమ్యూనిస్టు ప్రజాస్వామిక రాజ్యము. "కమ్యూనిస్టు పీపుల్సు రిపబ్లిక్" ప్రభుత్వము కార్మికుల చేతులలో ఉన్నది. దేశము 10 జిల్లాలుగా విభజింపబడి ఉన్నది. 17 ఏండ్లు నిండిన స్త్రీ పురుషు అందరకును +వోటింగు హక్కు కలదు. 10 వేల జనాభాకు ఒక ప్రతినిధి చొప్పున ఎన్నుకొనబడి "పీపుల్సు ఎసంబ్లి" ఏర్పడును. +ప్రధానమంత్రి కాక పదుగురు మంత్రులుగల మంత్రిమండలి పరిపాలనమును నిర్వహించును. 1954 నుండి మహ +మత్ షెహూ ప్రధానమంత్రిగా ఉన్నాడు. 1953 లో హాజీలెచీ (Hadji Lechi) పీవుల్సు అసెంబ్లీకి అధ్యక్షుడుగా +నియమింపబడెను. + +చరిత్ర : ప్రాచీన ఇల్జీరియా మరియు ఎపిరస్ ప్రాంతములతో కలసి ఉన్న అల్బేనియా క్రీస్తునకు పూర్వము +నుండియే ఎందరో పాలకుల అధికారములో ఉండుచు వచ్చినది. కాని ఎవరి అధికారమైనను తీరప్రాంతములకే \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0435.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0435.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7a906568068a89a5a92a099b98467109fb56ff22 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0435.txt" @@ -0,0 +1,16 @@ +పరిమితమై ఉండెడిది. కాని అంతర్భాగములోని కొండ జాతులవారిని లోబరచుకొనలేకపోయినది. ఎపిడామ్నస్, +అపొలోనియా తీరనగరములు, కార్ఫా, కార్నిత్ రాజ్యముల వలసలుగా ఉండెడివి. లోపలి కొండజాతుల సరదారులు స్వతంత్రులుగానే ఉండెడివారు. క్రీ. పూ. 3 వ శతాబ్దమువరకు అల్బేనియా ఉన్నత దశకు వచ్చినది. ఆ తరువాత మాసెడోనియా, రోమను దేశముల పరస్పర ఘర్షణలో రాపిడిపడెను. క్రీ.శ. మొదటి శతాబ్దము నాటికి పేరునకు మాత్రము ఇది రోమన్ పరిపాలనలో ఉండినది. 5వ శతాబ్దములో "ఆస్ట్రో గోత్స్" (తూర్పు జర్మనులు) ఈ దేశమును అక్రమించిరి. మొదటి జస్టినియన్ చక్రవర్తిచే జయింపబడి ఈ దేశము 535 లో బై జాంటైన్ సామ్రాజ్యములో నొక భాగమైపోయినది. +కాని అప్పుడుకూడ తీరప్రాంతములవరకే విజేతల పరిపాలన పరిమితమయి ఉండెడిది. + +11 వ శతాబ్దము తరువాత అల్బేనియా అంతర్జాతీయ సంఘర్షణలకు రంగస్థలమైనది. 1082 లో రాబర్టు గైస్కాడ్ యొక్క నాయకత్వమున నార్మనులు బైజాం టైన్ సామ్రాజ్యముతో పోరునకు దిగిరి. 1272 లో నేపుల్సు రాజయిన మొదటి చార్లెసు అల్బేనియా రాజయ్యెను. డురాజో రేవు వెనీస్ అధికారములోనికివచ్చెను. తరువాత కొలది కాలమునకు అల్బేనియా టర్కీ హస్తగత మయ్యెను. అల్బేనియా జాతీయ వీరు డయిన స్కాండర్ బర్గు టర్కీ వారిని తీవ్రముగా ప్రతిఘటించెను. వెనీస్, నేపుల్సు రాజ్యములు అతనికి తోడ్పడినవి. 1478 నాటి టర్కీలో ఆటోమన్ సామ్రాజ్యము ఏర్పడెను. అల్బేనియా, ఆ సామ్రాజ్యములో చేరిపోయినది. డురా జోనును, 1501 వరకు వెనీస్ వారు తమ చేతిలో నిలుపుకొనిరి. ఆటోమన్ సామ్రాజ్యాధికారము చాల కాలము సాగినది. ఈ కాలములోనే అధిక సంఖ్యాకులు ఇస్లాం మతమును స్వీకరించిరి. + +1912 లో మొదటి బాల్కన్ యుద్ధము జరిగెను. దానితో అల్బేనియా వారికి స్వాతంత్య్రం సంపాద నావకాశము లభించినది. అంతర్జాతీయ సంఘమొకటి అల్బేనియా సరిహద్దులను నిర్ణయించినది. ఇంతలో 1918 లో రెండవ బాల్క౯ యుద్ధము తటస్థించెను. తత్ఫలితముగా + +అల్బేనియా సర్బులచే ఆక్రమింపబడెను. 1914 లో విలియమ్ అను నతడు రాజ య్యెను. అతని మంత్రి ఎసాద్ పాషా +అనునతడు రాజును తరిమివేసి తానే పాలకుడయ్యెను. ఇంతలో మొదటి ప్రపంచ మహా సంగ్రామము ప్రారంభ మయ్యెను. సర్యులు, గ్రీకులు, ఇటాలియనులు ఆల్బేనియాను ఆక్రమింప మొదలిడిరి. 1916 లో బల్గేరియనులు +ఆస్ట్రియనులును ఈ దేశములో ప్రవేశించిరి. యుద్ధము ముగియు వరకు అల్బేనియా రణరంగముగా నుండెను. + +1928 లో అహమదుజంగు అను ముస్లిం నాయకుడు తాను అల్బేనియా రాజునని ప్రకటించుకొని నిరంకుశముగా పాలించెను. రెండవ ప్రపంచ మహా సంగ్రామము ప్రారంభము కాగానే అల్బేనియా మరల యుద్ధ రంగముగా మారెను. 1939 లో ఈ దేశముపై ఇటలీ వారు దురాక్రమణ జరిపిరి. ఇటలీ రాజైన మూడవ ఇమ్యాన్యుయల్ చక్రవర్తిగా ప్రకటింపబడెను. 1940 లో ఇటాలియనులు గ్రీసుపయి దాడి చేసిరి. దక్షిణ అల్బేనియా రణరంగముగ మారెను. దేశమున ఫాసిస్టు వ్యతిరేక వర్గము లేర్పడెను. స్వాతంత్య్రము కొరకు ఇటాలియనులపయి గొరిల్లా యుద్ధము సాగించిరి. వీరిలో ఎన్వర్ హాక్సుహా (Envar Hoxha) అను నతని నాయకత్వమున వామపక్షము ఏర్పడి విజృంభించినది. 1946 వరకు హాక్సుహా సైన్యములు అల్బేనియాలో చాల భాగమును ఆక్రమించి 1946 సం. 11 జనవరినాడు “రిపబ్లిక్”గా ప్రకటించెను. హాక్సుహా అధ్యక్షతలో కమ్యూనిస్టు ప్రభుత్వము ఏర్పడెను. నాటినుండియు ఈ దేశమును నియంతగా +హక్సుహా పరిపాలించుచున్నాడు. 1946 సం. మార్చి 7 వ తేదీనాడు నూతన రాజ్యాంగము ఆమోదింపబడినది. నాటి నుండి అల్బేనియా సోవియట్ కూటమిలో చేరి ఉన్నది. యూగోస్లావియా సోవియట్ రష్యునుండి విడిపోయిన తరువాత అల్బేనియాకూడ యూగోస్లావియాతో విడిపోయి ఆర్థికముగాను, వ్యాపార దృష్టిలోను చాల చిక్కులపాలయినది. 1954 వ సంవత్సరములో యూగోస్లావియాతో స్నేహపు ఒడంబడిక చేసికొన్నది. + +1946 నుండి నిరాఘాటముగా సాగుచు వచ్చిన హాక్సుహా ప్రభుత్వము 1953 లో కూలిపోయినది. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0438.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0438.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..353176fe14572afd1c732f8042a5a99c4421c800 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0438.txt" @@ -0,0 +1,16 @@ +లకు మార్చి, స్త్రీస్వభావము నత్యంత సహజముగ చిత్రించెను. కావుననే ‘పాటున కింతులోర్తురె' యని పెద్దన +వ్రాసిన పద్యము ననుసరించి తర్వాతి ప్రబంధములలో రోదనపద్యము లనేకములు పుట్టినవి. + +త్వతీయాశ్వాసమున మాయా ప్రవరుని వంచక స్వభావమును గ్రంథకర్త నేర్పుతో జిత్రించెను. ఈ ప్రబంధము నందలి మొదటి మూడాశ్వాసములు రసవత్తరములు, మధుర భావ విలసిత చతుర కవితాశోభితములు. నాల్గవ ఆశ్వాసము నందలి స్వరోచికృతమైన వేటయంతయు పెద్దన కల్పించినదే. పెద్దన శృంగార శాకుంతలములోని వేట ననుసరించి దీనిని సృష్టించి పెంచి వ్రాసెను. భాషయు, శైలియు ప్రత్యేకమై యుండుటయేగాక యిది కవియొక్క లోకజ్ఞానమునకు గీటురాయివంటిది. మనోరమా వృత్తాంతము నీయాశ్వాసముననే కలదు. మనోరమా స్వరోచుల వివాహము సంప్రదాయాను +సారముగా విపులముగా వర్ణింపబడినది. కడపటి దగు నారవయాశ్వాసమున కళావత్యాదుల శాపమోచనము, స్వరోచితో వారి పరిణయము, వనదేవతయందు స్వారోచి జననము, తపస్సు, విష్ణుసాక్షాత్కారము, స్వారోచికి మనుత్వసిద్ధి, అతని రాజ్య పరిపాలనము అను విషయములు కలవు. + +ఈ ప్రబంధమున సందర్భానుసారముగ ననేక నీతు లుపదేశింప బడినవి. చతుర్థ పురుషార్థ కామి యగు వైదిక +గృహస్థునకు ప్రవరు డాదర్శ పురుషుడు. ప్రవరసిద్ధుల సంభాషణమునందు గార్హస్థ్య సన్యాస ధర్మములును వాని +యౌత్కృష్ట్యమును తెలుపబడినవి. వరూధినీ ప్రవరుల ఘట్టమున బ్రహ్మానందమును గోరువారు శమదమాదిగుణ +సంపన్ను లగుటతోబాటు పరవిత్త పరనారీ విముఖులు కావలెననియు ధర్మకర్మాద్యనుష్ఠానములచే నివి సుసాధ్యము లనియు, నిశ్చల వైరాగ్య చిత్తులగు ధీరుల చిత్తముల నెట్టిపరిస్థితియందును స్త్రీల మాయలు కలంచజాలవనియు, కవి సూచించెను. మరియు ధర్మ కామములకు సంఘర్షము కలిగినపుడు యత్నముచే ప్రవరునివలె ధర్మమునే రక్షించు కొనవలెననియు కవి బోధించెను. దివ్యజ్ఞాన సంపన్ను లయ్యును కేవల కాముకు లెట్లు పరుల మోసములకు లోనగుదురో, పరవంచన కెట్లు తలపడుదురో ఈ విషయముల వరూధినీ మాయాప్రవర వృత్తాంతములు క్రమముగా నెరిగించుచున్నవి. ధర్మ సమ్మతమయ్యును బహుభార్యాత్వము నింద్య మనియు, స్వకళత్రమునం దయినను నమితభోగేచ్ఛగల వాని బ్రతుకుపై పశుపక్ష్యాదులకు సైతము రోత కలుగు ననియు స్వరోచి వృత్తాంతమువలన తెలియుచున్నది. + +ఒక్క ప్రవరునిపాత్ర తక్క యిందలి పాత్ర లన్నియు నతి మానుషము అయిన గంధర్వాప్సరాది దేవత పాత్రలు. స్వరోచి పాత్ర మనుజ గంధర్వ సమ్మిశ్రితముగా గోచరించును. అట్లయ్యును వాని సుఖదుఃఖాదులతో మనకు సంపూర్ణ సానుభూతి కలుగునట్లు కని వానిని నిపుణముగ పోషించెను. కోపస్వభావులును శాపాయుధులు నగు మునులును నిందుగనుపింతురు శాంత స్వభావుడగు ప్రవరుని పాత్రకు వన్నె దెచ్చుటకే వీరి కథలు పెంచి వ్రాయబడినట్లు తోచును. ఇట్లి మహాకవి మూల కథను పెంచి రసభావపూరిత మహాప్రబంధముగ తీర్చి దిద్దుటచే నాంధ్రకవితాపితామహ బిరుదు మితనియందు +సార్థకము. దీనికితోడుగా చక్కని ప్రకృతి చిత్రములను, సుందర సన్ని వేశములను, సందర్భానుకూలము లయిన +సరస సంభాషణములను పొందుపరచి, నుడికారములను వాడి, జాతీయములను సంతరించి, శబ్దార్థాలంకారములను సవరించియు పెద్దన తనప్రబంధమునందలి యందము నధిక మొనర్చెను. ఈ కారణముననే రామరాజభూషణుడును తదితర ప్రబంధ కవులును మనుచరిత్రము ననుసరించి తమ రచనలను సాగించిరి. పెద్దనయు శ్రీనాథాది పూర్వుల ననుసరించుటయే కాక మనుచరిత్రమున నన్య దేశీయముల నందముగ ప్రయోగించెను. + +పోషకు డగు శ్రీకృష్ణదేవరాయలచే నిట్లత్యంతముగ మన్నింపబడి, రాయల యనంతరమున 'కృష్ణరాయలతో దివి కేగలేక బ్రతికి యుంటిని జీవచ్ఛవంబు వోలె' అని దుఃఖించెనేకాని 'మరి హేమపాత్రాన్న మెచట గలుగునని విలపింపలేదు పెద్దన. రాయలు లేని రాజధాని యందుండలేక వైరాగ్యచిత్తుడై తన గురువర్యుడగు శఠకోపయతి యున్న కోకటగ్రామ సమీపమున పెద్దనపాడను గ్రామమును జేరి యందే జీవిత శేషమును గడపెను. హరికథాసారమును పెద్దన యీ కాలమున రచించి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0440.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0440.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..31376ccee935bed2796e342b3a33be6cbcbb8cef --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0440.txt" @@ -0,0 +1,17 @@ +కొంపలను తగులబెట్టిరి. సీతారామరాజును, నూరుగురు సవర ముఖ్యులను పట్టుకొనిపోయి, విచారణతంతు నడిపి, +జెయిలుకు పంపిరి. కాని సీతారామరాజు జెయిలునుండి విచిత్రముగా అంతర్ధాన మయ్యెను. పర్లాకిమిడి, జయపూరు, గోదావరి అరణ్యములు అప్పుడాతనికి ఆటపట్టు లయ్యెను. సవరలకును, ఖాండులకునుతప్ప సీతారామరా జెక్కడ నున్నాడో ఎవ్వరికిని తెలియకుండెను. నమ్మిన బంట్లగు సవరలు, ఖాండులు రహస్యమును కాపాడిరి. + +ఆటవికులు సాయుధ, నిరాయుధ వర్గములుగా నేర్పడిరి. సాయుధ వర్గము ప్రభుత్వముతో పోరాడునట్టిది. నిరాయుధ వర్గములో కార్మికులు, కర్షకులు ఉండుచుండిరి. నిరాయుధవర్గమువారు సమ్మెలుకట్టి, పన్నులు ఎగ బెట్టి విధి నిర్వహించెడు వారుగా ఉండిరి. ఈ విధముగా విప్లవము సిద్ధమయ్యెను. సీతారామరాజు ఈ విప్లవమునకు అధినాయకుడు. + +ఈ విప్లవ సేన విండ్లు, బాణములు, కత్తులు, బల్లెములు ధరించి 1922 లో చింతపల్లి గ్రామమునకు పోయి పోలీసు స్టేషనును ముట్టడించెను. పోలీసువారు గడగడ వడకిరి. రాజు ఒక కుర్చీలో కూర్చుండి, అచ్చట ఎట్టి ఆయుధము లున్నవో ఇన స్పెక్టరు నడిగి తెలిసికొనెను. సీతారామరాజునకు కుడి, ఎడమ భుజములుగానున్న గాము గంటందొర, గాము మల్లుదొర అను గ్రాము సోదరులు పోలీసు ఠాణా యంతయు గాలించి, ఆయుధ సామగ్రి తెచ్చి, రాజు సమక్షమున ప్రోగుపరచిరి. రాజు వాటిని వివరముగా రికార్డు పుస్తకములో వ్రాసి, దస్కతు చేసి, తప్పుడు రికార్డులను చించిపారవై చెను. అచ్చట దొరకిన ఆయుధ సామగ్రితో సపరివారముగా రాజు వెడలిపోయెను. ఎవరిని హింసించలేదు, గ్రామజనము గుమిగూడి తమాషాగా చూచుచు నిలుచుండిరి. పోలీసులు గండము గడచిన దని, ప్రాణములతో బయటపడ్డామని +ఊపిరిపీల్చిరి. తరువాత రాజు కృష్ణదేవిపేటలో పోలీసులను చెట్లకు బంధించి, స్టేషనులోని తుపాకులను గై కొని +వెడలిపోయెను. + +మొట్టాడం వీరయ్యదొర ఒక ధీరుడు. ఇతనిని “లాగ రాయి" పితూరీ జరిగినప్పుడు పట్టుకొనిపోయి నానాకష్టముల పాల్చేసిరి. వీరయ్యదొర తప్పించుకొనిపోయి అరణ్యములలో సవరల రక్షణలో రహస్యముగా నుండగా ప్రభుత్వమువారు వేగులవారిద్వారా గాలించి పట్టుకొని "రాజవొమ్మంగి" ఠాణాలో నిర్బంధించిరి. వెంటనే సవర నాయకులు ఠాణాపై దాడి సలిపి, కొట్టు పగులకొట్టి, వీరయ్యదొరను విడిపించిరి. అచ్చటి ఆయుధము లన్నియు దోచుకొనబడెను. వీరయ్యదొర విప్లవ సైన్యమునకు ఉపనాయకు డయ్యెను (1922). ఈ విధముగా 26 తుపాకులు, 2500 రౌండ్ల మందుగుండ్లు, 10 కత్తులు, 10 మందుసంచులు, 12 పెద్దగొలుసులు, 28 బయొనెట్లు, 9 ఖడ్డీలు - ఇంకను పోలీసుదుస్తులు, ఇతర వస్తువులు సీతారామరాజు వశమయినట్లు సర్కారు లెక్కలలో వ్రాయబడియున్నది. + +విప్లవకారులు చర్యలు దొరతనము వారికి తెలియగనే వందలకొలది పోలీసులు అచ్చటికి పంపబడిరి. తెల్ల అధికారులు గూడ వచ్చిపడిరి. ఒక వైపున విప్లవ సైన్యము వీర మర్యాదలు పొందుచుండగా, వేరొకచోట ప్రభుత్వదళము ప్రజలను భయ పెట్టసాగెను. విప్లవకారుల గుంపుజాడ దొరతనమువారికి తెలుపువారు ఎవ్వరును కనబడకపోయిరి. పైగా తప్పుత్రోవ చూపుచుండిరి. + +ఒకసారి రామరాజు నిరాయుధుడుగా నున్నప్పుడు సై నికుల కెదురయ్యెను. వారతనిని గుర్తింపజాలరైరి. తమ మూటలను మోయుమని రాజున కాజ్ఞాపించిరి. రా జొకమూటను నెత్తిపై పెట్టుకొనేను. ఆతని యనుచరులును మూటల నెత్తుకొనిరి. వారందరును అరణ్య మధ్యములో ఒకచోట విశ్రమించిరి. నడిరాత్రివేళ సైనికులు గాఢనిద్రలో నుండగా, వికృత కోలాహల మొనర్చుచు, ఆ మూటల నెత్తుకొని అనుచరులతో సీతారామరాజు అంధకారబంధుర మగు మనారణ్యమధ్యము చొచ్చెను. సైనికులు వితాకుపడిపోయిరి. + +ఒకసారి 'ట్రెమన్ హోరు' అనువాని నాయకత్వమున సర్కారు సైన్యదళము అరణ్యములో పితూరీదారులను వెదకు చుండెను. విప్లవకారులు “రామరాజునకు జై" అని కేకలు వేసిరి. సైనికులు తుపాకులు సరి పెట్టుకొనునంతలో కూలీలు పరుగిడిపోయిరి. సైనికులు తుపాకులు కాల్చిరి. అయినను భయపడక విప్లవకారులు తుపాకులు కాల్చుచు ముందుకు వచ్చిరి. బాణవర్షము గురియించిరి. +- \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0441.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0441.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6a0f184977f6fb376952b16acae700dc0e2f36ad --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0441.txt" @@ -0,0 +1,19 @@ +టెమన్ హోరుకు బాణములు తగిలెను. అందరును పిరికిపడి ఎవ్వరి అనుమతిలేకయే పరుగిడిపోయిరి. విప్లవకారులు మందుగుండ్లు, తుపాకులు, కత్తులు, దుస్తులు నూడబెరికి తీసికొనిపోయిరి. దీనిని ప్రథమ సమర మని +యెదరు. + +మోటువారిని సత్యపథమున నడిపించుటకు దేవీ భక్త్యారాధనలు మహోపకారకములుగా నుండెను. కావున సీతారామరాజు "గూడెము" అను గ్రామములో దేవీపూజలు సలుపుటకు ఏర్పాటు చేసెను. ఈ సంగతి తెలిసి శాండర్సుదొర సైన్యముతో గూడెమునకు బయలుదేరెను. ఇతనికి సహాయముగా టాల్బర్టుదొర రిజర్వు దళముతో "పెదవలస" అను గ్రామములో మకాం చేసెను. దేవీ పూజ నిర్విఘ్నముగా సాగుటకై ఒక యుక్తి చేసి రామరాజు కొందరు విప్లవ కారులను టాల్బర్టు మీదికి +పంపెను, వారు ఏమరుపాటుననున్న సైనికులపై బడి బాగుగ మర్దించి తరిమివైచిరి. విప్లవకారులు వేగులవాడు +శాండర్సును సమీపించి టాల్బర్టు పరిభవము ఎరింగించెను. శాండర్సు వెనుకకు మరలేను. పెదవలసకు పోయి విప్లవ +కారులను పట్టుకొన తలంచెను. కాని గూడెముకుపోయి దేవీ పూజలో పాల్గొనిరి. + +ఒకనాడు దమనపల్లిలో విప్లవ కారుల వంట చేసికొనుచుండిరి. సైన్యములరాక వారికి తెలిసెను. వెంటనే గాముసోదరులు అనుచర సమేతముగా త్రోవగాచిరి, కొండల నొరసికొని ఒక ఏరుపారుచుండును. ఏటి యొడ్డుననుండి బాట పోవును. +ఆ బాట మిగుల ఇరు కయినది. గాముసోదరులు ఈ బాటప్రక్కన కొండలపై గుబుగుచెట్టుల చాటున తుపాకులు బారువెట్టి కూర్చుండిరి. + +ఒకరి వెనుక నొకరుగా సైనికులు పోవుచుండిరి. నల్లసిపాయిలు దాటిపోయిన తరువాత కవర్లు, హైటరు అను నిద్దరు +సేనానులు నడచుచుండిరి. వీరిద్దరు విప్లవకారుల తుపాకుల గుండ్లకు గురియై నేలకూలి దొర్లి, ఏటిలోబడి కొట్టుకొని పోయిరి. మిగిలినవారు పారిపోయిరి. గాముసోదరులు చేసిన హత్యావ్యవహారము రామరాజునకు తెలియదు. ఆతడప్పుడు పర్వతము పై తపస్సు చేయుచుండెను.ఈ హాత్యావిషయ మాతనికి తెలిసినప్పుడు గాముసోదరులను కోపగించి, చీవాట్లు పెట్టెను. రామరాజు అహింసాప్రియుడు. + +కవర్డు, హైటరుల మరణము తెల్లవారిలో గొప్ప అలజడిని కలిగించెను. ప్రబల సన్నాహముతో మలబారు పోలీసులతో, పటాటోపముతో మిస్టర్ నాఫ్ దొర దిగి వచ్చెను. ఇట్టి బ్రహ్మాండమయిన ప్రయత్నమంతయు నెందులకు? రామరాజు యొక్క ఎనుబదిమంది అనుచరులను పట్టుకొనుటకే. “రామరాజు రాజత్వవాది. గూడెము తాలూకాకు తాను ప్రభువు కాదలచి యీ పితూరీని లేవనెత్తెను. గ్రామములను దోచి ప్రజలను హింసించుచున్నాడు" అని ప్రభుత్వమువారు పచ్చి అబద్దపు ప్రకటన చేసిరి. + +రామరాజు చింతపల్లి, కృష్ణదేవిపేట, రాజవొమ్మంగి 'స్టేషనులను హఠాత్తుగా ముట్టడించెను. కాని తరువాత తరువాత కలెక్టరుకు నోటీసు ఇచ్చి, ఆప్రకారము చేయుచుండ మొదలు పెట్టెను. గ్రామోద్యోగులకు తాను ఎచ్చటెచ్చటికి పోవుచుండెడిది, ఎప్పుడెప్పుడు పోవుచుండునది తెలుప సాగెను. అడ్డతీగల, పైడిపుట్టి, రంప చోడవరము, ఏనుగగుంట, పాత మల్లు పేట, అనుమలపూడి, అన్నవరము మొదలగు గ్రామములలోని ఠాణాలను ముట్టడించి దోపిళ్ళు జరిపెను. కాని రాజు కార్యక్రమము ముందుగా తెలిసియుండియు అధికారులుగాని, సేనానులుగాని జంకి రాకపోయిరి. వచ్చిన వారు విప్లవకారులను చూడగనే పలాయనము చిత్తగించెడి వారు. + +రామరాజు ప్రభుత్వపు గూఢచారులను బట్టుకొని, భయపెట్టి వదలెడువాడు. వస్తుసామగ్రి, ఆయుధాలు, \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0444.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0444.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..14a7a38e5a197e4df799004a0f625edd1196c6e0 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0444.txt" @@ -0,0 +1,10 @@ +ఉత్సాహాతిరేకమునకు ప్రాణము పోసెను. ఇప్పటివరకు వంగ దేశీయులు పాశ్చాత్య సంస్కృతి అను మద్యమును +విశేషముగా క్రోలియున్నారు. పైతరగతికి చెందిన వంగ దేశీయుల ఆలోచనా విధానము, వారిభాష - సర్వము ఆంగ్లేయ సంప్రదాయాను కారి అయ్యెను. దీనికి అనివార్య మయిన ప్రతిక్రియ ఈ శతాబ్ది ఆదియందు పొడచూపెను. సాహిత్యము నందువలెనే కళలయందును మనజాతికి స్వతస్సిద్ధమైన ధర్మములకు అనుకూలముగ మనఃప్రవృత్తిని ఆవిష్కరించుట ఉత్తమకృత్య మని తొలుదొల్త నిరూపించినవాడు అవనీంద్రనాథ ఠాకురే. పాశ్చాత్య సంస్కృతికి విలక్షణ ఫలమయిన పాశ్చాత్యకళ పాశ్చాత్యులకు హితకర మగును. టక్సెడో (tuxedo) అనునది ప్రాచ్యులవిందులలో అనుచితమగురీతి ప్రాచ్యదేశీయ కళా విన్యాసమున పరిపూర్ణముగాను, ఆనంద సంజనకముగాను, అనర్గళముగాను, స్వీయభావములను ఆవిష్కరించుపట్ల పాశ్చాత్య కళారీతులను అవలంబించుట అనుచితమగును. శిథిలములయిన ప్రాచీన భారతీయ చిత్రకళా సంప్రదాయ తంతువులను గుమిగూర్చుటచేతను, జాతీయము లయిన వ్యవస్థల యొక్కయు, సంకల్పముల యొక్కయు, శక్తిని పునరుద్ధరించుట చేతను, దేశీయ కళాలక్ష్మికి మోక్షము సిద్దింపగలదని మొట్టమొదట గ్రహించినవాడు +అవనీంద్ర ఠాకురే. + +అవనీంద్రనాథ ఠాకురు అనేకరీతుల అసదృశమైన వ్యక్తిత్వము కలవాడు. పారమార్థిక జీవితము అను దేవాలయము నందు ఒక ప్రత్యేకమైన గూడుగా విరాజిల్లుచున్న సమకాలిక సంస్కృతియందు అతడు ఎల్లప్పుడును ఒక ప్రముఖస్థానము నాక్రమించి యుండగలడు. భారతదేశముయొక్క అన్యప్రాంతములలో అపుడపుడు ప్రదర్శింపబడుచుండు ఆతని చిత్రములు అతని చిత్రకళా కౌశలమునకు సరియగు నిదర్శనములు కావు. (అతని ఉత్తమోత్తమ చిత్రము లింకను ప్రచురింపబడ లేదు.) అతడు మోటుగను, సరికాని వర్ణములతోను, రచించి ముద్రింపించిన హాఫోటోన్సు చిత్రములే అందరెరిగినవి. అట్టి చిత్రములు వివాదోపశమముకంటె వివాదోత్పత్తికే, గుణగ్రహణముకంటే దోషావిష్కరణమునకే +విశేషముగా సాధనము లయ్యెను. ఠాకురు సంచార విముఖుడు. గృహము నాశ్రయించియుండు నలవాటు కలవాడు. ఆంగ్లేయ భాషలో వ్రాయుటకు సమ్మతి లేనివాడు. అందుచేత అసాధారణ సౌందర్యము, గౌరవము కలిగి, సౌందర్య రసగ్రహణ పారీణుడయి, భారతీయ కళయందు అత్యంత ప్రతిభాన్వితుడయిన అతనితో భారత దేశమునందలి ఇతర ప్రాంతములందుండు నాగరక శిఖామణులకు పరిచయ భాగ్యము లభించుట సాధ్యపడదయ్యెను. + +ప్రాచ్యఖండమునందలి ప్రాచీన విద్వద్వర్యులచే గ్రంథస్థము చేయబడి, పరిపుష్టమై, పాశ్చాత్య కళకు ఏవిధమున తీసిపోక, అత్యంత వికాస భాసురమై సంపూర్ణముగ ఉపజ్ఞాయుతమై, సౌందర్య మీమాంసా విషయకమైన భాషను ఠాకురు కనిపెట్టెను. ఇట్టి ఆవిష్కరణములో లారెన్సు బన్యన్, రోజర్ ఫ్త్ర్ అను విమర్శకులు కనిపెట్టిన విషయములను బహు సంవత్సరములకు ముందుగనే డాక్టరు అవనీంద్రనాథ ఠాకురు కనిపెట్టినవా డయ్యెను. చీనా, జపాను దేశములకు సంబంధించిన అనేక కళారూపములకు పెక్కు భంగుల భారతదేశమే గురుత్వమును పూర్వ భావిత్వమును కలిగి యుండెను. ఖజిల్(Qyzyl) హూరియోజి (Horioji) ప్రాంతమునందలి .ఫ్రెస్కోస్ (తడిగోడలపై చిత్రించు రంగు బొమ్మలు) సాక్షాత్తుగా భారతీయ చిత్రానుకరణములై యున్నవను విషయమును డాక్టరు ఠాకురు తాను సంపాదించిన పెక్కు చిత్రకళా ఖండములనుబట్టి ధ్రువపరచెను. + +1897 వ. సంవత్సర ప్రాంతమున అవనీంద్రనాథ ఠాకురు ఇరువదియైదు సంవత్సరముల ప్రాయమున నుండి ఇటాలియను కళావేదియగు సీనారు, గిల్ హార్డి యొద్దను, పిదప కలకత్తా నగరమునందలి దొరతనము వారి చిత్రకళాశాల యొక్క ఉపప్రధానాధికారి యొద్దను ఛాయావిశేష చిత్రణములు, రూపచిత్రణములు, వర్ణ చిత్రణములు, పరిపూర్ణాకార వివరణ చిత్రణములు మున్నగువాటిని అభ్యసించెను. పిదప ఇంగ్లండునుండి ఏతెంచిన చార్లెసు ఎల్ పామరు అను కళా వేది యొక్క చిత్రకళామందిరమున పాఠముల నభ్యసింపనారంభించెను. ఇట్లు ఠాకురు మూడునాలుగు సంవత్సరముల పర్యంతము పామరువద్ద గాఢమయిన శిక్షణము నొందిన పిదప \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0446.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0446.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..11f1708c794e17c1e0d77535ca054eedc2354e0b --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0446.txt" @@ -0,0 +1,20 @@ +తోను, పరిచయమునుపొంది స్వీయ కళా విధానమును పెంపొందించుకొనెను. శిల్ప శైలియందు కొంత భేదము +స్థూలదృష్టికి గోచరించినను, ఇప్పటినుండి మొత్తము మీద ఆతని రచనయందు చెప్పదగినంత మార్పేమియు లేదన వచ్చును. + +ఠాకురు భిన్నములైన ద్రవ్యసాధనములతో అసంఖ్యాకము లయిన చిత్రములను చిత్రించెను. వాటిలో ఒక్కొక్క చిత్రము యొక్క ప్రత్యేక శైలి నైపుణ్యములను వివక్షించినచో అది చిత్రకళకు ఒక అమూల్య ఉపహారముగా పరిగణింపబడదగి యుండును. + +1930 లో అవనీంద్రనాథుడు "అరేబియన్ రాత్రులు” అను చిత్రమాలికను ప్రారంభించెను. ఈ చిత్రమాల అతని +సృజనాత్మకమయిన చిత్రకళా జీవితమునందలి చరమ దశాసూచకమై యున్నది. జపానీయకళాపారగుల పరిచయ మేర్పడిన కాలమునుండి ఠాకురుయొక చిత్రము లందలి ప్రసాధక గుణము అప్రధానమయ్యెను. కాని 'అరేబియన్ నైట్సు' అను మాలికాచిత్రములలో మరలప్రసాధక గుణము అతిశయించెను. దీనికి కారణ మతడు తద్రచనమున బుద్ధిపూర్వకముగా నొనర్చిన యత్నమే. ఇవ్విషయమున అతడు పొందిన జయము అపూర్వము. + +చిత్రకారుడుగా డాక్టరు ఠాకూ రొనర్చిన కృషిని సమగ్రముగ ప్రశంసింప శక్యముకాదు. అతని కళ బహుముఖములతో, వివిధ రీతులతో సంకలిత మైయున్నది. 1896 వ సంవత్సర ప్రాంతమున ఠాకూరు ప్రారంభించిన చిత్రకళోద్యమము యొక్క ఆరంభావస్థయందు అతడు చిత్రించిన చిత్రములు పాశ్చాత్య చిత్రకళా ప్రభావమును నిరసించుటకును, దేశీయ కళాశైలి సాధనముగా ప్రాచీన భారతీయ చిత్రకళ నుద్ధరించుటకును, ఉద్దిష్టములయినవి. (భారతీయ చిత్రకళా ప్రవృత్తియందు) పాశ్చాత్య కళాధిపత్యమును సహింపని తిరుగుబాటుదారుగాను, భారతీయ చిత్రరచనయందలి అతి సూక్ష్మతత్త్వములను అత్యంత సామర్థ్యముతో నిరూపించుచు వ్యాఖ్యానించువాడుగను, అతడు రంగమున ప్రవేశించెను. +అట్లనుటచే నతడు కేవలము ప్రాచీనకళారీతుల నుద్ధరించుటకై యత్నించె నని అనుకొనుట సరికాదు. అతడు అన్ని దేశములందలి చిత్రకళారీతులను, విధులను, కల్పనా సంప్రదాయములను సమీకరించుకొనగల ఒకానొక అద్భుతశక్తితో విశిష్టమైన ప్రతిభ కలవాడు. ప్రాచ్య - ఆసియాయందును పాశ్చాత్యదేశములందును గల కళాప్రవీణుల చిత్రరచనా క్రమమును సాదరముగా, యథేచ్ఛముగా అత డవలంబించెను. అతడు తన చిత్రసృష్టి యొక్క ఆరంభదశయందు ప్రాచ్య - పాశ్చాత్యదృక్పథములను రెండింటిని అనిర్వచనీయమైన సంయోగముతోను సమీకృతమైన మైత్రితోను ఉపయోగించెను. + +డాక్టరు అవనీద్రనాథ ఠాకురు ఉపాధ్యాయుడుగా అసదృశుడు. మిక్కిలి పనివారయిన శిష్యులయెడ కన్నతల్లివలె అపరిమితమైన ఓపికను, కన్నతండ్రివలె వాత్సల్యమును, అనుకంపను అతడు చూపెను. సాధారణులయిన +శిష్యుల యొక్క హృదయములందు లీనమైయున్న శక్తులను బహిర్గతము చేయుటయం దీతనికిగల శక్తిసామర్థ్యములు అద్భుతావహములు. తన శిష్యులపై తన రచనా విధానము నెన్నడు అతడు విధించియున్నవాడు కాడు. + +అవనీంద్రనాథుడు చిత్రకళకు సంబంధించిన నూతనోద్యమమునకు నాయకుడుగా ఎడతెగని కృషి సల్పేను. తన అనుయాయులకును, సన్నిధాన వర్తులగు శిష్యులకును ఉత్సాహావేశములను కల్పించెను. వారి కాతడు ఉత్తమ +హైందవ కళాచిత్రములను అవగతము చేసికొను విధానమునందును, నూత్నాలోచనలు కల ఆధునికుల భావ +ప్రకృతులకును, అవసరములకును, పరిస్థితులకును అనువగు రీతిగా నూతనకళారీతులను పునర్ని యోజన మొనర్చు +టకై, భావములను, ద్రవ్యములను, సంగ్రహించు విధానమునందును సాకల్యమైన శిక్షణ మొనగెను. 1906 వ +సంవత్సరములో అవనీంద్రనాథుడు తన శిష్యుల కొసగిన ఉపవ్యాసమునందు చిత్రకళపై తనకుగల ఆశయములను +ఇట్లావిష్కరించెను. “మీరొక సుందరమైన ప్రదేశ చిత్రమును వ్రాయు సంకల్పముతో ఒక ఉద్యానమునకుగాని, నదీ తీరమునకుగాని పోయి అచ్చటి మొక్కలను, పువ్వులను, జంతువులను రంగులతో చిత్రించుట నేనెరుగనిది కాదు. అట్టి సులభసాధనములతో సౌందర్యమును మీ యధీన మొనర్చుకొనుటకు మీ రొనర్చు యత్నములు నాకాశ్చర్యమును కలిగించుచున్నవి. సౌందర్యము బహిరుపాధుల నాశ్రయించునదికాదు. అది అత్యంతముగా \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0447.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0447.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0a425db0338d48e2a7b6fa151f9f7f7623b600c8 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0447.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +అంతరమైన హేతువును ఆశ్రయించునది. మీరు మున్ముందు కాళిదాస కవితా వైశిష్ట్యమునందు మగ్న మనస్కులు కండు. పిదప ఆకసమును తిలకింపుడు. అపుడు నిత్య నూతనమైన మేఘ సందేశము యొక్క శాశ్వత సౌభాగ్యమును మీరు గ్రహింప గలుగుదురు. మొదట వాల్మీకి కృతమైన సముద్ర వర్ణనమున మగ్నులు కండు. పిదప యథేష్టముగా సముద్రమును చిత్రింపుడు.” + +అవనీంద్రనాథుడు దివికేగినాడు. అతని మరణముచే ఆధునిక చిత్రకళోద్యమమున నొక మహానాయకుని, ఒక దేశాభిమానిని, ఒక చిత్రకళా ప్రబోధకుని భారతదేశము కోల్పోయినది. చిత్రకళోద్యమమున మిక్కిలి ప్రతిభావంతుడును, సమకాలిక మహాపురుషులలో నొక్కడును, మానవ సంస్కృతి చరిత్ర పత్రములందు మాసిపోని చిహ్నములను నిలిపినవాడును అగు అవనీంద్ర నాథునకు భారతదేశము స్తుత్యువహారాభివందనములను అర్పింపవలసి యున్నది. + +అవనీంద్రనాథునకు కీర్తిని తెచ్చిన శిష్యులు పెక్కురు కలరు. వారిలో నందలాల్ బోసు, అసితకుమార్, హాల్దారు, వకీలు, దేవీప్రసాదరాయ్ చౌదరీ, ప్రమోద కుమార్ చటర్జీ పేర్కొన దగినవారు. + +అవిసెన్నా - క్రీ.శ. 980-1037 :- ఇతడు పర్షియా దేశస్థుడు, బొఖారాకు సమీపమునగల ఒక ప్రదేశమున జన్మించెను. వైద్యులందు అగ్రేసరు డని పేరు పొందెను. ఇరువది నాలు గేండ్ల లేబ్రాయముననే ఆస్థాన వైద్యపదవిని పొందిన ప్రతిభాశాలి. ఇతనికి సాహిత్యాభిలాష మెండు. యూరపుఖండమునందలి వైద్యశాస్త్రముపై కనపరచిన ఇతని కృషి ప్రాబల్యము మిక్కుటము, 1650 సంవత్సరము వరకు కూడ 'కానకా' అను పేరుగల ఇతని వైద్యశాస్త్ర గ్రంథము వైద్యశాస్త్ర బోధనాలయములందు పాఠ్యగ్రంథమై యుండెను. నీటిసరఫరా, శీతోష్ణస్థితి. ఋతువులు, వీనిఫలితముగ మానవుల ఆరోగ్యమునందు కనబడు మార్పులను ఇతడు గుర్తించెను. ప్రయాణించు వారికి సలహాలు, వృద్ధుల విషయమై వహించవలసిన శ్రద్దగూడ ఈ గ్రంథమున పేర్కొనబడినవి. + +అశోకుడు - క్రీ. శ. 273-232:- అశోకుడు మౌర్యచక్రవర్తులలో అగ్రగణ్యుడు. సుమారు క్రీ. పూ.804 వ సంవత్సరమున రెండవ మౌర్యచక్రవర్తి యగు బిందుసారునకును, సుభద్రాంగికిని జన్మించెను. ఇతడు తండ్రి జీవిత కాలములో తక్షశిల రాజధానిగాగల ఉత్తరా పథమునకు రాజప్రతినిధిగా నుండి క్రీ. పూ. 278 లో తండ్రి మరణాంతరము చక్రవర్తి యయ్యెను. కాని క్రీ. పూ. 289 వరకు అనగా తండ్రి మరణించిన నాలుగు సంవత్సరముల వరకు పట్టాభిషిక్తుడు కాలేకపోయెను. ఈ మధ్యకాలములో అతనిపై కత్తిగట్టిన అతని సోదరులతో యుద్ధము చేయవలసివచ్చుట ఈవ్యవధికి కారణము కావచ్చును. అతని మంత్రియగు రాధాగుప్తుడు అతడు చక్రవర్తి యగుటకు చాల సహాయపడెను. + +కళింగయుద్ధము: చక్రవర్తి అయిన పిమ్మట అశోకుడు ఒక యుద్ధము చేసెను. క్రీ. పూ. 262 వ సంవత్సరమున అనగా పట్టాభిషిక్తుడయిన 8 సంవత్సరములకు అతడు కళింగదేశముపై దాడి వెడలెను. ఈ యుద్ధములో 1 న్నర లక్షమంది జై దీలుగా పట్టుబడిరి. 1 లక్షకు పైగా మరణించిరి. దీని కెన్నో రెట్లు మిక్కుటముగ జనులు యుద్ధ కారణమున చనిపోయిరి. ఇట్టి ప్రాణహాని, హింస అతని జీవితములో గొప్పమార్పును తెచ్చెను. ఈ విజయము వేరు దిగ్విజయములకు పురికొల్పుటకు బదులు అతనికి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0448.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0448.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..44835cab76fad7507a552ec9e464112bad714223 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0448.txt" @@ -0,0 +1,4 @@ +యుద్ధముపై ద్వేషమును జనింపజేసెను. యుద్ధమువలన పెక్కుమందు సైనికులు మరణించుటయో' గాయపడుటయో. శత్రువులచే జిక్కుటయో తటస్థించును. వారి కుటుంబములకు మిక్కిలి కష్టనష్టములు కలుగును. ఇవి వారి సన్నిహితులను కలచివైచి పెక్కు విషాదములకు దారితీయును. ప్రజానీకమును ఇట్టి కష్టములపాలు చేయుట అశోకుని కెంతమాత్రమును ఇష్టములేదు. కావున కళింగ యుద్ధానంతరము ఆతడు రణభేరికి బదులు ధర్మభేరిని మ్రోగించెను. కొన్ని ఆధారములనుబట్టి కళింగ యుద్ధానంతరము బౌద్ధసన్యాసి ఐన ఉపగుప్తుడు అశోకునకు చేసిన బౌద్ధ మతోపదేశము ఈ పరివర్తనమునకు చాలవరకు తోడ్పడేనని తెలియుచున్నది. తత్ఫలితముగా నతడు జీవిత శేషమున రణరంగమున కాలిడ నని ప్రతినపట్టుట యేగాక మానవకల్యాణమునకు మార్గమును చూపునట్టి అహింసను, నిగ్రహమును, సచ్ఛీలమును ప్రజలందరి అలవరుచుటకు పూనుకొనెను, ఈ విధముగ తన జన్మమును సార్థకము చేసికొని,"దేవనాం ప్రియ” "ప్రియదర్శి" అను బిరుదములను పొందెను. అశోకుడు క్రీ. పూ. 282 సంవత్సరమున మరణించెను. + +అశోకుని పరిపాలనము: అశోకుని రాజ్యము మిక్కిలి విస్త్రీర్ణము కలిగియుండెను. దక్షిణమున కొంతగథాము తప్ప భారత దేశమునంతను ఆతడు పరిపాలించెను. మన దేశముతో పాటు ఆరియా, ఆరోకోషియా, గెడ్రోషియా పారోపానీసా దై రాష్ట్రములుకూడ అతని అధీనమున నుండెను. వెషావర్ లోని మనసహోరా షాలజ్ గర్హా, లోను, డేరాడూను దగ్గరనున్న ఆశోకుడు లోని సోపారాలోను, కథియవాడులో నున్న గిర్నారు లోను, పూరీ జిల్లాలోని ధేలీలోను, గంజాములోని జౌగడలోను, మైసూరులోని చితల్ దుర్గములోను, జబ్బల్ పూరు దగ్గరనున్న రూవ్ నాథ్ లోను, బీహారులోని సహస్రనామ్ లోను, తదితర ప్రదేశములలోను ఉన్న అశోకుని శాసనముల ఆధారముగా అతని రాజ్య విస్తీర్ణము నిర్ణయించుటకు వీలై యున్నది. కాని కళింగ దేశముతప్ప మిగతాసామ్రాజ్య మంతయు అశోకుని తండ్రి యగు బిందుసారుడును, తాతయగు చంద్రగుప్తుడును జయించినదే. +అశోకుని సామ్రాజ్యమునకు పాటలీపుత్రము రాజధానిగా నుండెను. అశోకుడు తన రాజ్యమును నిరంకుశముగా పరిపాలించినను తన ప్రజలను తండ్రి వలె నాదరించెను. స్మృతులను గమనించి, శిష్టాచార పరాయణుడై, పెద్దల సలహాలను మన్నించుచు. తన ప్రభుత్వమును మంచి పునాదులపై నిలిపెను. కాల్సీలోను. ధారో రాష్ట్రము మరియు హిందూరాజ్య సంప్రదాయము ననుసరించి అశోకుడు ప్రజల యోగ క్షేమములను తెలిసికొనుటకు వివిధ ప్రాంతములకు యాత్రలు వెడలుచుండెను. అతనిక్రిందనున్న సామంతులు ప్రజలను కష్ట పెట్టుకుండ, వారికి క్షేమకరములగు పనులు చేయుటయందు అలసతను వహింపకుండ, కనిపెట్టుటకు గూఢచారులను నియమించెను. ఇన్ని ఏర్పాట్లు గావించినను ఒక్క ప్రభువు రాజ్యమంతయు స్వయముగా పరిపాలించుటకు వీలు కాదని యెరిగి అశోకుడు తన రాజ్యమును అనేక రాష్ట్రములుగా విభజించి సరిహద్దు రాష్ట్రములలో తన రాజకుటుంబములోని వారిని రాజప్రతినిధులుగ నెలకొల్పి తక్కిన రాష్ట్రముల పరిపాలనకై బిరుదుగల \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0449.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0449.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..05fe4a137cec7ed3c14b91304caf35519f4cf2da --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0449.txt" @@ -0,0 +1,8 @@ +రాజప్రతినిధులను ఏ ర్పాటు చేసెను. తక్షశిల, ఉజ్జయిని, తోసాలి, సువర్ణగిరి అను ఈ నాలుగు పరగణాలును సరిహద్దు రాష్ట్రములుగా పేర్కొనబడినట్లు కళింగ శాసనముల మూలమున తెలియుచున్నది. +
ఆశోకుని మతము: అశోకుడు కళింగ యుద్ధానంతరము బౌద్ధమతము నవలంబించె నని తెలియుచున్నది.అతడు ఒక శాసనములో తాను బౌద్ధశాక్యుడ నని చెప్పుకొని యున్నాడు. అంతేకాక క్రీ. పూ. 258 వ. సంవత్సరమున బౌద్ధధర్మముల నన్నింటిని సదుద్దేశముతో విమర్శించుటకు మొగలిపుత్ర టిస్సా యొక్క అధ్యక్షతలో మూడవ బౌద్ధ సమావేశమును ఏర్పాటు చేసెను. బౌద్ధులకు పవిత్రస్థలములైన బుద్ధగయ, లుంబినీవనము, కపిలవస్తు, సారనాథ్, శ్రావస్తి, కుశీనగరము మొదలగు స్థలములకు యాత్ర వెళ్లెను. బౌద్ధధర్మవ్యాప్తికై ధర్మమహా మాత్రులను నియమించెను. జంతువులను బలియిచ్చుట మొదలగు అలవాటులను మాన్పించెను. బౌద్దులకు ముఖ్యమైన దినములను ఉత్సవదినములుగా పరిగణించెను. ఇట్టి ప్రమాణములవలన అశోకుడు బౌద్ధమతాభిమాని యని ఘంటాపథముగా చెప్పవచ్చును. +అశోకుడు బౌద్ధమతాభిమాని అయినను, పరమతముల యెడ ద్వేషభావము లేనివాడై అన్నిటిని సమభావముతో చూచెను. ఈ విధముగ అశోకుడు ధర్మ సంస్థాపనార్థము తన సర్వస్వము త్యాగము చేసి విజయముగాంచి ప్రపంచచరిత్రలో అద్వితీయ స్థానమును పొందెను.
+అశోకుడు - ధర్మము: అశోకుడు బోధించిన ధర్మము ఆచరణ సౌలభ్యము కలదనియు, సర్వజన సమ్మతమైన దనియు చెప్పవచ్చును. తల్లిదండ్రులయందు భక్ తికలిగి యుండుట, పెద్దలను గౌరవించుట, బ్రాహ్మణుల యెడ, శ్రమణులయెడ మర్యాదగా ప్రవర్తించుట, దాసులను దయతోచూచుట, అహింస, సత్యము, శౌచము, దానము దయ, మార్దవము, సాధుత, సంయమనము, భావశుద్ధి, కృతజ్ఞత, దృఢభక్తి, ధర్మరతి మొదలగు అంశములతో కూడిన ధర్మమును అశోకుడు ప్రజలకు బోధించెను. అశో కుడు తాను నమ్మిన ఈ ధర్మములను దేశములోను, దేశాంతరములోను ఉన్న ప్రజానీకమునకు అంద జేయుటకు అనేక మార్గములను, పద్ధతులను అనుసరించెను. + ప్రప్రథమముగా అశోకుడు తాను నమ్మిన ఆదర్శముల లక్ష్యములను స్వయముగా ఆచరణలో పెట్టెను.రాజులకు ప్రీతికరముగు మృగయావినోదములకు స్వస్తిచెప్పెను. వేటకు మారుగా రాజ్యములోని ప్రజల క్షేమమరియుట, పవిత్రస్థలములను, జనులను సందర్శించుట ధర్మబోధచేయుట, దేశయాత్ర చేయుట, మొదలగు పనులలో కాలము గడపెను. మాంసభక్షణమును మానివేసెను. ఈ ఆదర్శములతోనే అశోకుడు మనుష్యులకు, జంతువులకు వైద్యశాలలు కట్టించేను. ప్రయాణించు వారికి సౌకర్యార్థము బాటలను వేయించెను. దారికి ఇరుప్రక్కల చెట్లు నాటించి బావులను త్రవ్వించి చలి పందిళ్ళను వేయించెను. + అశోకుడు తన సామంతులు తమ తీరిక వేళలయందు ప్రజలకు ధర్మోపదేశము గావించుచుండవలెనని శాసించుటయేగాక తన ధర్మమును ప్రజలకు సులభముగ అందజేయుటకు ధర్మమహామాత్రులను నియమించెను. + అశోకుడు తన ధర్మము జగమందంతటను వ్యాపింపజేయుటకై బౌద్ధ ధర్మోపదేశములను కాశ్మీరము, గాంధారము, యవనము, హిమాలయ ప్రదేశము, బర్మా,సింహళము మొదలగు దేశములకు పంపెను. ఈ సందర్భములోనే అశోకుని కుమారుడైన మహేంద్రుడు, కుమార్తె అయిన సంఘమిత్ర సింహళమునకు వెళ్ళినట్లు తెలియుచున్నది. + అశోకుడు ధర్మాభివృద్ధికై ధర్మశాసనములను చెక్కించి దేశములోని ముఖ్యమయిన ప్రదేశములలోను, సరిహద్దులందును ప్రతిష్ఠించెను. ఈశాసనములు ప్రాకృత భాషలో కొన్ని, ఖరోష్ఠిలిపిలో కొన్ని, మిగిలినవి బ్రాహ్మీ లిపిలోను వ్రాయబడి యున్నవి. అశోకుని శాసనములను ఎనిమిదివిధములుగా విభజింపవచ్చును. పదునాలుగు శిలాశాసనములు, రెండు కళింగశాసనములు, మూడు గుహాశాసనములు, రెండు టిరాయి స్తంభ శాసనములు, ఏడు స్తంభశాసనములు, పరిశిష్ట స్తంభ శాసనములు, లఘుశిలాశాసనములు, భాభ్రాశాసనములు అనునవి. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0452.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0452.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1d6208af91cb9fe82a15eecaa56f6dc07fffa75d --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0452.txt" @@ -0,0 +1,20 @@ +అశ్వశాస్త్రము :- భారతీయులకు మిక్కిలి ప్రాచీన కాలమునుండియు అశ్వములు పరిచితములై యున్నవి. +వైదికముగాను, లౌకికముగాను అశ్వములు ప్రాధాన్యము వహించినవి.అశ్వమును ప్రధానముగా గ్రహించి చేయునట్టి +అశ్వమేధమను మహాయజ్ఞము వేదములలోనే వర్ణిత మగుట వేదకాలమునకు పూర్వమే అశ్వపరిజ్ఞానము భారతీయులకు లెస్సగానుండెనని తెలియుచున్నది. తైత్తిరీయ వాజసనేయి సంహితలు, తైత్తిరీయ, శతపథ, ఐతరేయ బ్రాహ్మణములు, ఆపస్తంబ, కాత్యాయన, సాంఖ్యాయన శ్రౌతసూత్రములు అశ్వమేధ ప్రశంస గావించినవి. అశ్వమేధీయమైన యశ్వమునకు 'యయు' వని పేరట. దానినే శ్యామకర్ణమని యందురనియు, అది యొడలెల్ల తెల్లనై చెవులు మాత్రము నల్లనై యుండుననియు శివతత్త్వ రత్నాకరము పేర్కొన్నది. అశ్వసంబంధముగల అశ్వినీదేవతలు ఋగ్వేదములో పేర్కొనబడినారు. సూర్యుని భార్యయయిన సరణ్యు ఆడుగుఱ్ఱము రూపము ధరింపగా సూర్యుడు మగగుఱ్ఱమై వెంట దవి లేననియు వారికి అశ్వినీకుమారులు పుట్టిరనియు వర్ణింపబడినది. పురాణేతిహాసాదులలోను అశ్వముల ప్రశంస యెక్కు +వగా గలదు. లౌకికముగా రాజుల చతురంగ బలములో అశ్వము ముఖ్యమైనది. అశ్వపతులకు ప్రసిద్ధిగలదు. దండ +యాత్రారంభములో 'వాజి నీరాజనవిధి' చెప్పబడినది. + +అశ్వశాస్త్రము :- తమ కనేక విధములుగా అవసరములైన గజములను గురించియు, అశ్వములను గురించియు, +భారతీయులు ప్రత్యేకముగా కృషిసలిపి గ్రంథములను రచించిరి. గజశాస్త్రములు, అశ్వశాస్త్రములు ఇట్టివే. వీనిలో గజాశ్వముల స్వభావ స్వరూపాహారాదులు వివరింపబడినవి.· ఆయాగ్రంథములు సప్రమాణములుగా నేటికిని స్వీకరింపబడుచున్నవి. అశ్వశాస్త్ర ప్రవర్తకులలో శాలి హోత్రుడు ముఖ్యుడుగా కనబడుచున్నాడు. శివతత్త్వ +రత్నాకరములో శాలిహోత్రుడు పేర్కొనబడినాడు. అశ్వలక్షణసార కర్త మనుమంచినట్టు 'అనఘుడు శాలిహొత్రుడు హయంబులకున్ మునుజెప్పినట్టి యా యనుపమ లక్షణంబులు... తెనుగున నెల్లవారలకుఁ దేటపడన్ రచియింతు' నని శాలిహోత్రుడు అశ్వలక్షణ శాస్త్రమును చెప్పియున్నట్లు నుడివినాడు. మహాభారతమున ద్వితీయాశ్వాసములో 'ఈతండు శాలిహోత్రుడో, మాతలియో, నలుడోయని హయనీతి కోవిదులలో మునుముందుగా శాలిహోత్రుడే యుగ్గడింపబడినాడు. నలుడు, నకులుడు, అశ్వశాస్త్ర పారంగతులుగా ప్రసిద్ధి చెందినారు. నల మహారాజునకు అశ్వ హృదయమను విద్య తెలిసి యున్నట్లుగా భారతము చెప్పినది. + +అశ్వోత్పత్తి :- అశ్వములకు అమృతము, బాష్పము, అగ్ని, దేవతలు, అండము, గర్భము, సామ అనునవి +యుత్పత్తి స్థానములుగా చెప్పబడినవి. దేవదానవు లమృతార్థము సముద్రమును త్రచ్చునపు డమృతముతోగూడ +ఉచ్చైశ్రవ మను అశ్వము పుట్టెను. అదియే యమృత సంభవము. యుగముల కాదిని బ్రహ్మదేవుని ముఖము నుండియు, అగ్ని దేవుని నాలుకనుండియు బాష్పములు రాలెను. వానినుండి కొన్ని యశ్వములు పుట్టెను. అవి బాష్పజాశ్వములు. తొల్లి పద్మజుడు హవనము చేయుచుండగా ఆహోమాగ్నినుండి యొక వాహముద్భవించెను. అది యగ్నిసంభవ హయము. దేవతలు సృష్టింపబడగనే యందు ముఖ్యులైన ఇంద్రాద్యష్ట దిక్పాలకులు తమకోరకు గుఱ్ఱములను సృష్టించుకొనిరి. అవి దేవసముత్పన్నము లనబడినవి. ప్రజాపతి యొకప్పుడు ఉలూకరూపమును పొందెను. దాని యండముల నుండి యశ్వము లుదయించెను. అవియే యండజాశ్వములు. మగ గుఱ్ఱము వలన ఆడుగుఱ్ఱము నందు కలిగిన యశ్వము గర్భజము. సృష్టికాలమున సామలతో సృష్టి కర్త అశ్వములను సృజించెను. అవియే సామజములు, + +గుఱ్ఱములకు తొల్లి రెక్క లుండెనట : తొలుత అశ్వములకు పక్షము లుండెను. అశ్వములకు పక్షము లుండె +నని మన వాఙ్మయములోను, ప్రాచీన చిత్రములలోను, కన్పడుచున్నది. అవి యాకాశమున యథేష్టముగా సంచ +రించుచుండెను. అవి దేవతలకును లోబడక తిరుగుచుండెను. ఇంద్రుడు కోపించి వీని రెక్కలను గొట్టుమని +శాలిహోత్రు డను ముని నాజ్ఞాపించెను. శాలిహోత్రుడు ఇషీ కాస్త్రమును ప్రయోగించి యశ్వముల రెక్కలను +ముక్కలుచేసెను. పాప మా గుఱ్ఱములు జాలీగొలువ ఆ శాలిహోత్రుని ప్రార్థించెను. దయాళు వగు నా ఋషి +'మీ రెక్కల బలము పిక్కలకు వచ్చును పొండని వర \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0455.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0455.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b771d7ed2582ee879d349b58a5582ac61030b56a --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0455.txt" @@ -0,0 +1,32 @@ +గలవి ఆగ్నేయీచ్ఛాయలు. విడివిడిగా పరుషమయిన కాంతి గలవి వాయవీచ్ఛాయలు. ఆకాశకాంతి గలవి నాభసీచ్ఛాలు. + +గమనము : సింహము, వ్యాఘ్రము, ఏనుగు, హంస, నెమలి, శరభము, వృషభము, ముంగిస, కోతి, లేడి, +ఒంటె యనువాని గమనములవంటి గమనములుగల గుఱ్ఱములు శుభదములు. వంకరనడకలుగలవి, విషమగతుల +నొప్పునవియు, తొట్రుపాటు గలవియు, నిబ్బరములేని నడకలు గలవియు నగు గుఱ్ఱములు హీనజాతులు. + +గంధము : కన్నులు, చెవులు, మోము, ముక్కు రంధ్రము లనువానియందును, చెమ్మటయందును, మూత్ర +పురీషములయందును సుగంధము గలవి ప్రశస్త హయములు. దుర్గంధముగలవి దుర్జాతివి. మద్దిచెట్టు, కడిమి చెట్టు, కొండమల్లెలవంటి పరిమళము గలవి యుత్తమాశ్వములు. నేతివాసన, పాలవాసన కలవియు శ్రేష్ఠములు. + +స్వరము : వీణ, పిల్లనగ్రోవి, మద్దెల, భేరులధ్వనుల వంటి సకిలింతకలవి శ్రేష్ఠాశ్వములు, గజము ఘీంకరించు +నట్లును, వ్యాఘ్రము బొబ్బలిడినట్లును, సింహము గర్జిల్లి నట్లును వినవచ్చు హేషారవము ప్రశస్తము. త్రుటితమైనదిగను, గద్గద మైనదిగను, పరుషమైనదిగను వినబడు హయస్వరము చెడ్డది. రాబందులు, ఒంటెలు, అర చునట్లరచునవి హీనాశ్వములు. ఇట్టి దుష్టాశ్వములు యజమానుని సంపదలను హరింపజేయును. + +సత్త్వము : బ్రహ్మ, ఈశ్వరుడు, మహేంద్రుడు, కుబేరుడు, యమధర్మరాజు, గంధర్వుడు మున్నగువారి +సత్త్వమువంటి సత్త్వము గలవి యుత్త మాశ్వములు. రాక్షసులు, పిశాచములు, పితృదేవతలు, మహాసర్పముల +సత్త్వముగలవి మధ్యమాశ్వములు, వీనిలో దేవసత్త్వములును, రాక్షసాది సత్వములును గల తురంగములు గ్రాహ్యములు. భీరువులు, కలహపరములు, శుచిరహితములు నగు హీనసత్త్వములు త్యాజ్యములు. + +ఆవర్తములు : అశ్వలక్షణములలో ఆవర్తము అత్యంతము ముఖ్యములయినవి. శిశువు గర్భమునం దుండగా +గర్భవాయువు మిక్కిలి వేగముగ తిరుగుచు, శిశు శరీరము నందలి రోమములను సుడులుగా త్రిప్పుటవలన సుళ్ళు ఏర్పడుచున్నవి. ఆవర్తము, శతపాది, శుక్తి, అవలీఢకము, పాదుక, అర్ధపాదుక, సమూహము, ముకుళము - అని యావ ర్తములస్వరూప మెనిమిది విధములు . నీటి సుడిగుండమువలె నుండు నుడి ఆవర్త మనబడును. జెట్టికి శతపాది యని పేరు. అట్టి జెట్టివలెనుండు సుడి శతపాది. ముత్యపుచిప్ప యాకారముగలది శుక్తి యను సుడి. దూడ నాలుకతో నాకినట్లున్న సుడి అవలీఢకము. పాదుకవంటిది పాదుక సుడి. సగము పాదుకవలె నున్నది. అర్ధపాదుక . మంచుగుట్ట వంటిది సమూహావర్తము. మొగ్గ వంటి యాకృతిగల సుడి ముకుళము. + +ఆవర్తముల ప్రమాణము : నీటిగుండమువంటి సుడి ముప్పావంగుళము ప్రమాణము గలదియై యుండవలెను. +శతపాది సుడి నాలు గంగుళములు. శుక్తి రెండంగుళములు, అవలీఢకము మూడు అంగుళములు. పాదుక నాలు గంగుళములు. అర్ధపాదుక ముప్పా వంగుళము, సమూహమను సుడి అష్టాంగుళము. ముకుళావర్తము ముప్పావంగుళ ప్రమాణము గలదియై యుండవలెను. ఈ ప్రమాణముగల సుళ్ళు వానివాని ఫలముల నొసగును. ఉక్తప్రమాణములకంటె యెక్కువయై యున్నను తక్కువయైన వైనను వాని ఫలముల నొసగవు. + +ముఖ్యములయిన కొన్నిసుళ్ళు : గుఱ్ఱములకు ముఖ్యముగా పదిచోట్ల సుళ్ళుండవలెను. ఉరమునందును, +రంధ్రోపరంధ్రములయందును, శిరమునందును రెండేసియు, నుదుటిమీదను, మూతిమీదను, ఒక్కొక్కటిగాను +మొత్తము పది సుళ్ళుండవలెను. పదిసుళ్ళకు తక్కువయున్న గుఱ్ఱ మల్పాయు వగును. + +జూలునందు +శుభావర్తములు : సెలవులయందును, నుదుటియందును, ముంగాళ్ళ యందును, నొసటను, కంఠమునను, జూలు నందును, చెవిగూబలయందునుగల సుళ్ళు శుభప్రదములు. ము త్తెపుచిప్పవంటి సుళ్ళున్న హయము +మిక్కిలి ప్రశస్తము. చెవిగూబలయందలి నుడికి వృషభా వర్తమని పేరు. అట్టి వృషభార్తవమను సుడిగల తురంగ +మును ఎంత వెలయిచ్చియైనను కొనవలె నని యందురు.నాలుగుమూలల నాలుగు సుళ్ళున్న తురంగము చాతు +రంతిక మనబడును. ఏ యశ్వము నెన్నోసట చాతురంతి కావర్తము చూపట్టునో ఆ హయము యజమానునకు +రాజ్యలాభమును చేకూర్చును. ఒక దానిపై నొకటి నిచ్చెన \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0456.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0456.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e0bfa1b33ff61de3f6f4855bedde7959db9ee228 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0456.txt" @@ -0,0 +1,25 @@ +మెట్లవలెనున్న సుళ్ళకు నిశ్రేణిక యని పేరు. అట్టి నిశ్రేణిక నొసటగల అశ్వము తనస్వామికి విభవైశ్వర్యముల +నొసగజేయును. వక్షస్థలమున నాలుగు సుళ్ళున్న గుఱ్ఱమును శ్రీవక్షకి అందురు. ఇది ఉత్తమోత్తమ హయము. +ఉరమున మూడు శుక్తులుగల గుఱ్ఱము నెక్కు వానికి జయము సిద్ధించును. పద్మము, కులిశము, కలశము, +తోమరము, చక్రము, ముసలము, ముకురము, శంఖము, చంద్రుడు, మణి, ఖడ్గము, అంకుశము మొదలయిన +రూపములలోనుండు తెల్లని బొల్లియుండు గుఱ్ఱములు శ్రేష్ఠము లయినవి. + +అశుభావర్తములు : హృదయమున నొకటే సుడిగల గుఱ్ఱము యజమానుని యుద్ధమున మడియజేయును. +కక్షావ ర్తముకూడ అశుభమైనదే. మూపురస్థానముననున్న సుడి చెడ్డది. మోకాళ్ళమీదనుండు సుళ్ళు శుభ ప్రదములు +కావు. వెన్నున సుడిగల యశ్వము నెక్కరాదు. గండ స్థలముల రెండిటను సుళ్ళుండకూడదు. శంఖమువంటి +సుడిచెడ్డది. దండావ ర్తము, క్రోడావర్తము అనునవి దూష్యములు. ముక్కు రంధ్రముల సమీపమునగల సుళ్ళు అమం +గళకరములు. ముక్కుదూలమునకు నడుమ సుడియున్న తురంగము మృత్యుదేవతవంటి దని హయలక్షణవేత్త +లందురు. పై పెదవులమీదనున్న సుళ్ళు చెడ్డవి, మెడ మీదనుండు గ్రీవావర్త మనునది కీడుకలిగించును. పట్టెడ +పెట్టుచోటగల సుడి హాని కలిగించును. గుదము, నాభి, కటిస్థలము, ఉదరము, తొడలు, బీజములు, చెవులు, +వృష్ఠభాగమం దున్న సుళ్ళు దుష్టములు. + +అశ్వదంతోద్భేదము - వయోజ్ఞానము :- దంతములను బట్టి అశ్వముల వయస్సును గుర్తింపవచ్చును. పుట్టిన +మాసమున హయమునకు రెండు దంతములు తోచి, రెండవ మాసమున నవి పూర్ణములగును. మూడవ నెలలో +నడిమి దంతములు రెండు పొడమి నాల్గవ నెలలో నవి నిండుగా గన్పడును. అయిదవ నెలలో ప్రక్కదంత +యుగ్మము వచ్చి ఆరవనెలలో గట్టిపడును. ఇట్లే పుట్టినది మొదలుగా పండ్రెండవ మాసము పూర్తియగువరకు +హయములకు దంతము లన్నియు వచ్చును. ఒక యేడు వయస్సుగల గుఱ్ఱమునకు దంతములు తెల్లగానుండును. +రెండవ యేట ఆ దంతములు కషాయ వర్ణములుగా మారును. హయమునకు అయిదవయేటనుండి మూడేసి యేండ్ల కొక వ్యంజనముగా తొమ్మిది వ్యంజనములు తోచును:— కాలికము, హారిణి, శుక్లము, కాచము, మాక్షికము, శంఖము, ఉలూఖము, చలనము, పతనము. మొదటి యైదువర్షములకు బిమ్మట, మూడేండ్ల కొకసారి హయముల దంతముల వర్ణములు మారుచుండుటయు, కడపటి దశలో కదలుటయు, రాలుటయు సంభవించును. హయమునకు సంపూర్ణా యుర్దాయము ముప్పది రెండేండ్లు. చెవికొనలు నలువగా రక్తచ్చాయ, సిందూర వర్ణముగాగన్పడు గుర్రములు దీర్ఘ కాలము జీవించును. + +అశ్వసాముద్రికము :- హస్తరేఖలను జూచి మానవుల యాయుః ప్రమాణాది ఫలములను జెప్పినట్లే గుఱ్ఱపు +ముక్కు మీది (పోథముమీది) రేఖలనుబట్టి దాని యాయుః ప్రమాణాదులను జెప్పుదురు. ముక్కు నడుమ బుట్టి పైకి వ్యాపించిన రేఖవలన ఆ గుఱ్ఱము ముఖరోగము వలన సంవత్సరార్ధమున మృతిచెందు నని చెప్పనగును. అట్టి యూర్ధ్వ రేఖలు రెండంగుళముల ప్రమాణము గలవి రెండున్నచో ఆ హయము రెండేండ్లు మాత్రమే జీవించునని చెప్పవచ్చును. ఆ రేఖలే అడ్డముగా నున్న యెడల మూడు సంవత్సరములకు దౌడలు పట్టుకొనిపోవు రోగము వలన ఆ గుఱ్ఱము చచ్చును. ఆ రేఖలే వంగినట్లున్న నాలుగేండ్లకు మృతి సంభవించును. ఊర్ధ్వరేఖ ముక్కు మీద ఎడమవైపుననుండి కొన వాలియున్న దైనచో ఆ తురంగము పంచమాబ్దమున పంచత్వము నొందును. రెండంగుళముల ఊర్ధ్వ రేఖ గల దానికి ఆరేండ్లయాయువు. అర్ధాంగుళము పొడవుగల్గి. నడుమ ఎత్తుగానున్న రేఖగల యశ్వము ఏడేండ్లకు చచ్చును. మూడంగుళముల పొడవుగల ముక్కు గీతవలన ఆ గుఱ్ఱము ఎనిమిదవ ఏట జ్వరముతో, మరణించునని తెలియ దగును. మధ్య స్థూలమైనగీతగలది తొమ్మిదవ యేటను, వంకరరేఖ గలది పదియవ యేటను, రెండంగుళముల వెడల్పున ఊర్ధ్వ రేఖగలది ద్వాదశవర్షమునను, లావు పొడవు నుండు రేఖ గలది త్రయోదశాబ్దమునను, కాకి కాలిగుర్తు రేఖగలది పదునా +ల్గవ యేటను రెండంగుళములకు మించిగాని, తగ్గిగాని యున్న రెండు రేఖలు గలది పంచదశవర్షమునను, ఆ రేఖయే యొకటి తెల్లగుఱ్ఱమునకైన అది పదునారవ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0457.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0457.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b97207d2e63787f7d6b03d07bac47c352454edc8 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0457.txt" @@ -0,0 +1,16 @@ +యేటను, నల్లగుఱ్ఱమునకైన అది పదునేడవ యేటను, యూపస్తంభమువంటి రేఖగాని, చైత్యాకార రేఖగాని యున్నచో ఆ హయము పదునెనిమిదవ వర్షమునను, కపిశవర్ణమైన “రేఖగలది పందొమ్మిదవ సంవత్సరమునను మరణించును. చక్ర రేఖ, వజ్రరేఖ, అర్ధచంద్ర రేఖలు కూడ హయమున కరిష్ట సూచకములే. శ్రీవృక్షము, స్వస్తికము, నంద్యావర్త రేఖలు శుభప్రదములు. + +అశ్వచేష్టలు శుభాశుభములు :- మోర పై కెత్తి పెద్దగా సకిలించుట, గిట్టలతో నేలను త్రవ్వుట యను చేష్టలు యజమానునకు యుద్ధమున విజయమును సూచించును. పదేపదే మూత్రపురీషములను విడచుట, కన్నీరు గార్చుట, అపజయమునకు సూచకము, అకారణముగా తెల్లవారుజామున సకిలించుట పరులు దాడి వెడలి వచ్చుటను తెలుపును. తోకమీది గగుర్పాటు యజమానునికి ప్రవాసము కలుగు ననుటకు గుర్తు. ఎడమ కాలితో భూమిని త్రవ్వుట, దీనముగా చూచుచు సకిలించుట, తత్స్వామి పరాజయమును సూచించును. మోమున దుమ్ము చిమ్ముకొనుట, ఎండుగడ్డిని, పుల్లలను కరచుట, భయపడినట్లు సకిలించుట, తోక వెండ్రుకలను జల్లిగా విప్పుట యను చేష్టలు అశుభ సూచకములు. జూలు నిగిడ్చి, కుడికాలితో నేలతాచుట విజయ హేతువు. + +ఏబదినాలుగు హయజాతులు :- భారత దేశీయములగు హయములను అవి యుద్భవించిన ప్రాంతములనుబట్టి +యేబదినాలుగు జాతులుగా విభజించినారు. వానివాని స్వరూపము, స్వభావము భిన్న భిన్నములై యుండును. వీనిలో కాంభోజ, బాహ్లిక, వనాయుజ, గాంధార, చాంపేయ, సైంధవ, తిత్తిల, పాటలీపుత్రక, యవన, కాశ్మీరాద్యశ్వములు శ్రేష్ఠములు, దాక్షిణాత్య హయములు ప్రశస్తములు కావు. కళింగాశ్వములు - స్థూల పాదములు, దీర్ఘకర్ణములు, వంకరమెడలు, అల్ప వేగములు గలవిగా చెప్పబడినవి. అట్లే త్రిలింగదేశజములైన గుఱ్ఱములు కోపము గలవిగాను, పందివలె ఘుర్ఘుర ధ్వని చేయునట్టివిగాను, పెద్ద వక్షస్థలము గలవిగాను, స్తబ్ధములై యల్ప వేగము గలవిగాను వర్ణింపబడినవి. + +అశ్వారోహణము : మంచి రూపము, మంచి సుళ్ళు, బలము మొదలైన యుత్తమగుణము లెన్నియున్నను +హయము వేగహీన మగుచో నిరర్థకముగా భావింపబడును. కనుక అశ్వారోహకుడు వేగవంతమైన యశ్వమునే యేరుకొనవలెను. మిక్కిలి లావైనవాడు, ముక్కోపి, మూర్ఖుడు, భయముగలవాడు, తొందరపాటు గలవాడు, తల నిలుకడ లేనివాడు, కొట్టతగని చోట కొట్టువాడునైన యశ్వారోహకుడు నింద్యుడు. అట్టివానికి హయము వశవర్తియై మెలగదు. +.. +అశ్వారోహకుడు ఆయా జాతి గుఱ్ఱముల స్వభావాదులను లెస్సగా ఎరిగి యుండవలెను. బ్రాహ్మణజాతి గుఱ్ఱమును దానికి ప్రీతికరములగు తినుబండారములు పెట్టి లాలించియు, క్షత్రియజాతి గుఱ్ఱమును మేను నిమిరి బుజ్జగించియు, వైశ్యజాతి గుఱ్ఱమును నోటితో గద్దరించియు, శూద్రజాతి తురంగమును దండించియు నేర్పుతో తన యంకెకు తెచ్చుకొని నడుపవలెను. మాటిమాటికి సకిలించినను, భయముతో ముందడుగు వేయని యప్పుడును, త్రోవతొలగి నడుచు నపుడును, కోపముతో రుసరుసలాడునపుడును, మతిచెడినట్లు ప్రవర్తించినపుడును గుఱ్ఱమును దండింప వలెను. మిక్కిలిగా సకిలించునపుడు ముట్టిమీదను, తొట్రుపడునపుడు కణతలకడను, భయపడి నప్పుడు ఱోమ్మునను, దారి తొలగినపుడు తొడలపైనను పిక్కల పైనను, కోపగించినపుడు పొట్టమీదను, మతిచెడినట్లున్నపుడు చెవులమీదను కొట్టవలెను. ఆయా స్థానములను గుర్తింపక ఇష్టము వచ్చినట్లు బాదినచో గుఱ్ఱము మొద్దుబారి యనేక దోషముల కాకరమగును. ఎంతటి యుత్తమాశ్వ మయినను ఎప్పుడును స్వారిచేయక కట్టి యుంచినచో చెడిపోవును. అట్లని మితిమీరి తట్టు తెగ పరువు లెత్తించుటయు తగదు. మితము, హితము పాటించి అశ్వమును నడుపుకొనవలెను. + +అశ్వధారలు : విభ్రమము, ప్లుతము, పూర్ణకంఠము, త్వరితము, తాడితము ననునవి యైదు ముఖ్యములైన +యశ్వగతులు. వీనినే ధారలనియు నందురు. ఇవియేగాక మయూరీగతి, హంసీగతి, తిత్తిరిగతి, చతుష్క గతి యని +యశ్వగతులు మరికొన్నియు గలవు. తలను, మెడను, తోకను పై కెత్తి పరు గెత్తుటకు మయూరీగతి యని పేరు. +ప్రక్కల నెగురవేయుచు, తలను కదల్చుచు పోవుటను హంసీగతి యందురు. తొందరగా నడచుచు తోకకదల్ప \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0458.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0458.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b65f6979a50c3f9c43a6e47ac8130c5a0d3c7c0c --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0458.txt" @@ -0,0 +1,22 @@ +నిచో తిత్తిరీగతి యందురు. నాలుగు పాదములు సమముగా వైచుచు తొట్రువడని లలితగమనమును చతుష్క గతి యందురు. మరియు అమరకోశానుసారము - + +'ఆస్కందితం ధోరితకం రేచితం వల్గితం ప్లుతం +గతయో౽ మూః పంచధారాః .... + +అని అశ్వధారలు ఐదుగలవు. (1) ఆస్కందితము = అతివేగమును, అతి మందమును గాక నడితరముగా పరుగెత్తుట. (2) ధోరితకము = ఆస్కందితము కంటె అధికమై చతురమైన అశ్వగతి. (3) రేచితము =వంకర లేక తిన్నగా మిక్కిలి వేగముతో పరుగుదీయుట. (4) వల్గితము = మీదికి కాళ్ళెత్తి వేగముగా పరు గెత్తుట.(5) ప్లుతము =పరువెత్తినంత మేరయు సమమైన వేగముతో పోవుట. + +అశ్వశాల : అశ్వరక్షణ విషయమున నతిజాగరూకులై యుండవలెను. వాస్తు శాస్త్రానుసారముగా అశ్వశాలను +నిర్మింపవలెను. అశ్వపాలకులు తమ యశ్వశాలలు సురక్షితములై యుండునట్లును, పరిశుద్ధములై యుండునట్లును చూచుకొనవలసి యుందురు. నెమిలి, హంస, కోడి, తొండ, మేక, పిల్లి, ఎద్దు మొదలయిన కొన్నింటిని అశ్వశాలకడకు రానీయకూడదు. అశ్వములకు దృష్టి దోషము తగులకుండుటకును, కొన్ని రోగములు సంక్రమింపకుండుటకును అశ్వశాలలలో ఒండు రెండు కోతులను పెంచుట హితమని చెప్పబడినది. + +అశ్వవైద్యము : అశ్వములకు రోగములు రాకుండ కాపాడుట యశ్వపాలకుని విధియై యున్నది. ఒక వేళ +ఏకారణమువలన నైనను రోగములు సంభవించినచో వాటికి తగిన యౌషధములు ప్రయోగించి చికిత్సోవచారములు గావించుటయు వాని కర్తవ్యము. కావుననే వివిధములైన యశ్వరోగములను, తత్తచ్చికిత్సలను వివరించు వైద్యగ్రంథములు పుట్టినవి. అశ్వశాస్త్రమును రచించిన శాలిహోత్రుడు మేటివైద్యు డనియు తెలియుచున్నది. అశ్వవైద్యశాస్త్ర గ్రంథములలో గణపండితుని అశ్వయుర్వేదము, జయదత్తుని అశ్వవైద్యకము, దీపంకరుని అశ్వవైద్యము, వర్ధమానుని యోగమంజరి, నకులుని అశ్వచికిత్సితము గ్రంథస్థములై గన్పట్టుచున్నవి. సిద్ధ యోగ సంగ్రహమను వైద్యగ్రంథమును పేర్కొనుచు సుప్రసిద్ధ వ్యాఖ్యాత కొలచెలమ మల్లినాథసూరి'- పూర్వాహ్లికాలే చాశ్వానాం ప్రాయశో లవణం హితం ! శూలమోహ విబంధఘ్నం లవణం సైంధవం పరమ్——' అను శ్లోకము నాగ్రంథమునుండి యుదాహరించి అశ్వములకు పూర్వాహ్లవేళ కొంత ఉప్పును ఆహారముగా పెట్టుట హితమని రఘువంశ కావ్యమున పంచమ సర్గమునందు డెబ్బదిమూడవ శ్లోక వ్యాఖ్యానావసరమున వివరించియుండెను. + +అశ్వప్రశస్తి : సర్వలక్షణ సంపన్నములగు అశ్వములు పుణ్యవిశేషమునగాని లభించవని విజ్ఞులందురు. మత్త +మాతంగములు, సుందరాశ్వములు గృహద్వారములకడనిల్చుట మంగళకరము. అశ్వలక్షణసారములో అశ్వ ప్రశస్తి కనిపించుచున్నది. + +అష్టోత్తర శతతాళములు :- భారతదేశమునందు సంగీతము సమగ్రముగా విలసిల్లినది. సంగీతమునందు +గేయ వాఙ్మయము, వర్ణగణబద్ధమును, మాత్రాగణమూలకమునై యున్నది. పెక్కురీతుల గణములకు పెక్కు విధము లయిన తాళము లుండును. మనదేశమున వివిధ గేయములకు గల తాళములు ఇతరదేశములందు కానము. ఇతరదేశములవారికి మన తాళములు ఆశ్చర్యకరములును, ఆదర్శప్రాయములును అగును. ప్రాచీన కాలముననే మన సంగీతశాస్త్రమునందలి · అష్టోత్తర శత తాళములు బహువ్యాప్తినొంది, ఇప్పుడు అజ్ఞాతవాసమున నున్నవి. అట్లయ్యు నివి క్లిష్టములు, అసాధ్యములు, అగ్రాహ్యము లనదగదు. ప్రజ్ఞావంతులగు సంగీత విద్వాంసులకు ఇవి కొట్టిన పిండివలె నుండును. + +సంగీతమందలి రాగములు, గమకరీతులు మున్నగు వాటివలె తాళములు ఒక్కరీతిగ నుండక దేశ కాల పరిస్థితుల ననుసరించి మారుచుండుట విదితము. ప్రాచీనము లయిన భరతుని నాట్యశాస్త్రమునందలి చచ్చత్పుటాదులు +తరువాత శార్జదేవుని కాలమున (1210-1247) మార్గ తాళములుగ చెప్పబడెను. వీటిని పాలకుర్కి సోమనాథుడు +శుద్ధము లనెను. శార్గదేవుడు తన సంగీత రత్నాకరమున వింశత్యధికళతతాళములను పేర్కొనగా సోమనాథుడును, తక్కినవారును అష్టోత్తరశతతాళములను మాత్రమే \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0459.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0459.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..60f6d8809417fa35e2d8f2bb4e801dece809f07c --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0459.txt" @@ -0,0 +1,31 @@ +చెప్పిరి. కోహలుని తాళలకుణము, తాళకళావిలాసము, తాళప్రకరణము మున్నగు గ్రంథములందు 108 తాళములే లిఖింపబడెను. శార్ణదేవుడు స్వకల్పితము అయిన తాళములను కొన్ని చేర్చినట్లు దీనిచే విదితము. నారదుడు +108 తాళములనే చెప్పెను. + +అష్టోత్తరశత తాళములు :ప్రాచీన కాలమునుండియు బహువిధ గేయములందు విలసిల్లినట్లు శార్ణ దేవాది సంగీత +శాస్త్రవేత్తల ప్రబంధములందలి ప్రబంధరీతుల ననుసరించి తెలియుదుము. గీత ప్రబంధములు ఛందస్సు, తాళము, +నాదము, లయ మున్నగువాటితో కూడియుండును. తాళములచే ధాతుమాతువులు (స్వర సాహిత్యములు) వర్ధిల్లును. తాళాంగములు తాళమును నిరూపించును. మాతువు మాత్రావృతమై ఆయా తాళాంగములను గుర్తింపజేయజాలును, అనుభవమున మాతువు ననుసరించి గేయము, త్రిపుట,రూపకము, ఝంప మున్నగుతాళములు కలవని ఎంచనగును. గీతము తాళము నధిష్ఠించి తాళా వర్తములతో పెరుగుచుండును. ఈ విధముగా కలిగినవే అష్టోత్తర శతతాళములు, శార్ణ దేవుడు త్రివిధ ప్రబంధములను చెప్పి అష్టవిధ సూఢలు పేర్కొనుచు, మఠ్య తాళము ద్వితీయ తాళము, కంకాళ తాళము, ప్రతితాళము మున్నగు వాటిని వివరించెను. ప్రబంధ విధముల ననుసరించి తాళముల కీ పెళ్ళేర్పడెను. అభిసంశ్రయ ప్రబంధములందు తురంగలీల, గజలీల, ద్విపద, పంచతా ళేశ్వరము అనువాటిని, విప్రకీర్ణ ప్రబంధముల ననుసరించి శ్రీరంగము, విజయ, త్రిపద, చతుర్ముఖ, సింహలీల, హంసలీల, దండకము, ధవళము మున్నగువాటిని చెప్పెను. ఈ వేళ్ళతోనే తాళములుకూడ వెలయింపబడెను. + +అష్టోత్తర శతతాళములు దశ ప్రాణాత్మకములు. ముఖ్యముగ నివి కాల, మార్గ, క్రియా, అంగ, గ్రహ, జాతి,కళాలయ - యతి ప్రసారయుతములు, మార్గకళలు ప్రాచీన చచ్చత్పుటాదులందే కలవు. శార్గ దేవుని, కాలపు దేశీయతాళములందు చతురశ్ర, త్రిశ్ర అను రెండు జాతులే కలవు. శార్జదేవు డిట్లు చెప్పెను: "చతురశ్ర స్తథా త్య్రశ్ర ఇతి తాళో ద్విధా మతః". పూర్వము ద్రుత, లఘు, గురు, ప్లుతాంగముల ప్రస్తావముచే అష్టోత్తర శతతాళము లేర్పడెను. అట్లయ్యు నీ తాళములు క్రమ ప్రస్తారమున లేవని తెలియగలము. కొన్నిట ప్లుతము లేదు. ఇట్టివి 67 తాళములు గలవు. ఒక ద్రుతము, రెండు, నాలుగు, ఆరు ద్రుతములు గలట్టివియు, ఒక లఘువు, రెండు, నాలుగు లఘువులు గలట్టివియు తాళములు గలవు. ద్రుత, లఘువులు మాత్రము గలట్టివి 35 తాళములు కలవు. ఈ సంఖ్య చొప్పుననే ఇప్పటి మన +సూళాదులున్నవి. ద్రుతములేకయే లఘు, గురు, ప్లుతములు గలవి 43 తాళములు కలవు. మూడు, ఆరు అక్షరకాలము లెంచుటకు ద్రుతవిరామము, లఘు విరామము అను తాళ - అంగములు కూడ చేర్పబడెను. అందుచే పెక్కు అంగములతో తాళము లెంచవలసి యుండెను. అనంతరము "తాళలక్షణమ్" "తాళ కళా విలాసమ్" మున్నగు గ్రంథముల కాలములందు ఈతాళములు కొన్నిటియందు అనుద్రుతమును చేర్చి చెప్పబడెను. తాళములందు అంగముల పేళ్ళు చేర్చి పేర్కొనుటకు మారుగ వాటికి అంగసంజ్ఞ లేర్పరచి, వాటినివివరించుట ప్రాచీన కాలమునుండి తెలియుదుము ఒక అక్షర కాలము + +గల అనుద్రుతమునకు గుర్తును, ఇట్లే రెండక్షరముల +కాలముగల ద్రుతమునకు ౦ గుర్తును, నాలుగక్షరములు +గల లఘువునకు గుర్తును, ఎనిమిది అక్షరములుగల +గురువునకు ఏ గుర్తును, పండ్రెండక్షరములుగల దానికి +గుర్తును చెప్పబడెను. విరామమును ఎంచుటకు అంగ +సంజ్ఞకు శిఖరము చేర్చి 89 గుర్తులు చెప్పబడెను. +క +దేశీయములగు పూర్వపు అష్టోత్తరశత తాళములు +అంగసంజ్ఞలతో నిట్లున్నవి : (1) ఆదితాళము 1 +(2) ద్వితీయతాళము OOl (8) తృతీయతాళము 008 +(4) చతుర్థ తాళము 110 (5) పంచమ తాళము 00 +(6) నిశ్శంకలీల తాళము SSSSI (7) దర్పణతాళము +OOS (8) సింహవిక్రమ తాళము SSSISISS (8) రతి +లీల తాళము ISS (10) సింహలీల తాళము 0001 +(11) కందర్పతాళము OOISS (12) వీరవిక్రమ తాళము +TOOS (18) రంగతాళము 00005 (14) శ్రీరంగ +తాళము IISIŚ (15) చచ్చరితాళము ంగ్ ంగ్ ంంంగ్ +ဝပ်ဝပ်ဝပ်ဝပ်၊ +(18) ప్రత్యంగ తాళము SSSI +(17) యతిలఘ్న తాళము 01 (18) గజలీల తాళము +Iii (18) హంసలీల తాళము (20) వర్ణభిన్న \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0460.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0460.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..dd93ad921d82a742c49f62ff2269eec200075463 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0460.txt" @@ -0,0 +1,84 @@ +ణ +IISS +తాళము OOIS (21) త్రిభిన్న తాళము ISS (22) రాజ +చూడామణి తాళము OlliOOS (28) రంగద్యోత +తాళము SSSIS (24) రంగప్రదీపిక తాళము SSISక +(25) రాజ తాళము SSOOSIS (28) త్రిభ్రవర్ణ తాళము +11OO11 (27) మిశ్రవర్ణ తాళము 000000000006 +SSOOSIS (28) చతురశ్రవర్ణ తాళము Sloos +(29) సింహవిక్రీడిత తాళము ! SSSSSISSIS (30) జయ +తాళము ISHOOS (81) వనమాలి తాళము 00001 +OOS (82) హంసనాద తాళము ISOOS (88) సింహ +నాద తాళము ISSIS (84) కుడుక్క తాళము 00ll +(85) శురంగలీల తాళము 6000 (88) శరభలీల +తాళము ||౦౦౦౦॥ (37) సింహనందన తాళము +SSISISOOSSIŚISS॥ (88) త్రిభంగి తాళము +(89) రంగాభరణ తాళము SSIIS (40) మఠ్య తాళము +IIS (41) కోకిలప్రియ తాళము SIS (42) నిస్సారుక +తాళము li (48) రాజ విద్యాధర తాళము ISOO +(44) జయమంగళ తాళము ISIS (45) మల్లి కామోద +తాళము 110000 (48) విజయనందన తాళము +IISSS (47) క్రీడ తాళము 60 (48) జయశ్రీ తాళము +SISIS (49) మకరంద తాళము lll (50) కీర్తి +తాళము ISSIŚ (51) శ్రీకీర్తి శాళము SSII (52) ప్రతి +తాళము 1100 (58) విజయ తాళము SSSI (54) బిందు +మాలి తాళము SOOOS (55) సమతాళము ॥వర్ +(56) నందనతాళము 100S (57) మంఠిక తాళము +SOS (58) దీపక తాళము OOllSS (59) ఉదీక్షణ +తాళము IIS (60) ఢంకీ తాళము SIS (61) విషమ +తాళము 0000000Ö (92) వర్ణమంఠిక తాళము +(88) అభినంద తాళముHOOS (84) నందీ +తాళము lOOIISS (86) మల్లతాళము IIంగ్ +(88) పూర్ణకంకాల తాళము 0000SI (87) కందుక +తాళము IIIIS (68) కుముదతాళము 1OOIIS (69) ఏక +తాళము O (70) చతుస్తాల తాళము 5000 (71) ఖండ +ប +కంకాళ తాళము OOSS (72) డోంబులి తాళము +(78) అభంగ తాళము IS (74) రాయబంగాళ తాళము +SISOO (75) వసంత తాళము HISSS (78) లఘు శేఖర +Soś +Ilooĺoo +397 +తాళము +i +అష్టోత్తర శతతాళములు +తాళము +కంఠ +(77) ప్రతాప శేఖర +(78) ఝంపతాళము రీ61 (79) గజఝంప రాళము +sooo +(80) చతుర్ముఖ తాళము ISIŚ (81) మదన +తాళము OOS (82) ప్రతిమఠ్య తాళము ॥SSI +(88) పార్వతీలోచన తాళము SSSISSSOO (84) రతి +తాళము IS (86) లీలా తాళము Olf (86) కరణ +యతి తాళము 0000 (87) లలిత తాళము OOIS +(88) గారు తాళము 0008 (88) రాజనారాయణ +OOISIS (80) లక్ష్మీళ తాళము Oois +తాళము +r +(91) లలితప్రియ తాళము ISIS (92) శ్రీ నందన +తాళము SIIS (98) జనక తాళము HISSISS +(94) అనంగ తాళము ISIS (95) వర్ధన తాళము +OOIS (96) షట్ తాళము 000000 (97) అంత ర +క్రీడ తాళము OOS (98) ఉత్సవ తాళము 15 (99) విలో +కిత తాళము SOOS (100) వర్ణయతి తాళము 1100 +(101) కరణ తాళము S (102) స్కంధ తాళము +SISOOSS (103) అడ్డ తాళము Oll (104) కలధ్వని +తాళము IISIŚ (105) సమకంకాళ తాళము SSI +(108) విషమ కంకాళ తాళము ISS (107) ఖండ +కంకాళ తాళము OOSS (108) సింహ తాళము +IOIII. +శార్ణదేవుడు దేశీయ శాళములందు మరి పండ్రెండు +స్వకల్పితములను చేర్చి 120 తాళములను చెప్పెను. +ఈయన చెప్పిన హంస, గజ, సారస, చండ, చంద్రకళ, +లయ, దండా, ద్వంద, కువింద, గౌరీ, సరస్వతీ కంఠా +భరణ, భగ్న, రాజమృగాంక, రాజమార్తాండ, నిళ్ళంక +శారదేవాది తాళములను తదితరులు చెప్పలేదు. పూర్వో +క్తములయిన తాళము లిట్లు కాలానుసారముగ గొంత +మార్పునకు లోనగుచుండెను. నారదుడు తెలిపిన జనత, +మల్ల, కంకాళములు అను తాళములను శార్ణ దేవుడు +చెప్ప లేదు. +ఇంచుమించు శారదేవుని కాలమునాటికి పాలకుర్కి +సోమనాథుడు (క్రీ. శ. 1190-1265) ఆంధ్రదేశము +నందు విశ్రుతములని కాబోలు మిశ్రవర్ణ చతురశ్రవర్ణ, +ప్రభృతి తాళములు వేరు పేరులు గలట్టి వాటిని, భిన్న \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0462.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0462.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e3becd6b642ffbd988722495f62cdb1f5a34a153 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0462.txt" @@ -0,0 +1,16 @@ +తాళములు బహుళ వ్యాప్తిలోనికి వచ్చుచుండెను. అష్తొత్తర శతములందలివి కొన్ని ఇప్పటి మనసూళాదులందు కలవు. ఇప్పటి ఆది, మఠ్య, అడ్డ, ఏక, ఝంప, రూపక తాళములు ప్రాచీన తాళములందు తెలియవచ్చినను, ఇప్పటి తాళములందలి అంగములు వాటి యొక్క మాత్రాకాలములు పూర్వపు తాళములందుకంటె భిన్నములుగ నున్నవి. ఆదితాళ మిప్పుడు 100 అంగములతో ఎనిమిది అక్షరములు కలిగియున్నది. కాని పూర్వ మియ్యది ఒక్క లఘువును మాత్రము కలిగియుండెను. ఇప్పటి అట 1100 అంగములతో నుండగా పూర్వమియ్యది 10 మాత్రలుగల 0౹౹ అంగములు గలదై యుండెను. ఇప్పట ఏక తాళము ఒక్క లఘువుతోనుండగా పూర్వము అది ఒక్క ద్రుతమునే కలిగియుండెను. ఇప్పుడు మఠ్య తాళము 101 అంగములతో నుండగా పూర్వము ఇది SOS ఇట్లు అంగములు కలిగియుండెను. మన ఝంప తాళము IUO అను అంగములతోనుండగా పూర్వమున నిది 10 మాత్రలు గల SSI అను అంగములతో +నుండెను. + +మరియు నిప్పటి కొన్ని నూళాదులకును పూర్వపు తాళములకును కొన్నిపోలికలు కలవు. కొన్ని అంతర్భూతములుగ నుండునట్లు ఎంచనగును. శార్గ దేవుడు తెలిపిన యతిలఘ్న ఇప్పటి రూపకముకు తుల్యముగ నున్నది. ప్రతి అనుతాళము ఇప్పటి అటతాళమునకును, ఝంప తాళము ఇప్పటి మిశ్ర ఝంపతాళమునకును, తురంగ లీల తాళము ఇప్పటి ఆదితాళమునకును, సమచావు తాళమునకును తుల్యముగ నున్నవి. తక్కిన తాళములను గూడ ఇట్లే పోల్చి ఎంచనగును. + +ధ్రువతాళము గీత ప్రబంధమునందలి ధ్రువఖండము ననుసరించి గ్రహింపబడియుండును. సోమనాథుడు ధ్రువలయ, ధ్రువమఠ్యలు అనువాటిని తెలిపెను. ఆధునిక తాళములందు ఇవి చెప్పబడినను గీతములందు మాత్రమే వీటిని మనవారు చేర్చిరి. + +త్రిపుట లేక శివడ (తేవడ) అన్నమాచార్యుల కీర్తన లందు ప్రప్రథమముగ చెప్పబడెను. పద ప్రబంధమున కను +గుణముగ నీతాళము చెప్పబడియుండును. ఇది శార్గ దేవుని తృతీయలేక తురంగలీల తాళమునకు తుల్యమగును. +తాళ్ళపాకవారు చెప్పిన చౌ తాళము, చౌ జౌత్తరీయ తాళములందు కలదు. ఇయ్యది 1100 అను అంగములతో +నుండుటచే దీనిని మన అటతాళమునకు తుల్యముగ నెంచనగును. + +నేడు సూళాది సప్తతాళములు వాడుకలో నున్నవి. పూర్వపు అష్టోత్తరశత తాళములు మరుగుపడినను అయ్యవి అంతరించినట్లు ఎంచుటకు వీలులేదని తెలిపితిమి. శతవర్షములకు ముందుండిన రామస్వామి దీక్షితులు +సప్తతాళములతో మరి యేబదినాల్గు తాళములను అష్టోత్తరశత తాళములనుండి జేర్చి అరువదొక్క తాళములతో రాగమాలికను పాడి విశ్రుతుడయ్యెను. పూర్వపు తాళములు అసాధ్యము లను వారి కయ్యవి సుసాధ్యములని ఇతడు ప్రకటించుచు, వాటితో రాగమాలికను నేర్పుతో చెప్పగలుగుట ఇతని వైశిష్ట్య మన చెల్లును. ఈరాగమాలికయందలి తాళములు (1) ధ్రువ (2) మఠ్య(3) రూపక (4) ఝంప (5) త్రిపుట (6) అట(7) ఏక (8) లలిత, (9) లక్షణ (10) రతిలీల (11) జయ, (12) దర్పణ (13) రాజచూడామణి (14) మదన (15) రతి (16)రాజ (17) కీర్తి (18) కుందర +(కందుక) (19) మదన (20) క్రీడ (21) విజయనందన (22) రంగ (23) ఆనంగ (24) వీరవిక్రమ (25) సింహ లీల (26) పరిక్రమ (27) సంపద్వేష్ట (28) సమ (29) సింహ విక్రమ (30) చతుర్ముఖ (31) శ్రీనందన (32) విషమ (33) లఘుశేఖర (34) వసంత (35) వన మాలి (36) శ్రీ కీ ర్తి · (37) తృతీయ (38) అంతర క్రీడ (39) అభంగ (40) పార్వతీ (లోచన) (41) కోకిల ప్రియ (42) హంసనాద (43) కందర్ప (44) శ్రీరంగ (45) ప్రతాప శేఖర (46) రాగవర్ధన (47) లలిత (48) శ్రీకీర్తి (49) విలోకిత (50) ముకుంద (51) రాజ విద్య (52) చతుర్థ (53) కుడుక్కు (కుటుంబ) +(54) విజయ (55) తురంగలీల. (56) మకరంద (57) నందన (58) రాజబంగాళ (59) నంది (నది)(60) కళ (61) శ్రీ అను పేళ్ళతో నున్నవి. ఇందు లక్షణ, శ్రీ కళ అను తాళములు అష్టోత్తర శతతాళము లందు లేవు. ఈ తాళములందలి అంగములకు సశబ్ద. నిశ్శబ్ద క్రియలను పాటించుచు గానము చేయుట విద్వాం \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0463.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0463.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..97f99653d188ee43d58d2cbadcbbbe602f800226 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0463.txt" @@ -0,0 +1,10 @@ +నుల కే సాధ్యపడగలదు.ఆ విధముగా గానము చేయబడినపుడే వాటికి ప్రయోజనము కలదు. + +అస్సామీ భాషా సాహిత్యములు :- అస్సాము నందు అనేక అనాగరకజాతులకు చెందిన భాషలు వ్యవహారమున గలవు. ఈ ముఖ్యకారణమునుబట్టి దానికి 'భాషా శాస్త్రజ్ఞుల స్వర్గము' అను పేరు వచ్చెను. 'అసామియా' (అస్సామీ భాష) అనునది అస్సామునందలి ముఖ్యభాష. దేశమునందలి ఈభాగమునకుగల 'అస్సాము' అను ప్రాచీన నామమునుబట్టి ఆభాష కీ పేరు కలిగినది. అస్సామునకు, కామరూపము, ప్రాగ్జ్యోతిషము అనునవి ప్రాచీనతరము లయిన పేళ్ళు. అస్సామియా అనునది సంపూర్ణవికాసము నొందిన అర్వాచీనమైన ఇండో-ఆర్యను భాష. అది మాగధి అను అపభ్రంశము (భాషా విశేషము) నుండి పుట్టియుండవచ్చును. అందలి వ్యాకరణమునందును, పదములందును టిబెట్టు భాష యొక్కయు, బర్మాభాషయొక్కయు ప్రభావము విశేషముగా గోచరించును. అందలి పదజాలమున స్వల్పముగా ఆస్ట్రికు భాషాసంబంధము కూడ కలదు. క్రీ. శ. 7వ శతాబ్ది యొక్క పూర్వార్థమునాటికే కామరూప రాజగు భాస్కరవర్మ యొక్క ముఖ్యపట్టణమును యువాన్ ఛాంగు దర్శించెను. అక్కాలమున అచ్చటి భాష మధ్య భారతమునందలి భాషకంటే కొంచెము భిన్నముగా, అనగా, అప్పటి ఆర్య - టిబెట్టు - బర్మాభాషల యొక్క మిశ్రముగా - అతనికి గోచరించెను. + +క్రీ. శ. 8.10 శతాబ్దులలో ఇరువది ముగ్గురు సిద్ధపురుషులు 'చర్యా' లేక 'చర్యాపదములు' అను గూఢతత్త్వ బోధకము అయిన గేయములను వ్రాసిరి. ఆ గేయము లందు సహజయానమునకు సంబంధించిన గూఢతత్వములును, శృంగార సంప్రదాయములును ముఖ్యవిషయముగా ప్రతిపాదింపబడినవి. అవి మొత్తముమీద ప్రాగ్భారతమునకు చెందినవై యున్నవి. ఈ చర్యాపదములకు గాని, చర్యాపదములను వ్రాసిన కవులకుగాని బౌద్ధమతము యొక్క గూఢతత్వమునకు కేంద్రమై పర్తిల్లిన కామరూపముతో సంబంధము ఊహింపబడు చున్నది. + +అస్సామీ సాహిత్యయుగము ప్రశస్తమైన పద్య వాఙ్మ యోత్పత్తితో ప్రస్ఫుటముగా బయలు వెడలెను. దాని కాధారములు భారతీయములై సుప్రసిద్ధములైన రెండు వీర కావ్యములును, పురాణములునై యున్నవి. 'మాధవ కందళి' (క్రీ. శ. 1400) అను నాతడు ఆయుగమునందలి కవులలో మిక్కిలి యెన్నదగిన వాడు. అతడు శ్రీమద్రామాయణాంతర్గతము లయిన మధ్యకాండము లైదింటిని సజీవమును, సహజమునైన అస్సామీ భాషలో పద్యరూపముగా అనువదించెను. హరివరవిప్రుడు, హేమసరస్వతి అను నిరువురు కవులును రాజగు దుర్లభనారాయణుని (క్రీ.శ.1300) కి సమకాలికులు. దుర్లభనారాయణుని కొడుకగు ఇంద్రనారాయణుడు పరిపాలించు కాలమున “కవి రత్న సరస్వతి” కావ్యరచన యొనర్చెను. 'రుద్రకందళి' అను మరియొకకవి 'ఈ యుగమునకు చెందిన తామ్రధ్వజుడను నింకొకరాజును పేర్కొనెను. 'హరివరుడు' ఈ యుగమునందలి ఉత్తమకవులలో రెండవస్థానము నాక్రమించినవాడు. జై మినీయ- అశ్వమేధ పర్వమున వర్ణింపబడిన శ్రీరామునకు కుశలవులతోను, అర్జునునకు తన కుమారుడయిన బభ్రువాహనునితోను, ప్రవర్తిల్లిన యుద్ధముల వృత్తాంతమును అతడు పునఃకథన మొనర్చెను. 'హేమసరస్వతి' వామనపురాణమునందలి ప్రహ్లాద హిర +ణ్యకశిపులు కథను నూరు పద్యములుగా అనువదించెను. అనేక పురాణములు ఆధారముగా రచితమైన 'హర గౌరీ సంవాదము' అను రెండవ గ్రంథముకూడ అతని రచనగానే ఊహింపబడు చున్నది. కవిరత్న సరస్వతీ రుద్రకందళులు మహాభారత - ద్రోణపర్వమునగల జయ ద్రధవధ అనెడి పర్వమునకు సంబంధించిన స్వల్ప భాగములను ఆస్సామీ పద్య కావ్యముగా కూర్చిరి. + +క్రీ. శ. పదునేనవ శతాబ్ది యొక్క అంతమందు శంకర దేవుని అభినవ వైష్ణవోద్యమ (1449-1568) రూపమున దేశమున నొక మహాశక్తితోగూడిన (మత) పునరుద్ధరణము ఆరంభమయ్యెను. ఇ య్యుద్యమముతో సంబంధము లేని మంకరుడు, దుర్గావరకాయస్థుడు, పీతాంబరుడు' అను ముగ్గురు కవులు పదునారవ శతాబ్ది ప్రథమ భాగమున తమ రచనలు కావించిరి. వారిలో మంకరకవి దుర్గావరకవి- ఇరువురును 'మనసా' అను పేరుగల సర్ప \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0464.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0464.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a09b502f1f51f2a11f7fabc92712f127c609d1da --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0464.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +దేవత యొక్క ఆరాధనమునకు సంబంధించిన యొక నూతన మతసిద్ధాంతమును ప్రతిపాదించు నిమిత్తమై అస్సామీ భాషలో నొక గేయకావ్య పరంపరను వ్రాసి, తన్మూలమున నొక నూతన పురాణమును సృజియింప యత్నించిరి. దుర్గావరకవి రామాయణమునందలి కరుణ రసాత్మకములయిన ఘట్టములను ఎడ నెడ సాధారణ పద్యములతో మేళవించుచు, నొక చిన్న కీర్తనావళిగా రచించెను. పీతాంబరకవియు ఈ రచనా విధానము ననుసరించి, ఉషా పరిణయము, భాగవత దశమస్కంధము చండీ-ఆఖ్యానము అను గ్రంథములను వ్రాసెను. ముగ్గురు కవుల గ్రంథములకును, వారి సమకాలికులగు ఇతర వైష్ణవకవుల గ్రంథములకును రూపమునందును,విషయమునందును భేదముకలదు. పొచాలి లేక పొంచాలి అనబడేడి ఈ (రచనా) రూపము అనాడు వంగదేశము నందు సర్వసాధారణ మయిన రీతియై యుండెను. ఆనాటి (కావ్య) విషయము బుద్ధికికంటె ఇంద్రియములకే ఎక్కుడు ప్రీతికరమయినదై ఉండెను. + +శంకరదేవకవి ప్రతిపాదించిన నూతన వైష్ణవ సంప్రదాయమునందలి ముఖ్యసిద్ధాంతము అద్వైతతత్త్వము. ఈ సంప్రదాయమునకు చెందిన భక్తులు విష్ణు - కృష్ణుని నామమును లో నావృత్తిచేయుట (జపించుట), ఆతని నామములను ఉచ్చరించుట, లేక అతని దివ్యలీలలను గాన మొనర్చుట, ఆ భగవంతుని చేరుటకు ముఖ్యమార్గములని +విశ్వసించిరి. దీనికి 'ఏకశరణ నామధర్మము' అని పేరు. ఈ మతము ఏకేశ్వరోపాసనమునే విధించి, తదనుయాయులు ఇతర దేవతారాధనమును చేయగూడదని నిషేధించును. ఈ వైష్ణవ సంప్రదాయము రాధాకృష్ణమత సంప్రదాయముతో నేకీభవింపదు. ఈ యుద్యమము దానితోబా టొక సారస్వత విప్లవమునుగూడ కల్గించెను. శంకరదేవ కవియు, అతని ప్రియశిష్యుడును, మాధవదేవ కవియు అనేకములయిన కీర్తనములను, రూపకములను, పద్యకథలను తదితర సారస్వత ప్రక్రియలను రచించిరి. ఈ సాహిత్యయుగము ఏకమతగ్రంథ యుగము అనగా భాగవతయుగము; ఏక దేవయుగము అనగా విష్ణు-కృష్ణ యుగము అని పేర్లు. శంకరదేవకవి భాగవత పురాణము నందలి పండ్రెండుస్కంధములలో ఎనిమిది స్కంధములను అనువదించినట్లు తెలియుచున్నది. ఆ పురాణము నందలి శేషించిన స్కంధములను అనువదించుట కయి ఇతనిచే నితర విద్వాంసులు ప్రోత్సహింపబడిరి. శంకరదేవకవి కృతులలో అత్యుత్తమ రచనయైన 'కీర్తనఘోష' +అను గ్రంథము భాగవతసారరూప మనవచ్చును. శంకరదేవకవి భాష చాలవరకు సరళమైనది. అందలి స్వరమాధురిలో సౌందర్య గాంభీర్యములు రెండును ప్రవ్యక్తము లగు చుండును. + +వరగీతములు (Bargitas) అను అనేక కీర్తనములను, పత్నీప్రసాదము. కాళీదమనము, కేళీ గోపాలము, రుక్మిణీ +హరణము, పారిజాతహరణము, రామవిజయము, అను నాటకములను రచించుపట్ల ఇతడు సృజనాత్మక ప్రతిభతోను, ధైర్యముతోను భాష యొక్క పరిధిని విస్తృత మొనర్చి 'ప్రజబులి' భాషయందు నూతనమైన జాతీయ (idiom) ప్రయోగ సంప్రదాయమును కల్పించెను. + +మాధవదేవకవి వరగీతములను 'చోరధరా' 'పింప రాగుఛువా' మున్నగు నాటకములను వ్రాసెను. వాటి యందు అతని గురువు యొక్క కృతులందుకంటే ఎక్కుడు కోమలమైన శిల్ప కౌశలము కనిపించును. శంకరదేవకవి కృతులందు దాస్య భావము ప్రవ్య క్తమగుచుండ, మాధవ దేవకవి రచనలందు వాత్సల్యము అతిశయించును, మాధవదేవకవి శ్రీకృష్ణుని బాల్య క్రీడలను అమితోత్సాహముతో వర్ణించెను. బాలకృష్ణదేవుడు తన తల్లియగు యశోదకును, బృందావనమునందలి గోపికలకును ప్రదర్శించిన లీలలును, అతడు వారి ఆజ్ఞకు బద్ధుడగుటయు ఆ కవికి అనిర్వాచ్యమైన ఆశ్చర్యమును కలిగించెను. 'నామఘోషా' అనునది ఆతడు రచించిన మహోత్కృష్టమైన కావ్యము. అందాతని ఉత్తమ భక్తియు, తత్వజ్ఞతయు తేటపడుచున్నవి. + +శంకరదేవ కవికి సమకాలికులయిన మరి యిరువురు ప్రముఖ కవులు కలరు. వారు అనంత కందళి, రామ సరస్వతి అనువారలు. వారిలో మొదటికవి వైష్ణవ గుర్వా దేశమును పురస్కరించుకొని భాగవతము యొక్క ఉత్తరార్థమునందలి దశమస్కంధమును అనువదించెను. రెండవకవి వినమ్రతతో ఆ సాధువునకు అనుయాయియై అతని నుపాసించెను. కందళికవి రచించిన 'కుమార \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0465.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0465.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6c1ddc473540cbe8b01ca8580a1d70bc33532133 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0465.txt" @@ -0,0 +1,16 @@ +హరణము' లోక ప్రసిద్ధమైనది. అందు ఉషానిరుద్ధుల ప్రణయకథ వర్ణితమైనది. అతడు భాగవతమునందలి అనేక +స్కంధములను అనువదించెను. రామాయణమును స్వతంత్ర కావ్యముగా రచించెను. మాధవ కందళి కవి యొక్క భావాది చౌర్య మీతని కృతులందు కొంతవరకు కనుపించును. రామసరస్వతి కవి ప్రచురముగా మహా భారత విషయములను చేపట్టి వ్రాసెను. వాటిలో నతడు ముఖ్యముగా వనపర్వమును విపులముగా పెంచుచు కొన్ని విషాదాంత కావ్యములుగా రచించెను. (ఇట్టి రచనయందు అతనికి 'సాగర్' ఖరి' వంటి అనుయాయులు అనేకులు కలరు. సాగర్ ఖరి కవి 'ఖటాసుర వధ'ను వ్రాసెను.) సరస్వతీకవి 'భీమ చరితము, అను మృదుహాస్య భరితమైన కావ్యమును రచించెను, శ్రీధర కందళికవి రచించిన 'కాన్ భొవా' (కర్ణభక్షకుడు) అను రచన మరియొక రమ్యమై హాస్యరస విశిష్టమైన కావ్యము. ఇక్కవి ఘును (గుండి) చా= యాత్రా అను కావ్యమును కూడ నిర్మించెను. + +గోపీనాథ పాఠకకవి (క్రీ. శ. 17 వ శతాబ్ది ప్రారంభము), దామోదర దాసకవి, లక్ష్మీనాథ ద్విజకవి, పృథురామ ద్విజకవి మున్నగు నితర రచయితలు మహాభారత భాగములను పద్యరూపమున అస్సామీ భాషలోనికి అనువదింప గడగిరి. హృదయానంద కాయస్థ కవియు తదితరులయిన అప్రధానకవులును రామాయణ భాగములను భాషాంతరీకరించిరి. 19 వ. శతాబ్ది యొక్క ఆదియందు శ్రీకంఠ సూర్య విప్రకవి, హిందీభాషలోని తులసీదాసు యొక్క 'రామచరిత మానస' మను గ్రంథమును పద్య కావ్యముగా అస్సామీ భాషలో వ్రాసెను. గోవింద మిశ్రుడు, రత్నాకర మిశ్రుడు, భగవద్గీతను అత్యంత +సామర్థ్యముతో పద్యరూపమున రచించిరి. గోపాల చరణ ద్విజుడు (క్రీ. శ. 16. వ. శతాబ్ది), భవానంద మిశ్రుడు +(క్రీ. శ. 16 వ. శతాబ్ది), విద్యాచంద్ర భట్టాచార్యుడు (18 వ. శతాబ్ది) అను కవులు హరివంశమును చక్కగా +అనుసరించి వ్రాసిరి. పిదప పురాణములు అనేక పద్య రచయితల దృష్టి నాకర్షించెను. కాని అత్యుత్తమకవులు తమ దృష్టిని భాగవతపురాణముపై ప్రసరింపజేసి రని చెప్పవచ్చును. శంకరదేవకవి, అనంతకందళికవి, అనిరుద్ధ + +కాయస్థకవి, కేశవదాస కాయస్థ కవి, నిత్యానంద కాయస్థ కవి (క్రీ. శ. 17 వ శతాబ్ది), తదితరులును భాగవత పురాణ రచనా నిమగ్నులైరి. ఇతర పురాణములను అనువదించిన వారును, అనుసరించి వ్రాసిన వారును ఈ క్రింద పేర్కొనబడు చున్నారు. విష్ణుపురాణమును భాగవత మిశ్రుడును (క్రీ. శ. 17 వ శతాబ్ది); బృహన్నారదీయ పురాణమును భువనేశ్వర వాచస్పతి మిశ్రుడును (క్రీ. శ. 18 వ శతాబ్ది ఆదియందు): ధర్మపురాణమును కవిచంద్రద్విజుడును (క్రీ. శ. 18 వ శతాబ్ది); బ్రహ్మ వైవర్తపురాణమును బలరామద్విజ- దుర్గేశద్విజులును(క్రీ. శ. 18 వ శతాబ్ది); మార్కండేయ పురాణమును రుచినాథ కందళియు (కీ. శ. 18 వ శతాబ్ది), రంగనాథ చక్రవర్తియు (క్రీ.శ. 17 వ శతాబ్ది) వ్రాసిరి. + +ప్రాచీనమైన అస్సామీ సాహిత్యమునందు పెక్కు పద్యకథా కావ్యములు (Verse Romances) ను కలవు. కలాప చంద్ర కృతమైన 'రాధా చరితము,' రామద్విజ కవి రచితమైన మృగావతీ చరితము, ద్విజవర ప్రణీతమైన మాధవసులోచనో పాఖ్యానము, ప్రకృతమునకు ఉదాహరణములు. సంచారకవియగు రాజసూర్య విప్ర కృతమైన శియాల్ గోసాయీ (The fox-Saint C 1616) అనునది ఒక అద్వితీయమైన పద్యకథా కావ్యము. రామానందద్విజకవి వ్రాసిన మహామోహకావ్యము కృష్ణ మిశ్రుని ప్రసిద్ధమైన ప్రబోధ చంద్రోదయము నాధారముగా చేసికొని వ్రాయబడినది. హితోపదేశమును. +'ద్వాత్రింశత్పుత్తళిక'ను రామమిశ్రకవి అనువదించెను. (1654-63) + +శంకరదేవుడును, మాధవదేవుడును రచించిన వర గీతములను అస్ఫామునగల వైష్ణవ మహంతులు ఆనేకులు +అనుకరించిరి. ఇట్టి అనుకరణమునందు గోపాలదేవుడు, అనిరుద్ధుడు, శ్రీరాముడు, యదుమణి, రామానందుడు. +అను కవులు కొంత విశిష్టతను గాంచిరి. ఈ కృష్ణగీతములకు 18 వ శతాబ్ది ఆరంభమున రచితములైన శాక్త గేయములును, రాధాకృష్ణ గేయములును చేరినవి. ఈ గేయములను రుద్రసింహుడు (క్రీ.శ. 1696-1714), శివసింహుడు (క్రీ. శ. 1714- 44) అను రాజులును, వారి రాజ్య కాలములందున్న కవులును వ్రాసిరి. అట్టి కవులలో \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0467.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0467.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f96f71d992168e8af1efbb5a5d46b2f81d040e68 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0467.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +ప్రసిద్ధమైన గ్రంథముకూడ కలదు. అది శుభంకరకవి వ్రాసిన 'హస్తముక్తావళి' కి అనువాదరూపమునను వ్యాఖ్యాన రూపమునను ఉన్నది. + +ఆధునిక యుగము: క్రీ. శ. 1926వ సంవత్సరము నందు జరిగిన యాండాబు (yandabu) సంధి ననుసరించి అస్సాము బ్రిటిషు రాజ్యములో కలుపుకొనబడెను. పిదప పాతిక సంవత్సరములవరకు అస్సాము పెక్కు ఆపత్తులకు గురియయ్యెను. క్రీ.శ.1836 వ సంవత్సరమున విద్యాలయములలోను, న్యాయస్థానములందును వంగ భాష అస్సామీ భాష యొక్క స్థానము నాక్రమించెను. కాని ఆ శతాబ్ది మధ్యభాగములో జాతీయతాభిమానము నిద్రనుండి మేల్కొని గర్జింపదొడగెను. అమెరికను బాప్టిస్టు మిషనరీలు అస్సామీభాషయందును, అస్సామీ భాష పైనను గ్రంథములను ప్రచురించి, జాతీయ చైతన్యమునకు నూతన ప్రాబల్యము చేకూర్చిరి. కాశీనాథఫుకన్ రచించిన చరిత్ర (క్రీ.శ. 1844) యు; రెవరెండునాథను +బ్రౌను వ్రాసిన అస్సామీ భాషావ్యాకరణ వ్యాసములును (క్రీ.శ. 1844); డాక్టరు మైల్సు బ్రాన్సను యొక్క అస్సామీ నిఘంటువును (1867), ఆనాటి మిషనరీ ప్రచురణములకు ఉదాహరణములు. క్రీ. శ. 1813 వ సంవత్సరము నాటికే వంగదేశమునందలి శ్రీరామపురమున నున్న మిషనరీలు అస్సామీ భాషలో బైబిలును ప్రకటించిరి. క్రీ శ. 1846 వ వత్సరమునందు బాప్టిస్టులు'అరుణోదయ' అను మాసిక పత్రికను వెలువరించిరి. అస్సామీ భాషలోనికి ఆధునిక శైలి ప్రవేశించుట కీపత్రికయే ముఖ్యకారణ మయ్యెను. ఆనందరామ ఫుకను అనునాతని యొక్కయు, ఈ మిషనరీల యొక్కయు ప్రయత్నములే ముఖ్యముగా క్రీ. శ. 1872 వ సంవత్సరమున అస్సామీ భాషకు రాజకీయ గౌరవము తిరిగి +లభించుటకు కారణములయ్యెను. అందుచే ఈ కాలమున వొక సారస్వతోజ్జీవనము మొదలయ్యెను. + +హేఘచంద్రబారువా అనునతడు అర్వాచీనమయిన అస్సామీసారస్వతమునకు ఆద్యుడగు కవివర్యుడు. అతడు వ్యాకరణములను, నిఘంటువులను రచించి తన్మూలమున అస్సామీ భాషకు ప్రామాణికత్వమును స్థిరపరచెను. అతడు అవహేళనాత్మకమయిన (Satires) బాహిరి రంగ్ చంగ్ భితరి కొవా భాతురీ అను వ్యాసమును(1861), కానీయా - కీర్తన అను నాటికను రచించి సంఘమునందుగల దురాచారములను రూపుమాపుటకు ప్రయత్నించెను. ఆధునిక సాహిత్యమున మొట్టమొదటగా చరిత్రను, జీవిత చరిత్రను వ్రాసినకవి గుణాభిరామ బారువా అను నాతడు, రమాకాంత చౌధురీ తన అభిమన్యువధ (క్రీ. శ. 1875) అను కావ్యమునను, భోలానాథదాసు అను కవి తన సీతాహరణ కావ్యమునందును, +(క్రీ.శ.1888) మొదటిసారిగా ప్రాసరహితమయిన పద్యరచన (Blank verse) నవలంబించిరి. + +లక్ష్మీనాథబారువా అను కవి ఆధునికమైన అస్సామీ వాఙ్మయమునందు మిక్కిలి గొప్ప వ్యక్తి. అతడు క్రీ.శ. 1889 వ సంవత్సరమున తన మిత్రులయిన చంద్రకుమార అగర్ వాలా, హేమచంద్ర గోస్వామి అనువారి సహకారముతో 'జోనాకీ' అను నొక సంచికను ఆరంభించేను. అతడు హేమచంద్రబారువా యొక్క శైలికి సంపూర్ణతను గూర్చి అద్దానిని వివిధములును, ఆధునికములు అయిన అస్సామీసాహిత్యప్రక్రియలను రచించుటకు ముఖ్యసాధనముగా నొనర్చెను. అతడు రచించిన సాంఘికములును, రాజకీయములును, సారస్వత విషయకములును అయిన అవహేళనాత్మక కావ్యములందు హేమచంద్రకవి ప్రభావము ప్రస్ఫుటముగా కనిపించును. అతడు రచించిన కథానికలందును, నాటకములందును, ప్రహసనములందును, నవలలయందును ముఖ్యముగా అస్సామీ పాత్రలే వర్ణితములగుట ప్రీతిని గొలుపుచుండును. బజ్ వరువా, గోస్వామి, అగర్వాలా అను కవులు 19 వ శతాబ్ది ప్రారంభములో ఆంగ్లేయ సారస్వతము నందు వెలసిన కాల్పనిక తాభిరుచిని (Romanticism) అస్సామీ కావ్య రచనయందు ప్రవేశ పెట్టిరి. ఇప్పటి కావ్యములందు లౌకికత కంటే ఆత్మాశ్రయత అధికమయ్యెను. కావ్య విషయము మిక్కిలి విస్తృతమయ్యెను. సో నెట్సు (Sonnets) (పదునాలుగు పాదములు గల వృత్తము) మొట్టమొదట వ్రాసినవాడు గోస్వామియే, కాని తరువాతి కాలములో +అతడు దేశమునందలి పురాతన వస్తుపరిశీలనమునందు నిమగ్నుడయ్యెను. ఆగర్ వాలా రచించిన కావ్యములందు +ఆదర్శకత్వము అను గుణము అత్యంత ప్రస్ఫుటముగా \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0469.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0469.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3b942978369313b7ec60d2e8de34a122a87a07eb --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0469.txt" @@ -0,0 +1,13 @@ +తాలూక్ దార్ మున్నగువారు నవలారచయితలలో పేర్కొనదగినవారు. + +ఇయ్యుగమున కథానికా (Short Story) రచనము విశేషముగా పెంపొందెను. శరచ్చంద్ర గోస్వామి నిరంతర శ్రద్ధతో నీవాఙ్మయ ప్రక్రియ నారాధించెను. 1930 వ సంవత్సర ప్రాంతమున ఉత్తమకథకు లనేకులు బయలుదేరిరి. మహిచంద్రవరా, హలిరామడేకా అను కవులు హాస్యరస విశిష్టములును, అవహేళనాత్మకములును అయిన కథలను రచించిరి. బిణా బారువా, రమాదాసు, మునీన్ బర్కటకీ, కృష్ణభూయా. నగేంద్ర నారాయణ చౌధురీ, త్రైలోక్యనాధ గోస్వామి అను వారు కథారచనయందు ప్రసిద్ధినొందిన మరికొందరు. లక్ష్మీధర శర్మ వ్రాసిన కథలలో వివేక గాంభీర్యము, అసాధారణ భాషాపటిమ తేటపడును. అబ్దుల్ మాలిక్ అనునతడుతన కృతులందు ప్రవ్యక్త ములయియున్న బీద వారియందలి సానుభూతి, అనర్గళ భాషా విభుత్వము అను గుణములచే అత్యంత సమర్థుడగు కథకుడుగా గణుతికెక్కెను. + +లక్ష్మీనాథ బజ్ బారువా అను కవి రచించిన సారస్వత వ్యాసములకు పిదప చిత్ర సేన జఖరియా అనునాతడు సుబోధ మగు వ్యాసగుచ్ఛమును వ్రాసెను. తరుణరామ్ పుకను అనుకవి వేటను గూర్చి వ్రాసిన కథలు రమ్యమయిన ధారాశుద్ధితో నలరారుచున్నవి. సూర్య కుమార భూయా, సోణారామ, చౌధురీ, ఆనంద చంద్ర ఆగర్వాలా మున్నగు రచయితలు విశిష్టములైన పెక్కు వ్యాసములను వివిధములయిన పత్రికలలో ప్రచురించిరి. వాణీకాంత కాకతికవి ప్రాచీనమును, అర్వాచీనము నయిన అస్సామీసారస్వతమును ఆధునిక విమర్శనదృష్టితో పరామర్శించెను. విరించికుమార్ బారువా, ఉపేంద్ర చంద్రలేఖారు, తీర్థనాథశర్మ, మహేశ్వర్ నియోగ్ మొదలగు యువకవులు 1930-40 సారస్వత రంగమున కృషి +చేయగడగిరి. + +సుమారు 1940 వ సంవత్సర ప్రాంతమున నూతన విమర్శన దృష్టిగల క్రొత్తతరమునకు చెందిన కవులు అప్పటికి అమలులోనున్న సారస్వత నియమములపై తిరుగుబాటు కావించిరి. అప్పటికే కథానికారచన యందు మానసికవృత్తి పృథక్కరణమునకు (psycho-analysis) స్థానము లభించెను. స్వేచ్ఛా వృత్తములను అల్పసంఖ్యాకు లయిన కవులు వాడిరి. లక్ష్మీనాథ బజ బారువా రచించిన నూతనజీవిత చరిత్రయందు ఈ నూత్న విమర్శన దృక్పథము ప్రకాశము నొందెను. + +ద్వితీయ ప్రపంచ సంగ్రామమువలన అస్సామీజనుల సుఖమయ జీవితమున నొక విలక్షణమయిన అలజడి కలిగెను. సారస్వతాభివృద్ధి కుంఠిత మయ్యెను. మరల ప్రచురింపబడదొడగిన పుస్తకముల యొక్కయు, పత్రికల యొక్కయు—— ధోరణినిబట్టి చూడ వాటి యందలి ప్రాచీన సారస్వత - ఆదర్శభంగము భయావహమయి కన్పట్టెను. కృశించిన అస్సామీ సారస్వతముపై దూరస్థములును, సమీపస్థములు నయిన అనేక సారస్వతముల యొక్క ప్రభావము పడుటచే నది మిక్కిలి వికృతి నొందెను. అట్టి వికృతి ముఖ్యముగా కవిత యందు గోచరించెను. ఈకవిత్వమును కవులు ఉత్సాహముతో +జయప్రదముగా సాగించిరి. అమూల్య బారువా, నవకాంత బారువా, హేమ బారువా, హరివర కాకతి మున్నగు కవులు విశ్వవాఙ్మయము యొక్క భిన్న భిన్న ప్రక్రియలను సోత్సాహముగ ప్రచురింపదొడగిరి. ఈ కవి బృందములో నవకాంత బారువా అను కవి అత్యుత్తముడుగా ప్రశంసనొందెను. వీణా బారువా అనునతడు రచించిన జీవనర్ బాటాత్ అను రచనయు, రాధికా మోహన గోస్వామికృత మైన చాక నైయా అనుకృతియు, నవకాంతబారువా అను కవిచే రచింపబడిన కపిలి పరీయా సాధు అను రచనయు, అత్యుత్తమ నవలలుగా నెన్నదగి యున్నవి. మహమ్మదు పియారు మొదలగువారు చిన్న చిన్న నవలలను ప్రచురించిరి. కథానికా రచనము ఇప్పటికిని ప్రబలముగానున్నది. జోగేశ దాస ప్రభృతులు కథానికా రచనయందు కృతహస్తులైరి. + +అస్సామీ వాఙ్మయమున ఏకాంకికా రచనమింకను పరిణతినొందియుండలేదు, కళాభిమానులయిన (Amateur) నటకులు దీనిని ప్రదర్శన యోగ్యముగా గ్రహించిరి. ఆలిండియా రేడియో గుహావాటి (Gauhati) వారొసగిన దోహదముచే 'ఏకాంకికా రచన పెంపొందుచున్నది. వీణాదేవి' రచించిన 'ఏబేలార్ నాట్' అనునది ఒక అత్యుత్తమ కృతియై యున్నది. అందు ఒక చిన్న సంఘటనము అనగా \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0472.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0472.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8cfefecc092c71214c77d18881fd7683a9d3f1d3 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0472.txt" @@ -0,0 +1,16 @@ +సమర్థులగు వ్రాయసగాండ్రను పంపెను. వారు వ్రాసి తెచ్చిన ప్రతులలో శాస్త్రములకును, మతమునకును వాఙ్మయము నకును చెందిన గ్రంథములు పెక్కులు చేరి యుండెను. ఈ గ్రంథజాలమును తన ప్రాసాదమందలి పుస్తక భాండాగారమున ఈరాజు భద్రము చేయించెను. పై గ్రంథములనుండి అనేక అపూర్వ విషయములను నేటి చారిత్రక పరిశోధకులు తెలిసికొని యున్నారు. + +అస్సీరియా ప్రభువులును, ప్రజలునుకూడ గొప్ప వీరులు. కాని ధైర్య సాహసములతోపాటు వారియందు క్రూరత్వముకూడ మిక్కుటముగ నుండెను. వీరు అనేక దేశముల జయించి, తమ శత్రువులను ఖైదీలుగ బంధించి, విదేశములకు పంపి వేయుటయో, లేక వారిని అతి క్రూరముగ చంపుటయో కావించుచుండిరి. తాము జయించిన దేశములు ఎల్లప్పుడు తమకు వశమైయుండుట కొరకు అస్సీరియా పాలకులు ఒక విచిత్రమగు భేదతంత్రమును అవలంబించుచుండెడివారు. జయింపబడిన దేశములో పలువురను బలవంతముగ విదేశములకు పంపివైచి, వారిస్థానమున విదేశీయులను ప్రతిష్ఠించుట అస్సీరియా విజేతల నీతియై యుండెను. అస్సీరియా రాజుల క్రూరపద్ధతుల వలనను, 'వారి కృత్రిమ రాజనీతివలనను, వారు జయించిన రాజ్యములో అశాంతి నిరంతరము ప్రబలి యుండెడిది. అనవరత సంగ్రామముల వలన అస్సీరియా వీరులు పలువురు మడసిరి. దేశము నిర్వీర్యమయ్యెను. అస్సీరియా సేనలో కొలువునకు కుదిరిన విదేశీయ సైనికులలో స్వామి భక్తి కాని దేశభక్తి కాని లేకుండెను. ఈ కారణములచేత అస్సీరియా రాజ్యము బలహీన మయ్యెను. "మీడులు" అను అనాగరక ప్రజలు అస్సీరియాపై దండెత్తివచ్చి, ముఖ్యపట్టణమగు నైనివా నగరమును ముట్టడించిరి. అస్సీరియా రాజు మూడు సంవత్సరములకాలము శత్రువులతో పోరాడి, తుదకు అపజయము అనివార్యమని నిశ్చయించుకొని, రాజభవనములకు నిప్పు పెట్టించి, పుత్రకళత్ర సమేతముగ అందు భస్మీభూతు డయ్యెను. ఈవిధముగ క్రీ.పూ.606వ సంవత్సరమున అస్సీరియా సామ్రాజ్యము నాశనమయ్యెను. అస్సీరియా రాజులు నిరంకుశులుగ రాజ్య పాలనము చేసెడివారు. వీరు తమ ప్రజలకు మతగురువులుగను, న్యాయాధీశులుగను, సేనా నాయకులు గను కూడవర్తించెడివారు. వీరు తమ విశాల రాజ్యమును పరగణాలుగ భాగించి, ఒక్కొక్క పరగణాపై ఒక్కొక్క +ఉన్నతాధికారిని నియమించుచుండిరి. ఈతడు తన యేలికకు, ఏటేట నిర్ణీతమగు కప్పమును చెల్లించుచు, స్థానిక +విషయములలో స్వేచ్ఛగా పరిపాలనము సాగించెడివాడు. అస్సీరియా రాజ్యమునకు వారి సేన మూలస్తంభముగ +నుండెను. ఈ సేనయందు రథికులు, ఆశ్వికులు, పదాతులు ఉండెడివారు, నేనాతతులు సుశిక్షితములును సువ్యవస్థితములును అయినందున, అవి యెంతటి దుర్గముప్రదేశములయందయినను ప్రవేశించి, ఎంతటి బలవంతు +లయిన వైరులనయినను సులభముగ జయించుచుండెను. అస్సీరియా ప్రభుత్వమువారు రాచబాటలను నిర్మించియు +ఆనకట్టలద్వారమున నీటి పారుదలకు సదుపాయముల గావించియు, ప్రజానీకమునకు సేవ కావించిరి. + +అహోబలపండితుడు :- అహోబల పండితు డాంధ్రశబ్దచింతామణికి సమగ్రముగను, విపులముగను సంస్కృతములో గొప్ప వ్యాఖ్యానమును రచించెను. దానికి "కవిశిరోభూషణ" మని అహోబలుడు పేరిడెను. కాని అది గ్రంథకర్త పేరుతో "అహో బలపండితీయ" మని వ్యవహరింపబడుచున్నది. సంస్కృతమున పాణిని విరచితమగు అష్టాధ్యాయికిని, పతంజలి విరచితమగు మహాభాష్యమునకును ఎట్టి సంబంధముకలదో యట్టి సంబంధమే ఆంధ్ర శబ్దచింతామణికిని, అహోబల పండితీయమునకును గలదని పలువురు పండితులు అభిప్రాయ పడుచున్నారు. + +అహోబలపండితుడు ఇట్లు చెప్పుకొనేను. "వాతూల వంశే౽వత తారభూయ శ్రీ నన్న విద్వానహమేవ సో౽స్మి" +వాతూలవంశమున నన్నయ పండితుడు మరలనవతరించెను. అతడే నేను అని ఉపోద్ఘాతమునందును, 'ప్రభంజన +వంశాబ్ధి రాకాశశాం కేన” అని పరిచ్ఛేదాంత గద్యము లందును సూచించెను. అహోబలుడను పేరును, (వాతూల) +ప్రభంజనాన్వయమను నింటిపేరును కల్పితములనియు, మొదటి పేరు నరసయ్య, ఓబళయ్య అనియు ('అకుటిలకీ ర్తి +నిర్మలత నంచితు డౌబలపండితుండు' అను ఉపసంహారములోని పద్యభాగమువలన) ఔ బలపండితుడనియు, ఇంటి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0473.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0473.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4127fcca26316976d4cd7b8bed6662229d86583e --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0473.txt" @@ -0,0 +1,32 @@ +పేరు గాలి వారనియు కొందరు తలంచుచున్నారు. గాలి నరసయ్య అను పేరు పేలవముగా నుండుననియు ప్రౌఢతకై అట్లు వానిని సంస్కృతీకరించి యుపయోగించెననియు తలచుచున్నారు. పరిచ్ఛేదాంత గద్యమున "శ్రీమత్పొలూరి మాధవయజ్వ చంద్రసముజ్జ్వల త్కృపోక్షిత కటాక్షాసాదిత సాధు పాండిత్యాభరణ" అని చెప్పుకొనుటచే పోలూరి మాధవ సోమయాజి ఈతని విద్యా గురువనియు, "శ్రీమ త్సీతారామచంద్ర చరణారవింద మిళిందాంతఃకరణ" అనుటచే ఇతడు శ్రీరామభక్తుడనియు తెలియుచున్నది. + +నియోగులయిన గాలివారును, పోలూరివారును గుంటూరి మండలమున నున్న వారట. అహోబలపతి మొదట మైదవోలులో నుండగా గుండ్లకమ్మ వరద వచ్చి ఇండ్లు పొలములు పాడుకాగా నాతడు నర్సారావు పేట జమీందారులయిన మల్రాజు వారి నాశ్రయించి అగ్రహారమును పొందినట్లు తెలియుచున్నది. + +అహోబలుడు ఆత్మస్తుతిపరాయణుడుగా కనిపించును. అతడు తన్నిట్లు భూషించుకొనెను. + +"యన్మూర్త్యా కవితామూల కంద వాగను శాసనౌ +జాగృతో౽హోబలపతీ రాజతే సవిలక్షణః" + +కవితకు మూలకందమగు వాల్మీకియు, నన్నయభట్టును ఎవనిరూపముచే నొప్పుచున్నారో యట్టి విలక్షణుడగు +నహోబలపతి ప్రకాశించుచున్నాడు. + +కాలము : ఆంధ్రశబ్ద చింతామణి బాలసరస్వతి పండితునకు కీలక సంవత్సరమున దొరకెనని అప్పకవియు, అహో +బల పండితుడును ఈవిధముగా వ్రాసియున్నారు. + +"ఆలోకనుతుఁడు మొన్నటి కీలక సమయమున మతంగగిరికడ నొసగెన్".అప్పకవి + +“జగ్రాహవ్యాకృతిం తస్మాత్కలి ర్బాల సరస్వతీ +ఎలకూచి కులాంభోధి శరద్రాకానిశాకరః. +సమస్తకవితా ధక్షొ వత్సరే కీలకాహ్వయే.” +అహోబలుడు. అప్పకవి మొన్నటి కీలక సంవత్సరమున బాల సరస్వతికి ఆంధ్రశబ్ద చింతామణి దొరికెనని చెప్పి +యున్నాడు. అందుచే బాలసరస్వతికి గ్రంథము దొరికిన కీలక సంవత్సరము తరువాత మరల కీలక సంవత్సరము +వచ్చులోపల 'అప్పకవీయము 'అహోబలపండితీయము ' + +రచింపబడెననుట స్పష్టము. మరియొక కీలక సంవత్సర మేని మొన్నటియని చెప్పుట అసంగతమగును. బాల +సరస్వతికి గ్రంథము దొరకిన కీలక సంవత్సరము క్రీ. శ. 1608 అని మనము అప్పకవీయము యొక్క కాలమును +బట్టి నిర్ణయింపవచ్చును. మరల కీలక సంవత్సరము క్రీ. శ. 1668 లో వచ్చును. కావున అహోబల పండితీయ +మునకు చివరమితి క్రీ. శ. 1668 యై యున్నది. అహోబలపతి తన గ్రంథమునందు అప్పకవిని పేర్కొనుటయు, అప్పకవీయమునందలి పద్యముల సుదాహరించుటయు జూడ నప్పకవీయము వ్రాయబడిన తరువాత కవిశిరోభూషణము వ్రాయబడినదనుట స్పష్టము. అప్పకవీయము క్రీ. శ. 1656 సం॥లో వ్రాయుటకు నారంభింప బడినది. ఆ గ్రంథము పూర్తియగుటకును, దేశము నందు వ్యాప్తి నొందుటకును రెండు సంవత్సరములు పట్టిన వనుకొన్న యెడల క్రీ. శ. 1658-1668 మధ్యకాలమున 'అహో బలపండితీయము' వ్రాయబడెనని మనము నిశ్చయింపవచ్చును. 'అప్పకవియు, అహోబలపండితుడును సమకాలికులనియు, సమీప గ్రామములందుండు వారనియు పరస్పరేర్ష్యా ప్రేరితులనియు పూర్వము నుండి వదంతికలదు. అదియు నీ కాల నిర్ణయమునకు సహకారియే. అందుచే అహోబలపండితుడు క్రీ. శ. 17 వ శతాబ్దివాడని పెద్దలు నిశ్చయించిరి. + +గ్రంథ కర్తృత్వము : ఎలకూచి బాల సరస్వతీ మహోపాధ్యాయుడు నన్నయభట్ట విరచితమును, 'శబ్దాను శాసనము' అను నవరనామముగలట్టి ఆంధ్రశబ్ద చింతామణికి ‘బాలసరస్వతీయ' మను నొక టీక వ్రాసి యుండెను. ఈ మహోపాధ్యాయుడు అప్పకవిని, అహోబలపండితునకును పూర్వుడు. ఆంధ్ర శబ్దచింతామణి నన్నయభట్ట విరచిత మేయని పలువురు ప్రామాణిక వైయాకరుణుల యాశయము. బాలసరస్వతి నన్నయభట్టారకున సకలకవితాప్రవర్తకుడు గాను, శబ్దశాసనముగాను, ఆంధ్రశబ్ద చింతామణిని శబ్దశాసనముగాను జెప్పియున్నాడు. + +బాలసరస్వతికి దరువాతివాడగు అప్పకవి ఆంధ్ర శబ్ద చింతామణిలోని సంజ్ఞాసంధి పరిచ్ఛేదములకు మాత్రమే తెలుగు గద్య పద్యములలో వివరణమును వ్రాసెను. అహోబలుడు బాలసరస్వతి స్వీకరించిన ఆంధ్రశబ్ద చింతా \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0474.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0474.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2f764412ee68767f6ae3f8e60fc44edeefedeec4 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0474.txt" @@ -0,0 +1,32 @@ +మణి ప్రతిని తన వ్యాఖ్యానమునకు మాతృకగా నంగీకరించెను. అప్పకవి చేపట్టిన మాతృకయందలి పాఠ బేధములను గూడ అథర్వణోక్తి ప్రకారము సంగ్రహించెను. + +1. పాఠభేదాస్తు బహవో దృశ్యంతే పుస్తకద్వయే, +మయాప్రాయ స్సరస్వత్యాః పుస్తకం పరిగృహ్యతే. + +2. అప్పార్య పుస్తకారూఢ పాఠ భేదా ద్యదుస్థితం, +మయా సంగృహ్య తేరూపం తదప్యాథర్వణో క్తితః +. +——కవి శిరోభూషణ గ్రంథాది పీఠిక + +ఆంధ్రశబ్ద చింతామణి బాలసరస్వతీ పండితునకు లభించిన విధమును గూర్చి యొక అద్భుతకథ చెప్పబడు చున్నది. నన్నయభట్టు దీనిని రచించెననియు రాజరాజ నరేంద్రుని కుమారుడయిన సారంగధరుడు బాల్యమున దాని నభ్యసించి, కాలుచేతులు నరకబడి సిద్ధులలో కలిసి కాలాంతరమున బాలసరస్వతికి ప్రత్యక్షమై చింతామణి గ్రంథమును వ్యాఖ్యానింపుమని అతని కొసగినట్లు కథ కల్పింపబడినది. అప్పకవియు, అహోబలపండితుడును ఈ కథనే తమ గ్రంథ పీఠికలయందు అనూదించిరి. ఆంధ్రశబ్ద చింతామణి నన్నయభట్ట కృతము కాదను వాదము విమర్శక లోకమున కలదు. దీనిని మొదట లేవనెత్తినవారు కం. వీరేశలింగము పంతులుగారు. శ్రీ వద్దుల చిన సీతారామస్వామి శాస్త్రిగారు తమ +బాలసరాస్వతీయ - అథర్వణకారి కావళీ పీఠికల యందును చింతామణి' విషయపరిశోధక గ్రంథమునందును పెక్కు +హేతువులచే చింతామణి నన్నయ కర్తృకమే యని స్థాపించియున్నారు. అథర్వణకారికావళి అథర్వణ కర్తృకమే అనియు, అది ఆంధ్రశబ్ద చింతామణికి శేష గ్రంథమే అనియు చింతామణియందలి సూత్రములు సామాన్య సూత్రము లనియు, కారికావళి సూత్రములు విశేష సూత్రము లనియు వారిమతము. + +అహోబలపండితుడు బాలసరస్వతీయ, అప్పకవీయములనేగాక అథర్వణ కారికావళిని గూడ ఆధారముగాగొని యాంధ్రశబ్ద చింతామణికి అహోబల పండితీయమను సంస్కృత భాషామయమును, విపులమును,క్షొదక్షమమునగు వ్యాఖ్యానమును రచించి యాంధ్రభాషకు మహోపకార మొనర్చెను. + +తత్ర పంచ పరిచ్ఛేదా +శృబ్దశా స్త్రే నియంత్రితాః॥ +ఆర్యాఖ్య పద్యైస్త త్సంఖ్యా +సమ్మితా స్యాద్గ జైర్గ జై ః ॥ + +బాలసరస్వతి పరిగ్రహించిన ఆంధ్రశబ్ద చింతామణి యందు ఆర్యావృత్తములుగల అయిదు పరిచ్ఛేదములు కలవు. అవి సంజ్ఞా, సంధి. అజంత, హలంత, క్రియా పరిచ్ఛేదములు. ఈ అయిదు పరిచ్ఛేదములందును 88 ఆర్యా వృత్తములు కలవని అహోబలపండితుడు నుడివెను. కాని "ఆద్యం ప్రకృతిః ప్రకృతి శ్చాద్యే" అను శ్లోక వివరణ సందర్భమున మరియొక శ్లోకమును ఇతడు ఉదాహరించి యున్నాడు. "శాస్త్రమ పౌరుష మాద్యం" అను శ్లోకము బాల సరస్వతి స్వహస్త లిఖితమయిన ప్రతియందు తనకు లభించెనని అహోబలుడు సూచించెను. ఇట్లు ఆంధ్రశబ్దచింతామణియందలి శ్లోకములు 89 అగుచున్నవి. ఈ విశేష శ్లోకమును బాలసరస్వతి కాని అప్పకవిగాని వివరించి యుండలేదు. అప్పకవి గ్రహించిన ప్రతియందు 82 ఆర్యావృత్తములే కనిపించుచున్నవి. ఈ యంశము క్రింది శ్లోకమువలన తెలియనగుచున్నది. + +మతంగ శైల విప్రేంద్రా దన్యం వ్యాకృతి పుస్తకం | +కాకునూ ర్యప్పకవినా గృహీతం తత్ర షడ్గతాః॥ + +మతంగపర్వతమందున్న బ్రాహ్మణునివలన చింతామణియొక్క మరియొకప్రతిని అప్పకవి సంగ్రహించెను. దానియం దారు శ్లోకములు పోయినవి, (అహోబలపండితీయ పీఠిక) + +ఇల నెనుబడి రెం డార్యలు +గలుగు పరిచ్ఛేద పంచకంబునఁ దగు.... +(అప్పకవీయము 1 వ అ. 54. వ. వ.) +కవిశిరోభూషణము అను వ్యాఖ్యానము మూలముననే యథర్వణ కారికావళి అను వ్యాకృతియు లోకమునకు తెలియవచ్చెను. దీనికి 'వికృతి వివేకము' నామాంతరము. ఆంధ్రశబ్దచింతామణి సాధారణముగా తత్సమశబ్ద నిరూపణ వరమయినది. అట్టి తత్సమ శబ్దరూప సాధన విషయముననుగూడ కొంత పూరింపవలసి యుండుటచే,తచ్ఛేషభూతమగు ఆంధ్ర వ్యాకరణ విషయ జాలమును విపులముగా అథర్వణాచార్వుడు వివరించి ఆంధ్రభాషకు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0475.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0475.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4d33293ca55883bbb02b09375d99ec2b1d615350 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0475.txt" @@ -0,0 +1,22 @@ +సమగ్రమగు వ్యాకరణము లేని కొరతను చాలవరకు తీర్చెను, వేయేల! వికృతి వివేకము (అథర్వణ కారికా వళి) లోని విషయబాహుళ్యము నేటి బాల వ్యాకరణ త్రిలింగ లక్షణ శేషాదులలో గూడ లేదనుటకు సందేహము లేదు. + +అహోబలుడు తన వ్యాఖ్యానమున అథర్వణ కారికలను పేర పెక్కు శ్లోకముల నుదాహరించి యున్నాడు. పతంజలి మహాభాష్యమున వ్యాకరణ సంబంధమయిన కొన్ని శ్లోకములు ఉదాహరింపబడినవి. వాటికి సమానముగా నిందు అథర్వణ కారికలు చేర్చబడినవి. + +యస్సారో 2థర్వణగ్రంధే సోప్యతైన విధీయతే | +తేన తత్ఫక్కి కాలోకలోలతా త్యజ్యతాం బుధై ః ॥ + +'అధర్వణాచార్యుని గ్రంథమునందలి సారమంతయు నిందు జేర్చితిని. కావున పండితులు దానిని చూడవలయునను కోరిక వీడవలయును' అని అతడు వ్రాసెను (కవి శిరో.పీ.). అథర్వణకారి కావళిముద్రిత ప్రతి ద్వితింత్రిణీ +(రెండుచింతల) సీతారామకవి వ్యాఖ్యగలదై ప్రస్తుతము లభించుచున్నది. ఈ కారికలను అథర్వణుడు రచింపనే +లేదనియు స్వపక్షమండనార్థమై అహోబలుడే వ్రాసి తన వ్వాఖ్యానమున జొప్పించెననియు విమర్శకులు తలచు +చున్నారు. ఆంధ్రవ్యాకరణ విషయమున నన్నయ ప్రథమాచార్యుడనియు, అథర్వణుడు ద్వితీయాచార్యుడనియు పండితవ్యవహారము కలదు . + +శైలి :- అహోబలపండితుని కవిశిరోభూషణపు శైలి మృదుమధురమై సరళమై ప్రసాదగుణ భూయిష్ఠమై +సంస్కృత కావ్య వ్యాఖ్యాతలును, లక్షణగ్రంథ వాఖ్యాతలు నగు మల్లి నాథ, సోమపీథ్యాదుల శైలికన్న రసవత్తరముగా నుండును. ఇది అహోబలుని సంస్కృతాంధ్ర పాండిత్యమును దెలుపు వ్యాకరణ సంబంధమైన యుధ్రంథము. లక్షణములు సంస్కృతమునందును, లక్ష్యములు తెలుగునందును చెప్పబడుటచే నిధి చదువుటకొక వింత గ్రంథముగా నుండును. ప్రాకృత వ్యాకరణ లక్ష్యలక్షణము లిట్లెయుండుటచే అవి చూచినవారికి నిది విపరీతముగా గన్పట్టదు. + +"విశ్వశ్రేయః కావ్యం, తదదోషౌ పరికృతౌచ వాగర్ధౌ, సాహగ్యారస వృత్తిః సాధ్యోహిరసో యథా యథం కవిభిః" - ఇత్యాది సూత్ర వ్యాఖ్యా సందర్భమున తనకుగల సర్వశాస్త్ర దర్శనములందలి కూలంకషములైన పాండిత్య ప్రతిభా విశేషాదులు ద్యోతక మగునట్లుగా అహోబలుడు వ్రాసియున్నాడు. ఈ సందర్భముననే "వ్యాకరణస్యాపి బ్రహ్మపరత్వమేవ తథాహి +పస్పశాహ్ని కే భగవత్పతంజలినా చత్వారి శృంగేతి మంత్రస్యార్దొ వివృతః." పస్పశాహ్నికమందు(వ్యాకరణ భాష్యభాగము.) 'చత్వారి శృంగేత్యాది' మంత్రమునకు వ్యాకణ పరముగా నర్థమును వివరించెను. పతంజలి మహర్షి సంస్కృత వ్యాకరణావశ్యకతను మహా భాష్యమునందు చర్చించినట్లే అహోబలుడును ఆంధ్రవ్యాకరణా వశ్యకతను గూర్చి ఇందు +చర్చించెను. సంస్కృత భాషయందు మాత్రమే కావ్యములను రచింపవలెను. తదితర భాషలన్నియు అపభ్రంశములు. వాటి నుచ్చరించుట పాపము. దేశ భాషలలోని పురాణాదులను విన్నందున పాపక్షయము లేదు. అను నీ మున్నగు పూర్వపక్షములఖండించి యేదేశమువారి కాభాష సంస్కృతమువలెనే పవిత్రమనియు, స్త్రీ శూద్రులకు జ్ఞానాధికారము గలదనియు 'నా నృషిః కురుతే కావ్యం' ఋషి కానివాడు కావ్యమును రచింపలేడనియు, నన్నయభట్టును ఋషిగా +నెంచవలెననియు, ఆతని వ్యాకరణము ప్రమాణమే యనియు, వివరించి యున్నాడు. + +వ్యాఖ్యాన విశేషములు :- అప్పకవి “నిత్యమను త్తమ పురుష క్రియాస్వితః" అను సూత్రమును వివరించుచు ఇట్లు +చెప్పెను. భూత కాలక్రియలగు ప్రథమపురుష బహువచనము, మధ్యమపురుష ఏక వచన బహువచనములు, ఉత్తమ పురుష బహువచనము, ఇకార మంతమందు గల వాటికి అచ్చు పరమగునపుడు సంధి నిత్యమని ఈ యుదాహరణముల నిచ్చెను - దీవించిరట; దివిజు నేలితివట; మీరు కట్టితిరట; వింటి మీవార్త. ప్రథమోత్తమ పురుషైక వచనములు, భూతకాలమునందలివి, ద్రుతాంతములగునని ఈ యుదాహరణముల నిచ్చెను భరియించె నుపేంద్రుడు; ఏను బ్రతికితి ననగన్. విరచించెను శ్రీనాథుఁడు ధరణిని శృంగార నైషధంబునఁ గూర్చుం \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0480.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0480.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..dbacfd80429f2ef6e72ba77a119fbf0f989000e4 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0480.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +తెలిసికొనగలుగుచున్నాము. అహోబిలము మత కార్యకలాపాలకు ప్రధానకేంద్రముగా నుండుటచేత ఆంధ్రదేశమునందలి రాజకీయ, సాంఘిక, సారస్వత జీవితములలో దాని కొక ప్రత్యేకస్థానము లభించినది. ఆ దేవునకును, ప్రాంతమునకును సంబంధించియున్న జానపద గేయము లనేకములు నేటికిని విరివిగా జనబాహుళ్యమందు ప్రచారములో గలవు. అందులో కొన్ని చెంచెత యొక్కయు, నరసింహస్వామి యొక్కయు ముగ్ధ ప్రణయమును వర్ణించు కళాఖండములు మనోజ్ఞములు. పద కవితారచనలో సుప్రసిద్ధుడైన తాళ్ళపాక అన్నమాచార్యుడు తన అమేయమైన సంగీత ప్రభావమున శ్రీవేంకటేశ్వర స్వామిపై కీర్తనలు రచించి, తెలుగుభాషకు అమరత్వమును చేకూర్చిన మహానుభావుడు.ఈతడు అహోబిల మఠాధిపతి యొక్క ప్రోత్సాహమును తొలు దొల్త నందుకొన్నాడట! + +విశిష్టాద్వైత మత ప్రచార కేంద్రముగ నుండి ప్రకృతి సౌందర్య విశేష శోభితమై, చారిత్రక సంపత్తి గలిగి, ఆంధ్ర జానపద +జీవితములో నంతర్భాగమై ఉత్తమ వాఙ్మయ వికాసమునకు తోడ్పడిన అహోబిల క్షేత్రము ఆంధ్రజాతికి గర్వకారణము. ఈ మధ్య ఉదారులయిన భక్తుల సహాయమువలన మంటపములు, గోపురములు ప్రాకారములు వెలసినవి. సులభ ప్రయాణ సౌకర్యములు చేకూరుచున్నవి. ప్రభుత్వ 'హిందూధర్మాదాయశాఖకు చెందిన శాసనముక్రింద ఆ దేవాలయ పరిపాలనము ఒక ధర్మకర్తృత్వ సంఘముచేత నిర్వహింప బడుచున్నది. ఫాల్గున మాసములో జరుగు తిరునాళ్ళకు వచ్చు యాత్రికులకు అన్ని విధము లయిన సౌకర్యములు గలిగింప బడుటయేగాక నరసింహస్వామి ఉత్సవము ఒక్క మాసము +పాటు చుట్టుపట్టు గ్రామములలో అతి వైభవముగా జరుపబడుచుండును. + +అళియ రామరాయలు :- అళియ రామరాయని జీవితము విజయనగరసామ్రాజ్య చరిత్రలో ఒక ప్రధాన ఘట్టము. విజయనగర చక్రవర్తులలో సర్వశ్రేష్ఠుడగు శ్రీకృష్ణరాయని జామాతయై, అతని యనంతరము రామరాయలు సర్వాధికారి అయ్యేను. యుద్ధతంత్రము నందును, రాజనీతిలోను సమకాలికులలో అసమాను డని ప్రఖ్యాతిగడించి, దక్కను సుల్తానులను తన చేతి కీలు బొమ్మలను గావించుకొని, దక్షిణాపథమున విజయనగరము ప్రముఖస్థానము వహించునట్లు అత డొనర్చెను. కాని అతని స్వార్థపరతయు, అధికార కాంక్షయు, కుటిల తంత్రములును విజయనగర సామ్రాజ్య విధ్వంసమునకు దారితీసెను. + +రామరాయని వంశము : 'అళియ' యను మాటకు కన్నడభాషలో "అల్లుడు" అని అర్థము. శ్రీకృష్ణరాయని +పుత్రిక యైన తిరుమలాంబికను వివాహమాడుటను పురస్కరించుకొని ప్రజలు వాత్సల్యముతో అల్లుడని పిలచుటచే అళియ రామరాజని అతడు ప్రసిద్ధికెక్కెను. అతడు అరవీటి వంశస్థుడు. ఆరవీటి వంశజులకు నరపతివారని గూడ వ్యవహారము గలదు. చంద్రవంశ క్షత్రియుల మనియు, కలచురి బిజ్జలుని సంతతివార మనియు, వీరు చెప్పుకొనిరి. ఆరవీడు మండలాధిపతు లయిన తరువాత నరపతి వంశజులు ఆరవీటి వారయిరి. ఈ వంశమునకు మూలపురుషుడు వీరహొమ్మాళి రాయడు లేక బొమ్మరాజు. ఇతని పౌత్రులయిన కోటిగంటి రాఘపుడు, సోమ దేవరాజు ఆంధ్ర దేశమున క్రీ.శ.1323-1336 ల మధ్య జరిగిన స్వాతంత్య్ర మహోద్యమమున సుప్రసిద్ధ మగు పాత్రను నిర్వహించిరి. కంపిల రాజ్యము యొక్క పతనానంతరము (1328) ఢిల్లీ సుల్తానుకు ప్రతినిధియైన మాలిక్ నాయబును పారద్రోలి, తురుష్క పరిపాలనను వీరు తుదముట్టించిరి. సోమదేవరాజు మనుమడయిన పిన భూపాలుడే ఈ వంశమున మొదటి ఆరవీటి ప్రభువు. ఇతని పుత్రుడయిన బుక్కరాజు "సాళువ నరసింహరాయ రాజ్యప్రతిష్ఠాపనాచార్యు" డయ్యెను. బుక్కరాజు +కుమారు డయిన రామరాజు కందనవోలు నేలెను. అతని కుమారుడయిన శ్రీరంగరాజునకు తిమ్మాంబయందు ఐదు +గురు సుపుత్రులు ఉద్భవించిరి. అందు మూడవవాడు అళియ రామరాయలు. క్రీ. శ. 1565 లో జరిగిన తళ్ళికోట యుద్ధమునాటికి రామరాయలు 80 సంవత్సరములవా డని తెలియుచున్నది. అందుచేత అతడు క్రీ.శ. 1485 ప్రాంతమున జన్మించియుండు నని ఊహింపవచ్చును. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0481.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0481.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d18f51b22d230b59af6911baca40f96a56df94d6 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0481.txt" @@ -0,0 +1,13 @@ +రామరాయులు, శ్రీకృష్ణదేవరాయలు : రామరాయల బాల్యచరిత్రను గురించి తెలియుటలేదు. “గోల్కొండ +సుల్తానైన కులీకుతుబుషావలన కందనవోలు మండలమును బడసి. కొంతకాలమునకు ఆదిల్ షా (బీజపూరు) చే ఓడింప +బడి ఆ మండలమును కోల్పోవుటచేత, కుతుబ్ షా అగ్రహించి రామరాయలను తన కొలువునుండి బహిష్కరించెను. తరువాత అతడు శ్రీకృష్ణరాయల కొలువునందు చేరేను,” అని ఒక ముస్లిము చరిత్రకారుడు వ్రాసియున్నాడు. పై సంఘటనలు కృష్ణరాయలు సింహాసనము ఎక్కుటకు (కీ. శ. 1509) పూర్వము జరిగియుండును. క్రమముగా రామరాయలు కృష్ణరాయని ఆస్థానమునందలి ప్రముఖవ్యక్తులలో ఒకడయ్యెను. అతని శక్తిసామర్థ్యములను రాజనీతివై శారద్యమును గుర్తించి కృష్ణరాయలు అతనికి తనకుమా ర్తెనిచ్చి వివాహమొనర్చెను. అనంతరము దిగ్విజయ యాత్రలలోను, తెలుగు, బడగ రాజ్యములను ఏలుటలోను రామరాయలు కృష్ణరాయలకు తోడ్పడెను,తన మరణకాలమున (1530) సామ్రాజ్యపాలనా భారమును రామరాయలకు అప్పగించి, తన తమ్ముడైన అచ్యుతదేవరాయలకు పట్టాభిషేక మొనర్చుటకు కృష్ణరాయలు ఆతనిని ఆజ్ఞాపించెను. + +రామరాయలు, అచ్యుతదేవరాయలు : కృష్ణరాయల మరణముతో రామరాజునందు అధికార వ్యామోహము +పెంపొందెను. చేజిక్కిన సామ్రాజ్యమును అచ్యుతరాయలకు అప్పగించుటకు ఇష్టపడక, అత్యల్పవయస్కుడైన +కృష్ణరాయల కుమారుని సార్వభౌమునిగా ప్రకటించి రామరాయలే పరిపాలన సాగించెను. కాని అచ్యుతరాయని పక్షమువారు కొందరు రామరాయలను ప్రతిఘటించి రాజ్యసింహాసనమును అచ్యుతునకు అప్పగించిరి. అచ్యుతరాయలు కూడ · రామరాయల బలాధిక్యమును గుర్తించి, కృష్ణరాయని కుమారునితో బాటు రాజ్యమేల సాగెను. క్రీ... 1533 ప్రాంతమున కృష్ణరాయని కుమారుడు.. మరణించుటచేత రామరాజు, పలుకుబడి వెనుకంజ వేయసాగెను. ఆ రహస్యమును కనిపెట్టి అచ్యుతరాయలు, తన బావమరదియైన పలక రాజు తిరుమలయ్యను ప్రధానిగా నియమించి (1534) రాజ్యము చేయసాగెను. + +రామరాజు ఈ పరిణామములను ముందుగనే ఊహించి ఎదు రెత్తు లెత్తుటకు తగిన జాగరూకతను వహించి యుండెను. సామ్రాజ్యమున బలవంతులైన ప్రభువులు అనేకులు అతనికి అండయై నిలచిరి. ఆతని తమ్ములైన తిరుమలరాజు, వేంకటాద్రిరాజు, గుత్తి, కందనవోలు, రాజ్యములను ఏలుచుండిరి. ఆతని పినతండ్రులలో తిమ్మరాజు అవుకు రాజ్యమునకును, కొండరాజు ఆదవాని రాజ్యమునకును అధిపతులుగ నుండిరి. గండికోట పెమ్మసాని తిమ్మానాయకుడు, అనంతపురము హండె హనుమప్పనాయకుడు, నడిమిదొడ్డిపాలెము మెసా పెద్దానాయకుడు, ఆతని చెప్పుచేతలలోనివారు, వీరి సాయముతో రామరాయలు అచ్యుతుని చెరగొనెను. తిరుమల దేవియు చిన్నా దేవియు (శ్రీకృష్ణరాయని భార్యలు) +రామరాయల పట్టాభి షేకమునకు సన్నాహములొనర్చిరి. కాని సలక రాజు తిరుమలయ్య అతని పట్టాభిషేక వివర్యయ మొనరించి, అచ్యుతుని బంధవిముక్తుని గావించి సింహాసనమున అతనిని పునః ప్రతిష్ఠించెను. ఈ పరిస్థితులలో విజయనగరముపై దండెత్తివచ్చి, స్వదేశమున విప్లవము చెలరేగుటచే వెంటనే మరలిపోవుచున్న ఆదిల్ షా అచ్యుతరాయ రామరాజుల నడుమ ఒడంబడికను కుదిర్చెను. దాని ననుసరించి రామరాజు తన జాగీరును స్వతంత్రముగ నేలుకొనుటకు అచ్యుతరాయలు సమ్మతించెను. + +రామరాయలు, సలకము తిరుమలయ్య : అచ్యుతరాయల అనంతరము (1542) ఆతని కుమారుడు వేంకట +పతిరాయలు సార్వభౌము డయ్యెను. అతడు బాలుడైనందున అధికారము సలకము తిరుమలుని హస్తగత మయ్యెను. దుర్మార్గుడగు తిరుమలయ్య సింహాసనమును ఆక్రమింప యత్నించుటను గ్రహించి సార్వభౌముని తల్లియగు వరదాంబిక, ఆదిల్ షా యొక్క సహాయమును అర్థించెను. ఈలోగా అచ్యుతరాయల అన్న కుమారుడును, గుత్తి దుర్గమున బందీగా నున్న వాడును అగు సదాశివరాయలను సార్వభౌమునిగా ప్రకటించి రామరాయలు కూడ ఆదిల్ షా సహాయమును కోరెను. ఇట్లు ఇరుపక్షముల ప్రార్థనలను అంగీకరించి ఆదిల్ షా దండెత్తి వచ్చెను. అట్టి ఆదిల్ షాను ఓడించి పారద్రోలి వేంకటపతి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0483.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0483.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..62150be7b2507039f6aa5c33e6ce5b1057e2a0d6 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0483.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +పదవులంది విజయనగర సైనికబలమును, రక్షణను గురించిన విశేషములను గ్రహింపగలిగిరి. విజయనగర, బహమనీ రాజ్యములమధ్య యుద్ధము సంభవించిన క్లిష్టసమయములందు ఈ మహమ్మదీయులు విశ్వాసఘాతకులగుదురనియైన రామరాయలు ఊహింపకపోవుట అనర్థదాయక మయ్యెను. అదియునుగాక డక్కను సుల్తానుల అంతఃకలహములందు జోక్యముకలిగించుకొని రామరాయలు ఒకరిపైనొకరిని రెచ్చగొట్టి, అందరిని తానోడించుటయేగాక విజయనగరమునకు అగ్రస్థానమును సాధింపగల్గెను. ఈ విషయమున రామరాయలు చాలవరకు కృష్ణరాయల అడుగుజాడలలోనే నడచెను, కాని ఆవిధానమును చరమ స్థానమునకు కొనిపోయి, సుల్తానులకు విజయనగరము నందు అసూయాద్వేషములను వారిలో వారికి ఐకమత్యమును పెంపొందించెను. రామరాయల జోక్యము వలన సుల్తానులలో కలిగిన నూతన చైతన్యమే రాక్షసి. +తంగడి యుద్ధమునకు దారితీసెను. ఈ ఘోర సంగ్రామమునకు రామరాయలు మహమ్మదీయమతముపై చూపిన ద్వేషమే కారణమని ఫెరిస్తావంటి ముస్లిము చరిత్రకారులు వ్రాసిన వ్రాతలు విశ్వసింపదగవు. రామరాయలు మహమ్మదీయులను అత్యంత గౌరవముతో చూచెను. తన సోదరుడయిన జంషీద్ షాకు భయపడి శరణు చొచ్చిన మాలిక్ ఇబ్రహీమునకు ఆశ్రయ మొనగి అతనికి జాగీరు ఇచ్చుటయేగాక (1543_1550), జంషీ దుమరణానంతరము అతడు గోల్కొండ సుల్తాను అగుటకు రామరాయలు చేసిన ఉపకారము అమూల్యమయినది. బీజపూరు సుల్తానయిన ఆలీఆదిల్ షాను రామరాయలు పుత్రసమానముగా ప్రేమించెను. అతనిని అనేక పర్యాయములు రక్షించెను. తన ఆస్థానమునందలి మహమ్మదీయుల మతవిశ్వాసములను ఏ మాత్రము అతడు తృణీకరింపలేదు. వారు కాఫరునకు నమస్కరింప రని తెలిసికొని, రామరాయలు తన సింహాసనముపై కోరాను యొక్క ప్రతిని ఉంచుకొనెడివాడట ! అందుచే రాయల మతద్వేషముగాక, హిందూమహమ్మదీయుల మధ్యగల సహజద్వేషమే, విజయనగర అధికారవైభవాభివృద్ధి, సుల్తానులలో కలిగించిన భయో +ద్రేకములే, రాక్షసి- తంగడి యుద్ధమునకు కారణములు అనుట నిస్సంశయము. + +మొట్టమొదట 1548 లో రామరాయలు నిజాంషాతో(అహమ్మదు నగరము) చేరి ఇబ్రహీంఆదిల్ షా (బీజపూరు)తో పోరాడెను. ఇబ్రహీం సంధిచేసికొని యుద్ధము నుండి విరమించెను. 1556 లో అహమ్మదునగరు, గోల్కొండ సుల్తానులు కలిసి బీజపూరుపై దండెత్తి, గుల్బర్గాను ముట్టడించిరి. ఇబ్రహీం ప్రార్థనపై రామరాయలు జోక్యము కలిగించుకొని సుల్తానులమధ్య సంధి కుదిర్చి యుద్ధమును మాన్పెను. ఇబ్రహీం మరణానంతరము అతని కుమారు డయిన ఆలీ అదిల్ షా, బీజపూరు సింహాసన మెక్కెను. ఆలీ బాలుడగుట సదవకాశముగా గ్రహించి నిజాంషా బీజపూరుపై దండెత్తెను. ఆలీ +విజయనగరమునకు పారిపోయి రామరాయల సహాయము అర్థించెను. కుతుబ్ షాను (గోల్కొండ) కూడ గట్టుకొని రాయలు నిజాంషా పై దండెత్తి దౌలతాబాదువరకును సేనలను నడిపించెను. నిజాంషా పరాజయమంది, కల్యాణిదుర్గమును ఆలీ అదిల్ షా కొసగి సంధిచేసికొనెను. + +రామరాయల విజయ పరంపరలు, గోల్కొండ సుల్తానైన ఇబ్రహీం కుతుబ్ షాలో అసూయాద్వేషములను ప్రజ్వలింప జేసెను. రామరాయలు తన కొనర్చిన మహోపకారమును గూడ విస్మరించి అతని తుదముట్టించుటకై ఇబ్రహీం కుతుబ్ షా ప్రయత్నింపసాగెను. పై యుద్ధమున రాయలు అహమ్మదు నగరమును ముట్టడించు సందర్భమున కుతుబ్ షా రహస్యముగ నిజాంషాతో సంధిచేసికొని దుర్గరక్షకులకు సహాయ మొనరించెను. అదియునుగాక, కొండపల్లి దుర్గము నొసగుదు నని రాయలను నిజాంషాతో సంధి కొడబరచెను. కాని ఆ వాగ్దానమును మన్నింపలేదు. రామరాయలు గూడ కుతుబ్ షా పై తిరుగుబా టొనరించిన జగదేవరావునకు ఆశ్రయ మొసగి ఆతని ఆగ్రహమును రెచ్చగొట్టెను. అందుచే కుతుబ్ షా నిజాంషాతో సంధిచేసికొని తన కుమార్తెను అతని కొసగుటకు నిర్ణయించెను. ఈ వివాహము కల్యాణదుర్గమును +జేయవలె నని కుతుబ్ షా నిజాంషాలు 1558 లో కల్యాణిని ముట్టడించిరి. + +ఆదిల్ షా బరీదుషా (బీదరు) లతో కలిసి రామరాయలు కుతుబ్ షా, నిజాంషాలతో యుద్ధమునకు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0484.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0484.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..746bf162b69b7275452e9dcd1be6534f91ba0a7b --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0484.txt" @@ -0,0 +1,14 @@ +దిగెను. తన తమ్ముడైన వేంకటాద్రిని గోల్కొండ పైకి బంపి రామరాయలు కల్యాణిపై సేనలను నడిపించెను. ఇది విని నైజాంషా, కుతుబ్ షాలు ముట్టడిని విరమించి తమతమ రాజ్యముల కేగిరి. రాయలు అహమ్మదు నగరము వరకు నేగి, నిజాంషా తన ఆధిపత్యమును అంగీకరించున ట్లొనరించి గోల్కొండపైకి మరలెను. ఇంతలో రాయలు ఆజ్ఞపై కొండవీటి ప్రభువైన సిద్ధిరాజు, తిమ్మరాజు, కొండపల్లి, మచిలీపట్టణములమీదను, వేదాద్రి, సీతాపతు (చిత్తావఖాను) లు ఏలూరు, రాజ మహేంద్రవరములమీదను దండెత్తిరి. ఇట్లు తన రాజ్యము నాలుగు మూలలపై శత్రువులు దండెత్తుటను కుతుబ్ షా గమనించి రాయలదృష్టి మరలించుటకు కొండవీటిపై దండయాత్రకు ఉద్యమించెను. కాని గోల్కొండ సైన్యమును ఓడించి తరుముచు యెర తిమ్మరాజు, వెలుగోటి చినతిమ్మరాజు అనువారు దేవరకొండ, దేవులపల్లి, నల్లగొండ, ఇంద్రకొండ మున్నగు దుర్గములను ఆక్రమించిరి. కోవిలకొండ, పానగల్లు, గణపురము రాయల స్వాధీనమయ్యెను. గత్యంతరములేక కుతుబ్ షా రాయలకు గణపురమును, పానగల్లును ఒసగి ఆతనితో సంధి చేసికొనెను. + +ఈ విధముగ దక్కను సుల్తానులందరును రామరాయల శౌర్య పరాక్రమములకు దోసిలొగ్గి, ఆతని ఆధిపత్యమును +అంగీకరింపవలసినవారైరి. దక్షిణ రాజకీయములందు ఆతనికత్తికి ఎదురుకత్తి లేకుండెను. కాని ఈమహోత్కృష్ట +బల గౌరవములే విజయనగర సామ్రాజ్యపతన హేతువులు అయ్యెను. రామరాయల విశృంఖల వీరవిహారములను +అరికట్టనిచో తమకు ముప్పుతప్పదనియు, దినదినాభివృద్ధిని పొందుచున్న విజయనగర సామ్రాజ్యము తమ రాజ్యము +లను కబళింపగలదనియు, దక్కను సుల్తానులు భయపడి పరస్పర విద్వేషములను మాని హుస్సేన్ నిజాంషా, +ఇబ్రహీంకుతుబ్ షాల ప్రోత్సాహముతో, ఒక కూటమిగా ఏర్పడిరి, ఆలీ ఆదిల్ షా కూడ కృతఘ్నుడై వారితో కలిసెను. + +రాక్షసి = తంగడియుద్ధము : 1565 :- సుల్తానుల కూటమి రామరాయలపై యుద్ధమును ప్రకటించి దండెత్తి వచ్చెను. రాయలు ఆ వర్తమానమును విని అపార సైన్యముతో వారి నెదుర్కొనేను, కృష్ణానదికి దక్షిణమున 10 మైళ్ళ +దూరమునందున్న రాక్షసి - తంగడి అను గ్రామములకు మధ్యనున్న మైదానముపై ఉభయసైన్యములును తారసిల్లెను. 1564 డిశెంబరు 26 నుండి 1565 జనవరి 24 వరకు యుద్ధము జరిగెను. దీనినే తళ్ళికోట యుద్ధమని సాధారణముగ వ్యవహరింతురు. రామరాజు వృద్ధుడైనను యుద్ధభూమిలో వీరవిహార మొనరించి, సైనికులలో ధైర్యోత్సాహములను ఇనుమడింప జేసెను. ప్రథమమున విజయలక్ష్మి రాయలనే వరించెను. నిజాంషాకుతుబ్ షాలు యుద్ధభూమి నుండి సుమారు ఇరువది మైళ్ళు వెనుకకునడచి, మాయోపాయమున రామరాయలను జయించుతలంపుతో, సంధికై సంప్రతింపులు ప్రారంభించిరి. విజయనగర సైన్యములు ఈ మోసమును గ్రహింపక విజయగర్వముతో శిబిరరక్షణ విషయమున ఏమరియుండిరి. ఇంతలో రామరాయల పక్షమందలి మహమ్మదీయ సర్దారు లిద్దరు సుల్తానులతో చేరిరి. తుదకొక అర్ధరాత్రమున మహమ్మదీయులు విజయనగర సైన్యము పై బడిరి. హిందువులు ధైర్యసాహసములతో పోరాడిరి కాని, లాభము లేకపోయెను. రామరాయలు పట్టుబడి నైజాం షా చేత వధింపబడెను. మహమ్మదీయులు భయభ్రాంతులైన హిందూ సైనికులను చుట్టుముట్టి వధించిరి. అనాయకమై, రక్షణరహితమైన విజయనగరము మహమ్మదీయులకు వశమై నామరూపములు లేకుండ ధ్వంసము చేయబడెను. ప్రపంచమున సాటిలేనిదని కీర్తి నార్జించిన మహానగరము రామరాజు మరణముతో హఠాత్పరిణామమును బొంది శ్మశానముగ మారిపోయెను. + +రామరాజుకుటుంబము : రామరాజునకు నలుగురు భార్యలుండిరి. అందు కృష్ణరాయల కుమార్తెయగు +తిరుమలాంబ అగ్రమహిషియై యుండెను. జిల్లేళ్ళ పెద నంది రాజయ్య - దేవమహారాజు పుత్రికయగు అప్పలాంబయు, పోచిరాజు తిమ్మరాజయ్య కుమార్తె అయిన కొండమ్మ, లక్ష్మమ్మలును, ఇతర భార్యలు. రామరాయలకు కృష్ణరాజు, పెదతిమ్మరాజు, కొండరాజు అనుకుమారులుండిరి. రాయలతోబాటు వీరు సుల్తానులతో జరిగిన యుద్ధములందు పాల్గొనిరి. రాక్షసి - తంగడి యుద్ధానంతరము పెదతిమ్మరాజు విజయనగరమున అధికారము \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0486.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0486.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c2012c3e6b324e505d8059483390f07a1a1f5f73 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0486.txt" @@ -0,0 +1,8 @@ +వాడవలయు ననియు శాసన మేర్పడెను. 15 వ శతాబ్దమునందలి కడపటి దశలో అనేకము లయిన మార్పులు కలిగెను. కాక్సటన్ ఇంగ్లాండులో ముద్రణ విధానమును ప్రవేశ పెట్టెను. పాశ్చాత్యులు అమెరికా ఖండమును కనుగొనిరి. గుడ్ హోప్ అగ్రముద్వారా ఆసియాకు నూతన మార్గము కనుగొనబడెను. నేడు ప్రపంచమున విశేషముగా వాడుకలోనున్న ఆంగ్లభాష యొక్క స్వరూప నిర్ణయము 16 వ శతాబ్ద ప్రారంభముననే జరిగెను. లండను, ఆక్సఫర్డు, కేంబ్రిడ్జి అను తావులలో వాడబడుచు ఛాసరు, విక్లిఫ్ అను ఇరువురచే తమ గ్రంథములయందు వాడబడిన భాషయే ఆంగ్లేయుల రాజభాషగా ఏర్పడెను. ఆంగ్లేయుల జీవితములో ఈ సమయమున నూతన భావసంచలనము బయలుదేరెను. ఫ్లూటార్క్ అను కవి వ్రాసిన 'మహాపురుషుల జీవితములు' అను గ్రంథమునకు నార్తు అనునాతడు రచించిన అనువాదము, బైబిలు గ్రంథమునకు ప్రభుత్వము వారి ఆ మోదముతో రచింపబడిన అనువాదము, “సామాన్య ప్రార్థనాపుస్తకము" (Common Prayer Book) - ఇవన్నియు వెలసెను. నూతన భావమును ప్రకాశము చేయుటకు ఉపకరించునట్లుగా ఆంగ్ల భాషబహువిధముల సంస్కరింపబడెను. అచ్చుయంత్రముల రాకచే, భాషకు ఒక స్థిరరూపము చేకూరెను. ప్రాంతీయ +భాషా (Dialects) ప్రచారముతగ్గి రాజభాషాప్రచారము వ్యాపించెను. లండను నగరప్రాంతమున విద్యాగంధము +గల కుటుంబములలో నిత్యము వాడుకయందున్న భాషయే రాజభాషగా ఏర్పడెను. + +ఇట్టి ఆంగ్ల భాష కలితిలేని భాష కాదు. అనేక భాషల నుండి శబ్దజాలమును ఆంగ్లేయులు గ్రహించి తమభాషలో +జీర్ణింపచేసికొనిరి. దేశముమీదికి దండెత్తివచ్చిన విజాతీయులవలనను, వాణిజ్యాది అవసరములనుబట్టి యితర దేశములకు ప్రయాణమొనర్చి తిరిగివచ్చిన ఆంగ్లేయులవలనను అన్యభాషామిశ్రమము ఏర్పడెను. అనవసరములైన ప్రత్యయములను విసర్జించి, భాషను సరళముగా చేసిరి. ఉచ్చారణ సులభసాధ్య మయ్యెను.అన్యభాషలనుండి వేరువేరు శబ్దములు గ్రహింపబడెను. సముద్రమునకు నౌకాయానమునకు సంబంధించిన శబ్దములు గ్రీకు, డచ్చి, డేనిషు భాషలమండియు ; ఆహారము,వంటపాత్రలు, దుస్తులు, గృహసంబంధమైన సామానులు మున్నగువానికి చెందిన శబ్దములు ఫ్రెంచి భాష నుండియు; దేవాదాయ, ధర్మాదాయ విషయములకు సంబంధించిన పదజాలము, శాసనవిషయములకు చెందిన శబ్దములు లేటిను (Latin) భాషనుండియు; వాణిజ్యమునకు వ్యాపారమునకు సంబంధించిన శబ్దములు 'స్పానిష్ భాష నుండియు; లలితకళలకు సంబంధించిన శబ్దజాలము “ఇటాలియన్" భాషనుండియు రాజ్యాంగవిధానమునకు చెందిన శబ్దములు 'గ్రీకు' భాషనుండియు; పౌర సత్వసంబంధమైన శబ్దములు 'రోమను' భాషనుండియు ఆంగ్ల భాషలోనికి స్వీకరింపబడెను. భాషాసాంకర్యము ఏర్పడును అను భయముచే మడికట్టుకొని కూర్చుండక, వివిధ భాషలనుండి శబ్ద సముదాయమును స్వీకరించి, భాషను పటిష్ఠత, వైశాల్యము కలదానినిగా చేసికొనిరి. + +ఆంగ్లేయులలో నే ఎందరో కవులు గ్రంథకర్తలు నూతన శబ్దజాలము సృష్టించి భాషాసంపదను పెంపొందించిరి.అట్టివారిలో ప్రథముడు 'ఆచార్య జాన్సన్'. సంఘ మర్యాదలకు చెందిన పదములను చెష్టరుఫీల్డు, ఆధ్యాత్మికతకు చెందిన మాటలను షెల్లీ మహాకవి, రాజకీయనిర్మాణము, ప్రాతినిధ్యము, వలసరాజ్యవిధానము, రాజ్యతంత్రము-మున్నగువాటికి సంబంధించినపదములను బర్కు, మెకాలే అను మహా రాజ్యాంగ వేత్తలు, వేదాంతవిషయకములైన మాటలను 'కోల్రిడ్జి' అను మహాకవియు, తీవ్ర సాంఘిక విమర్శన కవసరమైన పదజాలమును 'కార్ల్తెలు' మహర్షియు, ఈశ్వర ప్రతిభా ప్రకాశములకు చెందిన మాటలను 'మిల్టను' కవిరాజును, విజ్ఞానశాస్త్రములకు సంబంధించిన శబ్దములు ఆయా విజ్ఞానవేత్తలును ఇంకను ఇండియా, మలయా, పర్షియా, చైనా, జపాను, ఈజిప్టు మున్నగు నాగరక దేశములయందు సంచారముచేసిన ఆంగ్లేయులును అనేక మార్గములచే భాషాసంపదను పెంపొందించిరి. “No one of the modern languages has acquired a greater force and strength than the English through the derangement and relinquishment of its ancient laws of sound. The unteachable profusion of its middle tones has conferred upon it an intrinsic power of expression such as \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0487.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0487.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..785d3c7982f990770199774a63e263b1722961d2 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0487.txt" @@ -0,0 +1,14 @@ +no other human tongue has ever possessed. Its entire, thoroughly intellectual, and wonderfully +successful foundation and perfected development issued from a marvellous union of the two noblest +tongues of Europe, the Germanic and Roman; their mutual relation in the English language is +well known since the former furnished chiefly the material basis, which the latter added the intellectual conceptions. The English language, by and through which the gratest and most eminent poet of modern times-as contrasted with ancient classical poetry was begotten and nourished, has a +just claim to be called the language of the world, and it appears to be destined, like the English +race, to a higher and broader sway in all the quarters of the earth, for in richness, in compact +adjustment of parts, and in pure intelligence, none •of the living languages can be compared with it." అని సుప్రసిద్ధ భాషావేత్తయైన 'జాకబ్ గ్రిమ్' అనునతడు వాక్రుచ్చినాడు. “That exquisite amalgam and +shining mosaic of Anglo-Saxon, Danish, Greek, Latin, Dutch and French words and idioms which makes our language-the speach of shakespeare the most composite, varied, eloquent, and in many ways the most beautiful form of human utterance” అని పియర్సాల్ స్మిత్తు ప్రవచించి యుండెను. భాష యొక్క ఆంతరంగిక నిర్మాణమునందు సంస్కరణములు చేయుటచేతను భాషలోనికి బాహ్యము నుండి నూతన శబ్దజాలమును చొప్పించి భాషా సంపదను వృద్ధిపొందించుటచేతను, ఆంగ్లభాష మానవకోటి యువయోగించు సమస్త భాషలలోను సంపన్నమయినదిగా, విశాలమయినదిగా,. ఉద్వేగముకలదిగా మానవ హృదయమునందలి అతిక్లిష్టమైనవృత్తులను కూడ వ్యక్తము చేయుశక్తి కలదిగా వృద్ధిపొందినది. ఇది యావత్పపంచమునందును వాడబడుచు, అన్ని విశ్వవిద్యాలయముల +లోను అభ్యసింపబడుటయేగాక, ఐక్యరాజ్యసమితి యందలి వివిధ రాజకీయ సంప్రదింపులను ప్రకటించుటకు గూడ ఉపయోగింపబడుచున్నది. 1928 సం. మున ఆంగ్ల భాషకు సమగ్రమైన నిఘంటువును ఏర్పరచునుద్దేశముతో 50 సంవత్సరముల కృషిఫలితముగా 'ది ఆక్స్ ఫర్ద్ డిక్ ష్ణరి' అను మహా నిఘంటువును డా. మట్టే ప్రధానుడుగా గల సంపాదకీయవర్గమువారు ప్రకటించిరి. వెను వెంటనే యీ యేబది వత్సరములలో గలిగిన అర్థ విశేషములను, ప్రవేశించిన నూతన శబ్దములను నిర్వచించుటకు ఒక అనుబంధసంపుటము కూడ ప్రచురించిరను విషయమును జ్ఞప్తికి తెచ్చుకొనినప్పుడు, భాషయన్నది ఎంత సజీవమో, ఎంత త్వరితగతితో మారుచు పెరుగు చుండు స్వభావము కలదో, మనము గ్రహింపగలము. ఈ విధముగా సర్వప్రపంచవ్యాప్తమై పటిష్ఠమయిన ఆంగ్లభాషలోనికి యావత్ప్రపంచభాషలలోని సాహిత్య సంపదను తర్జుమా చేసి రనిన ఆంగ్ల భాషాసాహిత్యముల యొక్క సమగ్రత మనకు సంపూర్ణముగా గ్రాహ్యమగును. + +2. సాహిత్యము : ఏభాషయందైనను ప్రాథమికదశ యందలి సాహిత్యము అక్షరరూపమున లిఖితముగాక +మానవుల స్మృతివీధులందే నివసించియుండును, ఆంగ్ల భాషయందుగూడ ఆస్థితియే కాననగును. ఈ భాషయందు +అత్యంత పురాతనమైన ప్రథమకావ్యము 'బియోవుల్ఫ్' అను పద్యకావ్యము. ఏ ఆరవశతాబ్దమునందో కథ ప్రారంభమై యున్నను అది ఏడవ శతాబ్దమునందు లిఖిత గ్రంథముగా రూపొందినది. 670 ప్రాంతమున 'కాడ్ మన్' అనునతడు బైబిలు కథను పద్య కావ్యముగా రచించెను. 700 ప్రాంతమున 'బీడ్' అను వృద్ధపండితుడు 'ఎక్లీషియాస్టికల్ హిస్టరి' అను గ్రంథమును, ప్రవక్త యైన జాను (St. John) వ్రాసిన సువార్తకు అనువాదమును రచించెను. కాని "ఆల్ ఫ్రెడ్ మహారాజు" తాను స్వయముగా గ్రంథములను రచించియు, ఇతరులను రచింప ప్రోత్సహించియు, సాహిత్యసేవ అపారముగా చేసెను. 9 వ శతాబ్ది మధ్యమున ప్రారంభమై 12 వ శతాబ్ది మధ్యవరకును వ్రాయబడుచు వచ్చిన సాక్ట్లను +చరిత్ర యందుగూడ కొంత ఆల్ ఫ్రెడ్ వ్రాసియుండెను . మొత్తము మీద 14 వ శతాబ్దము వరకును. అనువాద \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0488.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0488.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..458a45fb35c359fee9fda9274c1b3bae133b82e1 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0488.txt" @@ -0,0 +1,15 @@ +వాఙ్మయమే ఎక్కువగా ఏర్పడినట్లు కానవచ్చుచున్నది. + +14 వ. శతాబ్దమునందు సాగ్జను, నార్మను భాషలు రెండును మిళితముచేసి ఆంగ్లభాషగా రూపొందించిరి. 'సర్ జాక్ మాండెవల్' అనునతడు తన యాత్రలను గురించి యొక చరిత్రను రచించెను, ఇది ప్రథమవచన గ్రంధమై యున్నది. ధర్మసంస్కర్తయైన 'విక్లిపు' కొంత గద్యరచన సాగించెను. + +నవయుగ సాహిత్యమునందు మొదటి గొప్పకవి 'ఛాసరు'. అతడు పండితుడుగా, సిపాయిగా, రాజ్యాంగ వేత్తగా, రాయబారిగా యూరపునందు అనేక ప్రాంతము లందు ముఖ్యముగా ఇటలీ దేశమునందు విశేష సంచారము సలిపి అధికమైన లోకజ్ఞానమును సంపాదించెను. అతడు వ్రాసిన 'కాంటర్బరీ కథలు' అనేక కారణములచే సుప్రసిద్ధ గ్రంథముగా పరిగణింపబడుచున్నది. అనాటి ఆంగ్లేయుల జీవితము, వారి ఆచారములు, అభిప్రాయములు, విశ్వాసములు, వారి వేషభాషలు అన్నియు అద్దమునందు వలె ఇందు మనకు స్పష్టముగా గోచరమగుచుండును. +ఆంగ్లపద్య వాఙ్మయమునకు పదిమాత్రల పంక్తిని పునాదిగా వేసినది ఈతడే. 15 వ శతాబ్దపు చివరిభాగమున మొదటి అచ్చుయంత్రమును స్థాపించి 'కాక్సటన్' అచ్చువేసి ప్రకటించిన 64 గ్రంథములలో మాలరీ వ్రాసిన 'మార్ట్ డీ ఆర్థర్' అను గ్రంథమును, ఛాసర్ వ్రాసిన 'కాంటర్బరీ కథలును' కలవు. 16 వ శతాబ్దమునందు వైయట్, సట్టే అను నిద్దరు సుప్రసిద్ధకవులు అగ్రగాములైరి. వైయట్ అనునతడు ఫ్రెంచి, ఇటాలియన్ భాషల యందలి వాఙ్మయమును చదివి అందలి కవితాసంప్రదాయములను ఆంగ్లమునందు ప్రవేశ పెట్టెను. సణే అనునతడు ' బ్లాంక్ వర్స్' అనెడి, పంక్తికి పదిమాత్రలుగల సుప్రసిద్ధ ఛందస్సునకు సృష్టికర్త. రాజ్యాంగవే త్తఅయిన సర్ థామస్ మూరు 'యుటోపియా' అను గ్రంథమును రచించెను. 'విలియమ్ టిండేలు' అను నాతడు బైబిలును ఆంగ్లములోనికి అనువదించెను. The Poets' Poet అని ప్రఖ్యాతిగాంచిన ఎడ్మండ్ స్పెన్సరు 'ది ఫేరీక్విన్' అను కథారూపకమును రచించెను. ఛాసర్ రచించిన కాంటర్బరీ కథలకు గద్య ప్రపంచముననున్న ప్రముఖస్థానమే కావ్య ప్రపంచమున థేరీక్వీనునకు కలదు. ఇందలి శైలి శోభాయమానమై కడు శ్రావ్యమైనదిగా నున్నది. ఎలిజబెత్తు మహారాణి కాలమునందు ఆంగ్లేయులుపొందిన ప్రతిభా గౌరవ +ములు ఈ గ్రంథమునందు ప్రతిబింబితములు. ఇది 20 సంవత్సరముల కృషిఫలితము. బెంజాన్సను, మార్లో యీ కాలపువారు. ‘Every man in his humour', 'Volpone' అను రెండు గొప్ప నాటకములను బెన్ జాన్సను రచించెను. +Tamborlaine the Great, Dr. Jaustus, The Jew of Malta అను మూడు విషాదాంత నాటకములను 'మార్లో’ +రచించెను. ఈతనికి భగవంతుడు చిరాయువు ప్రసాదించి యుండిన యెడల ఎంత గొప్ప నాటకములను వ్రాయగలిగి +యుండెడివాడో ! 'The Laws of Ecclesiastical Polity' అను గ్రంథమును వ్రాసిన Hooker అను కవియు, +Arcadia, Apology for Poetry అను రెండు మహా వ్యాసములు రచించిన Sir Philip Sydney యును ఈ +యుగమునందలి గద్యరచయితలలో ప్రముఖులు. 'సిడ్నీ' యొక్క శైలి మిక్కిలి ప్రసిద్ధి కాంచెను. + +ఈ యుగమునాటి విద్వత్కవులలో సర్వవిధముల శిరోభూషణమువలె ప్రకాశించువాడు 'షేక్స్పియరు' మహాకవి. ఆతని ప్రతిభ వర్ణనాతీతము, అగ్రాహ్యము. ఆమహాపురుషునకుగల ప్రకృతి పరిచయము, మానవ హృదయ పరిజ్ఞానము అసామాన్యములు. భాష మీద అతనికిగల అధికారమును, ప్రేమతత్త్వ సంబంధమైన ఆంతరంగిక దృష్టియు అపారములు.భావసంచలనములను గూర్చి ఆతడు గడించిన జ్ఞానము నిజముగా అద్వితీయము. స్త్రీ పురుషుల హృదయములు ఏయే పరిస్థితులయందు ఎట్టెట్టి పరిణామములు చెందుచుండునో - వానిని గ్రహించుటయందును, చిత్రించుట యందును, ఇతడు అపూర్వ ప్రతిభ గలవాడు. సుఖాంతములును, విషాదాంతములును, చారిత్రకములు నయిన రసవత్తర నాటకము లనేకములు అత్యంత సామర్థ్యముతో నవరసభరితముగా రచించిన ప్రతిభాశాలి ఇతడు. +నాటికిని నేటికిని ఇంగ్లాండుకు ఉత్తమ పుత్రుడై, ఆంగ్లభాషకు వాఙ్మయమునకు తలమానికమై, ఆంగ్ల భాషావేత్తల హృదయములను బంధించు ఏకసూత్రమై, అక్షిణ ప్రతిభతో అలరారుచున్నవాడు షేక్స్పియరు మహాకవి. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0489.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0489.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c44af80d83e9552b79d34f36a9c4951a40973cb6 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0489.txt" @@ -0,0 +1,10 @@ +17 వ శతాబ్ది పూర్వార్ధమునందు ప్రధానమైన గద్య రచయితలు రాలే, బేకను అనువారలు. రాలే మహా తేజశ్శాలి. ఎలిజబెత్తు కాలమునాటి సర్వతోముఖ వికాసమును స్వాయత్త మొనర్చుకొనిన ప్రతిభాశాలి ఇతడు. బేకను అధిక మేధావంతుడు. భావగర్భితములై సూత్రప్రాయములైన వాక్యములుగల గద్యశైలిని వ్రాయుదిట్ట. ఆతడు రచించిన 'Advancement of Learning' అను గ్రంథమును, ' వ్యాసావళి'యు ఉద్గ్రంథములు. ఈ శశాబ్దపు టుత్తరార్ధమునం దుండిన పద్య గద్య రచయిత లందరిలోను మహోన్నత పర్వత శిఖరమువలె కన్పట్టు వాడు 'మిల్టను' మహాకవి. ఆతడు రచించిన Paradise Lost, Paradise Regained, Samson Agonistes అను మూడు గ్రంథములు ఆంగ్లభాష యున్నంత కాలమును మనగల గ్రంథరాజములు. అతడు ఆంగ్ల పద్య కావ్య ప్రపంచమునందు అత్యంత గంభీరమైన శైలియు, ప్రమాణమైన ఛందస్సును కల్గిన మహాకవి. హాస్యరస ప్రధానమైన హ్యూడి బ్రాసు అను కావ్యమును రచించినవాడు బట్లరు, అధిక్షేప వాఙ్మయమును వ్రాయుటయందు అగ్రస్థానము నాక్రమించి, గద్య పద్య కావ్యములందు అసమానమైన ప్రతిభను ప్రదర్శించినవాడు డ్రైడేను. ఆంగ్ల గద్య రచనయందు ఇతడొక నవశకమును ప్రారంభించెను. ‘Heroic Couplet' అను ఒక క్రొత్త ఛందస్సునకు ప్రఖ్యాత స్థానమును సంక్రమింపజేసినవా డిప్రోడ, గద్య రచనయందు అప్రతిమానమైన ప్రతిభగలవాడు Jeremy Taylor, Essay on Human Understanding మహా వ్యాసమును రచించిన తత్త్వవేత్త 'లాకు' ఈ యిరువురుగూడ ప్రముఖ రచయితలలోనివారే. ఈ యుగమునందలి అసమాన ప్రతిభావంతులలో ముఖ్యమైనవాడు 'జాన్ బనియను'. ఇతడు సామాన్య సంసారి. బీదవాడు. బైబిలు గ్రంథమును జీర్ణించుకొనుటచే పాండిత్యమును పొందినవాడు. కారాగారమునందున్న కాలమున 'ది పిల్ గ్రింప్ ప్రోగ్రెస్' అను అద్భుత ద్వ్యర్థికావ్యమును రచియించి ఆ మహా గ్రంథమునందు, సుఖదుఃఖములతో కూడిన మానవ జీవితయాత్రను అత్యంత సౌందర్యవంతముగను, భావగర్భితముగను చిత్రించినాడీ కవివర్యుడు. + +18 వ శతాబ్ది పూర్వభాగము గద్యరచనా ప్రధానమయిన యుగము. ' రాబిన్ సన్ క్రూసో' అను సుప్రసిద్ధ బాలసాహిత్య గ్రంథముతోపాటు అనేక ప్రౌఢ గ్రంథముల రచించిన డీఫో, నేటి వార్తాపత్రికలకు పితామహుడు. కాని యీ యుగము నందలి ప్రధాన గద్యరచయిత 'స్విఫ్ట్లు'. మత వైషమ్యములను గూర్చిన ప్రహసనమగు ‘A Tale of a Tub' ను, మానవ ప్రకృతిని దెలుపు గల్లి వర్స్ ట్రావెల్స్ రచించి, గద్యరచనయందు అసమాను డనిపించుకొనిన వాడీ కవి, సులభమై, సుందరమై, హాయిని గూర్చునది అయిన గద్యరచనయందు ఆరితేరినవాడు 'ఎడిసను', ఆతని 'స్పెక్టేటరు' (Spectator) వ్యాసములు, అందు అతడు సృష్టించిన 'సర్ రోజర్ డీకావర్లీ 'అను పాత్ర చిర కాలముండునది అనుటలో అతిశయోక్తి లేదు. కావ్య ప్రపంచములో ఈ యుగమున పేరెన్నిక గన్న కవి పోపు. ఈతని కవితా శిల్ప చాతుర్యము ప్రశంస్యము. సుప్రసిద్ధ గ్రీకు మహాకవియైన హోమరు వ్రాసిన ఇలియడ్ అను మహాకావ్యమును ఆంగ్ల పద్య +కావ్యముగా అనువదించినవాడును, క్షుద్ర రచయిత లయిన సమకాలికులను ‘డన్సియడ్' (Dunciad) అను +ప్రహసనము నందు తీవ్రముగా హేళన పూర్వకముగా విమర్శించిన వాడును ఇక్కవి చంద్రుడు. గంగాప్రవాహమువలె ప్రవహించు శైలి, స్థాలిత్య రహితమయిన ఛందస్సు ఈతని రచనా విశేషములు. సూత్రప్రాయముగ నుండి విశ్వజనీనము లయిన వ్యావహారిక సత్యములను నిరూపించు వాక్యములను అత్యంత శిల్పచాతుర్యముతో నిర్మించిన మహా శిల్పి ఈ కవి +వరేణ్యుడు. + +ఈ యుగమునందలి గద్యపద్య కావ్యము లన్నియు నాగరక ప్రపంచమునకును రాజకీయ వాతావరణమునకును సంబంధించినవే. వాటియందు ప్రకృతి పరిచయము ఎచ్చటను మందునకయిన కానరాదు. The Elegy in a +Country Churchyard' అను అద్వితీయఖండ కావ్యమును రచించిన 'గ్రే' అనునతడు 'Ode to the Evening” ను +రచించిన 'కాలిన్సు' - ఈ యిరువురు కవులును ఆంగ్ల కావ్య ప్రపంచమునందు ప్రకృతి రహస్యములకు భాష్యములు కల్పించినవారలు. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0490.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0490.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0bf0be1b93a706539562ff909c4d2ec34b899601 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0490.txt" @@ -0,0 +1,5 @@ +18 వ శతాబ్దియొక్క ఉత్తరార్ధమునందలి ప్రధాన గద్యరచయితలు గోల్డుస్మిత్తు, జాన్సను, బర్కు, గిబ్బను, కౌపరు, బర్ న్సు, బ్లేకు, క్రాబు అను వారు. నీతివిషయకమైన అనేక సూత్రములను ప్రవచించి లలితమైన అమృత శైలి ప్రదర్శించినవాడు గోల్డుస్మిత్తు. ఇతడు The Deserted Village అను పద్యకావ్యమును, She Stoops to Conquer అను నాటకమును హాస్యరస భరితముగా రచించెను ఇతని 'ది వికార్ ఆఫ్ షేక్ ఫీల్డు' అను కావ్యము ఆంగ్లభాషయందలి ప్రధాన నవలగా శాశ్వత కీర్తిని కాంచెను. బహు విషయక విజ్ఞానభరితమై సమయ స్ఫూర్తిగల సంభాషణయం దారి తేరి, అమరకోశమును బోలిన మహానిఘంటువునకు నిర్మాతయై, సాహిత్య సమ్రాట్టు అనిపించుకొన్న ప్రతిభాశాలి జాన్సను, మహా రాజ్యాంగ వేత్తయు, మహామేధావియు నగు బర్కు, సాహిత్య సౌరభోపేతములైన మహోపన్యాసముల మూలమున 'ది ఫ్రెంచ్ రెవల్యూషన్' దిఅమెరికన్ రివల్యూషన్' అను రెండు రాజకీయ విప్లవముల విషయమున ఆంగ్లేయు లవలంబించిన విధానమును విమర్శించెను. ఆ యుపన్యాసములు రాజకీయవేత్తలచే ఈనాటికిని వేద గ్రంథములుగా పరిగణింప బడుచున్నవి. The Decline and Fall of the Roman Empire అను చారిత్రక గ్రంథరాజమును గంభీరమైన శైలితో రచించిన 'గిబ్బను' మహాశయుడు సుప్రసిద్ధుడు. The Task అను కావ్యమును రచించిన మధురకవి కౌపరు, బీదసాదల జీవితమును చక్కగా చిత్రించిన క్రాబు, రసభరితములైన గీతములను స్కాట్లండు ప్రాంతీయ భాషయందు రచించి సుప్రసిద్ధుడయిన ‘బరస్సు', అమాయిక శిశుస్వభావముతో కూడిన భక్తి గీతములను రచించిన బ్లేకు మున్నగువారి కవితలందు రాగల నూతన సాహిత్య విప్లవ చిహ్నములు స్పష్టముగా కనుపించుచుండును. + +19 వ శతాబ్దము ఆరంభము కాకమునుపే దాని లక్షణములు తత్పూర్వార్ధ శతాబ్దమునందే కన్పడెను. 1789వ సంవత్సరమున ఫ్రాన్సు దేశమందు ఏర్పడిన మహావిప్లవముచే యూరపు రాజ్యములయందలి సమస్త జీవిత వ్యాపారములయందును నూతన శకము ఆరంభించెను. అపూర్వశక్తులు ప్రజా సామాన్యమునందు కన్పట్ట సాగెను. మేధావంతులును, ఉదార స్వభావులును అగుమహాపురుషు లెందరో దేశ దేశములందు బయలుదేరిరి. ఎలిజబెత్తురాణి యుగమునాడు కన్పించిన ధీశక్తి, మనోవేగము, హృదయావేశము తిరిగి చూపట్ట నారంభించెను. నూతనోత్సాహముతో కూడిన భావకవు లెందరో బయలు దేరిరి. వర్డ్స్ వర్తు, కోల్రిడ్జి అను ఇద్దరు కవులును కలిసి 'Lyrical Ballads' అను పద్యకావ్య సంపుటము ప్రకటించిరి. అది కావ్యప్రపంచమున నూతన శక ప్రారంభమునకు శంఖారావమువంటి దయ్యెను. +సామాన్య వస్తువులను, జీవితమును ఆవరించు సౌందర్యము శోభను, వెల్లడిచేయుట వర్డ్స్ వర్తు కవివర్యుని ఆశయము. +అసామాన్య వస్తువులను, విషయములను వర్ణించునపుడు వాటిని విశ్వసనీయముగా చిత్రించుట కోల్రిడ్జి కవి ఆశయము. ఈ కావ్యసంపుటి యొక్క ఉద్దేశమును వర్డ్సువర్తే ఇట్లు నిరూపించెను. "దుఃఖాక్రాంతులైన వారిని ఉపశమింపజేయుట, సంతోషాంతరంగులను మరింత సంతోష పరచుట, ఆలోచనాశీలురై ధర్మకాంక్షను అభివృద్ధి చేసికొనునట్లు యువకులను పురిగొల్పుట." సాంఘిక సమస్యలనుగూర్చి ఆలోచించుట, ప్రకృతివైపునకు దృష్టిని మరల్చి, మానవ హృదయము యొక్క ఆంతరంగికము లయిన అనుభవములను గూర్చి తెల్పుట అనునవి కావ్యాదర్శములు. తన కావ్యములు భయోత్పాదకములయిన విషయములను చిత్రించుట కొరకుకాక ఆలోచనాపరుల దృష్టిని ఆకర్షించుట కొరకే ఉపయోగించునని ఆతడు నిర్భయముగా చెప్పెను, "The Excursion; The Prelude, అను బృహద్గ్రంథములును, The immortality Ode, The Ode to Deity అను చిన్న కావ్యములును, మరికొన్ని సానెట్సును అతని రచనలలో శ్రేష్ఠములైనవి. కోల్రిడ్జి మహాకవి Biographia Literaria అను విమర్శనాత్మక గ్రంథమును, The Ancient Mariner, Christabel, Kublakhan అను ఉన్నతశ్రేణికి చెందిన కావ్యములను రచించెను. స్వాతంత్య్ర ప్రియుడయిన బైరను, చారిత్రక నవలలు అనేకములు వ్రాసి భూతకాలమును, వర్తమానమునందు పునస్సృష్టి కావించిన స్కాటు మహాశయుడు ఈ యుగమునందలివారే. షెల్లీ ఒక అద్వితీయ మహాకవి: నిరంకుశపరిపాలనము మానవులను పీడించు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0491.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0491.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..bdd8417db5c15a671c9ca4b22dd4f44dd6075a1b --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0491.txt" @@ -0,0 +1,8 @@ +మహావ్యాధులలో నొకటియనియు, ప్రేమ యనునది పరమ పవిత్రమయిన వస్తువనియు, అది జీవితము ఉద్దరింపగల మహాశక్తియనియు ఇతడు బోధించెను. పక్షి పాడినట్లు అప్రయత్నముగా అనర్గళ ధారతో పాడగల సహజ కవిత్వ మితనిది. ఇతడు గ్రీకుపద్ధతి ననుసరించి 'Prometheus Unbound' అను మహానాటకమును రచించెను. కీట్సు మరణించెనని వినగానే ఇతడు Adonais అను నొక కావ్యమును The Cloud, Ode to the sky lark, Ode to the west wind మున్నగు అమూల్యములైన చిన్న కావ్యములనుగూడ రచించెను. కీట్సు అసామాన్య ప్రతిభాశాలి. సౌందర్యోపాసకుడు. అతడు అకాల మృత్యువు వాతను బడుట శోచనీయము. పంచకావ్యములు అనదగు ఆతని Odes ఆంగ్ల సాహిత్య చరిత్రయందు అపూర్వ శోభతో వెలుగొందుచున్నవి. + +చారిత్రక నవలాకారుడయిన స్కాట్ అనునాతడును, అనన్యసామాన్య వ్యాసరచయితయగు లాంబు (Lamb)ను, సాంఘిక సాంసారిక విషయములను చిత్రించు నవలలను రచించిన జేన్ ఆన్లైన్, సొగసైన శైలిలో 'The Confessions of an English Opium Eater, అను ప్రసిద్ధ గ్రంథమును రచించిన 'డిక్వెన్ సి'యు గద్య రచనయందు పేర్కొనదగిన ప్రముఖులు, కార్లైల్ మహర్షి మరియొక అద్వితీయ రచయిత. ఇతడు వ్రాసిన ప్రముఖ గ్రంథము Sartor Resartus అనునది. ఇతని చారిత్రక శైలి అనన్య సామాన్యము. ఇతడు అనేక నూతన పదములను సృష్టించిన భాషానియంత. సజీవమైన చారిత్రక శైలితో నొప్పి విమర్శ కాగ్రణియైన మెకాలే (Macaulay) మహాశయుడు, సర్వతోముఖ సంస్కర్తయైన శ్రీ రాజా రామ మోహన రాయలు, మన దేశమునందు ఆంగ్లేయ విద్యావిధానమును ప్రవేశ పెట్టుటకు కారకులైనవారు. + +19 వ శతాబ్దపు టు త్తరభాగమున పేర్కొనదగిన ఆరుగురు గొప్పకవులుకలరు. వీరిలో అమెరికా కవులలో అగ్రగణ్యుడైన లాంగ్ ఫెలో అనునతడు హయవాతా, ఇవాంజ్ లైన్ అను కావ్యములను రచించెను. ఆంగ్లేయ ఆస్థానకవియైన టెన్నిసను వాస్తముగా ఒక మహాకవి. అతని ఉద్గ్రంథములలో ప్రధానమైనవి 'In Memorium' అను స్మృతి కావ్యమును, 'Idylls of the king' అను కావ్యమునై యున్నవి. ఆతని కవిత్వమునందు గొప్ప శిల్పచాతుర్యము కాననగును. 'మిసెస్ బ్రౌనింగ్ ' అను నా ఆంగ్లేయ కవయిత్రులలో అగ్రస్థాన మధిగ మించెను. ‘Auroraleign' అను పెద్ద కావ్యము, The cry of the children అను చిన్న కావ్యము, Sonnets ఆమె కృతులలో సుప్రసిద్ధములు. ఆమె భర్త అయిన రాబర్టు బ్రౌనింగు టెనిసనుతోపాటు ఈ శతాబ్దమునందు కవితా సదనమున అగ్రస్థానము నలంకరించెను. ఇతడు అసామాన్య మేధా వంతుడు. సంక్షిప్తమై భావగర్భితమైన శైలి కలవాడు. The Ring and the Book' అను అపరాధ పరిశోధక కావ్యము ఆతని యుద్గ్రంథము. అందు పండ్రెండు పర్వములుకలవు. రక్బీ షాపెల్ Rugby Chapel, సోహరాబ్ అండ్ రుస్తుమ్ అను కావ్యములను రచించిన మాచ్యూఆర్నాల్డును, The Earthly Paradise ను రచించిన విలియం మారిస్సు అనునతడును ఈయుగము నందలి ప్రముఖ కవులలో పేర్కొనదగిన వారు. + +గద్య రచనయందు మహామహులగువారు గూడ ఈ యుగమునందు ఉద్భవించిరి. Vanity Fair, The New Comes, Henry Edmond అను గొప్పనవలలు రచించిన థాకరీ కవియు, The Pickwick Papers, David Copperfield మొదలగు గ్రంథములను రచించిన డికెన్సు, Adam Bede, The Mill on the Floss అను నవలలను రచించి జార్జి ఇలియట్ (George Eliot) అను పురుషనామ ధారిణియైన మేరియన్ ఇవాన్సు (Marian Evans), The Ordeal of Richard Feveril, Evan Harrington అను వాటిని రచించిన మెరెడిత్తు, అత్యద్భుత నవలారాజమగు Tess ను రచించిన థామస్ హార్డీ వీరు ఈ గద్యకాలము నాటి ప్రధాన నవలాకారులు. మరియు అధిక సుందరమైన శైలిని నిర్మించిన వాల్టర్ పీటరు, సౌందర్య తత్త్వమును పరిశోధించి దాని లక్షణమును 'The seven lamps of Architecture', 'The Stones of Venice', అను గ్రంథములలో నిరూపించిన రస్కిను, On Liberty అను వ్యాసరాజమును వ్రాసిన 'జాన్ స్టూవర్టు మిల్లు', అను వారిని పేర్కొనుటతో, ఈ శతాబ్ది సింహావలోకనము ముగింపవచ్చును. +- \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0492.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0492.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..968606a15ba86a5f31ecbc691794229adf1fdeeb --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0492.txt" @@ -0,0 +1,13 @@ +20 వ శతాబ్దమునందలి రచయితలలో పెక్కు మంది జీవులై యున్నవారే. కొంద రిటీవల కాలము చేసి యుందురు. Wells, Bennet, Galsworthy, Conrad అను నవలా రచయితలు Kipling, Yeats, Iliot వంటి మహాకవులు, Oscarwilde, Bernard Shaw, Galsworthy Priestley, Drink Walter, Synge, Yeats మున్నగు నాటక కర్తలు, Chesterton, Joyce, Belloc Max, Beerbhohm, Churchill, Lytton Strachey వంటి గద్య రచనా చతురులు, అసంఖ్యాకులు కలరు. + +ఆంగ్ల సాహిత్యస్రవంతి జీవనదియై యింకను విరివిగా ప్రవహించుచున్నది. క్రొత్తపోకడలు కన్పట్టుచున్నవి. ప్రకృతి శాస్త్రముల ప్రభావముచే క్రొత్త వాఙ్మయము అనంతముగా బయలు దేరుచున్నది. అమెరికా, ఇండియా మొదలగు దేశములందు అనేక గొప్పరచయితలు గలరు. ఇమర్సన్ (Emerson) వంటి వ్యాసకర్త, సింక్లర్ (Sinclair) వంటి నవలారచయిత, రవీంద్రనాథ్ వంటి బహుముఖసాహిత్యనిర్మాత, సరోజినీనాయుడు, హరీంద్రనాథ ఛటోపాధ్యాయుడు మున్నగు మహాకవులు ఏ వాఙ్మయమునకైనను శోభను కూర్చువారే. Whittier, Lowell వంటి అమెరికళా కవులుకూడ సుప్రసిద్ధులుగా పేర్కొన తగినవారు. ఆధునికులైన కవులు నిచ్చట పేర్కొనుట లేదు. + +ఇట్లు నిత్యనూతన శోభతో విలసిల్లుచు, శాఖోపశాఖలచే యావత్ప్రపంచమును ఆవరించుచు, సమస్తేతర వాఙ్మయము లందలి ఉత్తమ సాహిత్యమును తనలోనికి నిమిడ్చుకొనుటచే నిరంతరాభివృద్ధి నొందుచున్న ఆంగ్ల సారస్వత రసాస్వాదనమే భారత జాతీయాభ్యుదయమునకు దారితీసిన ప్రబల కారణములలో ప్రధానమైనది. దైవికముగా మనకు లభించిన అందలి పొండిత్య ప్రభావమును బుద్ధిపూర్వకముగా విడనాడుకొనుట భారత జాతీయాభివృద్ధికి అంతరాయము కాగలదనుట నిగ్వివాదాంశము. వివిధ భారతజాతీయ భాషలందలి సర్వతోముఖ వికాసమునకును ఆంగ్లసాహిత్య ప్రచారమే కారణమనుట చారిత్రక సత్యము. + +ఆండ్రియాస్ వెసేలియస్ (1514-1584): -ఇతడు బ్రసెల్సు పుర నివాసి, వైద్యవృత్తిలో నిమగ్నమైన ఒక +కుటుంబమున జన్మించెను. లోవియన్ విశ్వవిద్యాలయములో ఉన్నతవిద్య సభ్యసించెను. పిమ్మట వైద్యశాస్త్రా +భ్యాసమునకై పారిస్ విశ్వవిద్యాలయమున కేగెను. విషయ సామగ్రి ప్రోగుచేయు కుతూహలమున శవములను రహస్యముగ చేజిక్కించుకొనుట కీతడు చేసిన ప్రయత్నము లీతనిని పెక్కు పర్యాయములు ప్రమాదావస్థలోనికి దింపినవి. 1537 వ సం. న పడూరాయందు శస్త్ర చికిత్సాచార్య పదవి ఇతనిని వరించినది. 1543 వ సం.న ఫేబ్రికాయను ఉద్గ్రంథమును ప్రచురించెను. అది పెక్కు వర్ణచిత్రములుగల గ్రంథము. గాలన్ అను ప్రసిద్ధ వైద్య శాస్త్రవే త్త యందలి తప్పులను సవరించ సాహసించినందున కొందరితని భావములకు ప్రబల వ్యతిరేకులైరి. పిమ్మట అతడు తన ఆచార్య పదవికి స్వస్తిచెప్పి అయిదవ ఛార్లెస్ చక్రవర్తి యొద్ద ఆస్థాన వైద్యుడుగ పనిచేయుటకు మాడ్రిడు పట్టణమున కేగెను. 1564 వ సం.న ఒక నౌకా ప్రమాదమందీ వైద్యశాస్త్రవేత్త జీవిత మంతమయ్యెను. + +ఆంధ్ర జాతీయ కళాశాల : సుమారు ఏబదిసంవత్సరముల క్రితమే ఆంధ్రజాతీయ కళాశాల అను పదము +సృష్టింపబడినది. క్రమపద్ధతి లేక అసంగతముగా ఉన్న పూర్వయుగ జీవితము అప్పుడే భారతజాతీయతా సంయోగము నకు దారి తీయుచుండెను. పందొమ్మిది వందల ఏడు, నవంబరు, 17 వ తారీఖున మచిలీపట్నములో ప్రస్తుతము బియ్యపు మిల్లుగా పనిచేయుచున్న అప్పటి అయ్యంకి వారి థియేటరులో ప్రభుత్వముతో సంబంధములేని, విశ్వవిద్యాలయమునకు అనుబంధము కాని ఒక జాతీయ విద్యాసంస్థను నెలకొల్పవలెనని ఒక బహిరంగసభ జరుపబడెను. సాహిత్య, శాస్త్రీయ, సాంకేతిక విషయముల సమరస సంయోగముతోకూడిన ఒక చక్కని విస్తృత పథకమునకు అనుగుణముగా విద్యావిధానము పునర్నిర్మించుటకు ఈ సంస్థ ఉపయోగ పడవలెనని ఉద్దేశము. ఈ రోజున కూడ దేశము +లోని విద్యాప్రణాళికలో వాస్తవమైన మార్పు లేదు. బెంగాలు విభజన (16-10-1905). అఖిలభారత \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0495.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0495.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ad50fdcad8ec4ca5610440978405394e04ab5957 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0495.txt" @@ -0,0 +1,13 @@ +ప్రవేశము ఇయ్యబడెను. వారు తోడి హిందువులతో సమానముగా చూడ బడుచున్నారని సాంఘిక, ఆర్థిక, మత రంగముల యందు నిరసన బయలుదేరినది. కర్మాగారముల నిండ వివిధ జాతుల వారు మిశ్రమముగా ఉండెడివారు. అది సంవత్సరమునకు అయిదారు వేల రూపాయల నష్టముపై నడుపబడు చుండెడిది. మొట్టమొదట ప్రజలు చూపిన ఉత్సాహము క్రమముగా తగ్గిపో సాగినది. అయినను కళాశాలలో కుటీర పరిశ్రమలు, చేనేత, కంబళీలు తయారుచేయుట, రంగులు వేయుట, ముద్రించుట మొదలగు పనులను కూడ ప్రవేశ పెట్టి పురోగమించుటకు ప్రయత్నములు సాగెను. టైపుపని, షార్టుహాండు, భూమి కొలత డ్రాయింగు, చిత్రలేఖనము, కాగితపు చేతిపరిశ్రమ మొదలగు వాటికి కూడ ప్రవేశము కలిగెను. వీటికన్నిటికి చాలాధనము కావలసి వచ్చెడిది. కార్యకర్తలు అప్పులు చేయుచు, వీలునుబట్టి తీర్చుచుండెడివారు. 1917 వ సంవత్సరములో స్వపరిపాలనోద్యమము (Home Rule movement) వీరిని కాపాడినది. +జాతీయవిద్య స్వపరిపాల నోద్యమములో ముఖ్యాంశముగా మిసెస్ బీసెంటు ప్రకటించి, కళాశాలకు 20 వేల రూపాయలు సహాయము చేసెను. ఆ సొమ్ముతో అప్పులు తీర్చనయ్యెను. ఈ ఉద్యమము తీవ్రత తగ్గి పోగానే గాంధీ సిద్ధాంతములు రంగములో ప్రవేశించెను. దీనివలన కళాశాలకు మరల 25,000 రూపాయల సహాయము లభించినది. 1921 జూలైలో శ్రీహనుమంతరావు హృద్రోగముతో అస్వస్థులైరి. 1922 ఫిబ్రవరి 2 వ తారీఖున ఆయన చనిపోయిరి. అప్పుడు ఈ +రచయిత ఒంటరిగానే కళాశాలను నడుపవలసి వచ్చినది. ధనము సంపాదించి, ఆ సంస్థను నిలబెట్టుటకు చాల క్లేశ +కరమైన ప్రయాణములు చేయవలసి వచ్చెడిది. శ్రీ హనుమంతరావు మరణించిన పదిదినములలోనే ఉపాధ్యాయులు తమ జీతమును హెచ్చింపవలెనని ఒక పథకము ప్రతిపాదించిరి. “సంపాదించి, తీసికొమ్ము" అను సిద్ధాంతము నేను నా స్నేహితుల కందరకు నచ్చ చెప్పితిని. ఈ సిద్ధాంత సాధన చాల కష్టమయినది. ఉపాధ్యాయులకు ఇది ఒక సవాలుగా పరిణమించినది. కళాశాలనుండి రంగూనుకు వెళ్లిన ఒక నాటకబృందము చాలనష్టపడి + +తిరిగివచ్చినది. ఈ నష్టమును పూర్తిచేయుట ఒక సమస్య ఆయెను, క్రమ ముగా విద్యార్థులు తగ్గిపోయిరి. ప్రభుత్వముచే గుర్తింపబడిన పరీక్షలలో కృతార్థులయి ఉద్యోగములు సంపాదించుకొనవలెనని విద్యార్థులు కాంక్షించిరి. మొట్టమొదట మూలవిద్యయందు ఉపాధ్యాయులకు ఇచ్చు శిక్షణము చాలా జనరంజకమై కనుపించెను, కాని కాలక్రమమున శిక్షణ కాలమున ఉపాధ్యాయులకు ఈయబడు వేతనము మాని వేసినప్పుడు ఆ విద్యార్థుల సంఖ్య తగ్గిపోయినది. ఆ మూలవిద్య విద్యార్థులకు ఆకర్షణము కలిగింపనందున సాంఘిక శాస్త్రములు నేర్పు తాతా స్కూలులో ఉండునట్టి ఒక సాంఘిక విద్యావిధానము ప్రవేశ పెట్టబడెను. తాతాస్కూలు ఆఫీసర్లకు, ప్రొఫెసర్లకు, ప్రజలతో కలసిమెలసి పనిచేయు స్త్రీపురుషులకు మాత్రమే శిక్షణము ఇచ్చుచుండెనని ఈ రచయిత అనుమానము. అయినను ఇటువంటి విద్యావిధానము ఆ కాలమునకు సరిపడునది కాదు. స్వాతంత్య్రము లభించిన పిదప కాని ఇటువంటి విద్యావిధానము ప్రజా ప్రశంస +పొందలేదు. ఇప్పుడు మనకు స్వాతంత్య్రము లభించుటయు రెండు పంచవర్ష ప్రణాళికలు అమలులోకి వచ్చుటయు జరిగినది. కనుక, ఇటువంటి విద్యావిధానము తప్పక జనరంజక మగును. + +కళాశాలాజీవితములో ఒక ఛిద్రము ఏర్పడినది. ఎటువంటి విద్యాపద్దతియైనను, తగు ప్రతిఫలము కలిగింపక, ప్రభుత్వముచే గుర్తింపబడకుండ ఉండినచో, అది ప్రజాదరమును పొందజాలదు. కళాశాలా కర్మాగారము నష్టమునకు గురియైనది. చేతితో చేయబడిన కాగితమునకు బజారులో అమ్మకము లేకపోయినది. చిత్రలేఖనము తదితర కళాత్మక విద్యలు విద్యార్థులను ఆకర్షింపలేకపోయినవి. ఒకటి తరువాత మరొకటి కారణములుగ కళాశాల విద్యార్థుల ఆకర్షణమును +పోగొట్టుకొన్నది. మొత్తముమీద కళాశాలకు ఏడెనిమిది లక్షల రూపాయల విలువైన ఆస్తి ఉండినది. ఈ సొమ్ము, +ఇతరమైన ఆస్తి భద్రపరుపవలసి వచ్చినది. + +శ్రీ హనుమంతరావుగారు ఆ కళాశాలకు మొదటి ప్రిన్సిపాలు. కళాశాల ప్రారంభింపబడిన 1910 ఫిబ్రవరి, 21 వ తారీఖునుండి, 1922, ఫిబ్రవరి, 2 వ తారీఖున \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0496.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0496.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7e07a247b70c406b368ac3c47184ec42200c550c --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0496.txt" @@ -0,0 +1,7 @@ +మరణించువరకు, ఆయన ప్రిన్సిపాలుగా పనిచేసిరి. తరువాత, ఉపాధ్యాయులుగా పనిచేయుచుండిన శ్రీ చిల్లరిగె శ్రీనివాసరావు కొంత కాలము పనిచేసి 1925 లోనో 1926లో నో రాజీనామా ఇచ్చిరి. తరువాత ఈ సంస్థ కొంతకాలము సరిగా పనిచేయలేదు. శ్రీ రామకోటీశ్వరరావు కొంత కాలము ఈ సంస్థను నడపిరి. కాని ఆయనకూడ త్వరలోనే రాజీనామా ఇచ్చిరి. ఆ కళాశాల యొక్క ప్రథమదశలో శ్రీ హనుమంతరావుగారు బ్రతికి ఉన్న రోజులలో అనగా 1916 వ సంవత్సర ప్రాంతమున ప్రొఫెసర్ ఛటర్జీ ఆధ్వర్యవమున చిత్రలేఖన విభాగ మొకటి ఏర్పరచబడెను. ఆయన బెంగాలీ పద్ధతికి చెందిన చిత్రలేఖనములో ఉత్తమవిద్యార్థులను పెక్కు మందిని తయారు చేసిరి. శ్రీ ఛెటర్జీ మూడు సంవత్సరములు +పనిచేసిరి. ఆ తరువాత శ్రీరమేశ్ చక్రవర్తి ఆయన స్థానములో రెండు సంవత్సరములు పనిచేసిరి. శ్రీ కౌతా రామ మోహన శాస్త్రి, భారత లక్ష్మీబ్యాంకు నడపించుచున్న శ్రీ బి. వెంకటరత్నం, చిత్రలేఖన కళాశాలను స్థాపించిన శ్రీ గుర్రం మల్లయ్య, శ్రీ బెజవాడ గోపాలరెడ్డి, ఈ కళాశాలలోని విద్యార్థులే. ఈ కళాశాలతో కొంత సంబంధము కలిగి చెప్పుకోదగిన మరొకవ్యక్తి కురుగంటి సీతారామయ్య. ఈయన సంస్కృతాంధ్రభాషలలో ప్రసిద్ధ పండితుడు. +' +చిట్టచివరకు రాజకీయవాతావరణము ప్రశాంతత చెందినది. కాని కళాశాల మాత్రము మూయబడినది. స్వాతంత్య్రము ప్రకటించబడినది. ఆంగ్లేయులు భారతదేశము విడిచిపోయిరి. ఒక విద్యాసంస్థను యుద్ధచిహ్నముగాగాని, యుద్ధ కేంద్రముగాగాని నడపించుటలో సమంజసత్వము లేదు. ఈ లోపుగా విద్యాభివృద్ధికై జీవితమంతయు పాటుబడిన కొందరు మిత్రులు ఈ కళాశాలను ప్రథమతరగతి కళాశాలగా నడపింతుమని అడిగిరి. ఇది ఒక్కటే కళాశాల ఆస్తిని, సొమ్మును, సంరక్షించుటకు సరియైన మార్గ మనిపించినది. ఇదైనను ఒక చిన్న కార్యముగా పరిగణింపబడరాదు. ఈ సంస్థను విశ్వవిద్యాలయము త్రొక్కు పాత బాటలోనే. ఆ పద్ధతులలోనే నడిపించుటకు ఇష్టములేనివారిలో నేను ముఖ్యుడను. కాని +నేను చివరకు ఈ అభ్యంతరము మానితిని. ఇప్పుడు ఈ కళాశాల ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయముతో అనుబంధము కలిగి, ప్రతి సంవత్సరము వేల విద్యార్థులకు శిక్షణము ఇచ్చుచు పురోగమించుచున్నది. భారత దేశములో చదువుకొన్న వారిసంఖ్య 16½%. వీరిలో 6% మాత్రమే శుభ్రముగా చదివి వ్రాయగలరు. అందులో 4% మాత్రమే చదువుటయందును, వ్రాయుటయందును ఉత్సాహము కలవారు. 96% జనమునకు ఉన్నత పాఠశాలలను, కళాశాలలను. పుస్తకములను, పరికరములను, ఉపాధ్యాయులను, తదితర సామగ్రిని సమకూర్పవలెను. ఈ భావి విద్యాభివృద్ధి నిర్మాణమునకు ఈ కళాశాల తగినవిధముగా ఉపకరించునని నేను భావించుచున్నాను. వీలయిన సహాయము లన్నియు కూడగట్టుకొని ఈ కళాశాల అభ్యుదయముతో ప్రయోజనకరమైన సంస్థగా మన స్వరాజ్యములో నేడు సేవ జేయుచున్నది. + +ఆంధ్ర జానపద గేయ వాఙ్మయయము :- పద్యముకన్న పదమే ముందు పుట్టినదనియు, ఆ పదము (గేయము) కూడ నాగరకతా ప్రారంభమున మానవుడు సంతోష సమయమున చిందులు వేయుచు కూన రాగముల నాలపించుచు లయాన్వితముగా మనోభావముల వెలార్చుటచే, ఉద్భవించిన దనియు, సాహిత్య తత్త్వజ్ఞుల అభిప్రాయము. కొందరు పండితులు పనిపాటలుచేయు మానవులు తమ కష్టము కనబడకుండుటకై అప్రయత్నముగా నేవో మాటలు లయా న్వితముగా గేయరూపమున బహిర్గత మొనర్చిరని తెల్పిరి. ఇం దేది సిద్ధాంతమయినను కవిత్వము ఉల్లాసము నకును కష్ట నివారణమునకును పుట్టినదని భావింపవచ్చును. భారతదేశమున పూర్వమును, ఇప్పుడును జనపదములే కనుక ఇట్టి గేయములకు పుట్టినిండ్లును జనపదములే యగును. జానపదు లందే ప్రచారమున నుండుటచే ఇట్టి గేయములకు జానపద గేయము అని సర్వసాధారణ మగు పేరు కలిగినది. జనపద, జానపద శబ్దములు క్రమముగా దేశవిభాగము నకును అందుండు ప్రజలకును మన ప్రాచీన వాఙ్మయమున వాడబడినవి. జానపద గేయములనే పల్లెపాట లనుటకూడ కలదు. ఔ త్తరాహులు వీటిని లోకగీతము లందురు. ఇంగ్లీషులో వీటినే ఫోక్ సాంగ్సు అందురు. ఇది జర్మను భాషా \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0497.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0497.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d648045a51d51212ec38f72cfa195d64ce892deb --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0497.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +జన్యము. పాశ్చాత్య దేశములందు సాహిత్యాభిమానులును, మానవ శాస్త్రవేత్తలును కడచిన రెండు శతాబ్దములనుండి ఇట్టి గేయములను, వాఙ్మయమును సేకరించి పరిశోధనములు చేయుచున్నారు. ఆయా జాతుల సంస్కృతులకును, భాషా సాహిత్యములకును ఇట్టి గేయములే మూలకందము లని వారలు అభిప్రాయపడి యున్నారు. + +జానపద గేయమునకు ముఖ్యలక్షణములు 1. అజ్ఞాత కర్తృకత్వము లేదా సామూహిక కర్తృకత్వము 2. స్థిరరూప రాహిత్యము. 3. రచనా కాలము తెలియక పోవుట, 4. మౌఖిక ప్రచారము, 5. అకృతక శైలి, 6. గేయత్వము, 7. ఆశురచన, 8. పునరావృత్తి, 9. జన సామాన్య పరిచిత వస్తువు. ప్రతి గేయమునందును ఈ లక్షణము లన్నియు ఉండనవసరము లేదు. కాని ఈ లక్షణము లన్నింటికి కూడలియగు ప్రధాన తత్త్వము---అజ్ఞాత శిల్పము, సార్వజనీనత ఉన్న చాలును. కనుక ప్రాక్తనమానవుని మనోగత భావ వ్యక్తీకరణములును లయాన్వితములునగు నుడుగులును, అఖండపాండితీమండితుల జనామోదముగల పదకవితలును, జానపద గేయములే అగును. ఒక్కొక్క లక్షణమునుబట్టి ఏది జానపద గేయమో, ఏది కాదో నిర్ణయించుటకన్న సాహిత్యతత్త్వము ననుసరించి కవిత్వము నంతటిని రెండు పెద్ద +విభాగములుగా చేయవచ్చును. ఒక దాని తత్త్వము జ్ఞాత శిల్పము. మరియొకదాని తత్త్వము అజ్ఞాత శిల్పము. మొదటిది భావుకుడయిన కళాకారుని ప్రయత్నమున తీర్చి దిద్దబడినది. రెండవది జానపదుని సృష్టి, మరియు అప్రయత్నముగా ఒకనోటినుండి ఇంకొక నోటి కెక్కి ఒక ప్రాంతమునుండి ఇంకొక ప్రాంతమునకు ప్రాకి తనకు తానే రూపు దిద్దుకొన్నట్టిది. 'మొదటిది ఏక కర్తృకము. రెండవది అజ్ఞాత కర్తృకము లేదా అనేకకర్తృకము, మొదటిది నాగరకతా మందార, సౌరభ్య సంవాసితము. రెండవది ప్రాకృతత్వ పృథ్వీ గంధ బంధురము. మొదటిది రెండవదాని క్రమపరిణామ వికాసరూపమని విజ్ఞుల అభిప్రాయము. ఆంధ్రకవిత్వము కూడ ఇట్టి క్రమపరిణామమునకు వెలియైనది కాదు. జానపద గేయములే దేశ +కవితగా పరిణమించినట్లు మనకు అనేకాధారములున్నవి. సీసము, గీతము, రగడ, ద్విపద, మధ్యాక్కర, తరువోజ +మున్నగు దేశీయచ్ఛందములు కొన్ని జానపద గేయముల నుండియే కొలది మార్పులతో ఏర్పడినట్లు భావింపనగును. + +జానపద సాహిత్యమునకు నిత్యజీవితమును అలముకొను శక్తి హెచ్చు. ఈ వాఙ్మయము కేవలము ప్రజానీక మిచ్చిన కేలూతవలననే కాలు నిలద్రొక్కుకొన్నది. నిత్యజీవితమందు వాడుకొనెడు వ్యావహారిక భాష యందు సులభ శైలిలో సాధారణరీతిలో మనో భావములు వెలార్చునట్టి ఈ గేయములు జానపదులకు ప్రీతిపాత్రము లయినవి. ఇదిగాక, జానపద గేయములు ఆయా దేశము లందలి మతపరిణామములను, మనస్తత్వములను, వీరుల ఉదంతములను, పతివ్రతల కథలను, అత్యాచారములకు గురియైనవారి గాధలను, ఆచార వ్యవహారములను, విశ్వాసములను, వినోదములను, విందులను, వేడుకలను, అన్యోన్యానురాగములను, సంయోగ వియోగములను, సౌందర్య సౌభాగ్యములను, సుఖ దుఃఖములను, జాతీయతను ప్రతిబింబించుటచే ఈ జానపద గేయములు నిసర్గమనోహరములుగా నుండును. జాతీయత నింతగా పుంజికొన్నవి కనుకనే ఈ పదకవితలు దేశికవితలుగా పరిణతి నొందినవి. దేశీయులగు కవులు మార్గకవిత్వము పై +తిరుగుబాటొనర్చి దేశీయేతివృత్తములను తీసికొని దేశీ చ్ఛందములందు దేశీయులకు అనువైనట్లు కవితను చెప్పిరి. + +గేయసాహిత్యము చిరకాలమునుండి తెలుగునాట వృద్ధియైనదనుటకు శిష్టకవులు పేర్కొన్న సమకాలిక గేయములే గొప్పసాక్ష్యము. గేయములన్నియు మాత్రా ఛందమున నుండును. నన్నయకు పూర్వపు శాసనములందే మనకు దేశికవితారీతులు కాన్పించును. నన్నయ భట్టు స్వయముగా తరువోజ, మధ్యాక్కర, అక్కర, మధురాక్కర అను వాటిని వాడెను. అంకమాలికలు, ఊయెలపాటలు, ఆలతులు, గౌడు గీతములు, రోకటి పాటలు మున్నగునవి నన్నెచోడుడు పేర్కొనెను. ఈ గేయముల జాడ మన కధికముగా కనబడునది పాల్కురికి సోమనాథుని రచనలయందు. సోమనాథుని కవిత్వమునకు ఆధారము లానాడు ప్రజలు భక్త్యుద్రేకములతో పాడుకొన్న గేయములేనట. “ఆతత బసవపురాతన భక్త +గీతార్థ సమితియే మాతృక" గాగ ఆతడు కవిత్వరచనకు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0498.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0498.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e71261903a2a46f769a7a3612cd7a632a5e18488 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0498.txt" @@ -0,0 +1,8 @@ +కడంగెను. సోమనాథుడు రోకటిపాటలను, తుమ్మెద, ప్రభాత, పర్వత, ఆనంద, శంకర, నివాళి, వాలేశు, గొబ్బి, వెన్నెల ఇత్యాది పదములను పేర్కొనెను. ఏగంటివారి కాలజ్ఞానవచనములందు తుమ్మెదపదములు, ఏలపదములు. లెల్లెపాటలవంటివి గలవు. లక్షణకారులు ఉదాహరించిన నాచనసోముని జాజర పాట ఛందముననే ఇప్పటికిని తెలంగాణమున జాజరపాటలు కాముని పున్నమ పండుగు సందర్భమున జానపదులు పాడెదరు. కేతన దశ కుమార చరిత్రమున మూలమందు లేని పాటల ప్రసక్తి కలదు. శ్రీనాథుడు యక్షగానములను జాదుర (జాజర)లను తడవెను. మంచన శర్మ, టిట్టిభ సెట్టి యను మిత్రద్వయము ఓరుగల్లు చూడబోయి ద్విపద ప్రబంధమున వీరానీకమును పాడు వనితను, పరశురాముని కథలను పాడు బవనీల చక్రవర్తిని, కామవల్లి మహాలక్ష్మీ కైటబారుల వలపును పాడుచు వచ్చు జక్కుల పురంధ్రిని కాంచెను. పోతన్న గోవిందుమీది పాటలు వినెను. కొరవి గోపరాజు వెన్నెలగుడి పాటను పేర్కొనెను. తాళ్ళపాక అన్నమాచార్యుల వారు తమ కాలమందు వినబడుచుండిన జానపద గేయములు మాదిరుల కన్నిటికిని సరిపోవునట్లు సంకీర్తనలను రచించి పెట్టిరి. ఈయన భార్యయగు తాళ్ళపాక తిమ్మక్క యొక్క కృతి సాగినది ఈ పాట బాట యందే. చిన తిరుమలాచార్యుడు పదములు వ్రాయుటయేకాక సంకీర్తన లక్షణముగూడ రచించెను. జానపద +గేయములు కాకపోయినను తాళ్ళపాకవారి రచనలు గేయస్వరూపములను, వాటి పరిణామమును మాత్రము సూచించును. సంకీర్తన లక్షణమునందు ఏలలు, గొబ్బిళ్ళు, చందమామ పదములు, అర్ధ చంద్రికలు మొదలగు గేయముల లక్షణములు వివరింపబడినవి. దిగ్విజయార్థము బయలుదేరనున్న శ్రీకృష్ణదేవరాయలకు ఒక జానపద గేయము కలిగించిన అపరిమితోత్తేజనమును గూర్చిన ఐతిహ్యముఅంద రెరిగినదే. స్వయముగా ఆ మహారాజు ప్రాత ర్వేశల "సంధు యంత్ర నతిక్పత్రోృద్గీత గేయౌమము" ల్వినెను. రుద్రకవి సుగ్రీవ విజయమను యక్ష గానమునందు వివిధములగు గేయఫణుతులు కాననగును. దామెరల వెంగళభూపాలుడు జాజరపాటలను, ధవళములను కల్యాణపు పాటలను పేర్కొనెను. కదరీపతి నాయకుడు "సువ్వాలు న్శోభనములు ధవళాలు న్మొదలయిన పాట"లే కాక ఏలపదములు, రాట్నముపాటలు, పరశురామునిపై పాటలు తడవెను. నాయక రాజుల కాలమందు రంగాజి, రామభద్రాంబ, విజయ రాఘవ నాయకుడు మొదలగువారు పదకవిత లల్లిరి. భద్రాచల రామదాసు పాడినపాటలు జానపద గేయములుగా ప్రచార మందినవి. క్షేత్రయ్య పదములు, త్యాగరాజకీర్తనలు కర్ణాటక సంగీత సరస్వతికి తలమానికములై వరలినవి. ఎలకూచి సరస్వతి, కంకంటి పాపరాజు, గోగులపాటి కూర్మనాథకవి ఆలూరి కుప్పన మున్నగు పండితకవులుకూడ పద రచనమునకు దోహద మొనర్చిరి. వీరి కవిత్వమంతయు పదకవిత్వమే యైనను ప్రౌఢమైనది. ఇది దేశిసారస్వతమున జేరును. గేయ కవితా పరిణామమును కనుగొనుటకు కూడ ఉపకరించును. + +త్యాగరాజు తరువాత స్వయముగా జానపదులు రచించినవి లేదా జనపదములందు ప్రచారముగాంచిన గేయము లనేకములు మనకు దక్కిన వనుకొనవచ్చును. కొన్ని కాలగర్భమున కలిసిపోయి యుండును. ఏ వాఙ్మయమునకును ఈ విపత్తు తప్పినదికాదు. భద్రపరిచేడువారుండినచో యాగంటి లక్ష్మయ్యగారి వచనములవంటి అతి ప్రాచీన గేయములు మనకు మరికొన్ని యైనను దక్కియుండును. ప్రాత తాళపత్ర గ్రంథములందు అచ్చటచ్చట కొన్ని పాటలుమాత్రము కనబడుచున్నవి. ముద్రణ సౌకర్యములు కలిగిన తరువాత ఈ గేయ వాఙ్మయము కొంత ముద్రింపబడినది. ముద్రిత గేయము లందు అధికభాగ మాధునికమే. మౌఖిక ప్రచారమున నున్న చిన్న చిన్న గేయములు ఆధునికులఅగు ఉత్సాహ +వంతులు సేకరించి ప్రకటించుచున్నను సేకరింపవలసినవి ప్రకటింపవలసినవి ఇంకను పెక్కులున్నవి. వాటిసంఖ్య +లక్షల కెక్కును, వాటి చావుపుట్టుకలు, పెరుగుట విరుగుటలు జానపదుల జీహ్వాంచలములందే జరుగుచున్నవి. ఏ గీత మెప్పటిదో, ఎన్ని యెన్ని మార్పుల నందినదో తెలిసికొనజాలము. + +ఇట్టి జాతీయ సంపదను గూర్చి తొలిసారిగా ఆంధ్రలోకమునకు పరిచయము కలిగించినవాడు బ్రౌను మహాశయుడు. అతని తరువాత ముప్పదేండ్లకు మరల \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0501.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0501.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..366b812d4d0ff2b0459c1de981b098af1407c69e --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0501.txt" @@ -0,0 +1,16 @@ +నొక పాశ్చాత్య పండితుడు తొలిసారిగా జానపద గేయములను సేకరించెను. ఆయన జె. ఎ. బాయ్ ల్ గారు. తరువాత ఇరువదియవ శతాబ్ది ప్రారంభమున ఉత్సాహవంతులగు పండితులును, ప్రచురణ కర్తలును ఈ గేయములను +సేకరించి ప్రకటించిరి. + +ఇప్పటికి లభించిన ముద్రితా ముద్రిత జానపద గేయముల నన్నింటిని విమర్శన సౌలభ్యమునకై కొన్నిభాగములుగా విభజించుకొనవచ్చును. + +పౌరాణిక గేయములు : జానపద గేయములుకూడ మన శిష్టసాహిత్యమువలెనే వివిధ పురాణేతివృత్తములు +కలవి, బహుళ ప్రచారమందున్నవి. అనువాదములగు రామాయణ భారతాది గ్రంథములందు మూలమున లేని కథలు పెక్కులున్నవి. అట్టివి జానపద గేయములందుకూడ నుండుటచే ఇట్టి కూర్పులు సంస్కృతమునుండి ఆంధ్రానువాద మొనర్చిన శిష్టులు చేసిన తరువాత ఆ గాథలు వినిన జానపదులు వాటిని స్వీకరించిరో లేక జానపదులలో ప్రచార మందున్న ఈ మూలాతిశాయి విషయములు తమకు రుచించుటచే పండితులు చేపట్టిరో ఇదమిత్థముగా చెప్పజాలము. జానపద గేయములలో మనము శిష్ట సాహిత్యమందున్న ప్రసిద్ధ పౌరాణిక గాథలన్నియు చూడగలము. పౌరాణిక గాథలపై జానపదులకు అమితమైన భక్తి కలదు. రామాయణ భారత భాగవతాదులందలి కథలును, అష్టాదశ పురాణములందలి ప్రసిద్ధ కథలును జానపదుల చిత్తవృత్తి ననుసరించి మలచబడినవి. కూచకొండ రామాయణము, శారద రామాయణము, ధర్మపురి రామాయణము, రామాయణకథాసుధార్ణవము, మోక్షగుండ రామాయణము, సూక్ష్మ రామాయణము, సంక్షేప రామాయణము, గుత్తెనదీవి రామాయణము, చిట్టి రామాయణము, శ్రీరామదండములు, రామాయణ గొబ్బిపాట, శ్రీరామ జావిలి, అడవి, శాంత, పెండ్లి, సేతు- గోవింద నామములవంటివి రామాయణగాథా పాధః ప్రపూరములు, ఇంకను “విద్దికూచి రామాయణ మారుకాండముల నచ్యుత జాగర వేళ బాడి" నట్టి వెన్ని మృగ్యమైపోయెనో తెలియదు. ఇక రామాయణము నందలి కొన్ని కొన్ని భాగములనే తెలుపునవి శాంతా కల్యాణము, పుత్రకామేష్టి, కౌసల్య బైకలు, శ్రీరాముల +ఉగ్గుపాట, రాఘవ కల్యాణము, రాములవారి అలుక, సుందర కాండపదము, ఋషులు ఆశ్రమము, సుగ్రీవ విజయము, కోవెల రాయబారము, అంగద రాయబారము, లక్ష్మణమూర్ఛ, లంకాయాగము, గుహ భరతుల అగ్నిప్రవేశము, శ్రీరామ పట్టాభిషేకము, లక్ష్మణదేవర నవ్వు, ఊర్మిళాదేవి నిద్ర, కుళలాయకము, కుశలవకుచ్చెల కథ, కుశలవ యుద్ధము, వేపూరి బ్రతుకమ్మ కుశలవ పాట, పాతాళహోమము, శతకంఠ రామాయణము వంటివి అసంఖ్యాకములు కలవు.ఒక్క +నీతాదేవిని గురించియే - సీతపుట్టుక, సీతాకల్యాణము సీత నత్తవారింటి కంపుట, సీత సమర్త, సీత శుభగోష్ఠి, సీత +గడియ, సీత వామనగుంటలు, సీతామ్మవారి అలుక, సీత వసంతము, సీత దాగిలిమూతలు, సీత సురటి, సీత +ముద్రికలు, సీత ఆనవాలు, సీత అగ్నిప్రవేశం, సీత వేవిళ్ళు మున్నగు పాటలు ఎన్ని యో కలవు. సీతమ్మ చెర, మాయ లేడి పాట మున్నగునవి అముద్రితములుగా నున్నవి. ఈ పాటలయందలి భాష, భావము, కల్పనలు జానపద +వాసనను వెలార్చుచుండును. + +రామాయణగాథల తరువాత భారతగాథలు లెక్కింప దగినవి. నలచరిత్ర, దేవయాని చరిత్ర, సుభద్రా కల్యాణము, సుభద్ర సారె, ధర్మరాజు జూదము, ద్రౌపది వలువలు, పండుపాట, విరాటపర్వము, పద్మవ్యూహము, విశ్వరూపము, భగవద్గీత కథాగీతము, సావిత్రి బ్రతుకమ్మ పాట, శశిరేఖా పరిణయము, గయోపాఖ్యానము, పరాశర మత్స్యగంధి సంవాదము వంటివి జానపదుల నోళ్ళ యందు బ్రతికియున్న భారత గాథలును, విరాట, కర్ణ శల్య, పర్వములును, ఉత్తర, దక్షిణ గోగ్రహణములును పెద్ద పదములు. + +ఇటులే అనేకములయిన భాగవత గాథలను కూడ జానపదులు పాడుకొందురు. భక్తి శృంగారములవలె జానపదులను శ్రీకృష్ణుని చిలిపి చేష్టలు మరింత పరవళులను చేసినవి, భాగవతమునకు సంబంధించిన కథలందు ప్రహ్లాద చరిత్ర పదము, వామన విజయము, వామన చరిత్రము, అంబరీషోపాఖ్యానము, గజేంద్ర మోక్షము, శ్రీకృష్ణ జననము, కాళింగమడుగు పాట, శ్రీకృష్ణుని చల్దులు, బాలకృష్ణ లీలలు, గుమ్మడు పాట, యశోద \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0503.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0503.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..61e39150125aa2191e4eb5a22106874fd994c0cc --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0503.txt" @@ -0,0 +1,7 @@ +శ్రీనాథు వచన పద్ధతిని" యదుశాస్త్రమంతయుపాడెను. ఈ కాటమరాజు కథ, దీని కనుబంధముగా భట్టు రాయభారము, కోటపాటి తాటివృక్షము తెచ్చు కధ, ఎఱ్ఱగడ్డ పోట్లాటలు ముద్రింపబడినవి. కాటమరాజు కథకు సంబంధించిన మరికొన్ని గేయములు అముద్రితములు. గోరంత చారిత్రకాంశము కొండంత పురాణముగా పెరిగిన కథ లందు కుమారరాముని కథ అగ్రగణ్యము, "రెడ్డొచ్చే రెడ్డొచ్చె రెడ్డొచ్చె నమ్మా" అను చిన్న చారిత్రక గేయము రెడ్లనాటి యశః ప్రాభవము లను ప్రజా జీవితమును చాటునట్టిది. "కొండవీడు మనదేరా" అను గేయము శ్రీకృష్ణరాయల కాలపు ఆంధ్రుల వీరప్రతిభకు జయ +పతాక. కథాస్థలము తమిళ దేశమైనను తెలుగు దేశమున ప్రాకినకథ దేశింగురాజుకధ. తెలుగువారి శౌర్యము అఖండ మని చేయెత్తి చాటునట్టిది బొబ్బిలికథ. వీర గేయములందు ఇంత సార్వజనీనతకలది మరి యొకటిలేదు. సిసలైన జానపద గేయమునకు ఉండవలసిన లక్షణము లన్నియు దీనికి గలవు. ప్రాంతీయముగా ప్రచారమందినది పెద్దాపురపు కోడి పందెములపాట. ఇరువదియవ శతాబ్ది ప్రథమ పాదమునకు చెందినది అల్లూరి సీతారామరాజు కథ. హైద్రాబాదు స్వాతంత్య్ర సమరమున ప్రాణము లొడ్డిన వీరుల చరిత్రములు ఇప్పుడిప్పుడే సముద్రతరంగములట్లు వ్యాపించుచున్నవి. బంగారు తిమ్మరాజుకథ, ఆరె మరాటీల కథ, బల్గూరి కొండల్రాయునికథ, పర్వతాల మల్లా రెడ్డికథ వంటివి అస్పష్ట చారిత్రకములు. జానపదుల దృష్టిలో శౌర్య పరాక్రమములనగా ఎట్టివో తెలిసికొనుటకు ఈ చారిత్రక వీర గేయములు తోడ్పడును. + +పారమార్థిక గేయములు : భక్తి, కర్మ, జ్ఞానమార్గములు మూడింటికిని సంబంధించిన గేయములు లక్షొపలక్ష లున్నవి. భక్తి గేయములను శైవ వైష్ణవము లని విభజించుకొన వచ్చును. పూర్వ శైవుల తుమ్మెద పదములలో ఇప్పటికిని కొన్ని నిలిచియున్నవి. తాళ్ళపాకవారు, క్షేత్రయ్య, త్యాగరాజు వ్రాసిన కీర్తనలు, పరిమళరంగని పదములు, ఘట్టవల్ల ధర్మపురి, ఛత్రపురి, జావళీలును సంగీతజ్ఞుల సొమ్మైపోయినవి. అధ్యాత్మ రామాయణకీర్తనలు అటు నిటు మ్రొగ్గినవి. జానపదులందు అధికాదరణము పొందిన వారిలో భద్రాచల రామదాసు అగ్రేసరుడు, తూము నృసింహదాసు, పరాంకుశ దాసు, నిట్టల ప్రకాశదాసు, తాటంకము వేంకటదాసు వంటి భక్తుల గేయములను హరిదాసులు పాడుచు పొట్టపోసి కొనుచున్నారు. గురు పూజాకీర్తనలు, రామనామము, రామనామ మాహాత్మ్యము, భగవన్నామ సంకీర్తనలు, హరిభజన కీర్తనలు, శ్రీరామ భజనామృత సంకీర్తనలు, భజనకీ ర్తనలు, హరినామ సంకీర్తనలు, తిరునామములు, పాండురంగ +బృందావన కీర్తనలు, భక్తిసార సంగ్రహ కీర్తనలు, భజన మాల, కాలేషా మస్తాన్ దేవుని కీర్తనలు, కుసుమ హరనాథ కీర్తనలు, భగవన్నామ సంకీర్తనలు, భ్రమరాంబి కాష్టకము, నూతనభజన కోలాట కీర్తనలు, రాకమచెర్ల కీర్తనలు, మున్నగు భజన కీర్తనల పుస్తకములందును స్త్రీలపాటల సంపుటము లందును, శ్రీ గంగాధరంగారి ప్రచురణము లందును, ఇట్టిభక్తి సారస్వతము ముద్రణము నొందినను, మౌఖిక ప్రచారమున ప్రాణములు నిలుపు కొనుచున్న గేయము లింకను కలవు. సంకీర్తనములు. పదములు, దరువులతోపాటు మేలుకొలుపులు, లాలి పాటలు, జోలపాటలు, కోలాటములు, మంగళ హారతులును భక్తి గేయములలో చేరిపోవును. కోలాట పాట లందు మధురభక్తి మెండు. వీటిలో సంగీత సాహిత్యములతో పాటు కొత నృత్యముండును. పాల్కురికి పేర్కొన్న ప్రభాత పదములు మేలుకొలుపులై యుండును. మేలుకొలుపులనే భూపాలము లందురు. ఇవి భూపాల రాగమున పాడబడుట సాధారణము కనుక వీటికి ఈ పేరే వచ్చినది. వేదాంత పరములగు మేలుకొలుపులుకూడ కలవు. కృష్ణపరమగు మేలుకొలుపులందు మధురభక్తి కాంచనగును. మంగళహారతులు అన్ని దేవతలకు సంబంధించినవి కలవు. ఇవి వర్ణనరూపమునను స్త్రోత్రరూపమునను, సేవారూపము నను భక్తి వేదాంత శృంగారరూపమునను ఉన్నవి. + +భక్తి గేయముల వలెనే వేదాంత గేయములు కూడ పెక్కులు గలవు. తత్త్వవిషయములు కలవగుటచే ఇట్టి గేయములకు తత్త్వములను పేరుకూడ కలిగినది. ఈ తత్త్వములు అధికముగా నద్వైత వేదాంతపరములు. తత్త్వములను వ్రాసిన వారును ప్రచారము చేసిన వారును అధికముగా బ్రాహ్మణేతరులు. అద్వైతమున జీవబ్రహ్మై \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0504.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0504.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..61c7e26693aff3456ce3b70ce2223caae4bc02fe --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0504.txt" @@ -0,0 +1,13 @@ +క్యము ప్రతిపాదితమగుటచే సంఘవ్యవస్థ యందున్న ఎక్కువతక్కువలు వేదాంత విచారమున నుండవు. కనుక అధికారులు బోధనమునకై, అనధికారులు సంతుష్టికై ఇట్టి పాటలు పాడుట యాచారమైనది. అగ్రవర్ణములవారి వర్ణాశ్రమాచార విధులు పూజా పురస్కారములు ప్రవచనములు మున్నగునవి కొన్నితత్త్వము లందు గర్హింపబడుట కాననగును. తత్త్వములందు కొంత మర్మకవిత్వముకూడ కలదు. ఏగంటివారు, పోతులూరి వీరబ్రహ్మము, వేమనయోగి, సిద్దప్ప, శేషాచలస్వామి,పరశురామపంతుల లింగమూర్తి, భోజదాసు, ఎడ్ల రామదాసు మున్నగు. అనుభవజ్ఞులైన యోగులెందరో తత్త్వములను, వేదాంత గేయములను వ్రాసియున్నారు. సీతపాట, నారాయణ శతకము, రామరామ శతకము, ఆత్మబోధామృత తత్త్వములు, కవిప్రమాణ తత్త్వ కీర్తనలు, కాలజ్ఞాన తత్త్వములు, శుద్ధనిర్గుణ తత్త్వ కందార్థ దరువులు, తారకామృతసారము, శ్రీరామగీత, గురుజ్ఞానామృతము, వేదాంత కుచ్చెలకథ, బ్రహ్మానంద కీర్తనలు ఇత్యాది ముద్రిత గ్రంథములందలి గేయములు జానపదుల నోటి కెక్కినవి. సాధారణముగా ఈ తత్త్వము లందు రాజయోగము, అచలవేదాంతము, గురుభక్తి, నీతిబోధము, సంఘసంస్కార పరాయణత్వము, వర్ణాశ్రమాచార నిరాసము, వైరాగ్య బోధనము, అహింస, సత్ప్రవర్తనము మున్నగు విషయము లుండును. + +పురాణోక్తముగా నున్న కర్మకాండయు, వ్రతములు నోములు మున్నగునవి అందరి అందుబాటులో నుండుటచే అట్టి వాఙ్మయముకూడ బాగుగా ప్రచారమందినది. ఇట్టి కర్మకాండ స్త్రీలకు మిక్కిలి అభిమానపాత్ర మగుటచే స్త్రీలపాటల రూపముననే ఇట్టి వాఙ్మయము అధికముగా గలదు. నన్నయనాటినుండి మనకీ నోములు వ్రతములు ఉన్నటులు కాననగును. ఇవి స్త్రీలకును చాతుర్వర్ణ్యముల వారికిని పూజాధికారము కల్పించుటకు ఉద్దేశింపబడినవి. వీరశైవ వీరవైష్ణవ మతోజ్జృంభణ ఫలితముగా ఇట్టి సంస్కారమునకు తావులభించినదని ఊహింపనగును. మదన ద్వాదశీవ్రతము, నిత్యదానము నోము, దీపదానము నోము, మోచేటి పద్మమునోము, చాతుర్మాస్యవ్రతము, కృత్తికదీపాలనోము, పెండ్లి గుమ్మడి నోము, వరలక్ష్మీ పాట, తులసినోము, లక్షవత్తులనోము, కామేశ్వరీవ్రతము, శ్రావణ శుక్రవారపునోము, శ్రావణ మంగళవారవ్రతము మున్నగువాటికి సంబంధించిన పాటలు అధిక ప్రచార మందినవి. వీటిలో కామేశ్వరిపాట క్రీడాభిరామ కాలము నుండి వినబడుచున్నది. అగ్రవర్ణముల వారికి లక్ష్మీ గౌరీ వ్రతములు పూజలు ఉన్నటులే శూద్రులకు ఎల్లమ్మ. +మైసమ్మ, పోచమ్మ, బాలమ్మ, మున్నగు క్షుద్ర దేవతల పూజలు కలవు. ఈ దేవతల కొలుపులు పల్లెటూళ్ళయందు +బవనీలు మున్నగువారు చేయుదురు. ఎల్లమ్మయే రేణుకా దేవి. క్రీడాభిరామమున బవనీల చక్రవర్తి "పరశురాముని +కథలెల్ల ప్రౌఢి బాడి" నట్లున్నది. + +స్త్రీల పాటలు : సంసారయాత్రలో గృహలక్ష్మికే అధిక ప్రాధాన్యము కలదు. అటులే గృహజీవనమున కవిత్వము +నకును స్త్రీలే అధికముగా ఆలంబనములు. ఇట్టి పాటలను స్త్రీలపాటలని పిలువవచ్చును. వీటిలో కల్పనకన్న వాస్త +వికత హెచ్చు. మాతృత్వము నాధారముగ చేసికొని ఎన్నియో గేయములు పుట్టినవి. సంతానమునకై స్త్రీలు పడెడు బాధలు, నోచెడు నోములు, మ్రొక్కెడి మ్రొక్కులు, గొడ్రాండ్ర స్థితి, అట్టి పాటలందు వర్ణితములు, సంతానము కలిగినవెంటనే లాలిపాటలు, జోల పాటలు వచ్చును. ఈ పాటలందు తల్లులు తమ సంతానమును రాముడుగనో, కృష్ణుడుగనో, శంకరుడుగనో, సీతగానో, రుక్మిణిగానో, పార్వతిగనో వర్ణించుకొందురు. వివాహము నాధారముగా చేసికొని వెలసిన పెండ్లి పాటలు అనంతములు, కొట్నాల పాటలు, నలుగు పాటలు, గంధము పాటలు, కల్యాణపు పాటలు, తలుపు దగ్గర పాటలు, బంతుల పాటలు, బువ్వము పాటలు, వధూవరుల పాటలు, అలక పాటలు, ముఖముకడుగు +పాటలు, కట్నాలపాటలు, మిథునవిడెముల పాటలు, అవి రేణి పాటలు, అప్పగింతల పాటలేకాక ప్రతి స్వల్ప +విషయమునకు, అనగా పసుపునకు, తిలకమునకు తలంటులకు, ఊయలకు వసంతములకు పానుపులకు సంబం +ధించిన పాటలుకూడ కలవు. అత్తమామల భక్తిని, పతి భక్తిని, ఆడుబిడ్డల భ క్తని, తోడి కోడండ్రతో, బావ మరదులతో, ఇరుగుపొరుగు వారలతో మెలగవలసిన రీతిని దెలుపు పాటలు కొన్ని కలవు. అత్తల ఆరండ్లు, కోడండ్ర \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0506.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0506.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..87e221cf84a95d6978679a3fb38be64127eee0ac --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0506.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +చిఱ్ఱగోనే, కోతికొమ్మచ్చివంటి ఆటలతోపాటు పాటలును గలవు. + +శృంగారగేయములు : జానపద వాఙ్మయమున శృంగార రస ప్రధానము లయిన పెక్కు గేయములు కలవు. ఇవి +యెంత బహుళ సంఖ్యలో గలవో అంత విరళసంఖ్యలో ముద్రింపబడినవి. ఇట శృంగారము పరకీయమా, స్వకీయమా, ఉత్తమ నాయికానిష్ఠమా లేక ప్రాకృతనిష్ఠమా అను చర్చలతో పనిలేదు. జానపదుల - ప్రాకృతుల -వాఙ్మయమున శిష్టాలం కారిక వచనములు అంతటను పొసగవు. జానపదులు చిత్రించిన సీతారాములు మున్నగు ఉత్తమ నాయికా నాయకులకు సంబంధించిన శృంగారము కూడ పామరభావ సమన్వితమే. జానపదుల పేరిటనున్న వాఙ్మయమం దంతటను గోచరించునవి వారి భావములే కాని ఆయాపాత్రముల భావములు కావు. ఎట్టి గేయములందైనను జానపదుల ప్రేమకలాపములు, సాంఘిక నియమోల్లంఘనములు, పరస్పరాకర్షణము లే కాననగును. జీవితము యథాతథముగ నగ్న తేజముతో భాసించును. కావ్యధర్మమైన ఔచిత్యవిచారమును, ఔచిత్యపోషణో ద్దేశముతో పాత్రములకు మెరుగు పెట్టు +పద్ధతియు జానపద గేయములందు లేవు. ఉదాత్తతయు నీచతయు, సభ్యశృంగారము, శృంగారరసాభాసము, నీచ +శృంగారము, మొదలగునవి అన్నియు నొకదానితో నొకటి బుజము లొరసికొనుచు పోవుచుండును. ఐనను ధర్మా వలంబనముగల ప్రేమశృంగారములతో ఒప్పు గేయములుకూడ అనేకములు గలవు. రామాయణ గేయము లందు సీతగడియ, సీతామ్మవారి అలుక, సీతాదేవి వేవిళ్లు, ఊర్మిలా దేవినిద్ర, సీతాదేవి ఆనవాలు మున్నగు పాట లందు సభ్యశృంగారమునకు వెలికాని మనోహర భావము లున్నవి. సుందర కాండ పదమున వియోగ శృంగారము చక్కగా ప్రదర్శింపబడినది. భారతగాథలందు నలచరిత్ర, సుభద్రాకల్యాణము, శశిరేఖాపరిణయము, దేవయాని చరిత్రము శృంగార గేయములు, భాగవత కథలు అనేకములు రసతుందిలములు. చారిత్రక గేయములైన దేశింగు రాజు కథ, బొబ్బిలికథ, సదాశివ రెడ్డికథ మున్నగు వాటి యందు ఆయా వీరదంపతుల శృంగారము ఉత్తమశ్రేణికి చెందినదిగా కాననగును, లక్ష్మమ్మ, సన్యాసమ్మ, మండపేట పాపమ్మ, నల్లతంగాళ్, ఎరుకల నాంచారి, వీర రాజమ్మ — ఈ గేయములందు ధర్మస్వభావులైన జానపద దంపతుల ఉత్తమశృంగారము ధ్వనించుచున్నది. గంగా వివాహమున హరుడు దక్షిణనాయకుడు. సురాభాండేశ్వరమున పరకీయ శృంగారమున్నది. వరదరాజు పెండ్లి, ఆండాళ్ చరిత్రము, వెంకటేశ్వర్ల వేట, చెంచెత కథ ఇత్యాదులందు చక్కని శృంగారమున్నది. ఇట్టి గేయము లందు శృంగార మంగముగా నున్నది. శృంగారము ప్రధానముగాగల చిన్న చిన్న గేయములు లక్షలసంఖ్యలో నున్నవి. చల్ మోహనరంగ, వెంకయ్య చంద్రమ్మపాట, నారాయణమ్మపాట, సిరిసిరిమువ్వ, రంగం పదములవంటి కొన్ని పెద్దపాటలు అచ్చైనవి. తెలంగాణమున కాముని పున్నమ సందర్భమున పాడునట్టి పాటలన్నియు శృంగార కళా ఖండములే. + +అద్భుతకథలు : జానపదులకు అద్భుతరసాఖినివేశము మెండు. సాధారణ విషయములందు అలౌకికములును, +అద్భుతములు నగు కల్పనలు కూర్చి పెద్ద చేయుట వారికి వినోదముతోపాటు భక్తియో, భయమో, పెంపొందించు +కొనుటకు ఉపకరించును. దుర్భరమగు సంఘటనము కలిగినప్పుడుకాని, అసాధ్యమగు విషయమును ఆకాంక్షించి +అఱ్ఱులు సాచునప్పుడుకాని, మానవాతీత శక్తులుగల, దేవతలో, మంత్రదండమో, భూత అద్దమో, బీజాక్షరములో, పావుకోళ్ళో అడ్డుపడి చిక్కును మంచుతెరవలె తొలగించిన నెంతబాగుండు నను కోరిక అసాధ్యమైనను మానవసహజమే. ఇట్టి కోరికను ఆధారముగా చేసికొని ప్రాకృతులు అత్యద్భుత విషయములను అనేక కథలందు జోడించినట్లు కాననగును.. అద్భుతకథలం దన్నింటికన్న అధిక ప్రచారముగాంచినది బాలనాగమ్మ కథ. దీని కథారంగము మహబూబు నగరమందలి పానుగల్లు. ఇది ప్రాంతీయమగు రామాయణగాథ వంటిది. నమ్మరానంతటి ఆద్భుత కృత్యములతో, అలౌకిక విషయములతో, నిండిన గాథ - కమ్మవారి పణతి పనల బాలరాజుకథ - ఈ కథా జీవము వర్ణాంతర వివాహము. అద్భుత కథా గేయములందు గాంధారికథ అగ్రగణ్యము, పురాతనముగూడ. ఇటులే ధర్మాంగద పాముపాట, కాంభోజరాజుకథ, +బాలరాజుకథవంటి అద్భుతకథలు జానపదులకు 'భయ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0507.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0507.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5204c9e5864d3e516abd0c572144821edca17632 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0507.txt" @@ -0,0 +1,15 @@ +భక్తులను గలిగించి సత్యధర్మములకే జయము అను నీతిని చాటి చెప్పి, వారి జీవితమును దిద్దునట్టివి. + +కరుణ రసాత్మకములు : జానపదులు శృంగారము తరువాత కరుణాద్భుతములకు రెండింటికిని సమప్రాధాన్య +మిచ్చిరి. నిత్యజీవితమున దుఃఖము అధికమగుటచే తత్ప్రభావమును సహజముగా జానపదులు చిత్రింపగలిగిరి. +దీనియందును వారికి శిష్టులకుండు ఆదర్శ దృక్పథము, లేదా, యౌచితీ విచారము తక్కువ. ఆయావ్యక్తుల శౌర్యమునకు ఉత్సాహము, దుర్మరణమునకు జాలి అను నీ రెండు భావములును పామరులచే వారి చరిత్రములను పాడించినవి. ఉత్సాహము తరువాత జానపదులను సులువుగా ఆవరించినది జాలి. ఆంధ్ర జానపద వాఙ్మయమున కరుణ పూరితములును చిత్తధ్రుతి కారణములునునగు కథ అనేకములు కలవు. అత్త పెట్టిన ఆరడివలననో, కట్టుకొన్న భర్త యొనర్చిన అత్యాచారమువలననో, తోడికోడండ్ర అసూయచేతనో, ఇరుగుపొరుగువారి దౌష్ట్యము వలననో, దైవ దుర్విపాకమువలననో ఇడుములపాలైన స్త్రీలకథలు జానపద గేయ వాఙ్మయ సముద్రమందలి కన్నీటి కెరటములు. జరిగిన విషాద గాథలకు జానపదులు కొంత మాహాత్మ్యమునుకూడ జతపరచినారు. దేశీయేతి వృత్తములందు కరుణా రసపూరితమైన గాథ కన్యకామ్మ వారికధ. ఇది ప్రాచీన మైనది. కామమ్మ కథ పిచ్చుక కుంట్లకు కల్పవృక్షము. జరిగినకథ జరిగినట్లుగా, హృదయవిదారకముగా, కరుణ రసపూరితముగానున్న కథలందు లక్ష్మమ్మకథ అగ్రగణ్యము. ఆమె సహనము, త్యాగము, తెలుగుజాతికి గర్వకారణములు, అవిభక్త కుటుంబమున కనిష్ఠులు పడెడుబాధల సూచించునది సన్యాసమ్మకథ. గోదావరీ మండలపు పేరంటాలైన మండపేట పాపమ్మకథ మరియొకటి. కరుణరసాత్మకగాధలందు పేరంటాండ్రగాథల కొక ప్రత్యేకత కలదు, కామమ్మకథ, పాపమ్మకథ, శృంగవరపుకోట 'యెరుకమ్మకథ, సన్యాసమ్మ కథ. తిరుపతమ్మకథవంటి పేరంటాండ్రకథలు ముద్రితములైనవి. సతి ఆచారము నిషేధింపబడిన తరువాత విశేష ప్రయత్న +ముతో సహగమనము చేసినట్టి వారు వీరందరును. ఇది యొక విశేషము. పేరంటాండ్రందరు మ్రొక్కులుతీర్తు రనునది +ఈ కథలందలి మరియొక విశేషము. తమిళదేశమునుండి వలసవచ్చినట్టిది నల్లతంగాళ్ కధ. వీరరాజమ్మకథ పలనాటి +సీమకు చెందినట్టిది. ఎరుకల నాంచారి, రాములమ్మ, సరోజిని, మూసిపొంగు కథలు తెలంగాణమున ప్రశస్తి నార్జించినవి. + +హాస్యపు పాటలు : నాగరకులకు గల సుఖ దుఃఖాను భూతులు జానపదులకును గలవు. వీటి బాహ్యచిహ్నము +లగు నవ్వు, ఏడ్పులునుగూడ కలవు. అట్టి నవ్వు జానపద గేయవాఙ్మయమున అచ్చటచ్చట చక్కగా ప్రదర్శింప +బడినది. శాంతగోవింద నామములందు ఋష్యశృంగుడు, అడవిగోవింద నామములందు కుంభకర్ణుడు, సూక్మ +రామాయణమున శూర్పణఖవంటివారు చక్కని హాస్యమునకు ఆలంబనములుగా కనిపింతురు. సీత గడియ పాటలో హాస్య శృంగారములకు మైత్రి కలదు, సీతమ్మ పరిహాసోక్తులు "వ్యాహారము" నకు ఉదాహరణముగా చెప్పుకొనవచ్చును. ఊర్మిళా దేవి నిద్రలో సీతాశాంతల సరస సంభాషణము, శ్రీరామ పట్టాభిషేకమున శంకరుని మాటలు ఉత్తమకోటికి చెందిన హాస్యముతో నిండియున్నవి. శశిరేఖా పరిణయమున ఘటనా వికృతికిచెందిన హాస్యము కలదు. పల్నాటి వీరచరిత్రమున వెశ్యమాత వర్ణనము ఆకార వికృతికి సంబంధించిన హాస్యము. వీర గేయములందలి యుద్ధభీరువుల వర్ణనమున వాక్చేష్టలకు సంబంధించిన హాస్యము గలదు. కాటమరాజు కథలో భట్ల సంవాదమునందు వ్యాజస్తుతి 'వ్యాజనింద, వక్రోక్తి' నర్మోక్తి, నీచోపమ, కాక్వాక్షి ప్తము మున్నగు నలంకారములతో అర్థ సంబంధమగు వికృతిలో వాచ్యముగను +వ్యంగ్యముగను హాస్యము భాసించును. గంగా గౌరీ సంవాదము, ఈశ్వరభృంగీ సంవాదము, లక్ష్మీ పార్వతుల సంవాదము, సవతుల కయ్యము, చెంచులక్ష్మికి కృష్ణునకు జరిగిన సంవాదము. చెంచెతకు లక్ష్మికి జరిగిన సంవాదము మున్నగు వాటియందు నర్మోక్తులు, దెప్పి పొడుపులు, వ్యాజోక్తులు కలిగిన హాస్య మున్నది. లక్ష్మీ పార్వతుల సంవాదము 'మృదవము'నకును, సవతుల కయ్యము "నాళిక”కును, ఈశ్వరభృంగి సంవాదము “అవస్పందితము”నకును ఉదాహరణములు. కేవలము హాస్య పూరితము లగు గేయములు కొలదిగనే ముద్రింపబడినవి. వేడుక పెండ్లిపాట లందును, స్త్రీ జనానంద +442 \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0508.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0508.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2426b14ccdeb7ab3b713207237d6d7ffc3ab1eed --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0508.txt" @@ -0,0 +1,7 @@ +నవీన కల్యాణ పాట లందును, స్త్రీల పాటల సంపుటము లందును పెండ్లికి సంబంధించిన వియ్యాలవారి హాస్యపు +పాటలు కొన్ని ప్రకటింపబడినవి. హాస్యపు పాటలు అను పుస్తకములో తీరుతీరుల హాస్యపు పాటలున్నవి. తెలంగాణా జానపద గేయములందు చక్కని హాస్యపు పాటలు, వీటిలో హాస్యానుకృతులుకూడ కలవు. ఉద్ఘాత్యకమునకును, చలనమునకును చక్కని యుదాహరణములు అందు కలవు. జానపద సాహిత్యమున అధిక్షేప గేయములు మాత్రము కొలదిగనే యున్నవి. హాస్య పాత్రములు కూడ స్వల్ప సంఖ్యాకములు కలవు. జానపద గేయములందు కనిపించునది మనజాతీయ హాస్యము. ఇందు సున్నితమయిన హాస్యముతోపాటు మోటగు హాస్యముకూడ కలదు. స్త్రీల పాటలందు మృదువై, సభ్యమైన హాస్య ముండును. ఇట్టిహాస్యము జానపదుల నిత్యజీవితమును సుఖమయముగా నొనర్చుటకు దోహద మొసగును. + +జానపద గేయముల వరుసలు : ప్రాఙ్నన్నయ యుగము నుండి ఈనాటివరకును వినబడుచున్న మనదేశి చ్ఛందో +రీతులు పదములే. సంస్కృతమునుండి వచ్చిన అక్షరగణ బద్ధవృత్తములకు భిన్నముగా ఈదేశీయ రచనా రీతులన్నియు లయానుగుణమగు మాత్రాగణ బద్ధములు. దేశిరచనములు కొన్ని తమిళ కన్న డాంధ్రములకు సమానముగా నున్నవి కూడ. తమిళమందలి "ఒరూ ఉ మోనై " “కూరై మోనై” “తొడై" మున్నగు ఛందములకును, కన్నడమందలి భామినీ షట్పదికిని, భోగషట్పదికిని, వార్ధిక షట్పదికిని, లలితకును, మందానిలమునకును, ఛందోవతంసమునకును' సరిపోవునట్టి గేయములు ఆంధ్ర జానపద వాఙ్మయమున కలవు. మన ఛందో గ్రంథము లందున్న కొలది కొలతలచే జానపద గేయ వాఙ్మయమును కొలుచుట అసాధ్యము. ఇంతకన్న జానపద గేయములందలి కొన్ని రీతులను మాత్రమే +దేశికవులు తమచేతనైన వాటిని చేపట్టి దేశి చ్ఛందములుగా మలచుకొని రచనము లొనర్చిరనియు, వాటికే విన్నకోట పెద్దననుండి అప్పకవి వరకును గల లాక్షణికులు లక్షణము లేర్పరచిరనియును భావించిన సమంజసముగా నుండును. మార్గ - దేశీ యని సంగీతమును రెండు తెగలుగా విభజించినప్పుడు భరతుడు, మతంగుడు,శార్ణదేవుడు మున్నగువారు దేశిగానమున నెన్నియో తీరుల పాటలను పేర్కొనిరి. తెలుగువారి ఏల పదము ఆ సంగీతజ్ఞుల కెంతగా నచ్చినదో కాని వారందరును ఏలపదములనుగూర్చి విశేషముగా వ్రాసిరి. మన జాజరపాటలే చర్చరీగీతములై సంస్కృత కవుల కావ్యములకు గూడ ఎక్కినట్లు తోచును. కనుక దేశికవితలకు మూలములయినట్టి జానపద గేయముల ఛందోరీతులను వేలకొలదిగా గణవిభజనము చేసి కాని, కొలదిపాటి కొలబద్దలచే కొలిచి గాని ఇతమిత్థమని తేల్చి చెప్పుట కష్టము. నిజము విచారించినచో ఆ జానపదుల ప్రాకృత హృదయములనుండి ఇన్ని తీరులు ఛందములలో అన్ని గేయములు వెడలవు. వారెన్ని పాటలు పాడినను వారెట్టి మనో భావములు వెలార్చినను, వ్రేళ్ళపై లెక్కింపదగు కొన్ని వరుసలలో +మాత్రమే వెడలినవనియే భావించుటలెస్స. కవిత్వారంభ దశ, నాట్యారంభదశ, సంగీతారంభదళ, ఒక చోటనే కలదు. ఆదిమానవుడు సంతోషపారవశ్యమున చిందులు ద్రొక్కినప్పుడు ముద్రితము అయిన ఆతని పాదాంకము లందే వీటి ప్రారంభదశ కాననగును. అది గమనించినచో జానపద గేయముల రీతు లొకకొన్నియే యని మనకు స్పష్టమగును. మూడు, నాలుగు, ఐదు, ఆరు, ఏడు, ఎనిమిది మాత్రల ఆవృత్తులతో సాధారణముగా ఈ జానపద గేయములు నడచును. లేదా త్రిశ్ర, చతురశ్ర, ఖండగతి, మిశ్రగతిలో జానపద గేయము లుండునని చెప్పవచ్చును. ఈ సూత్రముతో ఎన్ని లక్షల వరుసలనైన బంధింపవచ్చును. సీత దాగిలిమూతలు, సీత ముద్రికలు, తులసీదళములు, సువ్వాలలు, మేలుకొలుపులు, వరదరాజు పెండ్లి, కామేశ్వరిపాట వంటి వన్నియును, మూడు మాత్రల ఆవృత్తులతో (త్రిశ్రగతి) నడచుపాటలు, కోలాట పాటలు, జాజరపాటలు, పిల్లలపాటలు, గొబ్బిపాటలు, బొబ్బిలికథ, దేశింగురాజుకథ, పొరుజాత పల్లవి, సీత సమర్త వంటి పాటలు . నాలుగేసి మాత్రల ఆవృత్తులతో (చతురశ్రగతి) నడచునట్టివి, సంక్షేప రామాయణము, గోవిందనామాలు, కోవెల రాయబారము, లక్ష్మణ దేవర నవ్వు, ఊర్మిళాదేవి నిద్ర, ధర్మరాజు జూదము, అవిరేణి పాటలు, వినురురాయి పాటలు, రోకటిపాటలు-- ఇటువంటి పాటలు ఐదుమాత్రల ఆవృత్తులతో (ఖండగతి) నడ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0509.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0509.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..982149f7d2017cdc77d018219456ba0af4fb6521 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0509.txt" @@ -0,0 +1,18 @@ +చును. పలపదములు సాధారణముగా ఆరుమాత్రల ఆవృత్తులతో నడచునట్టివి. కొన్ని మేలుకొలుపులు, గుమ్మడు పాట (ముత్యాలసరములు), ఏడుమాత్రల ఆవృత్తులతో(మిశ్రగతి) నడచునట్టివి. బాలక్రీడలు, రామదాసు కీర్తనలు కొన్ని ఎనిమిది మాత్రల ఆవృత్తులతో నడచినట్టి పాటలు, కనుక ఈ చిన్న సూత్రముతో వివిధ జానపద గేయముల రీతులను సులభముగా బంధింపవచ్చును. + +ఉపసంహారము : మన జానపద వాఙ్మయ సంపద ఇప్పటికే చాలభాగము లుప్తమై పోయినది. ఉన్నదానినైన +భద్రపరచుకోనుట మన కర్తవ్యము. జానపద కవితారీతులను అందరికన్న రాజకీయపథముల వారు ఎక్కుడుగా వాడు కొనుచున్నారు. వీరి ఆశయము కొనియాడ తగినదే. స్వరాజ్యోద్యమమునందును, సంస్కరణోద్యమము నందును వెలువడిన గేయములు అనేకములు ప్రజల సొమ్మైపోయినవి. తాత్కాలిక ప్రయోజన మాశింపబడినను వీటి ప్రభావము మాత్రము అనంతముగా పడినదని చెప్పుకొనక తప్పదు. పండితులు విమర్శకులు జానపద గేయములందున్న సాహితీ విషయములెత్తి చూపవచ్చును. సామాజిక శాస్త్రవేత్తలు ఆ సంపదలో తమకు కావలసిన అమూల్య మణులను పొంద వచ్చును. సిద్ధహస్తులైన రచయితలు వాటియందలి వస్తువు గ్రహించి కల మందు కొన్నచో రవ్వలు రాల్చ వచ్చును. జానపద వాఙ్మయమున నుండు జాతీయములు, నానుడులు, వింతవింత పలుకుబడులు, శిష్టులు గ్రహింపవలసిన అమూల్యసంపదలు నవ్యభారత పునర్నిర్మాణమున వివిధప్రణాళికా ప్రచారమునకును, ప్రజాప్రబోధము నకును జానపద కవితారీతులు. అత్యంతము ఉపకరించునట్టివి. పాశ్చాత్యులును, ఔత్తరాహులును ఈ మార్గమున ఎంతోదూరము సాగిపోయినారు. జానపద వాఙ్మయమున తెలుగువారు అభినివేశము కలిగించుకొన్నచో ఆంధ్ర దేశమునకును, ఆంధ్ర భాషామ తల్లికిని, ఆంధ్రవిజ్ఞానమునకును ఇతోధికమగు వికాసము కలుగగలదు. + +ఆంధ్రదేశ చరిత్రము 1 క్రీ. శ. 625 వరకు :- ఆంధ్రదేశము నిర్ణయము : భరతఖండములోని దక్షిణాపథ +దేశములలో ఆంధ్రదేశము సుప్రసిద్ధమైనది. ఇది 14° 29° మధ్య ఉత్తర అక్షాంశము, 20° ఉత్తర అక్షాంశముల మద్య +భాగమునను 78° - 85° తూర్పు రేఖాంశముల మధ్యభాగమునను ఉన్నది. ఆంధ్ర దేశమునకు ఉత్తరమున ఉత్కళ +మహారాష్ట్రదేశములు, తూర్పున బంగాళాఖాతము, దక్షిణమున ద్రావిడ కర్ణాటక దేశములు, పశ్చిమమున నూతన +బొంబాయి రాష్ట్రము ఎల్లలుగానున్నవి. ఈ దేశవిస్తీర్ణము 1,10,280 చదరపు మైళ్లు. ఈ దేశమునకు 540 మైళ్ళు +తీరభూమి కలదు. ఇందు 20 జిల్లాలు కలవు. హైద్రాబాదు ఆంధ్రప్రదేశపు రాజధాని, దీనిలో ఆంధ్రరాష్ట్ర ప్రాంతము, పూర్వపు హైదరాబాదు రాష్ట్రమునందలి తెలంగాణము చేరియున్నవి. ఇందలి జనసంఖ్య 322 లక్షలు. + +ఆంధ్రులు - పూర్వ చరిత్ర : ఆంధ్రులు చాల ప్రాచీన జాతివారు. ఐతరేయ బ్రాహ్మణములో శునశ్శేపుని కధ +యందు వీరు పేర్కొనబడియున్నారు. ఆ బ్రాహ్మణము క్రీ. పూ. 1000 - 800 కాలము నాటిది. ఇచ్చట వీరు పుండ్ర, పుళింద, మూతిబ, శబర జాతులతో కలిపి చెప్పబడియున్నారు. ఈ జాతులవారు వింధ్యపర్వత ప్రాంత వాసులు, రామాయణ మహాభారతములలో ఆంధ్రులు చోళ, చేర, పాండ్యులతో కలిపి పేర్కొనబడిరి. భారత దేశమందలి రాజ్యములను వర్ణించు సందర్భమున పురాణములును, బౌద్ధ గ్రంథములును ఆంధ్రుల ప్రశంస చేయుచున్నవి. అగస్త్యుడను మహర్షి ఉత్తరమునుండి దక్షిణా పథమునకు వచ్చిన ఆర్యుడని, అతడు తన భార్యయగు లోపాముద్రతో తీర్థయాత్రలకొరకు బయలుదేరి వింధ్య పర్వతములను దాటి ఆర్యులకు త్రోవచూపెనని ఒక కథ యున్నది. + +ఆంధ్రశబ్ద వ్యుత్పత్తిని గూర్చి అనేక అభిప్రాయములు కలవు. విశ్వామిత్ర మహర్షి యొక్క నూరుగురు కుమారులలో జ్యేష్ఠులగు సగము మంది తమ తండ్రి ఆజ్ఞ ప్రకారము శునశ్శేఫుడను వానిని అన్నగా అంగీకరింప లేదనియు, అందులకై ఆత డలిగి వారిని “మీరు ప్రజా భక్షకులు కండు" అని శపించె ననియు వారే ఆంధ్రులకు మూలపురుషు లైనట్లును ఐతిహ్యము కలదు. + +ఐతరేయ బ్రాహ్మణమున 'అంధ్ర' అను పదము నీచ జాతి పరముగా ప్రయుక్తమైన దనియు, 'ఆంధ్ర' అను \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0510.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0510.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fae6fc2e4a36245f4368c3f9fd3c7686789a03c3 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0510.txt" @@ -0,0 +1,9 @@ +పదము స్వచ్ఛమైన ఆర్యజాతి పరముగా ప్రయుక్తమైన దనియు కొందరు తలచుచున్నారు. పురాణాదులందు చెప్పబడిన ఆంధ్రరాజు అను క్షత్రియ రాజుచే పరిపాలింప బడి చాతుర్వర్ణ్య వ్యవస్థతో కూడిన స్వచ్ఛమైన ఆర్యజాతి ఆంధ్రజాతి అనియు వీరి వాదము. ఆంధ్రరాజు పేరును బట్టి ఆంధ్రదేశమని పేరు వచ్చిన దనియు, ఆంధ్ర దేశమున నివసించు ఆర్యులు ఆంధ్రులని పేరు పొందిరనియు వీరు చెప్పుచున్నారు. తుషార జాతితో కలిసి ఆంధ్రులను వారు అక్షు నదీ తీరమున వసించుచున్నట్లు వాయుపురాణము చెప్పుచున్నది. అక్షునదియనగా ఆక్ససు నది. ఇది హిందూకుష్ పర్వత శ్రేణికి అవతల నున్నది. శ్రీమద్రామాయణ కథనమునుబట్టి విశ్వామిత్రుడు తన పుత్రులను శపించిన వృత్తాంతము పుష్కర క్షేత్ర సమీపమున జరిగినట్లున్నది. పుష్కర క్షేత్రము రాజపుత్ర స్థానము నందలి అజ్మీరునకు సమీపమున నున్నది. విశ్వామిత్రునిచే శప్తులైన ఆంధ్రగణములవారు తూర్పునకును, దక్షిణమునకును వ్యాపించియుందురు. వీరిలో కొందరు కరూశ దేశమునందు ప్రవేశించిరి. కంసుని పక్షమున శ్రీకృష్ణునితో మల్లయుద్ధముచేసి నిహతుడైన చాణూరుడు కరూశ దేశమువాడు. ఈత డాంధ్ర మల్లు డని హరివంశము పేర్కొనుచున్నది. + +సైన్యబల +చంద్రగుప్తుని ఆస్థానముననున్న గ్రీకు రాయబారి మెగా స్తనీసు ఆంధ్రుల రాజ్య విస్తీర్ణమును, సైన్యబలమును, దేశ సంపదను వర్ణించియున్నాడు. ఆంధ్ర రాజ్యమున 30 దుర్గములు, నూరువేల కాల్బలము, రెండు వేల గుఱ్ఱములు, ఒక వేయి ఏనుగులు ఉండెడివని ఆతడు వ్రాసెను. అశోకచక్రవర్తి శాసనములలో ఆంధ్రు లాతని సామ్రాజ్యమునందలి ప్రజలలో నొకరుగా పేర్కొనబడి యున్నారు. అశోక చక్రవర్తి కళింగమును జయించెను. కళింగము ఉత్కళ దేశములో ఒక భాగము, అశోకుడు ఆంధ్రులను జయించినట్లు ప్రత్యేకముగ చెప్పబడి యుండలేదు. కావున వారాతనికి మిత్ర సామంతులై యుందురు. అశోకుని తరువాత మౌర్య సామ్రాజ్యము దుర్బల మయ్యెను. ఈ అదను కనిపెట్టి ఆంధ్రులు సర్వ స్వతంత్రులైరి. ఆంధ్రదేశమునకు త్రిలింగ దేశము, వజ్రభూమి, నాగభూమి, మంజీర దేశము, వేగిదేశము మున్నగు పేర్లు ప్రాచీన వాఙ్మయములో కాన్పించుచున్నవి. శ్రీశైలము, దాక్షారామము, కాళేశ్వరము అను మూడు ప్రసిద్ధ +శైవ క్షేత్రములీ దేశమునందుండుటచే దీనికి త్రిలింగ సంజ్ఞ కలిగెనని చెప్పుదురు. త్రిలింగ పదమునుండియే తెలుగు అను పదము పుట్టెనని పండితులు తెల్పుదురు. ఈ దేశమునందు వజ్రములుకల ప్రదేశము లుండుటచే వజ్రభూమి యనియు, ఇది నాగులను జాతివారి నివాసస్థాన మగుటచే నాగభూమి యనియు, ఇది మంజీరనది ప్రవహించిన ప్రాంతమగుటచే మంజీర దేశ మనియు పేర్లు వచ్చినట్లు తోచును. వేంగి నగరము ముఖ్య పట్టణముగా నున్న కాలమున దీనికి వేంగిదేశమని ప్రసిద్ధి వచ్చియుండును. ఆంధ్రదేశమునందలి భిన్నభిన్న ప్రాంతములకు పూర్వకాలమున నాడు, సీమ, ఆహారము, రాష్ట్రము మున్నగు సంజ్ఞలు చెల్లుచుండెను. వెలనాడు, కోనసీమ, కూడూరహారము, కర్మరాష్ట్రము మొదలైనవి ఆయా మండలముల పేళ్ళు. + +క్రీ. పూ. 4వ శతాబ్దియందే ఆంధ్రరాజ్యము స్థాపింపబడినది. పురాణముల ప్రకారము ఆంధ్ర విష్ణువు అనెడు రాజు నిశుంభుడను దానవనాయకు నోడించి కృష్ణానదీ తీరమున శ్రీకాకుళము అను పట్టణమును రాజధానిగా చేసికొని రాజ్యమును స్థాపించేను. ఆంధ్ర విష్ణువు సుచంద్రుడను రాజుయొక్క కుమారుడు. ఆంధ్రవిష్ణువు జ్ఞాపకార్థము శ్రీకాకుళములో ఒక ఆలయము నేటికి ఉన్నది. ఇచ్చట దేవుడు ఆంధ్రనాయక దేవుడు. + +అటుతరువాత రెండు శతాబ్దుల కాలము పాలించిన. రాజుల పేర్లు తెలియవు. సంతాన విహీనతచే విచారగ్రస్తుడయి యున్న దీపకర్ణి అను రాజు ఒక నాటి రాత్రి ఒకకలను గనెను. ఆ కలను అనుసరించి మరునాడు దీపకర్ణి ఆరణ్యము లోనికి పోయెను. అచ్చట ఒక సింహముపై ఒక ముద్దుబాలుడు అతనికి కనిపించెను. అంతట తన బాణముతో రాజు ఆ సింహమును కొట్టెను. అది యక్షుడుగా మారి తన పేరు సాతుడనియు, శాపమువలన తాను సింహముగా మారితిననియు, ఆ పిల్ల వానిని దీపకర్ణి మహారాజు పెంచుకొనవలె ననియు తెలియజేసెను. ఆ బాలుడే సాతవాహనుడై సాతవాహన వంశమునకు మూలపురుషుడయినట్లు ఒకకథ యున్నది. శాతవాహనునే శాలివాహను \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0511.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0511.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..eb18a1a212be98617f8ba5c074846f6365ea8f97 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0511.txt" @@ -0,0 +1,17 @@ +డనియు నందురు. భట్టిప్రోలు స్తూపశాసనమువలన రాజా కుబ్బీరకుడను నొక రాజు తెలియవచ్చుచున్నాడు. ఈశాసన +లిపి అశోకుని శాసనలిపిని పోలియుండుటచే కుబ్బీరకుడు ప్రాచీనుడని తెలియవచ్చుచున్నది. + +ఆంధ్ర శాతవాహనులు : ఆంధ్ర శాతవాహనుల చరిత్ర తెలియుటకు అనేక సాధనములు కలవు. వీనిలో వాయు, +మత్స్య, బ్రహ్మాండ పురాణములు, రాజుల శిలాశాసనములు, నాణెములు, ఆ రాజుల కాలమున రచింపబడిన ప్రాకృత సంస్కృత గ్రంథములు, అప్పటి శిల్ప నిర్మాణములు, అమరావతీ స్తూపములు, నాగార్జునకొండ స్తూపములు, నాసిక, కన్హేరి, కార్లీ గుహాలయములు, విదేశీయుల వ్రాతలు. ఇతర గాథలు ముఖ్యముగా పేర్కొనిదగియున్నవి. + +సుమారు నాలుగున్నర శతాబ్దములు పాలించిన ఆంధ్ర శాతవాహనులు, పురాణములలో ఆంధ్రరాజు లనియు, శాసనములలో శాతవాహను లనియు పేర్కొనబడి యున్నారు. ఈ రెండు ఆధారములలో కన్పడు రాజుల పేర్లును సరిపోవుటచేత రెండును ఒకేవంశమునకు చెందిన రాజులకథ అని భావింపబడుచున్నది. శాతవాహన అనునది రాజవంశము పేరు, ఆంధ్ర అనునది జాతి పేరు. వీరినే ఆంధ్రభృత్యులని కూడ వ్యవహరించిరి. శాతవాహనుల +జన్మస్థానమును గూర్చి వివాదములు కలవు. కృష్ణా, గోదావరీ నదుల మధ్యభాగమున తూర్పు సముద్ర తీరమునుండి వీరు క్రమముగా పశ్చిమముగా నాసికవరకు జయించి, దక్షిణాపథ చక్రవర్తులు అను పేరు వహించిరని ఒక అభిప్రాయము కలదు. అట్లుకాక మొదట మహారాష్ట్ర ప్రాంతమును పాలించి క్రమముగా కృష్ణా గోదావరుల నడిమి ప్రదేశమును స్వాధీన +పరచుకొని పశ్చిమభాగమున తమ ఆధిక్యము తగ్గగానే తూర్పు ప్రాంతమునే పాలించి ఆంధ్రదేశము అను నామము +వారు దీని కొసగియుందురని మరియొక వాదము, అటులయిన పైఠను లేక ప్రతిష్ఠాన పురము వారి రాజధాని యగును. శాతవాహన రాజుల శాసనములు విస్తారముగా మహారాష్ట్రములోనే దొరకుటయు, తూర్పుసీమలో తక్కువగా కానవచ్చుటయు ఈ ఊహకు మూలములు. కాని బళ్లారిజిల్లాలో ఒక భాగమునకు 'సాతవాహన హారము' అని పేరున్నట్లు మ్యా కదొని +శాసనము వలన తెలియుచున్నది. అందుచేత శాతవాహనుల జన్మస్థానము ఆ ప్రాంతమనియు, అచ్చటి నుండి తూర్పునకు వీరు విజృంభించిరనియు మరియొక మతము. + +అశోకుని శాసనములలో రఠికులు, భోజకులు, పిటినికులు, ఆంధ్రులు, పుళిందులు మున్నగువారు అతని సామ్రాజ్య ప్రజలలో చేరియున్నట్లు వర్ణింపబడి యున్నది. వీరిలో రఠికులు మహారాష్ట్ర నివాసులనియు భోజకులు విదర్భ వాసులనియు, పిటినికులు పైఠన్ ప్రాంతీయులనియు, పుళిందులు వింధ్యాద్రి గతులనియు పండితులు చెప్పుచున్నారు. ఇక మిగిలినవారు ఆంధ్రులు. వీరు దక్షిణాపథము యొక్క ప్రాక్తీరవాసులని అంగీకరించుట సులభము. లేనిచో వీరి జన్మస్థానమైన ప్రదేశమును నిరూపించుటకే వీలుండదు. ఆంధ్రులకు ఉత్తరమున కళింగ దేశము వ్యాప్తమై యుండెను. శాతవాహనులు ఆంధ్రులలో నొక శాఖవారై దక్షిణాపథము యొక్క ప్రాక్తీరమున మొదటినుండియు నివసించి రాజ్య నిర్మాణము చేసి మౌర్యుల యనంతరము పశ్చిమముగా విజృంభించి విదర్భను మహారాష్ట్రమును జయించిరనుట విశ్వసనీయముగా తోచుచున్నది. శాతవాహన రాజుల చివరికాలములో తూర్పుదేశము పైననే వారి కాధిపత్యము ఉండెననుట స్పష్టము. అమరావతి ధాన్యకటకము, పైఠను ఆ కాలమున ప్రసిద్ధి కెక్కిన రాజనగరములు. + +పురాణముల ప్రకారము ఈ వంశమునకు చెందిన 30 మంది రాజులు పాలకులై యున్నట్లు విదితమగు చున్నది. వీరిలో మొదటివాడు శ్రీముఖ శాతవాహనుడు. ఈతడు క్రీ. పూ. 225 లో స్వతంత్రుడై యుండెను. అమరావతి ఇతని రాజధాని. +23 సం. ల పరిపాలన అయిన తరువాత అతని సోదరుడు కృష్ణుడు రాజయి సాతవాహన రాజ్యమును నాసికవరకు విస్తరింప జేసెను. ఇతని కాలములో నాసికలో శ్రమణుల కొక గుహ తొలిపించబడెను. చైత్యమొకటి కట్టించబడెను. కృష్ణశాతవాహనుడు 18 సం.ల కాలము పాలించెను. తరువాత శ్రీముఖుని కుమారుడు మొదటి శాతకర్ణి చక్రవర్తి +యయ్యెను. ఈయన భార్య నాయనికాదేవి. ఈమె మహా \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0516.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0516.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1a240af5843209aa71dcb8ec8b6c744049836994 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0516.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +ఆ కాలమున పెక్కు బౌద్ధమత శాఖీయు లుండిరి. పూర్వ శైల, అపర శైల, బహుశ్రుతీయ, మహిళాసక ప్రభృతి శాఖల వారుండిరి. బౌద్ధారామములను నిర్మించిన వారిలో భదంతానందుడు ముఖ్యుడు. కృష్ణానది లోయ ప్రాంతమున బౌద్ధ శిల్పములు, కట్టడములు వెలయుటకు ఇక్ష్వాకుల పాలనమే కారణ మయినది. + +వీరపురుష దత్తుని కుమారుడు, మహారాజ వాసిష్ఠీ పుత్ర బాహుబల శాంతమూలుడు. ఈతడు 11 సంవత్సరములు పాలించెను (క్రీ.శ. 250-260) రాజవంశపు స్త్రీలు ఇతనికాలమునకూడ బౌద్ధమతమునందు అభిరుచిని శ్రద్ధను చూపిరి. అతని తల్లి భట్టిదేవి 'దేవీవిహారము' అనుదానిని పూర్తి చేసెను. రాజుసోదరి కందబాలశ్రీ భిశువులను సత్కరించెను. నాగార్జునకొండ బౌద్ధ క్షేత్రములను చూచుటకు కాశ్మీర, గాంధార, చైనా దేశములనుండి పలువురు వచ్చెడివారు. అప్పటి ప్రజాజీవితమును తెలిసికొనుటకు నాగార్జునకొండ శిల్పము లెంతయు నుపకరించును. మూడవరాజగు శాంతమూలుని తర్వాత ఇక్ష్వాకుల ప్రతిభ తగ్గెను. వారు బౌద్ధమతమునకు చేసిన సేవ చరిత్రలో చిరస్థాయి అయినది. ఇక్ష్వాకుల పతనమునకు కారణమ బౌద్ధమత సంస్కృతికి విరుద్ధముగానున్న రాజవంశముల ఉద్ధతియే. పల్లవులు, బృహత్ఫలాయనులు శాలంకాయనులు, విష్ణుకుండినులు, ఆనందగోత్రులు వైదిక మతాభిమానులు. + +పల్లవులు :- ఇక్ష్వాకుల వెంటనే ఆధిపత్యము వహించినవారు పల్లవులు, క్రీ. శ. మూడవ శతాబ్దము మొదలు +కొని తొమ్మిదవ శతాబ్దము వరకు కృష్ణా కావేరీ నదుల మధ్యభాగమును వీరు పాలించిరి. పల్లవులెవరో నిర్థారణచేయు విషయమున భిన్నాభిప్రాయములు గలవు. ఎట్లున్నను వీరు శక యవన పహ్లవులు అను విదేశ జాతి లోనివారనియు, ఉత్తర హిందూదేశమునుండి క్రమముగా దక్షిణమునకుసాగి ఇప్పటి గుంటూరు మండలములోని పల్నాడు ప్రాంతములో వీరు స్థిరనివాస మేర్పరచుకొనిరనియు కొందరు చెప్పుచున్నారు. ఈ అభిప్రాయము సమంజనముగా నున్నది. + +పల్లవ వంశములో చారిత్రక పురుషుడుగా పరిగణింపదగినవాడు వీరకూర్చ మహారాజు. నాగవంశ్యుడును వనవాసి మహారాజును అగు విష్ణుస్కందుని కుమార్తెను ఇతడు వివాహమాడి రాజ్యమును బడసెను. ఈ మొదటి పల్లవ వంశమును గూర్చి మైదవోలు, హీరహడగల్లి, కందుకూరు ప్రాంతములలో దొరకిన ప్రాకృత శాసనముల వలన తెలియుచున్నది. తరువాత రాజులలో ముఖ్యుడయినవాడు మహారాజ శివస్కందవర్మ లేక విజయ స్కందవర్మ. ఇతని తండ్రి కంచి నగరమును రాజధానిగా జేసికొని అచటినుండి కృష్ణానదీ తీరమునుండి బళ్ళారి వరకు పాలించెను. మహారాజు శివస్కంద వర్మ అనేక యాగములు చేసెను. యువ మహారాజగు బుద్ధవర్మ యొక్క భార్య చారుదేవి నెల్లూరుమండలమున నారా +యణస్వామి దేవాలయమునకు భూదానము చేసెను. పల్లవులు వైదిక మతాభిమానులు. కంచినగరము గొప్ప విద్యా కేంద్రముగా ప్రసిద్ధికెక్కెను. గుప్త చక్రవర్తి యగు సముద్రగుప్తుడు కావించిన దక్షిణ దిగ్విజయ యాత్రాకాలమున (కీ. శ. 346) విష్ణుగోపుడను పల్లవ రాజు పాలించుచుండెను. సముద్రగుప్తుని అలహాబాదు శాసనము ఇతనిని పేర్కొనినది. + +తరువాత పాలించిన పల్లవరాజులను గురించి సంస్కృతములో లిఖింపబడిన శాసనములనుండి తెలియుచున్నది. +కుమార విష్ణువు అనునతడు చోళులనుండి కంచి నగరమును స్వాధీనము చేసికొని పాలించెను. ఇతడు కదంబులతో పోరాడవలసివచ్చెను. క్రీ. శ. 6 వ సతాబ్ది ప్రారంభమున సింహవిష్ణువు అనునాతడు తరువాత పాలించిన పల్లవ మహారాజులకు మూలపురుషు డయ్యెను. పల్లవ చక్రవర్తులలో కొందరు శివుని, కొందరు విష్ణువును కొల్చెడివారు, యాగములు చేసెడివారు. కుమార విష్ణువు అనంతరము పాలించిన రాజులలో నందివర్మ అను రాజే త్రిలోచన పల్లవుడు అను ఒక అభిప్రాయము కలదు. ఈతనికి ముక్కంటి కాడువెట్టి అను పేరును కలదు. ఇతడు గర్భశత్రువు లగు చాళుక్యుల నెదిరించినవాడు, ఇతడు కరికాళచోళునితోకూడ యుద్ధము చేసెను. విజయాదిత్యుడను చాళుక్యుడు త్రిలోచన పల్లవునితో యుద్ధము చేసెను. ఆ యుద్ధమున విజయాదిత్యుడు చంపబడెను. అతని భార్య గర్భవతియై కడపమండలములోని ముదివేము అగ్రహారమున, విష్ణుభట్ట సోమయాజి ఇంట దాగి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0517.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0517.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f11a9f2b35a006e880a0a507f2876865632363ef --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0517.txt" @@ -0,0 +1,18 @@ +కొంతకాలమున కొక కుమారుని కనెను. ఇత డే విష్ణువర్ధన నామమును వహించి పల్లవుల నోడించి చాళుక్య రాజ్యము స్థాపించెనని చెప్పబడుచున్నది. + +బృహత్పలాయనులు : ఈవంశము వారు కూడూరు హారమును అనగా కృష్ణానదీ ముఖప్రాంతమును మూడవ +శతాబ్దిలో పాలించినట్లు కన్పట్టును. క్రీ.శ.270 నుండి 285 వరకు వీరి కాలమని తెలియుచున్నది. కొండముది తామ్ర శాసనమువలన జయవర్మ మహారాజు 'పాంటూరు' గ్రామమును దానము చేసెనని తెలియుచున్నది. పాంటూరు వీరి రాజధాని యని కొందరి మతము. కాని కొండముది శాసనమున అట్లు లేదు. మహారాజ జయవర్మ పల్లవరాజగు మహారాజు శివస్కందవర్మకు సమకాలికుడు. ఇతడు పల్లవులబారిని పడకుండ తన రాజ్యమును కట్టుదిట్టము చేసికొనెను. ఇతడు 'మహేశ్వరపాద పరిగృహీతు' డని ఇతని శాసనము తెలుపుచున్నది. శాతవాహనుల యొక్కయు, ఇక్ష్వాకుల యొక్కయు పద్దతులనే ఇతడు అనుసరించెను. + +శాలంకాయనులు : క్రీ. శ. 4, 5 శతాబ్దములలో కృష్ణా గోదావరీనదుల నడిమి ప్రదేశమును పాలన చేసిన వారు +శాలంకాయనులు. వీరినే వైంగేయకు లందురు. వేంగి రాజధానిగాగలవారగుటచే వైంగేయకులనియు, శాలంకాయన గోత్రీయులుగాన శాలంకాయనులనియు వీరు పేర్కొనబడుచున్నారు. ఏలూరు శాసనము, పెద వేగి శాసనము మొదలగు తామ్రశాసనములవలన వీరినిగూర్చి తెలియుచున్నది. దేవవర్మ అనునాతడు మనకు తెలిసిన మొదటిరాజు. ఇతడు అశ్వమేధయాగము చేసి 'అశ్వమేధయాజి' అనబడెను. ఇతడు శాసనములలో 'పరమ మాహేశ్వర', 'బప్పభట్టారక పాదభక్త' అనబడెను. ఇతని తరువాత హస్తివర్మ అను రాజు 'సమరావాపవిజయీ' అను బిరుదు పొందెను. ఇతని కాలముననే సముద్రగుప్తుడు వేంగిపై కెత్తివచ్చెను. అతడు తిరిగిపోయిన తరువాత యథాప్రకారము ఇతడు తన రాజ్యమును పాలించెను. పిదవ కృష్ణానదివరకు రాజ్యమును వ్యాపింపజేసినవాడు నందివర్మ. ఇంకను చండవర్మ, రెండవ నందివర్మ, స్కంద వర్మ, అను రాజులు తదుపరి పాలించిరి. నందివర్మ మహారాజు ' వివిధ ధర్మ ప్రధానుడు' అని ప్రశంసింపబడెను. ఈతడు వైదికమతమును బౌద్ధమతమును సమదృష్టితో చూచి ఆదరించెను. + +ఈ వైంగేయకులు చిత్రరథ స్వామిని కొల్చెడువారు. వీరు ఆస్వామి దేవాలయమును వేంగిలో కట్టించిరి. జైన మతము, బౌద్ధ మతము కూడ ఈ రాజుల మత సహనమువలన ప్రోత్సాహము పొందినవి. బర్మానుండి వచ్చిన బౌద్ధ యాత్రీకులు సత్కరింపబడిరి. బుద్ధదత్తుడను పండితుడు సింహళమునుండి వేంగి ఆస్థానమునకు ఆహ్వానింపబడెను. ఈ వంశము నందలి విజయనందివర్మ పరమ భాగవతుడు. ప్రాలూరు నందలి విష్ణుగ్రహస్వామికి ఈతడు భూదానము చేసెను. + +కందార వంశపు రాజులు, ఆనందగోత్రులు : బృహత్పలాయనులు పాలించుచుండిన సమయమున కందార +వంశపురాజులు గుంటూరు, తెనాలి, ఒంగోలు తాలూకాల ప్రాంతమును, కందరపురమును రాజధానిగా జేసికొని పాలించిరి. చేజెర్ల, మట్టేపాడు, గోరంట్ల శాసనములవలన వీరినిగూర్చి తెలియుచున్నది. కందరుడు వంశమునకు మూలపురుషుడు. కంతేరు అనునదే కందరపురము. వీరు ఆనంద గోత్రీకులు. కాబట్టి ఆనందగోత్ర రాజు లనబడిరి. దామోదరవర్మ. అత్తివర్మ అను రాజులు ఈ వంశమున ముఖ్యులు. దామోదరవర్మ బౌద్ధమతాభిమాని. రాజులు బ్రాహ్మణులకు దానములు చేసెడివారు. శివభక్తులు. వంకేశ్వరస్వామిని కొల్చెడివారు. రాజులు పరమత సహిష్ణుతాయుతులగుటచే బౌద్ధ నిర్మాణములు ఆంధ్ర దేశమున వెలిసి క్రీ. శ. 7వ శతాబ్దమున యువాన్ చువంగు అను చీనా బౌద్ధ యాత్రికుడు ఆంధ్రదేశమున గలవానిని గూర్చి వ్రాయుటకు అవకాశమిచ్చినవి. + +విష్ణుకుండినులు :- వైంగేయకుల ఆధిపత్యము అంతరించినపిమ్మట విష్ణుకుండిన రాజులు పాలించిరి. వీరి +రాజధాని వేంగికి సమీపముననున్న లెందులూరు అను ఇప్పటి దెందులూరు. చిక్కుళ్ళ, ఈపూరు, రామతీర్థము +శాసనముల మూలమున వీరిని గురించి తెలియుచున్నది. వీరు శ్రీ పర్వతస్వామిని కొల్చెడివారు. క్రీ. శ. 5, 6 +శతాబ్దులలో వీరు పాలించిరి. మాధవవర్మ అను రాజు యాగములు చేసెను. మొదటి మాధవవర్మ వాకాటక +రాజు కుమార్తెను వివాహమాడెను. కావున ఈతడు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0518.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0518.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..db40da03afb7cb4050efc1f83e0b34e13f480c24 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0518.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +వారి ప్రాపకముపొంది బలవంతుడయ్యెను. ఈ వంశము నందలి విక్రమేంద్రవర్మయు, గోవిందవర్మయు గొప్ప పరాక్రమో పేతులైన రాజులు. తరువాతి రాజులలో మూడవ మాధవవర్మ ముఖ్యుడు. ఇతనికి 'జనాశ్రయుడ'ను పేరు కలదు. 'జనాశ్రయ ఛందో విచ్ఛిత్తి' అను గ్రంధమును రచించిన గణస్వామిని ఇతడు ప్రోత్సహించెను. గోదావరినది దాటి ఈతడు రాజ్యము విస్తరించుకొని నట్లున్నది. ఇతడు పొలంబూరు గ్రామమును, నాలుగు నివర్తనముల భూమిని శివశర్మ అను బ్రాహ్మణునికి దానము చేసెనని ఇతని పొలమూరు శాసనము తెలుపుచున్నది. మాధవవర్మ కుమారు డయిన మంచన భట్టారకుని కాలమున చాళుక్య రాజగు రెండవ పులకేశి విష్ణుకుండినుల నోడించి వేంగీ రాష్ట్రమును స్వాధీనము చేసికొని తన తమ్ముడగు కుబ్జ విష్ణువర్ధనుని పిఠాపురములో రాజ ప్రతినిధిగా నియమించెను. ఈ కుబ్జ విష్ణువర్ధనుడే +క్రీ. శ. 625 లో స్వతంత్రుడై తూర్పు చాళుక్య వంశమునకు మూలపురుషు డయ్యెను. క్రీ.శ. 638 లో ఈ చాళుక్య వంశమునకు చెందిన రాజు జయసింహుడు పొలంబూరు గ్రామమును శివశర్మ కుమారుడగు రుద్రశర్మకు దానము చేసినట్లు మరియొక పొలమూరు శాసనము చెప్పుచున్నది. విష్ణుకుండినుల అనంతరము తూర్పు చాళుక్యులు ఆంధ్రదేశమునకు అధిపతులైరి. విష్ణుకుండినుల కాలము గుహాలయములకు ప్రాముఖ్యము కాంచినది. ఉండవల్లి, సీతానగరము, విజయవాడ, మొగలు రాజపురము ప్రాంతములలోని ఏకశిలా గుహాలయ నిర్మాణములు వీరి కాలమునాటివే. + +కదంబులు :- సముద్రగుప్తుని దండయాత్ర తరువాత పల్లవుల ప్రతిభ తగ్గుటతోడనే కదంబులను వారు కర్ణాటక +ప్రాంతమున స్వతంత్రులైరి. వీరు బ్రాహ్మణులు. యజ్ఞయాగాది క్రతువులు చేయువారు. ఈ వంశమున మయూరశర్మ అనునతడు కాంచీనగరముచేరి సంస్కృతా భ్యాసము చేయుచుండగా ఒక పల్లవ ఆశ్వికుడు అతనిని హేళనము చేసెనట. అంతట మయూరశర్మ క్షాత్రపథ మవలంబించి పల్లవుల నోడించి క్రీ. శ. 345 ప్రాంతమున రాజ్యము స్థాపించెను, వైజయంతి లేక వనవాసి కదంబుల రాజధాని. సుమారు 2½ శతాబ్దులు ఈ వంశపురాజులు పాలించిన తరువాత వాతాపి (బాదామి) చాళుక్యులు వారి రాజ్యమును వశపరచుకొనిరి. + +వాకాటకులు : క్రీ. శ. మూడవ శతాబ్దాంతములో వాకాటకులను వారు మధ్యప్రదేశములో స్వతంత్రులైరి. ప్రస్తుత బీరారులో వారి రాజధాని యుండెడిది. రాజ్య స్థాపకుడు వింధ్యశక్తి అనువాడు. పద్మావతిని రాజధానిగా చేసికొని మధ్య భారతములో పాలించిన భార శివనాగులకు వీరు బంధువులు, వైదిక మతాభిమానులు. గుప్త చక్రవర్తులతోను, విష్ణుకుండి నులతోను, కదంబులతోను వివాహ సంబంధములు చేసికొని వీరు తమ రాజ్యమును బలపరచుకొనిరి. గుప్తులతో కలిసి శకుల నోడించిరి. వైదిక మత పునరుద్ధరణమునకు సంస్కృత భాషాభివృద్ధికి గుప్తులకు మార్గదర్శకులయిరి. ప్రవర సేనుడు అను రాజు విష్ణుభక్తుడు. ఇతడు సేతుబంధమను ప్రాకృత కావ్యమును రచించెను. అజంతా గుహాలయము లందలి చిత్రలేఖనములలో వాకాటకులు ప్రతిభయు, కళాభివృద్ధికి వారొసగిన ప్రోత్సాహమును కనబడును. తుదకు బాదామీ చాళుక్యులు వారి పతనమునకు కారకులయిరి. + +కాళింగులు : గంగా మహానదులకు మధ్యగత మయిన దేశము ఉత్కళము. అందలి జనులు ఉత్కళులు, +మహానదీ గోదావరుల మధ్యదేశము కళింగదేశము. అందలి జనులు కాళింగులు. మహాభారత యుద్ధమున ఉత్కళులు పాండవులకు సాయము చేయగా కాళింగులు కౌరవులకు తోడుపడిరి. సముద్రగుప్తుని దండయాత్రానంతరము కళింగమును మాఠరవంశజులు, వాసిష్ఠీ వంశజులు, తరువాత గాంగవంశజులు పాలించిరి. కాళింగులు నేర్పరులయిన . నావికులు. వారు దూరద్వీపములందు వలస లేర్పరచి తమ వైదిక, బౌద్ధమతములను, నాగరకతను, శిల్పమును తమతో గొనిపోయి వ్యాపింప జేసిరి. + +ఆంధ్రదేశమున ఆంధ్రశాతవాహన సామ్రాజ్యము క్షీణించిన తరువాత పెక్కు చిన్న చిన్న రాజ్యములు తలలెత్తినవి. అనేక రాజవంశములు పాలించినవి. మరల తూర్పు చాళుక్యుల ఆధిపత్యమున ఆంధ్రదేశమునకు ఏకత్వము, స్థిరత్వము ఏర్పడెను. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0519.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0519.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1c0b235be30d5465df626cc73b0c6f47c65f8421 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0519.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +ఆంధ్రదేశ చరిత్రము II (క్రీ. శ. 624-1323) : తూర్పుచాళుక్యులు 624 - 1064 :- తూర్పు చాళుక్య రాజగు +కుబ్జవిష్ణు విర్ధనుడు వేంగిలో క్రీ. శ. 624 లో రాజ్యపాలనము ప్రారంభించెను. ఈతని యొక్కయు ఈతని వంశపువారి యొక్కయు చరిత్రము వారివారి తామ్ర శిలా శాసనముల వల్లను, నాణెముల వల్లను, ఆ కాలపు వాఙ్మయము వల్లను, సమకాలపు రాజుల శాసనముల వల్లను తెలియుచున్నది, + +క్షత్రియులును, చంద్రవంశీయులును అగు చాళుక్యులు ప్రథమమున అయోధ్యనుండి దక్షిణాపథమునకు వచ్చిరి. +జయసింహుడు వంశకర్త. అతని మనుమడు మొదటి పులికేశి బిజాపూరు జిల్లాయందలి వాతాపి లేక బాదామి నగరము రాజధానిగా జేసికొనెను. అతని మొదటి కుమారుని (కీర్తివర్మ) శాసన మొకటి బాదామి గుహ యందలిది 500 శతాబ్దమును తెలుపును. బాదామి శిలాశాసనకర్త మొదటి పులికేశి 465 శతాబ్దపు (క్రీ. శ. 543) నాటి వాడు. కీర్తివర్మ కుమారుడు రెండవ పులి కేశి. ఈతని సతారా శాసనమున క్రీ. శ. 618 లో తన తమ్ముడు కుబ్జవిష్ణువు యువరాజని పేర్కొనబడెను, +ఈతడే క్రీ. శ. 623 - 624 లో దుర్జయుల నోడించి, వేంగి మండలమును జయించి తన తమ్ముని కుబ్జవిష్ణుని యువ రాజుగా నియమించెను. కృష్ణానది దక్షిణ తీరమున నున్న పల్లవులను, పిష్ఠ పురమున విష్ణుకుండినులను జయించి దేశమును స్వాధీనపరచుకొనెను, ఉత్తరమున విశాఖపట్టణము జిల్లాను స్వాధీనపరచుకొనెను. దక్షిణమున గుంటూరు, నెల్లూరు జిల్లాలను జయించెను. ఈ తీరస్థ ఆంధ్రదేశమునకు ఏలూరుకడ నున్న పెదవేగిని రాజధానిగా ఏర్పరచుకొని కుబ్జవిష్ణువర్ధనుడు క్రీ. శ. 624 నుండి 641 వరకు రాజ్యమేలెను. ఈతని తిమ్మాపురము, చీపురుపల్లి, చేజెర్ల, శాసనములు ఈతని దానములనేగాక ఈతని రాజ్యవి స్తీర్ణమునుగూడ తెలుపును. ఈతని రాజ్యమునకు ఉత్తరమున కళింగగాంగులు, దక్షిణమువ కాంచీపుర పల్లవులు, పశ్చిమమున చాళుక్యులు; రాష్ట్రకూటులు పరిపాలించుచుండిరి. కుబ్జవిష్ణువు. అతనిభార్య అయ్యన దేవి ముషి.నికొండ గ్రామమును బెజవాడ యందలి జైన మఠమునకు, జైన గురువులకు దాన మొసంగిరి. ఈ దానమును వీరి మనుమని మనుమడు మూడవ విష్ణువు స్థిరపరచెను. ఈతని కాలమున చైనా దేశమునుండివచ్చిన బౌద్ధయాత్రికుడు యు అన్ ష్వంగు తెలుగుదేశమునకువచ్చి వేంగి, ధరణికోట, అమరావతి, శ్రీశైలములను దర్శించి అప్పటి రాజకీయ, మతవిషయములను గురించి వ్రాసెను. + +కుబ్జవిష్ణువర్ధనుని తరువాత ఇతని కుమారుడు జయసింహ వల్లభ మహారాజు రాజ్యమునకువచ్చి క్రీ.శ.641 మొదలు +క్రీ. శ. 673 వరకు రాజ్య మేలెను. ఈతని తండ్రికి 'విషమసిద్ధి' యను బిరుదముండినట్లే ఇతనికి 'సర్వసిద్ధి' యను బిరుదముండెను. వేంగి, దక్షిణ కళింగ, మధ్య ఆంధ్రదేశములను జయించి గిరి, వన, జల, స్థల దుర్గములను పెక్కింటిని స్వాధీనపరచుకొని పల్లవ, దుర్జయ, విష్ణుకుండిన రాజుల నోడించి తరిమి వేసి, దేవ బ్రాహ్మణ మాన్యముల నెక్కువగా దానముచేసి, కన్నడ, తెలుగు, సంస్కృత భాషలను, జైన, బాహ్మణ గురువులను పోషించుచు తీరస్థ ఆంధ్ర +దేశమున సుస్థిర పరిపాలనము చేయసాగెను. ఈతని శాసనమును, ఇంతకు పూర్వపు రాజవంశమగు విష్ణుకుండిన మాధవవర్మయొక్క శాసనమును పొలమూరు గ్రామమున దొరికినవి. విష్ణు కుండిన మహారాజు చేసిన దానమును తిరిగి ఇతడు అసనపుర వాస్తవ్యుడును, పూర్వాగ్రహారీకుడును అగు శివశర్మ కొడుకు రుద్రశర్మకు స్థిరపరచెను. + +ఈ తూర్పు చాళుక్యరాజులు తామ్రశాసనములనుబట్టి వీరి వంశక్రమ, రాజ్యకాలములు తెలియుచున్నవి. కుబ్జ విష్ణువు 18 సంవత్సరములు, ఆతని కొడుకు జయ సింహుడు 33 సంవత్సరములు, అతని తమ్ముడు ఇంద్ర భట్టారకుడు 7 రోజులు, అతని కొడుకు విష్ణువర్ధనుడు 9 సంవత్సరములు, ఆతని కొడుకు మంగిరాజు 25 సంవత్సరములు, అతని కొడుకు జయసింహ 13 సంవత్సరములు, అతని సవతి తమ్ముడు కొక్కిలి ½ సంవత్సరము, అతని అన్న విష్ణురాజు 35 సంవత్సరములు, అతని కొడుకు విజయాదిత్యుడు 18 సంవత్సరములు, అతని కొడుకు విష్ణువర్ధనుడు 35 సంవత్సరములు రాజ్యమేలిరి. వీరి కాలమున అనేక భూములు, గ్రామములు బ్రాహ్మణులకు, దేవాలయములకు దానమివ్వబడెను.తరుచు పశ్చిమ చాళుక్యుల నోడించి వారి రాజ్య మాక్రమించిన \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0522.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0522.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c1c36c2ff9d9e1a22ae04958501d71608228e21f --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0522.txt" @@ -0,0 +1,13 @@ +వెళ్లెను. 1018 లో రాజేంద్రచోళుని కొడుకు రాజాధిరాజుకూడ తండ్రితోపాటు సింహాసన మెక్కగా అది చూచుటకు తిరిగి విమలాదిత్యుడు తంజావూరు వెళ్ళి 1022 లో అక్కడనే మరణించెను. కనుక 1022 శ్రావణ మాసములో అతని పెద్ద కొడుకు రాజరాజు,రాజమహేంద్రవర సింహాసనమెక్కెను. కాని 1019 లోనే రాజ్యమునకు వచ్చెను. ఈతని భార్య అమ్మంగదేవి, ఈతని మేనమామయగు రాజేంద్రచోళుని కూతురు. ఇట్లే వీరి కొడుకు రాజేంద్రచోళుడు (ఉభయ కులోత్తుంగ చోళదేవుడు) తన మేనమామయగు రాజేంద్రదేవుని కూతురగు మధురాంతకిని వివాహమాడెను. ఈ మేనరికపు +వివాహమువల్ల చోళ చాళుక్య సంబంధములు మరింత గట్టిపడెను. ప్రాయశః విమలాదిత్యుని రెండవ కుమారుడు +సప్తమ విజయాదిత్యుడు పశ్చిమ చాళుక్య చక్రవర్తి రెండవ జయసింహుని సహాయమున రాజమహేంద్రవర సింహాసనమును పట్టుకొనుటచేత (తన తండ్రి విమలాదిత్యుడు 1018 లో తంజావూరు వెళ్ళినపుడు) చోళ రాజేంద్రుడు అతనిని, అతనికి సహాయమొనర్చిన జయసింహుని, కళింగ రాజులను ఓడించి, 1022 సం. ఆగస్టు 16 న రాజరాజ నరేంద్రునికి పట్టాభిషేక మొనర్చెను. కాని తిరిగి 8 సంవత్సరములకు విజయాదిత్యుడు తన అన్నను పదభ్రష్టుని గావించెను. తాను 1031 జూనులో పట్టాభిషిక్తుడా యెను. అతనికి తిరిగి జయసింహుడు సహాయ మొనర్చెను. కనుక చోళరాజు రాజేంద్రుడు రాజరాజుకు సహాయమొనర్చెను. 1032 లో కలిదిండి వద్ద గొప్ప యుద్ధము జరిగెను. తుదకు చోళులు గెలిచిరి. రాజరాజ నరేంద్రునికి తుదకు 1035 లో సింహాసన మిప్పించిరి. ఇతడు పదిసంవత్సరములు శాంతియుతముగా పాలించెను. కాని 1044 లో రాజేంద్రచోళుని మరణానంతరము తిరిగి పశ్చిమ చాళుక్య చక్రవర్తి మొదటి సోమేశ్వరుడు వేంగీ రాజ్యమును, కళింగమును జయించెను. కాని చోళ రాజాధిరాజు ధరణికోట కొల్లిపాక యుద్ధములలో +పశ్చిమ చాళుక్యులను ఓడించెను. కాని వేంగి రాజ్యమును వారి హ స్తములనుండి తీసికొనలేకపోయెను. అయినప్పటికీ +రాజరాజ నరేంద్రుడు సోమేశ్వరునితో సంధిచేసికొని 'పరిపాలింపగలిగెను. సోమేశ్వరుని ప్రధానియగు నారాయణభట్టుకు నందంపూడి గ్రామమొసంగెను. ఈతడే నన్నయకు ఆంధ్రభారత రచనయందు సహాయమొనర్చిన వాడు (1051 – 1052). రాజరాజు శివపూజా ధురంధరుడు. వైదిక మతాభిమాని. వర్ణాశ్రమ ధర్మములను నిలిపెను.వేదశాస్త్రములను పోషించెను. యజ్ఞయాగాది కర్మలకు భూములను, ధనమును ఇచ్చెను. పురాణ, ఆగమ, వేదాంత శాస్త్రములు నేర్చినవాడు. అనేక దేవాలయములు, అగ్రహారములు, సత్రములు కట్టించెను. + +క్రీ. శ. 1081 లో తన పరోక్షమున తిరిగి తన సవతి తమ్ముడు విజయాదిత్యుడు రాజ్యమును గ్రహించెను. ఇతడు +తన కొడుకు శక్తివర్మకు రాజ్యమిచ్చెను (1061). కాని అతడొక సంవత్సరము రాజ్యపాలన జరిపి యుద్ధమునందు +చనిపోయెను. కనుక ప్రజల కోరికపై తాను రాజ్యమును స్వీకరింపవలసివచ్చెనని విజయాదిత్యుడు వేంగిని పరిపాలించెను. ఈతడు ఇంతకుముందు పశ్చిమ చాళుక్య చక్రవర్తులకు సామంతుడుగానుండి నోలంబ వాడి, కోలారు +దేశములలో వారి మాండలికుడుగను, సేనాధిపతిగాను ఉండి తుదకు వేంగిరాజ్యమును పట్టుకొనెను. అయినను +చోళ చక్రవర్తి వీర రాజేంద్రుడు వేంగిపై దండెత్తి విజయాదిత్యుని పారద్రోలి క్రీ. శ. 1068 లో వేంగి రాజ్యమును రాజేంద్ర చోళునికే పట్టము కట్టెను. విజయాదిత్యుడు కళింగగాంగ రాజరాజు వద్ద (1069-70) శరణు జొచ్చెను. 1070 లో చోళరాజగు అధి రాజేంద్రుడు చనిపోయెను. కనుక చాళుక్య రాజరాజ నరేంద్రుని కొడుకు రాజేంద్రచోళుడు రాజధానిని +స్వాధీన పరచుకొని సింహాసన మెక్కెను. ఈ సమయమున కళింగ గాంగ రాజరాజు తన సేనాపతియగు బణపతిని వేంగివై దండెత్త పంపెను. అతడు చోళుల సైన్యమును ఓడించగా వారు గాంగ రాజరాజుతో సంధి చేసికొనిరి (1072). తన జీవిత కాలము వేంగిని విజయాదిత్యుడు పాలించుటకును, కళింగ రాజరాజునకు రాజేంద్రుని మరదలు రాజసుందరి నిచ్చి వివాహము చేయుటకును అంగీకరింపబడెను. వీని ఫలితముగా 1076 వరకు విజయాదిత్యుడు వేంగి రాజుగా పరిపాలించి +ఆ సంవత్సరమున చనిపోయేచు. అపుడు రాజేంద్రచోళ లేక కులోత్తుంగచోళ తెలుగు లేక వేంగి దేశమును, \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0523.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0523.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8c8813a97a2d8ce361e3d0e7ed2cb44a17b52f79 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0523.txt" @@ -0,0 +1,13 @@ +తన రెండవ కుమారుడు ముమ్మడి చోళ రాజరాజు (1076-78), ఆతని తర్వాత మూడవ కుమారుడు వీర చోళ (1078-84), తరువాత పెద్దకుమారుడు రాజరాజ చోడగంగు (1085-89). ఆ తర్వాత తిరిగి వీరచోడ (1089-92), ఆతరువాత విక్రమచోళ (1093-1118) రాజ ప్రతినిధులుగా వరుసగా పాలింపజేసెను. 1118 లో కులోత్తుంగుడు తన రాజధానికి విక్రమచోళుని పిలువ నంపెను. వేంగి అరాజక మయ్యెను. 1119 లో కులోత్తుంగుడు చనిపోగా విక్రమచోళుడు ద్రామిళ, వేంగి దేశములకు చక్రవర్తి యయ్యెను. కాని వేంగి పై ఆరవ విక్రమాదిత్యుడు దండెత్తి దానిని స్వాధీన పరచుకొని +1126 వరకు మాత్రమే పాలించెను. అప్పటినుండి తిరిగి వేంగి విక్రమచోళుని స్వాధీనములోనికి వచ్చెను. ఇతడు వెల +నాటి చోడులను తన రాజప్రతినిధులుగా నియమించెను. + +ఈకాలమున తెలుగు దేశమును వేరువేరు వంశములు పాలించెను. ఎలమంచిలి, పిష్ఠపురము, కోనమండలము, +వెలనాడు, పాకనాడు, పొత్తపినాడు మొదలగు దేశ విభాగములు వేర్వేరు వంశములక్రింద పాలింపబడు చుండెను. వీరిలోకెల్ల తెలుగు చోళులు, లేక పొత్తపి చోళులు ప్రసిద్ధులు, కడపజిల్లాలోని కొంతభాగమును, చిత్తూరు జిల్లాలోని కొంత భాగమును కలిసి పొత్తపినాడన బడెను. ఈ తెలుగు చోళులు ప్రథమమున తూర్పు చాళుక్య వంశములోనివారే కర్నూలు జిల్లాలోని పెడకల్లు రాజధానిగా జటాచోడుని కొడుకు భీముడు పాలించెను. కైలాసనాథాలయ శాసనమునుబట్టి ఈ తెలుగు +చోళులు చోళత్రినేత్ర, కరికాల రాజుల సంతతియనియు, జటాచోడ భీముడు గొప్ప రాజనియు అతడు గణక విజయా దిత్యుడు, చాళుక్య భీముడు, కొల్లభిగండ విజయా దిత్యుడు, ఆతని కూతురు సంతతివాడనియు, ఆతని చెల్లెలు అమ్మరాజు భార్య అనియు, అతనిని చంపి, దానార్ణవుడు రాజ్యమునకు వచ్చుటచేత అతనిని జయించి వధించి పొత్తపినాడులో స్వతంత్రుడయ్యె ననియు తెలియును (972). వైదుంబులను ఓడించియు, రాష్ట్ర కూటులను తిరస్కరించియు తన రాజ్యమును విస్తరింప జేసెను. ఈ వంశమువారు వేరువేరు శాఖలై కొణిదెన, పొత్తపి, నెల్లూరు, ఏరువ, కందూరు, హేమవతి మొదలగు ప్రదేశములలో చిన్న చిన్న రాజ్యముల నేర్పరచుకొని 16 వ శతాబ్ది మధ్య భాగమువరకు ఆంధ్ర దేశములో పరిపాలించిరి. వీరి శాసనములు కంచిలో దొరుకుట చేత కొంత కాలము దాని నాక్రమించిరని తెలియును. 14 వ శతాబ్దమున వీరు కాకతీయులకు కప్పము కట్టుచు వారి క్రింద సామంత రాజులుగా పరిపాలించుచుండిరి. + +వీరిలో ఒకశాఖ 1050 - 1300 మధ్య గుటూరు జిల్లాలోని కమ్మనాడు నేలిరి. కొణిదెన రాజధాని. బల్లీశ్వర, కామీశ్వర, త్రిభువన మల్లీశ్వర ఆలయములు ముగ్గురు రాజుల పేర వెలయించిరి. వీరు ప్రధమమున వేంగి చాళుక్యులకును, తరువాత పశ్చిమ చాళుక్యులకును, తరువాత కాకతీయులకును సామంత రాజులుగా నుండిరి. వీరు సూర్యవంశపు క్షత్రియులుగా వర్ణింపబడిరి. వీర నేక దాన శాసనములను ఇచ్చిరి. బల్లి యచోళుడు 10 వ శతాబ్ది మధ్యభాగమున పరిపాలించెను. ఈతని కాలమున రేనాడు (కడప) దేశమును వదిలి తూర్పుగా గుంటూరు, నెల్లూరు జిల్లాలకు వచ్చి చేరిరి. + +చోడబల్లి కుమారుడు నన్ని చోడుడు (1050 - 1100) కుమార సంభవ గ్రంథకర్త. ఈతడు నన్నయకాలము వాడు. ఈతని గ్రంథమున పేర్కొనబడిన చాళుక్యరాజు రాజరాజ నరేంద్రుడని తోచును. ఈతడు పాక నా డేలెను. పొత్తపి రాజధాని. ఈ తరువాత కామదేవుడు (1100 - 1115) పాలించెను. ఈతని శాసనములు త్రిపురాంతకమున కలవు. మంత్రి భీమయ, ఈతడు కులోత్తుంగ చోళమహారాజునకు సామంతుడు. ఈతని తరువాత ఈతని కుమారుడు కన్నారచోడుడు 1115-1133 +మధ్య పాలించెను. ఈత డనేక దానశాసనముల నిచ్చెను. గుద్దవాడి నాడు (రామచంద్రపురం తాలూకా) లోని +పెద్ద డాక రేమి (ద్రాక్షారామము) భీమేశ్వరునికి తన తల్లిదండ్రుల పుణ్యము నిమి త్తము అనేక ధర్మములను జేసెను. ఇట్లే కాళహస్తీశ్వరునికి కమ్మనాడులోని దేవాలయములకు అనేక ధర్మములు చేసెను. కులోత్తుంగ, విక్రమచోళులకు సామంతుడు. వారి బిరుదములు వహించెను. క్రమముగా దక్షిణమునకు తన రాజ్యమును విస్తరింప జేసెను. ఈతని కాలమున రెండవ ప్రోలరాజు కాకతీయరాజ్యమును తూర్పునకు సాగించుచుండెను, \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0524.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0524.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..830c22c330c697b89e3df50287cbbee848860821 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0524.txt" @@ -0,0 +1,10 @@ +కనుకనే ఈతని ధర్మములను కొన్నిటిని అతడు స్థిరపరచెను. కామచోడుడు, అతనికొడుకు త్రిభువనమల్లుడు 1137 +నుండి 1151 వరకు రాజ్యమేలిరి. ఉభయులు కలిసి కొణిదెన గ్రామమున ధర్మములు చేసిరి. వీరి శాసనములనుబట్టి కమ్మనాడు, గుండికర్రు, మొట్టవాడి వీరిపాలన మందుండెను. వీరు వేంగి రాజ్యమునకు లోబడి పాలించు చుండిరి. పశ్చిమ చాళుక్య రాజులను వేంగినుండి పారదోలిరి. వెలనాటి చోళులతో సఖ్యముగా నుండిరి. వీరి కాలమునుండి కాకతీయులు (రుద్రదేవ, గణపతిరాజులు) దేశముపై దండెత్తి ఆక్రమించుకొనిరి. బల్లి చోడుని కాలమున (1211-22) కొణిదెన తెలుగు చోళుల అధికారము తగ్గెను. ఇట్లే వెల్నాటిచోళుల అధికారముకూడ తగ్గెను. గణపతిదేవుడు వేగిదేశమును క్రమముగా స్వాధీన పరచుకొనెను. + +పొత్తపి (కడవ) తెలుగుచోళులు :- వీరు కడపజిల్లా పుల్లంపేట తాలూకాలోని టంగుటూరు వద్దనున్నపొత్తపి +రాజధానిగా తెలుగు చోళవంశములోని వేరొకశాఖ 200 సం. లు రేనాటిని పాలించిరి. వీరు పశ్చిమ చాళుక్యులకు, తరువాత చోళులకు సామంతులుగ నుండిరి. 13 వ శతాబ్ద ప్రారంభమున కాకతీయులచే జయింపబడి సామంతులయిరి. కరికాలవంశమునకు చెందిన తెలుగు బిజ్జన మనుమడు మల్ల దేవుడు పొత్తపిని పాలించెను. వాని వంశములోని బెట్టరస 1121 నుండి 1125 వరకు పాలించెను. విక్రమచోళుని విజయమునకై నందలూరువద్ద దానశాసనము ఇచ్చెను. ఈతని కాలమున అత్యనచోళుడు రేనాడులో కొంతభాగము నేలుచుండెను. ఈతడుపశ్చిమ చాళుక్యులకు సామంతుడు. ఈతనిక్రింద సామంతుడొకడు ముదివేము అగ్రహారమును 108 మహాజనులకు దానమిచ్చెను. సిద్ధరస కొడుకు విమలా దిత్యుడు 1125 లో నందలూరులోను, శ్రీ కాళహస్తిలోను చాల దాన శాసనములను ఇచ్చెను. ఈతడు విక్రమచోళుని మహా మండలేశ్వరుడు. ఈతని శాసనములు అరవభాషలో కొన్నిగలవు. 1130 లో మల్లిదేవు ములికె (300 గ్రామములు), సిందనాడి (1000 గ్రామములు) దేశములను వల్లూరు రాజధానిగా పాలించెను. ఈతడు పశ్చిమచాళుక్య సోమేశ్వరుని సామంతుడు. ఈతడు తెలుగు పల్లవులను జయించి పాకనాడులోని కొంతభాగము నేలెను. ఈతని మనుమడు మల్లిదేవు 1159 లో పాలించెను. ఈతడు నెల్లూరు తెలుగు చోడరాజగు నల్లసిద్ధిచే ఓడింపబడి (1159) వానికి సామంతుడుగా రాజ్యమేలెను. కొంత తరువాత రాజగు ఓపిలిసిద్ధి 1224 లో కమ్మనాటిని జయించి, కాకతిగణపతి అనుగ్రహమున కొణిదెన రాజధానిగా 6000 దేశమును పాలించెను (1280 వరకు). గణపతి దేవుని జయమునకై కొణిదెన శంకరేశ్వరునికి మొగలి +చెరువు గ్రామమును దానమిచ్చెను. గణపతిదేవుడు తన ప్రతినిధిగా ఓపిలిసిద్ధిని ‘పొత్తపి, పాకనాడు, కమ్మనాడు, +వెలనాడులపై నియమించెను. అరవ లిపిలో పాండ్య రాజగు సుందరపాండ్యుని (1216-38) శాసనములు నందలూరు, వేపాక, అత్తిరాల, పొత్తపినాడులలో దొరకుటచేత ఈ ఓపిలిసిద్ధి అతని సామంతుడయ్యెనని తోచును. ఈతని తరువాత భీమదేవుడు కాకతిగణపతి సామంతుడుగ పాలించెను (1235). కాకతీయ రాజ్యానంతరము (1325) విజయనగర రాజులకు లోబడి ఆ తరువాత గజపతి రాజులకు లోబడి 15 వ శతాబ్దాంతమువరకు ఈ వంశపు రాజులు పశ్చి మాంధ్రదేశమును పాలించుచు దైవబ్రాహ్మణ భక్తి కలిగి వారికి అనేక భూదానములను చేయుచు కీర్తి గడించిరి. + +నెల్లూరు తెలుగు చోళులు (1100-1350): తెలుగు చోళవంశమున ఈ శాఖమిక్కిలి ప్రసిద్ధి గాంచెను. 12 గురు రాజులు 250 సం. లు ఏలిరి. వారి రాజ్యము ఒకప్పుడు ఆంధ్రలోని చాలభాగమును హోయసల తెలుగుపల్లవ, చోళరాజ్యములలో కొంతభాగము కలిగి యుండెను. వీరు ప్రథమమున చోళ చక్రవర్తులకును, తరువాత కాకతీయులకును సామంతులుగా నుండిరి. కాని వీరు 13 వ శతాబ్దమున చాల ఉచ్ఛదశయందుండిరి. వీరి చరిత్ర చాల భాగము వీరి శిలాతామ్ర శాసనము లవల్లను, వాఙ్మయమువల్లను తెలియును. తెలుగు, సంస్కృతము, అరవము, గ్రంథ. కన్నడ భాషలయందును లిపుల +యందును శాసనముల నిచ్చిరి. మరియు ఆకాలపు చోళ, హోయసల, కాకతీయ, వెలనాటి చోళరాజుల శాసనములు, వాఙ్మయముకూడ వీరి చరిత్రమును మనకు బాగుగా తెలుపును. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0525.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0525.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..52b3e39d459df466b3dbfa458fb384453d6589b3 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0525.txt" @@ -0,0 +1,6 @@ +కరికాల వంశమున మధురాంతక పొత్తపిచోళు డుదయించెను. అతని వంశమున తెలుగు బిజ్జ డుదయించి కావేరిదాటి మధురను జయించెను. ఆ తరువాత మనుమసిద్ధి 1175 నుండి 1192 వరకు నెల్లూరు రాజధానిగా రాజ్య మేలెను. ఈతని శాసనములు శ్రీకాళహస్తి, కొవ్వూరు, నెల్లూరు, పొత్తపి గ్రామములలో దొరకినవి. నెల్లూరి శాసనమున రాజు ఎర్రంపల్లి గ్రామమును పూంగినాడులోని నెల్లూరి నాగూరీశ్వరునకు దానమిచ్చెను. ఈతడు చోళ మహారాజునకు సామంతుడు. ఈతని సమకాలికులు చోళ రాజాధిరాజకులోత్తుంగ, కాకతిరుద్ర దేవ, వెలనాటిచోడ, గోంక, పృథ్వీశ్వర కోట వంశపు భీమకోట రాజు, యాదవవంశపు సారంగధర, తెలుగు పల్లవ వంశపు విజయాదిత్య, అల్లు తిక్క, నాగవంశపు సత్తిరాజు, కొణిదెన నన్నిచోడుడు, పొత్తపిచోడకామ, మల్లిదేవ. ఈతని తరువాత ఈతని తమ్ముడగు బెట్టదేవుని కొడుకులు దాయభీమ, నల్లసిద్ధి ఉమ్మడిగా 1187 నుండి 1214 వరకు రాజ్యమేలిరి. వీరు కులోత్తుంగుని సామంతులు.అనేక దేవబ్రాహ్మణ మాన్యముల నొసంగిరి. వీరు రేనాడు,పూంగినాడు, తొండమండలముపై రాజ్యమేలిరి. కంచిని స్వాధీనపరచుకొని కప్పము వసూలు చేసిరి. 1183-1192 మధ్య స్వతంత్రు లయిరి. + +ఎర్రసిద్ధ 1195-1217 మధ్య పాలించేను. గండగోపాలాది బిరుదములను పొందెను. ఈతడు మూడవ కులోత్తుంగుని సామంతుడు. ఈతని కుమారులు మనుమ, బెట్ట, తమ్ము సిద్దుల సహాయముతో రాజ్యము విస్తరింప జేయగలిగెను. మనుమసిద్ధి (1198-1210) అనేక దానములను అగ్రహారములను దేవబ్రాహ్మణులు కొసంగెను. ఈతడు మూడవ కులోత్తుంగుని సామంతుడుగా నుండి ఆతని చివరికాలమున స్వతంత్రుడయ్యెను (1204). తమ్ముసిద్ధి (1205-1209) శాసనములు చోళదేశమున గలవు. కంచి నెల్లూరు పట్టణముల మధ్యస్థదేశముకూడ ఈతని కైవస మయ్యెను. అయినను ఈతడు కులోత్తుంగుని సామంతుడుగా నుండెను. అతనితో ఓరుగల్లు కోటపై దండెత్తి గణపతి నోడించెను (1208), నల్లసిద్ధి రాజుగా పట్టాభిషిక్తు డయినను అతని తమ్ముడు తమ్ముసిద్ధి అతని కటాక్షమున రాజ్యమేలెను. యాదవరాయ వంశముతో వీరికి బంధుత్వ మేర్పడెను. ఈతని తరువాత మనుమసిద్ధి కుమారుడు తిక్క (1209–1248) రాజ్యమేలెను, ఈతనికి 'తేంకనాదిత్య', 'జగదొబ్బగండ', అను బిరుదము లుండెను.ఈతడు కూడ మూడవ కులోత్తుంగుని సామంతుడుగా రాజ్యమేలెను. ఈత డనేక దానశాసనములు నిచ్చెను. మూడవ రాజరాజు కాలమున కంచిలోని దేవాలయములకు ఈతడు, ఈతని సామంతులు పెక్కు దానములు చేసిరి. మూడవ రాజ రాజు 13 వ రాజ్యకాలమున ఉత్తర ఆర్కాటు జిల్లాలోని గుడి మల్లందేవునికి గండగోపాల మాడలు దానమిచ్చుటచేత ఆ ప్రదేశము తిక్కరసకు +లోబడినదని తోచును. ఈతని శాసనములు కంచి దేవాలయములలో నున్నవి. ఈతనికి చోళ తిక్కయను బిరుదము కలదు. చోళ రాజరాజునకు సామంతుడుగానుండి అతనితో కలిసి హోయసల రాజులను ఓడించెను. ఈతని అల్లుడు అల్లుతిక్క కంచినుండి పాలించుచు ఆత్మకూరున దేవుని ప్రతిష్ఠించి చాల ధర్మములు చేసెను (1246). శ్రీ వరద రాజస్వామి భక్తులమని వ్రాసికొనిరి. 1257 లో తిక్కభూపతి కంచిని పట్టుకొనెను. ఈతడు గొప్ప వీరుడేగాక పరిపాలనా కౌశలము కలవాడు. ఈతడు తన పేరుతో చాల నాణెములను ముద్రింపించెను. ఆ కాలపు రాజవంశము లన్నింటితోను +సంబంధము కలిగి మంచి పేరును, కీర్తిని సంపాదించెను. నెల్లూరు, చెంగల్పట్టు, ఉత్తర ఆర్కాటు, కడపజిల్లాలు +అతని పాలనములో నుండెను. తిక్కనకవి తన నిర్వచనోత్తర రామాయణమున తిక్కభూపతి కర్ణాట సోమేశ్వరుని, శంభురాజుని, ఇంకా ఇతర రాజులను ఓడించెననియు చోళ రాజరాజును సింహాసనాసీనుని చేసెననియు (పాండ్యరాజు బారినుండి తప్పించి), తాను కూడ కంచినుండి పరిపాలన సాగించెననియు వ్రాసెను. కేతనకవి తిన దశకుమార చరిత్రలో తిక్కభూపతి పాండ్యరాజువద్ద (మారీవర్మ సుందరపాండ్య) కప్పము గైకొనె ననియు వ్రాసెను. తిక్క సమర్థులైన సేనాధిపతులు, మంత్రులు గలవాడు. తెలుగు చోళుల సైన్యములు ధైర్య శూరత్వములు కలిగి గొప్ప అనుభవముతోను, నేర్పుతోను యుద్దము చేయుచుండెను. కనుక దక్షిణ దేశ మునందంతటను తెలుగువారి కీర్తి ప్రతిభలు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0534.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0534.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d120ded72c20313645b5314f19801f0c457b65f1 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0534.txt" @@ -0,0 +1,8 @@ +1309 మాలికాఫరు యాదవులను రూపుమాపి ఓరుగల్లుపై దాడి వెడలెను. కాని ఓడిపోయెను. అయినను వెంటనే యింకొక దండయాత్రను సలిపి ఈసారి కోట బురుజులను స్వాధీనపరచుకొనెను. అంతట ప్రతాపరుద్రుడు సంధిచేసికొనెను. తనకున్న యావత్తుధనమును, ఏనుగులను, గుఱ్ఱములను మాలిక్ కాఫరుకు ఇచ్చెను. ప్రతిసంవత్సరము జాజియా కప్పముకట్టుటకు అంగీకరించెను. 1311-13 మధ్య గండికోటలోని కాయస్థులు, వీరికి సహాయము చేసిన కొందరు రెడ్లు ఓడింపబడిరి దక్షిణమున పాండ్యులు కంచిని పట్టుకొని కాకతీయ పరిపాలకులను పారదోలిరి. వారిని ఓడించి తిరిగి తమ బలమును స్థిరపరచుకొనుటకు కాకతీయ సేనానులు ప్రయత్నించి నెగ్గిరి. మహారాజు శ్రీశైల, త్రిపురాంతక, కంచి, జంబుకేశ్వరాది పుణ్యతీర్థములను సేవించి అనేక భూదానముల నొనర్చి 1318 నాటికి ఓరుగల్లు చేరెను. 1320 లో +ఘాజీ తుగ్లకు కొడుకు ఆలుఫ్ ఖాన్ తిరిగి ఓరుగల్లుకోటను ముట్టడించెను. కాని నాడు ఢిల్లీకి పోవలసి వచ్చెను. 1322 లో తిరిగి యెక్కువ సైన్యముతో వచ్చి ఆలుఫ్ ఖాను కోటను ముట్టడింపగా చేయునది లేక ప్రతాపరుద్రుడు సకుటుంబముగా లొంగిపోయెను. ఆతనిని ఢిల్లీ పంపగా దారిలో మృతినొందెను (1323). ప్రతాపరుద్రుడు తన సైన్యమును, ఉత్తర దిశయందలి కోటలను వృద్ధి పరచక యుండుటయు, ప్రోలయ వేమారెడ్లు తమ స్వాతంత్య్రమును వెల్లడి చేయుటయు, యుద్ధరంగమున పద్మనాయకులపై భారమంతయు మోపి రెడ్లు తాము పోరుసల్పక యుండుటయు +ఈ అపజయమునకు ముఖ్య కారణములు. + +కాకతీయ రాజులు విద్యాపోషణము చేసిరి. అనేక అగ్రహారముల నిచ్చిరి. విశేషముగా దేవాలయములను కట్టించిరి. సర్వకళలనుపోషించిరి. మల్లికార్జునుని నిరోష్ఠ్య రామాయణము, ఉదారరాఘవము, విద్యానాథుని ప్రతాపరుద్ర యశోభూషణములను అలంకారశాస్త్రము, అగస్త్యుని బాలభారతము, గంగాధర కవియొక్క భారత నాటకము, నరసింహ కవియొక్క కాదంబరీ నాటకము, విశ్వనాథుని సౌగంధి కాపహరణము, అప్పయార్యుని జినేంద్ర కళ్యాణాభ్యుదయము, త్రిపురాంతకుని ప్రేమాభి రామము, మాదన మార్కండేయ పురాణము, భాస్కర కవి రామాయణము, ఏకామ్రనాథుని ప్రతాప చరిత్రము, ఆ కాలవు వాఙ్మయాభివృద్ధిని తెలియజేయుచున్నవి. రాజ్య విస్తీర్ణము, పరిపాలనా విషయములు అప్పటి శాసనములను బట్టియు, వాఙ్మయమును బట్టియు తెలియుచున్నవి. రాజ్యమున ఇప్పటి తెలంగాణము, రాయలసీమ, కోస్తా జిల్లాలు, తొండమండలము, కంచి మండలము ఇమిడి యుండెను. చక్రవర్తి ఓరుగల్లున అష్టప్రధానులతో రాజ్యము చేయుచుండెను. అతడే సర్వసేనాని. న్యాయ స్థానమున కధ్యక్షుడు. ఆ కాలమున 77 +రాజ్యాంగ నియోగము లుండెననియు, ఒక్కొక్కదానికి ఒక్కొక్క అధ్యక్షుడుండెననియు, ఈ నియోగములన్నియు పద్మనాయకుల యాజమాన్యమున పనిచేయుచుండెననియు తెలియును. రాష్ట్రము లేక మండలము, సీమ, నాడు, గ్రామము విభాగములు. రాజప్రతినిధులు, వారిక్రింది సామంతులు. తగు రక్షక సైన్యముతో పాలించుచుండిరి. గ్రామపరిపాలనము రెడ్డి, కరణము, తలారి వశమున నుండెను. వ్యవసాయమునకై పెద్ద తటాకములు త్రవ్వబడెను. పన్నులు ధాన్యరూపమున వసూలు చేయుచుండిరి. అనేక విధముల సుంకములు, భూమి, నీటిపన్నులు, సామంతు లిచ్చెడి కప్పములు, న్యాయస్థానములందు వసూలగు రుసుములు, వర్తకము వల్లను, వస్తువులు అమ్మకముమీదను వసూలుచేయబడు పన్నులవల్లను, సముద్రమునుండియు, ఖనిజవస్తు సామగ్రి నుండియు, ఆటవిక సంపదవల్లను వచ్చు ధనమంతయు ధనాగారమును నింపుచుండెను. ఆకాలమున నాణేములను ముద్రించుచుండిరి. ఈ రాజులు శైవమతస్థు లగుట చేత నంది విగ్రహముగల బంగారు, వెండి మాడలు విశేషముగా ముద్రింపబడు చుండెను. కృషీవలులకై అరణ్యములను నరకి భూములను వ్యవసాయమున కనుకూలముగ జేసిరి. పెక్కు గ్రామములను నిర్మించిరి. విశాలాంధ్రదేశము, కళింగము, దక్షిణ భాగము, ఉత్తరచోళ మండలము, కాకతీయసామ్రాజ్య భాగములే. + +ఆంధ్రదేశ చరిత్రము III క్రీ. శ. 1324-1875: -రాజకీయస్థితి క్రీ.శ. 1324 - 14 వ శతాబ్ది ప్రథమ పాదమున ఆంధ్రదేశము ఉత్తర హిందూస్థానమునుండి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0535.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0535.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8ff00903e6400fbe994401dd19b16df621148201 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0535.txt" @@ -0,0 +1,18 @@ +ముస్లిం దండయాత్రలకు తరచుగ గురియగుచుండెను. ఆంధ్రభూమినంతయు దాదాపు ఏకచ్ఛత్రాధిపత్యముగ నేలిన +కాకతీయ సామ్రాజ్యము తురుష్క జైత్రయాత్రా దావానలమున కాహుతి యయ్యెను. క్రీ.శ.1323 తరువాత దేశమున శాంతి భద్రతలు కొరతపడెను. + +తురుష్కుల బారినుండి హైందవ ధర్మమును రక్షించుటకై ఆంధ్రావనిలో అచట నచట ప్రయత్నములు సాగుచుండెను. తత్ఫలితముగ క్రీ. శ. 1331 తూర్పుతీరమంతయు తురకల పాలనమునుండి విడివడి స్వతంత్రమయ్యెను. పశ్చిమ భాగమున చాళుక్య సోమదేవుడును, మూడవ బల్లాలదేవుడును ఢిల్లీ ముస్లిం బానిసత్వమును తొలగద్రోసి, కంపిలి ముస్లిం రాజప్రతినిధి పై తిరుగబడి యోడించిరి. ఈ కార్యమున వీరికి హరిహర రాయలు, బుక్కరాయలు సహాయపడిరి. తుంగభద్రానదీ దక్షిణ తటమున విజయనగర సామ్రాజ్యము (క్రీ.శ. 1336) ను, పూర్వపు కాకతీయ రాజ్యభాగమున వెలమ రాజ్యమును, కృష్ణా గోదావరీ పరిసరములందు రెడ్డి రాజ్యమును (క్రీ. శ. 1330) నెలకొనెను. కళింగాంధ్ర +మున తూర్పు గాంగులును, కోరుకొండలో రెడ్లును, పిఠాపురమున కొప్పుల నాయకులును, ఓరుగల్లు పరిసరములందు ప్రోలయ, కాపయనాయకులును, పరిపాలించుచుండిరి. హిందూరాజ్యము లన్నిటికి ప్రక్కలోని బల్లెమువలె బహమని రాజ్యము (క్రీ.శ. 1347) విజయనగర రాజ్యమునకు ఉత్తరమున స్థాపితమయ్యెను. దీనికి రాజధాని గుల్బర్గా నగరము. + +విజయనగర సామ్రాజ్యము, క్రీ.శ. (1336-1675) :- I. సంగమ వంశము క్రీ. శ. 1336-1486) : దక్షిణభారత +దేశము నంతయు ఏకచ్ఛత్రము క్రిందికి తెచ్చినవారు విజయనగర సామ్రాజ్య స్థాపకులగు హరిహరరాయలు, కంప +రాయలు, బుక్కరాయలు, మారప, ముద్దప అను పంచ సహోదరులు. వీరిలో హరిహరరాయలు, బుక్క రాయలు +కాకతీయులకును, కంపిలి రాజునకును సేవకులై యుండిరి. వీరు క్రీ. శ. 1327 లో ఢిల్లీకి బందీలుగా గొంపోబడిరి. +మరల కంపిలి రాజప్రతినిధియగు మాలిక్ మహమ్మదు అనువానికి సహాయులుగ వీరు ఢిల్లీ సుల్తానుచే దక్షిణము +నకు పంపబడిరి. అప్పుడు విద్యారణ్యస్వామి ప్రోద్బలముతో వీరు విద్యానగరమును నిర్మించిరి. అదియే విజయనగరము (హంపి). హరిహరరాయాదులు సంగమ రాజపుత్రులగుటచే వీరిది సంగమవంశ మయ్యెను. + +హరిహరరాయలు I (క్రీ. శ. 1336-1357) బుక్కరాయలు I ను (క్రీ. శ. 1344-77), కొన్ని యేండ్లు కలిసి రాజ్యము చేసిరి. క్రీ. శ. 1344 లో బుక్క రాయలు యాదవరాజ్యమును, పశ్చిమతీరమునందలి తులునాడును జయించెను. “పూర్వ పశ్చిమ సముద్రాధీశ్వర" అను బిరుదు వహించి, హరిహరరాయలు, బుక్క రాయలు క్రీ. శ. 1346 లో తక్కిన సోదరులతోకూడి శృంగేరిలో గురుసమక్షమున విజయోత్సవము జరుపుకొనిరి. ఈ మహాసామ్రాజ్య నిర్మాతలగు వీరులు హోయసల సామంతులుగాక ఆంధ్రు లనుట నిక్కు వము. + +బహమనీరాజ్యము (క్రీ. శ. 1347-1525) నకును తద్విచ్ఛిన్నానంతరము ఏర్పడిన గోలకొండ, బీదరు, అహమదునగరు, బిజాపూరు, బరారు అను అయిదు తురక రాజ్యములకును, విజయనగర రాజ్యమునకును మధ్య సతతము సమరములు సాగుచునే యుండెను. రాయచూరు లోయ, తూర్పుతీరమున కృష్ణానది యుత్తర భాగము, తరచుగ చేతులు మారినను తుంగభద్రానది దక్షిణతీరము మాత్రమే ఎల్లప్పుడును విద్యానగరాధీశుల అధీనమందే యుండెను. అల్లాయుద్దీను బహమన్ షా క్రీ.శ.1349, 1354 లలో విజయనగరముపై దండెత్తెను. కాని రెండవతూరి బుక్క రాయలచే పరాజితు డయ్యెను. బుక్కరాయలు I బహమనీ సుల్తానులు-మహమ్మదు I ముజాహిదులతో యుద్ధము చేసి గెలిచెను. ఇతని పుత్రుడు కుమార కంపన II మధుర ముస్లిం రాజ్యమును అంత మొందించెను. క్రీ. శ. 1374 లో బుక్క రాయలు చైనా చక్రవర్తికి రాయబార మంపెను, + +ఇతని తరువాత హరిహరరాయలు II (క్రీ.శ. 1377- 1404) రాజ్యమునకు వచ్చెను. ఈ మహారాజు తురకల నుండి చౌల్, దబూల్ రేవులను జయించెను. క్రీ. శ. 1382-85 సంవత్సరముల మధ్య కొండవీటి రెడ్లనుండి కర్నూలు, నెల్లూరు, గుంటూరు మండలములలో కొన్ని రాజ్యభాగములను ఇతడు వశపరచుకొనెను. క్రీ.శ. 1388-89 లో ఫిరోజిషా బహమనీతో యుద్ధముచేసెను. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0536.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0536.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1aa626a2b04211eb59a928166da0b12dcd862336 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0536.txt" @@ -0,0 +1,15 @@ +హరిహరుని మరణానంతరము విరూపాక్ష రాయలు I ను (క్రీ. శ. 1404-1405), బుక్క రాయలు II ను (క్రీ. శ. 1405-1406) కొద్దికాలము పాలించిరి, తదనంతరము దేవరాయలు I ( క్రీ. శ. 1406-1422) క్రీ.శ. 1406 లో పట్టాభిషిక్తు డయ్యెను. ఫిరోజ్ షా ఏటేట విజయనగరము పై దండెత్తుచునే యుండెను. + +కొండవీటి రెడ్డి రాజులు సుల్తానుపక్షమున దేవరాయలతో పోరుచుండిరి. దేవరాయల మిత్రుడు కాటయ వేమారెడ్డి యుద్ధమున హతుడయ్యెను, క్రీ. వ. 1419 లో దేవరాయలు పానుగల్లు దుర్గమును పట్టుకొనెను. దేవరాయలు చనిపోగా, పుత్రుడు రామచంద్రరాయలు (క్రీ. శ. 1422) కొన్ని నెలలు పాలించెను. తరువాత, తమ్ముడు విజయరాయలు (క్రీ.శ. 1422-1426) రాజ్యమునకు వచ్చెను. బహమనీ సుల్తాను అహమదుషా విజయనగరము పై దండెత్తి అమాయిక ప్రజలను +హింసించి, చంపెను. మృతిచెందిన జనులు 20,000 లకు మించగనే ఆనందోత్సవములను జేయుచుండెను, దేవా యతనములను పాడుచేయించుచుండెను. క్రీ.శ. 1426 లో దేవరాయలు II, అదివరకు తండ్రితో పాలించి రాజ్యమునకు వచ్చెను. ఇతనినే ప్రౌఢదేవరాయలందురు. + +ప్రౌఢదేవరాయలు క్రీ. శ. 1422- 1446) కొండవీటి రెడ్డి రాజ్యమును గెలిచి, రాజమహేంద్రవరపు రెడ్డి రాజ్యమును బలపరచెను. కేరళమునకుబోయి క్విలాన్ ను, ఇతర రాజులను గెలిచెను. ఇతని రాజ్యము గుల్బర్గానుండి సింహళము వరకును, ఒరిస్సానుండి మళయాళమువరకును విస్తృతిగాంచెను. దేవరాయలు సైన్యములో తురకలను చేర్చికొని, తన సైనికులకు విలువిద్యలో ప్రావీణ్యము గరపెను. ఇతడు రాయచూరుపై దండెత్తి పుత్ర మరణము వలన వెనుదిరిగెను. ఇతనితరువాత వచ్చిన రాజులు విజయరాయలు II క్రీ. శ. (1446 - 1447), మల్లి కార్జునరాయలు (క్రీ. శ. 1447- 1465) బలహీనులగుటచే ఈయదను జూచుకొని బహమనీ అలాయుద్దీను II, కపిలేశ్వర గజపతియు విజయనగరముపై దండెత్తిరి. విజయనగర సామంతులు సాళువ నరసింహరాయలు, అతని సేనాపతి తుళువ ఈశ్వరరాయలు ప్రబలులై +యుండిరి. మల్లి కార్జునరాయల అనంతరము విరూపాక్షి రాయలు II (క్రీ. శ. 1465-1485) రాజయ్యెను. ఇతడు విషయలోలుడు. తురకలు గోవా మున్నగు రేవులను వశపరచుకొనిరి. చంద్రగిరి అధిపతి సాళువ నరసింహరాయలు కపిలేశ్వరుని మరణానంతరము గోదావరి వరకుగల భూమిని జయించి ఓడ్రులను తరిమెను. పురుషోత్తమ గజపతితో కలిసి మహమ్మదు III (క్రీ.శ. 1478 - 1481) లో యుద్ధము చేసెను. విరూపాక్ష రాయల అనంతరము ప్రౌఢరాయలు రాజయ్యెను. (క్రీ.శ.1485) క్రీ.శ. 1486 లో ప్రౌఢరాయలను పదభ్రష్టునిజేసి సాళువ నరసింహరాయలు విజయనగర సింహాసన మాక్రమించెను. + +II. సాళువవంశము (క్రీ. శ. 1486-1505) : నరసింహ రాయలు (క్రీ. శ. 1486-1491) బలవంతులయిన సామంతుల తిరుగుబాటుల నణచెను. క్రీ.శ. 1489 లో పురు షోత్తమగజపతి గుండ్లకమ్మవరకు వచ్చి ఉదయగిరిని +ముట్టడించి గెలిచెను. నరసింహరాయలు తుళువదేశము, హనొవర్, భట్కల్, బకనూరు, మంగుళూరు రేవులను +సాధించి, అశ్వముల దిగుమతి సాగించెను. తమిళదేశమును జయించెను. క్రీ. శ. 1491 లో నరసింహరాయల మరణా +నంతరము పెద్దకొడుకు తిమ్మభూపతి రాజ్యమునకు వచ్చెను. కాని కొద్దికాలములోనే ఇతడు హత్యగావింప బడెను. తరువాత చిన్న కొడుకు ఇమ్మడి నరసింహరాయలు (క్రీ. శ. 1491-1505) రాజయ్యెను. తుళువ నరసనాయకుడు రాజసంరక్షకుడుగ తానే రాజ్యము చేసెను. + +III. తుళువవంశము : నరసనాయకుడు (క్రీ. శ. 1491-1503) రాయచూరులోయను గెలిచెను. క్రీ.శ. 1496లో +రాజ్యమున తిరుగుబాటులు నడచుటకై కన్యాకుమారి వరకు విజయయాత్ర సాగించెను. శ్రీరంగపట్టణపు నంజరాజును గెలిచి క్రీ. శ. 1497 లో పడమటితీరమున గోకర్ణమువరకు గెలిచెను. ప్రతాపరుద్ర గజపతితో యుద్ధము చేసెను. నరసనాయకుడు సాళువ నరసింహ రాయలు ప్రారంభించిన రాజ్యవిస్తృతిని కొనసాగించి పుత్రుడు కృష్ణరాయల యొక్క సర్వతోముఖముగ ఉత్కృష్టమైన యుగమునకు పునాదులు నిర్మించెను. క్రీ. శ. 1503 లో తుళువ నరసనాయకుడు చనిపోగా కుమారుడు ఇమ్మడి నరసనాయకుడు (వీరనరసింహ రాయలు) రాజసంరక్షకు డయ్యెను. క్రీ.శ. 1505 లో రాజు సాళువ ఇమ్మడి నర \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0538.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0538.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2839976a4202896ec8b6551f96c6498200046b3a --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0538.txt" @@ -0,0 +1,17 @@ +తులు ప్రబలు లగుట చేతను తిరుగుబాటులు జరిగెను. తిరుగుబాటుల నణచుటకై రామరాయలు దక్షిణమునకు +వెళ్ళగనే అచ్యుతరాయలు స్వతంత్రించెను. రామరాయలు తిరిగి వచ్చుసరికి ఇబ్రహీము ఆదిల్ ఖాను రాజధానిని ' +ముట్టడించియుండెను. ఈ సుల్తాను రామరాయలకు,అచ్యుతరాయలకు సంధి కుదిర్చెను. సంధి ననుసరించి +అచ్యుతరాయలు రాజుగను, రామరాయలు రాజ్యరక్షకుడుగను ఉండుటకు అంగీకరింపబడెను. అచ్యుత రాయల +మరణమువరకు ఈ షరతులు అమలులో నుండెను. + +అచ్యుత రాయల తరువాత కొడుకు వేంకటరాయలు I (క్రీ. శ. 1542) రాజయ్యెను. రామరాయలు సదాశివరాయలను ఖైదునుండి విడిపించెను. బీజాపూరుసుల్తాను సాయ మాశించెను. తిరుమలరాయలు ప్రజలచే రాజుగ ప్రకటింపబడి బీజాపూరు ఆదిల్ షాను ఓడించి వేంకటరాయలు I, అతని వంశ్యులను చంపించెను. రామరాయలు తిరుమలరాయలను ఓడించి చంపి, క్రీ.శ.1543 లో సదాశివరాయలను రాజుగ ప్రకటించెను. సదాశివరాయలు (క్రీ. శ.1543-76) రాజ్యము చేయుచుండగా, రామరాయలు క్రీ. శ. 1550 ప్రాంతమున తానే రాజ బిరుదమును వహించెను. రామరాయలు +రాజ్యాంగమున అతి ముఖ్యమైన కార్యములకు తురుషులను నియోగించెను. పంచ ముస్లిము రాజ్యముల అంతర్గత విషయములలో తాను సంబంధము కల్పించుకొనుచుండెను. రామరాయల అట్టి నడవడికయే కడకు విజయనగర సామ్రాజ్యమునకు మొప్పము తెచ్చెను. రక్షసి - తంగిడి (తళ్ళికోట) యుద్ధమునకు కీలకమయ్యెను. దక్షిణమున దేవాలయములను పాడుచేసి చర్చీలుగా మార్చి, ప్రజలను క్రైస్తవమతమునకు మార్చుచున్న పోర్చుగీసు వారి దుండగముల నాపుటకై రామరాయలు చినతిమ్మరాయలను, విఠల రాయలను పంపెను. క్రీ. శ. 1547 లో పోర్చుగీసు వారితో సంధిచేసికొనెను. క్రీ. శ. 1558 లో శాంథోమ్, గోవాలపై దండెత్తి కప్పము గొనెను. క్రీ.శ. 1560 లో అహమ్మదు నగరు సుల్తాను బీజపూరుపై దండెత్తగా రామరాయలు బీజపూరు సుల్తానుకు తోడ్పడి జయమును గాంచెను. అంతియ +కాక బీదరునుకూడ గెలిచెను. మరల బీజపూరు సుల్తాను రామరాయలు కలిసి, అహమ్మద్ నగర్, గోల్కొండలతో పోరు సల్పిరి. క్రీ.శ. 1563లో జరిగిన సంధివలన గోల్కొండ సుల్తాను, పానుగల్లును కోవిల కొండను, వదలుకొనెను. కాని అతనికి రామరాయలపై కసి పెరిగేను, + +సుల్తాను లొండొరులమధ్య రామరాయలు, ఎంత భేధ తంత్రమును ప్రయోగించినను, ఐదుగురు సుల్తానులు తమతమ వైషమ్యములను అడ్డుకొని, సంధులు చేసికొని. విజయనగరముపై యుద్దమున కాయత్తము కాదొడగిరి. క్రీ.శ. 1564 లో ఐక్య ముస్లిము సైన్యములు బీజపూరు నుండి యుద్ధమునకు బయలుదేరెను. రామరాయలు తనకు జయము నిశ్చయ మను అతి ధైర్యమున నుండెను. శత్రుసైన్యములు తల్లికోట యొద్ద విడిసెను. హైందవ సైన్యములు అచటికి 30 మైళ్ళదూరమున నున్న రక్షసి. తంగడి యను గ్రామముల సమీపమున జేరెను. వీరి బలము 5 లక్షలు, ముస్లిముల సైన్యము 24 లక్షలు, కపటోపాయమున తురుష్క సైన్యములు హైందవ సైన్యములపై బడెను. ఐనను రామరాయలు సైన్యములను నేర్పుగ నడిపించెను. రామరాయలు విజేతయగునట్లే తోచెను. కాని విధిప్రాబల్యముచే రామరాయల సైన్యములోని ఇరువురు ముస్లిము సేనానులు తమ 70,000, 80,000 సైన్యముతో విడిపోయి శత్రుపక్షమున జేరిరి. +రామరాయలకు ఓటమి తప్పలేదు. అంతియ కాక రామరాయలు శత్రువుల చేజిక్కి చంపబడెను. + +అపజయవా ర్త విజయనగరము చేరగనే రామరాయల తమ్ముడు తిరుమలరాయలు 1550 ఏనుగులమీద విలువగల వస్తువులను, ఖైదీ చక్రవర్తి సదాశివరాయలనురాణివాసమును తీసికొని పెనుగొండకు పలాయన మయ్యెను. తురకలు రాజధానియందు ప్రవేశించి విచ్చలవిడిగ చరించి, నాశనముచేసి కొల్ల గొట్టిరి. సకలసంపదలతో తులదూగుచున్న విజయనగర మహాపట్టణము అకస్మాత్తుగ నేలమట్టము గావింపబడెను. + +IV. ఆరవీటి వంశము : ఆరవీటివంశమునకు నరపతి వంశమనియు "పేరు గలదు. ఆరేండ్ల అరాజకము పిమ్మట పెనుగొండలో నున్న తిరుమలరాయలు (క్రీ. శ. 1570-1571) రాజయ్యెను. మధుర, తంజావూరు. జింజీ +ప్రభువులు స్వతంత్రులైరి. రామరాయల పుత్రుడు పెద తిరు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0541.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0541.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0dd13cc3954f42ff3f8a7ebfe99866e2336a2539 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0541.txt" @@ -0,0 +1,3 @@ +వెలమ రాజ్యము : ప్రస్తుతపు వేంకటగిరి రాజుల పూర్వు లయిన వెలమరాజులు రేచర్ల వంశ్యులు. ఆ వంశమునకు మూలపురుషుడు చెవ్వి రెడ్డి. నిక్షేపమొకటి దొరకుటవలన ఇతడు ధనికుడయ్యెనని వాడుక కలదు. వెలమరాజులు కాకతీయ సామంతులుగ నుండి, తదనంతరము కాపయనాయకుని కాలములో నల్లగొండ ప్రాంతములో స్వతంత్రులైరి. అశ్వపతి, నరపతి, గజపతుల తాకిడికి నిల్వలేక వారు కర్ణాటకమునకు వచ్చి రాయల సామంతులైరి. + +వెలమ రాజులలో ఐదవతరమునకు చెందినవారు సింగమనాయడు I, వెన్నమనాయడు, ఏచమనాయడు అను మువ్వురు. 14వ శతాబ్ది రెండవపాదములో ఏచమనాయడు కొలచెలమ యుద్ధములో తురకల నోడించెనట సింగమనాయడు తక్కిన ఇర్వురితో కలిసి రాచకొండ రాజ్య మేర్పర్చుకొనెను. సింగమనాయడు కాపయనాయకుని నోడించెనట ! తర్వాత జల్లిపల్లి దుర్గము ముట్టడించి క్రీ. శ, 1360 లో శత్రువుల చేతులలో మృతుడయ్యెను. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0543.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0543.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..612998044f7674f4bb88b13109edcc5a706ae841 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0543.txt" @@ -0,0 +1,17 @@ +కొనెను. తరువాత కొండవీటి రాజ్యముపై దండెత్తి, గెలిచి పెదకోమటి వేముని యొక్క 'నందికంత పోతరాజు' అను +కత్తిని తీసికొని పోయెను. + +తొమ్మిదవ తరమువారు లింగమనేడు, సర్వజ్ఞ సింగమనాయడు అనువారు. లింగమనేని విజయములు వెలుగోటివారి వంశావళిలో మిక్కుటముగ వర్ణింపబడినవి. ఇతడు రాజమండ్రి రెడ్డి రాజులగు వేమ, వీరభద్రా రెడ్లను, సింహాద్రి, సప్తమాడెము అనుతావులను గెల్చెను. తురకల గెల్చి 33 దుర్గములను పట్టుకొనెను. విజయనగర సామంతులను గెల్చి, దేవరాయలచే కానుకల నందెను. కొండవీటి మన్నీలను చెదరగొట్టెను. లింగమనేని రాజమహేంద్రవర దండయాత్ర 1427 ప్రాంతమున జరిగెను. కళింగములో ఆవంచ గెల్చెను. రెడ్డిరాజులకు దేవరాయలు II సాయపడుటవలన లింగమనేడు వెనుదిరిగెను. ఇతడు విజయనగర రాజ్యములో కొండవీడు, నాగార్జునకొండ, కర్నూలు, కంచివరకు వెళ్ళెను (1437). + +బహమని అహమద్ షా 1433 లో తెలంగాణముపై దండెత్తెను. సింగమనేడు III తలయొగ్గెను. 1435 లో సుల్తాను తెలంగాణమును తన కొడుకులకు వ్రాసి యిచ్చెను. అప్పటినుండి వెలమరాజులు బమహనీ షాలకు సామంతులై తిరుగుబాటుల నణచిరి. 1457 లో రాజ్యమునకు వచ్చిన హుమాయూను హిందువులకు శత్రువులగుటచే వెలమలు తిరుగబడిరి. తురకలు దేవరకొండను ముట్టడించిరి. లింగమనేని కోరికపై కపిలేశ్వర గజపతి హం వీరుని సైన్యములతో బంపెను. శత్రువులు ఓడింపబడిరి. రాచకొండ వెలమల వశమయ్యెను. 1460 లో హం వీరుడు ఓరుగల్లును, తురకల నుండి ఉత్తర జిల్లాలను గెలిచెను. లింగమనేడు తిరిగి వెలమరాజ్యము నంతయు గెల్చెను. కాని గజపతులకు కప్పము కట్టవలసియుండెను. దేవరకొండ చరిత్రము లింగమనేనితో ముగిసెను. + +సర్వజ్ఞ సింగమనేడు III 1425 లో రాజయ్యెను. ఇతడు 1433 లో అహమద్ షాకు లొంగిపోయెను. మ్కాని తురక రాజ ప్రతినిధి అతనిని రాచకొండనుండి తరుమగా బెల్లంకొండకు పారిపోయెను. 1455 వరకు అచట నుండెను. చివరకు సింగమనేడు III గజపతి సామంతులతో జరిగిన యుద్ధములో చనిపోయెను. ఈ రాజు కవిసార్వభౌముడగు శ్రీనాథుని గౌరవించెను. + +లింగమనేడు సింగమనాయని తరువాత వెలమలు కర్ణాటకమునకుపోయి రాయల సామంతులుగ నుండిరి. 15 వ తరమువాడగు రాయపనాయడు సింగమనాయన II తమ్ముని వంశ్యుడు. మధ్య 5 తరములవారు ప్రసిద్ధులుగ తెలియరారు. రాయపనేని రాజధాని వెలుగోడు, మహానంది ప్రాంతములందు యుద్ధము చేయుచు ఇతడు మరణించెను. ఇతడు గజపతుల సామంతుడు కానోపును. + +17 వ తరమువాడు రాయపనేని మనుమడు గని తిమ్మానాయడు. ఇతని రాజధాని గని (కర్నూలు మండలము). ఇతడు కృష్ణరాయలకు, అచ్యుత రాయలకు సామంతుడు. శ్రీశైలమందలి భిక్షావృత్తియొక్క మఠముపై దండెత్తి గెల్చెను. విజయనగర శత్రువులైన తురకల నెందరినో గెలిచెను. తిమ్మానాయడు మల్లాపుర సమీపమున ఆంధ్ర మన్నె రాజుల నోడించేను. 1530 లో గోలకొండ నవాబు కొండవీటిని పట్టుకొనగా విజయనగరము తరఫున తిమ్మానేడు పోరాడి ఓడించెను. +1544 లో హావడి ఔబల రాజుతో పోరుచు మృతినొందెను. + +18 వ తరమువారు తిమ్మానాయని కొడుకులు పెద తిమ్మానాయడు, నాయన నేడు, ఎరతిమ్మా నేడు అనువారు. ఎరతిమ్మానేడు రామరాయల యుద్ధములలో పాల్గొనెను. 1563 లో విజయనగరమునకు గోలకొండకు జరిగిన యుద్ధములలో ఇతడు పోరెను. అనేక దుర్గములను గెల్చి రామరాయలచే బహుమతులను బడసెను. + +19 వ తరమువారు కస్తూరి రంగమనాయడు, చెన్నా నాయడు. వీరు శ్రీరంగరాయలు I, వేంకటరాయలు II సేనలో నుండిరి. విజయనగరమునకును మహమ్మదీయులకును జరిగిన యుద్ధములలో పేరుగాంచుచు. వీరు 1579 లో మట్ల తిమ్మానేనిని కోడూరు యుద్ధములో చంపిరి. గోల్కొండ, విజయనగరము పై దండెత్తి, గెలుపు అసాధ్యమగుటచే వెనుదిరిగెను. మొరసు దేశములో కోవూరు అధిపతియగు తిమ్మప్ప గౌడ కప్పము కట్టకపోవుటవలన వేంకట రాయలు II కస్తూరి రంగమ నాయని పంపగా అతడు ఇతరులతో కలిసి తిమ్మప్పను \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0544.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0544.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..bbeadce42d946ab22d8b9e6f745e660d8a664545 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0544.txt" @@ -0,0 +1,4 @@ +గెలిచెను. అతడు కొండవీటి తురుష్క ప్రతినిధియగు అఫ్జల్ ఖానును ఓడించెను. గోల్కొండ యుద్ధములలో వెలుగోటి చెన్నా నాయడు విజయనగర రాధీశులకు జయమును సంపాదించెను. చెన్నానాయడు, యాచమ నాయడు నంజర్ భానును తరిమి గండికోటనుపట్టుకొనిరి. 20 వ తరమువారు వేంకటపతి నాయడు, యాచమ నాయడు. వీరిలో యాచమనాయడు, శ్రీరంగరాయలు II తరఫున వేలూరిలో 1616 లో శ్రీరంగరాయల పుత్రుడు రామదేవరాయల పట్టాభిషేకమును నడిపించెను. + +21, 24 తరముల వారైన కుమార యాచమనాయడు, సింగమనాయడు, శ్రీరంగరాయలు III సామంతులు, +వీరు అతని యుద్ధములలో పాల్గొనిరి. 1643 లో గోల్కొండ నవాబు దండెత్తినపుడు వేముగల్లు సమీపమున జరిగిన యుద్ధములలో సింగమనాయడు తురకలను చెండాడెను. 1659 లో పెనుగొండను పట్టుకొనుటకైశ్రీరంగరాయలు ప్రయత్నము చేసినపుడు కుమార యాచమనాయడు గోల్కొండ సేనలో నుండెను. అతడు పెనుగొండకు పోయి శత్రుసంహారము చేసెను. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0546.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0546.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6ae4a53586544135631cc12dda07ba129273dd14 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0546.txt" @@ -0,0 +1,19 @@ +ఓడెనని చోడ శాసనములు చెప్పుచున్నవి. 1366 లో అన్న దేవచోడుడు రాజుకాగా అనపోతారెడ్డి అతనిని తరిమి తమ్ముని భీమలింగని సింహాసనముపై నిల్పెను. 1368-70 సం. మధ్య రెండుమార్లు వెలమలు ధరణి కోటపై దండెత్తిరి; రెండవసారి రెడ్లు విజయము గాంచిరి. + +అన వేమా రెడ్డి (1371-86) అనపోతా రెడ్డి తమ్ముడు. ఇతని రాజ్యకాలమున దేశము సుభిక్షముగ నుండెను. ఇతడు అన్న దేవచోడుని అడచి, భీమలింగానికి కూతునిచ్చి పెండ్లి చేసెను. 1375 నాటికి దక్షిణ కళింగమున సామంత రాజుల +గెలిచెను. 1376 లో వెలమల పై దండెత్తి గెలిచెను. 1385-86 లో కొంత రాజ్యమును విజయనగర రాజులు కోడిపోయెను. + +కుమారగిరి రెడ్డి (1386-1404) రాజ్యకాలమున రాజ్యము విస్తృతి నందెను. దేశమున శాంతి నెలకొనెను, ప్రజలు సుఖించిరి; 1395 లో కుమారగిరి విస్తృతమైన తూర్పు రాజ్యమును విడదీసి రాజమహేంద్రవరము రాజధానిగా కాటయవేమా రెడ్డి కిచ్చెను. 1386 లో కాటయవేముడు కళింగముపై దండెత్తి మాక్లేది, వజ్రకూటము, వీరఘట్టము, రామగిరి గెలిచెను. 1387 లో వెలమలకు, విజయనగర రాజులకు సంధి పొసగెను. 1390 ప్రాంతమున రెండవ కళింగ +జైత్రయాత్రలో సింహాచల, వింధ్యపర్వతములమధ్య గల రాజులు జయింపబడిరి. గజపతి - వీరనరసింహ IV (18374- +1424) ఓడి కప్పము చెల్లించెను. బహుమతులు పంపెను. కుమారగిరి వసంతరాయ బిరుదాంకితుడయి బహమనీ +సుల్తాను (ఫిరోజ్ షా 1397-1428) తో స్నేహముగ నుండెను. హరిహరరాయలు II తన కుమార్తె హరిహరాంబను కాటయవేముని కొడుకు కాటయ కిచ్చి పెండిలి చేసిరి. + +పెదకోమటి వేమారెడ్డి (1404-1420): ఇతడు సర్వజ్ఞ చక్రవర్తి అను బిరుదు వహించెను. ఈ వీరనారాయణుడు +దిగ్విజయము చేసినట్లు వర్ణనము వేమభూపాల విజయములో కలదు. ఇతడు రాజమహేంద్రవర రెడ్డి రాజ్యముతో శత్రుత్వము పూనెను. వెలమలతోను, విజయనగర రాజులతోను విరోధించి రాజ్య విస్తృతిని జేసేను. అన్న దేవచోడుడు ఉండిరాజులతో స్నేహము నెరపెను. రాజమహేంద్రవరపు రెడ్లపై దండెత్తి అపజయము గాంచెను. బహమని సుల్తానుతో మైత్రి చేసికొనెను. ఉత్తరమున కాశీవరకును, దక్షిణమున రామేశ్వరము వరకును పోయి దానధర్మములను జేసెను. ఇతనికి సర్వజ్ఞ చక్రవర్తి అను బిరుదు కలదు. ఈతని యాస్థానమున శ్రీనాధమహాకవి విద్యాధికారిగ నుండెను. వాణిజ్య వంశధరుడగు అవచి తిప్పయ (తిరుమల నాథ) సెట్టి సుగంధవస్తు భాండాగారమునకు అధ్యక్షుడుగా నుండెను. + +రాచ వేమారెడ్డి (1420-1432) : కొండవీటి రాజులలో కడపటివాడు. 1428-29 ప్రాంతమున శ్రీనాథుని వెలమ లింగమనేని కడకంపి 'నందికంత పోతరాజు' అను రెడ్లక త్తిని తెప్పించెను. ఇతడు ప్రజారంజకుడు కానందున ఒక భటునిచే చంపబడెను. విజయనగర దేవరాయలు II కొండవీటి రాజ్యముమ ఆక్రమించెను. 1432 నాటివి విజయనగర శాసనములు కొండవీటిలో గలవు. + +రాజమహేంద్రవర రెడ్డి రాజ్యము (1395-1450)'' : కాటయవేమారెడ్డి (1395-1416) ఇతడు కుమారగిరి రెడ్డికి +ప్రధానియు, సేనాపతియునై యుండెను. తన ప్రభువు మరణించిన తరువాత కొండవీటికి శత్రువయ్యెను. అన్న +దేవచోడుడు, పెదకోమటి వేమారెడ్డి యొక్కయు, వెలమ రాజుల యొక్కయు సాయముతో కాటయ వేముని ఓడించి, 'పూర్వ సింహాసనాధీశ్వర అను బిరుదు వహించెను. కాటయవేముడు దేవరాయల సహాయముతో అన్న దేవుని ఓడించెను. అన్న దేవుడు తురుష్కుల సాయమును సంపాదించెను. గుండుగొలను యుద్ధములో కాటయవేముడు హతుడయ్యెను. విజయనగర సైన్యములు ఓడిపోయెను. 1407 లో కాటయ వేముడు కళింగముపై దండెత్తి గెలిచెను. తురుష్కులతోపాటు 'పద్మనాయక రాజులు కాటయవేముని శత్రువులు. హరిహరరాయలు, దేవరాయలు I ఇతని మిత్రులు, బంధువులు.కుమారగిరిరెడ్డి (1416)''': కాటయ వేముని కొమరుడు. స్వల్పకాలము పాలించి మృతుడయ్యెను. అంతట +అతని సోదరి అనితల్లి రాజమహేంద్రవర రెడ్డి రాజ్యమునకు రాణి అయ్యెను. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0547.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0547.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..79d9ad9fef96c662b7a2872dd6b69fd15c6403b2 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0547.txt" @@ -0,0 +1,9 @@ +అనితల్లి (1416-1450) : కాటయ వేముని కూతురు, ఈమె పక్షమున మామగారు అల్లాడ రెడ్డి (1416-25) +రాజ్యమును రక్షించుచుండెను. తరువాత రాణితో నామె భర్త వీరభద్రా రెడ్డి (1425-50) రాజ్యము చేసెను. అల్లాడ రెడ్డి భార్య అన వేమా రెడ్డి దౌహిత్రి. అల్లాడ రెడ్డి రెండవపుత్రుడు వీరభద్రా రెడ్డి అనితల్లిని వివాహమాడెను. బహమనీ సుల్తానును, చోడులను వెలమలను ఓడించెను. 1417 నాటికి అన్న దేవుని, అతని కుమారుడు వీరభద్రుని హతమార్చెను. కళింగముపై దండెత్తి ఝాడె సప్తమాడెములు, బారుహ, దొంతి, జంతుర్నాడు, ఒడ్డాది, రంభ అనువాటిని గెల్చి 'గజపతిదళ విభాళ ' అను బిరుదును గాంచెను. 1420 లో బహమనీసుల్తాను- ఫిరోజిషాను ఓడించెను. మాల్వాసుల్తాను ఆల్పఖాన్ లేక హోషాంగ్ కళింగ దండయాత్రనుండి మరలివెళ్ళునపుడు అల్లాడరెడ్డిచే ఓడిన వాడయ్యెను. అల్లాడ రెడ్డికి దేవరాయలు మిత్రుడు. అల్లాడ రెడ్డి `పెదకోమటి వేముని యుద్ధములో నోడించెను. + +అనితల్లి, వీరభద్రా రెడ్ల పాలనలో వీరభద్రుని అన్నగారు వేమా రెడ్డి రాజ్యము నడిపించుచుండెను. వేమారెడ్డి విజయములు గమనింపదగినవి. రెడ్డి సైన్యములు బంగాళములో పండువా వరకు వెళ్ళెను. రెడ్డి రాజ్యము ఈ కాలమున ఉచ్ఛదశయం దుండెను. ప్రజల సౌఖ్యసంపదలను శ్రీనాథుడు తన కావ్య రాజములలో వర్ణించియున్నాడు. + +1426 ప్రాంతమున వేమ వీరభద్రా రెడ్లు కళింగ జైత్రయాత్రకై వెడలి జీడికోట, మాకవరము, సప్తమాడెములు, ఝాడె, కలువపల్లి, ఒడ్డాది, కటకము గెలిచిరి .వీరు శృంగవరపుకోట, తోతుగడ్డ జయించి సముద్రతీరమున జయస్తంభములను నిల్పిరి. చీకటికోట గెలిచి చిల్క సముద్రమును దాటి, కసింకోట, కప్పకొండ గెలిచిరి. భాను దేవుడు IV రెడ్లతో సంధిచేసికొని కప్పము కట్టుచుండెను. కపిలేశ్వర గజపతి 1437-44 ప్రాంతమున రెడ్లపై దండెత్తి ఓడింపబడెను. యుద్ధములో రెడ్లకు దేవరాయల సైన్యములు తొడ్పడెను. 1426-27 లో రెడ్లు వెలమ దండయాత్రను తిరుగ గొట్టిరి. రెడ్లు బహమనీ అహమదుషా (1422 - 35) మిత్రులు. వీరభద్రా రెడ్డి పండువా సుల్తాను స్నేహితులు. దేవరాయలు II, మల్లి +కార్జున రాయలు (1444 - 47) గజపతుల నడ్డుటకు రెడ్లకు సాయపడుచుండిరి. + +1450 లో కపిలేశ్వర గజపతి రెడ్డి రాజ్యమును గెలిచి, 1455 లో కొండవీటిని గెలిచి, 1465 నాటికి తూర్పు తీరము నంతటిని తన పాలనము క్రిందికి తెచ్చెను. రాజ ప్రతినిధులను నిల్పెను. ఇటుల ఆంధ్ర దేశమున రెడ్ల పాలన మంతరించెను. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0549.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0549.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d10a9c2f1db738bfbde47cc6ff63870b7f4ca9c0 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0549.txt" @@ -0,0 +1,19 @@ +ఆంధ్రదేశ చరిత్రము IV (1675 - 1900):- క్రీ. శ. 1675 నాటికి భారతదేశము నేలు మొగలాయి చక్రవర్తి అలంఘీరు పాదుషా లేక ఔరంగజేబు మిగుల బలవంతుడై దక్షిణాపథమునంతయు తన సామ్రాజ్యమున కలుపుకొన జూచుచుండెను. అప్పటికి గోదావరికి దక్షిణమున తూర్పు సముద్రతీరమువరకు గల విశాల దేశమును గోలకొండ సుల్తానుల పరిపాలించుచుండిరి. వీరి రాజప్రతినిధి శ్రీకాకుళము (చిక్కాకోలు)లో నుండెను. వీరి సేనాధిపతులు మద్రాసు చుట్టుపట్ల కర్ణాటకమని పిరువబడు దక్షిణమండలములనుగూడ క్రీ. శ. 1647 లో జయించి నప్పటినుండియు అక్కడి రాజులు, నాయకులు, పాళెగార్లు గోలకొండకు లోబడిరి. చెన్నపట్టణములో నొకకోట కట్టుకొని వ్యాపారము చేయుచున్న ఇంగ్లీషు వర్తక కంపెనీవారుకూడ గోలకొండ సుల్తానునకు కప్పముగట్టిరి. అనంతపుర మండలమును హండేరాజులు పరిపాలించు చుండిరి. కడప, కర్నూలు మండలములను నవాబులు పరిపాలించుచుండిరి. వీరందరును గోలకొండ రాజ్యమునకు సామంతులుగనే ఉండిరి. + +క్రీ.శ. 1674 లో శివాజీ మహారాజు స్వతంత్ర మహారాష్ట్ర రాజ్యమును స్థాపనచేసి రాయగడ దుర్గమున పట్టాభి షిక్తుడై ఒక వంక బిజాపుర సుల్తాను రాజ్యమునకును ఇంకొకవంక మొగలాయి సామ్రాజ్యమునకును ప్రక్కలోని బల్లెమై విజృంభించెను. + +క్రీ.శ. 1676 లో శివాజీ గోలకొండ సుల్తానుతో సంధిచేసికొని సైన్యములతో బయలు దేరి దక్షిణమున బిజాపురము వారి క్రింద జింజి మొదలగు జాగీరుల నేలుచున్న తన సవతితమ్ముడైన ఏకోజీ లేక వెంకోజీని ఓడించి అక్కడి దుర్గములను పట్టుకొని, బళ్ళారిని, కడపను కొల్లగొని, మొగలాయి సామ్రాజ్యము వారి ఒత్తిడిలేకుండ చేసెదనని, బిజాపురపు సుల్తానుతో నొక సంధిచేసికొనుటతో ఆతని రాజ్యము ఎక్కువగా బలవంత మయ్యెను. తన తండ్రి షాజహాను కాలముననే మొగలు +సామ్రాజ్యమునకు లోబడి కప్పముగట్టుటకు అంగీకరించిన బిజాపూరు గోలకొండ సుల్తానులిట్లు శీవాజీతో కుట్రలు +చేయుచుండుటవలన ఔరంగజేబున కాగ్రహము కలిగినను, ఆ సమయమున అతడు ఉత్తర భారతదేశమున ఆఫ్గన్ + +కొండజాతులను అణచుటలో నిమగ్నుడై యున్నందున దక్షిణాపథమువైపు తనదృష్టి నిమరల్పకపోయెను. శివాజీ +క్రీ. శ. 1680 లో మరణించెను, ఔరంగజేబు దక్షిణాపథమునకువచ్చి అహమదు నగరమున విడిసి, క్రీ.శ. 1685 లో తన కొమారుని గోలకొండపైకి పంపగా వారొక తాత్కాలికసంధి చేసికొనిరి. ఔరంగ జేబు క్రీ. శ. 1686 లో బిజాపుర సుల్తానును, 1687 లో గోలకొండ సుల్తానును ఓడించెను. ఈ రెండు రాజ్యములు మొగలాయి రాజ్యములో కలిసిపోయినవి. అంతట ఔరంగ జేబు కృష్ణానదికి దక్షిణమునగల దేశమును గూడ జయించి తన రాజ్యమున జేర్చెను. ఆయన సేనాధిపతియగు గయాజుద్దీను కర్నూలును పట్టుకొనెను. బళ్ళారి, కడప మండలముల నేలు నవాబు, చక్రవర్తికి లోబడెను. కర్ణాటక +ప్రాంతమంతయు మొగలాయి సామ్రాజ్యమున గలిసెను. ఈ దక్షిణ రాజ్యము నేలుటకు ఔరంగజేబు గయాజుద్దీను నే +సుబేదారుగ నియమించెను. అప్పుడు దక్కను సుబేదారు క్రింద 22 పరగణాలుండెను. అందులో గోలకొండ ఒక +రాష్ట్రము. + +మొగలాయి సుబేదారుని ఫౌజుదారులను సేనాధివతులే వివిధ ప్రాంతములకు పరిపాలకులైరి, అయితే పూర్వము గోలకొండ సుల్తానుల క్రింద శిస్తులు వసూళ్ళు చేయుటకు గుత్తలు తీసికొనిన ప్రాతజమీందారులు శిస్తులియ్యక పేచీలు పెట్టుచున్నందున దేశములో కొన్ని చిల్లర యుద్ధములు చేయవలసి వచ్చుచుండెను. + +ఔరంగజేబు చక్రవర్తి క్రీ. శ. 1707 లో చనిపోయెను. ఆయన కుమాళ్ళును మనుమలును అతని సింహాసనము నాక్రమించుటకు తగవులాడుకొన సాగిరి వివిధ ప్రాంతముల నేలు సుబేదారులును, సేనాధిపతులును బలవంతులై స్వతంత్రులు కాజొచ్చిరి. + +క్రీ. శ. 1713 లో చక్రవర్తియైన ఫరుక్ షయ్యరు, మీర్ కమరుద్దీను ఆసఫ్ జా అను నొక మహమ్మదీయ ప్రభువునకు నిజాం ఉల్ ముల్కు అను బిరుదమునిచ్చి అతనిని దక్కను సుబేదారునిగ జేసెను. తరువాత నితడు మహమ్మదుషా చక్రవర్తి ఢిల్లీ దర్బారులో వజీరయ్యెను. కాని అక్కడి కుట్రలుచూచి క్రీ. శ. 1724 లో దక్షిణము \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0550.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0550.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b51fba7572df18d625523b17f97f7f376f9e889a --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0550.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +నకు మరలివచ్చి హైదరాబాదు సుబేదారీని స్వతంత్ర రాజ్యముగ పరిపాలింపసాగెను. ఇతడు మహారాష్ట్రులకు చౌతు, సర్దేశము పన్నులు చెల్లించి వారి స్నేహముతో బలవంతుడయ్యెను. చక్రవర్తి ఇతనిని ఏమనలేకపోయెను.క్రీ. శ. 1739 లో పారశీక దళవరియైన నాదిర్షా, ఢిల్లీని కొల్లగొనగా, చక్రవర్తి మరింత దుర్బలుడై పోయెను. నిజాము, పేరునకు చక్రవర్తి యొక్క సుబేదారుడుగ నుండెనేకాని నిజమునకు స్వతంత్ర ప్రభు వయ్యెను. + +గోలకొండ రాష్ట్రమున ఆర్కాటు, కర్నూలు, రాజమహేంద్రవరము, శ్రీకాకుళము నవాబులకు చెందిన నాలుగు రాజ్యభాగములుండెను. నిజాము రాజమహేంద్రవరము, శ్రీకాకుళము (చికాకోలు) పరగణాలకు అన్వరుద్దీను అను నతని నవాబుగ జేసెను. అతనిక్రింద రుస్తుంఖాను డను జిల్లాదారుడు క్రీ. శ. 1732 మొదలు ఏడు సింవత్సరములు రాజమహేంద్రవరమును, దానికి దక్షిణమనగల నాలుగు జిల్లాలను నిరంకుశముగ పాలించెను. ప్రజలను పీడించియు, భూమి శిస్తులను, మోతర్ఫాను వసూలు చేసి సర్కారుకు క్రమముగా చెల్లించని జమీందారులను పట్టి వధించియు, వారి పుట్టెలను సున్నపు రాళ్ళ స్తంభములలో పొదిగియు అతడు లోక భీకరుడ య్యెను.ఇట్టి స్తంభములను "కుల్లా మినారు" అనిరి. అట్టివాటిని ఏలూరులోను ఇతర ముఖ్య పట్టణము లందును అతడు కట్టించినాడు. అతనినిచూచి జమీందారులు గడగడలాడిరి. + +నిజాముఉల్ ముల్కు ఆసఫ్ జా క్రీ. శ. 1748 జూను 1 వ తేదీన చనిపోయెను. అప్పు డతని పెద్దకుమారుడు ఢిల్లీలో నుండెను. రెండవకుమారు డయిన నాజరుజంగు తనను దక్కను సుబేదారునిగా ప్రకటించుకొని, పోటీగ నిలుచున్న మేనల్లుడు ముజఫరు జంగును ఆర్కాటులో ఖైదుచేసి యుంచెను. అంతట నిజాము సింహాసనమును గూర్చిన తగవులు బయలుదేరెను. + +ఆ సమయమున ఈ దేశములో వర్తకము చేసికొనుటకు వచ్చిన పాశ్చాత్యులలో ఫ్రెంచి కంపెనీవారికి మచిలీబందరులో నొక వర్తకస్థాన ముండెను. ఇది పుదుచ్చేరిలోని ఫ్రెంచికంపెనీవారి గవర్నరుజనరలుకు లోబడిన వర్తకస్థానము. అప్పుడు ఫ్రెంచి గవర్నరు జనరలుగా నుండిన డూప్లె మిక్కిలి తెలివిగలవాడు. దక్షిణభారతదేశము నందలి రాజులు, నవాబులు, ఒండొరులతో పోరాడుకొనుచుండుటయు, వారి సైన్యములు సుక్షితములైనవి కాక అల్లరి మూకలుగనుండి సుక్షితము +లయిన పాశ్చాత్య సైనికుల తుపాకి దెబ్బలకు నిలువలేనివై యుండుటయు గ్రహించిన డూ ప్లేకు వీటి నుపయోగించు +నవాబుల వలనను, రాజుల వలనను రాజ్యలాభమును పొందవచ్చునని తోచెను. అతడు రాజ్యతంత్రము ప్రయోగించి చరిత్ర ప్రసిద్ధుడైనాడు. + +దక్కను సువేదారికొరకు ఆసఫ్ జా రెండవ కుమారుడగు నాజరుజంగు, ఆసఫ్ జా దౌహిత్రుడయిన ముజఫరు జంగు తగవు లాడసాగిరి. నాజరుజంగు ఇంగ్లీషువారి సహాయమును పొంది ముజఫరుజంగును కారాగారమున బంధించెను. నాజరుజంగు చంపబడెను. అంత ముజఫరు జంగు ఫ్రెంచివారి సాయముతో విముక్తి చెంది సుబేదారు డయ్యెను. తనను చెరలోనుంచిన నాజరుజంగును ప్రతిఘటించి తనకు చేసిన ఉపకారమునకు ప్రతిఫలముగా ముజఫరుజంగు ఫ్రెంచివారికి మచిలీపట్టణమును, దివి సీమలను అర్పించి, వారి నాణెములు తన రాజ్యమున చెలామణి యగునట్లు శాసించి. కృష్ణానదికి దక్షిణమునగల రాజ్యమునకు డూప్లే గారిని గవర్నరునుగా నియమించెను. ముజఫరుజంగు అనంతరము ఫ్రెంచివారి సహాయముతో నిజాముల్ ముల్కు మూడవకుమారు డయిన సలాబత్ జంగు దక్కను సుబేదారు డయ్యెను. ఇతడును ఫ్రెంచి వారిపట్ల కృతజ్ఞుడై క్రీ. శ. 1752 లో మచిలీపట్టణ సర్కారున కంటియున్న కొండవీడు రాష్ట్రమును వారి కిచ్చెను. ఇట్లు కృష్ణానదికి రెండువైపులగల దేశమును, మచిలీబందరు, నిజాము పట్టణము, మోటుపల్లి రేవులును +ఫ్రెంచివారి వశములైయుండెను. నిజాము దర్బారులో ఆయన దివానుకు కల గౌరవముకన్న ఫ్రెంచి సేనాధిపతియైన బుస్సీ దొరగారికే హెచ్చు గౌరవము జరుగసాగెను. ఫ్రెంచివారి సైన్యములను పోషించుటకై సలబతుజంగు వారికి కొండపల్లి, ఏలూరు, రాజమహేంద్రవరము, శ్రీకాకుళము పరగణాలను ఇచ్చెను. ఇట్లు ఫ్రెంచి వారికి సముద్రతీరమున గల 600 మైళ్ళ దేశమంతయు చేజిక్కెను. అప్పటికి భారతదేశమున వ్యాపారము చేయవచ్చిన ఏ పాశ్చాత్యులకును ఇంతరాజ్యము లేకుండెను. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0551.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0551.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..24a6b3ef6a45e464f5c85d45829e505f58ae9a1e --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0551.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +ఆనాటికి విశాఖపట్టణమండలములోని విజయనగరము వారి సంస్థానము మిక్కిలి గొప్పది. క్రీ. శ. 1710 మొదలు 1752 వరకు విజయనగర సంస్థానమును పరిపాలించిన పెదవిజయరామరాజుగారు తమ రాజధానిని పొట్నూరినుండి విజయనగరమునకు మార్చి, అచట ఒక కోటనుగట్టి చుట్టుప్రక్కలందు గల జమీందారులను లోబరచుకొని ఆ ప్రాంతములలో మిగుల బలవంతులుగ నుండిరి, విజయనగరము జమీందారీకి ప్రక్కగా శ్రీకాకుళములోనున్న నిజాము ఫౌజుదారు డీయన సహాయము నపేక్షించుచుండెను. + +పైన పేర్కొనబడిన సందర్భములో విశాఖపట్టణము, గోదావరి మండలము మొదలుగాగల దేశభాగములను నిజాము ఫ్రెంచివారి కియ్యగా వారు వానిని స్వాధీన పరచుకొనుటలో నిజాము ఫౌజు దారుడు, ఆటంకములు కలిగించుట జూచి, బుస్సీ దొర పెద విజయరామరాజు గారికి ఆ రెండుజిల్లాలను చౌకబారు శిస్తుకు గుత్త కిచ్చెదనని చెప్పి ఆయనను తనవైపునకు త్రిప్పుకొనెను. అంతట అక్కడి జమీందారులను అణచుటకు బుస్సీ బయలుదేరి వచ్చెను.విజయరామరాజు గారు తమ విరోధులయిన బొబ్బిలి జమీందారీ నేలు వెలమ దొరలే అక్కడి జమీందారుల ధిక్కారమునకు కారణభూతులని బుస్సీ గారికి చెప్పగా, అతడు బొబ్బిలిమీదికి క్రీ. శ. 1757 లో చండయాత్రచేసి కోటను నేలమట్టము చేసెను. బుస్సీ పాత జమీందారీలను రద్దుచేసినట్లు ప్రకటించియు, ఫ్రెంచివారికి లోబడిన వారికి సన్నదుల నిచ్చి దేశాదాయములో పది +యవవంతు చెల్లించుపధ్ధతితో వారికి మామూలుగా చెల్లు మర్యాదలను, రుసుములను ఉండనిచ్చెను. బొబ్బిలివారి +వంశమున మిగిలిన చినరంగారావుగారిని మరల జమీందారునిగా బుస్సీగారు చేసిరి. బొబ్బిలి యుద్ధానంతరము పెద విజయ రామరాజుగారు వధింపబడిరి. వారి తరువాత ఆనంద రాజుగారు జమీందారు అయి శ్రీకాకుళము మొదలు రాజమహేంద్రమువరకు ప్రభువు అయిరి. + +క్రీ. శ. 1758 లో ఫ్రెంచి గవర్నరు జనరలయిన కవుంటులాలీగారు బుస్సీగారీ ప్రాంతములం దుండుట వలన ప్రయోజనములను గుర్తింపలేక, కర్ణాటకములో తమకున్న ఫ్రెంచిస్థావరములకు కలుగుచున్న అలజడిని తప్పించి వాటిని స్థిరీకరించు నిమిత్తమై ఆయనను దక్షిణ ప్రాంతమునకు బదలాయించెను. దీనితో ఇంతవరకు మంచి అదనుకొరకు వేచియున్న ఇంగ్లీషు వర్తక కంపెనీ వారికి వీలుచిక్కెను. ఆనంద రాజుగారే వారి నాహ్వనించిరి. అంత ఇంగ్లీషువారు ఉత్తర సర్కారులలోనికి చొచ్చుకొనివచ్చి, మచిలీపట్టణమును పట్టుకొనిరి. అంత ఎనిమిది సంవత్సరములు కష్టపడి బుస్సీ నిర్మించిన ఫ్రెంచి రాజ్యము విచ్ఛిన్న మయ్యెను. + +బుస్సీ ఈ ప్రాంతములందు శిస్తు నిర్ణయముచేసి, ప్రభుత్వ పద్ధతులు చక్కగా జరుగునట్లు కట్టుబాటులు చేసెను. అతనికాలమున శ్రీకాకుళము, రాజమహేంద్రవరము పరగణాలలో శిస్తులు రెట్టింపునకు పెరిగెను. జమీందారీలు దేశములో శాంతిని, భద్రతను కాపాడుటకు బాధ్యతవహించవలసి వచ్చెను. సాలునకు మూడు పంటలు ప్రభుత్వమునకును, రైతులకును మధ్య పంపిణీ చేయుటకును, మరాటీదండు మొదలయిన శత్రువుల వలన భయములేకుండ కాపాడుటకును, జమీందారులు పండ్రెండు వేల కాల్బలమును సిద్ధముగా నుంచుటకును, బుస్సీ కట్టుబాట్లు చేసెను. బుస్సీ తన అధికార గౌరవము నిలువ బెట్టుకొనుటకొరకును, తన సౌఖ్యముకొరకును, కావలసిన సొమ్ముకన్న హెచ్చుసొమ్మును తన క్రింద వినియోగించుకొనలేదు. దేశములో అక్రమములు చేయు వారికి బుస్సీ పేరు సింహ స్వప్నముగా నుండెను. + +ప్రభుత్వమువారి ఆజ్ఞా ప్రకారము బుస్సీ తన ఫ్రెంచి సైన్యమును తీసికొని తరలిపోగా, నిజాము సలబతుజంగు +దిక్కులేని వాడయ్యెను. ఈ యదనును గ్రహించి సలబతుజంగు తమ్ముడు నిజామలీఖాను రాజపదవి పై కన్నువైచి తత్సంపాదనాప్రయత్నములు చేయసాగెను. అందుచే జయములమీద జయములను పొందుచు. ఫ్రెంచి వారికి నిలువ నీడలేకుండ చేయుచున్న ఇంగ్లీషువారిని సలబతుజంగు ఆశ్రయించి క్రీ. శ. 1759 లో వారితో ఒక సంధిచేసికొనేను. ఆ సంధిప్రకారము నిజాము సలబతుజంగు మచిలీపట్టణముక్రింద నుండిన 80 మైళ్ళ సముద్రపు భూభాగమెల్ల ఇంగ్లీషువారికి స్వాధీనము చేసెను. మిగిలిన దేశము పేరునకు నిజాము క్రిందనున్నను, ఇంగ్లీషువారి పలుకుబడియే అక్కడ చెల్లుచుండెను. ఐతే \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0556.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0556.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ac1f94ba99b717586d7baf9ba7dd4486dc05aecd --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0556.txt" @@ -0,0 +1,16 @@ +మధ్యభారతములో పొలిటికల్ ఏజంటుగా నుండిన కెప్టెన్ విల్కిన్సన్ గారు క్రీ. శ. 1838 లో హైదరాబాదు రెసిడెంటుగారికి వ్రాయుచు “నేతగాండ్రు బిచ్చగాండ్ర స్థితికి దిగిపోయినారు. మనము యంత్రములమీద తయారుచేసిన నూలు బట్టలను ఈ దేశములోనికి తెచ్చి ముంచెత్తివైచినందువలన ఈ నేతగాండ్రనోటి అన్నము మనము పడగొట్టినాము" అనినాడు. (Hyderabad Residency Records, Vol. 394, page 73) + +ఇట్లు అనేకవిధము లయిన వస్తువులను యంత్రముల పయిన చౌకగా తయారుచేసి మన పరిశ్రమలను నాశనము చేసిరిగాని ఉత్తర భారతమునను, తెలంగాణములోను “బిద్రీ" అను పంచలోహముల పళ్ళెములు, గిన్నెలు +మొదలయిన వానికి అతి సున్నితములయిన నగిషీలు చెక్కి, వెండిపూత పూసి తయారుచేయు చేతిపనిని ఇంగ్లీషువారు +అనుకరింప లేకపోయినందున ఇప్పటికిని అది మిగిలి యున్నది. + +రాకపోకలు రవాణాలు : ఆకాలమున సూరతునుండి గోలకొండకును, అక్కడినుండి మచిలీపట్టణమునకును, +చెన్నపట్టణమునకును, గండికోటకును వర్తకులు సరకులను తీసికొనిపోవుచుండిరి. ఆ కాలమున దేశములో అన్ని +ముఖ్యపట్టణములకు రాకపోకలకు మార్గము లుండెను. కాని కంకరరోడ్లు లేవు. మనుష్యులు పల్లకీలలోను,గుఱ్ఱములపైనను ప్రయాణము చేయుచుండిరి.సరకులను బండ్లపైనగాక, రెండు ప్రక్కలకు దిగు కంట్లములు అను సంచుల జతలను మోయు వేలకొలది ఎడ్లపైనను, కంచరగాడిదల పైనను బిడారులుగా తీసికొనిపోవుచుండిరి. ఆ కాలమున దేశమునందు శాంతిభద్రతలు లేవు. దారిలో బందిపోటుదొంగలు దోచుకొనుచుండిరి. మార్గస్థులను మోసగించి గొంతుకలకు ఉరిపోసి చంపు థగ్గులు విచ్చలవిడిగా తిరుగుచుండిరి. అందువలన వర్తకులును ప్రయాణికులును ఆయుధపాణుల సహాయముతో పోవుచుండిరి. + +ఈ పరిస్థితులలో పిండారీదండులు బయలుదేరి గ్రామములను కొల్లగొని, ఇండ్లను తగులబెట్టి, స్త్రీలను చెరచి ప్రజలను బాధింపసాగిరి. వీరిలో మరాఠీదండులలోనివారే గాక మొగలుల కాలములో సైనికులుగా నుండి పనిలేక తిరుగుచు దోపిడి రుచిమరిగిన మహమ్మదీయులును ఉండిరి. వీరితో స్త్రీలు కూడ బయలు దేరి క్రూరకృత్యములు చేయుచుండిరి. క్రీ. శ. 1814 నాటికి పిండారీల సైన్యమున 21,000 గుఱ్ఱపుదళము, 15,000 కాల్బలము ఉండెను. పిండారీలు తెలంగాణమును, రాయల సీమను, ఉత్తరసర్కారులను దోచుకొనసాగిరి. కంపెనీ వారు తమరాజ్యమున వీరి ఆగడము లెక్కుడయినందున +వీరిపైన యుద్ధముచేసి చెదర గొట్టిరి. క్రీ.. 1831-36 మధ్య కంపెనీవారు థగ్గులను పట్టుకొని ఊపుమాపిరి. + +విద్యాభివృద్ధి : ఇంగ్లీషువారీ దేశమున తమంతట తాము ఇంగ్లీషు విద్య ప్రవేశ పెట్టలేదు. ప్రజలలో విద్యాభివృద్ధి గావింపలేదు. కంపెనీ వారు మొదట సంస్కృతము, అరబ్బీ, పారశీ మొదలయిన భాషలలో పూర్వపు విద్యావిధానమునే పోషించిరి. దేశీయులు కొందరు తమంతట తాము ఇంగ్లీషు నభ్యసించి, వారి కొలువులో చేరి ఇంగ్లీషు విద్య ప్రవేశ పెట్టుడని కోరసాగిరి. ఇంగ్లీషు దొరలకు దేశ భాషలు నేర్పుట అవసరమైనందున చెన్న పట్టణమున కోటలో క్రీ. శ. 1812 లో “కాలేజి" యను పాఠశాలను కంపెనీవారు దొరలకొరకు స్థాపించిరి. అందులో తెలుగు నేర్చిన దొరలు కొందరు తెలుగు వ్యాకరణములను ఇంగ్లీషులో రచించిరి. నిఘంటువులను ప్రకటించిరి. వారిలో క్యాంబెల్, విలియం బ్రౌను, సి. పి. బ్రౌను గార్లు ప్రముఖులు. + +చెన్నపట్టణమున ఆంధ్ర ప్రముఖు లయిన ఏనుగులు వీరాస్వామయ్య, కోమలేశ్వరపురం శ్రీనివాసపిళ్ళె, వెంబాకం రాఘవాచార్యులు మొదలయినవారు కలిసి 'హిందూ లిటరరీ సొసైటీ'ని స్థాపించిరి. కంపెనీ పరిపాలనను గూర్చి అందులో ప్రజలు తమకష్టము లెవరికి చెప్పుకొనవలెనో తెలుపగల రాజకీయ పరిజ్ఞానమును ప్రజలకు కలిగింపదలచి చెన్నపట్టణము సుప్రీముకోర్టులో అడ్వకేటు జనరలయిన జార్జి నార్టన్ గారిచే క్రీ. శ. 1832-33 మధ్య ఉపన్యాసము లిప్పించిరి. ఆ కాలమునవచ్చిన కరవులో వీరు చెన్నపట్టణమున బీద వారికి గంజి పోయుటకు ఏర్పాటులు చేసి ప్రజాసేవ చేసిరి. పచ్చయ్యప్ప మొదలియారుగారి దానధర్మములను బ య లు ప ర చి, హిందూబాలుర విద్యాభివృద్ధికి వాటిని వినియోగించునట్లు సుప్రీముకోర్టువారి ఉత్తరువు పొందిరి. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0557.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0557.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f6b2b63f9d2d51db19aa07551dbc2331b41af850 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0557.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +ఈ పరిస్థితులలో తర్జనభర్జనలు జరిగిన పిమ్మట ఇంగ్లీషు వారు తమకు ఇంగ్లీషు నేర్చిన గుమాస్తాలు కావలసి యున్నందున ఎట్టకేలకు ఈ దేశమున ఇంగ్లీషుభాషను, విజ్ఞానమును బోధించు విద్యావిధానము స్థాపించుటకు +క్రీ.శ. 1835 లో నిశ్చయించిరి. 1840 లో చెన్నపట్టణమున స్థాపింపబడిన ప్రభుత్వ పాఠశాలలో ఇంగ్లీషు, అరవము, తెలుగు బోధించుట కేర్పాటుచేయబడెను. క్రీ.శ. 1842 లో పచ్చయప్ప పాఠశాల స్థాపింపబడి అట్టి ఏర్పాటులే చేయబడెను. + +క్రైస్తవమత ప్రచారము : ఇంగ్లీషు కంపెనీవారీదేశము లోనికి చాలకాలమువరకు క్రైస్తవ మతబోధకులను +రానియ్యలేదు. హిందువులు మతాచారములపట్ల కంపెనీవారు సానుభూతితో ప్రవర్తించుచు హిందువుల దేవాలయములను కొన్నిటిని తామే నిర్వహించుచుండిరి. ఇంగ్లీషు కలెక్టరులే దేవాలయములలోని అర్చకులను నియమించి నిత్యధూపదీప నైవేద్యముల కేర్పాటులు చేయుచు, దగ్గరనుండి ఉత్సవములు జరిపించుచుండిరి. దేవాదాయముల పరిపాలనను గూర్చి క్రీ. శ. 1817 లో ఒక చట్టముకూడ చేయబడెను. + +ఇట్టిస్థితిలో 1813 తరువాత క్రైస్తవ మత బోధకులీ దేశమునకు వచ్చి విద్యాబోధనము ద్వారమున క్రైస్తవ మతప్రచారము చేయసాగిరి. పాఠశాలలందలి పిల్లల మనస్సులు విరిచి వారిలో విపరీతభావములు కలిగింపసాగిరి. హిందూ దేవాలయములను క్రైస్తవ పరిపొలకులు నిర్వహించుట బాగుగలేదని ఆందోళనముచేసి దానిని మాన్పించిరి. తిరుపతి మొదలగు దేవస్థానములు మహంతున కప్పగించి కంపెనీవారు తొలగిరి. క్రైస్తవ మతప్రచారకులకు కంపెనీ పరిపాలనమున పలుకుబడిహెచ్చెను. ఉద్యోగుల సహాయముతో వారు దేశీయులను క్రైస్తవమతమున గలుపుకొన ప్రయత్నించిరి. ప్రభుత్వ పాఠశాలలందు బైబిలు బోధించునట్లు చేయుటకై ప్రయత్నించిరి. కాని అది జరుగలేదు. అయినను, బైబిలునుగూర్చి ప్రశ్నలు వేసి జవాబులు చెప్పలేనివారిని పరీక్షలలో తప్పించసాగిరి. తప్పినవారికి ఉద్యోగము లొసగరయిరి. కనుక బైబిలు నేర్చుకొనుట తప్పనిసరి యయ్యెను. క్రైస్తవమతమున గలిసినవారికి కుటుంబము యొక్క ఆస్తిలో హక్కులు పోకుండ శాసనము చేయించిరి.అంతట కొంతమంది విద్యార్థులు క్రైస్తవమతమున కలియగా చెన్న పట్టణమున ప్రజలలో కల్లోలము కలిగెను. ఆ కాలమున చెన్న పట్టణమున తెలుగువర్తకులలో ప్రముఖులయిన గాజుల లక్ష్మీనర్సు శెట్టిగా రీ అన్యాయములను జూచి వీని నరికట్టుటకు క్రీ. శ. 1844 లో "చెన్నపట్టణ స్వదేశసంఘము" అను ప్రజాసంఘమును స్థాపించి, క్రెసెంటు అను పత్రికను స్థాపించి, దాని కొరకు ఇంగ్లీషు దొరను సంపాదకునిగా నేర్పరచిరి. క్రైస్తవ మతబోధకులును, కంపెనీ ఉద్యోగులును కలిసి చేయుచున్న అక్రమములను గూర్చి విమర్శించి అసమ్మతి తీర్మానములను గావించి గొప్ప ఆందోళన జరిగించిరి. + +ప్రజల కష్టములు : ఆ కాలమున దేశీయులకు పెద్ద ఉద్యోగము లియ్యకుండిరి. దొరలకు దేశ భాషలు రావు. +అధికారులు లంచగొండు లయియుండిరి. న్యాయ విచారణలో సామాన్యులకు న్యాయము జరుగకుండెను. పోలీసులు అసమర్థులుగనుండి నేరములు చేయువారిని కనిపెట్టలేక నిరపరాధులను బాధించుచుండిరి. పల్లపుసాగుకు నీటి సౌకర్యములు లేవు. కాలువలు, చెరువులు మరమ్మతులు లేక పొడగుచుండెను. పన్నులు అత్యధికముగా నుండినవి. వానిని వసూలు చేయుటలో కంపెనీ అధికారులు రైతులను చిత్రహింసలకు గురిచేయుచుండిరి. దీనిని గూర్చి లక్ష్మీనర్సుగారు తమపత్రికలో విమర్శించి, చెన్నపట్టణ స్వదేశ ప్రజాసంఘములో తీర్మానములుగావించి, పై అధికారుల కంపి, సీమలో కూడ ప్రచారము చేయసాగిరి. తెలంగాణములోని పరిస్థితులు కూడ ఇట్లే యుండెను. అక్కడ శిస్తు వసూలుచేయుటకు ఇజారాలు పొందిన గుత్తేదారులును, సర్కారు నౌకరులును శిస్తులను వసూలుచేయుటలో ప్రజలను చిత్రహింసలపాలు చేయుచుండి రని క్రీ. శ. 1829 లో హైదరాబాదు రెసిడెంటుగా నున్న సర్ చార్లెసు మెట్కాఫుగారు వ్రాసినారు. ఆ రాజ్యమున నవాబుగారు మొదలుకొని చిన్న యుద్యోగివరకు కలవారికి నజరానాలిచ్చి ప్రజలు తమ +పసులు చేయించుకొనవలసి యుండెను. పోలీసులు అప్రయోజకులై యుండ శాంతిభద్రతలకు భంగము వాటిల్లెను. హైదరాబాదులోను, గ్రామములలోను దొంగలు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0558.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0558.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..95921f007c8ca23cd6be1d908a297130a5136f26 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0558.txt" @@ -0,0 +1,21 @@ +బహిరంగముగా దోపిళ్ళు చేయుచుండిరి. నిజాము రాజ్యములో పిల్లలను పెద్దలను బానిసలుగా విక్రయించుచుండిరి. + +గాజుల లక్ష్మీనర్సు సెట్టిగారు చేసిన తీవ్రమైన ఆందోళనము ఫలితముగా 1852 లో డేన్ టి సేమరు అను నొక పార్లమెంటు సభ్యు డీ దేశమునకు వచ్చి శిస్తుల వసూళ్ళలో జరుగు చిత్రహింసలను జూచి వర్ణించినాడు. అంతట +మద్రాసులో హింసల విచారణ సంఘము నియమింపబడెను. ఆ సంఘమువారు బయల్పరచిన అన్యాయముల +ఫలితముగా ఇకముందు ఇట్టి అకృత్యములు జరుగరాదని ప్రభుత్వము వారు క్రీ. శ. 1854 లో ప్రకటించుట తటస్థించెను. + +కంపెనీ పరిపాలనమున ప్రజలకుగల కష్టములనుగూర్చి దేశ ప్రజ లెంత మొర పెట్టుకొనినను లాభము లేకపోవుచుండెను. అప్పటి కేదో విచారణ చేసి తరువాత ఏమియు చర్య జరుపక ఉపేక్షించుచుండిరి. కంపెనీ ప్రభుత్వవిధానము మారినగాని ఈ అన్యాయములు తొలగవని ప్రజలు గ్రహించిరి. + +సిపాయీల పితూరీ అను విప్లవము : కంపెనీవారికి రాజ్యాధికారపు పట్టాను మరల నొసగవలదని దేశములో +అన్ని ప్రాంతములనున్న ప్రజాసంఘములును ఇంగ్లీషు పార్ల మెంటు వారికి మహజరు లంపుకొన్నను ప్రజల మొరలను పార్లమెంటువారు పెడచెవిని బెట్టిరి. 1853 లో మరల కంపెనీ వారికి ప్రభుత్వాధికారము లభించెను. అంతట ఈ దేశమునందు దుష్పరిపాలనమును ప్రజాపీడనమును పెచ్చు పెరిగినవి. దేశములోని రాజులను, నవాబులను కంపెనీ వా రేదో సాకుతో పదభ్రష్టులుగ జేసి రాజ్యములను కలుపుకొనసాగిరి. దేశములోని ప్రజలు తమకష్టములను చెప్పుకొనినను ఆలన పాలనలు చేయువారు లేరైరి. ప్రజలబాధలు దుర్భరము లయ్యెను. క్రీ.శ. 1857 లో ఇంగ్లీషు కంపెనీ కొలువులో నుండిన సిపాయిలు ముందుగా తిరుగుబాటు చేసిరి. అంతట దేశములోని ప్రజలు ఇంగ్లీషు పరిపాలనను ధిక్కరించి దౌర్జన్యములు జరిపిరి. ఇంగ్లీషువారు చాలమంది వధింపబడిరి, విప్లవకారులు ఇంగ్లీషువారి కోటలను స్వాధీనము చేసి, +కొనిరి. దీనికి ఇంగ్లీషువారు సిపాయిల పితూరి అని పేరు పెట్టియున్నను ఇది నిజముగా నొక ప్రజావిప్లవమే. ఇంగ్లీషువా రెట్లో ఈ గండము గడచి బయటపడిరి. + +హైదరాబాదులో మతావేశపరులయిన మహమ్మదీయులు కొందరును, షోరాపూరు అను బీదరు సంస్థానము నేలు వేంకటప్పనాయకుడును ఈ సందర్భమున తిరుగుబాటు చేసిరి గాని లాభము లేకపోయెను. నిజాము ప్రభుత్వ మంత్రియైన సాలారు జంగు ఇంగ్లీషువారికి సహాయుడై దేశములో శాంతిని కాపాడెను. క్రీ. శ. 1846-1855 మధ్య గోదావరి కృష్ణానదులకు ఆనకట్టలు నిర్మింపబడినందున ఈ మండలములు సుభిక్షముగా నుండి ఇందలి ప్రజలు ఇంగ్లీషు కంపెనీ వారిపట్ల కృతజ్ఞులై యుండిరి.తెలుగు జిల్లాలనుండి కంపెనీ సైన్యములో చేరిన తెలుగు సిపాయిల దళములను "తెలింగా రెజిమెంటు" అనిరి. + +1857 లో సిపాయిల తిరుగుబాటులో తెలుగు సిపాయీలు చేరక పోవుటయే గాక ఆ విపత్సమయమున ఇంగ్లీషువారికి గొప్ప అండగా నుండి వారి పక్షమున శత్రు సైన్యములతో యుద్ధము చేసి జయము చేకూర్చిరి. విప్లవము అణచు సందర్భములోనేగాక తరువాత కూడ ఇంగ్లీషువారు అనుమానమున్న వారినందరిని విచక్షణ లేకుండ కాల్చి వేయసాగిరి. ఆ సందర్భమున నెంతో రక్తపాతము జరిగెను. విప్లవా నంతరము కంపెనీ పరిపాలన రద్దుచేయబడి క్రీ. శ. 1858 +నవంబరు 1వ తేదీన ఇంగ్లండు రాణియైన విక్టోరియా భారత దేశ చక్రవర్తినిగా ప్రకటింపబడెను. ఇంగ్లాండు పార్లమెంటు వారి మంత్రిక్రింద భారతదేశమున గవర్నరు జనరలు పరిపాలన జరుగసాగేను. + +ఆ సమయమున ఇంగ్లీషు దొరతనమును సుస్థిరముగా చేయుటకు అవసరమైన శాసనములు కట్టుబాటులు అనేకములు చేయబడినవి, ఇంగ్లీషువారు భారతదేశ ప్రభుత్వము నొక ఇనుప యంత్రముగా చేసి కఠినములైన పద్ధతులతో +పరిపాలన చేయసాగిరి. ఇంగ్లీషువారు విప్లవానంతరము చేయుచుండిన కఠినచర్యలను జూచి ప్రజలు భయపడి +పోయిరి, ప్రజలు తమ కష్టములనుగూర్చి చెప్పుకొనుట కయిన సాహసింపలేకుండిరి. ఆకాలమున కలకత్తాలో +'హిందూ పేట్రియటు' పత్రికాసంపాదకుడైన హరిశ్చంద్ర ముఖర్జీగారు మాత్రము ప్రజల కష్టసుఖములను గూర్చి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0559.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0559.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ded821d6755591d09382af73d4f25b58df2437a5 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0559.txt" @@ -0,0 +1,77 @@ +ఆంధ్రదేశ చరిత్రము . IV +. +ధైర్యముగా విమర్శించుచుండిరి. ఆయన 1869 లో చని +పోగా కృష్ణదాస్ పాల్ గారు సంపాదకులై పత్రిక నెప్పటి +వలెనే ధైర్యముతో నడపసాగిరి. +జాతీయ చైతన్యము : క్రీ.శ.1875 నాటికి భారత +దేశమున అన్ని ప్రాంతములలోను కొంత జాతీయచై త +న్యము కలుగసాగేను, తెలుగుదేశమున కెల్ల ముఖ్య నగ +రము చెన్నపట్టణము. అక్కడ విశ్వవిద్యాలయము ఉన్నత +న్యాయస్థానము ఉన్నందున ఆంగ్లవిద్యాధికులు కొందరు +దేశప్రజల స్థితిగతులనుగూర్చి చర్చించుటకు ఆరంభించిరి, +వారిలో +ప్రముఖులు సర్ టి. మాధవరావు, దివాన్ +బహద్దరు ఆర్. రఘునాథరావుగార్లు. అప్పుడక్కడనున్న +తెలుగువారిలో ప్రముఖులయిన పనప్పాకం అనంతా +చార్యులు, సి. రంగయ్యనాయుడు, తల్లాప్రగడ సుబ్బా +రావు, న్యాపతి సుబ్బారావు మొదలయినవారు దేశాభి +వృద్ధికొరకు పాటుపడుచుండిరి. దేశప్రజల అభిప్రాయ +ములను ప్రకటించుటకు మాధవరావుగారు స్థాపించిన +'నేటివ్ పబ్లిక్ ఒపీనియన్' అను పత్రిక కొలది కాలము +లోనే అంతరించెను. అంతట పైన చెప్పబడినవారు ఆలో +చింది జి. సుబ్రహ్మణ్య అయ్యరు మొదలయిన వారి +తోడ్పాటుతో క్రీ. శ. 1878 లో హిందూపత్రిక నొక వార +పత్రికగా స్థాపించి దేశీయులలో రాజకీయ పరిజ్ఞానమును +విజ్ఞానాభివృద్ధిని కలిగించు వ్యాసములను అందుప్రకటింప +సాగిరి. వీరి కృషివలన చెన్నపట్టణములో మద్రాసుమహా +జనసభ యను ప్రజాసంఘముకూడ స్థాపింపబడెను. +ఆకాలమున పాశ్చాత్యులు కొందరు సంస్కృత భాష +నభ్యసించి భారతీయ మతధర్మములనుగూర్చి పరిశోధనలు +జరిపి, భారతీయ నాగరకతవయిన చాల గౌరవముకలిగి, +మన దేశీయులలో దేశాభిమానము కలిగింపగల వ్యాసము +లను, గ్రంథములను వ్రాసిరి. ప్రపంచములోని మతధర్మ +ముల నన్నింటిని పరిశోధించి అందలి ప్రాశస్త్యమును +ప్రచారముచేయుటకు క్రీ. శ. 1875 లో దివ్యజ్ఞాన సమా +జమును అమెరికాలో స్థాపించిరి. ఆ +సమాజమువారు +భారతదేశ మతధర్మములపై అభిమానము కలిగి ఈ +దేశములోని విద్వాంసులతోను వేదాంతులతోను ఉత్తర +ప్రత్యుత్తరములు జరిపి ఇక్కడికివచ్చి దేశములో పర్యట +నము చేసి ఉపవ్యాసము లొసగిరి. మన దేశములోని ప్రము +490 +ఖులు పెక్కుమంది ఆ సమాజమున జేరి, దేశాభిమానులై +దేశోద్ధరణకు పాటుపడసాగిరి. +దివ్యజ్ఞాన సమాజ స్థాపకుల గౌరవమునకు పాత్రు +లయిన వారిలో ఆ కాలమున మద్రాసులో న్యాయ +వాదిగానుండి గొప్ప బ్రహ్మజ్ఞాని యని పేరుపొందిన +తల్లాప్రగడ సుబ్బారావుగా రొకరు. వీరి ప్రోత్సాహము +ననే ఆ సమాజ కార్యాలయము క్రీ. శ. 1882 లో అడ +యారులో నెలకొల్పబడినది. ఆ సమాజ సభ్యులలో +కొందరు వీరి శిష్యులయిరి. అందులో భారతదేశోద్ధరణ +కొరకు పాటుపడిన ఎ. పి. సిన్నెటు, ఎ. ఓ. హ్యూము +అను దొరలుకూడ ఉండిరని సమాజ గ్రంథములందు వివ +రింపబడియున్నది. ఈ హ్యూముగారు భారతదేశములోని +వివిధప్రాంతములందలి ప్రముఖుల నందరిని ఏకోన్ముఖు +లను గావించి 1885 డిశంబరులో బొంబాయిలో కాంగ్రెసు +మహాసభా సమావేశము నేర్పాటు చేసి కాంగ్రెసు స్ధాపకు +లలో నొకరయిరి. శ్రీ పనప్పాకం అనంతాచార్యులు +గారు, తల్లాప్రగడ సుబ్బారావుగారు మొదలయిన ఆంధ్ర +ప్రముఖులు కేవలము రాజకీయ వ్యవహారములందే నిమ +గ్నులు గాక ప్రజల విజ్ఞానాభివృద్ధికొరకుకూడ పాటు +పడిరి. వీరి కృషివలననే సంస్కృత రామాయణము +శ్రీ చదలవాడ సుందరరామశాస్త్రిగారి తెలుగు తాత్పర్య +ముతో చక్కని సంపుటములుగా ప్రకటింపబడెను. ఇంక +ఎన్నో సంస్కృతాంధ్ర గ్రంథములు ప్రకటింపబడినవి. +ఆ కాలమున మద్రాసు రాజధాని కళాశాలలో +తెలుగుపండితులుగ నుండిన చిన్నయసూరిగారును, బహు +జనపల్లి సీతారామాచార్యులుగారును, కొక్కొండ +వేంకటరత్నం పంతులుగారును, కందుకూరి వీరేశలింగం +వంతులుగారును, తుని సంస్థాన విద్వాంసులుగానుండిన +పరవస్తు రంగాచార్యులుగారును, తెలుగుభాషలో అనేక +ఉద్గ్రంథములు రచించిరి. ఆంగ్లభాషా సారస్వతముల +ప్రభావమువలన తెలుగులో క్రొత్తరచనలు బయలు దేరి +నవి. వచన రచన అభివృద్ధి చెందినది. జీవిత చరిత్రలు +దేశచరిత్రలు, పాశ్చాత్య ప్రకృతి విజ్ఞానశాస్త్రములు, +వ్యాసములు, ప్రహసనములు, కథలు, నవలలు బయలు +దేరినవి. వీరేళలింగంగారి రాజ శేఖర చరిత్ర. క్రీ.శ. 1878 లో +ప్రకటింపబడినది. అంతకుముందు కొక్కొండ వేంకట \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0560.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0560.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7403e201d3b644e88a544869e980edb0999101e9 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0560.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +రత్నం పంతులుగారును, సరహరిసెట్టి గోపాలకృష్ణమ సెట్టిగారును నవలలను వ్రాసిరి. ఐనను వీరేశలింగముగారి +నవలయే ఇంగ్లీషు నవలలతో సరిపోల్చ తగినదయినది. + +ఆ కాలమున సంఘమునగల కొన్ని దురాచారములను రూపుమాపుటకు వీరేశలింగముగారు ప్రయత్నించిరి. అతి బాల్య వివాహములను, బోగము మేళములను, వరకట్నములను అరికట్టుటకు వారు ప్రయత్నించిరి. వితంతు స్త్రీలకు పునర్వివాహములు చేయుట శాస్త్ర సిద్ధమని నిరూపించి ఆ సంస్కారమును చేయబ్రయత్నించిరి. ఎంతచేసినను దేశము గాఢనిద్రనుండి మేల్కొన లేదని శ్రీ చిలకమర్తి లక్ష్మీనరసింహముగారు తమ స్వీయ చరిత్రలో వ్రాసినారు. క్రీ. శ. 1894 డిసెంబరు నెలలో మద్రాసులో జరిగిన కాంగ్రెసు మహాసభకు చిలకమర్తి లక్ష్మీనరసింహముగారు వెళ్ళిరి. 1895 లో కాకి +నాడలో మొదటి గోదావరీమండల సభ జరిగినది. దానికి న్యాపతి సుబ్బారావుగా రధ్యములైరి. లక్ష్మీనరసింహము +గారానాటి రాజకీయ పరిస్థితులను ప్రజల స్థితిని వర్ణించుచు పదునాల్గు పద్యములు రచించి చదివిరి. సభాసదులు +పరవశులైరి. ఆ పద్యములందు ఇంగ్లీషు దొరతనములోని శాంతి భద్రతలు, క్రమపరిపాలనము, రాకపోకల సౌకర్యములు మొదలగు లాభములు కొన్ని ప్రజలకు కలిగినవని వివరింపబడినవి. పన్నులు అత్యధికముగనుండి రైతులు బాధపడు చున్నారని, అధికారులు లంచగొండులై యున్నారని, మునసబు కరణములు బంట్రోతులు కూడ రైతులను పీడించు చుండిరని, అప్పులలో మునిగి సాహుకారులకు హెచ్చు వడ్డీల నిచ్చుకొనవలసివచ్చి బాధపడుచున్నారని, వారికిని, వారి పశువులకును తినుటకు గడ్డియే మిగులుచున్నదని ఆ పద్యములందు చెప్పిరి. పాలింపబడు వారికిని పాలించు దొరలకును మధ్య కాంగ్రెసు ఒక సంధి సూత్రముగను ప్రభువుల లోపములను జూపు నొక నిలువుటద్దముగ ఉన్నదనియు వారుగ్గడించిరి. +(చూడు. స్వీయ చరిత్ర, పుటలు 115-121) + +ఆంధ్రదేశ చరిత్రము V (క్రీ. శ. 1900 నుండి నేటివరకు) :- క్రీ. శ. 1900 సంవత్సరము నాటికి ఆసేతు హిమాచలపర్యంతముగల భరతఖండము నందలి భూభాగమెల్ల బ్రిటిషు సామ్రాజ్యములో చేరి, హెచ్చు భాగము ఇంగ్లీషువారిచేత స్వయముగాను, మరికొంత భాగము వారికి లోబడిన సంస్థానాధీశులచేతను పాలింప బడుచుండెను. ఇంగ్లీషురాణియగు విక్టోరియా మహారాజ్ఞి పేరున పార్లమెంటువా రంపిన రాజప్రతినిధి యగు గవర్నరు జనరలు క్రింద వివిధ రాష్ట్రములందలి గవర్నరులు. కేంద్ర రాష్ట్రీయప్రభుత్వ కార్యాలయ కార్యదర్శులును, వారిక్రింద వివిధ జిల్లాలలోని కలెక్టరులు, ఇతర ఆంగ్లేయోద్యోగులు కలసి క్రమముతప్పని ఒక మహాయంత్రము వలె పరిపాలించుచుండిరి. సంస్థానాధీశులు రాజప్రతినిధి మాటను జవదాటక వారి క్రింది యధికారులగు రెసిడెంట్ల కనుసన్నల మెలగుచుండిరి. + +పూర్వ మొకప్పుడు ఆంధ్ర చక్రవర్తులచే పరిపాలింపబడి ఆంధ్రమహా సామ్రాజ్యములో చేరిన భూభాగములలో కొన్ని ఇంగ్లీషువారి దొరతనము రాకమునుపే మొగలాయి సామ్రాజ్యమున కలుపుకొనబడి వారిక్రింద దక్కను సుబేదారుగ నుండిన హైదరాబాదు నిజాము క్రిందను, కొన్ని భాగములు కర్నాటక నవాబు రాజ్యములోను, కొన్ని భాగములు మైసూరు రాజ్యములోను, మరి కొన్ని భాగములు ఓడ్ర రాజులైన గజపతుల రాజ్యములోను కలుపుకొనబడెను. అందుచే తెలుగు ప్రజల యావాసములు కొన్ని తెలంగాణములోను, కొన్ని రాయలసీమలోను, కొన్ని ఉత్తరసర్కారులందును, కొన్ని బస్తరు మొదలైన మన్యప్రదేశములలోను చెల్లాచెదరై యుండెను. అంతియేగాక ఒకప్పుడు ఆసేతు వింధ్యాచలమును గల దక్షిణాపథమునందు వ్యాపించి, అక్కడక్కడ నెలకొన్న తెలుగుప్రజలు అరవదేశము మధ్య మధుర, తంజావూరు, సేలము, కోయంబత్తూరు జిల్లాలలోను, కన్నడ దేశము మధ్య బెంగుళూరు, కోలారు జిల్లాలలోను, మహారాష్ట్ర దేశ మధ్యమునను, ఉత్కళ రాష్ట్ర మధ్యమునను, మారుమూల ప్రదేశములలోను చిక్కుకొని పోయిరి. ఆంధ్రులు తమ రాజ్యమును, అధికారమును పలుకుబడిని కోల్పోయి విజాతీయరాజులకును, నవాబులకును, తుదకు ఫ్రెంచి ఇంగ్లీషు వర్తక కంపెనీ ప్రభుత్వముల వారికిని లోబడి తమ స్వాతంత్య్రమును ఆత్మగౌరవమును కోల్పోయి ఎక్కడివారక్కడ లేవలేక \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0562.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0562.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0bd9815e38a6ca3123404fcbe717d4c87a3d58b3 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0562.txt" @@ -0,0 +1,10 @@ +లంబించిన అత్యధిక మయిన పన్నులను విధించు పద్దతివలన రైతులకు చాల బాధ కలుగుచుండెను. యంత్ర పరిశ్రమల నభివృద్ధి చేయనందున దేశప్రజలు ఆర్థికముగా వెనుకపడి ఇంగ్లీషువ ర్తకుల పోటీకి నిలువలేకుండిరి. దేశము దారిద్య్రమున మునిగియుండెను. ఇంగ్లీషువారు తమపట్ల భ క్తి విశ్వాసములుగల వ్యక్తులను తయారుచేయుటకు +వారికి కొన్ని బిరుదముల నిచ్చియు, నిజమైన అధికారము లేని కొన్ని ప్రజాప్రతినిధి సంఘములందు వారిని సభ్యులుగ నియమించియు, భారతీయ ప్రభుభక్తుల వర్గమును నిర్మించుటకును ప్రయత్నించుచుండిరి. ఇంగ్లీషు రాణి జన్మదిన సందర్భమునను, ప్రతి సంవత్సరాది (జనవరి 1 వ తేదీ) నాడును బిరుదులు పట్టికలు ప్రచురించి తాము బిరుదు లిచ్చిన వారిని దర్బారులకు రావించి గౌరవించు చుండిరి. రాణీగారి జన్మదినోత్సవ దర్బారులు మొదలైన సభలేగాక, ఆంగ్ల రాజభక్తి యుపన్యాసము లిచ్చుటకు వీలయిన సందర్భము లనేకములు కల్పింపబడుచుండెను. క్రొత్త పాఠశాలలు, కళాశాలలు, వైద్యశాలలు, జిల్లా బోర్డులు మొదలయిన వాటి స్థావనోత్సవములు, వాటి వార్షికోత్సవములు, ఉద్యాన కృషి సంఘముల వార్షి కోత్సవములు, రెడ్ క్రాస్ వార్షికోత్సవములు, బాల భట సంఘసభలు మొదలయిన సభలయందీ ప్రభుభక్తి ప్రదర్శనము జరుపబడుచుండెను. వాని ఆహ్వాన సంఘముల కార్యదర్శుల ఉపన్యాసములు, ఆ సభ కధ్యక్షత +వహించు గవర్నరులు, ప్రభుత్వ కార్యదర్శులు, కలెక్టరులు మొదలయినవారి ఉపన్యాసములు, ఆ సభలందు ప్రదర్శింప బడు ఇంగ్లీషు పతాకములు, ఇంగ్లీషు అలంకరణములు, ఆ సభలకు వచ్చు వారి వేషభాషలు ఆంగ్లేయ దొరతనము యొక్క గొప్పతనమును ప్రదర్శించి రాజభక్తిని ప్రోత్సహించుచుండెను. 1897 వ సంవత్సరము నాటికి బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యము నేలు ఇంగ్లీషు రాణియైన విక్టోరియా సింహాసన మధిష్ఠించి అరువది సంవత్సరములు నిండినవి. అంతట భారతదేశమునగల ఇంగ్లీషు ఉద్యోగులు, ప్రభుభక్తి పరాయణులు దేశమంతట వత్రోత్సవ సభల నేర్పాటు గావించిరి. అందు ఒకరినిమించి యొకరు విక్టోరియా రాణి యొక్క గుణగణములను, ఆంగ్లేయదొరతనమువలన భారత దేశమునకు గలిగిన లాభములను వివరించుచు ఉపన్యాసము లిచ్చి, పద్యములు, పాటలు వ్రాసి చదివిరి. రాజభక్తిని బోధించు నాటకములు ప్రదర్శింపబడెను. హరికథలు, సంగీత సాహిత్యసభలు ఏర్పాటు గావింపబడెను. ఆంధ్రదేశములోని ప్రముఖులగు కవులు, పండితులు ఈ ప్రదర్శనములందు పాల్గొని తమ శక్తి వంచన లేకుండ రాజభక్తిని ప్రదర్శించిరి. + +తానొకటి తలచిన దైవమొకటి తలచును. ఆంగ్లేయులీ దేశమున నిర్మించిన ప్రభుత్వ యంత్రమునందలి కట్టు +దిట్టములు, నిబంధనములు, వీరు స్థాపించిన ప్రభుత్వ సంస్థలును భారతీయ ప్రజల కొక విధమయిన శిక్షణము +నిచ్చినవి. ఆంగ్లేయ పరిపాలనా విధానములందు దేశీయులు శిక్షణముపొంది, ఆరితేరి రాజకీయ పరిజ్ఞానమును +సంపాదింపసాగిరి. ఇంగ్లీషువారి విధ్యా విధానము నందు స్వాతంత్య్ర భావములతో నిండిన ఇంగ్లీషు సాహిత్యగ్రంథములను చదువుటవలన భారతీయులలో స్వరాజ్యవాంఛ కలిగెను. చదువుకొన్న వారి మూలమున ఈ స్వాతంత్య్ర భావములు జనసామాన్యమునందు వ్యాపింపసా గేను. + +ఆంగ్లేయ పరిపాలనమున ఆంధ్రులు మద్రాసు రాజధానిలో చేరియుండిరి. చెన్న పట్టణ స్థాపనమునందు దాని అభివృద్ధి యందు తెలుగువారు భాగస్వాములుగ నుండిరి. చదువుకొరకు, న్యాయ విచారణముల కొరకు, ప్రభుత్వ వ్యవహారముల కొరకు, తెలుగుజిల్లాలలోని వారు తరచుగా రాజధానీ ముఖ్యపట్టణమైన చెన్నపట్టణమునకు పోవుచుండిరి. మొదట విశాఖపట్టణము, కాకినాడ, బందరు రేవులనుండి పొగయోడలలోను, బెజవాడ నుండి బకింగ్ హామ్ కాలువద్వారా పడవలలోను, చెన్న పట్టణమునకు పోవలసి వచ్చుచుండెను. కొన్ని సంవత్సరముల తరువాత రైలుమీద పోవ వీలయ్యెను. 1900 సంత్సరమున గోదావరిపయిన రైలు వంతెన తయారు కాగా ఆ అక్టోబరు నుండి సరాసరి రైలు నడువ సాగెను. తెలుగు జిల్లాలలోని నలుప్రక్కలకు రాకపోకలు సులభములై ఆంధ్రులు సంఘీభావముతో తమ అభివృద్ధికొరకు కృషి చేయ వీలయ్యెను. చెన్నపట్టణమునకు ప్రయాణ సౌకర్యము లభివృద్ధి చెందుటతో తెలుగువారి జనసంఖ్య అచట ఇంకను హెచ్చు అయ్యెను. రైలుమార్గములు ఏర్పాటగుటవలన భారతదేశమునందు ఆంధ్రులకన్న ఎక్కువరాజకీయ పరిజ్ఞానము, \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0563.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0563.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3b835cbf59beeb71ba1a9490a32c13a6cf7aed4b --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0563.txt" @@ -0,0 +1,7 @@ +సాహిత్యాభివృద్ధిగాంచిన వంగ రాష్ట్రీయులతోను, మహారాష్ట్ర ప్రజలతోను, ఇతర భారతీయులతోను కలసి పరస్పర క్షేమలాభములనుగూర్చి యోచించుటకు వీలయ్యెను. 1885 లో స్థాపించబడిన కాంగ్రెసు మహాసభకు శాఖలుగా తెలుగుదేశమందు వివిధ మండలసభలు జరుపుచు కాంగ్రెసు సందేశమును వ్యాప్తిచేయ వీలయ్యెను. + +రాజధానీనగరములో రాజకీయ, ఆర్థిక, సాంఘిక, విద్యావిషయములను పలువురతో కలిసి చర్చించుటకును, అక్కడ ప్రకటింపబడు దేశీయ ఇంగ్లీషు వార్తాపత్రిక లందు తమ కష్టసుఖములనుగూర్చి ప్రకటించుటకును, ప్రభుత్వమునకు చెప్పుకొనుటకును, తమ క్షేమలాభములకు అవసరమయిన కృషి చేయుటకును ప్రజలకు అవకాశము కలిగెను. శాసనసభ లేర్పడిన తరువాత అందలి చర్చ లందు తెలుగు ప్రతినిధులు పాల్గొని రాజకీయ పరిజ్ఞానమును సంపాదించి ప్రజాప్రతినిధి ప్రభుత్వపద్ధతులు, ప్రజాభిప్రాయ ప్రకటనరీతులను అలవరుచుకొన కలిగిరి. రాజధానీనగరమందు స్థాపింపబడిన మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయమునందును, కళాశాలలందును, పాఠశాలలందును అరవముతోబాటు తెలుగునకు కూడ చాల ప్రాముఖ్య మొసగబడుటవలన చెన్న పట్టణమునందు గొప్ప తెలుగు పండితులు, కవులు స్థిరనివాసముల నేర్పరుచుకొనిరి. తెలుగులో అచ్చుకూటము లుండుటవలన ఉద్గ్రంథములు ప్రకటింపబడసాగెను. కొన్ని మాస పత్రికలును వెలసినవి. 1900 సంవత్సరము నాటికి ఆంధ్రదేశములో నలు ప్రక్కలనుండి పండితులు, కవులు, గాయకులు, రాజధానీ నగరమునకు వచ్చుచుండుటవలన అక్కడ తెలుగుభాషాభివృద్ధికి చాలా కృషి జరుగుచుండెను. బహుజనపల్లి సీతా రామాచార్యులుగారు, చెదలవాడ సుందరరామశాస్త్రిగారు, సీతారామశాస్త్రిగారు, పరవస్తు రంగాచార్యులు +గారు, కందుకూరి వీరేశలింగముగారు, కొక్కొండ వేంకట రత్నముగారు, గురజాడ అప్పారావుగారు, వేదము వేంకట్రాయ శాస్త్రిగారు మొదలయినవారి గ్రంథములు, ఉపవ్యాసములు, వ్యాసములు ప్రకటింపబడసాగెను. అందువలన తెలుగువారిలో విజ్ఞాన వికాసములు కలిగెను. చిలకమర్తి లక్ష్మీనరసింహముగారి నాటకములును, ప్రహనవములును 1900 నాటికే ప్రకటింపబడెను. ఆనాటికే తిరుపతి వేంకటేశ్వరకవులు ఆంధ్రదేశములో నన్ని ప్రాంతములకు పోయి శతావధానములను జేయుచు, నానారాజ సందర్శనము చేయుచు ఆంధ్రసంస్కృతికి వ్యాప్తి కలిగించుచుండిరి. ఇట్లే మహాకవియు, గాయకుడును, నర్తకుడును అగు ఆదిభట్ట నారాయణదాసుగారు తమ సుప్రసిద్ధ హరికథలను దేశమంతట చెప్పుచు విజ్ఞానవికాసము కలిగించు చుండిరి. చాలమంది యువకులు ఆయన శిష్యులై దేశమంతటను ఆయన సందేశమును ప్రచారము చేయుచుండిరి. 1900 నాటికి కొన్ని సంవత్సరములకు పూర్వమే నాటక ప్రదర్శనములం దారితేరిన ధార్వాడ నాటక సమాజము వారును, పారసీ సమాజము వారును, ఆంధ్ర దేశమునకు వచ్చి హిందీనాటకము లాడినందున తెలుగు దేశములో అన్ని ముఖ్యపట్టణములందును నాటక సమాజము లేర్పడి నాటక ప్రదర్శనములు వ్యాప్తి చెందెను. అందులో కొన్ని విజ్ఞానబోధకములును, దేశభక్తి పూరితములును అయి యుండెను. ఆ కాలమునాటి కింకను +మైసూరు సంస్థానమునగూడ తెలుగుభాష నాదరించు చుండిరని ఆనాడు మైసూరులోను, బెంగుళూరులోను ప్రకటింపబడిన తెలుగు లిపిలోని అసంఖ్యాకములగు సంస్కృత గ్రంథములును, ఆంధ్ర గ్రంథములును నిదర్శనముగ నున్నవి. ఇట్లే కార్వేటినగర సంస్థానమువారును, వెంకటగిరి సంస్థానమువారును, పిఠాపురము సంస్థానము వారును, ఆంధ్రభాషను. సంగీత సాహిత్యములను పోషించిరి. చిన్న సంస్థానమువా రయినను పోలవరపు జమీందారుగారైన రాజా కొచ్చెర్లకోట రామచంద్ర వేంకటకృష్ణారావుగారు “సరస్వతి" యను పత్రికను ప్రకటించుచు అందనేక పురాతన గ్రంథములను ముద్రింపించుచుండిరి. పోలవరం రాజా వారు తమ యాస్థానమున తిరుపతికవిగారి కాశ్రయ మిచ్చి ఆదరించిరి. ఏలూరులోని రాజా మంత్రిప్రగడ భుజంగ రావుగారును కవులను పోషించుచుండిరి. + +విశాఖపట్టణము జిల్లాలోని విజయనగర సంస్థానాధీశులగు ఆనంద గజపతి అభినవ భోజుడని, అభినవ కృష్ణదేవరాయ అని ప్రసిద్ధి కెక్కునంతగా సంగీత సాహిత్య కళల నాదరించెను. ఆయన తరచుగా తన ఆస్థాన కవులతోను, గాయకులతోను, పండితులతోను, చెన్న పట్టణమునకు వచ్చి నివసించుచుండెను. 1897 లో ఆయన చని \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0564.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0564.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c9e42b733114a515adf40da75303a57f66ba776d --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0564.txt" @@ -0,0 +1,10 @@ +పోవువరక ను ఆయన ఆంధ్ర సంస్కృతి వ్యాప్తికి, విజ్ఞాన వికాసములకును, మూలకంబముగ నుండెను. ప్రపంచము +నందు విఖ్యాతిగాంచిన దివ్యజ్ఞాన సమాజము యొక్క ప్రధాన కార్యాలయము 1882 లో అడయార్ లో నెలకొల్పబడుటకు ముఖ్యముగా కాకినాడ కాపురస్తులును, చెన్నపట్టణ హైకోర్టులో న్యాయవాదియు నగు తల్లాప్రగడ సుబ్బారావుగారు కారకు లని దివ్యజ్ఞాన సమాజ స్థాపకులే వ్రాసియున్నారు. అందువలన ఈ సమాజమున ఆంధ్రులనేకులు సభ్యులై విదేశముల నుండియు, భారత దేశములోని వివిధ ప్రాంతములనుండియు వచ్చిన సభ్యులతో కలిసి ప్రాచ్య పాశ్చాత్య మత ధర్మములను గూర్చియు సంస్కృతిని గూర్చియు చర్చించి జ్ఞాన సముపార్జనము గావించి దేశాభిమానులై కాంగ్రెసు మహా +సభా స్థాపనమునకు తోడ్పడి దేశాభివృద్ధికి పాటుపడుట కవకాశము కలిగెను. ఇట్లే రామకృష్ణ పరమహంస శిష్యుడగు వివేకానందస్వామి చెన్న పట్టణమునకు వచ్చి రామకృష్ణుని సందేశమును ఆంధ్ర, ద్రావిడ దేశములందలి జనుల కంద జేసినాడు. ఆయన 1902 లో దివంగతుడగు నప్పటికే ఆయన బోధనములు, ఉపన్యాసములు ప్రజలలో మంచి విజ్ఞానమును దేశాభిమానమును కలిగించెను. వంగ దేశమునందు వర్థిల్లిన బ్రహ్మసమాజము యొక్క పరిశుద్ధాస్తిక మత బోధనములును. సంఘ సంస్కార భావములును క్రమక్రమముగా ఆంధ్రదేశమున వ్యాపింప సాగెను. బ్రహ్మసమాజ ప్రచారకుడైన శివనాథ శాస్త్రిగారు మొదట 1881 లో ఆంధ్రదేశమునకు వచ్చిరి. తరువాత 1890 లోను 1907 లోను కూడ మరల వచ్చిరి. తరువాత వందేమాతరోద్యమమున ఆంధ్రదేశమున రాజకీయోపన్యాసము లిచ్చిన బిపిన చంద్ర పాలు +గారును మొదట బ్రహ్మసమాజ ప్రచారకుడుగనే వచ్చిరి. వీరేశలింగము పంతులుగారు బ్రహ్మసమాజ సభ్యులై +స్త్రీ పునర్వివాహోద్యమము కొరకును, సంఘసంసారము కొరకును పాటుపడిరి. ఆంధ్రదేశమున రాజమహేంద్రవరము, బందరు, మొదలైనచోట్ల బ్రహ్మసమాజ శాఖలు ప్రార్థన సమాజములు స్థాపింపబడెను. ఆంధ్రదేశమునందన్ని విధములుగా విజ్ఞాన వికాసము కలిగినందు వలననే వీరేశలింగముగారి స్త్రీ పునర్వి వాహసంఘ సంస్కరణోద్యమములు కొనసాగుటకు వీలు కలిగెను. ప్రజలయందు ఉదారభావములు, విజ్ఞానమును వృద్ధిచెందుటవలననే, తరువాత వంగరాష్ట్ర సందర్భమున ప్రజ్వలించిన విదేశ వస్తు బహిష్కార స్వదేశీయోద్యమములు అతి త్వరితముగ ఆంధ్రదేశము నలము కొనెను. ఒకప్పుడు మనము అనుకొనిన సంగతులే దేశములోని మత, సంఘ విషయములందు జరిగిన మార్పులకు కారణమగుచుండును. 1900 సంవత్సరమునకు పూర్వము కొన్ని సంవత్సరముల క్రిందట ఆత్మూరి లక్ష్మీ నరసింహ సోమయాజులు గారను నొక వైశ్య శిఖామణి స్త్రీ పునర్వివాహములందు జోక్యము కలిగించుకొ నెనని ఆగ్రహించి, శ్రీ శంకరా +చార్యులవా రాయనపై ఆంక్ష వేసిరి. అంత సోమయాజులుగా రాయన పైన అభియోగము చేసి హైకోర్టువరకును పోవగా శంకరాచార్యుల వారికి రు. 200 లు జరిమానా విధింపబడెను. దీని ఫలితముగా స్త్రీ పునర్వివాహము లందు పాల్గొనిన వారిని గూర్చిగాని, జాతి, మత, కుల వివక్షత లేకుండ భోజనము చేసిన వారిని గూర్చిగాని, శంకరాచార్యులవారు మొదలగు పీఠాధిపతులు చర్య తీసికొనుటకు భయపడిరి. ఇందువలన దేశములో రాజకీయ సాంఘిక విషయములందు అన్ని కులముల వారును గలిసి పనిచేయ వీలు కలిగెను. + +పందొమ్మిదవ శతాబ్ది అంత్యభాగమునను, ఇరువదవ శతాబ్ది ఆరంభమునను అనేక కారణములవలన భారతదేశమునం దశాంతి చెలరేగెను. అనేక రాష్ట్రములలో కాటకములు చెలరేగి ప్రజలకు దుర్భరబాధ కలిగించెను బొంబాయి రాష్ట్రమున మహామారి వ్యాధి ప్రవేశించి అనేకులు జనులను తనపొట్టన బెట్టుకొనెను. ఈ సందర్భమున ప్రభుత్వమువారి చర్యలను తీవ్రముగా విమర్శించిన నేరమునకై దేశపు టగ్రనాయకులలో నొకరగు శ్రీ బాలగంగాధరతిలకుగారు కారాగారమున కంప +బడిరి. రూపాయ మారకమునకు సంబంధించిన మార్పులు దేశమున కార్థికముగా గొప్ప నష్టమును తెచ్చిపెట్టెను. ఈ కాలమున భారత దేశమునకు రాజ ప్రతినిధిగ నేతెంచిన కర్జనుప్రభువు తన నోటి దురుసుదనమువలన భారతీయుల +ననేకమారులు తిరస్కరించి, అవమానించి, వారియాగ్రహమునకు పాత్రుడయ్యెను. ఇట్టిపరిస్థితులలో వంగరాష్ట్రము \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0565.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0565.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9514ae7f6e8143fdbb2a6c2337f250209a2f245f --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0565.txt" @@ -0,0 +1,17 @@ +విస్తీర్ణములో చాల పెద్దదిగానున్నందునను జనసంకీర్ణమై యున్నందునను ముసల్మాను జనసంఖ్య అధికముగానున్న +తూర్పు భాగమునకు ఢాకా ముఖ్యపట్టణముగ జేసి, హిందువుల జనసంఖ్య అధికముగనున్న భాగమునకు కలకత్తాను రాజధానిగ చేసి రెండురాష్ట్రములుగ చేయుట బాగుండు నని అప్పటి ఆంగ్లేయ ప్రభుత్వాధి కారులకు తోచగా కర్జను దీని కంగీకరించెను. బంగాళా విభజనము 1905 వ సంవత్సరము అక్టోబరు నెల 16వ తేదీన అమలులోనికి వచ్చెను. బంగాలి మాతృభాషగాగల ప్రజల నిట్లు విడదీయవలదని ఎందరు మొర పెట్టుకొన్నను కర్జను వినలేదు. అమలులోనికి వచ్చులోపలనే కర్జను వేరొక సందర్భమువలన తనపదవికి రాజీనామా నిచ్చెను, కాని బంగాళా విభజనముమాత్రము మారలేదు. బంగాళీయులు తమకు ఘోరమయిన అన్యాయము జరిగినదని దుఃఖపడి భూమ్యాకాశములు బ్రద్దలగునంతటి ఆందోళనముచేసిరి. హిందూదేశములోని అన్ని భాగముల వారును బంగాళీల యెడల సానుభూతి కలిగి తమతమ దేశములలో గొప్ప సభలు చేసి దొరతనమువారి చర్యలు ఖండించిరి. ఈ విషయమున ఆంధ్రులు వెనుకపడలేదు. ఈ విషయములను గూర్చి చెన్నపురి రాజధానిలో రాజకీయోపన్యాసము లియదలచి బిపిన చంద్రపాలుగారు కలకత్తా నుండి బయలుదేరి బరంపురము, విశాఖపట్టణముల మీదుగా రాజమహేంద్రవరము, బెజవాడ, బందరు, నెల్లూరు మొదలయిన పట్టణములందు ఆంగ్లేయ దొరతనమువారు హిందూదేశమును పాలించుచున్న పద్ధతులను ప్రబలముగా ఖండించుచు ప్రతిదినము ఇంగ్లీషులో దీర్ఘపన్యాసము లిచ్చుచుండిరి. వాటిని ప్రతియూరను ఎవరో ప్రముఖులు తెలుగులోని కనువదింపగా వేలకొలది ప్రజలుద్రేక పూరితులు కాసాగిరి. ఆ సందర్భమున + +తే. గీ. “భరతఖండము చక్కని పాడియావు, +హిందువులు లేగదూడలై యేడ్చుచుండ +తెల్లవారను గడుసరి గొల్లవారు +పితుకుచున్నారు మూతులు బిగియకట్టి." + +అని చిలకమర్తి లక్ష్మీనరసింహముగారు పాలు గారి ఉపన్యాసానంతరము చదివిన పద్యమును విని రాజమహేంద్ర +వరములోని సభాసదులు బ్రహ్మాండము పగులునట్లు చప్పట్లుకొట్టి పలుమారులు దానిని చదివించుకొని కంఠ పాఠము చేసిరి. అది అన్ని పత్రికలలోను ప్రకటింపబడి ఆంధ్రదేశమంతటను వ్యాపించి, ప్రతివారి నోటను విన వచ్చుచుండెను. హరికథలలోని కెక్కెను. ఆంగ్లేయ దొరతనమును గూర్చి ఆంధ్రు లెట్టి యభిప్రాయమును కలిగియుండిరో దీనివలననే విదితమయ్యెను. + +బిపినచంద్రపాలు ఆంధ్రదేశ పర్యటనమువలన వందేమాతరోద్యమము తెలుగు దేశమంతటను వ్యాపించెను. ఆయన ఉపన్యాసములు విన్న వారు పరవశులై తత్ క్షణమే విదేశవస్తు బహిష్కారదీక్ష గైకొనసాగిరి. వానిని చూచి తక్కిన వారాకాలమున ధరించుచుండిన గ్లాస్కో మల్లు బట్టలను విసర్జించి స్వదేశీ నేతబట్టలను ధరింపసాగిరి.వందేమాతర మను మాట స్వరాజ్యమంత్రమై నలుప్రక్కల ప్రతిధ్వను లిచ్చుచుండెను. ఎచ్చట చూచినను దేశభక్తి పూరితములగు పాటలు, నాటకములు, హరికథలు, భజనలు ఉపన్యాసములు; ఎచ్చట చూచినను లోక మాన్యుని తిలక ధారణము; ఎక్కడ చూచినను వ్యాయామక్రీడలు: స్త్రీలు, పురుషులు కూడ నీదేశాభిమానమునందు మునిగి తేలుచుండిరి. చిన్నపిల్లలు, తుదకు గోరువంకలుకూడ “వందేమాతరమ్ మనదేరాజ్యం " అని పలుకుట పరిపాటియై పోయినది. + +1907 వ సంవత్సరమున హిందూదేశములో ననేక స్థలములందు విదేశవస్తు బహిష్కారము, స్వరాజ్య సంపాదనము, జాతీయవిద్యాభివృద్ధియను విషయమును గురించి ప్రజలు తీవ్రముగా నాలోచింప సాగిరి. ఆ కాలమున రాజ మహేంద్రవరమున 'ఆంధ్రకేసరి' యను పత్రికయును, బందరులో 'కృష్ణాపత్రిక ' యు నిట్టి జాతీయభావములకు తోడ్పడు వ్యాసములను ప్రచురించుచుండెను. ఈ కృషిఫలితముగా రాజమహేంద్రవరము, బందరు మొదలయినచోట్ల జాతీయపాఠశాలలు, స్వదేశపరిశ్రమలు స్థాపింపబడెను. + +1907 వ సంవత్సరము మే నెల 9 వ తేదీన పంజాబు ప్రభుత్వమువారు దేశాభిమానియు, మహాపురుషుడునైన +లాలా లజపతిరాయిగారిని పట్టుకొని నిష్కారణముగ బర్మాకు కొనిపోయి మాండలే చెరసాలలో నిర్బంధించి యుంచిరి. ఈయనను కాంగ్రెసు అధ్యక్షునిగా చేయవలె \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0571.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0571.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..40afe61015f832286234fc5db40c0377e4ff74bf --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0571.txt" @@ -0,0 +1,7 @@ +అందులో కొన్ని జిల్లాలను ప్రక్క రాజధానిలో చేర్చుట కాని చేయుచుండిరేగాని ప్రజల సౌకర్యములు నాలోచించి ఈ +రాజ్యభాగముల నన్నిటిని పునర్నిర్మాణము గావించుట అవసరమని ఇంగ్లీషువారు తలచలేదు. రాజ్యాంగసంస్కరణములు జరిగినప్పుడు ప్రజలు ఆంగ్లేయాధి కారులకు తమ కోర్కెలనుగూర్చి చెప్పికొనిరి గాని రాష్ట్రముల పునర్నిర్మాణ సమస్య పరిష్కరింపబడలేదు. భారతీయులు స్వాతంత్య్రముకొరకు ఆంగ్లేయులతో పెనుగులాడుచున్న కాలమున భారతదేశములోని వివిధ ప్రాంతములందు నివసించుచు ఒకేభాష, ఒకేసంస్కృతి, ఒకేచరిత్ర కలిగియున్న ప్రజలను ఏకముచేసి వారి కొక ప్రత్యే రాష్ట్రకము నిర్మించవలెనను ఆశయమును ప్రచారము చేసిన యెడల వారిలో జాతీయభావము వర్థిల్లి విజాతీయ ప్రభువులను ప్రతిఘటించుటకు తోడ్పడగలదను నుద్దేశముతో మన జాతీయనాయకులు భాషాప్రయుక్త రాష్ట్ర నిర్మాణమును +గూర్చిన ఉద్యమము లేవదీసియుండిరి. ఆంధ్రోద్యమము వలన దేశాభిమానము వర్థిల్లి ఇంగ్లీషు ప్రభువులతో పోరాడుపట్ల ఆంధ్రులు గొప్ప ధైర్యసాహసములు పట్టుదల చూపినసంగతి జగద్విదితము. భారతదేశమునకు స్వాతంత్య్రము లభించిన పిమ్మట వివిధ రాష్ట్రములలోని ప్రజల క్షేమమేగాక, యావద్భారత దేశము యొక్క క్షేమ లాభములనుగూర్చియు జాతీయైక్యత నుగూర్చియు భారతదేశమునకు ప్రపంచ రాజ్యములం దుండవలసిన గౌరవ ప్రతిపత్తులను గూర్చియు ముఖ్యముగా ఆలోచించవలసిన అవసరము కలిగెను. వివిధ సంస్థానములు స్వతంత్ర భారతదేశములో లీనమైనందున భారతఖండాంతర్గతము లయిన వివిధ రాజ్యభాగములలోను, రాజధానులలోను, పరగణాలలోను వసించు ప్రజల క్షేమలాభములను, కష్టసుఖములను ఆలోచించి భారత రాజ్యభాగములను పునర్నిర్మాణము గావింపవలసిన అవసరము కలిగెను. పై సంగతు లన్నియు ఆలోచించియే కేవలము భాషాప్రయుక్త రాష్ట్రముల నిర్మాణముచేయుట మంచిది +కాదని థార్ కమీషను వారు అభిప్రాయపడిరి, భారత జాతీయ నాయకులలో చాలమంది కిట్లే తోచెను. ఆంధ్రరాష్ట్రము ప్రత్యేక కారణములవలన నిర్మాణముగావింప బడినదనియు, ఇకముందు కేవలము భాషాప్రయుక్త రాష్ట్రనిర్మాణము చేయుట పొసగదనియు భారత ప్రభుత్వమువారు ప్రకటించిరి. భారత రాజ్యాంగసమితిలోని ప్రజల క్షేమలాభములను, భారతజాతియొక్క సమష్టి క్షేమలాభములకు తోడ్పడగలందులకుగాను భారతదేశములోని వివిధ రాజ్యభాగములను పున +ర్నిర్మాణము చేయు విషయమునుగూర్చి నిష్పక్షపాత బుద్ధితోను, వాస్తవికదృష్టితోను పరిశీలించుటకు ఒక విచారణ సంఘమును భారతదేశ ప్రభుత్వమువారు నియమించదలచినట్లు 1953 డిశంబరు 22 వ తేదీన మన ప్రధానమంత్రి శ్రీ నెహ్రూగారు పార్ల మెంటులో చెప్పిరి. ఈ రాష్ట్రముల పునర్నిర్మాణ సమస్య యొక్క పరిస్థితులను దీనికి పునాదియైన దేశ చరిత్రను, ప్రస్తుత పరిస్థితులను దానికి సన్నిహిత సంబంధముగల అన్ని ముఖ్య విషయములను ఈ సంఘమువారు విచారించెదరనియు, ఈ పునర్నిర్మాణమును గూర్చి ఎవరే సూచనను గావించినను, దానిని విమర్శించెదరనియు రాష్ట్రముల పునర్నిర్మాణము చేయవలసిన విధానములను గూర్చిన నివేదికలను విచారణ సంఘముల వారు ప్రభుత్వము వారి ఆలోచన కొరకు పంపుదురనియు భారత ప్రభుత్వము వారు డిశంబరు 29 వ తేదీన తీర్మానించిరి. + +విచారణసంఘమువారు ఫజుల్ ఆలీగారి నాయకత్వమున ఈ సమస్యను గూర్చి విచారణచేసి తమ నివేదికను 1955 సెప్టెంబరు 30 తేదీన భారతప్రభుత్వము వారి కంద జేసిరి. ఇది దేశమునందలి అన్ని పత్రిక లలోను ప్రకటింపబడి ప్రజలచేతను, రాష్ట్ర శాసనసభ్యుల చేతను చర్చింపబడెను. ప్రజాభిప్రాయమును జాగ్రత్తగా కనుగొని భారత దేశ ప్రభుత్వము వారు రాష్ట్రముల పునర్నిర్మాణము చేయుటకు ఒక చట్టము తయారుచేసి రాష్ట్ర ప్రభుత్వముల అభిప్రాయములనుగూడ మరల సేకరించి దానిని పార్లమెంటులో ప్రవేశపెట్టి తీర్మానించినారు. ఆ చట్టము ప్రకారము భారతదేశములోని ప్రస్తుత రాజ్యభాగములు 1956 నవంబరు 1వ తేదీన పునర్నిర్మాణము గావింపబడెను. ప్రభుత్వమువారు రాజ్యాంగ పునర్నిర్మాణము బిల్లులో సూచించిన ప్రకారము హైద్రాబాదు రాష్ట్రము విచ్ఛిన్నముచేయబడెను, అందలి కన్నడ మహారాష్ట్ర భాగములు నూతన కర్ణాటక, మహారాష్ట్రములతో \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0572.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0572.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3f61162c8034b86d7bba270a0e8f869fd05bb851 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0572.txt" @@ -0,0 +1,16 @@ +కలిపివేయబడెను, తెలంగాణము ఆంధ్ర రాష్ట్రమునకు చేర్చబడెను. నిజాము ప్రభుత్వము అంతరించినది. + +రాయలసీమలోను, ఉత్తరసర్కారులలోను, తెలంగాణములోను గల తెలుగుజిల్లాల నన్నింటిని కలిపి 1958 వ +సంవత్సరము నవంబరు 1 వ తేదీన "ఆంధ్రప్రదేశ" మను పేరుతో నొక నూతన రాష్ట్రము నిర్మాణము గావింపబడెను. ఇట్లు యావదాంధ్రదేశములోని ముక్కోటి యాంధ్రులు రాజకీయముగ ఒకే రాష్ట్ర పరిపాలనలో నుండు భాగ్యము లభించినది. నూతన విశాలాంధ్ర రాష్ట్రనిర్మాణముతో ఆంధ్రుల చరిత్రయం దొక నూతన శకము ప్రారంభమగుచున్నది. + +ఆంధ్రదేశపు ఖనిజసంపద 1: భారత దేశములో ఖనిజసంపద ఎక్కువగా గల రాష్ట్రములలో ఆంధ్రప్రదేశ మొకటి. ఇచ్చట ముఖ్యముగ మాంగనీసు(Manganese-ore), అభ్రకము (Mica), కట్టడపురాళ్లు; సీమెంటుకు సున్నపురాళ్ళు (Lime-stones), రాతినార(Asbestos), ముగ్గురాయి (Barytes), లభించును. వీటి తరువాత ఖనిజరంగులు, తెల్ల సుద్ద (White-clay), రాచ్చిప్పరాయి (Steatite), క్రోమైట్ (Chromite), పలక రాళ్ళు (Slates), పలుగురాయి (Vein Quartz), ఫెల్ స్పార్ (Felspar), గ్రాఫైట్ (Graphite), చెప్పదగినవి. ఇవికాక, ఇనుము, కయనైట్ (Ryanite), సిల్లిమ నైట్ (Sillimanite), మోనజైట్ (Monajite), ఇల్ మ నైట్ (Ilmanite), గంధకము మున్నగునవి స్వల్పముగ దొరకును. 18వ శతాబ్దమువరకు ఆంధ్రప్రదేశము నుండియే, ప్రపంచపు మార్కెటులలోకి వజ్రములు ఎక్కువగ వచ్చుచుండెడివి. జగత్ప్రసిద్ధమగు కోహినూర్, హోప్, పిట్ లేక రీజంట్ వజ్రములు ఇక్కడ దొరకి +నవే. అనంతపురము, చిత్తూరు జిల్లాలలోని బంగారు గనులనుండి ఈ శతాబ్దములో సుమారు 1,85,300 ఔన్సుల బంగారు లభించినది. ఈ రాష్ట్రములో 1954 వరకు రూ.17,00,00,000 ల విలువగల ఖనిజములు త్రవ్వబడినను, వీటి నిధులు ఇంకను అధికముగ తరుగ లేదు. 1946 నుండి 54 వరకు ఏటా సగటు రూ. 1,08,00,000 విలువగల ఖనిజములు ఇక్కడ ఉత్పత్తియైనవి. తగు పరిశోధనవలన ఆంధ్రలో ముఖ్యముగ బొగ్గు, బంగారు, వజ్రములు, కురువిందము (Corundom), గ్లాసు ఇసుక, రాగినిధులు కనుగొనబడి, ఖనిజోత్పత్తి పెరుగు సావకాశమున్నది. ఈ ఖనిజము లన్నియు, ఇంతవరకు ఎక్కువగ పరదేశములకును, కొంత వరకు ఇతర రాష్ట్రములకును ఎగుమతి యగుచున్నవి. వీటిని ఆధారము చేసికొని, ఆంధ్రలో అనేక పరిశ్రమలు నెలకొల్పవచ్చును. + +ఖనిజములనుండియే మనము వాడుకొను లోహములు, అనేక ఇతరవస్తువులు, పారిశ్రామిక చరిత్రలో క్రొత్తయుగమునకు దారితీయు అణుశక్తియు (Atomic Power) ఉత్పత్తి అగుచున్నది. ఈ ఖనిజములు, ఖనిజ మిశ్రమములగు రాళ్ళలో కొన్ని చోట్ల నిధులుగ నేర్పడినవి. మరికొన్ని చోట్ల రాళ్ళలో తక్కువపాలున్నను, వీటిని భౌతిక పద్ధతిచే సం కేంద్రీకరించి, లాభకరముగా విడదీయ వచ్చును. ఆంధ్రలో మాంగనీసు, అభ్రకము, క్రోమైటు, గ్రాఫైట్ నిధులు స్ఫటమయ విభాజీయ శిలలలోను (Crystalline Rocks and Schists), రాతినార, ముగ్గురాయి, సున్నపురాళ్ళు, రాచిప్పరాళ్ళ నిధులు, కడప కర్నూలు, యుగములలో సముద్రమునందేర్పడిన రాళ్ళలోను గలవు. మొదటివి సముద్రతీరపు జిల్లాలలోను, +పశ్చిమ దక్షిణ సరిహద్దులలోను, రెండవరాళ్ళు పశ్చిమ జిల్లాలలో పెక్కు భాగములలోను, వ్యాపించి యున్నవి. + +ఈ దిగువ ఆంధ్రలోని ఖనిజసంపద స్థూలముగ వివరింపబడినది. వీటి నిధుల పరిమితి తెలిసినంతవరకు తెలువ +బడినది. + +మాంగనీసు : భారత దేశములో 1900 కు పూర్వము మాంగనీసును శ్రీకాకుళం జిల్లాలోనే త్రవ్విరి. ఇక్కడ +పెద్ద నిధులు చీపురుపల్లె తాలూకాలో కోడూరు, గర్భ, మున్నగుచోట్ల నున్నవి. ఒక్క కోడూరు నిధులలోనే 2½ లక్షల టన్నుల ధాతువు (ore) కలదు. వీటిలో మాంగనీసు నూటికి 47 పొళ్ళు, గర్భ నిధులలో 45 పాళ్ళు, అన్నిటిలో సగటున 42 పాళ్ళు కలదు. ఈ నిధులు, మాంగనీసు ఖనిజములు అధికముగాగల కోడూ రైట్ (Kodurite). రాళ్ళ శైథిల్యమువల్ల నేర్పడినవి. వీటిలోని ఖనిజమును భౌతిక పద్ధతులచే సం కేంద్రీకరించి దీనితో \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0573.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0573.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a506f0eca7394677d3af2bcea1fb48f7131592c9 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0573.txt" @@ -0,0 +1,15 @@ +కూడిన భాస్వరమును (Phosphorus) పరిమితిలో నుంచ గలిగినచో త్రవ్వదగిన నిధులు అధికమగుటేగాక, దీని +ధరకూడ పెరుగగలదు. భారతదేశములో ఉత్పత్తియగు మాంగనీసు చాలభాగము పరదేశములకు ఎగుమతి యగు +చున్నది. కొంత ఉక్కు పరిశ్రమలలో ఫెర్రో మాంగనీసు (Ferro - Manganese) అను లోహమిశ్రమముకును, +మరికొంత గ్లాసు పరిశ్రమలోను, డ్రైబాటరీలలోను వాడు డయాక్సైడ్ (Dioxide) ను చేయుటకును, వినియోగించు చున్నారు. + +అభ్రకము (Mica) : అభ్రకపుగనులు నెల్లూరుజిల్లాలో ముఖ్యముగ రాపూరు, గూడూరు, పొదలకూరు, ఆత్మ +కూరు, కావలి, పరిసరాలలో నున్నవి. పెక్కు గనులు 300 అడుగులలోతు మించినవి. పా గనిలో 900 అడుగుల +లోతున పనిచేయుచున్నారు. ఇక్కడ మస్కోవైట్ (Mus-covite) రకపు అభ్రకము, అభ్రకహా౯ బ్లెండ్ విభాజీయశిలలను (Mica and Hornblende Schists) చొచ్చిన పెగ్మటైట్లు అను (Pegmatites) వెడల్పగు నాళములలో (Veins) పుస్తకములరీతిని దొరకును. పెగ్మటైట్లు పలుగు రాయి, ఫెల్ స్పార్, అభ్రకముల సమూహము, వీటిలో కొద్దిగ, టూర్మలీన్ (Tourmaline), గార్నెట్ (Garnet) అపటైట్ (Apatite) బెరిల్ (Beryl), జిర్కా౯ (zircon), ఖనిజములుండ వచ్చును. ఈ రాతిలో అభ్రకము నూటికి సుమారు 6 పొళ్ళుండి త్రవ్వినమీద అమ్మదగిన భాగము ఒక్కపాలు తేలుసు. అభ్రకపుస్తకములు కొన్ని అంగుళములనుండి కొన్ని అడుగుల వరకు వెడల్పు గలిగి యుండును. పలుచని రేకులు రంగులేనివై యుండును. నెల్లూరు అభ్రకపుస్తకములు ఆకుపచ్చవన్నె గలిగి "గ్రీ౯ మైకా" అని పేరుపొందినవి. బీహార్ లో దొరకు "బెంగాల్ రూబీ" అను ఎరుపువన్నెగల అభ్రకము ఇచ్చట కొన్నిచోట్ల స్వల్పముగ లభించును. ఈ పెగ్మటైట్లు 60 +మైళ్ళ పొడవున 15 మైళ్ళ వెడల్పున గూడూరు, నెల్లూరు, సైదాపురము, ఉదయగిరి మున్నగు పట్టణ ప్రాంతములలో వ్యాపించి యున్నవి. ఇవి సాధారణముగ 1000 అడుగుల పొడవు, నూరు అడుగుల వెడల్పును మించవు. చిన్న మస్కోవైట్ నిధులు కృష్ణాజిల్లా తిరువూరు తాలూకాలోను, ఫ్లాగొపైట్ (Pholgopite) రకము విశాఖపట్టణం జిల్లాలోని కూడియా,మాజీ గూడెం, బొర్రా మున్నగుచోట్ల కలవు. + +అభ్రకములో వేడి, విద్యుత్తు ప్రవహింపదు గనుక దీనిని ఎన్నో రీతుల వాడవచ్చును. భారతదేశములో ఉత్పత్తియగు అభ్రకములో 60, 70 హండ్రడ్ వెయిట్లు (3-3½ టన్నులు) తప్ప శేషించిన దంతయు పరదేశములకు ఎగుమతి యగుచున్నది. అంధ్రలో అభ్రకపు రేకుల నుండి మైక నైటును (Micanite) చేయ మొదలిడినచో అభ్రకోతృత్తి తిన్నగ సాగుచుండును. కాని ఇది భారత దేశములోని విద్యుత్పరికర పరిశ్రమలపై నాధారపడి యున్నది. + +'కట్టడపురాళ్ళూ (Building stones) : స్ఫటమయ శిలలన్నియు గట్టి కట్టడపురాళ్ళు: వీటిలో స్ఫటికము +(Quartz), ఫెల్ స్పార్, సూక్ష్మముగ ఇతర ఖనిజముల కణములతో నిండిన లేతరంగు రాళ్ళగు గ్రానైట్లు (Granites), నైసులు (Gneisses), అనంతపురం, కర్నూలు, కడప, చిత్తూరు, నెల్లూరు, గుంటూరు, కృష్ణా జిల్లాలలోను, గార్నెట్ (Garnet) ఖనిజమువలన ఎర్ర చుక్కలుగల ఖోండలైట్లు (Khondalites), హైపర స్తీ౯ (Hypersthene) ఖనిజముల వలన కంచువాగుగల చార్నో కైట్లు (Charnokites) శ్రీకాకుళము. విశాఖపట్టణము, గోదావరి, కృష్ణా జిల్లాలలోను కట్టడములకు వాడబడు చున్నవి. ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయ భవనములను ఖోండ లైట్లతో కట్టిరి. విశాఖపట్టణముజల్లా, అనంతగిరి, మాడుగుల ప్రాంతమునను, గుంటూరుజిల్లా పల్నాడులోను పలురంగుల చక్కని పాలరాళ్ళు దొరకును. +పశ్చిమజిల్లాలలో కడప-కర్నూలు సహంతులకు (Cuddapah and Kurnool Systems) చెందిన క్వార్టుజైట్లు (Quartzites), ఇసుక రాళ్ళు, లైంస్టోన్లు విరివిగా వాడుదురు. కడపజిల్లాలో అణిమల, గండికోట, కర్నూలు జిల్లాలో రామల్లకోటవద్ద అద్భుత శిల్పకళాచాతుర్యమును చూపించు దేవాలయములను క్వార్టు జైట్లు, ఇసుక రాళ్ళతో కట్టిరి, లైం స్టోన్లలో పొరలులేని పెద్ద బండలను గోడలకు, “నాపరాళ్ళ”ను పలుచని చపటలను నేలపై పరచుటకు, అరుదుగ మిద్దెలకు నుపయోగింతురు. కొన్నిచోట్ల రాతిద్రవము (Magma) నుండి ఘనీభ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0574.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0574.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d4f7a8c30f6f0a2bc3f63caa7011b683687d20fc --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0574.txt" @@ -0,0 +1,4 @@ +వించిన నల్లని స్ఫటమయ శిలలగు ట్రావ్ (Trap) లను కూడ వాడుదురు. రామల్లకోట దేవాలయములోని తులసికోట ట్రాపులో చెక్కబడినది. + +సీమెంటుకు సున్నపురాళ్ళు (Lime-stone for cement):- సిమెంటు పరిశ్రమలో టన్నుకు 1-48 టన్నులు సున్నపు రాళ్ళు కావలెను. సీమెంటు కుషయోగపడుటకు, సున్నపు రాళ్ళలో సున్నము (Lime) 43 శాతము; సిలికా +(Silica) 14.5 శాతము, లోహామ్ల జనిదములు (Iron Oxides) 1.5 శాతము, అల్యూమినా (Alumina) 3.5 శాతము పాళ్ళు సుమారుగా ఉండి, మెగ్నీషియా (Magnesia) 2.6 కు మించరాదు. కర్నూలు సంహతికి చెందిన సున్నపురాళ్ళు కడపజిల్లా కమలాపురం తాలూకాలో 64 కోట్ల టన్నులు, జమ్మలమడుగులో 300 కోట్లు, కర్నూలుజిల్లా కోయిలకుంట్ల తాలూకాలో 500 కోట్లు, బంగనపల్లెలో 66 కోట్లు, ద్రోణాచలములో 47.5 కోట్లు, కర్నూలులో 125 కోట్లు, నందికొట్కూరులో 77 కోట్లు టన్నులున్నవి. గుంటూరు కృష్ణాజిల్లాలలో కృష్ణ కిరుప్రక్కల యందును, గోదావరి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0575.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0575.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..330c9ef2e5d661b733abd884c9afbc19e1c4a9c9 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0575.txt" @@ -0,0 +1,19 @@ +లోయలోను, సిమెంటు కుపయోగపడు సున్నపురాళ్ళు చాల గలవు. గుంటూరు జిల్లాలో మంగళగిరి మున్నగు చోట్ల త్రవ్వు కంకర సిమెంటు పరిశ్రమలో వాడబడు చున్నది. వీటి నాధారము చేసికొని ఆంధ్రలో సిమెంటు పరిశ్రమ ఎక్కువగా అభివృద్ధి కాగలదు. ఈ పరిశ్రమలో టన్నుకు 0.42 టన్నులు కావలసిన బొగ్గు సింగరేణి నుండిగాని, తూర్పు రాష్ట్రముల బొగ్గుగనుల నుండిగాని తెప్పించుకోవలసి వచ్చును. + +సీమెంటులో 4 శాతముగల హరణోఠము (Gypsum) నెల్లూరు జిల్లాలో సుళ్ళూరుపేట వద్ద పులికాటు సరస్సు +నానుకొని నూరుమైళ్ళ వైశాల్యముగల పల్లపు భూమిలో చాలమేరగలదు. ఇచ్చట దీనికై శోధించబడిన 20 చదరపు మైళ్ళలో ప్రతి అడుగు లోతునకు 10 వేల టన్నులు గలదని లెక్క వేయబడినది. + +52 శాతముకన్న ఎక్కువ సున్నము ఉన్న గుల్లరాయి (Calcareous Tufa) అనంతపురం జిల్లాలో కోన రామేశ్వరస్వామి వద్ద 3 లక్షల టన్నులు, మెత్తని పొడి కర్నూలుజిల్లా బంగనపల్లె తాలూకాలో నందవరం, వల్కూరు, రామతీర్థం వద్ద 8.8 లక్షల టన్నులు కలదు. ఇది గ్లాసు, పింగాణి, ఖటికము (Calcium) రసాయన పరిశ్రమలలోను, ఇనుప కొలుములలో ధాతువును కరగించుటకును ఉపయోగపడును. + +రాతినార (Asbestos) :- రాతీవారలో కైజొటైల్ (Chrysotile) అను మృదువగు రకము, ట్రిమొలైట్ (Tremolite) అను బిరుసగు రకమును గలవు. వీనిలో విద్యుత్తు, వేడి ప్రసరింపవు గనుకను, దీనిపై ఆమ్లములు +పనిచేయవు గనుకను, క్రై జొటైల్ నిప్పు అంటనిబట్టలకు, ట్రిమొలైట్ నిప్పు అంటని రంగులు, సిమెంటు రేకులు, +'స్విచ్ బోర్డులు మున్నగువాటికి వాడబడు చున్నవి. ఆంధ్రలో క్రై జొటైల్ నిధులు మాత్రమే ఇంతవరకు కనుగొన బడినవి. ఇవి కడపజిల్లా పులివెందల తాలూకాలో లింగాలనుంచి బ్రాహ్మణపల్లె వరకున్న 7 మైళ్ళలో, చిన్నకుడాల, బ్రాహ్మణపల్లె పరిసరాలలోనే కనీసము 2,56,000 టన్నులు, కమలాపురం తాలూకాలో రాజుపాలెం వద్దను, కలవు. ఇవి వేంపల్లె సున్నపు రాళ్ళలో ట్రావ్ పొరల నానుకొని 7 అంగుళముల లోపు మందముగల నాళములుగ నేర్పడియున్నవి. నార నాళముల కడ్డముగ 0.3 అంగుళములోపు పొడవుగ నుండును. ఈనారనుండి బట్టలనేత పరిశోధించ దగినది' +ఇది ఎక్కువభాగము ప్రాంతీయ సిమెంటు రంగు పరిశ్రమలలో నుపయోగపడగలదు. + +ముగ్గురాయి (Barytes) :- మన దేశములో కెల్ల పెద్ద ముగ్గురాతి నిధులు అనంతపురం జిల్లాలో కొండపల్లె, +నెరిజాముపల్లె, ముత్సుకోట, కడపజిల్లా పులివెందల తాలూకాలో కొత్తపల్లె, తాళ్ళపల్లె, నందిపల్లె, వేముల, కర్నూలు జిల్లా ద్రోణాచలం తాలూకాలో ఎర్రగుంట్ల, గట్టిమానికొండ, బలపాలపల్లె, బుక్కాపురం- బోయన పల్లె, రహిమాన్ పురం, రామాపురం, వలసల, హుస్సేన్ పురంవద్ద వేంపల్లె సున్నపురాళ్ళలోను, వాటిలో చొచ్చిన ట్రావ్ పొరలలోను, అడ్డదిడ్డముగ వ్యాపించిన నాళములుగ, పలుగురాతిలోకూడి పెద్ద నెర్రెలను (Fissures) నింపుచును ఉన్నవి. కొన్ని నిధులు 30 అడుగులు వరకు వెడల్పుండినను, నాళములు 7 అడుగుల మందము మించవు. వీటి వెడల్పు కొద్ది దూరములోనే హెచ్చు తగ్గులగుచు, ఇవి అంతమగుచుండును. ఇక్కడ లభించు ముగ్గురాయి 90 పాళ్లు లేత ఎరుపు వన్నెగలిగి యుండును. తెల్లని ముగ్గురాయి రంగులకును, వన్నె గలది నూనె (Petroleum) బావులలోను విరివిగా వాడ +బడుచున్నది. మంచు తెలుపు ముగ్గురాయి బేరియం (Barium) రసాయనముల కుపయోగపడును, ఆంధ్రలో +ముగ్గురాయి రంగు, బేరియం రసాయన పరిశ్రమలను పోషించగలదు. + +ఖనిజరంగులు (Ochres) :- ఎర్రసుద్ద (Red Ochre) నిధులు తెల్లసుద్ద, పచ్చసుద్ధ (Yellow Ochre) లో గూడి +కడపజిల్లాలో నందలూరు, కర్నూలు జిల్లాలో బేతంచర్ల వద్ద సుద్దరాళ్ళలో కలవు. ఎఱ్ఱసుద్ధ విశాఖపట్టణం జిల్లాలో అరకులోయలోను, గోదావరిజిల్లాలో కొవ్వూరు, రాజమహేంద్రవరం ప్రాంతమునకూడదొరకును. మెత్తని ఎర్రలోహా మ్లజనిదము (RedOxide) కడపజిల్లాలో చాబలి వద్ద, కర్నూలు జిల్లాలో రామల్లకోట, వెల్దుర్తి ప్రాంతములోను ఇనుపరాళ్ళతో కూడియున్నది. పచ్చ సుద్ధ నిధులు కర్నూలుజిల్లాలో ఉయ్యాలవాడ వద్ద 3¾ లక్షల టన్నులు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0576.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0576.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7856468bfd2e23f4e172f4b36ca19169536d1ad1 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0576.txt" @@ -0,0 +1,22 @@ +తెల్లసుద్దతో కూడి రామల్ల కోటవద్ద 3½ లక్షల టన్నులు, బేతంచర్ల వద్ద 18 లక్షల టన్నులు, అంబాపురం వద్ద +20 లక్షల టన్నులు కలవు. కడపజిల్లాలో మిట్టమీదపల్లె, ఉప్పలపల్లె వద్దకూడా పచ్చ సుద్దనిధు లున్నవి. ఈ ఖనిజ +రంగుల నుపయోగించుచు, ఆంధ్రలో రంగు పరిశ్రమ అభివృద్ధి చెందగలదు. + +తెల్లసుద్ద (White Clay) :- తెల్లసుద్ద కడపజిల్లా రాజంపేట తాలూకాలో అనంతరాజుపేట, హస్తవరం, చిన్న +వోరంపాడు, భాకరాపేట, కోడూరు, నందలూరువద్ద 15 లక్షల టన్నులు, కర్నూలు జిల్లాలో ప్రేమ, రామల్ల కోట, బేతంచర్ల పైబగల వద్ద 20 లక్షల టన్నులు కలదు, ఇది 1,200° సెం. నుంచి 1,300° సెం. వేడికి కరుగును. +తూర్పు గోదావరి జిల్లాలో పుణ్య క్షేత్రం జగ్గంపేట, పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాలో ద్వారకా తిరుమల, నెల్లూరు జిల్లాలో జానకమ్మపేట, నరసాపురంవద్ద కూడ పెద్ద నిధు లున్నవి. ఇవన్నియు సుద్ద రాళ్లు, శైథిల్యముచెంది ఏర్పడినవి. ఈసుద్దనిధులు ఆంధ్రలో జాడీ, పింగాణి పరిశ్రమలను పోషించగలవు. + +1770° సెం. వేడికికూడ కరుగని చైనా సుద్ద (kaolin) నెల్లూరు జిల్లాలో ప్రభగిరి పట్టణము, వడ్లపూడివద్ద పెగ్మటైట్లలోని ఫెల్స్పార్ కాలగతిన రాసాయనిక పరిణామము చెంది, కొంత ఏర్పడినది. విశాఖపట్టణము జిల్లాలో కొన్ని చిన్న నిధులున్నవి. చైనా సుద్ద పింగాణి, బట్టలు, కాగితముల పరిశ్రమలలో వాడబడుచున్నది. + +రాచిప్పరాయి (Steatite):- రాచిప్ప రాయి టాల్క్, (Talc) అను ఖనిజముతో చాలభాగము నిండియున్నది. +దీని ఉపయోగము దీనిలోని టాల్క్ పరిమితిపై నాధారపడి యున్నది. రాచిప్ప రాయినిధులు ముఖ్యముగ అనంత +పురంజిల్లాలో జూలకాలువ, కర్నపూడి, తాబ్దులా, కర్నూలు జిల్లాలో ముద్దవరం, ముసలయ్య చెరువువద్ద నెర్రెలై చెదరిన వేంపల్లె సున్నపురాళ్లలోగాని, వాటిలో ట్రావ్ రాళ్లకు సమీపమునగాని కలవు. రాచిప్పరాయి నెల్లూరు జిల్లాలో ఎడవల్లి, జోగిపల్లె శ్రోత్రియం, గుంటూరు జిల్లాలో కొన్నిచోట్ల, స్ఫటమయ విభాజీయ శిలలలో దొరుకును. దీనిని రాచిప్పలు, బొమ్మలు, పౌడర్లకేకాక, రంగులు, సబ్బులు, విద్యుత్ పింగాణి, రాతి నారపలకలలోను,వినియోగపడును. జూలకాలువ వద్ద లభించు మేలైన "లావా" రకపు రాచిప్పరాయితో రేడియో టెలివిజన్ మున్నగువాటిలో వాడు విద్యున్నిరోధక పరికరములను చేయవచ్చును. + +క్రోమైట్ (Chromite) :- ఇండ్లలో వాడుకొను స్టెయిన్ లెస్ స్టీల్ (Stainless Steel) లో నూటికి 18 పాళ్ళున్న +క్రోమియం (Chromium) లోహము క్రోమైట్ నుండి లభించును. క్రోమైట్ నిధులు కృష్ణాజిల్లాలోని కొండపల్లె కొండలలో పై రాక్సేన్ (Pyraxene) ఖనిజముతో నిండిన పెరాక్సీనైట్ (Peroxenite) రాళ్ళలో నాళములుగ నున్నవి. అచ్చటచ్చట ఖనిజ రేణువులు రాతిలో వెదజల్లి గూడ నున్నవి. ఈ రాతిలోని ఖనిజము అమ్మదగునట్లు చేయుటకు, దీనిని పొడి చేసి వాలుకట్టడములపై ప్రవహింప జేసిన నీటిలో ఖనిజభాగమును సం కేంద్రీకరించుదురు. క్రోమైట్ తో ఇనుపకొలుములకు లోవై పు పేర్చు ఇటుకలు, తోళ్ళను శుభ్రపరచుటకు రసాయనములు, లోహ మిశ్రమములు చేయుదురు. కృష్ణాజిల్లాలో క్రోమైట్ నిధులు చాల యున్నవని తేలిన, క్రోమైట్ రసాయనములను చేయపూనుకోవచ్చును. + +పలకరాళ్ళు (Slate) :- పలకరాళ్ళు కర్నూలు జిల్లా కంభం తాలూకాలో చిన్న వోబనామనిపల్లె నుండి మార్చా +పురం తాలూకాలో నాయుడుపల్లె, పెద్దయాచవరం మీదుగా మల్ల పేటవరకు 24 మైళ్ళ పొడవు 2 మైళ్ళ వెడల్పుగల ప్రాంతమున చిన్న చిన్న నిధులుగ నున్నవి. ఇవి సాధారణముగ 10 అడుగుల పొడవు మించవు. పలక రాళ్ళు గుఱ్ఱపుశాల, గణపవరం అడవిలో కూడ కలవు. ఈ గనులను త్రవ్వవలసినరీతి తెలియనందున నూటికి 90 పాళ్ళు, పలకరాయి చిన్న చిన్న ముక్కలయి వృధా యగుచున్నది. ఈ నష్టమును కొత్తపద్ధతులతో తప్పించుట యవసరము, ఇవి బడి పలకలు, బలపములు, రంగులకే కాక, గ్రాఫైట్ లోహామ్లజనిదములు లేని దట్టమగు రాళ్ళు విద్యు న్నిరోదక పరికరములను చేయుట కుపయోగపడును. + +పలుగురాయి (Quartz), ఫెల్ఫ్పార్ (Felspar), చవిటి సోడా (Saline Efflorescence):- పలుగురాయి . +ఫెల్స్పార్ నెల్లూరుజిల్లా అభ్రకపు గనులవద్ద వేలటన్నులు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0578.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0578.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..740658ea01055d02bb7163f47cb9f48edf4faf81 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0578.txt" @@ -0,0 +1,16 @@ +నొద్ద గోదావరిలోకూడ రవ్వలు దొరకినవి. బంగనపల్లె గుండ్లపొరనుంచి లభించిన వజ్రములు ఎక్కువభాగము చిన్నవైనను దీనికి దూరముననున్న కృష్ణానది గర్భములోను, గ్రానైట్ నైసులలోను పెద్ద వజ్రములు దొరికేవట. కోల్లూరు, పరిటాల గనులు గుంటూరు, కృష్ణాజిల్లాలలో కృష్ణ ఒడ్డుననే యున్నవి. ఇప్పటికి పాతగను లున్న చాల చోట్ల వర్షము కురిసిన వెంటనే రవ్వలు భూమి పై మెరయును. ఈ నదీశయ్యలలోను, గుత్తి, పత్తికొండ తాలూకాలలోను, బంగనపల్లె గుండ్లపొరలోను, వజ్రములకై వెదుకదగిన ప్రాంతము చాలగలదు. + +ఇనుము (Iron) :- ఆంధ్రలో ఉక్షువరిశ్రమకు చాలిన లోహామ్లజనిదము లేక హిమటైట్ (Haematite) నిధులు +లేవు. అనంతపురం జిల్లా రాయదుర్గము తాలూకాలోని రాగికొండలలో నూటికి 60 పాళ్ళు ఇనుమున్న హిమటైట్ ధాతువు 5 లక్షల టన్నులు కలదు. ఇది ధార్వార సంహతికి చెందిన హిమటైట్ క్వార్ట్ జెట్లలో ( Haematite Quartzites) నున్నది. కర్నూలుజిల్లాలో రామల్లకోట, వెల్దుర్తి ప్రాంతమున భూకంపములతో బ్రద్దలైన కడపరాళ్ళలో 51 నుంచి 65 పాళ్ళు ఇనుమున్న హిమ టైట్ ధాతువు 37 లక్షల టన్నులు దొరకును, ఇనుము తక్కువపాలుగల చిన్న హిమటైట్ నిధులు కడప జిల్లాలో చాబలివద్ద పులివెండ్ల క్వార్టు జైట్లలోను, మాగ్న టైట్ క్వార్టుజైట్లు విరివిగా గుంటూరు, నెల్లూరు జిల్లాలలోను ఉన్నవి. కృష్ణాజిల్లాలో జగ్గయ్యపేట పరిసరాలలో నేలమట్టమునందు కూడిన పలుచని ఇనుపరాళ్ళ పొర +యొకటి కలదు. ఇక్కడ 61 పాళ్ళు ఇనుముకల హిమ టైట్ ధాతువు 25 లక్షల టన్నులు దొరకును. + +రాగి (Copper), సీసము (Lead): విజయనగర సామ్రాజ్యపు రోజులనాటి పాత రాగిగనులు నెల్లూరు జిల్లాలో గిరి మెన పెంట, కర్నూలుజిల్లాలో గని, గుంటూరు జిల్లాలో అగ్ని గుండాలవద్ద కలవు. ఈ చోట్ల రాగి ఖనిజమగు మాలకైట్ (Malachite) తో కూడిన పలుగురాతి నాళములు వేర్వేరు రాళ్ళను చొచ్చియున్నవి. 1800 తరువాత గరిమెన పెంట గని యొద్ద తిరిగి త్రవ్వెడు ప్రయత్నాలు జరిగి, కొన్ని నిష్పలమై, కొన్ని ఇతర కారణముల వలన ఆగిపోయినవి. ఈ స్థలములలో భూభౌతిక పరిశోధనలు జరుగుచున్నవి. కాని ఇంతవరకు లాభకరముగా త్రవ్వదగ్గ నిధులున్నట్లు నిరూపింప బడలేదు. + +వెండితోకూడిన సీస,గంధకిదము, గెలీనా (Galena), కడప, కర్నూలు, గుంటూరు, చిత్తూరు జిల్లాలలో కొన్నిచోట్ల సూక్ష్మముగ గలదు. కర్నూలు జిల్లా ద్రోణాచలము తాలూకాలో చిత్యాలవద్ద గ్రానైట్ నెర్రెలలో చెదరి వ్యాపించిన చిన్న నిధులను 30 ఏండ్ల క్రిందట త్రవ్వి, నష్టకరమని మానివేసిరి. *ఈ గనులున్న కొన్ని చోట్ల బోరింగులతో లోతున ధాతువెంతయున్నది తెలిసికోనగును. + +కురువిందము (కోరండం), ఎఱ్ఱరాయి (గార్నెటు):- కోరండం, గార్నెట్ మిక్కిలి కఠినమైన ఖనిజములు గనుక, వీనిని మెరుగు పనులకును, కురువిందమును (corundum) సానచక్రములకును, వాడుదురు. కురువింద నిధులు అనంతపురం జిల్లాలో అనంతపురం, కల్యాణదుర్గం, ధర్మవరం, హిందూపురం తాలూకాలలో అతి క్షారశిలలలోను (Ultrabasic Rocks), సయనైట్రలోను (Syenites), కొన్నిచోట్ల కలవని వ్రాసిరి. ఇవి పరీక్షింపదగినవి. ఇదివరకు హిందూపురం తాలూకాలో పరిగినుండి చాల ఖనిజము ఎగుమతి చేయబడినది. గార్నెట్ నెల్లూరు జిల్లాలో గిద్దలూరు, సై దాపురము మున్నగుచోట్ల అభ్రక విభాజీయ శిలలలోను, తూర్పు కనుమలలో భోండలైట్ చార్నొకైట్లలో ప్రవహించు వాగుల ఇసుకలోను విరివిగ లభించును. విద్యుత్తు చౌకగా దొరకినప్పుడు, ఇతర పరిశ్రమలతోపాటు ఈ ఖనిజములనుండి మెరుగు పదార్థములను అధికముగ తయారు చేయవచ్చును. + +'ఇతర ఖనిజములూ :- 1,800° సెం. వేడిని, విద్యుత్తును నిరోధించు కయనైట్, సిల్లిమనైట్ ఖనిజములు గ్లాసు +కొలుములలోను, విద్యుత్పింగాణి మున్నగువాటిలోను, నుపయోగపడుచున్నవి. కయనైట్ నిధులు నెల్లూరు + +గుంటూరులో కారెంపూడి సమీపమున గెలీనా ఇతర గంధకిద ఖనిజములతోకూడి, కడపసంహతికి చెందిన డోలోమైట్ లైంస్టోన్లలో (Dolomitic Limestons) కొంతదూరము వ్యాపించి యున్నది. ఈచోట్ల గెలీనా లోతులో అధికముగా నుండు అవకాశములున్నవి. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0580.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0580.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3603b2d44a6aafc8697afe6028acc6b7041b4298 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0580.txt" @@ -0,0 +1,95 @@ +చేయ వీలగును. బొగ్గు, బంగారు, వజ్రములు, రాగి, +సీసము, కురువిందము నిధులకై పరిశోధించవలయును. +ఖనిజము త్రవ్విన +సంవత్సరాలు +1954 వరకు +మొత్తం ఉత్పత్తి మొత్తం విలువ +(టన్నులు) +(రూపాయలు) +సుమారు +సుమారు +ఆంధ్రదేశపు ఖనిజసంపద - I +ఈ పరిశ్రమల అభివృద్ధికి చౌక గలభించు విద్యుత్తు ఎంతయో +తోడ్పడగలదు. +(ఇ) +(1,08,881 1.55,91,884 +హం. వై) +ఇతర రాష్ట్రాలలో ఉత్పత్తి +చేయు జిల్లాలు +బిహార్ – హజారిబాగ్, గయ +- +రాజస్థాన్ - మేవాడ్ +18545 +ఉత్పత్తి +విలువ +జిల్లాలు +(ట) +1. అభ్రకము +6,70876 4,45,26,670 +11,496 +28,01,406 +1892-1954 +హండ్రడు +హం. వై. +ముఖ్యముగ నెల్లూరు +వెయిట్లు* +స్వల్పముగ కృష్ణా, +విశాఖపట్టణము. +సుమారు +సుమారు +(42,78,226 (85,15,48,488) +హం. వై.) +a +8,41,529 21,71,595 2,48,672 +14,67,884 +- +బిహార్ సింగ్ భ్భూం. +2. ఇనుము +1952-54 +కృష్ణా, కర్నూలు, +చిత్తూరు, కడప. +3. కయనైట్ +1989.48-54 +నెల్లూరు +4. కాల్సైట్ +(1,20,88,648) (8,88,60,046) (48,08,278) (2,89,88,088) +8,875 +1,95,479 +82 +1,625 +(2,09,098) (2,89,95,002) (42,880) (87,80,862) +ఒరిస్సా +- +మయూర్ భంజ్, +కట్టక్ . +కి మొకఝాడ్, +మైసూర్ - బళ్ళారి, చిక్క +మాగళూరు. +- +హైద్రాబాదు ఖమ్మము +మెట్టు. +బొంబాయి - రత్నగిరి. +బిహార్ –సింగ్ భూం,మభూం +మైసూరు హస౯. +ఒరిస్సా - మయూర్ భంజ్. +1951-54 +అనంతపురము +5,888 +(12,578) (1,47,801) +48,579 +2,284 +27,408 +సౌరాష్ట్ర +(5,029) +(41,728) రాజస్థా౯ - పలి, జైపూర్, +5. క్రోమైట్ +1941-54 +కృష్ణా +19,927 +7,25,886 +- +మైసూరు- హస౯, మైసూరు, +(8,45,492) (1,20,28,118) (45,507) (18,59,807) ఒరిస్సా - కిమొఝాడ్, కట్టక్ +బిహార్ - సింగ్ భూం. +20 హండ్రడు వెయిట్లు = 1 టన్ను = 2240 పౌసులు +511 \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0581.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0581.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..185f6eef8be2903441df3067b67214812feccb89 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0581.txt" @@ -0,0 +1,96 @@ +ఆంధ్రదేశపు ఖనిజసంపద - I +ఖనిజము త్రవ్విన +సంవత్సరాలు +జిల్లాలు +1954 వరకు +18545* +(టన్నులు) +మొత్తం ఉత్పత్తి మొత్తం విలువ +(రూపాయలు) +ఉత్పత్తి +(b) +విలువ +(85) +ఇతర రాష్ట్రాలలో ఉత్పత్తి +చేయు జిల్లాలు +6. ఖనిజ రంగులు +1946 +కర్నూలు +పూర్వము జిల్లాల వారీ +లెక్కలు దొరుకలేదు. +54,367 +2,26,898 +(75,508) +(5,47,189) +వింధ్య ప్రదేశ్ సత్నా. +మైసూరు - బళ్ళారి. +- +మధ్యప్రదేశ్ - జబ్బల్ పూర్, +సౌరాష్ట్ర - గోహిల్ వాడ్ , +7 గ్రాఫైట్ +1948-52-54 +తూర్పు గోదావరి +సుమారు +467 +43,000 +200 +20,000 +(6,262) +(8,48,670 (1,479) +(1,86,561) +ఒరిస్సా - బొల౯గీర్, కోరా +పుట్, థెజుక వాల్, +విశాఖపట్టణము +8. జిప్సం +1948 +సంబల్ పూర్. +బిహార్ - వలామా. +నెల్లూరు +198 +3,910 +(82,267) +9. తెల్లసుద్ద. +రాజస్థాన్ –బిక నీర్,జోధ్ పూర్ +(2,72,850) (6,12,120) (41,59,888) మద్రాసు - తిరుచిరపల్లి. +1953 +పూర్వము జిల్లావారీ +8,246 +14,875 +లెక్కలుదొరక లేదు. +(1,48,144) (25,20,084) +10. పలకరాయి +1921-24,47.49 +కర్నూలు +11. బంగారము +1898-1900, 1954 +8,512 +19,015 +సుమారు +105°. +28,780 +మైసూరు- కోలారు. +చిత్తూరు +1,85,800 +1,15,45,098 (2,89,188ఔ.) (5,82,08,814) హైదరాబాదు హట్టి. +- +1910-27 +ఔన్సులు +అనంతపురం +(88,72,898 (58,77,57,785) +ఔన్సులు) +- 12. మాంగనీసు +1882-1854 +సుమారు +58,107 +81,89,430 +O +మధ్యప్రదేశ్ బోలాఘాట్, +భండారా, నాగపూర్. +ముఖ్యముగా శ్రీకాకుళం, 28,54,881 10,35,68,988 (16,18,847) (19,54,17,452) +స్వల్పముగా విశాఖపట్ట(8,82,78,486) (సుమారు +ణము, కర్నూలు, +196,04,77,988) +ఒరిస్సా-కి మొళ ఝాడ్, బోనై +బొంబాయి - పంచ్ మహల్, +ఉత్తర కెనరా. +512 \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0586.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0586.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e27e33286f3112678fafb1670c11652066346027 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0586.txt" @@ -0,0 +1,26 @@ +నూటికి 55–65 పాళ్ళు) ఖమ్మముమెట్టు తాలూకాలో అప్పనరసింహపురము, ఇల్లిందల తాలూకాలో బయ్యారం మున్నగు చోట్ల 1954 నుండి త్రవ్వ మొదలిడిరి. ఈ సంహతికి చెందిన తక్కువరకపు ఇనుపరాళ్ళు (ఇనుము 35-40 పాళ్ళు) కరీంనగరుజిల్లా హుజూరాబాదు తాలూకాలో యడవల్లి ప్రాంతమున, జగ్తియాల తాలూకాలో ఛందోలి, ఆదిలాబాదు జిల్లా ఖానా పూర్ తాలూకాలో చిత్యాల, కల్లెడ, దస్తూరబాదు వద్ద సుమారు 4 కోట్ల టన్నులుండును. వీటినుండి ఉక్కు చేయు విధానమును రాష్ట్ర ప్రభుత్వము పరిశీలింప జేయుచున్నది. + +పలుగురాయి(Quartz) ఫెల్స్ఫార్ (Felspar) : హైదరాబాద్ పశ్చిమ తాలూకా పెగ్మటైట్లనుండి పలుగురాయి, +ఫెల్స్పార్ కొంత హైదరాబాదు గ్లాసు పింగాణీ పరిశ్రమలలో వాడబడుచు, కొంత బొంబయి మున్నగు బయటి కేంద్రము లకు పంపబడుచున్నది. ఈ ఖనిజములు మహబూబ్ నగరు జిల్లాలో షాద్ నగరు, మఖ్తల్, నల్లగొండ జిల్లాలో మిరియాలగూడ, దేవరకొండ తాలూకాలలోను. మెదకు జిల్లాలో చాలచోట్ల పెగ్మటైట్లనుండి లభ్యమగును,మహబూబ్ నగరు జిల్లా కొడంగల్లు తాలూకాలో శుద్ధమగు క్వార్ట్ జెట్లు, ఇసుక రాళ్ళుకూడ నున్నవి. + +చవిటిసోడా (Saline efflorescence) : మ ఖ్తల్ తాలూకాలో చాలచోట్ల, దేవరకొండ తాలూకాలో పెద్దసర్లపల్లి, గోండ్లపల్లివద్ద చేయుచున్నారు. + +తెల్లసుద్ద (Kaolin) కొలిమిసుద్ధ (Fireclay): పింగాణి పరిశ్రమ కుపయోగించు తెల్లసుద్దను మెదకు జిల్లా జహీరా +బాదు తాలూకాలో షైఖాపూరు, హైదరాబాదు జిల్లా తాండూరు తాలూకాలో గింగుర్తి. మహబూబునగరు జిల్లా పరిగి తాలూకాలో శ్రీరంగాపురం, కుందుర్గు వద్ద వేర్వేరు రాళ్ళనుండి త్రవ్వుచున్నారు. నల్లగొండజిల్లా హుజూరునగరు తాలూకాలో చింత్రియాలవద్ద కర్నూలు సుద్ద రాళ్ళలో (Shale) 80 వేల టన్నుల తెల్లసుద్దగలదని అంచనా వేసిరి. వరంగల్లు జిల్లా పాకాల (నర్సంపేట) తాలూకాలో మద్దిగూడెం, ఖమ్మము మెట్టుజిల్లా ఇల్లిందల తాలూకాలో +మిరియాల పెంటవద్దకూడ తెల్లసుద్ద కొద్దిగా దొరకును. + +ఆదిలాబాదు జిల్లా ఆసీఫాబాదు తాలూకాలో పచ్ గాంవ్ ప్రాంతమున గోండ్వన శిలలయందున్న మేలురకపు కొలిమి సుద్ద రాళ్ళ పేటవద్ద త్రవ్వబడుచున్నది. ఈ సుద్ద పచ్ గాంవ్ వద్దనే 50 లక్షల టన్నులు, బుత ర్మల్ వద్ద 2 లక్షల టన్నులు గలవని లెక్క వేసిరి. + +రాచిప్పరాయి (Steatite): కరీంనగరు తాలూకాలో మక్దుంపూరు, ఖమ్మముమెట్టు జిల్లా ఇల్లిందల తాలూకాలో రాగబోయినగూడెం మున్నగుచోట్ల స్ఫటమయ విభాజీయ శిలలలో త్రవ్వు రాచిప్పరాయి అధిక భాగము శిర్పూరు పేపరు మిల్లులో తొట్లకు లోవైపు పేర్చుటకు వాడబడుచున్నది. కరీంనగరు జిల్లాలో మెట్టపల్లి, సుల్తానాబాదు తాలూకాలో తురకల మద్దిగుంట, నిజామాబాదు జిల్లా ఆర్మూరు తాలూకాలో ఛోటపల్లి, నల్లగొండ జిల్లా దేవరకొండ తాలూకాలో కొలకపల్లి, ఇల్లిందల తాలూకాలో జస్టయపల్లి వద్ద లభించు రాచిప్ప రాయితో జాడీలు, రాతి పాత్రలు మున్నగునవి చేయుదురు. మహబూబునగరుజిల్లా మఖ్తల్ తాలూకాలో అభంగ పట్టణము హైదరాబాదు జిల్లాలో ఆరేమట్ల, తామూరుల వద్దను +మలినమగు రాచిప్పరాయి దొరుకును. + +సర్పెన్ టీన్ (Serpentine): నల్ల గొండజిల్లా హుజూర్ నగరు తాలూకాలో బత్తులపాలెం, మహబూబ్ నగరుజిల్లా +కలవకుర్తి తాలూకాలో జూపల్లివద్ద రాచిప్పలు చేయుటకు వాడబడుచున్నది. + +ఖనిజపు రంగులు (Ochres): ఎర్ర సుద్ధ మెదకుజిల్లా జహీరాబాదు తాలూకాలో షైఖాపూరువద్దను, పచ్చ సుద్ధ +హైదరాబాదు జిల్లా వికారాబాదు తాలూకాలో నై దాలి పుర వద్దను, దక్కన్ లావాలపై (ఇష్టి కాశిల) (లేటరైట్లలో) త్రవ్వబడు చున్నది. + +క్రోమైట్ (Chromite) : మధిర తాలూకాలో ప్రవేశించిన కొండపల్లి కొండలలో క్రోమైట్ అచ్చటచ్చట గలదు. 1954 లో దెందుకూరు వద్ద దీనిని త్రవ్వ నారంభించిరి. + +గ్రాఫైట్ (Graphite): గ్రాఫైట్ ఖమ్మంమెట్టు జిల్లా పాలవంచ తాలూకాలో గుండ్లమడుగు, మందులబుడవ +మున్నగుచోట్ల గార్నెట్లో తొ కూడిన నైసులలో 2 అడుగులలోపు మందముగల నాళములనుండి లభించుచున్నది. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0587.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0587.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ae860e106d845ef82f1a36d7af82de636bd0b12e --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0587.txt" @@ -0,0 +1,63 @@ +గంధకము (Sulphur) : తాండూరు, కొత్తగూడెం, బొగ్గుగనులనుండి ఉత్పత్తియగు బొగ్గులో పొరలమధ్యన +అక్కడక్కడ నుండు ఇనుపగంధకిదమును (pyrite) ఏరి తీయుదురు. తాండూరు గనులవద్ద ఈ రీతిని ఒక్క బొగ్గు +పొర (seam) నుండియే ప్రతినెలా 40 టన్నుల గంధకిదము దొరుకుచున్నది. + +అభ్రకము (Mica) : కెంపు వన్నెగల మస్కోవైట్ అభ్రకము ఖమ్మముమెట్టుజిల్లా పాలవంచ తాలూకాలో పూజారి మొక్కొడివద్ద, మధిర తాలూకాలో కల్లూరు సమీపమునను, హాన్ బ్లైండ్ అభ్రక నైసులను చొచ్చిన పెగ్మటైట్లలో లభ్యమగును. + +పలక (Slate): ఇల్లిందల తాలూకాలో తుమ్మల చిలకవద్దను, నల్లగొండజిల్లా మిరియాలగూడ తాలూకాలో వజీరాబాదువద్దను పలకలు కోయుటకు వీలయిన గట్టి సుద్దరాళ్ళు గలవు. + +మెరుగుడు (Abrasives) ఖనిజములు :- ఆభరణముల కుపయోగించు పారదర్శకమగు ఎరుపు గార్నెట్, కయ +నైట్ పాలవంచతాలూకాలో గరిక వేట, కాకెర్ల ప్రాంతముల లభించును. + +పాలవంచ తాలూకాలో రంగాపూరువద్ద 2500 టన్నుల కురువిందము సయనైట్లలో గలదు. ఇది మిరియాలగూడ తాలూకాలో పెద్దగూడెము ప్రాంతమున, ఖమ్మము మెట్టు తాలూకాలో గుబ్బగుర్తివద్దను, పాలవంచ తాలూకాలో కన్నెగిరి కొండలయందునుకూడ నున్నది. + +వజ్రములు (Diamonds): ఆంధ్రదేశములో కొంతభాగ మొకప్పుడు, గోల్కొండ రాజ్యములో చేరి యుండెను. ఇక్కడి వజ్రములు గోల్కొండ మార్కెటు నుండి ప్రపంచమంతయు వ్యాపించుటచే, వీటికి గోల్కొండ వజ్రములని పేరువచ్చెను. పాతవజ్రపుగనులు కృష్ణ కుత్తరపు టొడ్డునను, మహబూబునగరుజిల్లాలోను చాలచోట్ల నున్నవి. + +సీసము (Lead) : గెలీనా నల్లగొండజిల్లా దేవరకొండ తాలూకాలో పెద్ద అర్సిల్ల పల్లి, చిన్న అర్సిల్ల పల్లి +చింతకుంట, మల్లెపల్లి, కొన్నెరిగూడెం, మిరియాలగూడ తాలూకాలో నందికొండవద్ద కాల్సైట్, పలుగురాతి నాళములలో కొద్దిగగలదు. + +రాగి (Copper): పాలవంచ తాలూకాలో యాలం బయలువద్ద, నల్ల గొండజిల్లా హుజూర్ నగరు తాలూకాలో +చింత్రియాలవద్ద, మహబూబ్ నగరుజిల్లాలోని గద్వాల, మక్తల్, అచ్చం పేట తాలూకాలలో కొన్ని చోట్ల పాత రాగి గనులున్నవి. + +1954 లో తెలంగాణా ఖనిజోత్పత్తి +ఉత్పత్తి (ట) +విలువ (రు,) +ఖనిజము +జిల్లా. +తాలూ వారి +మొత్తము +తాలూకావారి +మొత్తము +ఇనుము : +కరీంనగరు.జి. +హుజూరాబాద్-తా. +800 +8,000 +ఖమ్మముమెట్టు.జి. +ఇల్లిందల +2,810 +28,100 +' +ఖమ్మము మెట్టు-తా. +86,099 +39,709 +8,60,990 +8,97,090 +క్రోమైట్ +ఖమ్మము మెట్టు-జి. +మధిర తా. +88 +69 +2,760 +2.760 +ఖనిజరంగులు: మెదకు-జి. +జహీరాబాద్-తా. +85 +1,700 +హైద్రాబాదు-జి. +వికారాబాదు-కా +100 +185 +2,000 +8,700 +516 \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0588.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0588.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..dfb83efa19d5dddcc4b4f96535c2eaf7e308962d --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0588.txt" @@ -0,0 +1,99 @@ +గ్రాఫైట్ : ఖమ్మముమెట్టు.జి. +ఆంధ్రదేశపు ఖనిజసంపద - 11 +పాలవంచ-తా, +28 +28 +2,150 +2,150 +తెల్లసుద్ద : +మహబూబునగరు జి. +పరిగి- తా. +2 +2 +కొలిమిసుద్ధ : +ఆదిలాబాదు.జి. +ఆసీఫాబాద్-తా, +715 +715 +7,394 +7,894 +పలుగురాయి : హైద్రాబాదు.జి. +పశ్చిమ-తా. +8,666 +3,666 +78,820 +78,820 +పశ్చిమ-తా. +1,280 +1,280 +16,400 +16,400 +బొగ్గు: +ఆదిలాబాదు.జీ. +ఆసీఫాబాదు. తా. +4,72,882 +1,08,78,579 +ఖమ్మము మెట్టు-జి. +ఇల్లిందల- తా. +1,45,440 +పాలవంచ-తా. +8,89,785 +14.58.187} 2,11,88,899 +8,15,57,478 +రాచిప్పరాయి : కరీంనగరు-జి. +కరీంనగరు-తా. +75 +4,787 +ఖమ్మము మెట్టు-జి. +ఇల్లిందల- తా. +10 +85 +150 +4,887 +సున్నపురాళ్లు +ఆదిలాబాదు.జి. +(సీమెంటుకు +ఆదిలాబాదు-తా. +1,898 +షాహాబాద్ +ఆసీఫాబాదు-తా, +15,011 +బండలు) +కరీంనగరు.జి. +సుల్తానాబాదు-తా. +1,910 +మహబూబునగరు-జి. +కొడంగల్లు–తా. +422 +హైద్రాబాదు-జి. +తాండూరు-తా. +87,882 +వికారాబాదు-తా. +516 +1,07,189 +. +| | | | +7,616 +8,078 +877 +2,700 +| | | +8.84,175 +2,200 +కట్టడపు రాళ్ళు, సున్నపుకంకర, ఇసుక +(సగము వివరములు తెలియవు.) +మొత్తం ఖనిజసంపద. +517 +18,11,890 +1,76,274 +16,11.890+ +(1,76,274×2) +- - 19,68,988 +8,80,441 +8,29,25,620 +2,29,606 +8,29,25,820+ +(2,28,606×2) +(=8,88,84,882) +లేక 8.34 కోట్లు +ఎన్. వి. వి. యన్. డి. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0589.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0589.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9757a10ccb30b085103845e9689033adf16c5073 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0589.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +ఆంధ్రప్రదేశము : I ఆంధ్ర : ఆంధ్ర దేశము 14° మొదలు 20° డిగ్రీలు ఉత్తర అక్షాంశములమధ్యను, +77° మొదలు 85° డిగ్రీలు తూర్పు రేఖాంశములమధ్యను వ్యాపించి ఉన్నది. ఇంతకుపూర్వము మదరాసు రాష్ట్రములో ఉండి, 1953 లో ప్రత్యేక ఆంధ్రరాష్ట్రముగా ఏర్పాటు కాబడిన నూతనాంధ్ర దేశము 63,417 చ. మైళ్ల వైశాల్యముతోను, 20,507,801 జనాభాతోను నిండి ఉన్నవి. వైదామ్ కొలత ననుసరించి ఇది మధ్యరకపు వైశాల్యముగల భూభాగము అగును. + +ఉనికి, సహజస్థితి, భూ విభాగము : ఆంధ్ర దేశము హిందూస్థానము యొక్క దక్షిణ ప్రాంతము యొక్క మధ్య భాగములో తూర్పుతీరానికి ఆనుకొని ఉన్నది. పశ్చిమాన ఈ భూఖండము దక్కను పీఠభూమిలోనికి చొచ్చుకొని ఉండి, తూర్పు కనుమల నేడు విచ్ఛిన్న పర్వత శ్రేణుల కాలవాలమై ఉన్నది. స్థూలదృష్టిలో ఈ దేశము (i) తీరప్రాంత మైదానము, (ii) తూర్పుకనుమల సమోన్నత మైదానము (iii) దక్కను పీఠభూమికి సంబంధించిన ఉన్నతప్రదేశము అను మూడు ప్రాంతాలుగా ఉన్నప్పటికి భూగోళ శాస్త్రజ్ఞులు వారి దశసూత్ర విభాగము ననుసరించి ఆంధ్రదేశమును ఈ క్రింద నుదహరించిన ఆరు సహజ భౌతిక ప్రాంతాలుగా నిర్ణయించుచున్నారు. (1) కృష్ణా - గోదావరి డెల్టా ప్రాంతము. (2) తీరప్రాంత మైదానము. (3) తూర్పుకనుమల ఉత్తరప్రాంతము. ఇది గోదావరి - వంశధారానదులమధ్య నున్నది. (4) తూర్పు కనుమల - దక్షిణప్రాంతము ఇందులో నల్లమలల నెడు కొండలు - వెలికొండ, పాలకొండ పర్వతాలు ఉన్నవి. (5) పశ్చిమ పీఠభూమి. (6) నూగూరు- భద్రాచల ప్రాంతము అను ఈ ఆరు భాగాలు ఈ రాష్ట్రముయొక్క +భౌతికస్థితిని తెలుపుచున్నవి. ఆంధ్రదేశములో కృష్ణా గోదావరీనదులు ప్రజలకు జీవనాధారము లనుటలో నతిశయోక్తి లేదు. వీటి రెంటినీ కలుపుచు కొల్లేరుసరస్సు ఉన్నది, ఈ సరస్సు తమ్మిలేరు మొదలైన జలవాహినుల నుండి జలముస్వీకరించి ఉప్పుటేరుద్వారా సముద్రము లోనికి వ్యాపించి ఉన్నది. ఈ రెండు నదుల యొక్క సంపూర్ణాభివృద్ధి మీదనే ఆంధ్రదేశము యొక్క భవిష్యత్తు ఆధారపడి ఉన్నది. తూర్పుకనుమల కొండలు ఎత్తు తక్కువ, మధ్యమధ్య మైదానాలున్నవి. నిమగిరి కొండలు 5,000 అడుగుల ఎత్తువరకు ఉన్నవి. దేవగిరి, మహేంద్రగిరి శిఖరాలు, దక్షిణములో నల్లమల, ఎర్రమల కొండలు, మంటికొండ, భైరవికొండ శిఖరాలు ముఖ్యమైనవి. పీఠభూమి ప్రాంతము సముద్రమునకు 1,500 మొదలు 1800 అడుగులవరకు ఎత్తున ఉన్నది. + +వర్షపాతము : శీతోష్ణస్థితి : ఆంధ్రదేశములోని శీతోష్ణస్థితి, వర్షపాతము బంగాళాఖాతములోని ఋతుపవనముల +ప్రభావముననుసరించి మారుచుండును. తీరప్రాంతము ఉభయ మాన్ సూనులనుండి వర్షమును పొందుచున్నను, +ఎండకాలపు నైరృతి పవనాలనుండి అత్యధిక వర్షమును పొందుచున్నది. డెల్టా ప్రదేశాలయందు వర్షము ఎక్కువ. +పశ్చిమానికి వెళ్ళిన కొద్ది వర్షము తగ్గిపోవుచుండును. దక్కను పీఠభూమిలో ఉన్న రాయలసీమ ప్రాంతము పశ్చిమ కనుమల యొక్క వర్షచ్ఛాయలో (Rain shadow) ఉండుటవల్ల క్షామానికి గురి అవుచున్నది. మేనెలలో ఎండకాలము ఉచ్ఛదశ నందుకొనును. డిశంబరులో చలి ముదురును. విశాఖలో 92°, నెల్లూరులో 104.6°, కడపలో 105.9°, గుంటూరులో 115°, విజయవాడలో 120°, భద్రాచలములో 125° వరకు ఉష్ణోగ్రత పోవును. జనవరిలో అల్పఉష్ణము విశాఖలో 68°, నెల్లూరులో 67°, కడపలో 65.2° ఉండును. వరి పండుటకు వీలైన ఉష్ణోగ్రత జూన్, జులై మాసాలలో కోస్తా ప్రాంతము అంతటను ఉండుటవల్ల అచట వరిపంట ఎక్కువగా ఉన్నది. వర్షము దక్షిణములో 35", నైరృతిలో 20" నుండి బయలుదేరి ఉత్తరములో 40" వరకును, ఈశాన్యములో 55" వరకును పెరుగును. నెల్లూరులో నవంబరులో 11-7" లును, కాకినాడలో జులై లో 6.4" లును, అక్టోబరులో 8.6" లును, విశాఖపట్టణములో అక్టోబరులో 8.9" లును వర్షము +పడుచున్నది. దక్షిణ పీఠభూమిలో బళ్లారిలో సెప్టెంబరులో 4.8 " లును, కర్నూలులో 6.0" పడుచున్నది. దక్కను +పీఠభూమిలో మొత్తముమీద 20″ వర్షముకన్న ఎక్కువ పడదు. దేశములో ఎక్కువభాగములో 25" మొదలు 30" వర్షము పడుటవలన తీరభాగములో పల్లపు వ్యవసాయమును, మధ్యభాగములో మెట్టవ్యవసాయమును ముఖ్య స్థానమును ఆక్రమించియున్నవి. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0590.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0590.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..627d9aeeadb3bd0ecf693b74ccb95eefab4baf7e --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0590.txt" @@ -0,0 +1,10 @@ +భూసారము : వృక్షసంపద : ఆంధ్ర దేశములో భూములు మొత్తముమీద చాల సారవంతమయినవి. తూర్పున +కృష్ణా, గోదావరి డెల్టాలలో నల్లటి ఒండ్రుమట్టి నేలలు అత్యధిక సారవంతమయినవి. సామాన్యపు నల్లమట్టి మొదలు చిక్కటి రేగడలవరకు నేల సారవంతముగాను, నీళ్ళు ఇంకునదిగాను ఉండును. ఇందులో కొన్ని బురద నేలలుకూడ ఉన్నవి. పర్వతప్రాంతము తగిలినప్పుడు ఎర్రటి నేలలు విస్తారముగా కనబడుచుండును. వాటిలొ మామిడితోపులు విస్తారముగా నుండును. తూర్పుతీరపు ఇసుక నేలలలో కొబ్బరిచెట్లు వాటి అంతట అవే పెరుగును, కొన్ని నెలలు పీఠభూమిమీద గోధుమరంగుతో నుండు చుండును. పశ్చిమమునకు పోయినకొద్ది నేల యొక్క సారము తగ్గుచున్నట్లు కనుపించినను అక్కడకూడ నీరు తగిలినప్పుడు భూమి అన్ని పంటలు పండగల శక్తిని చూపించినది. చెరువులక్రింద సాగయ్యెడు మాగాణి భూములను, తోటలను, చిన్న చిన్న మడులను చూచి నప్పుడు ఈ సంగతి స్పష్టమగును.పీఠభూమి యావత్తు ప్రత్తి పండించుట కనువయిన పాతకాలపు నల్ల నేల లున్నవి. కొండ నేలలలో అనేక ఖనిజ మిశ్రితములయిన +నేలలు పంటలకు వీలుగా ఉండి, అనేక రకాలుగా వృక్ష సంపదకు తోడ్పడుచున్నవి. చక్కని నేల, సామాన్య వర్షముగల అన్ని దేశాలలో ప్రకృతిసిద్ధమయిన వృక్ష సంపద పెరిగియుండును. ఆంధ్రదేశములో అడవిమొదలు తుప్పవరకు వృక్షలతా సంబంధమయిన చెట్లు పెరుగు చుండుట కనబడును. దక్కను వర్షచ్ఛాయలో 15 మొదలు 20 అంగుళముల వర్షము ఉండుటవలనను, నేల మంచిది యగుటవలనను, ఆ ప్రాంతము యావత్తు అడవితో నిండియున్నది. ఇక్కడ మేలుజాతి కర్ర లేకపోయినను అనేకరకాల చెట్లు ఈ అడవులలో ప్రసిద్ధముగా ఉండియున్నవి. తూర్పుతీరములోని అడవులను కొట్టివేసి భూమిని వ్యవసాయమునకు ఉపయోగించుచున్నారు. ఇంకా విశాఖ, తూర్పుగోదావరి జిల్లాలలో నర్సీపట్నం భద్రాచలము ప్రాంతములు అటవీమయముగా ఉన్నవి. పశ్చిమమునకు వెళ్ళినకొద్ది అడవి పలుచబడి, బీడుభూములుగా మారును. బీ డనగా, అక్కడక్కడ చిన్న చిన్న చెట్లతో విశాలమై రాతినేలలతో కూడి ఉండే విశాల +ప్రదేశము. ఇది హైదరాబాదు రాష్ట్రమునం దంతటను నిండి ఉన్నది. ఇటువంటి ప్రదేశాలే నీటివసతిపొంది ఆధునిక +యంత్రవ్యవసాయమునకు అనుగుణమయిన భూములుగా మారుచున్నవి. మిగతా చెట్లు వంటచెరకుకు పనికివచ్చే +సన్నరకపు చెట్లు. ఆంధ్రదేశములో నాలుగవవంతుగాని, అయిదవవంతు గాని అడవుల పెంపకానికి కేటాయించాలని కేంద్ర సంస్థ సూచించినది. ప్రస్తుతము అడవులు 16.5 వంతులు మాత్రమే ఉండి నూటికి ఆరు వంతులు తోటలుగా ఉన్నవి. వ్యవసాయ క్షేత్రము నూటికి 18.2 వంతులు. ఏ విధముగాను ఉపయోగింపబడకుండ ఉన్న భూమి 15.4 వంతులుండును. వ్యవసాయముచేసే భూమి తలకు ఒక యెకరము మాత్రము వచ్చును. ఈ భూము లన్నియు వృద్ధిచెందుటకు నీటి వసతి అత్యవసరముగా ఉన్నది. + +నీటిపారుదల - ప్రణాళికలు : ఋతుపవనముల యొక్క వర్షము అనేకవిధాల మానవాభివృద్ధికి వ్యతిరేకమైన +పంథాలో ఉన్నది. ఒక సంవత్సరము ఎక్కువగాను, ఇంకొక సంవత్సరము తక్కువగాను కురియుచుండును. ఈ అతివృష్టి, అనావృష్టి దోషము అలా ఉండగా, కురిసిన నీరు నదులుగా ఏర్పడి, వేగము ఎక్కువగా లేని పీఠభూముల మీద ప్రవహించి, వరదలకు కారణము అవు చున్నది. కొన్ని సమయాలలో వర్షము కురిసే చోటనే పంటలకు పనికిరాని కొండప్రదేశము ఉండుటవల్ల అక్కడ ఉపయోగపడదు. ఈ యిబ్బందులను అన్నిటిని సర్దుబాటు చేయవలెనన్న పెద్దఎత్తున నీటి పారుదల ప్రణాళికలను ఏర్పాటుచేయవలసిఉండును. ప్రస్తుతము దేశములో ఈ క్రింది నీటిపారుదల సౌకర్యాదులున్నవి. (1) గోదావరి డెల్టా కాలువలు—సుమారు 10 లక్షల ఎకరాలు సాగు చేయుచున్నవి. (2) కృష్ణాడెల్టా కాలువలు.. 8.4 లక్షల ఎకరాలు. (3) కృష్ణా తూర్పుతీరపు కాలువ పులిగడ్డ వంతెనతో సహా 61,000 ఎకరాలు. (4) పోలవరం లంక – 13,000 ఎకరాలు. (5) నాగావళి- తోటపల్లి ప్రాంతములో 27,000 ఎకరాలు భూమి సాగగుచున్నవి. +(6) పశ్చిమాంధ్రములో కర్నూలు - కడప కాలువ 80,000 ఎకరాలకు నీరు అందించుచున్నది. సర్ ఆర్ధరు కాటను అను సుప్రసిద్ధ ఇంజనీరు యొక్క కృషిఫలిత \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0591.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0591.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a53e4cd3903ff781bdda0fb4efa02b2f1755864b --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0591.txt" @@ -0,0 +1,14 @@ +ముగా ఈ డెల్టా ప్రణాళికలు ఫలవంతము అయినవి. ఈ కాలువలలో ప్రయాణసౌకర్యాలు కూడ కలిసివచ్చును. +సంవత్సరములో 10 నెలల పాటు వీటిమీద స్వల్ప ధరగల సరకుల రవాణా సాధ్యమగుచున్నది. ఇటువంటి +ప్రయాణ ప్రాముఖ్యముగల కాలువలలో బకింగ్ హాంకాలువ ఒకటి చాల ముఖ్యమైనది. దీని మొత్తము పొడవు 258 మైళ్లు. తూర్పు తీరములో రైలుమార్గానికి దగ్గరగా పోవుచుండును. దీనిమీద 134 లక్షల రూపాయలు విలువగల వస్తువులు ప్రయాణము చేయుచున్నవి. ఇవిగాక పశ్చిమాంధ్రములో తుంగభద్రాప్రాజెక్టు చాల ఉపయోగముచేసే ప్రణాళిక. ఇందులో 2,94,000 ఎకరాలు సాగుకావలయును. గోదావరికి కట్టదలచిన రామపాదసాగరము 24 లక్షల ఎకరాలకు నీరు అందించును. నాగార్జునసాగరము అనే నందికొండప్రాజెక్టు మధ్యాంధ్రములోని గుంటూరు, నెల్లూరు, జిల్లాలలో +నీటిపారుదలను కలిగించును. ఇవిగాక, పులిచింతల, వంశధార మొదలైన చిన్న చిన్న ప్రణాళికలున్నవి. దక్కను +పీఠభూమి అంతటను బావులు, చెరువులు ప్రసిద్ధికెక్కిన వ్యవసాయ కేంద్రాలు. + +వ్యవసాయము : ఆంధ్రదేశములోని 404.9 లక్షల ఎకరాలలో 153.1 లక్షల ఎకరాలు సాగుబడి క్రింద ఉన్నవి. 34.4 లక్షల ఎకరాలు సాగుక్రిందికి రావలసి ఉన్నవి. ఇందులో 45 లక్షల ఎకరాలకు నీటివసతి ఉన్నది. ఆంధ్రదేశములో ఆహారధాన్యాల ఉత్పత్తికి నూటికి 80 వంతులుపైగా భూమిని ఉపయోగించెదరు. అందులో ధాన్యానికి 42,87,146 ఎకరాలు అత్యధిక స్థానమును పొందిఉన్నవి. 1951 లో వ్యవసాయము క్రిందనున్న భూమి ఉత్పత్తి ఈ క్రింది విధముగా ఉన్నది. ++ Caption text పంట పేరు ఎకరాలు ఉత్పత్తి(టన్నులు) 1. వరి 42,87,146 27,63,850 2. చోళము 25,76,324 5,22,360 3. వేరుసెనగ 22,85,436 8,58,810 4. కొర్ర 10,23,136 1,30,610 5. కుంబు 8,94,086 2,00,960 6. పప్పుదినుసులు 8,26,752 58,303 7. రాగి 5,92,767 2,31,057 8. ప్రత్తి 5,85,812 72,387 9. ఇతరధాన్యములు 4,40,,200 73,012 10. పొగాకు 3,35,240 1,10,337 11. పెసలు 3,55,546 34,360 12. మిరప కాయలు 2,69,265 1,06,550 + +వరి చాల ముఖ్యమైన పంట. ఇది కృష్ణా గోదావరి డెల్టాలలో ప్రధానముగా పండింపబడుచున్నది. కాని దేశము అంతటను కొద్దిగానో, గొప్పగానో పండించు చున్నారు. ఎకరమునకు 1800 పౌనుల పంట పండును. వరిగాక సజ్జ, లేక గంటి, చోడి లేక రాగి ముఖ్యమయినవి. ఇవిగాక అరికెలు, సామలు, వరిగెలు, ఉండలు అనే తిండిగింజలు ఉన్నవి. తరువాత పప్పుదినుసులు. ఇందులో కందులు, పెసలు, సెనగలు, మినుములు, జనుములు ఉన్నవి. అనుములు, అలచందలు, మిటికెలు ఈ జాతిలోవే. నూనెగింజలలో వేరుసెనగకు ఎక్కువ స్థానము ఉన్నది. నువ్వులు, అవిసెలు, ప్రత్తిగింజలు నూనెకు మాత్రమేగాకుండ క్రొత్తగా ఏర్పడిన డాల్డా పరిశ్రమకు దోహదము ఇచ్చుచున్నవి. ప్రత్తి పీఠభూమి మీదను, మధ్యాంధ్రములోను వ్యాపించియున్నది. పొగాకు వ్యాపారపు పంటలలో చాల ముఖ్యమయినది. గుంటూరు, +కృష్ణా జిల్లాలలో ఇది విశేషముగా పండింపబడి విదేశాలకు ఎగుమతి అగుచుండును. పంచదార, చెరకు ఆంధ్రదేశము అంతటను వ్యాపించియున్నది. చిత్తూరు, గుంటూరు, కృష్ణా జిల్లాలలో దీనికి ప్రత్యేకస్థానము ఉన్నది. + +పశుసంపద : ఆంధ్రదేశములో పశుసంపద విస్తారముగా ఉన్నది. ఎద్దులు 25 లక్షలు, ఆవులు 20 లక్షలు, +దున్నపోతులు 7 లక్షలు, బర్రెలు 17 లక్షలు, గొర్రెలు 48 లక్షలు, మేకలు 25 లక్షలు ఉన్నవి. మధ్యాంధ్ర దేశములో ఉన్న గడ్డిప్రాంతాలు ఈ పశువుల గ్రాసమునకు అవకాశము ఏర్పాటుచేయబడినది. సరియైన ఆహార పుష్టి లేక పశువులు బలహీనముగా ఉన్నవి. ఒక కోటి పది లక్షల ఎకరాల భూమి పశువులకు గడ్డిభూములుగా ఉన్నవి. ఆంధ్రదేశములో ఒంగోలుజాతి పశువులు ప్రసిద్ధి కెక్కినవి. పాలకు, వ్యవసాయమునకు పేరుపడ్డవి. 2500 పౌనుల పాలు ఇచ్చుచున్నవి. పశువులు ప్రతి వ్యవసాయదారునికి అవసరముగా ఉండుచున్నవి. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0592.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0592.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8615ea533bab1e56b25693948a5919ece8610ffd --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0592.txt" @@ -0,0 +1,22 @@ +ఖనిజసంపద : ఆంధ్రదేశములోని ఖనిజసంపద కొన్నిటిలో ఉత్తమముగా ఉన్నది. మాంగనీసు 3276 టన్నులు +బంగారము 361 ఔన్సులు, క్రోమైట్ 500 టన్నులు, మైకా 11,670 హండ్రడుపై టులు; స్టీయప్ టైట్ 209 టన్నులు, +లై మురాయి 3740 టన్నులు, రాయి 18,822 టన్నులు, ఆస్ బెస్టాస్ 1150 టన్నులు, బారైట్సు 1800 టన్నులు 1944 సం. లో ఉత్పత్తి అయినవి. ఖనిజాలలో మాంగనీసు, మైకా ఆంధ్రదేశములో ముఖ్యస్థానమును ఆక్రమించినవి. రాయలసీమలో ఖనిజములు ఎక్కువ. మాంగనీసు, విశాఖపట్నం, కర్నూలు, బళ్ళారి జిల్లాలలోను, మైకా నెల్లూరు జిల్లాలోను, బారైట్స్ కడపజిల్లాలోను ఉన్నవి. సమగ్ర పరిశోధనలు జరిగినయెడల ఆంధ్రదేశములోను, ఖనిజములు చాల ఉన్నవని తేలగలదు. ఇనుము ఇంకను దొరకవలసియున్నది. + +పరిశ్రమలు : ఆంధ్రదేశము పరిశ్రమల విషయములో వెనుకబడి ఉన్నది. తూర్పు ఆంధ్రములో కొన్ని పరిశ్రమ +లకు ప్రారంభము జరిగినదిగాని, పశ్చిమాంధ్రములో పరిశ్రమలు ప్రారంభముకూడ కాలేదు. అయితే, విశాఖపట్నమువద్ద నౌకానిర్మాణశాఖ స్థాపింపబడుట గొప్ప విశేషము, మాచ్ ఖండ్ విద్యుచ్ఛక్తి నిర్మాణము పూర్తి అయిన తరువాత, దేశములో పరిశ్రమ అవకాశాలు లభింపగలవు. మద్రాసులో నుండిన ఆంధ్రుల పరిశ్రమలు కొన్ని పరిశిష్ట మద్రాసు రాష్ట్రమునకు చెందిపోయినవి. పెద్ద పరిశ్రమలలో బెజవాడలో సిమెంటు పరిశ్రమ, గూడూరులో మైకా పరిశ్రమ, గుంటూరులో పొగాకు +పరిశ్రమ ఎన్నదగినవి. చిన్నపరిశ్రమలలో బియ్యపుమరలు ఇంజనీరింగ్ వర్కుషాపులు, డాల్డా ఫ్యాక్టరీలు, గూడూరులోని పింగాణీ పరిశ్రమ, బెజవాడలో రైల్వేపని, చెప్పదగినవి. ఇవిగాక కుటీర పరిశ్రమలని చెప్పదగినవి నరసాపురములో, కుట్టుపని, పెద్దాపురములో, పాలకొల్లులో పట్టుపరిశ్రమ; నెల్లూరు, గుంటూరు, గోదావరి, విశాఖ జిల్లాలలోని చేనేత పరిశ్రమ, నర్సారావు పేటలోని కుర్చీలపరిశ్రమ, విశాఖలోని చందనపు బొమ్మల పరిశ్రమ, కొండపల్లి బొమ్మలపరిశ్రమ, పెదవలసలోని వేముపనులు బెజవాడలో తోళ్ళపరిశ్రమ, పలకల పరిశ్రమ మొదలయినవి ఎన్నో ఉన్నవి. + +రాకపోకల సౌకర్యాలు : ప్రయాణసౌకర్యాల రీత్యా గూడ ఆంధ్రదేశము వెనుకబడియున్నది. రోడ్లు తక్కువ. +రైలుమార్గాలు కూడ ఇప్పుడిప్పుడే ఆలోచింపబడుచున్నవి. ఆంధ్రదేశములో హుబ్లీ- మచిలీపట్నానికి మీటరు గేజి +మార్గమును, మదరాసు - కలకత్తా, మదరాసు-ఢిల్లీ, మదరాసు.బొంబాయి మార్గాలు బ్రాడ్ గేజి లయిను ఆంధ్రదేశము గుండా వెళ్ళుచున్నవి. రోడ్లుకూడ ఇదే మార్గాలను అనుసరించి ఉన్నవి. ఇతర రాష్ట్రాలతో పోల్చిన యెడల, ఆంధ్రలో రైలుమార్గములు తక్కువ. కాలువలు, నదులు చెప్పదగినంతగా ప్రయాణాలకు ఉపకరించవు. + +వర్తక వ్యాపారాలు : అంతరంగికముగు వ్యాపారము ఎగుమతులు, దిగుమతులు ఆంధ్రదేశములో నలుమూలలకు వ్యాపించుట గాక, ఇతర రాష్ట్రాలతో కూడ వ్యాపారమున్నది. పప్పులు, ధాన్యము, బొగ్గు, వేరుసెనగ, నూనెగింజలు, మాంగనీసు, ఉప్పు, పంచదార రైల్వే రవాణా సౌకర్యాలమీద ఆధారపడి ఉన్నవి. ముడి ప్రత్తి, గుడ్డలు, దినుసులు మొదలైనవాటితో కూడ వ్యాపారము సాగింపబడుచున్నది. కొబ్బరి, కొయ్య సామాను, మందులు, కాగితము కూడ చెప్పదగిన వ్యాపారము కలవే. ఇవికాక బొంబాయి, మదరాసు రేవుల నుండి వచ్చు దిగుమతులకు ఆంధ్రదేశములో తగిన స్థాన మున్నది. 1939-40 లో 10 కోట్ల 40 లక్షల మణుగుల వ్యాపారము ఆంధ్ర జిల్లాల. ద్వార జరిగినదని అంచనా +వేయబడినది. + +రేవు పట్టణములు : ఆంధ్రదేశమునకు తీర భూమి ఉండుటవల్ల రేవుల అభివృద్ధి ముఖ్యముగా జరుగవలసి +యున్నది. 1946 లో ఆర్మ్ స్ట్రాంగు కమిటీవారి నివేదిక ననుసరించి విశాఖపట్నము యొక్క అభివృద్ధి జరిగినది. +కాకినాడ, బందరు, కొత్తపట్టణము మొదలైన చిన్న రేవులు కూడ ముఖ్యమైన వ్యాపారము చేయుచున్నవి. + +జనసంఖ్య : ఆంధ్రదేశములో తూర్పు జిల్లాలలో జన సంఖ్య ఎక్కువగానున్నది. కాలువలున్న జిల్లాలలో 900 +మొదలు 1200 వరకును చదరపు మైలుకు జనాభా ఒత్తిడి ఉన్నది. విజయవాడ, గుంటూరు, విశాఖపట్టణము, +చీరాల, కాకినాడ, రాజమండ్రి, కర్నూలు ఆంధ్రదేశములో ముఖ్యమైన పట్టణములు. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0595.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0595.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2292c3d6e9061697a1478034480e33cdd306e9e9 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0595.txt" @@ -0,0 +1,20 @@ +నగరు జిల్లాలలోను ఇసుక నేలలు ఎక్కువ. ఇవి చాల తక్కువ సారవంతమైనవి. + +వృక్షజాలము : తెలంగాణములో సహజముగా పెరుగునవి ఉష్ణమండల అరణ్యాలు, చిట్టడవులు, ముండ్లపొదలు +గడ్డిమైదానములు. వర్షపాతము ఎక్కువగనున్న తూర్పు భాగములో అరణ్యములు కనుపించును. కాని పశ్చిమముగా పోయినకొలది, ఎత్తయి, వర్షపాతము ఎక్కువగా నున్న ప్రాంతములలో తప్పితే, ముండ్లపొదలు, గడ్డి కనిపించును. ఆదిలాబాదు, కరీంనగరు, మహబూబునగరు, వరంగల్లు, ఖమ్మం, నిజామాబాదు జిల్లాలలో అడవులు సహజముగా ఎక్కువ. గోదావరి కృష్ణాతీరములలో తుమ్మచెట్లు ఎక్కువ. వరంగల్లు జిల్లాలోని ములుగు, నరసంపేట, ఆదిలాబాదు జిల్లాలోని మహాదేవపూరు, కరీంనగర్ జిల్లాలోని మాననూరు, మహబూబ్ నగరుజిల్లాలోని అమరాబాదు తాలూకాలలో, వేసవిలో ఆకులు రాల్చు జాతిచెట్లతో నిండిన అడవులు కలవు. ఈ అరణ్యములలో చెట్లు రమారమి 50 అడుగుల ఎత్తువరకు పెరుగును. గంధపుచెట్లు, టేకు, నల్లమద్ది మొదలగు ఉపయోగకర మయిన చెట్లు ఈ అడవులలో పెరుగును. హైదరాబాదు, మహబూబునగరు, నల్లగొండ, మెదక్ జిల్లాలలో చెదరు చెదరుగా నున్న చెట్లతోను, పొదలతోను, సీతాఫలము, తాడి మొదలగువానితోను కూడిన చిట్టడవులు పెరుగును. వర్షము బాగుగా తక్కువగా నున్న చోట్లయందును +కొండ వాలులలోను గడ్డి పెరుగును. దీనిలో వాసనగల గడ్డి రకములుకూడ కలవు. ఆదిలాబాదు, నిజామాబాదు జిల్లాలలో పెరిగెడు గడ్డియే కాగితములు తయారుచేయుటకు చాల తగినది. వరంగల్లు, ఆదిలాబాదు జిల్లాలలోని అడవులలో నుండి టేకు ఎక్కువగా లభించుచున్నది. + +నీటిపారుదల, వ్యవసాయము : తెలంగాణమున మొత్తముమీద సంవత్సరమునకు 33 అం. వర్షము పడునని చెప్పవచ్చును. ఈ వర్షము తూర్పుప్రాంతములలో ఎక్కువగాను, పశ్చిమ ప్రాంతములలో తక్కువగాను ఉన్నది. వర్షపాతము తక్కువగుటచే పంటభూములు సాగుచేయవలసిన అవసర మున్నది. పెద్ద నూతుల, చెరువుల సహాయముతో భూములను సాగుచేయుట తెలంగాణములో గమనించవలసిన విశేషము. ఆంధ్రదేశపు తీర + +ప్రాంతములతో సరిపోల్చినచో తెలంగాణములో కాలువలు లేవని చెప్పవచ్చును. 700 సంవత్సరముల పురాతనమయిన పాకాల సరస్సు చాల పెద్దది. మునేరునదికి 4000 అ. పొడవున వేసిన అడ్డకట్టవలన నిది ఏర్పడినది. దీనిలోతు 50 అ. పరిమాణము 325 కోట్ల ఘనపు టడుగులు. హైదరాబాదు సికింద్రాబాదుల మధ్యనున్న హుస్సేనుసాగరు చెరువు 400 సంవత్సముల పూర్వము నిర్మింపబడినది. దీని కట్టపొడవు 7000. అ., లోతు 75 అ. పరిమాణము 290 కోట్ల ఘనపు టడుగులు. 50 అ. లోతు కలిగిన రామప్ప చెరువు 120 కోట్ల ఘ, అ. పరిమాణము కలది. 50 అ. లోతుకలిగిన లక్నవరం చెరువుకూడ ప్రసిద్ధమయిన పురాతన తటాకము. ఈ చెరువులవలన వేలకొలది ఎకరములు సాగుచేయబడు చున్నవి. + +నీటిపారుదలకు, విద్యుచ్ఛక్తికి ఉపయోగపడు నదీ ప్రాజెక్టులు తెలంగాణములో చాల కలవు. + +ఉస్మాన్ సాగరు, హిమాయత్ సాగరు సరస్సులు హైదరాబాదు, సికిందరాబాదు నగరములకు నీటిని సప్లయి చేయుటకు ఉపయోగించుచున్నవి. + +మంజీరనదికి కట్టబడిన ఘనపురం ఆనకట్టవలన సుమారు 25 వేల ఎకరములు సాగు అగుచున్నవి. ఆలేరు నదికి +కట్టబడిన పోచవరం ఆనకట్టవలన 13 వేల ఎకరములు, మహబూబునగరు జిల్లాలోని దిండి ప్రాజెక్టు వలన 39 వేల +ఎకరములు సాగుచేయబడుచున్నవి. కామా రెడ్డి పట్టణమునకు 18 మై. దూరములో మానేరు నదిపై నిర్మింపబడ్డ +చెరువువలన 12 వేల ఎకరములు సాగుచేయుటకు, 1000 కిలో వాట్ల విద్యుచ్ఛక్తి తయారుచేయుటకు వీలున్నది. 15 చ. మై. వైశాల్యము, 3000 కోట్ల ఘనపు టడుగుల పరిమాణము, 100 అడుగుల లోతు కలిగిన నిజాముసాగరు చెరువు, మంజీరనదికి అడ్డముగా 2 మై. పొడవున కట్టబడిన అడ్డకట్టవలన ఏర్పడినది. దీని వలన 6 లక్షల ఎకరములు సాగు అగుచున్నవి. 3,000 నుండి 11,000 కిలోవాట్ల విద్యుచ్ఛక్తి తయారు అగును. + +17 వేల ఎకరములు సాగుబడి చేయు, వరంగల్లులోని వైరా ప్రాజక్టు, సుమారు 20 వేల ఎకరములు సాగు చేయుటకు వీలగు పాలేరు ప్రాజక్టు, చెప్పదగినవి. ఇవి గాక తుంగభద్ర, నాగార్జునసాగరు ప్రాజెక్టుల వలన \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0596.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0596.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3e177e4f6c22b4339132376c3ca8be094b1ba1dc --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0596.txt" @@ -0,0 +1,33 @@ +తెలంగాణమునకు నీరు, విద్యుచ్ఛక్తి విస్తారముగా లభించును. + +తెలంగాణములో పంటక్రింద నున్న భూమి ఈ విధముగా నున్నది. ++ లక్షల ఎకరములు వ్యవసాయము క్రింద నున్నది. 116.85 నీటిపారుదల వసతులు గలది. 16.67 వ్యవసాయమునకు అనువైనను ఖాళీగా నుండిపోయినది. 10.06 బంజరుభూమి 36.44 సాగులోనికి తీసికొని రాతగినది. 20.40 + +పైన చెప్పిన భూములలోని పంటలు ఈ క్రింది విధముగా నున్నవి. ++ లక్షల టన్నులు ధాన్యము 11.15 అపరాలు 1.57 చెరకు 1.76 ఆముదము 0.51 వేరుసెనగ 2.42 మిరపకాయలు 0.15 ఉల్లి 0.37 పొగాకు 8500 టన్నులు ప్రత్తి 39,000 బేళ్లు + +ఖనిజసంపద :- (ఆంధ్ర దేశపు ఖనిజసంపద చూడుము). + +పరిశ్రమలు :- సింగరేణి మొదలగు గోదావరిలోయ బొగ్గుగనులు కారణముగా, తెలంగాణములో పరిశ్రమలు +నెమ్మదిగా నభివృద్ధి చెందినవి. ప్రాంతీయముగా కావలసిన వస్తువులు తయారుచేయు భారీపరిశ్రమలు, గృహ పరిశ్రమలు చాలకలవు. వీటిలో ముఖ్యమయినవి ఈ క్రిందివి : + +హైద్రాబాదులోని డి. వి. ఆర్. మిల్లులోను, వరంగల్లులోని అజంజాహి మిల్లులోను నూలు ఉత్పత్తి యగు చున్నది. ఇది కాక వస్త్రములు కూడ నేయుమిల్లు హైద్రాబాదులో నొకటి యున్నది. + +సిర్ పూర్ లో కృత్రిమపు సిల్కు తయారుచేయు ఫ్యాక్టరీ కలదు. దీనిలో రోజునకు 5 టన్నుల రయాను తయారు అగును. దీనితో రమారమి 50,000 గజముల సిల్కు దారము తీయబడును. + +బోధనులోనున్న నిజాము పంచదార ప్యాక్టరీలో 2,40,000 రూపాయలు విలువగలిగిన 21,000 టన్నుల పంచదార సాలీనా తయారగుచున్నది. ఈ ఫ్యాక్టరీలో నుపయోగించగా మిగిలిన చెరకుపంట ఇతరరాష్ట్రములకు ఎగుమతి చేయబడు చున్నది. ఈ ఫ్యాక్టరీలోనే సంవత్సరమునకు 5 లక్షలగాలన్ల సారాయికూడ తయారగును.ఇది యంత్రములు నడుపుట కుపయోగించు ప్రత్యేకమైన సారాయి. + +హైదరాబాదులో నున్న కోహినూర్, తాజ్ గ్లాసు ఫ్యాక్టరీలలో గాజుసామానులు తయారగును. + +ఆస్బెస్టాసు తయారుచేయు హైదరాబాదు ఆస్బెస్టాసు సీమెంటు ప్రోడక్టు ఫ్యాక్టరీ హైదరాబాదులో నున్నది. + +సిరుపూరులో కాగితములు తయారుచేయు ఫ్యాక్టరీ యున్నది. దీనిలో సాలీనా 6,000 టన్నుల కాగితములు తయారగును. + +హైదరాబాదులోని చార్మినార్ సిగరెట్టు కంపెనీ తెలంగాణములో ముఖ్యమయినది. దీనిలో రోజుకు 40 లక్షల సిగరెట్లు తయారగును. వజీర్ సుల్తాను సిగరెట్టు కంపెనీ మరియొక ముఖ్యమైన ఫ్యాక్టరీ. + +నేత పరిశ్రమ తెలంగాణములో ముఖ్యమయిన గృహ పరిశ్రమ, ఇందుకు కావలసిన ప్రత్తి, నూలు ఇతర ప్రాంతముల నుండి వచ్చినను తెలంగాణములో నేత పరిశ్రమ చాల అభివృద్ధి చెందినది.ఈ పరిశ్రమకు ముఖ్యమయిన జిల్లా +లగు నిజామాబాదు, నల్లగొండ, మహబూబునగరు, వరంగల్లులలో సుప్రసిద్ధమైన ఉన్నికంబళ్ళు నేయబడును. వీటిని +దేశములో నితరప్రాంతములకు ఎగుమతి చేయుదురు. + +ఆటవస్తువులు, ఇతరములయిన కళాప్రాధాన్యమైన వస్తువులు తయారుచేయుటలో దేశమునందంతటను ప్రసిద్ధి +గాంచినది నిర్మలపట్టణము. హైదరాబాదులో అనేకము బత్తాము ఫ్యాక్టరీలు ; బెల్లంపల్లి, ఆజమాబాదు పట్టణములలో రసాయనపదార్థములు చేయు ఫ్యాక్టరీలుక లవు . ఇవిగాక పింగాణి, తదితరవస్తువులు చేయు ఫాక్టరీలు తెలంగాణములో నున్నవి. హైద్రాబాదు ఆల్విన్ మెటల్ వర్క్సు, ప్రాగాటూల్సు కార్పొరేషనులలో ఇనువసామానులు, \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0597.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0597.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7770316bd86eb6ec73f71bf6d8a9947b16c6dcfd --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0597.txt" @@ -0,0 +1,26 @@ +యంత్రపరికరములు, మొదలగునవి తయారుచేయబడు చున్నవి. + +ముఖ్యమయిన పారిశ్రామికోత్పత్తి, ఈక్రింద నీయబడినది. నూలువస్త్రములు 415.20 లక్షల గజములు: నూలు 138.26 లక్షల పౌనులు (తూకము); సిల్కు గుడ్డ 9.39 లక్షల గజములు; సిల్కు దారము 25.78 లక్షల పౌనులు (తూకము), పంచదార 61 వేల టన్నులు; కాగితము 2.68 లక్షల హండ్రడు వెయిటులు; సిగరెట్లు 473.7 కోట్లు; సారాయి 3.67 లక్షల గాలన్లు. ఇవిగాక 15.28 లక్షల టన్నుల బొగ్గు, 68.3 మిలియన్ల వాట్లు విద్యుచ్ఛక్తి 39.700 టన్నుల ముడి ఇనుముకూడ ఉత్పత్తి యగుచున్నది. + +ఆంధ్రబ్యాంకు చరిత్ర : ప్రతిదేశపు ఆర్థికవ్యవస్థ యందు అందలి బ్యాంకింగ్ సంస్థలు నిర్వహించవలసిన +పాత్ర మిగుల ప్రముఖమైనది. ఆర్థికముగా ముందుకు వచ్చిన దేశముల యొక్క పరిస్థితులను గమనించిన వారు +ఉత్తమమైన బ్యాంకింగ్ విధానము ఆర్థికాభ్యుదయమునకును వర్తక వాణిజ్యముల పెంపుదలకును పరమావశ్యకమను విషయమును విస్మరింపజాలరు. + +ఆంధ్ర బ్యాంకు నేటి ఆంధ్రదేశపు ఆర్థిక జీవితమునను, వర్తక వాణిజ్యములందును ప్రాముఖ్యముగల సంస్థ. ఈసంస్థను స్థాపింపవలయునను సంకల్పము దీనిస్థాపకులును ఆంధ్రనాయకులును అగు డాక్టర్ పట్టాభి సీతారామయ్య గారికి 1923వ. సం॥ సెప్టెంబరులో కలిగినది. అదే సంవత్సరము నవంబరు 20 వ తేదీని బందరులో ఆంధ్రబ్యాంకు పని ప్రారంభించినది. 1929 నవంబరు నెలలో కాకినాడపట్టణమునందు మొదటి శాఖను తెరచినది. 25 సం.లు జయప్రదముగా వ్యవహరించి నిండుగర్వముతో 1948వ సంవత్సరమున రజతోత్సవము జరుపుకొన్నది. ఇది ఆంధ్రబ్యాంకు యొక్క సంక్షి ప్తగాథ. + +"పెద్ద నదులు ప్రారంభములో చిన్నవిగా నుండును" అను సామెత ఈ సంస్థకును వర్తించును. అదేవిధముగా +ఈ సంస్థయు కొలది పెట్టుబడితో ప్రారంభమై క్రమక్రమముగా పెద్దదై, నేడు ఆంధ్రదేశములోను వెలువలను పెక్కు శాఖలతో అలరారుచున్నది. + +సంస్థాపనోద్దేశములు : "ఆంధ్రులచే నిర్వహింపబడి ఆంధ్రులకు ముఖ్యముగా ఉపయుక్తము కాగలుగుచు +విపులమైన వ్యాపారమునకు నిలయమై ఉండెడు ఒక కమర్షియల్ క్రెడిట్ సంస్థను స్థాపించవలెనను ఆశయముతో నిది ఉద్భవించినట్లు ఈ బ్యాంకు సంస్థాపకులగు డాక్టర్ పట్టాభిగారు చెప్పియుండిరి. ప్రస్తుత మేనేజింగ్ డైరక్టరు అగు శ్రీ తాడేపల్లి శ్రీరాములుగారి మాటలలో ఈ సంస్థ యొక్క ఆశయములు : +- +(i) దేశములోని ఆర్థికబలమును సమీకరించి వాణిజ్య పరుల అవసరాలకు సహకరించుట. + +(ii) వ్యవసాయదారులకు అల్పవ్యవధి ఋణములు ఒసగుట. + +(ii) పరిశ్రమల అభివృద్ధికి పెట్టుబడులను ఒసగి చేయూతగా నుండుట. + +నిర్వహణములో కల్గిన కష్టములు : ఈ 33 సం. ల కాలము అనగా 1923 నుండి 1956 వరకు గల కాలములో ఈ సంస్థ నిర్వహణమునందు పెక్కు చిక్కులు కల్గినవి. ఇది సాధారణ కాలము కాదు. ఆర్థిక మాంద్యము మొదలు ద్రవ్యోల్బణమువరకు వివిధ ఆర్థిక పరిస్థితులును, ఒక మహాయుద్ధము, దేశములో రాజకీయ సంక్షోభము మ్మొదలు స్వాతంత్య్ర ప్రధానమువరకు గల రాజకీయ సంఘటనములును సంభవించిన సమయము. + +1923 లో ఈబ్యాంకు స్థాపింపబడునప్పటికి ఆంధ్ర దేశ పరిస్థితులు ఇందులకు అనుకూలముగా లేవు. ప్రజలు బ్యాంకింగ్ యొక్క ఉపయోగమును ప్రాముఖ్యమును గుర్తింపలేదు. డాక్టరు పట్టాభిగారు మొదట ఈ సూచన చేసినపుడు 'ఎవరుగాని తగినంత పెద్ద మొత్తములు విరాళము లిచ్చుటకు సాహసింపకపోవుటవలన కొంత నిరుత్సాహము కలిగినది. కాని వారి మిత్రులగు తాడేపల్లి సుబ్బారావుగారు, ఉదయగిరి గోపాలరత్నంగారు, మొదలగు వారిచ్చిన తోడ్పాటువలన ఈ సంస్థ 1920 వ సం. నవంబరు 20 న రిజిస్టరు కాగలిగినను, అనేక బాలారిష్టముల నెదుర్కొనవలసివచ్చినది. ఇంపీరియల్ +బ్యాంకుకు అప్పుడుగల యూరోపియన్ ఏజంటు వ్యతిరేక ప్రచారము, ఆ బ్యాంకు హెడ్డాఫీసువారు ఓవర్ డ్రాఫ్టు ఇచ్చుటకు నిరాకరించుట, ఇందుల కుదాహరణములు. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0598.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0598.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..067af1393f951790436ed25fec7643cf722e35f0 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0598.txt" @@ -0,0 +1,9 @@ +ఆతర్వాత 7 సంవత్సరములకే ప్రపంచము నావహించిన ఆర్థికమాంద్యము, 1935 లో ట్రావెన్కూరు నేషనల్ అండ్ క్విలన్ బ్యాంకు పతనము, 1942 లో యుద్ధ కాలమున జపానుదాడులు గూర్చిన ప్రజల భయములు, ఇవన్నియు బ్యాంకు అభివృద్ధి కార్యక్రమములపై ఒత్తిడి కలుగ జేసినవి. కాని అదృష్టవశమున ఆ దుమారములకు ఈ సంస్థ తట్టుకొనజాలినది. అనేక పర్యాయములు విస్తరణ కార్యములను వాయిదా వేయవలసివచ్చినది. ఉదాహరణకు 1934 లో రిజర్వుబ్యాంకు సంస్థాపనము నిశ్చయింపబడెను. కాని అందు షెడ్యూలు బ్యాంకుగా చేరు అర్హతయుండుటకు వసూలయిన మూలధనము విలువలు కలసి కనీసము 5 లక్షల రూపాయ లుండవలెను. మూలధనము పెంపుదలకు బ్యాంకు చేసిన ప్రయత్నము ఫలింపక ఆ ప్రయత్నమును వాయిదా వేయవలసివచ్చినది. కాని 1943 లో ఆ యాశయము నెరవేరి రిజర్వు బ్యాంకు ఆక్టు రెండవ షెడ్యూలులో ఈ బ్యాంకు పేరు నమోదు చేయబడెను. దేశములో ప్రారంభమైన ద్రవ్యోల్బణముకూడ ఈ బ్యాంకు అభివృద్ధికి తోడ్పడెను. 1944 నాటికి ఇందలి డిపాజిట్లు ఒక కోటిరూపాయలకు పెరిగెను. శాఖలు కూడ స్థిరముగ అభివృద్ధి చూపదొడగినవి. అయితే, కొన్ని మాత్రము లాభసాటిగా లేనివి మూసి వేయవలసి వచ్చెను. ఉదాహరణమునకు ఈ బ్యాంకి రెండవశాఖ హైదరాబాదులో 1930 లో తెరువబడినను, అది లాభసాటిగా లేనందున 1940 లో మూసి వేయవలసివచ్చెను. + +విజయకారణములు : ఇంతవరకు ఈ సంస్థ ఆశయములను దీని నిర్వహణమునం దుద్భవించిన సమస్యలను పరిశీలించితిమి. కాని ఈ సంస్థ బాలారిష్టములను జయప్రదముగా ఎదుర్కొనుటకుగల కారణములను పేర్కొనవలసి యున్నది. + +అందులకు మొదటికారణము ఈసంస్థ కేవలము కొందరి వ్యక్తులకై కాక ఆంధ్రదేశ ఆర్థిక స్వయంపోషకత్వ కార్యక్రమములో ఒక అంగముగా ఉన్న తాశయములతో నుద్భవించుట. ఐతే కేవలము ఉన్నతాశయములవల్ల ఏసంస్థయు వర్ధిల్లదు. ఉన్నతాశయములతోపాటు దూర దృష్టి, సామర్థ్యము కావలయును. ఈసంస్థకు 7 సంవత్సరములు మేనేజింగ్ డైరక్టరుగా, డైరక్టరుగా పనిచేసిన డా. పట్టాభిగారు మితవ్యయము, జాగరూకత అను విధానములకు పునాదులు వైచిరి. ఉదాహరణమునకు ప్రారంభమున సంవత్సరమునకు ఒకటికంటె ఎక్కువ శాఖలు తెరువకుండను, అదికూడ అంతకు పూర్వము తెరచినది లాభసాటిగా నడుచుచున్నట్లు తెలిసిన పిమ్మటనే మరియొకశాఖ తెరచునట్లును తగిన జాగ్రత తీసికొనబడినది. అంతేగాక ఈసంస్థ నిర్వహణబాధ్యత వహించిన శ్రీయుతులు డి. యస్. శాస్త్రి, కె. సుబ్బారావు, +వారణాసి కృష్ణమూర్తి, ఇ. రామచంద్రమూర్తి మొదలగు నిపుణుల కృషికూడ ఈసంస్థ యొక్క విజయమునకు మరొక హేతువు. ఆంధ్రదేశములోని వివిధరంగములకు చెందిన ప్రముఖులు డైరక్టర్, మేనేజింగ్ డైరక్టర్, చైర్మన్ మొదలగు పదవులను అలంకరించి, ఈ సంస్థ అభివృద్ధికి దోహదము చేసిరి. ఈ సంస్థ వాటాదార్లకు ప్రతి సంవత్సరము లాభములు పంచుట, ఇందలి షేర్లు ఏ కొద్దియోతప్ప దళారీల చేతులలో లేకుండుట, ముఖ్యముగా బ్యాంకింగ్ సూత్రములు శ్రద్ధాసక్తులతో పాటింప బడుటకూడ ముదావహములైన విషయములు. + +ఆంధ్రభాషా చరిత్రము :- నేటి ఆంధ్రదేశమున ఆంధ్రులు మాటాడు వ్యావహారిక భాషకు ఆంధ్రమనియు +తెనుగనియు, తెలుగనియు మూడు పేళ్ళు వాడుకలో నున్నవి. ఈ భాషను మాటాడు జనసంఖ్య సుమారు మూడు కోట్ల ముప్పది లక్షలు. నేటి మన భారత దేశమున వాడుకలోనున్న భాషలలోనికెల్ల అత్యధిక సంఖ్యాకులయిన జనులు మాట్లాడునది హిందీభాష. దాని తరువాత గొప్పసంఖ్య తెలుగు మాట్లాడువారి సంఖ్యయే. ఈ భాషయందు నన్నయాది మహాకవుల రచనలు గల గొప్ప వాఙ్మయము గలదు. నవ్య నాగరికత వలన ప్రపంచమున బయలుదేరిన అనేక క్రొత్త వాఙ్మయ ప్రక్రియలు, వార్తా పత్రికలు మొదలైన విజ్ఞాన దాయక రచనలు తెనుగునను గలవు. ఇట్టి విశాలభాషా ప్రపంచము యొక్క చరిత్రమును అనగా భూత భవిష్యద్వర్తమాన స్వరూపములను సంగ్రహముగానైన నెరుగవలయును. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0599.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0599.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..51ca4afa7389bbafd257703ccee2ec120b42a440 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0599.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +పాశ్చాత్య దేశమునుండి మనకు వ్యవహారములోనికి వచ్చిన క్రీస్తు శకముయొక్క ప్రారంభ దశనుండి నేటివరకును అనగా సుమారు రెండువేల సంవత్సరముల వరకు నుండిన ఆంధ్ర భాష యొక్క చరిత్రమును తెలివిడి కొరకు కొన్ని యుగములుగా అప్పుడప్పుడు కలిగిన పరిణామ విశేషములనుబట్టి విభజింపనగును. మన తెనుగు భాషలో మొట్టమొదట బయలుదేరిన గ్రంథము నన్నయ కృతమయిన మహాభారతము. ఇంతకంటే ప్రాచీనములయిన గ్రంథములు ఉన్న వాలేవా అను వివాద మొకటి చాల కాలమువరకు నడచినదిగాని అట్టి గ్రంథములున్నట్లు నిర్ణాయకము లైన సాక్ష్యము గాని, వాటి స్వరూపముగాని లభింపలేదు. తెనుగు సారస్వతమున నన్నయ ఆదికవి యనియు, ఆతడు చేసిన భాషా నియమములనే నేటికిని ప్రామాణికులు అవలంబించుచున్నారనుటయు ఎల్ల రెరిగినది. నన్నయ వ్రాసిన భాషను ఎల్ల విధములను పోలియున్న భాషనే మనము వ్రాయుచున్నామనుట ఒప్పుకొన వీలులేదుగాని, ఆనాటి భాషయందలి జీవము, స్వభావము, చాల వరకును నేటి భాషయందును నిలిచియే యున్నవి. ముప్పదియేండ్ల వయసున మనమొక పురుషుని చూచి ఆ తరువాత మరి ముప్పదియేండ్లకు అనగా పష్టిపూర్తియైన తరువాత నాతనిని తిరుగ చూచినచో +నాతని బహిరంగ స్వరూపమునను, వైజ్ఞానిక స్వరూపమైన మానసిక వృత్తియందును గొంతమార్పు కనుపట్టక తప్పదు కాని అతనిని వేరువుషునిగాగాని, యాతని ఆత్మవేరనిగాని భావింపము. కాలగతిని పూరుష స్వరూపాదికమున మార్పు కలిగినట్లే భాషయందును మార్పు గలుగుచునే యుండును. ఆతని వయస్సు నంతటిని బాల్య యౌవనాదిగా నెట్లు విభజించు చున్నామో అట్లే తెనుగు స్థితినిగూడ విభజింప వచ్చును. + +భారతము బయలుదేరిన కాలము పదునొకండవ శతాబ్దము. ఆనాటినుండి నేటివరకును ఒక భాగముగాను దానికి పూర్వ కాలమును వేరు భాగముగాను విభజింప వచ్చును. ఈ రెండు భాగములనే మరల అప్పటి విశేషములనుబట్టి విభజింపగా ఐదు యుగము లగుచున్నవి. + +I క్రీస్తు పూర్వము II క్రీ. శ. 1 నుండి 7వ శతాబ్ది వరకును, III 7 వ శతాబ్దినుండి 11 వ శతాబ్ది వరకును, IV 11 వ శతాబ్దినుండి 19 వ శతాబ్ది వరకును V 19 వ శతాబ్దినుండి నేటి వరకును, పై రీతిని విభజింపబడిన అయిదు యుగములలో మొదటి మూడును వాఙ్మయోత్పత్తికి పూర్వ స్వరూపమును నిరూపించును. తరువాతి రెండును తదనంతర స్వరూపమును నిరూపించును. + +పై వాటిలో మూడవయుగమయిన 7 మొదలు 11 వ శతాబ్దము వరకునుగల కాలములో తెనుగులో వ్రాయబడిన గద్యమయ శాసనములును, కొన్ని దేశీయ ఛందస్సులతో అనగా సీసము, తరువోజ, అక్కర అనునట్టి పద్య బంధములతోకూడిన శాసనములును లభించుచున్నవి. ఈ శాసనములు రాజాజ్ఞ ననుసరించి దేవాలయములకును, బ్రాహ్మణులకును, రాజ సేవచేసిన మరికొందరకును ఇయ్యబడిన భూములు, వాటి హక్కులు, ఎల్లలు మొదలైన వివరములతో గూడినవి. అంతియేగాని భారతమువలె ఉదాత్తమైన నీతులు, కథలు, కల్పనలు గలిగిన కావ్యములుగాని, రచనలుగాని లభింప లేదు. ఈ కాలమున ఏవైన దీర్ఘములైన కావ్యములును, సంస్కృత ఛందస్సులైన ఉత్పలమాల, శార్దూలము మొదలైన వాటివంటి పద్యబంధములును ఉండియుండవచ్చునుగాని అవి నశించి పోయియే యుండనగునని కొందరు ఊహించు చున్నారు. దీనికి ప్రమాణముగాని బలమయిన యువపత్తిగాని కనుపింపదు. ఈ యుగమునందలి శాసనస్థభాషను బట్టి ఆనాటి తెలుగు యొక్క స్వరూపస్వభావములను, వ్యాకరణమును మనము తెలిసికొనవచ్చును. ఇంకొక విశేషమే +మనగా ఈ కాలమున తెనుగునకు రాజాదరణమేర్పడి శాసనములయందు వాడబడుటకు తగిన యధికారము, గౌరవము ఆ రాజులవలననే గలిగినదనుటయే. ఇట్లు తెనుగును గౌరవించిన రాజులు తూర్పు చాళుక్యవంశపు రాజులు. ఈవంశమునకు మూలపురుషుడయిన కుబ్జవిష్ణు వర్ధనుడు క్రీ.శ. 615_633 వరకు పరిపాలించెను. ఈ వంశములో 27 వ పురుషుడైన రాజనరేంద్రుడే తెనుగునకు వాఙ్మయస్థితిని కల్పించి యుగప్రవర్తకుడయ్యెను. + +దీనికి పూర్వయుగమయిన రెండవయుగము (క్రీ. శ. 1-600) నందు తెనుగుభాషాశాసనములు లేవనియే చెప్పవచ్చును. ఏవేని కొన్ని సందిగ్ధములయిన శాసనములు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0600.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0600.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..89a5c1040d5ae6d5e090dac70167d3acfa3a2d0d --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0600.txt" @@ -0,0 +1,17 @@ +ఉన్నను అవి ఈ రెండవయుగము తుది భాగమునాటివి, ఈయుగమునందలి శాసనములన్నియు సంస్కృత ప్రాకృత +భాషలలోనే యుండుటచేత ఆనాటి తెలుగుస్వరూప మెట్లున్నదో మనకు చక్కగా తెలియబడదు. తెనుగు ఉండెనా లేదాయని సందేహించువారును నుండిన నుండ వచ్చును. కాని అంత విశాలమయిన తెలుగునాట నొక్కమారుగా నీభాషయంతయు పుట్టియుండె ననుట అసంభవము. ఈ భాష యొక్క పూర్వరూపము వాడుకలో నుండియుండకతప్పదు. కాని అది రాజాదరణములేక శాసనముల కెక్కియుండక పోవచ్చును. + +ఈ రెండవ యుగమునందలి శాసనములను పరిశీలించినచో మీది విషయమే సత్యమని తెలియగలదు. అప్పటి +సంస్కృత ప్రాకృత శాసనములలో తెనుగునాట నాడుండిన గ్రామనామములు పేర్కొనబడినవి. అవి చాలవరకు తెనుగు పేళ్ళే. 'విరిపఱ', 'చిల్లరెక', 'తాంటి కొంట', 'వేంగీ', 'టెందులూర', 'ఒంగోడు' అను పేళ్ళు ఆనాటి శాసనములలోనివి నేటి 'విప్పర్తి' 'చిల్లరిగె', 'తాటికొండ' 'వేంగి', 'దెందులూరు', 'ఒంగోలు' అను పేళ్ళకు పూర్వరూపములు. ఈ పేళ్ళయందలి మార్పు కాలక్రమమున సంభవించినది. + +క్రీస్తునకు పూర్వముననుండిన మొదటియుగమునందలి తెనుగు భాషాస్వరూపము నూహించుట కీమాత్రపు టాధారముగూడ గనుపట్టదు. ఆనాటి శాసనములు లేవు. కొన్ని యున్ననుగూడ వాటివలన తెనుగు ఉనికి ఊహింపవీలులేదు. కాని క్రీస్తు శ. ప్రథమ శతాబ్దినుండియు నుండియున్నదని పై ఆధారములవలన మనము కనుగొనిన తెనుగుబాస యొక్క పూర్వరూపము ఆనాడును నుండి యుండవలెను, తెనుగు, అరవము, కన్నడము, మలయాళము అనబడెడు +ద్రావిడ భాష లన్నియును ప్రాచీన కాలమున అనగా క్రీస్తు శకమునకు పూర్వము కొన్ని శతాబ్దముల క్రింద +ఈ షద్వైషమ్యముతో నొక్క రూపముననే యొక్క భాషగనేయుండి కాలక్రమమున వేరుపడి యీరీతి విభిన్న రూపముల నందియుండిన వను సిద్ధాంత మెల్లరచేతను అంగీకరింపబడినది. ఈ సిద్ధాంతము ననుసరించి నాటి తెలుగు +ప్రాచీన తమిళ కర్ణాటాది భాషలతో సమానరూపము గలిగియుండి యుండవలె నని యూహించుట సులభము. + +క్రీ. శ. ఏడవశతాబ్ది వరకును తెనుగు దేశమున సంస్కృత ప్రాకృతములకే ప్రాధాన్యమేర్పడియుండుట చేతను, తెనుగు భాషకు ఉన్నతప్రయోజనము లేకుండుట చేతను ఆభాష యొక్క స్వరూప మంతగా మనకు తెలియక పోయినది. ఆంధ్రరాజులు అనబడెడి శాతకర్ణి రాజులు తెనుగుదేశమును క్రీ. పూ. 234 మొదలు క్రీ. శ. 207 వరకు అనగా 4 శతాబ్దులు పాలించిరి. ఈ రాజులకు ప్రాకృత భాషమీదనే అభిమానము ఉండెను. వారి శాసనములు, వారి గ్రంథములు, వారి దైనిక వ్యవహారము ప్రాకృత భాషయందే జరుగుచుండెను. వారు తెనుగు నాదరింప లేదు. వారితరువాత సుమారు ఏడవశతాబ్దివరకు తెనుగు నాటిని వేరువేరు వంశముల రాజులు కొంతకొంత కాలము పొలించిరిగాని ఆనాటి వివాదము సంస్కృత ప్రాకృతముల ప్రాముఖ్యమును గురించియేగాని, తెనుగును గూర్చినది గాదు. ఈ శతాబ్దినాటికి ఆరంభమయిన +చాళుక్యుల పాలనమునుండి తెనుగునకు రాజాదరణ మేర్పడినది. మరినాలుగు శతాబ్దులకు వాఙ్మయావస్థయు రాజా దరణము వలననే వచ్చినది. ప్రాకృతము యొక్క ప్రాముఖ్యము పూర్తిగా నశించిపోయెను. సంస్కృత భాష కేవలము పండితులకేగాని, సామాన్యులకు సాధ్యము గాకపోయెను. కావుననే తెనుగు ముందునకు రాగలిగినది. + +ఇక నాల్గవ యుగము క్రీ. శ. 1000-1800. ఈ యుగమును నన్నయ యుగము అనవచ్చును. తనకు పూర్వము అవ్యవస్థితముగా (కాసట, బీసటగా నున్నదని యొక ప్రాచీనకవి) నున్న తెనుగుభాషను సంస్కరించి భారతమును తెనుగున వ్రాయుటకు నన్నయ ప్రారంభించెను. ఇందులకు వలసిన పదములను సంస్కృతమునుండి సేకరించెను. తెనుగునందలి వాక్యరచనా పద్ధతి, విభక్తి విధానము మొదలగునవి చాల సంకుచితముగా నుండగా వాటిని సంస్కృతము యొక్కయు, నాటి కర్ణాట వాఙ్మయము యొక్కయు మార్గముల ననుసరించి పెంచి క్రొంగ్రో త్తదారులను నన్నయ కల్పిం +చెను. ఒకసారి ఆతడు ఆ మార్గమును కనిపెట్టగా దానినే ఇతరు లయిన తరువాతి మహాకవులును అనుసరించి పరి +పూర్ణతను పొందించిరి. ఇందలి ముఖ్య లక్షణములు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0601.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0601.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..da32d0c1b8bc0f48187bc12769d645697833aa40 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0601.txt" @@ -0,0 +1,13 @@ +సంస్కృతము ననుసరించుట, అందలి వాఙ్మయమును అనువదించుట అనునవియే. నన్నయ సూచించిన వ్యాకరణ విధానమునుగూడ తరువాతివారు అనుసరించి దానిని విశాల మొనరించిరి. 19 వ శతాబ్దితో ఈ భాష కొక క్రొత్తమార్గ మేర్పడు పరిస్థితి సంభవించెను. + +ఆంగ్ల పరిపాలనము దేశములో స్థిరపడుట, ఆంగ్లేయ విద్వాంసులు కొందరు మనభాష నాదరించుట, మన దేశములోని బుద్ధిమంతు లందరును ఆంగ్లమునే చదువు చుండుట భారతదేశమునందలి భిన్న దేశభాషలను మాటాడువారి కందరికిని సంబంధము మరలమరల కలుగుటకు అనువుగా దేశమునందు రైలు ప్రయాణములకు సౌకర్యము లేర్పడుట, విద్యా ప్రణాళిక ననుసరించి ఐహిక విద్య నెల్లరును విరివిగా నేర్చుట, అచ్చుపుస్తకములు బయలు వెడలుట, వార్తాపత్రికలు ప్రచారములోనికి వచ్చుట, ప్రజాసాహిత్యము, ప్రజాభిప్రాయము అను వాటికి ప్రాముఖ్యము గలుగుట మొదలగునవి తక్కిన భారతీయ భాషలనువలెనే తెనుగుభాషనుగూడ మార్చినవి. + +క్రీ. శ. 1817-55 వరకును సివిలు సర్వీసులో నుండిన సి. పి. బ్రౌను మచిలీ బందరులో స్థిరపడి తమ ధనమును, +బుద్ధిని ఆంధ్రభాషా సంరక్షణకును, అభివృద్ధికిని మిక్కిలిగా వినియోగించెను. ఆతడు ఆనాడు దొరకిన తాటాకు వ్రాత ప్రతులు నన్నిటిని సంపాదించి సంరంక్షించెను. తెనుగులోని మహాకావ్యములను భిన్నమార్గములలో నుండిన వ్రాత ప్రతులనుండి ఉద్ధరించి, ప్రామాణికమైన ప్రతులను సిద్ధపరచి అచ్చువేయించుపద్ధతి నతడు తెనుగున నెలకొల్పెను. తెనుగున కొక నూత్న మార్గమున నేటి అకారాది కోశమువంటి దాని నొకటి తయారుచేయించెను. వాఙ్మయ చరిత్ర, కవుల కాలమును కనుగొను పద్ధతి మొదలగువాటి నేర్పరచెను. నేటి తెలుగు వ్యాకరణ రచనా పద్ధతికి దారిచూపెను. + +1800 సంవత్సరమునుండియు మనభాష ఆంగ్లభాషా వాఙ్మయ సాహచర్యమువ పెరుగ దొడగెను. దానివలన ఆంగ్ల పదములు, ఆంగ్ల వాక్యరచన, ఆంగ్ల వ్యాకరణ విధానము, ఆంగ్ల శాస్త్రమర్యాదలు, ఆంగ్ల వాఙ్మయ ప్రక్రియలు తెనుగున జొచ్చి విశాలముగా వ్యాపించెను. ఈ మార్గమును స్థాపించి ప్రచురించుటలో శ్రీ కందుకూరి వీరేశలింగముగారు ప్రధారులు. ఇతనిని ఈ యుగ ప్రవర్తకునిగా పేర్కొనవచ్చును. ఈ యుగమున తెనుగు భాషా వికాసమునకు సంస్కృతభాషా సాహాయ్యము మాత్రమేగాక, ఆంగ్లభాషా సాహాయ్యమును, ఇతర భారతదేశ భాషల విషయములును ఉపకరించెను. + +భాషాపరిణామ విషయమున ప్రబలమైన సహాయము వ్యాకరణము. నన్నయనాటి వ్యాకరణ విభజనము కేవలము సంస్కృతము ననుసరించియే జరిగినది. తెనుగు భాష యొక్క స్వభావము సంస్కృతము కంటె చాల భిన్నము, అది మిక్కిలి సరళము, తిన్న నైనది. సులభమయిన మార్గముతో కూడినది. విశాలమై పెరిగిన పద్ధతులతో గూడిన సంస్కృత వ్యాకరణ మర్యాదలను తెనుగున కతికించుచు నన్నయమార్గము 19 వ శతాబ్దివరకును నడచినది. ఆ తరువాత ఆంగ్లవ్యాకరణ మర్యాద ఆనాటి వ్యాకరణ రచనకు అంటుకట్టుటచేత నేటి తెనుగు వ్యాకరణములు చాలవరకు ఆంగ్లవ్యాకరణ మర్యాదను గూడ ననుసరించుచున్నవి. వ్యాకరణ విషయమున నుండవలసిన ప్రధాన భావములు అనేకములు మారిపోయినవి. + +తెలుగునందలి పదజాలము చాలవరకు మార్పు నొందినది. నన్నయ తన భారతమును రచియించుటకు ముందు తెలుగు చాల నల్పసంఖ్యాకములయిన పదములతో గూడియుండెను ఈ పదములు ద్రావిడములు అనగా తెనుగునకు స్వాభావికములై మొదటినుండియు నందు ఉత్పన్నములయినవియే. ఈ పదములన్నియు నేటి తమిళ, కర్ణాట, మలయాళ భాషలలోని ఆదిమ పదజాలముతో అభిన్నములు. ఒక్క పదమే అన్ని భాషలలోను నేడును ఒక్క రూపముననే, ఒక్క యర్థముననే వాడబడుచున్నది. కొన్ని కొంచెము మాత్రము మారి పూర్వ కాలమున ఈ రూపము లన్నియు ఒక్క దానినుండి ఏర్పడిన వేయని తెలియదగినట్లు కనుపట్టుచుండును. మొదట తెనుగులో నుండిన పదజాలమంతయు నిట్టిదే. నన్నయ తన భారత రచనకు తగిన పదములు తెనుగున లేకుండుటచేత ఆనాటి వాడుక ననుసరించి సంస్కృతపదములనే తెనుగు విభక్తులను చేర్చి సంస్కృతమునందలి యర్థముననే వాడెను. ఏవేని కొన్ని పదములు అర్థమునను, రూపము +- \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0606.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0606.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a131cca855856d3d93dcc887d42e7178fae50e0c --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0606.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +ములు వరుసగా కలవు. ఈ గ్రంధమునకు ద్వితింత్రిణీ సీతారామకవి 'కవిజనమండనము' అను వ్యాఖ్యను రచించెను. ఇతడు అహోబలపండితుని తరువాతివాడని విమర్శకుల అభిప్రాయము. ఈద్వితింత్రిణీ సీతారామకవి వ్రాసిన టీక బాలవ్యాకరణకర్తకు నూతన వ్యాకరణ రచనము నందు ఉపయోగించియుండునని సోదాహరణముగా వఝల చిన సీతారామస్వామిశాస్త్రి గారు నిర్ణయించిరి. వికృతి వివేకకర్తయైన అథర్వణుడు ఆంధ్రవ్యాకరణ శాస్త్ర ద్వితీయాచార్యుడు ఈతడు వ్రాసిన మరియొక గ్రంథము "త్రిలింగ శబ్దానుశాసనము" ఇది కారికావళి కన్న చిన్నదియగుటచేత దీనిని రచించిన పిమ్మట బహుళాంశములుగల కారికలను ఇతడు రచించెను. సుమారు 24 కారికలతో చింతామణి ప్రతిపాది తాంశములను 'ఉక్తానుక్త దురుక్త చింతనపురస్సరము'గా సమర్థించునట్టి అథర్వణకారికావళి, (వికృతివివేకము) ఆంధ్ర భాషా వ్యాకరణములకు తలమానికము వంటిది. అథర్వణుడు నన్నయకు సమకాలికుడని కొందరును, క్రీ. శ. 13వ శతాబ్దివాడని కొందరును నిర్ణయించిరి. + +ఆంధ్రభాషాభూషణము : ఇది మూలఘటిక కేతనకవి ప్రణీతము. ఏకాశ్వాస పద్యకావ్యముగా ఇది రచింపబడినది. ఇందు 189 పద్యములు కలవు. కేతనకవి మహాకవి యగు తిక్కనకు సమకాలికుడు. కనుక పదు మూడవ శతాబ్దివాడు. ఇతనికి 'అభినవదండి' అను బిరుదముకలదు. దండి కవికృతమైన దశకుమార చరితమును ఆంధ్రీకరించుటచేత ఇతనికీ బిరుదము వచ్చెను. ఆంధ్ర వ్యాకరణమును తెనుగునందే రచించిన వారిలో ఇతడు ప్రథముడు. ప్రాచీనములైన చింతామణి వికృతివివేకములను కేతన చూచినట్టు లేదు. తానే తొలిసారిగా తెలుగువ్యాకరణమును రచించుచున్నట్లు గ్రంథాదిని తెలిపినాడు. ఇది స్వతంత్రమైన గ్రంథము. ఆంధ్రభాషాపదములు అయిదు విధములుగా ఇందు విభజింపబడినవి. 'తెనుగు' దేశ్యము, భిన్నము లని కేతన యభిప్రాయము. కాని తత్సమము తప్ప ఇతరములయిన నాలుగును కలిసి అచ్చ తెనుగుగునని అంగీకగించినాడు. నన్నయభట్టి యాదులందువలె విపులార్థ సంగ్రహముగాని, చక్కని వ్యాకరణ పరిభాషగాని ఇందు లేదు. లక్ష్యజ్ఞానము కలుగుటకుమాత్రము ఉపయోగించును. పద్య కావ్య మగుట చేత కంఠస్థము చేయుటకు అనువైన గ్రంథము. + +అహోబల పండితీయము : ఈ గ్రంథమునకు "కవి శిరో భూషణము", "అహోబల పండితీయము" అని రెండు +నామధేయములు కలవు. ఇది నన్నయభట్టారకుని చింతామణికి విపులమయిన (భాష్యమువంటి) సంస్కృత వ్యాఖ్యానము, నన్నయ యొక్క సూత్రములకు లొంగని కవిప్రయోగములను అథర్వణకారికలతో సమన్వయించి +లక్ష్యసాధన చేయుచు, కేతనాదులను అచ్చటచ్చట ఖండించుచు, బహుళాంశములను చర్చాపూర్వకముగా ప్రతి +పాదించుచు, అహోబలపతి ఈ వ్యాఖ్యానమును రచించెను. సంస్కృతమునందు పాణిన్యాచార్యుడు సూత్రములను, వరరుచి వార్తికములను, పతంజలి మహర్షి భాష్యమును రచించినట్లు, తెనుగు వ్యాకరణమును సంస్కృత భాషయందు సూత్రములుగా నన్నయభట్టారకుడును, వార్తికములుగా అథర్వణాచార్యుడును, భాష్యముగా అహోబలపండితుడును రచించిరి. కావున పాణిన్యాదుల వలె వీరును దెనుగు వ్యాకరణమునకు "మునిత్రయము" అనబడుచున్నారు. + +అహోబలపండితుడు, ఎలకూచి బాలసరస్వతి, అప్ప కవి మున్నగు లాక్షణికులకున్న తరువాతివాడు. ఇందు ఆంధ్ర వ్యాకరణాంశములు సంస్కృతభాషయందు ఉదాత్తముగా చర్చింపబడినవి. ఈ గ్రంథము ఆంధ్ర భాషకు శిరోభూషణము వంటిది. ఆర్వాచీన వ్యాకర్తల కిది మిక్కిలి ఉపయోగపడినది. + +ఆంధ్రకౌముది: గణపవరపు వేంకటపతికవి ప్రణీత మయిన "సర్వలక్షణ శిరోమణి"లోని వ్యాకరణాంశములను తెలుపునట్టి సీసమాలికకు “ఆంధ్రకౌముది" అని పేరు. ఆంధ్ర కౌముది ప్రత్యేక గ్రంథముగా ఆంధ్ర సాహిత్య పరిషత్తు (కాకినాడ) వారిచే ప్రకటింపబడినది. ఇది వేయి చరణములుగల సీసమాలిక ఇందు తద్భివ, తత్సమాది పదభేదములు, సంస్కృత సంజ్ఞాప్రకరణము,విభక్తి స్వరూపములు, అవ్యయ స్త్రీ ప్రత్యయ సమాస స్వరూపములు, తద్ధిశ శిజంతములు. క్విబంతములు, పూర్వ ప్రయోగములు, త్రిశూలబంధ పంచచామరము మున్నగు వంశములు గలవు. గ్రంథకర్త ప్రాచీన వ్యాకరణములను \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0607.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0607.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5d913363e792ce5e2585001b2f4fbe474374f017 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0607.txt" @@ -0,0 +1,13 @@ +పూర్వకవి ప్రయోగములను చక్కగా నెరిగినవాడు. పదునెనిమిదవ శతాబ్ది ఆరంభముననున్న ఇతడు కూచిమంచి తిమ్మకవికి సమకాలికుడుగా తలపబడుచున్నాడు. + +మండ లక్ష్మీనరసింహాచారి (1670 ప్రాంతము) కృతమయిన “ఆంధ్ర కౌముది" ఇంకొకటి కలదు. ఇది ఆంధ్రభాషకు సంస్కృతసూత్రములలో వ్రాయబడిన వ్యాకరణము. ఉదాహరణములు తెలుగునం దున్నవి. + +సర్వలక్షణసార సంగ్రహము : కూచిమంచి తిమ్మకవి ఈ గ్రంథమును రచించెను. ఇతడు క్రీ. శ. 1700-1757 +ప్రాంతమున జీవించియుండెను. పీఠికాపుర సంస్థానమునకు చెందిన కందరాడ అతని గ్రామము. సర్వలక్షణసార +సంగ్రహమునందు తత్సమ, శుద్ధాంధ్ర వర్ణ, సంధి, విభక్తి, సమాస, క్రియావిశేషణ ప్రకరణము లనెడి విభాగములతో వ్యాకరణాంశములును, ప్రాస, విశ్రమ. ప్రకరణ నామ ధేయములతో ఛందో విషయములును, శబ్ద ప్రకరణము అను పేరుతో శబ్దముల రూపభేదములును ;రేఫ ద్వయ నిర్ణయ మను పేరుతో రేఫ, ఱ కారముల భేదమును తెలుపబడినవి. ప్రతి విభాగమునందును ప్రాచీనకవి ప్రయోగములు పుష్కలముగా నీయబడినవి. బమ్మెర పోతరాజు రేఫ, ఱ కార భేదమును పాటింప లేదని అప్పకవి మున్నగువారు చేసిన విమర్శనము సమంజసము కాదని ఇతడుచెప్పెను. తిమ్మకవి బహుగ్రంథ కర్త. "కవి సార్వభౌమ" బిరుదాంకితుడు. + +బాలవ్యాకరణము : పరవస్తు చిన్నయసూరి (క్రీ. శ. 1806.1862) ఈ గ్రంథమును రచించెను. తెలుగు వ్యాకరణ +సూత్రములలో ఇంత జిగిగల రచన మరియొక దాని యందు లేదు. బాలవ్యాకరణ రచనకు నన్నయభట్టీ యాది గ్రంథము లాధారములు. ఇందు సంజ్ఞ, సంధి, తత్సమ, అచ్ఛిక, కారక, సమాస, తత్ధిత, క్రియా, కృదంత, ప్రకీర్ణక పరిచ్ఛేదములు గలవు. సూరిగారు ప్రాచీన వ్యాకరణములనేకాని అర్వాచీన కవి ప్రయోగములను పాటింపమి కొన్ని ప్రయోగములు బాల వ్యాకరణముననుసరించి అసాధువు లగుచున్నవి. కాని వ్యాఖ్యాతలు బహుళాంశములను చేర్చుటచేత సవ్యాఖ్యానమగు బాల వ్యాకరణము తెలుగు విద్యార్థులకు అత్యంతోప కారముగ ఉన్నదనుట నిస్సంశయము. బాల వ్యాకరణమునకు ప్రథమమున “గుప్తార్థ ప్రకాశిక" అను పేరితో వ్యాఖ్యానమును కల్లూరి వేంకట రామశాస్త్రిగారు రచించిరి. పిమ్మట దూసి రామమూర్తి శాస్త్రిగారు 'గ్రాంథికాంధ్ర కల్పకము', లేక 'బాల వ్యాకరణ సారస్యసర్వస్వ పేటిక' అను వ్యాఖ్యను రచించిరి. దూసివారు కల్లూరివారి నచ్చటచ్చట విమర్శించిరి. ప్రక్రియాంశములకు గుప్తార్థ ప్రకాశికయు, విశేష చర్చలకు దూసివారి వ్యాఖ్యయు, ఉపయోగించునవియై బాల వ్యాకరణమునకు వన్నె పెట్టినవి. వ్యాకరణ సూత్రములను వచన రూపమున వెలయించుట బాల వ్యాకరణ వైశిష్ట్యములలో నొకటి. చిన్నయసూరి బాల వ్యాకరణమునే కాక (1) సూత్రాంధ్ర వ్యాకరణము (2) ఆంధ్రశబ్ద శాసనము; (3) పద్యాంధ్ర వ్యాకరణము అనేడి మరి మూడు వ్యాకరణములను గూడ రచించెను, వీటిలో సూత్రాంధ్ర వ్యాకరణము సంస్కృత సూత్రములతో ఉన్నది. సూరిగారికి సమకాలికులగు శిష్టు కృష్ణ మూర్తి శాస్త్రిగారిచేత రచింపబడిన 'హరి కారికలు' అను సంస్కృత సూత్ర గ్రంథము ఈ కాలముననే వెలసినది. బాల వ్యాకరణమునకు ఈకారికలే మూలమని కొందరును, బాల వ్యాకరణమే హరికారికలకు మూలమని మరికొందరును భావించుచున్నారు. + +ఆంధ్ర ధాతుమాల :- ఇది ఆంధ్ర సాహిత్య పరిషత్తు వారిచేత ప్రకటింపబడినది. దీని కర్తను గురించి సంశయము గలదు. చిన్నయ సూరిగారు 'ధాతుమాల' అను గ్రంథమును రచించి యుండిరని మాత్రము పండితులు విశ్వసించుచున్నారు. అది ఇదియేయని చెప్పుట కాధారములు లేవు. ఈ గ్రంథమునందు గ్రామ్యధాతువులు సైతము +కలవు. పరమ లాక్షణికుడైన చిన్నయసూరి ఇట్టి గ్రంథమును రచించునా ? అని సంశయము. శ్రీ కట్టి సాంబమూర్తి శాస్త్రిగారు ఈ గ్రంథమునకు పీఠికను వ్రాయుచు అందులో చిన్నయసూరి కృత ధాతుమాలతో తరువాతి వారు కొన్ని గ్రామ్యములను చేర్చియుందురని యూహించిరి, వారి ఊహ సయుక్తికముగా నున్నది, ఏమైనను కర్తృ నిర్ణయ మింతవరకు జరుగలేదు. గ్రంథ మాంధ్ర భాషా జిజ్ఞాసువులకు ఉపయోగించుననుటయం దెంత మాత్రమును సంశయములేదు. అకారాద్యనుక్రమణిక తో \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0608.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0608.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..415ae8de54f6f5a36d17f12f7bce3c1128315e41 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0608.txt" @@ -0,0 +1,22 @@ +నిందు సుమారు రెండువేల తెనుగు ధాతువులు కూర్పబడినవి. ప్రతి ధాతువునకును సంస్కృతార్ధము, తెలుగర్థము, సకర్మక, అకర్మక నిర్దేశమును ఉండును. ఉదా:(ధా) కులుకు (సం) శృంగార చేష్టాయాం (తె) శృంగార చేష్ట చేయుట (అకర్మకము). సులభముగా ధాత్వర్థములను గ్రహించుటకు ఈ గ్రంథము మిక్కిలి తోడ్పడును. + +ప్రౌఢ వ్యాకరణము : "త్రిలింగ లక్షణ శేషము", లేక "ప్రౌఢ వ్యాకరణము” అని దీనికి పేరు. బహుజనపల్లి +సీతారామాచార్యులుగారు (1827-1891) దీనిని రచించిరి. బహుగ్రంథ పరిశోధకులును, శబ్దరత్నాకరా ద్యనేక గ్రంథ రచయితలు నగు శ్రీ సీతారామాచార్యులవారు బాల వ్యాకరణము చేత సాధింపబడని అనేక కవి ప్రయోగములను సేకరించి వాటియందలి సాధుత్వము గోచరించు నట్లుగా సూత్రములను రచించిరి. గ్రంథమునకు త్రిలింగ లక్షణ శేషమని నామకరణము చేసిరి. అనగా బాల వ్యాకరణమున కిది పరిశిష్టరూపమన్న మాట. బాలవ్యాకరణమునకు ప్రతిగా 'హరికారికలు' (సంస్కృత శ్లోకములు) విలసిల్లినట్లే ప్రౌఢవ్యాకరణమునకు ప్రతిగా 'హరికారి కా శేష సర్వస్వము' అను గ్రంథము సంస్కృతమున వెలువడినది. ప్రౌఢవ్యాకరణ కర్త రచించిన ఇతర గ్రంథములు : అలఘు కౌముది (రేఫ, శకటరేఫ నిర్ణాయకము), వైకృతదీపిక (తద్భవపద వివరణాత్మకము). ప్రౌఢవ్యాకరణమునకు తాళ్ళూరు ఆర్ముగంపిళ్ళెగారు "కుమారదేవ పండితీయము" అను పేరుతో ఒక వ్యాఖ్యానమునుప్రకటించిరి. + +నారాయణీయాంధ్ర వ్యాకరణము : చర్ల నారాయణ శాస్త్రిగారు ఈగ్రంథమును పద్యరూపముగా రచించిరి. +నన్నయాథర్వణ వ్యాకరణములు కిది తెలుగు చేత. చింతామణి యందలి పరిచ్ఛేదక్రమమును విడిచి సౌలభ్యము +కొరకు బాలవ్యాకరణ పరిచ్ఛేదక్రమము ననుసరించిరి. వారి కుమారులైన గణపతిశాస్త్రిగారు ఆ పద్యములకు అర్థమును వ్రాయుటయేగాక విశేషాంశములను తెలుపుటకై గద్యములో సూత్రములను రచించి వాటికి వ్యాఖ్యనుకూడ రచించిరి. ఇట్లు నారాయణశాస్త్రిగారి పద్యములును, గణపతిశాస్త్రిగారి సూత్రరచనాపూర్వకమైన వ్యాఖ్యానమును కలిసి నారాయణీయాంధ్ర +వ్యాకరణమైనది. ఈగ్రంథమునందు అనేకములగు పూర్వకవి ప్రయోగములు సాధింపబడినవి. + +వైయాకరణ పారిజాతము : ఇది 'కళాప్రపూర్ణ' వజ్ఝుల చిన సీతారామస్వామిశాస్త్రి విరచితము. చింతామణిని, వికృతివివేకమును జోడించి, 'నన్నయా థర్వణీయ'మని మూలమునకు పేరిడి దానికి వై యాకరణ పారిజాతము లేక సీతారామ పండితీయము అను పేరుతో వ్రాసిన వ్యాఖ్య ఇది. బాల సరస్వతీయ టీకను, అహోబలపండితీయమును, పెక్కు తాళపత్రప్రతులను శోధించి వ్రాసిన వ్యాఖ్యానము. ప్రాకృత భాషలనుండియు, తమిళ కన్నడ భాషలనుండియు పెక్కు పదములను సేకరించి. పట్టికలుగా చేర్చి తెలుగు పదముల స్వరూపనిరూపణము చేయుటయందు గ్రంథకర్త మిక్కిలి పరిశ్రమించెను. + +ఆంధ్ర వ్యాకరణ సంహితా సర్వస్వము :- వజ్ఝల చిన సీతారామస్వామి శాస్త్రిగారే ఈ గ్రంథమునుకూడ +రచించిరి. ఇది రెండు సంపుటములుగా వెలువడినది. బాల వ్యాకరణమునందలి సంజ్ఞా సంధ్యాది పరిచ్ఛేద క్రమము +తోనే ఇది నడచినది. నన్నయాథర్వణుల సూత్రములకు 'కల్పతరువు' అను వ్యాఖ్యానమును, బాల వ్యాకరణము +నకు “సంజీవని” అను వ్యాఖ్యను రచించుచు ప్రాసంగికముగా ప్రాచీన వ్యాకరణములను, వ్యాఖ్యానములను, టీకాలను విమర్శించుచు, ప్రయోగములను జూపుచు, బహుళార్థ పరిశోభితముగా గ్రంథకర్త దీనిని రచించెను. ఇది పూర్వపక్ష సిద్ధాంతములును, చర్చలునుగలిగి విపులమై ప్రామాణికమై ఉన్నది. + +ఆంధ్ర భాషానుశాసనము :- 'అభినవ వాగనుశాసన' బిరుదాంకితులైన మల్లాది సూర్యనారాయణశాస్త్రిగారు +ఈ గ్రంథమును సులభమైన శైలిలో రచించినారు. ప్రాచీన వ్యాకరణ ఫక్కిని వదలి పరిచ్ఛేద కల్పనమును నూతనముగా చేసిరి. కృత్తద్ధిత క్రియాది ప్రకరణములలో అపూర్వములైన ప్రయోగముల నిచ్చి లక్ష్యజ్ఞానము సుబోధ మగునట్లు కావించినారు. + +తత్సమ చంద్రిక :- ఈ గ్రంథమును సన్ని ధానము సూర్యనారాయణ శాస్త్రిగారు రచించిరి. ప్రాచీనార్వా +చీన ఆంధ్ర వ్యాకరణము అన్నియు తద్భవ దేశ్యాదులయిన పదములను గురించిన విపులాంశములను తెలుపుచు, \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0609.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0609.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f7cb570ee00cb8234db17a4efab77ee20018d694 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0609.txt" @@ -0,0 +1,14 @@ +తత్సమ పదములు తెలుగున పొందు రూపభేదములను,దిజ్మాత్రముగా సూచించినవి. తత్సమపదముల రూప నిష్పత్తి ఈ గ్రంధమునందు విపులముగా ప్రదర్శింపబడినది. మరియు ప్రక్రియావిధానము సులభము చేయబడినది.ఇందలి కృదంత ప్రకరణము ధాతువివేకమును కరతలా మలకము గావించును. ఇందు సంధి, కృదంత, ఉపసర్గ,తద్ధిత, స్త్రీ - ప్రత్యయ అవ్యయ, సమాన ప్రకరణములును, రూపభేద, లౌకిక న్యాయ ప్రకరణములును గలవు. ఆంధ్ర వాఙ్మయమునందలి సంస్కృతపద, సమాసాది జ్ఞానమును కూలంకషముగా ఇది కలిగించును. + +ఇతరములు :- గత శతాబ్ది - అంతము మొదలుకొని నేటివరకును విద్యార్థిజన సౌకర్యార్థమై చిన్న చిన్న +వ్యాకరణము లెన్ని యో బయలు దేరినవి. పురాతనకాలమున రచింపబడిన వాటిలో పెక్కు గ్రంథములు మనకు +లభింపలేదు. కొన్ని ముద్రితములుగాక తాళపత్రముల యందే విశ్రాంతిని చెందుచున్నవి. కనుక ఈ వ్యాకరణ శాస్త్రము కావ్యరచన ఆరంభమైన నాటినుండి నేటి వరకును సాగుచున్నదనియే మనము గ్రహింపవలయును. వెంకయ్య వ్యాకరణము, కందుకూరి వీరేశలింగము పంతులుగారి సంగ్రహ వ్యాకరణము, వావిలికొలను సుబ్బారావుగారి సులభ వ్యాకరణము మొదలుకొని పాఠశాలల ఉపయోగార్థమై ఆధునిక ఆంగ్ల సంప్రదాయానుసారముగా రచింపబడిన వ్యాకరణము లెన్ని యో కలవు. ప్రతిదానియందును గుణ విశేషము జిజ్ఞాను జనోపయోగకరమై యున్నది. + +పైన పేర్కొనబడిన వేకాక ఆంగ్లభాషయందు రచింపబడిన ఆంధ్ర వ్యాకరణములు కూడ కలవు. ఆంధ్రభాషను నేర్చు కొనెడి ఆంగ్లేయుల సదుపాయముకొరకు వ్రాసిన గ్రంథము లివి. ప్రప్రథమముగా సివిలు సర్వీసు ఉద్యోగి యగు ఎ. డి. కాంబెలుదొర 1816 వ సంవత్సరమువ ఒక వ్యాకరణమును; తరువాత మామిడి వెంకయ్యగారి సాయమున విలియం బ్రౌనుదొర 1817 వ సంవత్సరమున ఇంకొక వ్యాకరణమును; సి. పి. బ్రౌనుదొర1840 లో ఒక వ్యాకరణమును, ఆర్డెనుదొర 1873 వ సంవత్సరమున మరియొక వ్యాకరణమును రచించిరి. కాంబెలు వ్యాకరణము తెలుగు వ్యాకరణముల పద్ధతిని +కొంత పోలియున్నది. కాని సి. పి. బ్రౌను వ్యాకరణము క్రొత్తమార్గమును త్రొక్కినది. తెలుగు వ్యాకరణముల పద్ధతి క్రొత్తగా భాషను నేర్చుకొను పాశ్చాత్య విద్యార్థికి భయమును కలిగించుచున్న దనియు, అట్టివానికి మొదట వ్యావహారిక భాషను గూర్చిన వ్యాకరణమే ఉపయుక్త మగు ననెడి తలంపుతో బ్రౌను దీనిని రచించెను. పండితులతో కంటే సామాన్యులతో కలిసిమెలసి నివసించుట వలననే భాషా హృదయము పట్టుబడునని అతని విశ్వాసము. (ఇందు 12 భాగములు కలవు.) +ఆర్డెన్ దృష్టికూడ ఇట్టిదే. తెలుగు నేర్చుకొనెడి పాశ్చాత్య విద్యార్థి ప్రారంభించుటకు, క్రమముగా వ్యావహారిక భాషను స్వాధీనము చేసికొనుటకు పిమ్మట గ్రాంధిక భాషను పరిచయము చేసికొనుటకు వీలుగా ఇతడి వ్యాకరణమును మూడు భాగములుగా రచించెను. ఈ వ్యాకరణ రచనలో ఇతనికి పై రెండు వ్యాకరణములేకాక కొన్ని ఇతర ఆంధ్ర వ్యాకరణములు కూడ సాయపడినవి. + +II అలంకార శాస్త్రము :- కావ్య లక్షణములను నిర్దేశించెడి శాస్త్రమునకు అలంకార శాస్త్రమని పేరు. సంస్కృతము నందు దీనివిషయమై అపారమైన కృషి జరిగి ఎన్నియో ఉద్గ్రంథములు వెలువడినవి. ఆంధ్రభాష యందు కూడ అలంకార శాస్త్రవిషయముపై కొన్ని గ్రంథములను ప్రాచీనులును, అర్వాచీనులునుగూడ రచించిరి. అవి వరుసగా సమీక్షింపబడుచున్నవి. + +కావ్యాలంకార చూడామణి : విద్యానాథ కృతమయిన ప్రతాపరుద్రీయమును, ఆచార్య దండికృతమైన కావ్యా +దర్శమును ఆధారముగా గొని స్వీయ కల్పనలతో విన్నకోట పెద్దయకవి ఈ గ్రంథమును రచించి, చాళుక్య వంశీయుడగు విశ్వేశ చక్రవర్తికి అంకిత మిచ్చెను. విశ్వేశ చక్రవర్తి క్రీ.శ.1407 ప్రాంతమువాడు. విన్నకోట పెద్దయకవి శాలివాహన శకవర్షము 1324 తరువాతనే ఈ గ్రంథమును రచించినట్లు చారిత్రికుల అభిప్రాయము. విన్నకోట పెద్దయ నియోగి బ్రాహ్మణుడు, తండ్రి గోవిందామాత్యుడు. నివాసము రాజమహేంద్రవర ప్రాంతము. విద్యానాథుడు ప్రతాపరుద్రునకు అంకితముగా ప్రతిలక్ష్యమును రచించినట్లే ఇతడు చాళుక్య విశ్వనాథునికి అంకిత మగునట్లుగా ప్రతిలక్ష్యమును రచిం \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0610.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0610.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..786278a6c1af08b3bd654ed3af0abdb8f3e871c2 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0610.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +చేను. కావ్యాలంకార చూడామణియందు తొమ్మిది ఉల్లాసములు కలవు. భావమును, భావభేదములను తెలుపుటతో గ్రంథ మారంభమయినది. ప్రథ మోల్లాసమున విభావాదులును, స్థాయి భావములును తెలుపబడినవి.ద్వితీయమున రసస్వరూప నిరూపణము చేయబడినది. తృతీయోల్లాసమున నాయికా నాయక లక్షణములు, సప్త విధ కవులు, అష్టాదశ వర్ణనములు వివరింపబడినవి. చతుర్దొల్లాసమున ముక్తకాది కావ్య భేదములు, ఉదాహరణ లక్షణము, విభక్తుల దేవతలు, సద్దళి మొదలయిన కావ్యములు, పాకశయ్యాదులు, కావ్యరీతులును చెప్పబడినవి. పంచమోల్లాసమున అర్థాలంకారములు వివరింపబడినవి. దండికృత కావ్యాదర్శ పద్ధతితో ఈ యలంకార క్రమ మున్నది. షష్టోల్లాసమునందు సంకరాద్య లంకారములు, శబ్దాలంకారములు, చతుర్విధ కందములు, బంధకవిత్వ లక్షణములు, పదదోషములు, వాక్యదోషములు, అర్థదోషములు మున్నగు నంశము లున్నవి. సప్తమోల్లాసము నందును, అష్టమోల్లాసము నందును ఛందస్సు చెప్పబడి +నది. యతిప్రాసలక్షణములు, వృత్తలక్షణములు మున్నగు విషయములు ఇందుగలవు. నవమోల్లాసము వ్యాకరణ +విషయములు కలది. తత్సమాది శబ్దస్వరూపములు క్రియా ప్రకరణము మొదలయిన విశేషము లిం దున్నవి. + +ఇట్లు కావ్యాలంకార చూడామణి సర్వసాహిత్య లక్షణములును గలిగియుండుటచే దీనిని వ్యాకరణ గ్రంథ మనియు, ఛందోగ్రంథమనియు, అలంకార గ్రంథమనియు చెప్పవచ్చును. + +ఆంధ్రచంద్రాలోకము : విజయనగర రాజుల కాశ్రితుడై రామచంద్రపురము, చీపురుపల్లి అను గ్రామము లందుండిన అడిదము సూరకవి ఈగ్రంథమును రచించెను. ఇది జయ దేవకృతమైన సంస్కృత చంద్రాలోకమునకు అనువాదము. సంస్కృతకవులలో జయదేవులు కొందరు గలరు. వారిలో ప్రసన్న రాఘవ నాటకకర్తయు, చంద్రాలోక +రచయితయునగు జయదేవు డొక్కడేయని విమర్శకుల యభిప్రాయము. జయదేవుని చంద్రాలోకమును ఆధారముగా జేసికొనియే అప్పయ్యదీక్షితుడు కువలయానందమును రచించెను. అప్పయ్యదీక్షితుడు గ్రహించిన పాఠభేదముల ననుసరించియే అనగా అప్పయ్యదీక్షితకృత కువలయానంద మూలము ననుసరించియే ఇది యనువదింపబడినది. అడిదము సూరకవి (క్రీ. శ. 1720-1785) గొప్ప తెలుగుపండితుడు. ఇతడు కవిసంశయ విచ్ఛేదము, ఆంధ్రనామ శేషము, కవిజనరంజనము, రామలింగేశ శతకము మున్నగు గ్రంథములను రచించెను. సూరకవి ఆంధ్రీకరణము, మూలమువలె సుబోధము గాకపోయినను, పద్యములు కంఠస్థము చేయుటకు యోగ్యముగా నున్నవి. అలంకారశాస్త్రము తెలుగున స్వతస్సిద్ధముగాక అనువాద రూపమగుటచేత మూలమువలె నుండని లోపము అన్నింటియందునువలె ఈ గ్రంధమునందును గలదు. ఉన్న వాటిలో నెల్ల చిన్నదై విద్యార్థులకు ఉపయోగకరమైనదీ గ్రంథము. ఇందు నూరలంకారములకు లక్ష్యలక్షణములు గలవు. తాడూరి లక్ష్మీనరసింహారావు, నేలనూతుల శివరామయ్యకవి, గని శేషయ్యశాస్త్రి అనువారు సైతమీ చంద్రాలోకము ననువదించిరి. ఆంధ్ర చంద్రాలోకము అక్కిరాజు ఉమాకాంతముగారి వ్యాఖ్యతో మిక్కిలి ఉపయోగకరమై యున్నది. + +కావ్యాలంకార సంగ్రహము : వసుచరిత్ర కారుడయిన రామరాజభూషణు డీగ్రంథమును రచించెను. అతడు తన +నామ ధేయము నిందు “మూర్తికవి” అని పేర్కొనెను. శ్రీకృష్ణదేవరాయల అల్లు డయిన అళియరామరాజునకు అల్లుడగు తొరగంటి నరసభూపాలునకు ఈగ్రంథ మంకితము చేయబడుటచేత దీనికి “నరసభూపాలీయ" మను వ్యవహారము కలిగినది. ఈ నరసరాజు తండ్రి 'ఓబళు' డగుటచేత పెక్కుతావుల కవి, కృతిపతిని 'ఓబయ నారసింహ' 'ఓబయ నరసధీర' అని పేర్కొనెను. ఈ కృతి కర్తయు, కృతిభర్తయు క్రీ. శ. 16వ శతాబ్దివారు.రామరాజభూషణుడు యువకుడుగా నున్నప్పుడు శ్రీకృష్ణదేవరాయల ఆస్థానమునందుండి చరమవయస్సున వసు చరిత్రను అళియరామరాజు తమ్ముడగు తిరుమల దేవరాయలకు అంకిత మిచ్చెను. ఈ మధ్య కాలమున నెప్పుడో ఓబయ నరసరాజునకు అంకితముగా ఈ నరసభూపాలీయమును, రచించెను. ఐదాశ్వాసముల గ్రంథము. ప్రతి పద్యమునందును నరసరాజు పేరుండును. ఒక్క నాటక లక్షణము తప్ప తదితర కావ్యలక్షణములును, రసభావాది నిరూపణమును ఇందుగలవు. విద్యానాథుడు రచించిన \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0611.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0611.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2a3231d5d535a3dbae4f8020d5c5f166545fd3d9 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0611.txt" @@ -0,0 +1,28 @@ +సంస్కృత ప్రతాపరుద్రీయమున కిది అనువాదమే అనదగియున్నను కొన్ని యంశములు ఇతర అలంకార గ్రంథముల నుండి సంగ్రహింపబడి యున్నవి. నాటక ప్రకరణము మాత్ర మనూదితము కాలేదు. మధురమైన శైలిలో కావ్య లక్షణములుగల ఉత్తమ గ్రంథమని దీనిని పేర్కొనవచ్చును. పరంపరాయాతమగు పాఠప్రవచనాదులచే ఈ గ్రంథ మాంధ్రదేశమునం దంతటను ప్రచారములో నున్నది. + +ఈ గ్రంథమునకు ప్రాచీనమైన వ్యాఖ్యానములేదు. సుమారు ముప్పది సంవత్సరములకు పూర్వము కీర్తి శేషులయిన వెల్లాల సదాశివశాస్త్రిగారు (వీరు హైదరాబాదు రాష్ట్రమునందలి జటప్రోలు సంస్థానమున నుండిన గొప్ప వైయాకరణులు) నరసభూపాలీయమునందలి నాయక రసప్రకరణములకు మాత్రము వ్యాఖ్యను రచించిరి. అందు వారు విశేషించి మూలమును విమర్శించిరి. ఇంచుమించుగా వారికి సమకాలికు లనదగిన వింజమూరి కృష్ణమాచార్యులవారును, ప్రౌఢ వ్యాకరణకర్తయగు బహుజనపల్లి సీతారామాచార్యుల వారును కలసి యొక లఘు టీకను రచించిరి. ఇవి తప్ప ప్రాచీన వ్యాఖ్యలు లేవు. ఇటీవల శిరోమణి శ్రీ సన్నిధానము సూర్యనారాయణ శాస్త్రిగారు ఈ గ్రంథమునకు విపులమై, సకల సాహిత్య లక్షణ సమ్మిళితమైన వ్యాఖ్యానమును రచించినారు. ఇందు వీరు మూలమునందలి గుణదోషములను చర్చించు +టయే కాక సల్లక్షణములను, ఉచితోదాహరణములను చేర్చిరి. ప్రతిఘట్టమునందును ప్రాచీనార్వాచీన ఆలంకారిక సిద్ధాంతములను సవిమర్శగా పొందుపరచిరి. రసాలంకార ధ్వనులలో అవసరమైన విషయముల నన్నిటిని వివరించిరి. + +ఆంధ్ర కావ్యాదర్శము :- ఆచార్య దండి కృతమైన సంస్కృత కావ్యాదర్శమునకు ఇది అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్య +శాస్త్రిగారి పద్యానువాదము. సరళమైన రచన, చక్కని అన్వయ సౌలభ్యము గల ఈ గ్రంథము పఠితలకు అత్యం +తోపకారియై యున్నది. + +ఆంధ్రకావ్య మీమాంస : ఇది రాజశేఖరకవి సంస్కృతమున బహుళాంళములతో కావ్య జిజ్ఞాసువుల ఉపయో +గార్థమై రచించిన "కావ్య మీమాంస"కు పంచాగ్నుల ఆదినారాయణ శాస్త్రిగారు ఒనర్చిన అనువాదము. సరళ రచనా ధురీణులగు శాస్త్రిగారి గ్రంథమును చక్కగా ననువదించి యున్నారు. + +లక్షణ దీపిక :- క్రీ. శ. 15 వ శతాబ్దివాడైన గౌరన ఈ గ్రంథమును రచించెను. దీనికి ప్రబంధ దీపిక యనియు నామాంతరము గలదు. ఇందు కొన్ని అలంకారములు తదితర కావ్య లక్షణములు నున్నవి. + +అలంకార మంజరి :- ఇది మమ్మటభట్టు రచించిన కావ్య ప్రకాశమునకు వివరణముతో రచింపబడిన +అనువాదము. దీనిని శ్రీ శేట్టులూరి వేంకట రాఘవ అయ్యంగారు రచించిరి. + +ఔచిత్య విచారచర్చ :- ఇది క్షేమేంద్రుని సంస్కృత రచనకు శ్రీ తిరుపతి వేంకట కవులు శిష్యులయిన వేంకట +రామకృష్ణ కవులు అనువాదము. ఈ గ్రంథమున వీరు లక్ష్యముల నన్నిటిని తెలుగు ప్రబంధములనుండి చూపి +చదువరులకు ఆంధ్రలక్ష్య జ్ఞానము కలుగుటకై మిక్కిలి కృషి చేసిరి. ప్రాచీనాలంకారికులు తత్తద్విషయములు +(గుణాలంకార రీతి ధ్వనులు) కావ్య జీవితమని చెప్పిరి. ఔచిత్య మొక్కటియే కావ్య జీవితమని సిద్ధాంతీకరించిన +క్షేమేంద్రుని మత మిందు చక్కగా తెలుపబడినది. క్షేమేంద్రుని మరియొక గ్రంథమగు కవి కంఠాభరణమును సైతము వీరు ఆంధ్రోదాహరణములతో అనువదించిరి. + +రసమంజరి : సంస్కృతమున భానుదత్తకృతమయిన ఈ గ్రంథమును గణపవరపు వేంకటకవియు, 'గుడిపాటి +కోదండపతియు అనువదించిరి. కాని అవి లుప్తము లయినవి. తాడూరు లక్ష్మీనరసింహారావుగారు అర్వాచీనముగా +దీని నాంధ్రీకరించిరి. ప్రాచీను డని చెప్పదగిన మంచెళ్ళ వాసుదేవకవియు “గంధవహము" అను పేరుతో దీని +ననువదించెను. చింతలపల్లి రామకృష్ణమూర్తి శాస్త్రిగారు అచ్చ తెలుగున దీనిని వ్రాసిరి. వేదము వేంకటరాయశాస్త్రి +గారు సంస్కృత మూలమునకు ఆంధ్రవ్యాఖ్యానమును రచించియున్నారు. ఇది ముప్పదియారు భేదములతో నాయికా లక్షణములను, నాయక లక్షణములను వివరించి యున్నది. నాయికా లక్షణములను ఇంత విపులముగా చర్చించిన గ్రంథము మరియొకటి లేదు. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0613.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0613.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..60f48f1b50a733247ae4ed9e6a38f61f5fa1a093 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0613.txt" @@ -0,0 +1,18 @@ +దీయబడినవి.శ్రీ రంగాచార్యులుగారు క్షేమేంద్రుని ఔచిత్య విచారచర్చను సైత మనువదించిరి. అది అముద్రితము. + +నవరస గంగాధరము :- శ్రీ జమ్ములమడక మాధవ రామశర్మగా రీ గ్రంథమును రచించిరి. ఇది జగన్నాథ +పండిత రాయల రస గంగాధరము యొక్క ప్రథమాననమునకు ఆంధ్ర వివరణము. ఉదాహరణ శ్లోకములు మూలము నందలివే. విషయ వివరణము, చర్చ శిష్ట వ్యావహారికాంధ్రభాషలో రచింపబడినవి. శ్రీశర్మగారిదేవిధముగా విద్యానాథుని ప్రతాపరుద్రీయమును అనువదించిరి. + +నాట్య శాస్త్రము :- ఇది ప్రథమ సంస్కృతాలంకార గ్రంథము. భరతముని ప్రణీతము. నాట్యోత్పత్తి, నాట్య +శాల, పూర్వరంగము, తాండవము, రసములు, భావములు, ఆంగికాభినయము, వాచికాభినయము, ఛందస్సు +దశరూపకములు, ముఖాధి సంధులు, ఆహార్యాభినయము, సంగీతము, వాద్యములు మొదలగు విషయములు ఇందు +36 అధ్యాయములలో విపులముగా చర్చింపబడినవి. డాక్టరు పోతుకూచి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రిగారు దీనికి విపులమైన వ్యాఖ్యానమును రచించి "భారతి" యందు వరుసగా ప్రకటించి యుండిరి. శ్రీ జమ్ములమడక మాధవరామశర్మగారు నాట్యశాస్త్రమును సంగ్రహించి తెనిగించిరట. ఇది అముద్రితము. శ్రీ భాగవతుల కుటుంబ శాస్త్రి కూడ దీనిని అనునదించి త్రిలింగలో రెండు అధ్యాయములు ప్రచురించిరి. శ్రీ పోణంగి శ్రీరామ అప్పారావు సంగీతశాస్త్ర భాగమును వదలి తక్కిన 30 అధ్యాయములను తెనిగించి “సంస్కృతి"లో వరుసగా ప్రకటించుచున్నారు. వీరు భామహుని "కావ్యాలంకారము"ను గూడ తెనిగించి వ్యాఖ్యానమును రచించిరి. ఇది అముద్రితము. ఇవన్నియును గద్యానువాదములే. + +ఆంధ్ర కావ్యాలంకార సూత్రవృత్తి :- ప్రాచీనాలంకారికులలో కావ్యాత్మ 'రీతి' యని సిద్ధాంతీకరించిన వామనుని కావ్యాలంకార సూత్ర వృత్తికిది అనువాదము. దీనిని వేదాల తిరువేంగళాచార్యులుగారు రచించిరి. శ్రీ ఆచార్యులుగారు సూత్రములను, వృత్తిని వచన రూపమున అనువదించినారు. సూత్రసంఖ్యలతోసహా తెలుగు సూత్రములు రచింపబడినవి. ఉదాహరణములను తెలుగు కావ్యములలో ప్రాచీనార్వాచీన రచనలనుండి సేకరించినారు. + +ధ్వన్యాలోకము :- "కావ్యాత్మధ్వని" యని స్ధాపించి లోకమున సాహిత్యాచార్య మూర్ధన్యుడుగా పరిగణింపబడిన ఆనందవర్ధనుని ధ్వన్యాలోకమును కొందరు అనువదించి యున్నారు. వారిలో పేర్కొనదగిన వారు శ్రీ వేదాల తిరు వేంగళాచార్యులుగారు. వీరు మూలమును జక్కగా ననువదించుటయేకాక ఉదాహరణములను తెలుగు ప్రబంధముల నుండియు, ఆధునిక రచనలనుండియు ఎత్తి చూపించినారు. ఇది వీరిరచనలోని వైశిష్ట్యము. ఇక నీగ్రంథము నాంధ్రీకరించిన వారిలో బొడ్డపాటి కుటుంబరాయశర్మ, పంతుల లక్ష్మీనారాయణశాస్త్రి) (విజయనగర సంస్కృత కళాశాలా పండితులు), భాగవతుల కుటుంబశాస్త్రి గారలు ప్రశంసింప దగినవారు. వారి రచనలు యథామూలముగా నున్నవి. కుటుంబ శాస్త్రిగారి అనువాదము సుబోధముగా నున్నది కాని గ్రంథము 'కొంతవరకే రచింపబడినది. ఇక నందరికన్న +ముందు జెప్పదగినవారు అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రిగారు. ధ్వన్యాలోకమునందు 'ధ్వని' యని మాత్రము పేర్కొనదగిన మూల భాగమునకు వీరి రచన పద్యాను వాదము, + +రసాభరణము :- అనంతామాత్యు డీ గ్రంథమును క్రీ.శ, 1434 లో రచించెను. భోజరాజీయము, ఛందో +దర్పణము, అనునవి ఇతడు రచించిన మరి రెండు గ్రంథములు. రసాభరణము శృంగార రసమును, తత్సామగ్రిని +సమగ్రముగ నిరూపించునట్టి గ్రంథము. ఇందు నాలుగాశ్వాసములు గలవు. మొదటి ఆశ్వాసమున స్థాయిభావముల యొక్కయు, విభావానుభావ సాత్త్వికభావముల యొక్కయు లక్ష్య లక్షణములును నవరసముల ఉదాహరణములును గలవు. రెండవ యాశ్వాసమున ఆలంబనోద్దీపన విభావలక్షణములును; సాత్త్విక సంచారి భావముల లక్షణోదాహరణములును గలవు. హావభావాది శృంగార చేష్టలు ఉద్దీపన విభావాంతర్గతములు అను విషయ మిందు నిరూపింపబడినది. మూడవ యాశ్వాసమునందు శృంగార భేదములును, చక్షుః ప్రీత్యాది ద్వాదశావస్థలును, నాట్యశాస్త్ర ప్రో క్తములయిన శృంగార భేదములును, భావోదయాదులును, రస \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0614.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0614.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..073970ccdd4b7e5f6c98c9fee716e73db703aa77 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0614.txt" @@ -0,0 +1,23 @@ +సాంకర్యములును చెప్పబడినవి. నాల్గవ యాశ్వాసము నాయికా నాయక లక్షణములు గలిగియున్నది. కావ్యాలంకార చూడామణి తరువాత ఆంధ్రలక్షణ గ్రంథములలో బేర్కొనదగినది రసాభరణమే. + +శృంగార రసాలవాలము : ఇదియు ప్రాచీనమగు లక్షణ గ్రంథమే. వెణుతుర్ల వడ్డీకవి దీనిని రచించెను. ఈ కవి శుక్ల యజుశ్శాఖీయుడు. తండ్రి మంగళగిరి. తాత వెంగనార్యుడు. ఇతని నివాసముగాని, కాలముగాని తెలియదు. +శృంగారరసాలవాలము మూడాశ్వాసముల గ్రంథము. ప్రథమాశ్వాసమున కావ్యలక్షణమును, రత్యాది భావస్వరూపములు మొదలయిన శృంగారసామగ్రీవర్ణనమును గలవు. ద్వితీయాశ్వాసమున నాయికా భేదములును, తృతీయాశ్వాసమును ప్రోషిత భర్తృకాది - అష్టవిధ శృంగార నాయికాది భేదములును తెలుపబడినవి. ఇతని మరియొకకృతి బాలగోపాల విలాసము. + +ఆంధ్రనటప్రకాశిక : శ్రీ పసుపర్తి యజ్ఞనారాయణ శాస్త్రి దీనిని రచించెను (1980). ఇతడు నాటకకర్త గాయకుడు, నాట్యాచార్యుడు, కవి. తన స్వీయానుభవమును పురస్కరించుకొనియు, కొంతవరకు ప్రాచీన శాస్త్రకర్తల ననుసరించియు, రూపకాభినయ గాంధర్వ విద్యాసూత్రములను నిర్దుష్టమును, శాస్త్రసిద్ధమునైన శైలిలో క్రోడీకరించెను. ఇది పది ప్రకరణములుగా విభజింపబడినది. అవి అభినయము, సంగీతము, నాయకులు,రసము, నాటకము, ప్రయోగము, రంగము, కావ్యము, నటుడు, పాత్రము అనునవి. ఇందు ఆయానటుల వేషధారణమునకు సంబంధించిన పెక్కు చిత్రములుకూడ కలవు. + +శ్రీ పురాణం సూరిశాస్త్రి నాటక విమర్శనమును చేయుచు పెక్కు గ్రంథములను ప్రకటించెను. 1. నాట్యాం బుజము (తెలుగునాటక, రంగస్థలాది విమర్శనము); 2. నాట్యోత్పలము (పాశ్చాత్య నాటక విమర్శనము): 3. నాట్యాశోకము; 4. నాటకసంఘ సంస్కరణము మొదలగునవి. శ్రీ గొల్లపూడి శ్రీరామశాస్త్రిగారు ‘ఆంధ్రనాటక రంగము' అనునొక గ్రంథమును ప్రకటించిరి. శ్రీ బల్లారి రాఘవాచారిగారు 'నాటక దీపిక' అను చిన్న గ్రంథమును రచించిరి. ఇవి యన్నియును ఆంధ్ర +నటప్రకాశికకు ఇంచుమించుగా సమకాలికములే. + +దశరూపక సంగ్రహము :- క్రీ.శ. 1891 ప్రాంతముల శ్రీ కొమండూరు అనంతాచార్యులు దీనిని రచించిరి. +ఆంధ్రీకృత సంస్కృత నాటకములు పాఠ్య గ్రంథములుగా నుండెడివి. కాని రూపకలక్షణమును దెల్పు ఆంధ్ర గ్రంథము +లేకుండెను. అందుచేత వీరు ధనంజయకృత 'దళరూపకము'ను సంగ్రహించి దశరూపక సంగ్రహమను పేర వచనములో వ్రాసినారు. + +అలంకారతత్త్వ విచారము :- దీనిని శ్రీ కురుగంటి సీతారామయ్యగారు రచించినారు (క్రీ. శ. 1915). కావ్యము, శబ్దాలంకారములు, అర్థాలంకారములు అను విషయములు ఇందు చర్చింపబడినవి. స్వతంత్ర విమర్శనమునకు దొరకొనిన ప్రథమ గ్రంథములలో నిది యొకటి. జక్కన 'విక్రమార్క చరిత్రము'ను గూర్చిన లఘువిమర్శనము కూడ ఇందు చివరను గలదు. + +ఆంధ్ర కువలయానందము :- శ్రీ కంభంపాటి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి దీనిని రచించెను. (క్రీ.శ. 1947) అప్పయ +దీక్షితుని కువలయానందమున కిది యొక్కటియే సమగ్రానువాదము. అనువాదము సుబోధము కావలెనను తలంపుతో +వచనమందు రచించి నలుగురును వాడుకొను పదములనే ఎక్కువగా వాడియున్నారు. ద్వితీయ ముద్రణము మరింత సుబోధకముగా నున్నది. + +గీర్వాణ రూపకము :- శ్రీ తల్లావజ్ఝల కృత్తివాస తీర్థులు దీనిని రచించిరి. కేవల నాటక లక్షణములను దెలుపు నట్టి గ్రంథముగా దీనిని పరిగణింప వచ్చును. రూపకములు, ఉపరూపకములు, వాని లక్షణములు, ఉదాహరణ గ్రంథముల నామములు ఇందు వివరింపబడినవి. ఈ గ్రంథము వచనరూపము. “ప్రాదుర్భావము, రూపక భేదములు, రూపకశబ్దము, నృత్తాదికము, రూపక భేదములు, లక్షణము, రూపక వివరణము, వ్యుత్పన్న రూపకములు, రూపక పరిణామము. ప్రేతాగృహము (Theatre), ఉపరూపకములు, కొందరు నాటక కర్తలు, పరిభాషలు అను విషయములతో సులభ గ్రాహ్యముగా ఈ గ్రంథము రచింపబడి యున్నది. + +ఇట్లు లక్షణ గ్రంథముల శ్రేణియందు చేర్పదగిన మరికొన్ని చిన్న యలంకార గ్రంథములు, కందుకూరి వీరేశలింగము పంతులు మున్నగువారు రచించినవి కలవు. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0616.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0616.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4cf5747c8d8b707033e44d965b07651cfea8c3c2 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0616.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +లక్షణసార సంగ్రహము :- చిత్రకవి పెద్దనార్యుడు దీనిని రచించెను. ఇది మూడాశ్వాసముల గ్రంథము. ఈ +కవి 16 వ. శతాబ్ది మధ్యకాలమున నున్నవాడు. “పార్శంచాల" అనునది ఇతని ఇంటి పేరని గ్రంథపీఠికను బట్టి తెలియుచున్నది. కాని అది "పార్శంచాల" అయి యుండవలెను. పార్శంచాల గ్రామము కర్నూలుకు 40 మైళ్ళ దూరమున నున్నది. ఈ గ్రంథమునందు అక్షర జాత్యాది లక్షణము మొదలుకొని ఛందోలక్షణములును, పద్య లక్షణములును, రేఫ, ఱకార భేదములును, చిత్ర కవిత్వ లక్షణమును, షట్ప్రత్యయ విశేషమార్గములు మున్నగు విషయములును గలవు. ఏ తెలుగు లక్షణ గ్రంథమునందునులేని దశరూపకముల (నాటకాదుల) లక్షణము లిందు గలవు. దీనినే కొందరు పూర్వులు సర్వ లక్షణసారసంగ్రహ మనిరి. రమణకవి సాంబవిలాసము నందు "సర్వలక్షణసార సంగ్రహం బొనరించి తనరె మీతాత పెద్దన కవీంద్రు" డని వ్రాసెను. (కూచిమంచి తిమ్మకవి వ్రాసిన సర్వలక్షణసార సంగ్రహము దీనికంటె భిన్నము) ఈ లక్షణసార సంగ్రహము అప్పకవికి మార్గ దర్శకమై యుండునని విమర్శకులు తలంచుచున్నారు. ఇతర చ్ఛందోగ్రంథములందు రెండుమూడు పాదములలో గాని ఇముడని వృత్తలక్షణములు ఈ గ్రంథమున నొక్క పాదముననే ఇముడ్పబడి యుండుటచేత సులభముగా కంఠస్థము చేయుటకు అనువుగానున్నవి. చిత్రకవితా రీతులయందీ కవి మిక్కిలిచాతుర్యమును జూపియున్నాడు. + +లక్షణ శిరోమణి :- ఇది పొత్తపి వేంకటరమణ కవిచే రచింపబడినది. ఈకవి తాము నందవరమున నుండిన వార మనియు, క్రమముగా తమ ఇంటి పేరు "గ్రంథాలవారు, రాయనప్రగ్గడవారు, పొత్తపివారు, దుర్గరాజు వారు"గా మారిన దనియు తెలిపియున్నాడు. ఇది నాలుగాశ్వాసముల గ్రంథము. దీనియందు వర్ణగణ వృత్తవిశ్రమాధికారములు గలవు. వర్ణగణములను గురించి మిక్కిలి విపులముగా వ్రాసియున్నాడు. ఇతడు కేవల లక్షణస్వరూపమునే తెలుపుచు తాను వ్రాసిన లక్షణములకు సంబంధించిన ఇతర కవులు లక్షణములను సైతము తెలిపియున్నాడు. తా నెరిగిన లక్షణగ్రంథ +ముల నిట్లు పేర్కొనియున్నాడు. "భీమన ఛందస్సు అనంతుని ఛందస్సు, లక్షణసారసంగ్రహము (చిత్రకవి పెద్దన), లక్షణదీపిక (వార్తాకవి రాఘవయ్య). అధర్వణ ఛందస్సు, శ్రీధర ఛందస్సు, గోకర్ణ ఛందస్సు, కవిసర్ప గారుడము, కవిరాజ గజాంకుశము, వాదాంగ చూడా మణి" మున్నగునవి. గణపవరపు వేంకటకవిచే రచింప బడిన పెద్ద లక్షణ గ్రంథమగు 'లక్షణ శిరోమణి' కంటెను ఇది భిన్నమని వ్యక్తమగుచున్నది. ఈ గ్రంథమున యతి ప్రాస విషయము మిక్కిలి విపులముగా నున్నది. పూర్ణ-అర్థబిందు ప్రాసము మొదలయిన పెక్కు నూతనాంశములు ఇందు గలవు. + +లక్షణ శిరోమణి :- ఇది గణపవరపు వేంకటకవి రచితము. ఇందు ఛందో వ్యాకరణాలం కారములను గూర్చి +తెలుపునట్టి పది యుల్లాసము లుండినట్లు తెలియుచున్నది. కాని అన్నియు లభింపలేదు. అయిదుల్లాసములు మాత్రము 'ఆంధ్ర సాహిత్య పరిషత్తు" వారికి లభించినవి. ప్రథమోల్లాసమున మహాకావ్య స్వరూపమును, ద్వితీయోల్లాసమున వేంకటేశాంధ్ర నిఘంటువును, తృతీయోల్లాసమున ఆంధ్ర కౌముదియు, చతురోల్లాసమున ఛందో విషయమును, పంచమోల్లాసమున రేఫ ఱకార నిర్ణయమును గలవు. ప్రథమా శ్వాసము యొక్క చివరనున్న గద్యమందు గ్రంథకర్త +పేర్కొన్న బహుళాంశములుగల ఇతర గ్రంథ భాగము దురదృష్టవశమున లభింపలేదు. ఆంధ్ర వాఙ్మయము నందలి లక్షణ గ్రంథములలో ఈ లక్షణ శిరోమణి ద్వయము ఛందోవ్యాకరణములను గురించి సమగ్రముగా తెలుపుచున్నది. ఈ గ్రంథకర్తలు క్రీ.శ. 17 వ శతాబ్దమువారు. అయినను అపూర్వములయిన ప్రాచీన గ్రంథముల నుద్ధరించిరి. ఇవి ముద్రింపబడినచో ఆంధ్ర వాఙ్మయమున నూతనాంశము లెన్ని యో భాషాసేవకులకు తెలియగలవు. పరిషత్పు స్తక భాండాగారము వారు మరికొన్ని లక్షణ గ్రంథములను పట్టికలో నిచ్చియున్నారు. వాటిలో ముద్రితములు, అముద్రితము లును గలవు. సంగ్రహవిజ్ఞానముకొరకై వాటిని గురించి తెలిసికొందము. + +సకల లక్షణసారసంగ్రహము :- ఇది కొన్ని గ్రంథముల సంపుటి. ఇందు ముఖ్యముగా రత్నాకరము గోపాల +కవి ప్రణీతమైన “సకల లక్షణసార సంగ్రహము" గలదు. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0617.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0617.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3c8fd22cd979aa4fa9d0d5dc245d3790157bdeab --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0617.txt" @@ -0,0 +1,23 @@ +ఇందు రాజనరేంద్ర చరిత్రము, కమలాకర చరిత్రము అంబాల భాణము మున్నగు నపూర్వ గ్రంథములనుండి ప్రయోగములు గై కొనబడినవి. ఛందో లక్షణములు సులక్షణసారమునుండియే గ్రహింపబడినవి. ఈ కవి క్రీ.శ. 1630 తరువాతి వాడని పరిశోధకులు తలచుచున్నారు. + +సుకవి కర్ణామృతము : ఇది కౌలూరి ఆంజనేయ కవి రచితము. దీనికి 'కుకవికర్ణ కఠోరము' అను నామాంతరము గలదు. ఇందు యతిప్రాస ప్రకరణములు మాత్రమే కలవు. గురు లఘు నిర్ణయము, గణవిభజనము గ్రంథాదిని +తెలుపబడినవి. లింగమగుంట తిమ్మన్నకృతమైన బాల బోధచ్ఛందస్సునుండియు, చిత్రకవి పెద్దన వ్రాసిన లక్షణ +సార సంగ్రహమునుండియు లక్షణములు స్వీకరించబడినవి. ఈ కవి క్రీ. శ. 16 వ శతాబ్ది ప్రాంతము వాడని పరిశోధకు లూహించుచున్నారు. + +లక్షణమంజరి : ఇది నైషధము తిమ్మకవి ప్రణీతము. ఏకాశ్వాస గ్రంథము. ఛందోవిషయక గ్రంథమైనను +కొన్ని వ్యాకరణాంశములు సైత మిందు చేరియున్నవి. లక్ష్యలక్షణములు స్వయముగా కవి రచించినవే. ఈ గ్రంథము గరళపురీశ్వరున కంకితము చేయబడుటచే దీనికి “గరళపురీచ్ఛంద" మను పేరు సైతము కలదు. ఈ గరళపురము మైసూరు రాష్ట్రమునగలదు. కవి ఆ ప్రాంతము వాడేయని విశ్వసింపబడుచున్నది.“యతులును, గణములు, ప్రాసము, లతులం బగు సంధివిధము లక్షర ఫలముల్, వితతాంధ్ర మహిమలెల్లను, జతురత వివరింతు సుకవిజాలము మెచ్చన్" అని కవిచేసిన ప్రతిజ్ఞ వలన మనకు గ్రంథస్థ విషయములు ఊహింప వీలగుచున్నవి. ఇతడు ఇతర లాక్షణికులకంటె విలక్షణముగా ఏబది యతులను బేర్కొనియున్నాడు. విషయము ఏకీభవించినను యతుల పేర్లు క్రొత్తగా నున్నవి. "శుద్ధ స్వర యతి, గూఢస్వర యతి, ఋత్వహిత యతి, ప్రకారసంధి యతి, తద్భవయతి, చిత్రయతి, శకంధు యతి, ఆదేశ యతి. సహార్ధ యతి, చతుర్థీవిభక్తి యతి, పంచమీవిభక్తి యతి. ప్రభునామ యతి. సంయుక్తోష్మ సహార్థయతి" ఈ రీతిగా +ఏబదియు క్రొత్త పేర్లతోనున్నవి. ఇదియును అముద్రితమే. + +కవితాలక్షణసారము : రామయకవి దీనిని రచించెను. ఇది ఏడధ్యాయముల అముద్రిత గ్రంథము. కవిచింతా +మణి మొదలగు లక్షణ గ్రంథములనుండి ఉదాహరణములు గ్రహింపబడినవి. భోగావళి, బిరుదావళి, గుణావళి, చక్రవాక, చతుర్భద్ర, చతురంతర, చౌశొత్తర, త్యాగఘోష, జయఘోష మొదలయిన రగడలక్షణములును, లక్ష్యములును సంస్కృతాంధ్రములలో రచింపబడినవి. ఈకవి హరితసగోత్రుడు. తండ్రి పేరు అనంతయా మాత్యుడు. + +లక్షణదీపిక : ఇది గౌరనవిరచితము. నవనాథ చరిత్రము మున్నగు ద్విపద కావ్యములను రచించిన గౌరనకు ఈలక్షణదీపికా కర్తయగు గౌరనకు సంబంధమేమేని గలదా అను విషయ మింకను బరిశోధకులు నిర్ణయింప వలసిన విషయముగా నున్నది. "గౌరన లక్షణదీపిక" అను పేరుతో నధికముగా చాటు ప్రబంధ లక్షణములను దెలుపునట్టి మరియొక సంస్కృతగ్రంథప్రతి యున్నట్లు పరిషత్పు స్తక భాండాగార పట్టిక తెలుపుచున్నది. ఈ లక్షణ దీపికయందు ఐదు పరిచ్ఛేదములు గలవు. అక్షరములు, వాటి శుభాశుభఫలములు, వర్ణాధిదేవతలు, రూక్ష స్నిగ్ధ వర్ణవిచారము, గణములు, గణాధిదేవతలు. వాటి శుభాశుభ ఫలములు, నక్షత్రములు, రాసులు, మాతృకార్చన మున్నగు నంశము లిందు క్రమముగా చర్చింపబడినవి. గ్రంథము పద్యములు, శ్లోకములు, సంస్కృత వాక్యములు కలిగి యున్నది. + +కావ్యచింతామణి : "కవిచింతామణి”, “కావ్యాను శాసనము" అనునవి దీనికి నామాంతరములు. వెల్లంకి +తాతంభట్టు దీనిని రచించెను. తాతంభట్టు "సాహిత్య చక్రవర్తి", “అష్ట భాషా ప్రక్రియా లబ్ధవర్ణుడు" అని అతడు +వ్రాసికొన్న పద్యమువలన తెలియుచున్నది. కావ్యచింతామణియందు "దోషాధికారము, ప్రాసాధికారము, భాషా +లక్షణాధికారము" ఈరీతి విభాగము కలదు. పావులూరి మల్లనగణితము, భాస్కరరామాయణము, అనంతుని ఛందము +మొదలయిన గ్రంథములనుండి లక్ష్యలక్షణములు గ్రహింపబడినవి. ఇదియు అముద్రితమే. + +కవిసర్పగారుడము : కాచన బసవన దీనిని రచించెను. "ఇతి శ్రీమన్నందవరకుల కలళపారావార - ఆత్రేయస +గోత్ర పవిత్ర, సుజనవిధేయ, కుకవి కాద్ర వేయ వైన శ్రేయ, కాచన బసవననామధేయ ప్రోక్త శ్రీగిరి మల్లి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0618.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0618.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..972b35b33008bb54bed26b43956f7b47904696bd --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0618.txt" @@ -0,0 +1,17 @@ +కార్జున నామధేయాంకితంబైన కవిసర్ప గారుడంబున గణాక్షర ఫలంబన్నది ప్రథమాశ్వాసము" ఇత్యాది గద్యములచే ఈ కవిని గురించిన యంశములు తెలియుచున్నవి. ఈ గ్రంథమునందు గణాక్షర దేవతా ఫలాదివిషయములు, ఛందశ్శాస్త్రము, మంత్రశాస్త్ర మనదగినంతగా తెలుపునట్టి పూజాక్రమాదులు, వాటితోపాటు శృంగారాది రసభావములు వివరించబడినవి. యతుల ఉదాహరణములతో ఈ తాళపత్ర ప్రతి ముగిసినది. + +ఆనంద రంగరాట్ఛందము : ఇది కస్తూరి రంగయ ప్రణీతము. నాలుగాశ్వాసముల గ్రంథము. “లక్షణ చూడామణి" అని దీనికి నామాంతరము. “ఇది శ్రీ మదు మామహేశ్వర కరుణాకటాక్ష లబ్ద సాహితీ విభవ ధర్మ వెచ్చకుల జలధి కుముదమిత్ర, వేంకటకృష్ణార్య పుత్ర, విద్వజ్జనమిత్ర, కుకవిజనతాలవిత్ర, ఆర్వేల కమ్మెని యోగికులీన లక్షణకవి కస్తూరి రంగయ ప్రణీతంబయిన ఆనంద రంగ చ్ఛందంబను లక్షణ చూడామణియందు సర్వంబును చతుర్థాశ్వాసము" అను గ్రంథాంత గద్యము కవిని గురించి తెలుపుచున్నది. ఇది కేవల చ్ఛందో గ్రంథమనదగి యున్నది. + +సులక్షణ సారము : ఇది లింగమకుంట తిమ్మకవి విరచితము. కాని ఈ గ్రంథము వెల్లంకి తాతంభట్టు ప్రణిత +మయినట్టు ముద్రింపబడి నేటివరకును సులక్షణసార మనగానే తాతంభట్ట రచితమన్న విషయము పాఠకుల హృద +యమున నాటుకొనిపోయినది. అది సత్యము కాదు. సులక్షణసారమును రచించినవాడు తిమ్మకవియే. వెల్లంకి +తాతంభట్టు 'కవిచింతామణి'ని రచించిన ప్రాచీన విద్వాంసుడు. తిమ్మకవి అర్వాచీనుడు. గత సంవత్సరమున +వావిళ్ళవారు సులక్షణసారమును సంస్కరించి పునర్ముద్రితము గావించినారు. దానిమీద లింగమకుంట తిమ్మకవి +పేరును ముద్రించి పూర్వముద్రణమున జరిగిన పొరపాటును పీఠికలో వివరించియున్నారు. "శ్రీరామా కుచ మండలీ మిళిత. . . "ఇత్యాది పద్యములు మార్చి తాళపత్ర పరిశోధనమువలన లభించిన క్రొత్తపద్యములను గొన్నిటిని చేర్చి పూర్వ సులక్షణసారముకన్నను మంచి ప్రతినిగా సిద్ధము చేసినారు, + +అప్పకవీయము : కాకునూరి అప్పకవి ఈ గ్రంథమును రచించెను. ఇది నన్నయభట్టారక రచితమయిన 'ఆంధ్ర +శబ్దచింతామణి'ని ఆధారముగా గొని బహుళాంశములను జేర్చి, కూర్చి రచించిన గ్రంథము. కవి యుద్దేశమున నిది వ్యాకరణ ప్రధానమయిన సమగ్ర లక్షణ గ్రంధమే. కాని ఛందోవిషయములు విపులముగా నుండుటయు, తదితర భాగములు తక్కువగా నుండుటయు, గ్రంథ మసంపూర్ణ మగుటయు కారణములుగా ఛందో గ్రంథముగానే దీనికి బహుళ ప్రచారము కలిగినది. + +ఆంధ్రశబ్ద చింతామణి యందలి సంజ్ఞా, సంధి, తత్సమ, దేశ్య, క్రియాపరిచ్ఛేదములు అను ఐదింటిని విస్తరించి భాషా పరిచ్ఛేదము, వర్ణపరిచ్ఛేదము, వళి ప్రాస పరిచ్ఛేదము, పద్య పరిచ్ఛేదము, సంధి పరిచ్ఛేదము, తత్సమ పరిచ్ఛేదము, దేశ్య పరిచ్ఛేదము, క్రియా పరిచ్ఛేదము అను నామములతో ఎనిమిది ఆశ్వాసములుగా రచించుటకు అప్పకవి యుద్దేశించెను. కాని తత్సమ దేశ క్రియా పరిచ్ఛేదములు గ్రంథమునందులేవు. సంధి పరిచ్ఛేదము వరకే అయిదాశ్వాసములతోనే అసమగ్రముగా నిలిచిపోయినది. (పరిషత్పుస్తక భాండాగారమున నొక అప్పకవీయ తాళపత్ర ప్రతికలదు. అందు సంధి తత్సమ పరిచ్ఛేదములకు సంబంధించిన లక్ష్య లక్షణములున్నవి. ఆ భాగము నేటి ముద్రిత ప్రతులందు లేనిది. అది అప్పకవీయము యొక్క మిగిలిన భాగము కావచ్పునేమో యని యూహించుటకు వీలున్నది.) గ్రంథము పూర్తిగా రచింపకముందే అప్పకవి దివంగతుడై యుండవచ్చునని పలువురు తలచుచున్నారు. కాని పరిషత్పుస్తక భాండాగారము పేర్కొన్న తాళపత్ర ప్రతినిబట్టి యూహించినచో అప్పకవీయము పూర్తిగా మనకు లభింప లేదేమోయని చెప్పుటకు వీలున్నది. ఉన్న గ్రంథములో వళిప్రాస, పద్య పరిచ్ఛేదములుగల భాగము మిక్కిలి విస్తృతమై ఉపయోగకరముగా నుండుటచేత ఇది ఛందో గ్రంథముగా ప్రచారమును గాంచుట సమంజసముగానే యున్నది. + +అప్పకవికి శాలివాహనశకము 1578 మన్మథనామ సంవత్సర శ్రావణ బహుళ అష్టమినాడు (క్రీ.శ. 1656 సం. ఆగష్టు 3వ తేదీ) కామేపల్లిలో నుండగా కల వచ్చినట్లును, చింతామణికి విపులమగు వ్యాఖ్యానము వ్రాయవలెనని స్వప్నమున కనిపించి విష్ణువు కవికి ఆజ్ఞ నిచ్చినట్లును అప్పకవీయమున గలదు. అప్పకవి పలనాటిసీమ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0619.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0619.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9af405c28031bdfe4a99dd35d3b128610eced622 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0619.txt" @@ -0,0 +1,21 @@ +(గుంటూరుజిల్లా) వాడని ఇంతవరకు ప్రకటించిన విమర్శలయం దన్నిటను గలదు, కాని ఇటీవల ప్రకటితమైన “వ్యాస ముక్తావళి" అను గ్రంథమునందు డాక్టరు బూర్గుల రామకృష్ణారావుగారు అప్పకవి గ్రామమును గురించి చర్చించి స్థల నిర్దేశమును చేసినారు. వారి యభిప్రాయము ప్రకారము 'కాకునూరు' హైద్రాబాదు రాష్ట్రమునందలి మహబూబు నగరము జిల్లాలో చేరుచున్నది. అంతేకాక మహబూబునగరము జిల్లా వేదుల గ్రామములో "కాకునూరు" ఇంటి పేరుగాగలవారున్నా +రనియు, అప్పకవి తమ వంశీయుడైనట్లు వారు చెప్పుకొందురనియు తెలియవచ్చుచున్నది. ఈ విషయము పైవాదమును బలపరచుచున్నది. + +అప్పకవి గొప్ప లక్ష్య లక్షణవేత్త. ప్రాచీనములైన లక్షణ గ్రంథముల నన్నింటిని పరిశీలించి, తత్సార భూతముగా అప్పకవీయమును రచించెను. ఆతడు తాను పరిశీలించిన పెక్కు గ్రంథములను పేర్కొనుటయేకాక ప్రథమాశ్వాస ప్రారంభమునందు లక్షణ గ్రంథములు లక్షోప లక్షలు గలవనెను. అప్పకవి పేర్కొన్న గ్రంథము లన్నియు మనకు లభింపలేదు. వ్యాకరణాంశముల యందును, యతివి స్తృతి యందును నేటి విమర్శకులు కొందరు అప్పకవి సిద్ధాంతములను విమర్శించియున్నారు. మత భేదములు, విమర్శలు, నిరవధికములు గనుక మనకున్న ఛందో గ్రంథములలో కవితాభ్యాసము చేయువారికి అప్పకవీయము కల్పతరువువంటి దనుట నిర్వివాదాంశము. + +IV నిఘంటువులు :- సంస్కృత భాషయందువలెనే తెనుగునందు పూర్వలాక్షణికులు కొందరు నిఘంటువులను +రచించిరి. అవియన్నియు పద్యాత్మకములు. కంఠస్థము చేసికొన్న వారికే వాటియుపయోగము. అవసరమువచ్చి +నప్పుడు చూచుకొనుట కాధునిక నిఘంటువులవలె అవి ఉపయోగింపవు. + +ఆంధ్రనామ సంగ్రహము :- ఇది పద్యాత్మకమై ఆంధ్రుల జిహ్వారంగమున తాండవించునట్టి నిఘంటువు. "తెనుగు పేళ్ళరసికూర్చి” అని చెప్పుకొనుటచేత గ్రంథకర్తయైన పైడిపాటి లక్ష్మణకవి ఈ గ్రంథమును స్వోపజ్ఞముగ +రచించెనని ఊహించుటకు వీలున్నది. + +ఆంధ్రనామ శేషము : అడిదము సూరకవి ఈ నిఘంటువును రచించెను. ఆంధ్రనామ సంగ్రహమునకిది పరిశిష్ట +రూపము. దానియందు చెప్పబడని తెనుగుమరుగుములను కూర్చెదనని గ్రంథకర్తయే చెప్పుకొన్నాడు. సూరకవి 18వ శతాబ్దివాడు; లక్ష్మణ కవి తత్పూర్వుడు. +. +సాంబ నిఘంటువు :- ఇది కస్తూరి రంగకవిచే రచింప బడినది. ఇతడీగ్రంథమును గణపవరపు వేంకటకవి ప్రణీతమైన వేంకటేశాంధ్రమును జూచి రచించి యుండునని విమర్శకుల యభిప్రాయము. ఆంధ్రనామ సంగ్రహము +నందువలెనే దీనియందును దేవ, మానవ, స్థావర, తిర్యక్, నానార్థవర్గులు కలవు. కాని వేంకటేశాంధ్రమువలె ఇది +ప్రౌఢముకాదు. ఆంధ్రనామ సంగ్రహము, ఆంధ్రనామ శేషము, సాంబనిఘంటువు నను నీ మూడును ఎక్కువ ప్రచారమును పొందిన నిఘంటుత్రయము. ఇవి మూడును కలిపియే ముద్రితములగుచున్నవి. పైడిపాటి లక్ష్మణకవి +ఆంధ్రనామ సంగ్రహమునేకాక “ఆంధ్ర రత్నాకరము" అను మరియొక నిఘంటువును సైతము రచించినాడు. అదియు పద్యాత్మకమే. గణపవరపు వేంకటకవిచే రచింపబడిన " వేంకటేశాంధ్రము" సాంబనిఘంటువుకన్న విపులము, ప్రౌఢము, సలక్షణమునై యున్నది. ఇతడు "దేశీయాంధ్ర నిఘంటువు" అను మరియొక్క నిఘంటువును గూడ రచించెను. పూసపాటి వీరపరాజు "ఆంధ్రపదాకరము” అను నొక పద్యాత్మక నిఘంటువును రచించెను. ప్రెగడపువారి కందము లొక కాలమున నిఘంటుజ్ఞానమునకు ఉపయోగించునవియై ప్రచారమునందుండినవి. చౌడప్పసీసములు సయితము తెనుగుపదముల నెరుక పరచునవియై యొక నాడాంధ్రుల జిహ్వారంగమున తాండవించెను. నుదురుపాటి వేంకటకవి రచించిన “ఆంధ్ర భాషార్ణవము" ఉత్తమమైన ప్రాచీనాంధ్ర నిఘంటువు. దీనికి అకారాది క్రమములో పట్టిక తయారుచేసినచో ఎక్కువగా ఉపయోగపడగలదు. ఇది అమరకోళ పద్ధతిలో రచింపబడినది. మన పూర్వులు విద్యాత్మక +ములుగా రచించిన నిఘంటువులలో ఇంతవరకు బేర్కొన్నవి మనకు లభించినవి. వీటిలో ముద్రితములు, అము +ద్రితములును గలవు. ఇక మనకు లభింపక ఎన్ని కాల గర్భమున గలిసిపోయెనో తెలియదు. పై నిఘంటువు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0621.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0621.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..61be748a55e5b4837d83b5d95be99b613a2f6e58 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0621.txt" @@ -0,0 +1,29 @@ +చేర్పబడియుండుట చేతను విద్యార్థుల సహాయార్థము వారి యుపయోగమునకు చాలునంతటిదిగాను, లక్ష్యా విరుద్ధము +గాను ఉండునట్లు తెనుగుపదములతో గూడ తద పేక్షితము లయిన సంస్కృత పదములను జేర్చి అకారాదిగా ఈ +నిఘంటువును రచించుచున్నట్లు వారే పేర్కొనిరి. ఇంతకు పూర్వమందున్న సర్వాంధ్ర నిఘంటువులును వీరికి ఉప +యోగపడినవి. ప్రామాణిక మును, సంపూర్ణ మును అయిన ఆంధ్రనిఘంటువు ఇప్పటికిని ఇది యొక్కటియే. + +వైకృతదీపిక : ఇదికూడ శ్రీ బహుజనపల్లి సీతారామాచార్య కృతమే. ఇది క్రీ. శ. 1900 లో మూడవ ముద్రణము పొందినది. ఇందు అకారాది క్రమములో నున్న 2,400 వికృతిపదములకు అర్థములును, ఆద్య ప్రకృతులగు సంస్కృత పదములును వ్రాయబడినవి. + +శబ్దరత్నాకరముకూడ సమగ్రము కాదనియు, ఇంకను తెనుగు శబ్దములును, అవసరమైన సంస్కృత శబ్దములును +మిగిలియున్న వనియు శ్రీ వీరేశలింగము పంతులు మున్నగువారు తలచిరి. ఇట్టి తలంపుతోనే శబ్దరత్నాకరము తరువాత మరికొన్ని నిఘంటువులు చిన్నవియును, పెద్దవియును బయలు దేరినవి. + +ఆంధ్రవాచస్పత్యము : కొట్ర శ్యామల కామశాస్త్రిగారు ఈ నిఘంటువును రచించి ప్రకటించిరి. (1934-1940 +మధ్య) పర్యాయ పదాత్మక పద్యరూప నిఘంటువులు, నానార్థ నిఘంటువులు, అకారాది శబ్దక్రమముతో రచింపబడిన ఆధునిక నిఘంటువులును ప్రత్యేక మొక్కొక్క గుణము కలవగుటచేత ఆగుణములన్నియు గలిసివచ్చునట్లును, విశేషార్థములు, వ్యుత్పత్తులు తెలియునట్లును ఇది రచింపబడినది. ఇది ఆధునిక పద్ధతిలో నున్న సమగ్ర నిఘంటువు. + +సూర్యరాయాంధ్ర నిఘంటువు : 1911 వ సంవత్సర ప్రాంతమున స్థాపితమైన ఆంధ్రసాహిత్య పరిషత్తు ఆధ్వర్య +వమునను, శ్రీ పీఠికాధీశుని ఔదార్యముతోను ఈ నిఘంటు నిర్మాణము ప్రారంభమైనది. ఆంధ్రదేశమునందలి అనేక సుప్రసిద్ధ పండితుల దీర్ఘకాల విశేష పరిశ్రమకు ఫలితముగా 1936-44 మధ్య ఈ నిఘంటు సంపుటములు నాల్గు ప్రకటితములైనవి. 'అ' మొదలు 'నస్థిమాలి' అను పదము వరకును ఇది ముద్రితమైనది. ఇది పూర్తి యగుటకు ఇంకను మూడు సంపుటములు ప్రకటితములు కావలసియున్నవి. + +ఇది చాల శాస్త్రీయమగు పద్ధతిలో నిర్మితమైన నిఘంటువు. వీలైనంతవరకు సమానార్ధకములగు తమిథము, కన్నడము మొదలగు భాషాపదములుకూడ నొసగబడినవి. ఒకే పదమునకుగల భిన్నార్థములను వివరించుచు ప్రయోగములు ఉదాహృతములైనవి. జయంతి రామయ్య పంతులుగారు దీనికి సంపాదకులు. పిమ్మట డాక్టరు గిడుగు సీతాపతిగారు సంపాదకత్వమును వహించిరి. + +వావిళ్ళ నిఘంటువు :- సూర్యరాయాంధ్ర నిఘంటువు పెక్కు సంపుటములలో నుండుటచేత అందరకును అందు +బాటులో నుండవలెన నెడి ఉద్దేశముతో వావిళ్ళసంస్థవారు దీనిని ప్రకటించుటకు పూనుకొనిరి. ఆదిలో దీనిని రెండు +సంపుటములుగా ముద్రింప దలపెట్టిరి, కాని ఇప్పటికే ఇది మూడుసంపుటములుగా ముద్రితమైనది. ఇందుకూడ 'అ' +మొదలు 'నస్థిమాలి' వరకు మాత్రమే పదములుకలవు. ఇది ఇంకను రెండు సంపుటములైనను పట్టును. సూర్య +రాయాంధ్ర నిఘంటు పద్ధతీయే ఇందును అనుసరింపబడినది. అందులేని కొన్ని క్రొత్తపదములుకూడ ఇందుగలవు. +అకారాది “ఇంచు" వరకును ఈ నిఘంటువును శ్రీ శ్రీపాద లక్ష్మీపతిశాస్త్రిగారు రచించిరి. వారు పరమపదించుటచేత +శ్రీ బులుసు వేంకటేశ్వర్లుగారు దీనిని పూర్తి చేసిరి. + +లక్ష్మీనారాయణీయము :- దీనిని శ్రీ కొట్ర లక్ష్మీనారాయణశాస్త్రిగారు రచించిరి (1907 లో ప్రకటితము). ఇది శుద్ధాంధ్రపద నిఘంటువు. ఇందు అచ్చ తెలుగు పదములకుమాత్ర మర్థములు వ్రాయబడినవి. అచ్చ తెలుగు పదముల కర్థము నెరుగ గోరువారికిని, అచ్చ తెలుగుపదము లేవియో తెలిసికొనదలచిన వారికిని ఇది యుపయోగించును. ఇదియు ఆధునిక పద్ధతి నిఘంటువే + +ఆంధ్రపద పారిజాతము : ఇది అకారాదిగా ప్రయోగ సహితముగ వ్రాయబడిన శుద్ధాంధ్రపద నిఘంటువు. దీనిని శ్రీ ఓగిరాల జగన్నాథకవి : శ్రీ గురుజాడ శ్రీరామమూర్తిగారలు రచించిరి; వారి మిత్రులగు పిడుగు సుబ్బరామయ్య, మరికొందరు పండితులు దీనిని పరిష్కరించి 1888 లో ప్రకటించిరి. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0622.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0622.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5ba21c3ff0a0d1fbb428bd9ab23f3b0f8a96ba62 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0622.txt" @@ -0,0 +1,31 @@ +శబ్దార్థ చంద్రిక : - మహాకాళి సుబ్బారాయ రచితము (1906 ప్రాంతము). శబ్దరత్నాకరమున లేని కొన్ని శబ్దము లీ నిఘంటువున గలవు. ఇందు చక్కని యర్థము లీయబడినవి. ఇది విద్యార్థులకు మిక్కిలి ఉపయుక్తము. + +శబ్దారచింతామణి :- హైదరాబాదు రాష్ట్ర వాసియైన తాటికొండ తిమ్మా రెడ్డి దేశాయి దీనిని రచించెను. క్రీ.శ. +1906 లో ఇది ముద్రితమైనది. ప్రతిపదమునకును సులభమైన తెలుగర్థము, దానితో పాటు ఉర్దుపదము దీనియం +దుండును. తెలుగుపదములకు ఉర్దుపదముల నెరుగని ఆంధ్రుల ఉపయోగార్థ మీ నిఘంటువు రచింపబడినది. +ఉదాహరణము. + +“అంతరాయము - విఘ్నము - ఖలల్ +అందకత్తె - సౌందర్యవతి - హసీనా." + +ఇట్లే గ్రంథమంతయు అకారాదిక్రమముతో నున్నది. + +శంకరనారాయణ నిఘంటువు :- ఇది ఇంగ్లీషు పదములకు తెలుగర్థములను దెలుపు నిఘంటువులలో బహుళ +ప్రచారమును పొందిన ఉత్తమనిఘంటువు. తెలుగు పదములకు ఆంగ్లార్థముల నొసగెడి నిఘంటువును కూడ వీరు +రచించిరి. + +ఉర్దు తెలుగు నిఘంటువు :- హైదరాబాదు వాస్తవ్యులయిన శ్రీ ఐతంరాజు కొండలరావుగారు ఈ నిఘంటువును వ్రాసిరి. ఇంగ్లీషుకు శంకరనారాయణ నిఘంటువు వలెనే, ఉర్దుపదముల అర్థము నెరుగ గోరిన ఆంధ్రుల కిది మిక్కిలి ఉపయోగకరమైన నిఘంటువు. + +పారిభాషిక పదకోశములు :- శ్రీ తిరుమల వేంకట రంగాచార్యులుగారు పదములను సేకరింపగా శ్రీ కాశీనాథుని నాగేశ్వరరావుగా రీనిఘంటువును బ్రకటించిరి. ఆంగ్లమునందలి వివిధశాస్త్రములకు సంబంధించిన ఇంగ్లీషు పదములకు తెలుగర్థము తీయబడినవి. దిగవల్లి వెంకట శివరావుగారును ఒక పారిభాషిక పద నిఘంటువును వ్రాసిరి. ఇందు వ్యవహారకోశము, శాస్త్రపరిభాష అను రెండు భాగములు కలవు. + +విద్యార్థి కల్పతరువు :- శ్రీ ముసునూరి వేంకటశాస్త్రి గారు దీనిని రచించిరి (1936 ప్రాంతమును). దీనికి వారే 'ఆంధ్రభాషా విషయ సర్వస్వము' అను పేరిడిరి. ఇది అతిశయోక్తి కాదు. ఇది ఆంధ్ర విద్యార్థిలోకమునకు అత్యంతోపకారి యగుటయేకాక పండితులకును సహాయకారి కాగలదు. శ్రీ శాస్త్రిగారు 'శబ్దార్థ దీపిక' అను మరొక తెలుగు - తెలుగు నిఘంటువును కూర్చిరి (1956). దీనిలో శబ్దముల రూపాంతరములును వివిధార్థములును, పర్యాయ పదములును, ఇయ్యబడుటయేగాక సంస్కృత న్యాయములు కూడ విశేషముగా చేర్చబడి సులభరీతిని అర్థవివరణము గావింపబడెను. + +పంచభాషి :- రెంటాల వెంకట సుబ్బారావుగారు దీనిని రచించిరి. ఒక తెలుగుపదమును గ్రహించి దానికి +సరియైన కన్నడము, తమిళము, హిందూస్తానీ, ఇంగ్లీషు పదములు చేర్చబడినవి. ఐదు భాషలు ఒకేసారి నేర్చుకొను +టకు ఉపయోగించునట్టి చిన్న నిఘంటువు. దీని రెండవ భాగమున ఇదేవిధముగా వాక్యములు సైత మైదుభాషలలో నీయబడినవి. ఇట్టిదే "షడ్భాషామంజరి" యును కలదు. దీనిని వెష్టువార్డు అండ్ కంపెనీవారు ప్రచురించిరి. పై ఐదు భాషలకు తోడు మరాఠీ భాషాపదములు కూడ ఇందున్నవి, + +గెలిటి తెలుగు నిఘంటువు : అసిస్టెంటు కలెక్టర్లు, యువకోద్యోగులు, మిషనరీలు, వ్యాపారస్థులు మొదలగువారి +ఉపయోగార్థం మిది శ్రీ ఎ. గెలిటి అను సివిలు సర్వీసు ఉద్యోగిచేత రచింపబడినది (1933). ఇందు తెలుగు పదములకు ఆంగ్లారము లియబడినవి. తెలుగువదములు రోమను లిపిలో వ్రాయబడుటయు వ్యవహారమునందు +లేని పదములను విడిచి వేయుటయు ఇందలి విశేషములు. + +తెలుగు సామెతలు : దీనిని కెప్టెన్ కార్ అనునతడు రచించెను. 1185 తెలుగు సామెతలను అకారాదిగా కూర్చి, వాటిని ఆంగ్లమున వివరించియున్నాడు. తెలుగు సామెతలకు సమానార్ధకములయిన లాటిన్, రోమన్మొదలగు భాషల యందలి సామెతలనుగూడ తరచుగాపేర్కొనెను. గ్రంథాంతమున 32 సంస్కృత న్యాయములను గూడ ఆంగ్లమున వివరించియున్నాడు. సంస్కృత న్యాయములనుగూర్చి డాక్టరు చిలుకూరి నారాయణరావుగారు ఒక గ్రంథమును; కూచిభొట్ల నరసింహశాస్త్రి, మట్టి లక్ష్మీనరసింహశాస్త్రి కలిసి ఒక గ్రంథమును ప్రకటించినారు. తెలుగు సామెతలను తెలుగునందే వివరించుచు శ్రీ మారేపల్లి రామచంద్రశాస్త్రి యొక చిన్న \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0623.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0623.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ca94e808f8f9d581af3a74c13a47c3e7aeae0ee8 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0623.txt" @@ -0,0 +1,25 @@ +గ్రంథమును, శ్రీ నాళం కృష్ణారావు మరియొక గ్రంథమును ప్రకటించియున్నారు. + +ఆంధ్ర విజ్ఞానసర్వస్వములు :- ఇవికూడ నిఘంటువుల వంటివే అయినను విషయ విస్తృతినిబట్టి వీటిని ప్రత్యేక +జాతిగా గ్రహింపవలసియున్నది. పాశ్చాత్య దేశములందలి విజ్ఞానసర్వస్వములు (Encyclopaedias) ఈజాతి గ్రంథములకు మార్గదర్శకములైనవి. + +ఆంధ్రవిజ్ఞాన సర్వస్వము :- ఆంధ్ర వాఙ్మయములో ఇది మొట్టమొదటి విజ్ఞానసర్వస్వము. శ్రీ కొమఱ్ఱాజు +వేంకటలక్ష్మణరావుగారు, వారి మిత్రులును కలిసి దీనిని రచింప ప్రయత్నించిరి. ప్రథమగంపుటము 1915 లోను; +ద్వితీయ, తృతీయ సంపుటములు 1916-17 లలోను ప్రకటితములైనవి. ఈమూడు సంపుటములందును 'అ' నుండి 'ఆహ్రి'వరకును అకారాదిక్రమణికలోగల పదములకు సంబంధించిన వ్యాసములుకలవు; నాల్గవసంపుటమును ఆంధ్రసంపుటముగ ప్రకటింప ప్రయత్నము చేయు చుండగా, 1923 లో లక్ష్మణరావుగారు చనిపోయిరి. అంతటితో ఈ మహత్తర కార్య మాగిపోయినది. దీనిని పునరుద్ధరింపవలెనను తలంపుతో, ప్రథమ ముద్రణ ప్రతులు శీఘ్రకాలమునకే అలభ్యములగుటచే, శ్రీ కాశీనాథుని నాగేశ్వరరావుగారు ఈమూడు సంపుటములను రెండుగా భాగించి నూతనాంశముల ననేకములచేర్చి రెండుసంపుటములుగా 1932, 1934 లలో ప్రకటించిరి. పిమ్మట నాగేశ్వరరావుగారి మరణముతో ఈ ద్వితీయ ప్రయత్నమును నిలిచిపోయినది. విశ్వవిజ్ఞానమును భారతీయ దృక్పథమునుండి సందర్శించి వివరించుటయే దీనిలక్ష్యము. ఇది అసమగ్రమైనను ఉన్నంతలో ఆంధ్రులకు కల్పవృక్షము వంటిది. + +పురాణనామచంద్రిక : దీనిని రచించిన వారు ఎనమండ్రం వేంకటరామయ్యగారు. ఇది ప్రాచీన ఆంధ్ర గ్రంథ పఠన మందు అభిరుచిగల విద్యార్థులకును, ఉపాధ్యాయులకును తోడ్పడుటకు ఉద్దిష్టమైనది. ఇందు హిందువులు దేవతలు, సిద్ధపురుషులు, రాజులు, తీర్థయాత్రాస్థలములు, షద్దర్శనములు మున్నగువాటిని గురించిన విశేషములు వివరింపబడినవి. పురాణములందలి ప్రధాన పురుషుల వంశవృక్షములుకూడ అనుబంధముగ ఇందు చేర్పబడినవి. ఇందలి విషయము సమగ్రము గాకున్నను ప్రాచీన గ్రంథములను చదువువారికి మిక్కిలి ఉపకరించునదిగా నున్నది. +దేవతలు, ఋషులు, రాజులు, కవులు, దేశములు, పట్టణములు, నదులు, గ్రంథములు, మతాచార వ్యావహారిక +పదములు మున్నగునవి ఇందు అకారాదిక్రమమున కాననగును. పురాణగాథలను వివరించు గ్రంధములలో ఇది మిక్కిలి ప్రాచీనమయిన దనవచ్చును (సం. క్రీ.శ.1879). + +పూర్వగాథాలహరి : దీనిని శ్రీ వేమూరి శ్రీనివాసరావుగారు రచించిరి. దీని రచన 1917 లో ప్రారంభ మయినది. ఇది 1928 నాటికి పూర్తియై ముద్రితమైనది. ప్రారంభమునుండి అంతమువరకును అనన్యసహాయులై, పదునెనిమిది పురాణములందును, రామాయణ భారతాది కావ్యేతిహాసములందును గల కథల సారాంశములను సేకరించి అకారాది క్రమములో ఆయానామములక్రింద వివరించియున్నారు. ఇది మిక్కిలి ఉపయోగకరమైన గ్రంథము. + +ఆంధ్ర విజ్ఞానము :- 'దేవిడి' జమీందారైన శ్రీ ప్రసాద భూపాలుడు దీనిని ఏడు సంపుటములుగా రచించెను. +దీని ముద్రణము 1938 లో ప్రారంభమై 1941 లో పూర్తియైనది. విజ్ఞాన సర్వస్వములు సాధారణముగా పలువురు +మేధావులచే రచింపబడి, ఒక వ్యక్తి చేత క్రోడీకరింపబడును. కాని ఇది శ్రీ ప్రసాదభూపాలుని ఒక్క చేతిమీదుగానే +ఆదినుండి అంతమువరకును వ్రాయబడి సంపుటీకరింప బడినది. ఇట్లు విశ్వతోముఖ విజ్ఞానమయ మగు గ్రంథరాజమును ఒకవ్యక్తి రచించి పూర్తిచేయుట అత్యంత విశిష్ట విషయము. మనకున్న విజ్ఞాన సర్వస్వములలో ఇప్పటికి సంపూర్ణమైనది ఇది యొక్కటియే. + +ఆంధ్రసర్వస్వము :- దీనికి శ్రీ మాగంటి బాపినీడు గారు సంపాదకులు. ఆంధ్రదేశమునకును, ఆంధ్రులకును +సంబంధించిన అన్ని విషయములను అందించుటకు చేసిన ప్రథమ ప్రయత్నమిది (1943). + +తెలుగు విజ్ఞాన సర్వస్వము :- 'తెలుగుభాషా సమితి'(మద్రాసు) వారి ఆధ్వర్యవమున ఈ తెలుగు విజ్ఞాన +సర్వస్వము రచింపబడుచున్నది. ఇప్పటికి సంపుటములు- (1) చరిత్ర - రాజనీతి 1954; (2) భౌతిక రసాయనిక శాస్త్రములు (1955) అనునవి ప్రకటితములైనవి. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0624.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0624.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..31d6e63ea45cd7d9d18e8f59a0ba30f4d1e961da --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0624.txt" @@ -0,0 +1,22 @@ +సాధారణముగా విజ్ఞాన సర్వస్వములు అకారాది క్రమములో రచింపబడును. కాని విషయానుక్రమణికను బట్టి విజ్ఞాన సర్వస్వ రచన సాగించి, ఒకటితర్వాత ఒకటిగా పండ్రెండు సంపుటములలో ఎల్ల గ్రంథమును ఇమిడ్చి ప్రకటించుటకు సమితివారుపూనుకొన్నారు. “ప్రతిసంపుట మందును మొదటి రెండు మూడు వందల పుటలలోను ఆ సంపుటమునకు చెందిన విషయమును అమూలాగ్రము సంక్షిప్తముగా తెలియజేసి తక్కిన గ్రంథమందు ఆవిషయ మందలి అంశములను సంప్రదాయ సిద్ధమైన విజ్ఞానసర్వస్వ రచనా విధానమును అనుసరించి, నిఘంటువులోని పదములవలె అకారాది క్రమమును పొందుపరచి వివరించినారు. అందుచేత ఒక్కొక్క సంపుటి ఒక్కొక్క పెద్దవిషయమునకు సంబంధించిన విజ్ఞాన సర్వస్వముగా తయారగు చున్నది. ఈ విధానమువలన ఎవరి కేవిషయమందు అభిరుచియుండునో, వారా విషయము నకు సంబంధించిన సంపుటమును చదువుకొనుటకు సౌకర్య మేర్పడుచున్నది. + +ప్రపంచదర్శిని :- దీనినే Andhra Directory and year book అందురు. ప్రతిసంవత్సరమును సంవత్సరాదికి +నూతన ముద్రణము వెలువడుచున్నది. ప్రఖ్యాత ప్రపంచ విషయములు, ముఖ్యముగా భారతదేశ విషయములు +విషయానుక్రమణికలో వివరింపబడుచుండును. ఏ సంవత్సరమున కాసంవత్సరము నూత్న విశేషములిందు చేర్పబడు చుండును. + +ఆంధ్రదర్శిని :- ఆంధ్ర రాష్ట్రావతరణానంతరము ఆంధ్ర దేశమునుగూర్చిన సమగ్ర సమాచారమును ఏర్చికూర్చి ఆంధ్రప్రజల కందించుట తన కర్తవ్యముగా ఎంచి దీని ప్రచురణమునకు విశాలాంధ్ర ప్రచురణాలయము (బెజవాడ) పూనుకొన్నది. (ఏప్రిలు 1954.) + +ఆంధ్రలిపి పరిణామము :- 'లిపి' అను పదమునకు తెనుగున వ్రాఁత అని అర్ధము. వ్రాయు ధాతువునకు +కృదంతరూపమే “వ్రాఁత". వ్రాయు అనుదానికి 'వ్రా’ అనునది తొలిరూపము. ఇదివరై అను ద్రవిడధాతువు నుండి పుట్టినది. కావుననే తోడి భాషలగు తమిళమున 'వరై' అనియు, కన్నడమున 'ఐరె' యనియు, మలయాళమున 'వరె' అనియు, దీనికి రూపములుగలవు. వీటిలో కన్నడమున గల బరె అనునది తెలుగున నేటికిని వ్యవహారమున నున్నది. 'నీ కైదు బర్లు వచ్చినవా ?' అని ప్రశ్నించుట పరిపాటియై యున్నది. + +'వరై' అను మూల ద్రవిడధాతువు తెలుగున ''వా' అయినది. దానికి రేయి ప్రభృతులవలె బహువచన ప్రత్యయము 'లు' చేర్పగా వ్రాలు అయినది. వ్రాత మూలమున భాషలోనున్న, అక్షరముల స్వరూపము మనకు గోచరమగును. కాబట్టి వ్రాలు అనగా అక్షరములు అను సంజ్ఞ యేర్పడినది. + +నేటి తెలుగు భాషలోని అక్షరములన్నియు గుండ్ర దనము గలిగి అన్నియును హెచ్చుతగ్గులులేక నొకేతీరుగా నుండి వ్రాతలో ముచ్చట గూర్చుచుండును. తెలుగు లిపిని చూచుటతోడనే యొ కేరకమునకు జెందిన ముత్యము లేక సూత్రమున కూర్పబడినట్లు మనోహరముగా నుండును. తెలుగు వ్రాతను మన పూర్వులొక కళగా పరిగణించిరి. దానిని తీర్చి దిద్దుటకు వారెంతయో పరిశ్రమ చేసిరి. వారి దృష్టిలో మనోహరములైన ఊహలను దాచుటకు తెలుగక్షరములు బంగారపు బరిణెలవంటివి. కావుననే గుండ్రకత్తుగా వాటిని మలచిరి. ఈ అక్షర స్వరూపమునకు తగినట్లే తెలుగుభాషయు మాధుర్య గుణమున మన్నన కెక్కినది. అక్షరముల తీరు, భాష యొక్క తీయదనము అవినాభావసంబంధము గలిగిన +వగుటచే తెనుగు తీరు తీయములు గల భాషయైనది. "తీరును తీయముంగలుగు తేట తెనుంగను” వ్రాల పూలతో తెలుగు తల్లిని కవులు పూజించిరి. తీయదనము గలిగియుండుటచే వీనులకు విందు, తీరుదనము గలిగి యుండుటచే కనులకు పండుగ. ఇట్లు శ్రోత్రేంద్రియ, నేత్రేంద్రియములకు ఏక కాలమున నానంద మొద వించునది తెనుగుభాష + +మనోహరమగు తెలుగులిపినిగూర్చి ప్రాచీనకాలము నుండియు కవులు విశేషముగ ప్రశంసించియున్నారు. + +ఉ. వ్రా లివిగోఁ గనుంగొనుము + వన్నియమీఱఁగ వ్రాల కేమి నా +వ్రాలు సుధారసాలు కవి + రాజుల కెల్ల మనోహరాలు వ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0625.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0625.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cf47f649baba92b8e47bc30fda0d84670c1146e5 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0625.txt" @@ -0,0 +1,41 @@ +జ్రాలు సరస్వతీ విమల + చారు కుచాగ్ర సరాలుఁ జూడఁ జి +త్రాలు మిటారి మోహన క + రాలు నుతింపఁ దరంబె యేరికిన్. చాటువు. + +సీ. ఆణిముత్తెముల సోయగము మించినవ్రాలు + వరుసతో నిరుగేల వ్రాయనేర్చె. +జక్కన - విక్రమార్క చరిత్ర (సిద్దనమంత్రిఁ గూర్చి చెప్పినది.) + +సీ. ఆణిము త్తెంబులై యపరంజి మువ్వలై + కనుపట్టు వ్రాల చొక్కపుమెఱుంగు +(మించుపల్లి - తెలుఁగు పొలుపు.) + +సీ. పట్టె వట్రువయును. ...... + వృద్ధి ప్రియంబును విశదగతియు. + +గీ. గీలు కొన వ్రాయనంబులు వ్రాయ వ్రాయఁ +గొంకు కొసరులు చేతప్పు గొనకయుండు +లలిత ముక్తా ఫలాకార విలసనమున॥ +పాండు 1.72. + +అని రామకృష్ణకవి వేదాద్రిమంత్రి లేఖన నైపుణ్యమును ప్రస్తావించినాడు. + +ఇట్టి గుండ్రమైన స్వరూపమును దాల్చిన తెలుగులిపి చరిత్రను పరిశీలించినచో నది తొలుత చతురస్రముగా అనగా నేటి దేవనాగర లిపివలె నలుచదరముగా నుండిన వ్రాతనుండి పరిణామము చెందినదని తెలియును. కాని ఈ సందర్భమున మొదట 'లిపి' 'వర్ణము' 'అక్షరము' అనువాటి రూప నిష్పత్తులను గూర్చి తెలిసికొనుట అప్రస్తుతము కాదు. + +లిపి :- “లిఖితాక్షర సంస్థానే లిపిర్లిఖి రుభేస్త్రియౌ" అని యమరము. (ద్వి. కాం. క్షత్రవర్గము 16.) దీని +తెలుగు వ్యాఖ్యలో నిట్లున్నది:- ఇచ్చట లిఖితం అక్షర సంస్థానం అని విభాగించి ఈ నాలుగు శబ్దములు లిపికే పేళ్ళని కొందరు, లిఖితాక్షర విన్యాసే అనుపాఠమునందు, లిఖితా, లిపిః, లిఖిః - ఈ మూడును వ్రాత పేళ్లు. లివ్యతే౽న +యాపత్రం లిపిః. లిఖిశ్చ - ఇ. సీ. లిపి, ఉపదేహే. దీని చేత పత్రము పూయబడునది గనుక లిపి, పా. లిపీ. లిబీ. ఈ.సీ. 1. 2. వ్రాయబడిన అక్షరముల యాకారము పేళ్లు (వ్రాఁత). + +వర్ణము :- వర్లో ద్విజాదౌ శుక్లాదౌ స్తుతా వర్ణంతు వాక్షరే. +(తృ. కా. నా. వ. 49) +వర్ణ్యతే వర్ణయతి చ వర్ణం వర్ణస్తుతౌ; కొనియాడ బడునది : ‘కొనియాడునది గనుక వర్ణము'. + +“వర్ణస్తాల విశేషేస్యాద్ బ్రహ్మచర్యే విశేషణే ; విలేపనే కుథాయాంచ" ఇతి శేషః. + +అక్షరము :- “అక్షరంతు మోక్షే౽పి" (తృ. కా, నా. వ. 4183.) మోక్షమునకును, అపిశబ్దమువలన కకా రాది వర్ణములకును పరబ్రహ్మమునకును పేరు, “నక్షర తీత్యక్షరం" క్షర సంరక్షణే చెడనిది గనుక అక్షరము. “వర్ణే బ్రహ్మణ్యక్షరం స్యాత్." ఇతి శేషః. + +పై వాటి వివరణము నీ క్రింద పొందుపరచుచున్నాను: ధ్వని 'క్షరము' నశించునది. లిపి అక్షరము స్థిరముగ +నుండునది. ధ్వని అవర్ణము, లిపి వర్ణము, ఇట్లు లిపిని బట్టియే, లిపి వచ్చినతరువాతనే 'అక్షర' 'లిపి' శబ్దములు భాషలోనికి వచ్చినవి. ఇట్లని మొదట లిపిసూచకములు తరువాత సాహచర్యముచే ధ్వనిసూచకములు కూడనయ్యెను +మొదట అవర్ణమనగా అకారపువన్నె (రంగుతో వ్రాయబడిన ప్రతిమ) యని యర్థము, తరువాత నది అకార ధ్వనిని కూడ సూచింపదొడగెను. వర్ణపదము సంస్కృత భాషయందు 'రంగు' అను నర్థముగలది. అది క్రమముగా జాతివాచకము, అక్షరవాచకము నయ్యెను. కొందరు ఎర్రగను, కొందరు నల్లగను ఉండగా వారిని వేరువేరు జాతులుగా నేర్పరచినందున 'వర్ణ' పదమునకు జాత్యర్థము సంప్రాప్తమయ్యేను. అక్షరములు నల్ల రంగుతో వ్రాయుట వలన వానికి వర్ణనామము వచ్చెను. లిపివాచకమైన వర్ణపదమునకు వేరు వ్యుత్పత్తిలేదు. మొదట వ్రాసెడు వాటికి వర్ణములనియు, చెక్కెడు వాటికి అక్షరములనియు పేర్లు ఏర్పడియుండును. క్రమముగా నవి సమానార్థకములై లిపితోపాటు ధ్వనినిగూడ బోధింపదొడగెను. లిపి పుట్టుటకు పూర్వము భాషయందు ధ్వని సూచక వర్ణము లెట్లు వ్యవహృతము లగుచుండె ననిన, స్వరములు అన్న +పద మీయర్ధమున వాడబడుచుండె ననుట సమంజసము, తరువాతికాలమున నీపదము అచ్ పర్యాయమైనది. కాని సంగీతశాస్త్రమున స్వరము అను పదము కేవలము \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0626.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0626.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..374035239b43582736b5a882020dce556ba417ca --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0626.txt" @@ -0,0 +1,10 @@ +ధ్వని పరముగనే యుప యుక్తమగుచున్నది. దీనినిబట్టి వర్ణాక్షర శబ్దములు ఏనాడు భాషలోనికి వచ్చినవో ఆ నాటికి కొంతకాలమునకు పూర్వముననే ఆ భాష గలదేశమునందు లిపి యుండియుండు ననుట స్పష్టము. + +లిపి చరిత్రనుబట్టి చూడగా మనదేశములో స్థూలముగా రెండువిధములగు లిపులు వెలసినవని చెప్పవచ్చును. ఒకటి- ఖరోష్టి లిపి. ఇది కుడివైపునుండి యెడమవైపునకు వ్రాయబడును. రెండవది. బ్రాహ్మీ లిపి. ఇది యెడమ వైపునుండి కుడివైపునకు వ్రాయబడును. ఈ రెండింటిలో బ్రాహ్మీలిపియే మనదేశమున బాగుగా వ్యాపించి ప్రచారములోనికి వచ్చినది. మన దేశమున ప్రప్రథమమున లభ్యమయిన శిలాశాసనములు అశోకుని కాలమునాటివి. అంతకుపూర్వమే బ్రాహ్మీ లిపియందు కొన్ని పరిణామ దశలు సంభవించియుండును. వాటి చరిత్ర పూర్తిగా తెలిసికొనుటకు సాధన సామగ్రి లభింపలేదు. నే డతి ప్రాచీనములగు మొహంజెదారో, హరప్పా మొదలగు స్థలములలో దొరకిన శిలాఫలకములందలి లిపి బ్రాహ్మీలిపి యొక్క పూర్వస్వరూపమును కొంతవరకు తెలియజేయుచున్న దని యూహించుట కవకాశ మున్నది. +అయితే, ఇది ఔత్తరాహిక భాషలకు సంబంధించినది. + +మన తెలుగుభాష దాక్షిణాత్య భాషావర్గమునకు సంబంధించినది. కాని ఈ భాగమును కూడ తొట్టతొలుతగా లిపి బద్ధము చేయబడిన శాసనములలో అశోకుని శాసనములే ప్రాచీనతమములు. తర్వాత వెలసిన భిన్నభిన్న ప్రాంతములలోని శాసనములందలి లిపిని పరిశీలించిచూడగా, దాక్షిణాత్యలిపులకు కూడ మాతృక అశోకుని శాసన లిపియే యని వ్యక్తమగును. దీనినే మౌర్యలిపి అనికూడ నందురు. ఈ లిపుల పరిణామము ఈ క్రింద చూపబడినది : + +దాక్షిణాత్యలిపులకు అశోకలిపియే మూలాధార మనియు నిది బ్రాహ్మీలిపినుండి పుట్టినదనియు ముందు చెప్పియుంటిని. ప్రాచీన శాస్త్రములలోని కొన్ని పదములనుబట్టి తెలుగుభాషలో క్రీ.శ. 350 నాటికి లిపి యేర్పడినదని చెప్పవచ్చును. దీనిని వేంగీలిపి అని అందురు. ఆ లిపి క్రీ. శ. 900 నాటికి పూర్వ చాళుక్యలిపిగా పరిణ మించినది. క్రీ. శ. 1000 ప్రాంతమున గల లిపిని సంధి కాలపు లిపి అని యనవచ్చును. ఆ వెనుక క్రీ. శ. 1300 ప్రాంతమునాటికి ప్రాత తెలుగులిపి యేర్పడినది. అప్పటి నుండి నేటివరకు తెలుగులిపిలో మార్పు కలుగలేదు. + +మన వాఙ్మయచరిత్రనుబట్టి చూచినచో రేనాటి చోళుల శాసనములు వేంగి లిపిలోను, అద్దంకి, ధర్మవరము శాసనములు పూర్వ చాళుక్యలిపిలోను, నన్నయ కాలపు శాసనములు సంధి లిపిలోను కానవచ్చుచున్నవి. తిక్కన కాలమునాడు పూర్ణపరిణతినందిన తెలుగులిపి కానవచ్చు చున్నది. తిక్కన కాలము మహాభారత రచనచే వాఙ్మయ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0635.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0635.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7cf0bb672ef31829e3676981866eb108853e57e9 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0635.txt" @@ -0,0 +1,30 @@ +రేనాటి +అద్దంకి బెజవా నన్నయ నం +తిక్కన +పాత +చోళులు - డ శాసనము దంపూడి శా +వేంగి చాళుక్య లు పూర్వచా సనము - సంధి తెలుగు +ళుక్య లిపి. కాలపు లిపి +లిపి +వ +స +హ + +ప్రాచీనలిపి వివరణము : (అక్షరవిన్యాసము పటమును చూడుడు.) + +అ ఆ :- అకారచిహ్నము తలకట్టు. మొదట తలకట్టు గీత యిప్పటికంటె వెడలుపుగను హ్రస్వముగను ఉండెను. అక్షరముల తలకు కట్టబడినవి లేక తగిలింపబడినవి కావున వాటికి “తలకట్టు" అని పేరు వచ్చినది. ఈతలకట్టు కుడి వైపునకు పొడిగించి, కొన క్రిందికి వంచివేసిన యెడల అది అకార చిహ్నమగును. నేటి లిపిలో ఈ వంపు సున్నగా మారినది. దీనికి తలకట్టు తిరిగి తగిలించిన 'ఆ' కారమైనది. + +ఇ :- హల్లులమీద వచ్చు ఇకారమునకు 'గుడి' అని పేరు. ఈ పేరున కనుగుణముగా ప్రాచీనలిపిలో ఇకార +చిహ్నము కేవల చక్రాకారముగ నుండును. పూర్వమిది యక్షరమునకు తగిలించినట్లు స్పష్టముగా నుండెడిది. నేడిది యక్షరములలో కలిసిపోయినది. + +ఈ :- ఇ చిహ్నమునకు నెడమవైపున నారంభించి గుడిచుట్టు నపుడు కొనల రెండింటిని గలుపవలసి వచ్చినపుడు, అట్లు కలపక మీదికొన కొంచెము లోపలకు వంచిన యెడల నది 'ఈ' కారమగును. దీనికి "గుడిదీర్ఘము" అని పేరు. ప్రాచీనలిపిలో 'ఇ' వలె నిదియు గుడి యాకారముగా నుండెను. ఆ వెనుక 'అ' కార చిహ్నమగు గురుతును నీవలావల చేర్చిరి. అది క్రమముగా గుడి మధ్యనుండి వ్రాయు నలవా టేర్పడెను. + +ఉ :-, ఉకార చిహ్న మునకు తెలుగులో "కొమ్ము" అని పేరు. పూర్వలిపిలో ఉకార చిహ్నము ఆవుకొమ్మును +పోలియుండును. ఇప్పటి లిపిలో కొమ్ములో కుడివైపు గీటు పొడవుగాను, ఎడమవైపు గీటు పొట్టిగాను ఉండును. + +ఊ :- 'ఉ' అక్షరమునకు, ఆకారచిహ్నపు గురుతు కలుగుటచేత "ఊ" ఏర్పడినది. హ్రస్వరేఖలకు వంపులు +పెట్టినచో, ప్రాచీనలిపిలో, దీర్ఘములుగా పరిగణితము లగుచుండెడివి. + +ఎ, ఏ; ఒ, ఓ :- పూర్వ లిపిలో నీ రెండింటికి హ్రస్వ దీర్ఘములలో భేదములేదు. సంస్కృత భాషలో నీరెండిం +టికి దీర్ఘచ్ఛారణమేగాని హ్రస్వోచ్చారణములేదు. దీర్ఘముగా వ్రాసినను, ఉచ్చారణలో తెలుగువారు సందర్భము +ననుసరించి హ్రస్వముగా పలికెడివారు. సంస్కృత భాషా వ్యాప్తి హెచ్చిన వెనుక. ఏ కారములోని కొమ్మును (దీర్ఘ చిహ్నము) తొలగించి హ్రస్వ 'ఎ' కారమును 'ఓ' కారములోని కొమ్మును తొలగించి హ్రస్వ'ఒ' కారము నేర్పరచిరి. ఈ హ్రస్వ 'ఒ' కార చిహ్నమగు '^' అనునది తరువాత హల్లులకు తగిలింపబడినది. కొ, చొ, మొదలైనవి. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0640.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0640.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..de3692962a59b09e4ec7399dab8f22b24dd1caed --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0640.txt" @@ -0,0 +1,17 @@ +పూర్వముండిన కవిత్వము ప్రధానముగా దేశిమార్గమునకు చెందినది. భాషాచ్ఛందో విషయముల నది దేశిపద్ధతి నవలం +బించి సంస్కృత లక్షణమునకు విరుద్ధమై యుండుటచే పండితాదరమును బడయక ప్రాకృత జనైక రంజకమై +యొప్పారెను. అట్లుగాక సలక్షణమైన భాషలో దేశీ మార్గములు రెండింటికి చెందిన పద్యములతో నుదాత్త వస్తుకమైన మహాకావ్యమును రచించి నన్నయ పండిత పామరులందరికిని ప్రీతి నాపాదింపజాలెను. ఇంతవరకు లభ్యములైనవానిలో నట్టిరచనతో కూడిన ప్రథమ కావ్య మాతని భారతమే. అందుచేతనే దాని కాంధ్రమున నాదికావ్య మను ప్రసిద్ధి కలిగినది. + +ఆ యారంభ దినములలో నన్నయ ఆంధ్రభాష కొనరించిన సేవ యింతింతనరానిది. ఆతడు జనవ్యవహారము నందలి పదజాలము నంతను పరిశీలించి, సంస్కరించి, సంస్కృతపదములను తెలుగున వాడు పద్ధతిని నిర్ణయించి, ధారాళమైన నడక గల కొన్ని సంస్కృత వృత్తములను గ్రహించి, తననాటికే ఉత్తమ కావ్యములతో నొప్పారు చుండిన కన్నడవాఙ్మయమునుండి ప్రశస్తలక్షణములు సేకరించి తెనుగున నుత్తమమైన కావ్యరచనా మార్గము తీర్చిదిద్దెను. ఇది అనన్యసామాన్యమైన అతని ప్రతిభా మహత్త్వమునకు తార్కాణము. + +నన్నయ ఆంధ్రభారతమునం దాది సభాపర్వములను, అరణ్యపర్వమునందు మూ డాశ్వసములపయి 142 పద్యములను మాత్రమే రచించెను. అతడు వ్యాసుని సంస్కృత భారతమునందలి కథ ననుసరించినమాట నిజమేయైనను అందు తన కనవసరములని తోచిన భాగములను తగ్గించి, అవసరములని తోచినపట్ల పెంచి, ఔచిత్య దృష్టితో కొన్ని మార్పు లొనరించి, తన కృతిని సర్వవిధముల నొక స్వతంత్ర కావ్యమా అనునట్లు సాగించెను. అతని కవిత్వము ప్రసన్న కథా కలితార్ధ యుక్తికిని, అక్షర రమ్యతకును, నానారుచిరార్థసూక్తి సంపదకును నెలవై వీనులవిందు చేకూర్చుచుండును. ఉదంకోపాఖ్యానము, శకుంతలోపాఖ్యానము, నలోపాఖ్యానము, సౌగంధికాహరణము, రురుప్రమద్వరల కథ మున్నగు +వృత్తాంతముల రచించుటలో నాతడు చూపిన నేర్పు అప్రతిమానమైనది. ఆతని కవిత్వము సంస్కృతపద బహుళ +మయ్యును క్లిష్టాన్వయములు లేక ధారాశుద్ధికిని ధ్వని గాంభీర్యమునకును నిధానమై చదువరుల కానందము కూర్చు చుండును. ఆంధ్రమున గురుపద్య విద్యకువలెనే గద్యవిద్యకును నన్నయయే ఆద్యుడని చెప్పవచ్చును. అతని +వచనము సులలిత పదఘటితమై అతిధారాళమై ఒప్పారు చుండును. అతడు చంపకోత్పలమాలాది వృత్తములనే +కాక తరువోజ, మధ్యాక్కర మున్నగు దేశిపద్యములను గూడ వ్రాసియుండెను. ఆంధ్రమున కావ్యములను వ్రాసిన +తరువాతి కవులెల్లరు నాతని గురుప్రాయునిగా భావించి కొనియాడియుండిరి. + +రాజరాజు మరణించినపిమ్మట కొన్ని రాజకీయ మత సాంఘిక కారణములచే ఆంధ్రభారతరచన కొనసాగుట కంతరాయ మేర్పడెను. రాజరాజు కుమారుడైన కులోత్తుంగచోడుడు తండ్రి తరువాత వేంగీ సామ్రాజ్యమును పాలింపక మాతామహు రాజ్యమయిన చోళరాజ్యమున కధిపతి అయ్యెను. అది తమిళ భాషాప్రచారముగల దేశమగుటచే నాత డచ్చటనుండి ఆంధ్రభాషను పోషించుట కవకాశము లేకపోయెను. క్రీ. శ. 12 వ శతాబ్ది ఆరంభమున కన్నడదేశమున బసవేశ్వరు డవతరించి, వీరశైవ మతమును స్థాపించెను. ఈ క్రొత్తమతము వర్ణాశ్రమ వ్యవస్థనుగాని, వేదప్రామాణ్యమునుగాని ఆంగీకరింపక భక్తి ప్రధానమై యుండెను. దీని ప్రభావము కన్నడ దేశము నుండి క్రమముగా దక్షిణమునం దంతటను ప్రాకెను. ఇట్లొక వంక వీరశైవము వ్యాప్తిచెందుచుండ, ఆంధ్రదేశమున దానికి ప్రతియోగముగా రామానుజ స్థాపితమయిన వైష్ణవముకూడ పెంపొంద నారంభించెను. భక్తిప్రధానములైన ఈ మతముల నవలంబించి తత్ప్రచారమునకై యత్నించు +చుండిన కవులు వైదిక మత ప్రధానమైన భారతమును కొనసాగింప పూనిన వారు కాకపోయిరి. + +నన్నయ తరువాత చెప్పదగిన తెలుగుకవి నన్నెచోడుడు. ఈతడు నన్నయకు పూర్వుడని కొందరును,సమకాలికు డని కొందరును. తిక్కన తరువాతివాడని కొందరును, నన్నయ తిక్కనల నడిమి కాలము వాడని కొందరును చెప్పుచున్నారు. ఇం దేది సత్యమో నిశ్చయముగా చెప్పుటకు తగిన ఆధారములు లేవు. కాని చివరి వాదమే కొంచెము యుక్తియుక్తముగా కనబడు చున్నది. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0641.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0641.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5b8a3e9d416370f0ccd4af2a7072a158dc2b0fea --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0641.txt" @@ -0,0 +1,8 @@ +అనగా అతడు క్రీ. శ. 12వ శతాబ్ది ఆరంభమువాడని చెప్పవచ్చును, ఈ కవిరాజ శిఖామణి వ్రాసిన కావ్యము కుమార సంభవము, ఇందు పండ్రెం డాశ్వాసములున్నవి. శివపురాణము, కాశి దాహిద్భటుల కుమార సంభవములు చదివి, అందలి పార్వతీ పరమేశ్వరుల ప్రణయ వృత్తాంతమునకు తారకాసురవధ యను వీర రసప్రధానమైన కధ సంగముగా జేసి యాతడు రసాలంకార వర్ణన పరిపూర్ణముగా నీ కావ్యమును నిర్మించినాడు. ఇందు కాళిదాసాదుల భావము లచ్చటచ్చట గోచరించుచున్నను మొత్తముమీద నిది స్వతంత్ర కావ్యమనియే చెప్పవలెను. ఇందు కన్నడ కవితా సంప్రదాయములు హెచ్చుగా గోచరించును. తిక్కనాదుల రచనలో తరువాత కానవచ్చు షష్ఠ్యంతములను తెలుగున తొలుదొల్త వ్రాసిన వాడీ నన్నెచోడుడే. ఇతనికి వర్ణన ప్రీతి హెచ్చు. ఇతని వర్ణనలు సహజములును, దేశీయ సంప్రదాయానుకూలములునై మనోహరముగా నుండును. తిక్కన యుద్ధవర్ణనల కితని కావ్యము తుదనున్న యుద్ధవర్ణనమే మేలు బంతియై యుండవచ్చును. రతీమన్మదుల సంభాషణము, పార్వతీ కపటవటువుల సంభాషణము ఈతని సరస సంభాషణ రచనాసామర్థ్యమునకు తార్కాణములు. ఈ విధముగా నీతని కావ్య మాంధ్రమందలి తొట్టతొలి ప్రబంధమని చెప్పదగియున్నది. దేశిమార్గములు, వస్తుకవిత మున్నగు పదముల నాంధ్రవాఙ్మయమున వాడినవా డీత డొక్కడే. వాని నీతడు కన్నడ వాఙ్మయమునుండి గ్రహించియుండెను. ఇట్లే ఈతడు తమిళ వాఙ్మయము నుండి గ్రహించిన దేశీయ సంప్రదాయములును కొన్ని గలవు. ఇతడీ గ్రంథమును తన గురువయిన జంగమ మల్లి కార్జునున కంకితము చేసి, అపారమైన గురుభక్తిని ప్రకటించెను. ఈతని శైలి నన్నయ శైలికంటె నించుక భిన్నమైనది. ఇతడు సంస్కృత సమాసములను సాధ్య మయినంతవరకు తగ్గించి జానుతెను గను పేరుతో చమ త్కార గర్భితము లయిన తెలుగు పలుకుబళ్ళ నెక్కువగా ప్రయోగించెను. ఇతని కావ్యమున నర్థశబ్దాలంకార ప్రీతియేకాక బంధకవిత్వమును, ఛందో వైవిధ్యమును గూడ కానిపించుము. అట్లయ్యు నాతని పద్యముల నడకలో భంగపా టెచ్చటను గోచరింపదు. ఇతని రచనలోలాక్షణికులు వ్యాకరణ విరుద్ధములుగా పరిగణించు కొన్ని ప్రయోగము లచ్చటచ్చట కానబడును. కాని పదభావ సంపదను, రచనా ప్రౌఢిమను, ధారాశుద్ధిని పరికించిచూడ నీతనికిగల కవిరాజ శిఖామణి యను బిరుదమస్వర్ధ మనుటకు సందేహింప బనిలేదు. + +మల్లికార్జున పండితారాధ్యుడు (1120-1180) శివ తత్త్వసారము, లింగోద్భవ గద్యము, రుద్రమహిమ, గణ సహస్రమాల, అమరేశ్వరాష్టకము, పర్వత వర్ణనము మున్నగు కావ్యములను రచించినట్లు పండితారాధ్య చరిత్రవలన తెలియుచున్నది. ఈతడు కన్నడ సంస్కృతములందు కూడ పండితుడగుటచే నిందు కొన్ని ఆ భాషలలో రచింపబడినవి కూడనై యుండవచ్చును. శివతత్త్వసారము శివా ! అజా ! రుద్రా! మహేశా ! అను సంబోధనములతో కూడిన కందపద్యములలో రచింపబడినది. ఇందలి పద్యముల సంఖ్య కొన్ని వందలున్నను స్వభావమునుబట్టి దీనిని శతకమనియే చెప్పవచ్చును. సోమనాథుడు దీనిని శతకమనియే పేర్కొనెను. మల్లి కార్జున పండితు డిందు శివదీక్షను గూర్చియు, పాశుపతశైవ +సిద్ధాంతములను గూర్చియు విపులముగా వర్ణించినాడు. ఇంద ద్వైతుల మాయావాద మనేక యుక్తులచే ఖండింప +బడినది. ఇత డచ్చటచ్చట వేదములనుండి కూడ ప్రమాణములను చూపుచు అద్వైత పరములైన వాక్యములకు +సైతము ద్వైతపరముగా నర్థము చెప్ప యత్నించెను. శివతత్త్వసారమునందలి శైలి లక్షణానుగుణమై పెక్కు విధముల నన్నయ శైలినే పోలియుండును. వలపలగిలక ప్రాసము, కొన్ని వింతశబ్దములు ప్రయోగము ఈ గ్రంథమున కలవు. కాని మొత్తముమీద పండితుడు మతమున వలెనే రచనమునకూడ సంప్రదాయానురక్తినే యెక్కువగా ప్రకటించెను. + +దేశి మార్గమునకు చెందిన ద్విపద కవిత్వమునకే కాక శివకవి సమూహమునకును, వీరశైవమత సిద్ధాంతములకును గురుపీఠ మని చెప్పతగినవాడు పాల్కురికి సోమనాథుడు. (క్రీ. శ. 13 వ శతాబ్ది ఉత్తరార్ధము) ఇతడాంధ్ర సంస్కృత కర్ణాట భాషలు మూడింటను గ్రంథములు రచించెను. అందు బసవపురాణము, పండితారాధ్య చరిత్రము, సోమనాథ స్తవము, అనుభవసారము, \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0646.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0646.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cffaea203fe601d126429aa492a6e2098aec8bb8 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0646.txt" @@ -0,0 +1,8 @@ +గ్రంథమును రచించెరని ప్రతీతి. కాని ఇటీవలి పరిశోధనముల వలన దాని కర్తృత్యము రేచనకే ఆరోపింపబడు చున్నది. భీమకవి రాఘవపాండవీయ మను వ్యర్థికావ్యమును, నృసింహపురాణము, శతకంధర రామాయణము హరవిలాసము మున్నగు బహు గ్రంథములను రచించెనని చెప్పుదురు. కాని అవి యిప్పుడు లభ్యము లగుట లేదు. ఈ చాటువులు మాత్రము కొన్ని లభించుచున్నవి. వానివలన నీతడు ఉత్తమశ్రేణికిచెందిన కవియే అనియు,శాపానుగ్రహ సమర్థు డనియు తెలియుచున్నది. ఇతడు గోదావరి మండలమునందలి ద్రాక్షారామమునకు చెందిన వాడని కొందరును, తెలంగాణము నందలి కరీంనగర మండలమునకు చెందిన వాడని కొందరును చెప్పుచున్నారు. సంస్కృతమున రాజ శేఖరుడు రచించిన విద్దసాలభంజిక అను నాటకము ననుసరించి మంచన (1350) కేయూర బాహు చరిత్రమను కావ్యమును రచించి నండూరి గుండయామాత్యుని కంకితము చేసెను. విద్ధసాలభంజిక యందలి పెక్కు పేర్ల నీతడు మార్చుటయేకాక ప్రసక్తాను ప్రసక్తముగా పంచతంత్రమునందలి కథలను బోలిన కథల నిందు చొప్పించెను. ఈతనిది క్లిష్టాన్వయములు, దీర్ఘ సమాసములులేని మనోహరమైన కధనశైలి.నీతి మంతములయిన కల్పితకథలనింత మనోహరముగా వ్రాసినవారు పూర్వులలో కానరారు. + +ఈ యుగమునందలి కవి మండలిలో నెఱ్ఱనతో సాటికి, పోటీకి నిల్వజాలువాడు నాచన సోమనాథుడు (1370). ఈతడు హరివంశమునందలి ఉత్తరభాగమును ఉత్తర హరివంశమను పేర రచించి, హరిహరనాథుని కంకితము చేసెను. ఈతడు పూర్వహరివంశమును వ్రాసెనో లేదో తెలియదు కాని ఉత్తర హరివంశమునందలి యారంభమును జూచిన దానినికూడ రచించినట్లే తోచును. ఇతడు వసంత విలాసమును, హరవిలాసమును రచించెనని చెప్పుదురు. కాని అవి లభ్యము లగుటలేదు. ఉత్తర హరివంశము ఆరాశ్వాసముల ప్రబంధము మూలము నందలి .రసవత్తరములైన భాగములను మాత్రమే గ్రహించి కొన్ని మార్పు చేర్పు లొనరించి అతడీ గ్రంథము నొక స్వతంత్ర గ్రంథముగా సంతరించెను. ఎఱ్ఱన విడిచిన హంస ఉభకోపాఖ్యానము నీతడు విపులముగా వర్ణించెను. + +రసపోషణమున నీతడు మిక్కిలి నేర్పరి. ఊర్వశీ నరకాసురుల సంభాషణము ఉషా నిరుద్ధులకధ యీతని శృంగార +రసపోషణాభిని వేశమునకు నిదర్శనములు. రశావేశ పరవశుడై ఈత డొక్కొక్క యెడ ఔచిత్యమునకు భంగము కలిగించునని చెప్పినను దోషముండదు. నరకాసుర సంహారమున వీరశృంగారముల కీతడు ఉచితమైన మేళనము కల్పించెను. యుద్ధవర్ణకములం దీతడు తిక్కనను తలపించును. వీరశృంగారములనే కాక రౌద్రకరుణ హాస్యములను కూడ నీతడు చక్కగా పోషించెను. ఇతనికి సర్వజ్ఞ, సకలభాషాభూషణ, సాహిత్యరసపోషణ, సంవిధాన చక్రవర్తి, నవీన గుణసనాథ బిరుదములున్నవి. కథాకల్పనమందును, వర్ణనములందును ఇతడు పురాణ పద్ధతిని విడిచి ప్రబంధ మార్గము ననుసరించెను. ఈతని శైలి శబ్దార్ధాలంకార భూయిష్టమును, దీర్ఘ సమాస బంధురమునై ఓజోగుణమున కాదర్శముగా నుండును. ఎడ నెడ ఈతడు వాడు లోకోక్తులు, సామెతలు మిక్కిలి మనోహరములుగా నుండును. ఇతని ధారాశుద్ధి చాల గొప్పది. ఇతని వచనములు కొన్నిచోట్ల దీర్ఘతరములై యమకాను ప్రాసాదులతో కూడి క్లిష్టముగా నుండును. రసపోషణమున నీత డెఱ్ఱనతో సమానుడేయైనను ఔచిత్య పోషణమునందును, ఆవేశ నిగ్రహమునందును, ఆతని కీడు కాజాలడు. + +రావిపాటి త్రిపురాంతకుడను కవికూడ రెండవ ప్రతాపరుద్రుని కాలమున నుండెనని విమర్శకులు తలంచు చున్నారు. ఇతడు సంస్కృతమున ప్రేమాభిరామమను వీధి నాటకమును, తెలుగున అంబికా శతకము, చంద్ర తారావళి, మదన విజయము, త్రిపురాంతకోదాహరణము అను గ్రంథములను రచించెను. శ్రీనాథుని క్రీడాభిరామమునకు మూల మీతని ప్రేమాభిరామమే. ఇతడు శివభక్తి పరాయణుడు, అంబికా శతకమున నీతడు శివపార్వతుల శృంగారమును భక్తి సమ్మిళితముగా వర్ణించెను. మదన విజయము కామశాస్త్రమునకు సంబంధించిన గ్రంథముగా కానవచ్చుచున్నది. ఇతని త్రిపురాంతకోదాహరణమునకు, ఆజాతి వాఙ్మయమున అత్యుత్తమ స్థానమున్నది. ఇందీతడు సమాసాడంబరము లేని చక్కని శైలిలో కుమారగిరి మందిరుడైన శివుని ప్రస్తుతించి యుండెను. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0647.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0647.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..947dc23049d76ae222f643b1937d947c442bd5f7 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0647.txt" @@ -0,0 +1,7 @@ +ఆంధ్రవాఙ్మయమున ఎఱ్ఱన యుగముతో పురాణ పరివర్తనము సన్నగిల్లినది. తరువాతియుగమున కొందరు కవులు సంస్కృత కావ్య నాటకానువాదమునకును, కొందరు స్వతంత్ర కావ్యరచనకును ఆరంభించిరి. ఈ యుగమునకు కర్త అని చెప్పదగినవాడు శ్రీనాథ కవిసార్వభౌముడు. ఆంధ్రమున కవిత్రయము తరువాత వారితో సమానమైన కీర్తిప్రశస్తులను సంపాదించిన వా డీమహా కవియే. దాని కీతని బహుగ్రంథకర్తృత్వమును, అసామాన్య పాండితీ ప్రతిభలును, నిరర్గళ ప్రౌఢ శైలియు కారణములు. ఇతని రచనలలో మరుత్తరాట్చరిత్రము, సప్తశతి, పండితారాధ్య చరిత్రము నష్టములై పోయినవి. శృంగార నైషధము, భీమఖండ కాశీఖండములు, హర విలాసము, క్రీడాభిరామము, శివరాత్రి మహాత్మ్యము, +పల్నాటి వీర చరిత్రము అనునవి లభించుచున్నవి. శృంగార నైషధము సంస్కృతమునందలి శ్రీహర్షుని నైషధ కావ్య +మున కనువాదము. ఔచిత్యము పాటించుచు, అనౌచిత్యము పరిహించుచు నత డీ అనువాదమున చూపిన నేర్పు అనితర సామాన్యమై ఉన్నది. ఈ కావ్య మా మహాకవి ప్రౌఢశైలికిని, పాండిత్య ప్రకర్షకును నికషోవలమని చెప్పతగి యున్నది. ఇందలివస్తువు నలదమయంతుల పరిణయ వృత్తాంతము. భీమఖండమున గోదావరీ మండలమునందలి ద్రాక్షారామ భీమేశ్వర క్షేత్ర మాహాత్మ్యము వర్ణింపబడినది. దీనికి మూలము స్కాందపురాణము. శ్రీనాథు డిందా క్షేత్రమును తత్పరిసర ప్రదేశములను ఎంతో విశదముగా వర్ణించి తన ఆంధ్రాభిమానమును ప్రకటించినాడు. వ్యాసుడు కాశి విడిచిన వృత్తాంతము, హాలాహల భక్షణము సరసముగా వర్ణింపబడినవి. కాశీ ఖండమున సుప్రసిద్ధ శైవ క్షేత్రమయిన కాశీ క్షేత్ర మహాత్మ్యము వివరింపబడినది. ఇదియు స్కాందపురాణము నుండియే గ్రహింపబడినది. శ్రీనాథుడు పెదకోమటి +వేమునితో కాశీయాత్ర కేగి, అందలి తీర్థదేవతాదులను నిశితముగా పరిశీలించియుండుటచే నిందలి వర్ణనలకు కూడ నెంతో సహజత్వ మలవడినది. క్షేత్రమాహాత్మ్య రూపములై పురాణప్రాయములయిన ఈ రెండు గ్రంథములకును శ్రీనాథుడు తన ప్రతిభాపాటవముచే సుందర మయిన కావ్యత్వము నాపాదింపజాలెను. కాశీఖండమున + +వింధ్యగర్వాపహరణము, గుణనిధి చరిత్ర, వ్యాసుడు కాశిని బాసిన కథ, సుశీల చరిత్ర సరసముగా వర్ణింపబడినవి. +ఇం దీతని శైలి ప్రౌఢతా పరాకాష్ఠను చెందినది. హరవిలాసము, శివుని విలాసములను వర్ణించు కావ్యము. చిరుతొండ నంబికథ, పార్వతీ పరిణయము, దారుకా వనవిహారము, హాలాహల భక్షణము, కీరాతార్జునీయము, ఇందు వర్ణింపబడిన విలాసములు. చిరు తొండనంబికధను శ్రీనాధుడు పాల్కురికి సోమనాథుని బసవపురాణమునుండి గ్రహించి, పెంచి ఎంతో సరసముగా వర్ణించెను. పార్వతీ పరిణయము కాళిదాసుని కుమారసంభవమునందలి 3, 4, 5 సర్గము లందలి భాగములకు సంగ్రహానువాదము. మిగిలిన వాతని స్వతంత్ర రచనలే. శ్రీనాథుని స్వతంత్ర రచనా సామర్థ్యమును, శైలీసౌష్ఠవమును హరవిలాసమునందే హెచ్చుగా కాంచనగును. శివరాత్రి మాహాత్మ్యమున సుకుమారుని కథ కలదు. పల్నాటి వీరచరిత్ర, పల్నాటి వీరుల శౌర్యమును వర్ణించు జాతీయ ద్విపద కావ్యము. బాలచంద్రుని శౌర్య మిందు విశదముగా వర్ణింపబడినది. శ్రీనాథుడు పండిత రంజకమయిన ప్రౌఢరచనయందు వలెనే పామరరంజకమైన దేశీయరచనయందుకూడ మహా నిపుణుడనుట కీ కావ్యము నిదర్శనము. క్రీడాభిరామము గోవింద మంచనశర్మ, టిట్టిభ సెట్టి అను మిత్రుల సంభాషణ రూపమున వెల్వడిన శృంగారవర్ణనలతో కూడిన కావ్యము. ఇందు రావిపాటి త్రిపురాంతకుని ప్రేమాభిరామము ననుసరించి ఆనాటి ఓరుగంటినగరము చక్కగా వర్ణింపబడినది. ఇది వినుకొండ వల్లభరాయ కృతమని అందున్నది కాని ప్రతిపద్యమునందు శ్రీనాథుని ముద్ర స్పష్టముగా కానవచ్చుటచే నతడే దానిని వ్రాసి వల్లభరాయని పేర ప్రకటించియుండునని యూహింపవచ్చును. శ్రీనాథుడు వివిధదేశములను, వివిధ రాజాస్థానములను దర్శించినప్పుడు చెప్పిన చాటువు లెన్నో ఉన్నవి. అవి ఆతని నిశిత పరిశీలనమును, పరిహాస ప్రియత్వమును స్వేచ్ఛావర్తనమును వ్యక్తము చేయుచున్నవి. శ్రీనాథుని శైలి ప్రౌఢ గంభీరమయినది. ఈతని పద్యముల నడక మత్తేభయానమున కెనయై చదివిన కొలది చవులూరించుచుండును. ఈతడు కావించిన బహుప్రయో \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0648.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0648.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..33609220b03ed0e17d34aaa49c0a1bb82c7f7b37 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0648.txt" @@ -0,0 +1,8 @@ +గము లీతనికి వ్యాకరణాది శాస్త్రములందు గల పాండిత్యమును వెల్లడించుచున్నవి. ఈతని కావ్యములు పెద్దనాదుల కొజ్జబంతులై ప్రబంధ నిర్మాణమునకు దారి చూపిన వనుటలో నతిశయోక్తి లేదు. + +మహాభక్తుడును, కపి శిరోమణియు నైన బమ్మెరపోత రాజు శ్రీనాథునికి సమకాలికుడేకాక బంధువుకూడ నని చెప్పుదురు. (1400-1450) ఇతడు రచించిన గ్రంథములు మూడు. భోగినీ దండకము, వీరభద్ర విజయము. శ్రీమదాంధ్ర మహా భాగవతము. వీరభద్రవిజయ కర్తృత్వ విషయమున భిన్నాభిప్రాయములు కలవు. కాని భాగవతశైలికిని, అందలి శైలికిని గల సామ్యమునుబట్టి విమర్శకులది ఆతడు బాల్యమున రచించిన కవిత్వమై యుండునని భావించుచున్నారు. ఇది దక్షాధ్వర ధ్వంసమును వర్ణించు ప్రబంధము. భోగినీదండకము నందలి శైలి సర్వదా పోతన దానివలెనే యున్నది. ఇందలి వస్తువును బట్టి ఇది ఆతని యౌవనమందలి రచన యని చెప్పవచ్చును. ఇంక మూడవదియగు భాగవతము ఆంధ్ర వాఙ్మయమునకు అలంకార ప్రాయమైనది. ఆంధ్రమున మహా భారతమునకుకూడ దీనికున్నంత ప్రచారమును, విశ్వజనీనతయు లేదని చెప్పవచ్చును. దాని కిందలి మధుర మంజుల మైన శైలియు, భ క్తిరసమయమయిన వస్తువును కారణములు. ఇది సంస్కృతమున వ్యాసుడు రచించిన భాగవత పురాణమున కాంధ్రీకరణము. ఆంధ్రీకరణమున పోతనయు కవిత్రయము వారి పద్ధతినే అవలంబించెను. కాని ఈతడు సహజముగ భక్తుడగుటచే భక్తుల చరిత్రములను వర్ణించు నప్పుడును, భక్తి తత్త్వాదులను వివరించు నప్పుడును ఆవేశపరుడై గ్రంథమును మూలముకంటె విస్తృత తరము గావించియుండెను. ఇందు పండ్రెండు స్కంథములున్నవి. కాని పోతరాజు రచించిన గ్రంథమున కొంతభాగము శిథిలమై పోవుటచే ఆ శిథిలిత భాగముల నితరులు పూరించిరి. వీరిలో ఏర్చూరి సింగన షష్ఠ స్కంధమును, గంగన పంచమ స్కంధమును, వెలిగందల నారయ ఏకాదశ, ద్వాదశ స్కంధములను రచించినట్లు తెలియుచున్నది. తృతీయ, చతుర్ధ, దశమస్కంధో త్తర భాగములందుగూడ నచ్చటచ్చట నారయ రచనమున్నదని చెప్పుదురు. 'భాగవతమున విష్ణుని ఏక వింశత్యవతారములు వర్ణింపబడినవి. ఇం దా దేవుడు భక్తులను రక్షించిన గాథలును, రాక్షసులను సంహరించిన వృత్తాంతములును, సర్గ ప్రతిసర్గ రాజవంశ మన్వంతరముల చరిత్రములును విపులముగా వర్ణింపబడినవి. గజేంద్ర మోక్షము, ప్రహ్లాద వామనచరిత్రలు, ధ్రువాంబరీషుల ఉపాఖ్యానములు, రుక్మిణి కల్యాణము మున్నగు నిందలిభాగము లాంధ్రమున ఆ బాల విదితములైనవి. ఇందు కర్మజ్ఞాన మార్గముల ప్రసక్తి కూడ లేకపోలేదు కాని భక్తి మార్గ ప్రశంస +హెచ్చు. ఇందలి దశమస్కంధమున శ్రీకృష్ణుని బాల్య క్రీడాదు లెంతో మనోహరముగా వర్ణింపబడినవి. పోతన ఇందు గోపికల మధురభక్తిని హృదయరంజకముగా వర్ణించెను. ఇందు పోతన ఆత్మీయాంశ మెక్కువగా గోచరించును. అందు చేతనే ఈ భాగ మద్భుతమైన ఒక గీతి కావ్యము (Lyric) వలె కానవచ్చును. పోతన వర్ణనలు మిక్కిలి విశదములై వర్ణ్యమును పఠితలకు సాక్షాత్కరింప జేయుచుండును. ఇతని శైలి అతిమధురమైనది. తెలుగుభాషకు నిసర్గమైన సంగీత మాధుర్యము లీతని కావ్యమున సర్వతోముఖముగా గోచరించును. ఇతని కలంకార ప్రీతిమెండు. వర్ణన సందర్భముల నీత +డంత్యానుప్రాసముల నధికముగా వాడుచుండును. అందుచే నీతని కవిత మృదంగధ్వన్యనుగతమైన మృదుల సంగీతము వలె వినిపించును. పండితులనక, పామరులనక, వృద్ధులనక, బాలురనక స్త్రీలనక, పురుషులనక ఎల్ల ఆంధ్రుల ప్రీతిని చూరగొన్న మహాకావ్యము భాగవతము. నారయాదులు తమ రచనలందు పోతననే అనుకరింప యత్నించిరికాని ఆందు కృతకృత్యులు కాజాలకపోయిరి. వీరు మువ్వురిలో సింగన మిగిలిన యిరువురికంటె సమర్థుడుగా కానిపించును. + +జక్కన విక్రమార్క చరిత్ర మను కథా కావ్యమును వ్రాసి దేవరాయల కడ గణకుడుగానుండిన సిద్ధనా మాత్యున కంకితము చేసెను (1406-1422). ఈతడు మంచి పండితుడేకాక అవధాన నిర్వహణాది ప్రజ్ఞలుకూడ కల్గిన వాడు. ఈ కావ్యమున శకప్రవర్తకుడైన విక్రమార్కుడను మహారాజు చేసిన అద్భుతకృత్యములు వర్ణింపబడినవి. ఇందలి వీరాద్భుత రసమయములైన విచిత్ర, కథా వృత్తాంతము అప్పటివారి కట్టి గాథలపై గల మక్కువను +' \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0649.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0649.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0d5b4b84c97eafe2fe4a54ceb6c894956726cfe5 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0649.txt" @@ -0,0 +1,15 @@ +వ్యక్తము చేయుచున్నవి. ఇందలి శైలి సరళమై రసవంతముగా నుండును. ఋతువులను వర్ణించుపట్ల జక్కన సూక్ష్మ పరిశీలనము ప్రకటించెను. ఇందు గల శ్రీశైలాది పుణ్యక్షేత్రముల వర్ణనము జక్కన భక్తితత్పరతను వ్యక్తము చేయు చున్నది. + +అనంతామాత్యుడు రసాభరణము, అనంతుని ఛందస్సు, భోజరాజీయము అను గ్రంథములను రచించెను. ఇందు +మొదటి రెండును లక్షణ గ్రంథములు. అనంతుడు రసాభరణమును శా. శ. 1356 లో (క్రీ.శ. 1434) ముగించి నట్లు తెల్పియున్నాడు. ఇతడు గురుదేవతాభ క్తి యుతుడు, తన భోజరాజీయమును గురూపదేశము ననుసరించి అహోబల దేవుని కంకితము కావించేను. ఇందు విక్రమార్క చరిత్రమందువలె నే భోజుని గూర్చిన కథలు వర్ణింపబడినవి. +ఈ కథలన్నియు నీతిప్రధానములై ఉన్నవి. ఆంధ్రదేశమున సుప్రసిద్ధమై సత్యప్రభావమును నిరూపించు గోవ్యాఘ్ర +సంవాద మీ గ్రంథములోనిదే. ఇందు కరుణరసము చక్కగా పోషింపబడినది. ఇతని శైలి ద్రాక్షాపాకమై మిక్కిలి మృదుమధురముగా నుండును. ఇతడక్కడక్కడ గృహజీవితమును, స్త్రీల సంభాషణాదులను చక్కగా వర్ణించియున్నాడు. + +గౌరన (క్రీ. శ. 15 వ శతాబ్ది పూర్వార్ధము) తెలుగున హరిశ్చంద్రోపాఖ్యాన నవనాథ చరిత్రలు అను ద్విపద కావ్యములను, సంస్కృతమున లక్షణదీపిక అను ఛందో గ్రంథమును రచించెను. ఇతడు పద్మనాయక రాజులు +పాలించిన రాచకొండ రాజ్యమున నివసించెను. ఇతడు శ్రీ శైలమల్లి కార్జున దేవుని భక్తుడు. ఇతని హరిశ్చంద్రో +పాఖ్యానమునందలి కథకు మూలములు స్కాంద, మార్చండేయపురాణములు, తెలుగున ఈ కథను స్వతంత్ర +ప్రబంధముగా రచించిన మొదటికవి ఈతడే. ఇం దితడు వివిధపాత్రలను విస్పష్ట రేఖలతో తీర్చిదిద్దెను. ప్రకృతివర్ణన +లను రూపవర్ణనలను సొగసుగా నిర్వహించుటలో ఇతడు మిక్కిలిదిట్ట. నవనాథ చరిత్ర సిద్ధినొందిన శివయోగుల +చరిత్ర. ఈ నవనాధులలో మీననాథుడను వా డపార మహిమాన్వితుడు. రాజరాజు కుమారుడని లోకమున ప్రసిద్ధుడైన సారంగధరునికథ ఇందు మాళవదేశమున జరిగినట్లు వర్ణింపబడినది. ఖండితాంగుడైన సారంగుని మీననాథుడు కాపాడి సిద్ధులలో కలుపుకొనెను. గౌరన శైలి మృదువై జాతీయోక్తులకును, సామెతలకును ఆలవాలమై మిక్కిలి సరసముగా నుండును. హాస్యరస పోషణమున ఈత డందెవేసిన చేయి. నవనాథ చరిత్రము నందలి వంచక పురోహితుని కథయు, హరిశ్చంద్రో పాఖ్యానమందలి కలహకంఠీ కాలకౌశికుల వృత్తాంతమును ఇందుకు తార్కాణములు, మడికి సింగన పద్మ పురాణో త్తరఖండము, వాసిష్ఠ రామాయణము, భాగవత దశమస్కంథము అనువానినే కాక సకలనీతి సమ్మతమను సంకలన గ్రంథమునుగూడ రచించెను. పద్మపురాణోత్తరఖండము సంస్కృతము నందలి ఆ పురాణభాగమున కనువాదము. ఇందు మాఘస్నాన మాహాత్మ్యమును గురించిన కథలును, శ్రీకృష్ణ చరిత్రమును మనోహరముగా వర్ణింపబడినవి. ఈ కథలను వసిష్ఠమహర్షి దిలీపునకు చెప్పియుండెను. ఈ కావ్యము తెలంగాణమునందలి సబ్బి మండలమునకు ప్రభువైన ముప్పయభూపాలుని మంత్రి అగు వెలిగందల కందన మంత్రికి అంకితము చేయబడినది. వాసిష్ఠ రామాయణము సంస్కృతమునందలి జ్ఞాన వాసిష్ఠమునకు తెలుగు. వసిష్ఠ మహర్షి కిని, శ్రీరామునికిని జరిగిన ఆధ్యాత్మిక సంవాదము లిందు సరళ శైలిలో వర్ణింపబడినవి. భాగవత దశమ స్కందము ద్విపద కావ్యము. ఇతర స్కంధముల నాతడు తెలిగించినట్లు లేదు. ఇతని ద్విపద రచన మిక్కిలి సరసముగా నున్నది. సకలనీతి సమ్మతమున పంచతంత్రము, నీతి సారము, కామందకము, బద్దెననీతి, భారతము మున్నగు పూర్వగ్రంథములనుండి చక్కని నీతిపద్యములు సంగ్రహింపబడినవి. నడుమనడుమ సింగన స్వయముగా వ్రాసిన పద్యములుకూడ నిందుగలవు. ఈతని శైలి సరళమై సర్వజన సుబోధముగా నుండును, + +దగ్గుపల్లి దుగ్గయ్య తాను శ్రీనాథుని బావమరది ననియు, తన కా మహాకవి వలననే కవిత్వ మలవడే ననియు వ్రాసికొని యున్నాడు. కఠోపనిషత్తు నందును, భారతానుశాసనిక పర్వమునందును గల నాచికేతుని కథను వస్తువుగా గ్రహించి ఈతడు చక్కని ప్రబంధముగా సంతరించెను. ఇందు శాంతరసము ప్రధానమై యున్నది. ఇందలి శైలి సులభ జాతీయ పదములతోడను, సామెతల \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0650.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0650.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9bd73348ad9e199d5cd425aee5ad5b121a171ad2 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0650.txt" @@ -0,0 +1,15 @@ +తోడనుగూడి చాల రమణీయముగా ఉండును. ఇందలి కధయు అది వెల్లడి జేయు నీతులును మిక్కిలి ఉదాత్తము +లుగా నుండును. ఈ యుగమునందలి ప్రశస్త రచనలలో ఇది ఒకటి. + +కొరవి గోపరాజు (క్రీ. శ. 15వ శతాబ్ధి పూర్వార్ధము) సింహాసన ద్వాత్రింశిక అను కథాకావ్యమును రచించెను. భోజరాజు విక్రమార్కుని సింహాసనము నధిరోహింపవచ్చు నప్పు డందలి సాలభంజిక లతనిని వారించుచు చెప్పిన ముప్పది రెండు చక్కనికధ లిందు వర్ణింపబడినవి. ఇందు గోపరా జాయా సందర్భములం దా కాలమునందలి విద్యల స్వభావమును, ఆచారములను ప్రదర్శించి తన సర్వజ్ఞతను సూక్ష్మపరిశీలనమును వ్యక్తము చేసినాడు. ఇందలి శైలి సహజమై కథన మార్గమున నడచుచుండును. + +జగత్ప్రసిద్ధమైన సంస్కృత పంచతంత్రమును దూబగుంట నారాయణకవి అనువదించి (1470) మాధవవర్మ వంశీయు డయిన బసవ భూపాలుని కంకితము కావించెను. ఈ కావ్యము ప్రపంచమునందలి ఎల్ల భాషలలోని కనువదింపబడి ఉండుటయే దీని అప్రతిమాన ప్రశ స్తికి తార్కాణము. ఇందు మిత్రభేదము, సుహృల్లాభము, సంధి విగ్రహము, లబ్ధనాశము, అవిమృశ్యకారిత్వము, అను ఐదు భాగము లున్నవి. ఇందలి పాత్రలు చాలవరకు పశు పక్ష్యాదులే. అవి యొనరించు సంభాషణములు నీతి ధర్మములతో నిండారి అద్భుతములుగా నుండును. వీటి మూలమున కవి మానవుల మానసములకు నొప్పికలుగకుండ నీతి ధర్మములేకాక జీవిత రహస్యములను, రాజనీతి విశేషములను బోధించి యున్నాడు. నారాయణకవి శైలి కథాకథనమున కనుగుణమై, సరళమై, ఎడనెడ హాస్యరసముతోకూడి మనోహరముగా నుండును. + +ఈ యుగమునకు చెందిన విద్వత్కవులలో పిల్లల మట్టి పినవీరభద్రు డొకడు (1490). ఇతడు పెక్కు గ్రంథములను రచించినను శృంగార శాకుంతల మను శకుంతలా పరిణయము, జైమిని భారతము అను రెండుకావ్యములు మాత్రమే ఉపలభ్యము అగుచున్నవి. ఇందు శృంగార శాకుంతలము, శకుంతలా దుష్యంతుల వివాహమును వర్ణించు శృంగార ప్రబంధము. పినవీరభద్రు డిందు భారతమునందలి కథనేకాక కాళిదాసుని అభిజ్ఞాన శాకుంతలమునందలి కల్లనుకూడ అనుసరించెను. ఆ నాటకము నందలి పెక్కుశ్లొకము లిందు సందర్భానుసారముగా ననుసరింపబడినవి. సంస్కృతము నందలి నాటకము ప్రబంధరూపము నొందుట కిది రెండవ ఉదాహరణము. శ్రీనాథుని శృంగారనైషధమువలె శృంగార శాకుంతలము కూడ తరువాత వెలసిన ప్రబంధరచనకు మార్గదర్శక మయ్యెనని చెప్పవచ్చును. జై మినీ భారతమున భారతము నందిలి అశ్వమేధ పర్వములోని కధయే విపులముగా వర్ణింపబడినది. ఇం దద్భుతములయిన కథలనేకము +లున్నవి, అశ్వమేదాశ్వముతో వేగిన భీమార్జునులు దాని నరికట్టినవారి నోడించి, దిగ్విజయము కావించుట యిందలి +ప్రధానవృత్తము. ప్రమీలకథ, బభ్రువాహనుని కథ, చంద్ర హాస చరిత్ర, ఉద్దాలక మహర్షి కథ, కుశలవోపాఖ్యానము +మున్నగున విందలి కధలలో ప్రసిద్ధములయినవి. పినవీరభద్రుని శైలి ఈ కావ్యమున పరిపక్వత నందినది. దీనిని +రచించు సందర్భముననే అతడు 'వాణి నారాణి' అని చెప్పె నందురు. ఈ కావ్యము విజయనగరము పాలించిన +సాళువ నరసింహరాయల కంకితము చేయబడినది. ఈతని రచనలో శ్రీనాథుని ఛాయలు పెక్కు చోట్ల గోచరించును. + +నంది మల్లయ, ఘంట సింగనలు తెలుగునందలి మొదటి జంటకవులు (క్రీ.శ. 15-వ శతాబ్ది ఉత్తరార్థము) ప్రబోధ చంద్రోదయము, వరాహపురాణము అనునవి వీరి రచనలు. ఇందు ప్రబోధ చంద్రోదయము సంస్కృతమున కృష్ణమిశ్రుడను కవి రచించిన ఆ పేరుగల వేదాంత బోధకమైన నాటకమునకు బ్రబంధరూపమైన అనువాదము. ఇందలి ప్రధానరసము శాంతము, కామ క్రోధ లోభ మోహ వివేకాదులు, శ్రద్ధా విష్ణుభ క్త్యు పనిషదాదులు ఇందలి పాత్రలు. మానవుని అంతరంగముననుండు ఉత్తమ ప్రకృతులకును, దుష్ట ప్రకృతులకును జరుగు నైతిక సంగ్రామ మిందు వర్ణింపబడినది. తామస ప్రకృతుల ఓటమియు, వివేకుని గెలువును, ప్రబోధ చంద్రుని ఉదయమును చివర చక్కగా నిరూపింపబడినవి. క్లిష్టమైన వేదాంత విషయమునుకూడ నీజంటకవు లిందు రమణీయముగా సర్వజన సుబోధముగా వర్ణించుటతో. తమ ప్రతిభమ ప్రదర్శించినారు. ఈ ప్రబంధము నాచి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0651.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0651.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e57e5c900220778520f44feeb46e0d96cc0ca13a --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0651.txt" @@ -0,0 +1,13 @@ +కేతోపాఖ్యాన కృతిభర్తయైన అనంతామాత్యుని గంగయకే అంకితము చేయబడినది. వరాహ పురాణమునందలి విశేషభాగము ప్రదాన మహిమలతో నిండియుండును. అందుచే మల్లయ సింగన లందలి రసవంతములైన భాగములను మాత్రమే గ్రహించి వర్ణనాదులను బెంచి ఈ పురాణమును ప్రబంధమార్గమున రచించిరి. ఇందు దుర్జయరాజు వృత్తాంతమున శృంగారరసము చక్కగా పోషింపబడినది. విరహ మృగయా విహారాదు లిందు ప్రబంధోచితముగా వర్ణింపబడినవి. ఇందున్న అర్జునకి అను ఖిల్లాంగనకథయు, గౌతమమహర్షి కథయు, గౌరీకల్యాణ వృత్తాంతమును మిక్కిలి హృద్యములుగా నుండును. ఈ కావ్యము కృష్ణదేవరాయల తండ్రి అయిన నరస రాయల కంకితము చేయబడినది. కవులు శివభక్తి తత్పరులైనను వైష్ణవావతారకథా ప్రధానమైన పురాణమును వర్ణించుట వారి సమబుద్ధికి తార్కాణముగా ఉన్నది. ఈ జంటకవుల రచన బాగుగా కలసి హెచ్చుతగ్గులు లేక ఏక కవి కర్తృకమువలెనే భాసిల్లుచుండును. వీరి కావ్యములలో కథా సందర్భమునుబట్టి ప్రౌఢమైన సంస్కృత శైలియు, సరళమైన యచ్చతెలుగు రచనయు, కూడ కానవచ్చుచుండును. ఘంట సింగనకు మలయమారుతకవియమ బిదుదము గలదు. నంది తిమ్మన ఇతని మేనల్లుడు. + +వెన్నెలకంటి సూరన విష్ణుపురాణము నాంధ్రీకరించి గుడ్లూరున కధిపతియైన రావూరి రాఘవరెడ్డి కంకితము చేసెను. (క్రీ.శ. 16.వ శతాబ్ది పూర్వార్ధము.) విష్ణు పురాణము సంస్కృతమున పరాశరకృతమని సూరన్నతెల్పియుండెను. ఇందు పూర్వభాగమున విష్ణుని అవతారకథలును, ఉత్తరభాగమున వ్రతధర్మ వేదాంతజ్యోతి శ్శాస్త్రములకు సంబంధించిన విషయములును వర్ణింపబడి యుండును. అందుచే సూరన రసవద్రచన కనుకూలమైన పూర్వభాగమును మాత్ర మే ఆంధ్రీకరించెను. ఇందలి కథలు పెక్కు భాగవతమునం దున్నట్టివే. ప్రహ్లాదుడు తన విష్ణుభక్తి మహిమచే హిరణ్యకశిపుని గూడ విష్ణు భక్తునిగా మార్చెనని ఇందు వర్ణింపబడినది. భాగవతమున వలెనే ఇందును శ్రీకృష్ణుని చరిత్రము మిక్కిలి రమణీయముగా నుండును. సూరన జడభరతోపాఖ్యానము, మాంధాతృ చరిత్రము, తారాశశాంకవృత్తాంతము అను + +వాని నిందు నేర్పుతో వర్ణించెను. కృష్ణరాయలు ఆముక్త మాల్యద యందలి ఖాండిక్య కేశిధ్వజోపాఖ్యానము +నిందుండియే గ్రహించెను. సూరన శైలి పురాణ శైలి. ఇతని రచన దీర్ఘశృంగార వర్ణనల జోలికిపోక, ఔచిత్యమును విడువక, సంగ్రహమై సరళముగ నుండును. + +ఆంధ్ర వాఙ్మయము మొదట పురాణానువాదములతో నారంభించినది. శివకవి యైన నన్నె చోడుడు స్వతంత్ర మార్గము నవలంబించి కుమార సంభవమున ప్రబంధబీజములు వెదజల్లెను. ఎఱ్ఱన సోమనలు పురాణము లందే ప్రబంధన్ధ సౌధమునకు పునాదులు తీర్చిరి. శ్రీనాథుని కావ్యములలో ఆ పద్ధతి పరిపుష్టినొంది స్థిరమైన ఆకృతిని దాల్చినది. అతని కాలమున కావ్యనాటకములకు అనువాదములేకాక పెక్కు స్వతంత్ర కావ్యములు కూడ వెలువడినవి. ఈరీతిగా రాయల కాలమునాటికి స్వతంత్ర ప్రబంధరచనానుకూలమైన పరిస్థితి ఏర్పడినది. + +ఆంధ్రవాఙ్మయ చరిత్రము - II (క్రీ. శ. 1509-1800):- క్రీ. శ. 15 వ శతాబ్ది చివరకు వెలసిన ఆంధ్ర +వాఙ్మయమున ఎడ నెడ కొన్ని స్వసంత్ర కావ్యములుకూడ కనబడుచున్నను బాహుళ్యముమీద అప్పటి రచనలు +పెక్కు సంస్కృతమునుండి అనువదింపబడినవే. తరువాత పెద్దనాదులు పురాణములనుండి ఇతివృత్తమును గ్రహించి, +వర్ణనాదులచే దానిని పెంచి ధీరోదాత్త నాయకములును, శృంగార రసప్రధానములును, పంచమాశ్వాస పరిమితములును ఐన కావ్యములను, అలంకారికమైన శైలిలో వ్రాయుట కారంభించిరి. వీటికే ప్రబంధములని "పేరు. ఉత్పత్తినిబట్టి చూచినచో ప్రకృష్టమైన బంధము (కూర్పు) గల ఏ కావ్యము నైనను ప్రబంధమని చెప్పవచ్చును. తిక్కన తాను రచించిన భారత భాగమును ప్రబంధమండలి యనిపేర్కొనెను. ఎఱ్ఱన తన నృసింహపురాణమును ప్రబంధమని వ్యవహరించేను. నన్ని చోడుడు, నాచనసోమన శ్రీనాథుడు, పినవీరభద్రుడు మున్నగువారి రచనలలో ప్రబంధ లక్షణములు పెక్కు కానవచ్చును. కాని అట్టి కావ్యములసంఖ్య ఆ రోజులలో రచింపబడిన ఇతర రచనల సంఖ్యతో పోల్చిచూచినచో మిక్కిలి స్వల్పమగుటచేతను క్రీ. శ. 1500 తరువాత అట్టి కావ్యములే విరివిగా రచించి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0653.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0653.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ff5488543e8c7d08e35e31b77c5ae2fd30988f5e --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0653.txt" @@ -0,0 +1,20 @@ +శాస్త్రములతోడను, పురాణములతోడను గల గాఢ పరిచయము వ్యక్త మగుచున్నది. విష్ణుచిత్తుడును,యామునాచార్యుడును అన్య మతములను ఖండించుచు విష్ణుమహత్త్వమును ప్రదర్శించునపుడు రాయలు బ్రహ్మ సూత్రములనుండియు, ఉపనిషత్తులనుండియు పెక్కు వాక్యములను ఉద్ధరించి యుండెను. వైష్ణవమత రహస్యముల నెరుగుటకై ఆతడు ప్రస్థానత్రయమునేకాక దివ్య ప్రబంధములను కూడ శుణ్ణముగా పఠించినట్లు తోచును.ఆయా సందర్భములం దాతడు ప్రదర్శించిన కవి సమయ పురాణకథాపరిజ్ఞాన మచ్చెరువు కలిగించుచుండును. + +ఆముక్తమాల్యదయందలి శైలి మిక్కిలి ప్రౌఢముగా నుండును. రాయలు దీర్ఘ సమాసములను వాడుటయేకాక +పలుచోట్ల వాక్య యోజనయందు సంస్కృతభాషా సంప్రదాయమునే అనుసరించుచుండును. ఎడనెడ ద్రావిడ +పదములును, మారుమూలపదములును కూడ గోచరించును. అతడు చిన్న సమాసమున గంభీరమైన యర్థము +నిమిడింప యత్నించినచోట్లు పెక్కు కలవు. అందుచేతనే ఈ కావ్యము పండితైకవేద్యమై సామాన్యులకు దురవ +గాహమగుట సంభవించినది. ఇట్లని రాయలు ఆముక్త మాల్యదలో సులభ జాతీయపదములను రమణీయముగా +నుపయోగించిన చోట్లు కొన్ని లేకపోలేదు. "కుంపటిలో తామర ", " గుమ్మడికాయంత ముత్తెము ", 'ఇంటిలో +నేడుముల్లు ", జక్కుల బోనంబులు" మొదలగు చక్కని జాతీయముల తోడను, సరస సరళ సంభాషణములతోడను, +నిసర్గ వర్ణనలతోడను కూడిన పద్యములు పెక్కు అతడు రచించియుండెను, కాని మొత్తముమీద ఆముక్తమాల్యద +యందలి పాకము నారికేళపాక మనియే చెప్పనగును. తెలుగునందలి ప్రౌఢ ప్రబంధములలో ఆముక్తమాల్యద +ఉత్తమస్థానము నాక్రమించి ప్రత్యేక గౌరవము నార్జించిన దనుటలో అత్యుక్తి యుండజాలదు. + +రాయల ఆస్థానమున అష్టదిగ్గజము అను పేరుతో ఎనమండుగురు మహాకవులుండి రని ప్రసిద్ధి. వీరందరును +తెలుగుకవులే యని నిశ్చయముగా చెప్పజాలము. అప్పటి తెలుగుకవులలో వయస్సుచేతను పాండిత్యముచేతను +మొదట పేర్కొనదగినవాడు అల్లసాని పెద్దన్న (క్రీ.శ. 1475-1535), ఇతడు "స్వారోచిషమనుసంభవ"మను మను + +చరిత్రను, హరికథాసార మను మరియొక గ్రంథమును రచించెను. హరికథాసార మింతవరకు ముద్రితము కాలేదు. +పెద్దన తన మనుచరిత్రమును రాయలవారికే అంకితము కావించెను. రాయలు పెద్దనను సమ్మానించిన విధము +అనన్యసామాన్యమైనది. అతడా మహాకవిని కోకటగ్రామాద్యనేకాగ్రహారములొసగియు, గండ పెండేరమును స్వయముగా కాలికి తొడిగియు, ఎదురైనచో తన మద కరీంద్రము డిగ్గి కేలూత యొసగి ఎక్కించుకొనియు, పలు విధముల మన్నించుటయే గాక “ఆంధ్రకవితాపితామహ” యను బిరుదమును ఒసగి ఆదరించెను. ఆంధ్ర దేశమున భారత భాగవతముల తరువాత మనుచరిత్రమునకే ప్రజా దరము హెచ్చు. అందుకు పెద్దన ఆకావ్యమున ప్రదర్శించిన రచనా కౌశలమును, పాత్రపోషణ విధానమును కారణములు. అతడు మనుచరిత్రమునందలి కథను మార్కండేయ పురాణమునుండి గ్రహించి, వర్ణనాదులచే పెంచి, చక్కని ప్రబంధముగా రూపొందించెను. ఇందు మొదటి రెండా శ్వాసములందును శృంగార రసాభాసముతోకూడిన వరూధినీ ప్రవరాఖ్యుల కథయు, తరువాత వరూధినీ గంధర్వుల సంభోగశృంగారమును, పిమ్మట స్వరోచి వృత్తాంతమును వర్ణింపబడియుండుటచే ఈ ప్రబంధమున వస్త్వెక్యము కొరవడియున్నదని విమర్శకులు తలతురు. ద్వితీయాశ్వాసమున శ్రోత్రియుడు, జితేంద్రియుడు ఐన ప్రవరుని శాంత ప్రవృత్తికిని, స్వేచ్ఛాచరితయైన వరూధిని కామ ప్రవృత్తికిని సంఘర్షము చక్కగా వర్ణింపబడినది. వరూధినీ ప్రవరుల పాత్రలను సజీవములుగా వర్ణించుటలో పెద్దన చాలనేర్పు ప్రదర్శించెను. ఈతని శైలి ప్రౌఢమై ధారాశుద్ధి శోభితమై, ఎడనెడ జాతీయములతోడను, సామెతలతోడను గూడి అల్లసాని వాని అల్లిక జిగిబిగి అను ప్రసిద్ధినిగడించినది. హిమవత్పర్వతమును, స్వరోచి వేటను, స్వరోచికిని రాక్షసునికిని జరిగిన యుద్ధమును వర్ణించుటలో పెద్దన యొక్క ప్రకృతి పరిశీలనమును, సహజవర్ణన పాటవమును, భావనాశక్తియు వెల్లడియగును. యుద్ధ వర్ణన సందర్భమున పెద్దన రసానుగుణముగా శబ్దాలంకార ప్రీతిని, ఛందోవైవిధ్యమును ప్రకటించెను. మానవ హృదయమున జరుగు వివిధభావ సంఘర్షములను వర్ణించుటలో ఇతడు దిట్ట. రాయల ఆస్థానమున గండ పెండేర \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0654.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0654.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..78efb608955d80f0dde3662bec7523a1d1ca0142 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0654.txt" @@ -0,0 +1,14 @@ +మను గ్రహించుటకు ముందు చెప్పిన ఉత్పలమాలిక నుబట్టి ఇత డాశుధారాకవిత్వమునకూడ నేర్పరియని తెలియు +చున్నది. + +రాయల దేవేరులలో నొకతెయైన తిరుమల దేవితో నందితిమ్మన అరణముగా వచ్చెనని చెప్పుదురు. ప్రస్తుతము +వసుచరిత్రలో కనవచ్చు "నానాసూనవితాన వాసనల" అను ముక్కును వర్ణించు పద్యమును భట్టుమూర్తి ఇతని నుండియే గ్రహించెననియు, అందుచే ఇతనికి ముక్కు తిమ్మన అను పేరుకలిగెననియు ప్రవాదముకలదు. కాని ఇం దెంత సత్యమున్నదో చెప్పజాలము. ఇతడు రచించిన ప్రబంధము పారిజాతాపహరణము. ఇం దవతారికలో మనుచరిత్రలో వలెనే కృతిభర్తయైన కృష్ణరాయలయు, తత్పూర్వులయు గుణగణములును పరాక్రమాదులును విపులముగా వర్ణింప బడినవి. ఈ రెండు గ్రంథములలో కావింపబడిన రాయల దిగ్విజయములను బట్టి మను చరిత్రము కంటే పారిజాతాప హరణమే ముందు రచింప బడియుండు నని (క్రీ.శ.1515) విమర్శకులు ఊహించు చున్నారు. పారిజాతాపహరణము నందలి కథ సంస్కృత హరివంశమునుండి గ్రహింపబడినది. తిమ్మన కథలో చేసిన మార్పులు చాలతక్కువ. అందు కృష్ణుడు సత్యభామను అనునయించుచు ఆమెకు నమస్కరింపగా ఆమె తన యెడమ కాలితో నతనితల తన్నుటయు, అట్టి సందర్భమున కూడ కృష్ణుడు కుపితుడు కాక రసజ్ఞుడై ఆమెతో సందర్భోచిత సరససల్లాపములొనరించుటయు ముఖ్యము లైనవి. రాయ లేదో కారణమున తిరుమల దేవిపై కోపించి ఆమెతో మాటాడుట మానివేయగా అతనికి ప్రియానునయ విధానమును ప్రబోధము కావించుటకై తిమ్మన అమూలకమైన ఈఘట్టమును కల్పించెనని చెప్పుదురు. పారిజాతాపహరణమునందలి ప్రథమాశ్వాసము శృంగారరసపూరితమై మిక్కిలి మనోహరముగా నుండును. ఇందు సత్యభామ ప్రౌఢత్వమును, మానినీత్వమును చక్కగా వర్ణింపబడినవి. తక్కిన ఆశ్వాసములలో చంద్రోదయ, సూర్యోదయ, ప్రయాణ, వనవిహార, యుద్ధాదులు ప్రబంధోచితములుగా వర్ణితములై యున్నవి. ప్రకృతి వర్ణనమున తిమ్మన చాల మెలకువ చూపెను. పారిజాతాపహరణ ప్రబంధమున చివర పుణ్యక వ్రత వృత్తాంతము కలుపుట అనావశ్యకమని +కొందరందురు. తిమ్మన శైలి మృదుమధురమై, ఎక్కడను కుంటుపడక, మకరంద ప్రవాహమువలె సాగిపోవును. +అందుచేతనే 'ముక్కుతిమ్మనార్యు ముద్దుపలుకు' అను నానుడి కలిగినది. ఈతని వర్ణనలు భావగంభీరములును, +ఔచిత్య శోభితములునై యొప్పారును. కాని ద్వితీయ తృతీయాశ్వాసములందలి వర్ణనలు అతిదీర్ఘములై కథాగమనమున కించుక ఆటంకమును కలిగించుచున్నవి. మృదువులైన శృంగార భావములను రసానుగుణమైన శైలిలో, మనోహరముగా వర్ణించుటలో తిమ్మన కృత హస్తుడు. + +మాదయగారి మల్లనకూడ రాయలవారి ఆస్థానమందుండినట్లు రాయవాచకము వలన తెలియుచున్నది. ఇతడు రాజశేఖర చరిత్రము అను ప్రబంధమును రచించి తిమ్మరుసు మంత్రికి అల్లుడైన నాదెండ్ల అప్పామాత్యునికి అంకితము చేసెను. హేమధన్వుని కుమారుడైన రాజ శేఖరుడు సింధురాజు కూతురైన కాంతిమతిని వివాహమాడుట ఇందలి ఇతివృత్తము. ఇందలి కథాకల్పనలో వైచిత్రి అంతగా కానరాదు, కాని రాజశేఖరునకును కాంతిమతికిని కాళికాదేవి ఇచ్చిన చిలుక నడిపిన రాయభారము రమ్యముగా నుండును. పింగళి సూరనార్యుని ప్రభావతీ ప్రద్యుమ్నమునందలి శుచిముఖ ఈ చిలుకకు శిష్యురాలని చెప్పవచ్చును. రాజశేఖర చరిత్ర పరిమాణమున చిన్నదయ్యును మిక్కిలి రసవంతముగా నుండును. రసవంతముగా కవిత్వము చెప్పజాలనిచో అసలుకవిత చెప్పక యేయుండుట మేలని మల్లన వాక్రుచ్చెను. ఈతని గ్రంథమున వర్ణనలు నాతిదీర్ఘములును ఔచిత్యపూరితములునై యుండును. శృంగారరసవర్ణనమున కూడ ఇతడు +చాల నిగ్రహము ప్రదర్శించెను. ఈతని శైలి ప్రసాద గుణ భూయిష్ఠమై ముద్దులొల్కుచుండును. పాత్రోచితముగను +సహజముగను భావములను వర్ణించుటలో ఇతడు కడు నేర్పరి. + +“స్తుతమతియైన ఆంధ్రకవి ధూర్జటి పల్కుల కేలక ల్గెనో యతులిత మాధురీమహిమ" అని రాయలవారిచే ప్రశంసింప బడిన ధూర్జటి మహాకవి శ్రీ కాళహస్తి మాహాత్మ్యము అను క్షేత్రమాహాత్మ్యమును రచించెను. శ్రీ కాళహస్తీశ్వర శతక మితడు రచించినదా కాదా అని కొందరు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0656.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0656.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..503aaee70b20215a6604cc3c177853640cafc287 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0656.txt" @@ -0,0 +1,16 @@ +భావౌన్నత్యము ప్రకటించుటకు అంతగా అవకాశ ముండదు. కాని సూరన ఇందు కావించిన కొన్ని వర్ణనములందును, ప్రకటించిన భావములందును సామాన్య కావ్యములందువలెనే కవితా చమత్కార మెంతో కానబడుచున్నది. ఈ కావ్యమును అతడు అకువీటి పెద్ద తిమ్మ రాజునకు అంకితము కావించెను. + +సూరన కీర్తిసౌధమునకు మూల స్తంభమని చెప్పదగినది కళాపూర్ణోదయము. ఇది కల్పితకథావస్తుక మైన అద్భుతకథా కావ్యము. ఇంతకు పూర్వము ప్రఖ్యాతవస్తుకములైన కావ్యములనేకాని ఇట్లు కల్పిత కావ్యములను వ్రాసిన కవు లెవ్వరును లేరు. ఇందు కలభాషిణి అను వేశ్య నాయిక. ఇందలి కథాకల్పనాచాతుర్యము అప్రతిమానమైనది. కథాకథనమున నిందు కాలక్రమపద్ధతిని కాక నవలలోవలె కార్యకారణపద్ధతిని సూరన అవలంబించి కథామధ్యవృత్తాంతముతో కావ్యము నారంభించెను. ఇందాతడు శృంగారరసమునకు సంబంధించిన వైవిధ్యమును వివిధమనఃప్రవృత్తులను చక్కగా ప్రదర్శించెను. ఈతడు రచించిన సుగాత్రీశాలీనుల కథ అమలిన శృంగారమున కాలవాలమై అతిరమణీయముగా నుండును మాయాసత్య రంభానలకూబరుల కథలో అతడు చూపిన చమత్కారము అద్భుతావహముగా నుండును. మాయా +సత్యరంభల వాగ్వివాద మెంతో సహజమై సవతుల స్వభావమును స్పష్టము చేయుచున్నది. ఇచ్చటి సంఘట +నము ఆంగ్లనాటకకవిసార్వభౌముడైన షేక్స్పియరు యొక్క కామెడీ ఆఫ్ ఎఱ్ఱర్సులోని సంఘటనమును పోలియుండు నని విమర్శకుల అభిప్రాయము. పాత్ర నిర్మాణమునను, రసపోషణమునను ఇందు సూరన చూపిన నేర్పు అనన్య సామాన్యమైనది. ఇట్లు కల్పితకథాకావ్యమును అద్భుతముగా సృష్టించియు నతడు చివరి ఆశ్వాసములలో మధురలాలసా కళాపూర్ణుల శృంగారమును వర్ణించుపట్ల సాధారణ ప్రబంధపద్ధతినే అవలంబించెను. ఈ కావ్యము నతడు నంద్యాల కృష్ణరాజునకు అంకితము చేసెను. + +ప్రభావతీ ప్రద్యుమ్నమున శ్రీకృష్ణుని కుమారుడగు ప్రద్యుమ్నుడు వజ్రనాభుడను రాక్షసరాజుకుమార్తెయగు ప్రభావతిని వలచి పరిణయమాడిన కథ వర్ణింపబడినది. ఇది శ్రవ్యప్రబంధమే యయ్యును ఇందలి కథ యంతయు పాత్రల సంవాదరూపమున సాగుటచే ఒక దృశ్యకావ్యము వలె కనిపించును. ప్రభావతీ ప్రద్యుమ్నుల నడుమ ప్రణయ దౌత్యము నడపిన శుచిముఖ అను రాజహంసి వాక్చాతుర్యమును కార్యసాధన కౌశలమును వర్ణించుటలో సూరన అప్రతిమానమైన నేర్పు ప్రదర్శించెను. అతడీ చక్కని ప్రబంధమును తన తండ్రి పేర నంకితము కావించి అపూర్వమైన పితృభ క్తిని వెల్లడించెను. + +సూరన మహాపండితుడు. కథారసానుగుణముగ ఇతని శైలి ప్రౌఢత్వము నొందుచుండినను అది సాధారణముగా +మృదుమధురమైన సరళగతినే నడచుచుండును. జాతీయములను, సామెతలను వాడుటలో ఇతడు కడునేర్పరి. +సంభాషణముల నడుపుటయందును, పాత్రల చిత్తవృత్తుల చిత్రించుటయందును ఈతడు తిక్కన సోమయాజికి సాటి +కాజాలును. శ్లేషరచనయం దీతడు అద్వితీయుడు. ప్రతిభావంతులైన ఆంధ్రమహాకవుల శ్రేణిలో సూరనకు ఉన్నతమైన స్థానము కలదు. + +రామరాజభూషణుడను బిరుద నామముగల భట్టుమూర్తికూడ అష్టదిగ్గజకవులలో నుండెనో లేదో చెప్పజాలము. కృష్ణ దేవరాయల అల్లుడయిన అళియరామరాయల కొలువున కీతడు భూషణమై ఉండుటచే ఇతనికి రామరాజభూషణు డను బిరుధము కలిగినది. ఇతని మొదటి పేరు మూర్తి యనియు బట్టుకులమువా డగుటచే బట్టుమూర్తియను ప్రచారము కలిగె ననియు చెప్పుదురు. ఇతడు గొప్ప పండితుడు, అవధానములందును, ఆశు కవిత్వమునందును ఆరితేరిన వాడు. ఇతడు మొదట హనుమంతునికిని, తరువాత శ్రీరామచంద్రునికిని భక్తుడు. సంగీతకళా రహస్యనిధి. ఇతని రచనలలో ఇతనికి గల బహుశాస్త్రపాండిత్యము వ్యక్తమగును. + +ఇతడు నరసభూపాలీయ మను నామాంతరముగల కావ్యాలం కారసంగ్రహమును, హరిశ్చంద్రనలోపాఖ్యాన మను ధ్వ్యర్థికావ్యమును, వసుచరిత్రమను మహాప్రబంధమును రచించెను. ఇందు మొదటిది సంస్కృతమున విద్యానాథుడు రచించిన ప్రతాపరుద్ర యశోభూషణము ననుసరించి వ్రాయబడిన లక్షణ గ్రంథము. ఇందు కావ్య ధ్వని రసాలంకారము లను గూర్చియు నాయికానాయకు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0657.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0657.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..25fdab04836bfcacd30526da2a5bbd833fd48763 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0657.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +లను గూర్చియు, గుణదోషములను గూర్చియు వివరింప బడినది. ప్రతాపరుద్ర యశోభూషణమున నున్న నాటక ప్రకరణ మిందు లేదు. అందు లక్ష్యములన్నియు ప్రతాపరుద్ర వర్ణన పూర్వకములైయుండ ఇందు అళియరామరాయల మేనల్లుడును, ఓబయరాజు కుమారుడు నగు నరస భూపాలుని వర్ణించునట్టివిగా నున్నవి. + +భట్టుమూర్తి రచనలలో శ్రేష్ఠమైనదియు ఆంధ్ర వాఙ్మయమునకు అలంకారమని చెప్పతగినదియు వసు చరిత్రము. ఇది రామరాయల తమ్ముడును, తాళికోట యుద్ధమైన పిమ్మట, విజయనగర రాజ్యము నేలినవాడును అగు తిరుమలరాయలకు అంకితము చేయబడినది. వసు మహారాజు శుక్తిమతీ కోలాహలుల పుత్రిక యైన గిరికను వలచి ఫెండ్లియాడిన వృత్తాంతము ఇందలివస్తువు. భట్టు మూర్తి, కథను మహాభారతమునుండి గ్రహించి, ఎడ నెడ వర్ణనములను చేర్చి ఈ మహాప్రబంధమును నిర్మించెను. ఇందు కథారామణీయకమంతగా కానరాదు కాని, కవితా పాండిత్య ప్రకర్షయందును, భావోన్నతియందును, రస పోషణమునందును, శ్లేషధ్వని కల్పనలందును ఇది అద్వితీయముగా నుండును. ప్రబంధ లక్షణములన్నియు ఇందు కానవచ్చును. ద్వితీయాశ్వాసమున శుక్తిమతీకోలాహలుల వృత్తాంతము వర్ణించుపట్ల భట్టుమూర్తి చూపిన కవితా చమత్కారమును, నాయికా నాయకత్వా రోపణమును అద్భుతములుగా నుండును. తృతీయాశ్వాసము నందలి విరహాది వర్ణనలు అనన్యసామాన్యములు. లతికాసంవృత గాత్రుడైన వసురాజు కపటముని వేషధారియగు తన +నర్మసఖుని సూచన ననుసరించి బయల్పడుపట్టున దృశ్య కావ్యలక్షణములు గోచరించును. ఇందలి ప్రకృతివర్ణనలు +సహజముందరములై యుండును. భట్టుమూర్తి శైలి ప్రౌఢమయ్యు మృదుమధురమై సంగీతమున కనువుగా గోచరించును. లలవాజనాపాం గేత్యాది సీసపద్యముల నడక అత్యంత హృద్యముగా నుండును, వసుచరిత్ర సంస్కృతమునకు కూడ అనువదింపబడుటయే దీని ఔత్కృష్ట్యమునకు తార్యాణము. ఆంధ్రప్రబంధ వాఙ్మయ తారహారమున కిది నాయకమణి యని చెప్పవచ్చును. తరువాతి కవు లెందరో దీని ననుకరించి యుండుటచే వారి రచనలకు పిల్ల వసుచరిత్ర అను పేరు కలిగినది. + +హరిశ్చంద్ర నలోపాఖ్యానమను ద్వ్యర్థికావ్య మీతని తుది రచన. ఇందు నల హరిశ్చంద్ర మహారాజుల కథలు చక్కగా జోడింపబడినవి. రామాయణ భారతకథలకువలె ఈ రెండు కథలకు సన్ని వేశసామ్య మంతగాలేకపోయినను భట్టుమూర్తి తన అపూర్వ పాండిత్య ప్రతిభావి శేషములచే అద్భుతమైన శ్లేష కూర్చి వాని నేక సూత్రమున సంధింప జాలెను. ఇతని శ్లేష సంఘటన వైఖరిని పాండితీ వైభవమును చూచి అచ్చెరువు పొందనివా రుండరు. శ్లేష కావ్యమయ్యు ఇందలి వర్ణనలు సహజసుందరములును, రసవంతములు నై యొప్పారును. ఈ కావ్య ప్రారంభమున భట్టుమూర్తి భక్తిభావము లెస్సగా వ్యక్తము చేయబడినది. + +అష్టదిగ్గజములలోని వాడుగా ప్రసిద్ధినందియు రాయల కాలమున ఉండేనా లేదా అను సందేహము కలిగించు వారిలో తెనాలిరామకృష్ణు డొకడు. ఈతని చాటువులును, హాస్యోక్తులును ఆంధ్ర దేశమున చాల ప్రచారము పొందినవి. ఇతడు రచించిన గ్రంథములు రెండు. ఉద్భటారాధ్య చరిత్రము, పాండురంగ మాహాత్మ్యము. ఉద్భటారాధ్య చరిత్రము శైవప్రబంధము, దీనిని రచించిన రామలింగ కవి రామకృష్ణునికంటె భిన్నుడని కొందరందురు. కాని ఇతడే మొదట రామలింగ డయ్యు తరువాత వైష్ణవమును స్వీకరించి రామకృష్ణు డయ్యెనని తోచుచున్నది. అప్పుడు కూడ శై వమన్న ఆతనికి వైముఖ్యము లేదు. + +పాండురంగ మాహాత్మ్యము భీమనదీతీరమునందలి పుండరీక క్షేత్రము యొక్క మహత్త్వమును వర్ణించు క్షేత్ర మాహాత్మ్యము. ఇందలి కథ స్కాందపురాణము నుండి గ్రహింపబడినది. క్షేత్రము, తీర్థము, దైవము,అను మూడును ఉదాత్తములై యుండు ప్రదేశ మేది యను ప్రశ్నకు ఉత్తరముగా ఇందలికథ చెప్పబడినది. ఇందలి ద్వితీయా శ్వాసము నందలి పుండరీకుడను పరమ భక్తాగ్రేసరుని వృత్తాంత మతిరమణీయముగా నుండును. పాండు రంగ క్షేత్ర మాహాత్మ్యమును సూచించు నితరకథ లెన్నియో ఇందుగలవు. వానిలో నిగమశర్మకథయు, సుశీల కథయు ముఖ్యములైనవి. వీటియందును, అయుతనియుతుల కథయందును రామకృష్ణుడు చూపిన కథా కథనపద్ధతి మిక్కిలి రమ్యముగా నుండును. పాండురంగ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0658.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0658.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ffdbebbd7a2a8fd14854dd97dbd3c33d44fe93c3 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0658.txt" @@ -0,0 +1,14 @@ +మాహాత్మ్యము కడుంగడు ప్రౌఢమైన ప్రబంధము. దీర్ఘ సంస్కృత సమాసములతోడను, అపరిచిత పద ప్రయోగముతోడను కూడి ఇందలి శైలి పఠితకు కొంత క్లేశము కలిగించును. ఇట్లని రామకృష్ణు డచ్చట చ్చట ముచ్చటగొల్పు తెలుగురచన సాగింపకపోలేదు. ఈ కావ్యమున పెక్కు సామెతలును జాతీయములును సందర్భోచితముగా పొదుగబడినవి. గంభీర భావప్రకటన మందును, రసపాత్ర పోషణమునందును రామకృష్ణుడు మిక్కిలి నేర్పరి. + +అష్టదిగ్గజ కవులలోని వాడు కాకపోయినను రాయల వారి కాలమున నుండిన మహాకవులలో సంకుసాల నృసింహకవి యొకడు. ఇతడు కవికర్ణ రసాయన మను నామాంతరముగల మాంధాతృ చరిత్రమును రచించి శ్రీరంగేశ్వరునికి అంకితము చేసెను. ఇతడు భట్ట పరాశరుని శిష్యుడు. ఈ పరాశరుడు క్రీ. శ. 1536 వ. సంవత్సరములో నుండెననుటకు శాసనసాక్షము కలదు. అందుచే నృసింహకవి క్రీ. శ. 16వ శతాబ్ది పూర్వార్థమున నుండెనని చెప్పుటకు అవకాశము కలుగుచున్నది. + +కవికర్ణ రసాయనము ఆరాశ్వాసముల శృంగార ప్రబంధము, ఇందు మాంధాతృచక్రవర్తి చరిత్రమును,అతడు విమలాంగిని వివాహమాడిన వృత్తాంతమును చక్కగా వర్ణింపబడినవి. తన కావ్యమునందలి శృంగార రసవర్ణనమును విన్న మాత్రమున యతి విటుడు కాకపోడనియు, అందలి వై రాగ్యవర్ణ నాకర్ణనమాత్రమున విటుడు యతి కాకపో డనియు ఆతడు చెప్పుకొని యుండెను. ఇందు కొంత అతిశయోక్తి యున్నను ఈకవి ప్రతిభాశాలి యనుటకు సందేహములేదు. ఈతని వర్ణనలు గంభీర భావశోఖితములై మిక్కిలి మనోహరములుగా నుండును. ఇతడు కావ్యారంభమున రాజులను నరకృతిని నిరసించి +యుండెను. ఈతనిశైలి సంస్కృత సమాస భూయిష్ఠ మయ్యును ధారాళమై మిక్కిలి రసవంతముగా నుండును. + +తెలుగున కవిత్వమువ్రాసి పేరుగన్న పనితారత్నములలో ఆతుకూరి మొల్ల మున్నెన్న దగి యున్నది. ఈమె కాలమును సరిగా నిర్ణయించుటకు ఆధారములు లేవు. కాని పూర్వక విస్తుతిలో ఈమె శ్రీనాథుని తరువాత నుండిన కవీంద్రుల నెవ్వరిని పేర్కొనియుండమిచే, ప్రబంధకవుల కాలముననే యుండె నని యూహింప వీలగు చున్నది. ఈమె తాను గోపవరపు శ్రీకంఠమల్లేశుని దయచే కవితా కౌశలము నేర్చితినని చెప్పుకొనియున్నది. ఈమె మిక్కిలి వినియముకలది. తనకు నిఘంటువులు, వ్యాకరణాలం కారాది శాస్త్రములు తెలియవనియు, శ్రీరామచంద్రుని ప్రేరణముచే తా నిహపర సాధనమునకై రామాయణమును రచించితిననియు, సవినయముగ తెల్పియున్నది. తెలుగు కవిత్వము దుర్బోధములైన +సంస్కృత సమాసములతో కూడియుండక తేట తెలుగు మాటలతో ధ్వని ప్రధానమై యుండవలె ననియు, తేనె +సోకినంతనే నోరు తీయనగురీతిని విన్న తోడనే యర్థమెల్ల తోచునట్లుండవ లెననియు, అట్లుగాక గూఢశబ్దములతో +కూర్చిన కావ్యము మూగ చెవిటి వారి ముచ్చటవలె నుండుననియు, ఈమె కవిత్వమును గూర్చి తన అభిప్రాయమును వెల్లడించెను. ఈమె తన రామాయణమును శ్రీరామునికే అంకితము కావించెను. + +మొల్ల తనకంత విద్యాసంపన్నతలేదని చెప్పుకొని యున్నను ఈమె కావ్యమున పాండిత్యలోప మెచ్చటను కానిపించదు. ఈమె వర్ణనలన్నియు ప్రబంధోచితములై మిక్కిలి ప్రౌఢముగా నుండును. అందును సాకేత నగర వర్ణనము శ్లేష శబ్దాలంకార పూరితమై ఈమె పాండితీ విశేషమును పలువిధముల సూచించుచున్నది. అయోధ్యా కాండము మొదట ఈమె కావించిన ప్రకృతివర్ణనము మిక్కిలి రమణీయముగా మన్నది. ఈమె సుందర, యుద్ధ కాండములను కొంచెము విస్తృతముగ వ్రాసినను మిగిలిన కాండములను చాల సంగ్రహించి వైచినది. ఈమె రామాయణమున కథ మిక్కిలి వేగముగా సాగిపోయినది. సీతాప హరణానంతరము రాముడు పొందిన దుఃఖము నీమె కరుణరస నిర్భరముగా వర్ణించినది. అట్లే సుందరకాండమున హనుమంతునితో సీత తన వృత్తాంతమును చెప్పుకొన్న ఘట్టముకూడ మిక్కిలి జాలిగొల్పునదై మొల్ల స్త్రీ హృదయమును వెల్లడి చేయుచున్నది. ఔచిత్యపోషణమున నీమె అందెవేసిన చేయి. ఈమె +శైలి మృదుమధుర పద గుంఫితమును, భావబంధురమునై సర్వజన రంజకముగా నుండును. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0659.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0659.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9cbd52fede74de3d5becd2b49606fc04080e0ca8 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0659.txt" @@ -0,0 +1,18 @@ +తెలుగున సంకీర్తనము లనబడు భక్తి గేయములను వ్రాసినవారిలో మొదటివాడు తాళ్ళపాక అన్నమాచార్యుడు. ఈతడు క్రీ. శ. 15 వ శతాబ్ది ఉత్తరార్ధమున జీవించియుండెను. ఇతడును, ఇతని సంతతివారును శ్రీ తిరుపతి వేంకటేశ్వర స్వామి వారి సన్నిధిని సంకీర్తనాచార్యులుగ నుండిరి. ఇతడు భక్తిశృంగారమయములైన కీర్తనలెన్నో రచించి స్వామి సన్నిధిని పాడుచుండెడి వాడట. ఇతని గేయములు భావపూరితములును మృదు మధుర పద బంధురములునై మిక్కిలి హృద్యముగా నుండును. ఇతడు తన గేయములలో సందర్భోచితముగ వ్యావహారిక భాషను గూడ వాడియుండెను. ఇతనికి పద కవితాపితామహుడను సార్థకమైన బిరుద నామముకలదు. + +అన్నమాచార్యుని కుమారుడు పెద తిరుమలాచార్యుడు. ఇతడు కృష్ణదేవరాయలకు సమకాలికుడు. తెలుగున వచనైక రచనలు వెలయించినవారిలో సింహగిరి వచనములను రచించిన కృష్ణమాచార్యులు మొదటివాడు. రెండవవాడు పెదతిరుమలాచార్యుడు. ఇతడు రచించిన వచనములకు వేంకటేశ్వర వచనములని పేరు. ఇవియును సింహగిరి వచనములవలెనే భక్తుడు భగవంతునికి కావించిన విన్నపములు. ఇవి ఛందోరహితములైనను తాళ రాగ సమన్వితముగా పాడుటకు అనువైనవి. ఆత్మనివేదన రూపములును, ప్రపత్తిపూరితములునైన ఈ వచనములు భక్తి భావభరితములై శతకములందలి పద్యములను పోలి యున్నవి. ఇందలి రచన అలతియలతి వాక్యములతోగూడి నిర్దుష్టమై మిక్కిలి శ్రవణానందకరమై యుండును. ఇది కాక ఇతడు శృంగారకీర్తనలు, శృంగార దండకము, శృంగార వృత్తశతకము, వేంకటేశ నీతిశతకము, వేంక టేశొదాహరణము, చక్రవాళమంజరి అను కృతులను కూడ రచించియుండెను. ఇతని కవిత ధారాశుద్ధి కలిగి ద్రాక్షాపాకమై విరాజిల్లుచుండును. + +తాళ్ళపాక తిమ్మక్క (తిరుమలాంబ) సుభద్రా కల్యాణ మను ద్విపద కావ్యమును రచించెను. ఈమె పెదతిరుమలా +చార్యునకు సవతితల్లి. ఈ సుభద్రాకల్యాణము పరిమాణమున చిన్నదయ్యు రసవంతముగా నుండును. సుప్రసిద్దు డయిన చేమకూర వేంకటకవి తన విజయవిలాస మందలి సుభద్రాపరిణయమున ఈమె కావ్యమును పెక్కుచోట్ల అనుసరించినట్లు కనబడుచున్నది. సుభద్రా పాత్రను చిత్రించుటలో వేంకటకవికంటె తిమ్మక్కయే ఎక్కువనేర్పు చూపెనని విమర్శకుల అభిప్రాయము. + +తాళ్ళపాక చిన్నన్న పెద తిరుమలాచార్యుల తనయుడు. ఇతడు అష్టమహిషీ క ల్యాణము, పరమయోగి విలాసము, +ఉషాపరిణయము, అన్నమాచార్యచరిత్రము అను నాలుగు ద్విపద కావ్యములను రచించెను. “చిన్నన్న ద్విపద కెరగు" +నను పద్యమున పేర్కొనబడిన చిన్నన్న ఈతడే. మధుర మంజులములగు పదములతో ద్విపదలనుకూడ విసువు +జనింపకుండ రచించుటలో ఈకవి చాల నేర్పరి. దినమునకు వేయి ద్విపదలు రచింపగల నని ఈతడు చెప్పుకొని +యున్నాడు. అష్టమహిషీ కల్యాణారంభమున ఈతడు తాను ద్విపదరచనలో అవలంబించిన లక్షణములను వివరించి యున్నాడు. + +చిన్నన్న అన్నయైన చినతిరుమలాచార్యులు కూడ కవియే. ఇతడు అధ్యాత్మ శృంగార కీర్తనలు, అష్టభాషా దండకము, సంకీర్తన లక్షణము అను పద్యకావ్యము రచించెను. ఈసంకీర్తన లక్షణ మీతని తాత యైన అన్నమాచార్యులు సంస్కృతమున రచించిన గ్రంథమునకు తెలుగుచేత. ఇతడు అష్టభాషాదండకమున తనకు సంస్కృత ప్రాకృతాద్యష్ట భాషల యందు కల పాండిత్యమును ప్రదర్శించెను. ఇతని కుమారుడైన తిరువేంగళప్ప మమ్మటుని కావ్యప్రకాశికకు సుథానిధి అను వ్యాఖ్యానమును, అమరకోశమునకు బాలప్రబోధిక అను తెలుగు టీకను రచించెను. ఆంధ్రామరుకము కూడ ఇతని రచనయే అని కొందరి అభిప్రాయము. + +వెలగపూడి వెంగయామాత్యుడు (క్రీ.శ. 1530) బిల్వమంగళుడను నామాంతరముగల లీలాశుకుడను కవి సంస్కృతమున రచించిన శ్రీకృష్ణకర్ణామృతమునందలి మూడువందల శ్లోకములను మూలమునందలి భావములు చెడకుండ అతి మధురముగ అనువదించి యుండెను, + +కాసె సర్వప్ప సిద్ధేశ్వర చరిత్రమను చారిత్రక కావ్యము రచించెను. దీనికే ప్రతాపచరిత్రము, కాకతీయరాజ వంశావళి అని నామాంతరములు కలవు. సర్వప్ప కాల మిదమిత్థమని నిర్ణయించుటకు వీలులేదు కాని ఈతడు ప్రతాపరుద్రుని ఆస్థానమునందలి కవులను పేర్కొనుచు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0661.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0661.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a672cfe6b80c5c223d76e527c260bd6d09700385 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0661.txt" @@ -0,0 +1,13 @@ +వ్యవస్థను చక్క పెట్టి తరువాత దండయాత్రలకు బయలుదేరెను. ముందాతడు దక్షిణమున కేగి ఉమ్మత్తూరు, శివ +సముద్రములనేలు గంగరాజు నోడించెను. పిమ్మట రాయచూరు, ముదగల్లు కోటలను స్వాధీనము చేసికొని కృష్ణా +నదీతీరముల మహమ్మదీయుల సంయుక్త సేనల పరాభవించెను. తరువాత అతడు కటకము జయించి కళింగరాజు +కూతురైన తుక్ఖ్హాదేవిని పెండ్లియాడెను. ఈవిధముగా ఇందు శృంగారరసమునకుకూడ సుంతప్రవేశము లభించుటచే కుమారధూర్జటి ఈసందర్భమున ప్రబంధోచితములయిన వర్ణనలు కావించెను. వీరరసపోషణమున ఇతడు మిక్కిలి నేర్పు ప్రదర్శించెను. ఇతని శైలి సులభమును సరసమునై యొప్పారును. కావ్యారంభమున ఇతడు కావించిన విద్యానగర నిర్మాణ వృత్తాంతమును, ఆ నగర వర్ణనమును మిక్కిలి రమణీయములుగా నున్నవి. ఇతని గ్రంథమున చారిత్రకముగా చూచిన కొన్ని పొరపాట్లు కానబడుచున్నవి. తుళువ నరసనాయకుని తరువాత వీరనరసింహరాయలుకాక కృష్ణరాయలే సింహాసనము నధిష్ఠించెనని ఈతడు వ్రాసెను. ఈ గ్రంథమునందలి అంశములు పెక్కులు రాయవాచకమునందలి వానితో సరిపోలుచున్నవి. కృష్ణరాయ విజయమునకు ముందు కుమారధూర్జటి సావిత్రీ చరిత్రము, ఇందుమతీ వివాహము +అను కావ్యములనుకూడ రచించియుండెను. + +కందుకూరి రుద్రకవి క్రీ. శ. 17 వ. శతాబ్ది పూర్వార్ధమున నుండెనని కొందరును క్రీ. శ. 1550 నుండి 1580 వరకు పాలించిన ఇబ్రహీంషావలన చింతలపాలెమును అగ్రహారముగా పడసిన రుద్రకవి ఈతడే యగుటచే క్రీ. శ. 16 వ శతాబ్ది ఉత్తరార్ధమున నుండెనని కొందరును చెప్పుచున్నారు. ఇతడు సుగ్రీవ విజయ మను యక్షగానమును, నిరంకుశోపాఖ్యాన మను ప్రబంధమును రచించెను. సుగ్రీవ విజయ మింతవరకు లభించిన యక్షగానములలో మొదటిది. సీతాన్వేషణ పరాయణులై వచ్చిన రామలక్ష్మణులను హనుమంతుడు దర్శించుటతో ఇది మొదలిడి వాలి వధానంతరము సుగ్రీవుడు పట్టాభిషిక్తుడగుటతో ముగియుచున్నది. వాలిమరణదుఃఖితయై తార శ్రీరాముని దూరినఘట్ట మిందు కరుణరస భరితమై హృదయ ద్రావకముగా నున్నది. ఇట్లే వాలి సుగ్రీవుల యుద్ధము,సప్తతాళభంజనము మున్నగు ఘట్టములందు వీరరసము +పోషింపబడినది. ఇందు ద్విపదలు, దరువులు, అర్ధ చంద్రికలు, ఏలలు మున్నగు దేశిరచనలు కలవు. నిరంకుశో +పాఖ్యానము కందుకూరు గ్రామమున వెలసిన సోమేశ్వరున కంకితము చేయబడినది. ఈ ప్రబంధమున నిరంకుశుడను సార్ధక నామధేయుడగు బ్రాహ్మణధూర్తుని సాహసిక ప్రవృత్తి వర్ణింపబడినది. ఈ కథ పెక్కు విధముల తెనాలి రామకృష్ణుని నిగమశర్మకథను పోలియుండును. సంభోగ వ్యసనమున తగుల్కొనియు, పాపమునొందనివాడు కలడా యని ధర్మశీలుడను రాజు అడుగ దానికి సమాధానముగా పులస్త్యమహర్షి ఈ కథ నెరిగించెను. వేశ్యమాత యొక్క క్రౌర్యమును, నిరంకుశుడు జీర్ణ దేవాలయమున శివలింగమును చూచి తనతో జూదమాడ రమ్మని బలవంత పెట్టిన ఘట్టమును ఇందు మిక్కిలి +రమణీయముగా వర్ణింపబడినవి. పురవర్ణనాదుల సందర్భమున ఇందు వసుచరిత్రరీతులు స్ఫుటముగా కనిపించును. +రుద్రకవి ఈ కథాద్వారమున ప్రకటించిన పరమార్థ మేమియు లేకపోయినను, సరసమైన శైలిచేతను,అందందు కానబడు ప్రౌఢ సస్కృతరీతులచేతను, జాతీయములైన నా నుడుల చేతను, ఈ ప్రబంధమును పఠితృ జనానంద సంధాయకమును కావింపజాలినాడు. + +ఈ యుగమున తెలంగాణమునందు కొన్ని ఉత్తమ కావ్యములు వెలువడినవి. అందు పెక్కు కావ్యములు మహమ్మదీయ రాజులయు వారి సామంతులయు పోషణము నందియుండుట గమనింపదగినది. చరిగొండ ధర్మన్న చిత్రభారతమును వ్రాసి చిత్తాపుఖానుని మంత్రియైన ఎన్ములపల్లి పెద్దామాత్యునికి అంకితము చేసెను. ఓరుగల్లులో దొరకిన యొక శాసనమునుబట్టి చిత్తాపుఖానుడు ఆంధ్ర వీర శేఖరు డనియు, క్రీ. శ. 1504 సం॥ ప్రాంతమున మహమ్మదీయులనుండి ఓరుగల్లుకోటను వశపరచుకొని సమర్థతతో పాలించె ననియు తెలియు చున్నది. చిత్రభారతమునందలి కథ బ్రహ్మాండపురాణము నుండి గ్రహింపబడినది. పేరునకు తగినట్లిది మిక్కిలి చిత్రముగానుండును. ఇందెడనెడ చిత్రక విత్వముకూడ కాననగును. కీ. శే. చిలకమర్తి లక్ష్మీనరసింహం పంతులుగారు రచించిన ప్రసిద్ధమైన గయోపాఖ్యాన నాటకము \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0662.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0662.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1f1866ac737563ccad06afa3e2207d9303cd5d4c --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0662.txt" @@ -0,0 +1,17 @@ +నందలి కధకు మూలములైన గ్రంథములలో ఇదియు నొక్కటి. ఇందు వీరరసము మిక్కిలి నిపుణముగా వర్ణింపబడినది. + +హరిభట్టు అను కవి (క్రీ.శ. 1530) వరాహపురాణము మత్స్యపు రాణము, భాగవతమునందలి షష్ఠి కాదశ ద్వాదశ స్కంధములు, నరసింహ పురాణము అను గ్రంథములను రచించెను. ఇందు మత్స్య నరసింహపురాణములు మాత్రమే ముద్రితములైనవి. ఇందు వరాహ నరసింహ పురాణములుతప్ప మిగిలినవన్నియు భగవదంకితములు చేయబడినవి. వరాహపురాణము నిజాము రాష్ట్రము నందలి ఖమ్మం మెట్టు గ్రామమునకు కరణమైన కొలిపాక ఎఱ్ఱయామాత్యున కంకితము కావింపబడెను. హరిభట్టు మత్స్యపురాణమును పూర్తిగా అనువదించి యుండ లేదు. అందలి విష్ణుధర్మోత్తర ఖండమును మాత్ర మైదాశ్వాసములలో రచించెను. ఇందు విష్ణుపూజాఫలము, తులసీ మాహాత్మ్యము మొదలగు భక్తి ప్రధానములగు కథలు వర్ణింపబడినవి. ఈగ్రంథము శ్రీరంగేశునికి అంకితము చేయబడినది. ఎఱ్ఱాప్రెగడ నరసింహ పురాణమునందలి +పూర్వభాగమును మాత్రము రచించియుండుటచే, హరిభట్టు ఉత్తరభాగమును మాత్రము అనువదించి యుండెను, ఈగ్రంథము వచనకావ్యమని పేర్కొనబడినది. నిజమునకిది పద్యగద్యాత్మకమైన చంపూకావ్యమే కాని వచన కావ్యముకాదు. హరిభట్టు రచన సమ సంస్కృతాంధ్ర పద భూయిష్ఠమై మిక్కిలి మధురముగా నుండును. + +తెలుగునందలి మొదటి అచ్చతెలుగుకా కావ్యము యయాతి చరిత్ర. దీనిని రచించినవాడు పొన్నికంటి తెలగన్న (క్రీ. శ. 16 వ శతాబ్ది ఉత్తరభాగము). ఇతడికావ్యమును ఇబ్రహీం కుతుబ్షాకు సామంతుడైన అమీను ఖాను అను మహమ్మదీయ సరదారున కంకితము చేసెను. ఇట్లు మహమ్మదీయ ప్రభువున కంకితము చేయబడిన మొదటి గ్రంథ మిదియే. ఇందలి కథ భారత భాగవతములనుండి గ్రహింపబడినది. తెలగన్న యయాతి చరిత్రము నందలి శృంగార భాగములకే ఎక్కువ ప్రాధాన్యమిచ్చెను. అచ్చ తెలుగను పేరున్నను ఇందు తద్భవములైన పదములును కృత్రిమములై న సమానములును పెక్కు కానిపించును. + +తెలుగున అచ్చతెలుగు కవిత్వము అను ప్రత్యేక సంప్రదాయమునకు దారిచూపి దానిని సాధ్యమైనంతవరకు +రసోత్తరముగా వెలయించిన తెలగన్న ఎంతయు ప్రశంసనీయుడు. ఇతని ప్రకృతివర్ణనలు రమణీయములును ఉదాత్త +భావపూరితములునై మనోహరములుగా నుండును. + +అద్దంకి గంగాధరకవి తపతీసంవరణోపాఖ్యానమను శృంగారప్రబంధమును రచించి గోలకొండ నవాబైన ఇబ్రహీం కుతుబ్ షా కంకితము చేసెను. ఇందలి కథ భారతమునుండి గ్రహింపబడినది. ఈప్రబంధము నవరస బంధురములైన కల్పనలతోకూడి వసుచరిత్రను తలపించు చుండును. + +వైజయంతీ విలాస మనుపేర విప్రనారాయణ చరిత్ర మను ప్రబంధమును రచించిన సొరంగు తమ్మయ మహమ్మదు కుతుబ్షాకాలములో గోలకొండకు కరణముగా నుండెను. ఇతడు వైష్ణవమతాభిమాని, తన కావ్యమును శ్రీరామునికి అంకితము చేసెను. ఈ ప్రబంధము అత్యంత శృంగారమయమై అచ్చటచ్చట సభ్యతామర్యాదనుకూడ అతిక్రమించున ట్లుండును. ఐనను ఇందలికథ రమ్యము. భావములు గంభీరములు. రచన మధురము. వేశ్యాలోలత్వమువలని కీళ్లు ఇందు చక్కగా ప్రదర్శింపబడినవి. + +మల్లా రెడ్డి అను కవి క్రీ. శ. 16వ శక్తాబ్ది అంతమున మెదకు సమీపమునందలి బిక్కనవోలు రాజధానిగా రాజ్యము చేసిన రెడ్డిరాజులవంశమునకు చెందినవాడు. ఇతడు షట్చక్రవర్తి చరిత్రము, శివధర్మోత్తరము, పద్మ పురాణము అను గ్రంథములను రచించెను. షట్చక్రవర్తి చరిత్రమున హరిశ్చంద్రాదు లగు ఆర్గురు చక్రవర్తుల కథలు వర్ణింపబడినవి. ఇందు ప్రబంధ సామాన్యములగు వర్ణన అన్నియు గోచరించును. ఇందలి రచన శ్లేషశబ్దాలంకారములతోకూడి వసుచరిత్ర రచనను తలపించు చుండును. శివధర్మోత్తరము శివపారమ్యమును బోధించు గ్రంథము. ఇందు శైవమతధర్మము, వేదాం +తము, శైవాచారములు వర్ణితములై యున్నవి. మల్లారెడ్డి శ్లేషాదులకై అంతగా యత్నింపనికతమున అతని పద్మ పురాణమునందలి కవిత్వము సులభమును సహజమునై అలరారుచుండును. ఇందలి నాల్గవ ఆశ్వాసమున రామాయణ కథ చెప్పబడినది. వాల్మీకి రామాయణము \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0663.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0663.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a02ff54e520352710adba3be3465953bbce97651 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0663.txt" @@ -0,0 +1,10 @@ +నందలి కథకును ఇందలి కథకును కొన్ని భేదములు కాన వచ్చుచున్నవి . మల్లా రెడ్డియు అతని వంశీయులును శివ +భక్తి పరాయణులు. ఈతని సోదరులలో కామిరెడ్డి, ఎల్లారెడ్డి అనువారు సాహిత్యప్రియులై కవులను పోషించి వారివలన కావ్యము లంకితము పొందినట్లు తెలియు చున్నది. మల్లా రెడ్డి కావ్యములం దతని వినయశీలమును భ్రాతృభక్తియు చక్కగా వెల్లడిచేయబడినవి. + +దక్షిణాంధ్రయుగము :- ఈ యుగమున ఆంధ్ర దేశముననేకాక మధుర, తంజావూరు, పుదుక్కోట, జింజి. మైసూరు మున్నగు దక్షిణ దేశపు రాజ్యములందు కూడ ఆంధ్రవాఙ్మయము వర్ధిల్లినది. ఇందు ముఖ్యముగా +పేర్కొనదగినవి మధుర, తంజావూరు నాయక రాజ్యములు. ఈ రాజ్యముల స్థాపనమునుగూర్చి శ్రీ నేలటూరి వేంకట రమణయ్యగారిట్లు చెప్పుచున్నారు:- విజయనగరరాజు లారంభమునుండియు మహమ్మదీయ రాజులతో పోరాడవలసి వచ్చుచుండెను. అందుకై వారికి విస్తృతమైన సేనయు, ధనమును ఆవశ్యకము లగు చుండెను. భూమినుండివచ్చు ఆదాయమును సైన్య పోషణమునకై వినియోగించు విషయమున రాయలొక పద్ధతి నవలంబించెను. దేవదేయ, బ్రహ్మదేయములు కాక మిగిలిన గ్రామము లన్నిటిని అతడు భండారవాడ గ్రామములు, అమర గ్రామములు అని రెండురకములుగా విభజించెను. రాజు దళనాయకులకు కొన్ని నిబంధనములమీద ఇచ్చు గ్రామములకు అమర గ్రామము లని పేరు. యుద్ధము సంభవించునప్పుడు నిర్ణీత సంఖ్యగల గజాశ్వబలముతో వచ్చి సాయముచేయుట,ఏటేట +నిర్ణీతమైన కొంత ధనమును కప్పముగా నొసగుట అను రెండును ఈ అమరపద్దతి యందలి ముఖ్య నిబంధనములు. +రాయల మరణానంతరమును, రాక్షసతంగడి (తళ్ళికోట) యుద్ధానంతరమును విజయనగర సామ్రాజ్యమున వర్తిల్లిన అరాజక పరిస్థితుల నవకాశముగా గైకొని ఈ అమర నాయకులు పరిసరములందలి అమర రాజ్యముల నాక్రమించుకొని నూతన సంస్థానములను స్థాపించిరి. ఇట్టి వానిలో మధుర, తంజావూరు, జింజి రాజ్యములు ముఖ్యములైనవి. ఈ రాజ్యములు దక్షిణమున నుండుటచే వీనికి శత్రుభయ మంతగా లేకుండెను. అందుచే సారవంతములైన రాష్ట్రముల నుండి వచ్చు ఆయమును యథేచ్ఛముగా అనుభవించుచు సంగీత సాహిత్యములతో కాలక్షేపము చేయుటకు ఆ రాజుల కవకాశ మేర్పడెను. రాక్షస తంగడి యుద్ధానంతరము విజయనగర సామ్రాజ్యము మహమ్మదీయుల దుండగములకు నెలవయ్యెను. ఆ బాధ పడలేక పలువురు బ్రాహ్మణులు, కవి, గాయక నర్తకాదులు తమ నివాసములను వీడి దక్షిణమునకు వలసపోయిరి. రసికులైన నాయకరాజులు వారి కాశ్రయ మిచ్చి పోషించిరి. ఈ విధముగా దక్షిణ దేశము ఆంధ్ర వాఙ్మయాభివృద్ధి కాస్పదమగుట సంభవించెను. + +దక్షిణాంధ్ర సాహిత్యమును గూర్చి ముఖ్యముగా మూడు అపవాదములు కలవు. అప్పటి కవులు భాషా విషయమున వ్యాకరణ సంప్రదాయమును సరిగా ననుసరింప లేదనియు, వారు సభ్యతా మర్యాద నతిక్రమించి దుర్నీతికరమును జుగుప్సాకరము నగు శృంగార రసమును హెచ్చుగా వర్ణించిరనియు, ఈ యుగమున స్తుత్యమైన ప్రతిభ క్షీణించి హేయమైన అనుకరణమే ప్రబలిన ధనియు ఆ మూడపవాదములు. నిజమునకి అపవాదము అప్పటి సాహిత్యమునందలి ఏకదేశమును బట్టియే ఏర్పడి నట్టివికాని సర్వ వ్యాపకము అనదగినవి కావు. మరియు సాహిత్యమున రసమునకే ప్రాధాన్యముకాని కేవల భాషకు కాని ఉపదేశమునకు కాని అంత ప్రాధాన్యము లేదను విషయము దృష్టియం దిడికొని చూచినచో ఇది తొలగిపోవును. ఈ కాలమునందలి కవులు సృజించిన వివిధ నూతన కావ్య ప్రక్రియలను పరికించువారికి వారు ప్రతిభాహీనులు కారని స్పష్టము కాకమానదు. ప్రబంధములేకాక యక్షగానములు, గేయములు, వచనములు +ఈ కాలపు సాహిత్యమునకు వైవిధ్యమును పుష్టిని చేకూర్చినవి. మరియు మధుర మంజులమైన భాష, సంగ్రహములు భావబంధురములునై కథాగమనమున కాటంకము కల్పింపని సుందర వర్ణనములు, రమణీయ కల్పనతో కూడిన కథానిర్మాణము తత్పూర్వ సాహిత్యముతో పోల్చిచూచినచో ఈ కాలపు సాహిత్యమునకు వైశిష్ట్యము చేకూర్చుచున్నవి. అందుచే దక్షిణాంధ్ర వాఙ్మయ మాంధ్రభారతి కలంకారమేకాని అపవాదము కాదనుటలో సందేహములేదు. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0664.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0664.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7ceca2fe83fd044c560c8aeb06b811b831a9b04b --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0664.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +మధుర నాయకరాజ్యము: రాక్షస రంగడి యుద్దా నంతరమును, తంజావూరు నాయక రాజ్యమంతకు పదునైదేండ్లకు పూర్వమును, స్థాపింపబడినట్లు ఇటీవలి పరిశోధనముల వలన తెలియుచున్నది. మొట్టమొదట ఆంధ్ర వాఙ్మయము దక్షిణదేశమున ప్రవేశించుట కి నాయక రాజులే కారణభూతు అని పలువురు తలంతురు. కాని అంతకుముందే ఆ +వాఙ్మయ మచ్చట అడుగుపెట్టె వనుటకు నిదర్శనములున్నవి. అచ్యుతదేవరాయలు (క్రీ.శ. 1529-42) ఆంధ్ర భాషాభిమానియై ప్రతి సంవత్సరము శ్రీ వేంకటేశ్వరస్వామికి సత్కావ్య ప్రబంధ పుష్పమును సమర్పించెడివాడట. అతని అడుగుజాడల ననుసరించి మంత్రి, నాయక సామంతాదులు కూడ కవులను పోషించి వారిచే రసవంతములైన కావ్యములు రచింపజేసి భాషా సేవ కావింప మొదలిడిరి. అట్టివారిలో రామనాథపుర మండలమునందలి శివపురి ప్రాంతమును రాయల పక్షమున పాలించుచుండిన గోళ్ళవంశపు నాయకులు ముఖ్యులు. వారు గోళ్ళ బసవేంద్రుని కుమారులు. వారిలో చినరామప్ప అనునతడు తన అన్న యగు పెద రామప్ప పేర పచ్చకప్పురపు తిరువేంగళ కవిచే తమ ఇలవేల్పైన చొక్కనాథుని చరిత్రమును ద్విపద కావ్యముగా చెప్పించెను. ఈ కారణముచే ఆంధ్ర సరస్వతిని +తొలుదొల్త దక్షిణమున కాకర్షించిన గౌరవ మీ గోళ్ల నాయకులకే చెందవలసి ఉన్నది. కాని ఆమె నచ్చట స్థిరముగా ప్రతిష్ఠించి వివిధ కావ్యపుష్పహారములచే నారాధించిన వారు మధుర తంజావూరు నాయకులే యనుటకు సందేహింప నవసరములేదు. + +దక్షిణాంధ్రయుగమున వాఙ్మయ వాహిని వివిధ వేణికలతో ప్రవహించినది. అందు పద్యములు, గేయములు, వచనములు, యక్షగానములు ముఖ్యములైనవి. అప్పటి పద్యకావ్యములు ప్రబంధములే. గేయరచన అప్పుడు విరివిగా సాగుటకు యక్షగానములలో అవి ప్రధానస్థాన మాక్రమించుటయే కారణము. సంకీర్తనలు, అధ్యాత్మ కీర్తనలు, ఏలలు, దరువులు, పదములు అందు ప్రధానములైనవి. కొరవంజి, దేశి, చౌవదము, జక్కిణి, జోగి, చిందు మున్నగు నాట్య భేదములకు అనుగుణముగా ప్రత్యేకములైన గేయములను పాడుచుండెడివారు. క్షేత్రయ, విజయరాఘవుడు, రంగాజమ్మ, సీనయ్య మున్నగువారు పదరచనయందును, త్యాగరాజు సంకీర్తన రచనయందును వాసికెక్కిరి. + +వచనైక రచనలు 15 వ శతాబ్దికి ముందుకూడ రెండు వెలసినమాట సత్యమేయైనను అవి కొల్లలుగా రచింపబడుట దక్షిణాంధ్రయుగముననే. ఇప్పటి వచనరచనలు రెండు తెరగులు వాడుక భాషలో వ్రాయబడినవి, గ్రాంధికములు. రాయవాచకమువంటి చారిత్రక వచనములలో వాడుకభాష వాడబడినది. గ్రాంథిక రచనలు పెక్కు పురాణములకును ప్రబంధములకును వచనీకరణములు. ఇది అప్పటివారికి ప్రాచీన గ్రంథములపై గల అభిమానమును తేటతెల్ల మొనరించు చున్నది. + +యక్షగాన మొక నాటక విశేషము. విజయ రాఘవుడు మున్నగువారు తమ యక్షగానములను నాటకములనియే వ్యవహరించిరి. ఇవి క్రీ. శ. 12వ శతాబ్దినుండియు ప్రచారమున నున్నను అప్పకవి కి పూర్వపు లాక్షణికు లెవ్వరును వానిని పేర్కొని యుండ లేదు. ద్రావిడ భాషలందలి దృశ్యరచనలు కొరవంజు లనబడుననియు, కొరవలు అను ఆటవిక జాతి వారు ముందు వానిని ప్రదర్శించెడి వారనియు, పిమ్మట జక్కులు లేక యక్షులు అనువారు వానివి చేబట్టుటచే వానికి యక్షగానము లను పేరువచ్చెననియు, కీ. శే. ప్రభాకర శాస్త్రులుగారు తెల్పియున్నారు. కొరవంజిని అనగా +ఎరుకతను మొదట యక్షగానములలో ప్రవేశ పెట్టిన వారు తంజావూరివారే అగుటచే కొరవలమూలమున యక్షగానము లుత్పన్నము లయ్యె ననుట యుక్తము కాదనియు, అవి మతప్రచారము నిమిత్తమై ప్రభవించి తొలుత కొయ్యబొమ్మల మూలమునను తోలుబొమ్మల మూలమునను ప్రదర్శింపబడి తరువాత మనుజులే ప్రదర్శించిన మూగవాటకములై పిమ్మట గద్యపద్య గేయములతోకూడి యక్షగానము లయ్యె ననియు, బౌద్ధ యుగమునుండియు ఆంధ్ర దేశమున జక్కులులేక యక్షులు అను ఒక తెగవారు నివసించుచుండి రనియు, వారికిని యక్షగానముల యుత్స తికిని సంబంధముండుననియు +ఇట్టివి సంస్కృతమునకూడ నుండె ననుట కాధారము \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0665.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0665.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d9ef2633b7f587bc9ebfd0642ab3e60198514616 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0665.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +లుండుటచే కేవల దేశిరచన లని చెప్పుటకు వీలు లేదనియు, తెలుగు యక్షగానములను చూచి తమిళులును, కన్నడులును తమతమ భాషలలో వానిని రచించి రనియు, తంజావూరు కవులు వానిలో పెక్కు మార్పులు చేసి వానికి వన్నె కలిగించి రనియు, యక్షగానములలో పాత్రపోషణమునకే కాని కథాకల్పనమున కంత ప్రాధాన్యము లేదనియు, +లేదనియు, శ్రీ డా. నే. వేంకటరమణయ్య గారభిప్రాయ పడుచున్నారు. + +తంజావూరు నాయక రాజ్యముమాట విన్నంతనే స్మృతి పథమున తోచువాడు రఘునాథనాయకుడు, (క్రీ.శ.1614-1633). ఇతడు సర్వవిధముల రాయలవారి కెనయని చెప్పదగినవాడు. ఇతడు సుమారు వంద గ్రంథములు రచించెను. వానిలో రామాయణము, వాల్మీకి చరిత్రము అను రెండు గ్రంథములు మాత్రమే లభించు చున్నవి. ఈ రామాయణమైనను సమగ్రముగా లేదు. ఇందు బాలకాండమున నాల్గవ ఆశ్వాసములో కొంత భాగము మాత్రమే కానబడుచున్నది. కథ కోసలదేశ వర్ణనతో నారంభమై పుత్రకామేష్టితో ముగియుచున్నది. ఇందలి కవిత్వము రసవంతములైన వర్ణనలతోడను, +మధుర మంజులమైన పదప్రయోగము తోడనుకూడి మనోహరముగానున్నది. రఘునాథు డిందలి ద్వితీయాశ్వాసమున ఋశ్యశృంగుని కథను చాల హృద్యముగా రచించి యున్నాడు. మధురవాణి తాను రఘునాథుని రామాయణము నొకదానిని సంస్కృతీకరించినట్లు చెప్పుకొన్నది. అది పరిమాణమున చాలా చిన్నదగుటచే పై రామాయణ మగునో కాదో అని సందేహ ముదయించుచున్నది. వాల్మీకి చరిత్రము మూడాశ్వాసములతోకూడిన ప్రబంధము. ఇం దాదికవియైన వాల్మీకి మహాముని పూర్వ జీవితము వర్ణింపబడినది. ఇందు వస్వ్తెక్యము కొరవడినట్లు కానిపించును. గ్రంథారంభమునందలి తీర్థాదుల వర్ణన మతిదీర్ఘమై కొంత విసువు కలిగించుచున్నది. తృతీయాశ్వాసమునందలి రంభోర్వశీ పరాభవ వృత్తాంతము రమ్యముగా నున్నది. శృంగార సావిత్రియను రెండా శ్వాసముల ప్రబంధ మొకటి రఘునాథుని పేర ముద్రితమైనది. అది అతని రచనమగునో కాదో చెప్పజాలము.యజ్ఞ నారాయణ దీక్షితుడు తన సాహిత్య రత్నాకరమున +రఘునాథుడు యామద్వయమున పారిజాతాపహరణ కావ్యమును చెప్పి తండ్రిచే కనకాభిషేకము నొందెనని తెల్పి యున్నాడు. దీనినిబట్టి ఈ కవిరాజు ఆశుకవిత్వమున కూడ నిపుణుడని తెలియుచున్నది. + +పై పద్యకావ్యములనేకాక రఘునాథుడు అచ్యుతాభ్యుదయము, నల చరిత్ర అను రెండు ద్విపద కావ్యములనుకూడ రచించియుండెను. ఇందలి నలచరిత్ర ఆంధ్ర భాషోల్లాసినీ అను మాసపత్రికయందు ముద్రితమైనది. ఇందెనిమి దాశ్వాసములలో నల దమయంతుల కథ సంపూర్ణముగా చెప్పబడినది. ఇందు వర్ణన విధానమును, రసపాత్రపోషణ చాతుర్యమును రఘునాథుని అప్రతిమానమైన ప్రతిభను చెప్పక చెప్పుచున్నవి. నల దమయంతుల వనసంచారవర్ణనము పఠించినచో ఈ విషయము తేటతెల్లమగును. అచ్యుతరాయాభ్యుదయము పేరునుబట్టి రఘునాథుని తండ్రి చరిత్రను వర్ణించు కావ్యమని తెలియుచున్నది. రఘునాథుఁడు రుక్మిణీ పరిణయము అను యక్షగానమునుకూడ రచించినట్లు యజ్ఞ నారాయణ దీక్షితులు చెప్పియున్నాడు. (శ్రీ రుక్మిణీ కృష్ణవివాహ యక్షగానం ప్రబంధానపినైక భేదాన్) కాని అది ఇంకను ముద్రితము కాలేదు + +రఘునాథుని ఆస్థానమునందలి కవులకేకాక దక్షిణాంధ్రయుగమునందలి కవీంద్రుల కెల్ల తలమానికమని చెప్పదగినవాడు చేమకూర వేంకటకవి. ఇతడు రచించిన ప్రబంధములు రెండు. సారంగధర చరిత్రము, విజయ విలాసము, ఈ రెండు ప్రబంధములును రఘునాథ భూపాలునికే అంకితముచేయబడినవి. సారంగధర చరిత్రము మాళవరాజగు రాజమహేంద్రుని భార్య చిత్రాంగి తన సవతి కుమారుడగు సారంగధరుని వలచి వలపింప యత్నించిన కథ. ఇది వేంకటకవి ప్రథమరచన. ఇది శృంగార రసాభాసముతోకూడి వస్తుస్వభావమునుబట్టి కొంత జుగుప్సను కలిగించుచున్నది. + +విజయవిలాస మాంధ్రసరస్వతి కపూర్వమైన అలంకారము. ఇందు పాండవ మధ్యముడైన విజయుడు ఉలూచి, చిత్రాంగి, సుభద్ర అను మువ్వురు జవ్వనుల చెట్టపట్టి కావించిన విలాసములు మూడాశ్వాసములలో వర్ణింపబడినవి. భారతము నందలి కథనే గ్రహించి దానిని \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0666.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0666.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5f8d8e8278ec9b7f8c1bf247b94b129cfb4a4916 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0666.txt" @@ -0,0 +1,14 @@ +సరసమనోహరములైన వర్ణనలతోడకు, మధుర గంభీరములైన భావములతోడను, మృదుమధురములైన పదముల +తోడను, అద్భుతావహములైన శ్లేషచమత్కారముల తోడను, ఒహో అనిపించు యమకానుప్రాసాద్యలంకారములతోడను కూర్చి ఈ ప్రబంధమున వేంకటకవి కావించిన సృష్టి అనన్య సామాన్యమై అలరారుచుందును. రస పాత్ర పోషణమునను, సాభిప్రాయ పదప్రయోగమునను ఆతని కతడేసాటి. “ప్రతి పద్యమునందు చమత్కృతి కలుగగ చెప్పనేర్తు" వని రఘునాథుడే అనెనో అతడే వ్రాసికొనెనో కాని అం దిసుమంతయు నతిశయోక్తి కానరాదు. శబ్దార్థాలంకారము అమితముగా వాడుచునే రసభావముల నద్వితీయముగా పోషించిన మహాకవు లాంధ్రవాఙ్మయమున నిర్వురే. ఒకడు భట్టుమూర్తి; +రెండవవాడు వేంకటకవి. వేంకటకవి తెలుగుపదముల విరుపులలో భట్టుమూర్తికన్నను మిన్న అనిపించును. ఆతని పదప్రయోగ చాతుర్య మపూర్వమైనది. "క్షితిలో నీమార్గ మెవరికిన్ రా"దనుట సత్యము. ఇంతటి మహాకవి కావుననే రసిక శేఖరుడైన రఘునాథ భూపాలు డాతని నాదరించి మేదురములైన సత్కారము లాచరించినాడు. + +రఘునాథుని ఆస్థానమున విద్వత్కవియై బహు గ్రంథములు రచించి వాని నన్నిటిని అతనికే అంకితము చేసినవాడు కృష్ణాధ్వరి. రఘునాథ భూపాలీయము, నైషథ పారిజాతావతారిక, కల్యాణ కౌముదీ కందర్ప నాటకము, శృంగార సంజీవని, తాళ చింతామణి, నైషధ పారిజాతీయము అను ఆరు గ్రంథములను రచించితినని అతడే చెప్పుకొని యున్నాడు. వీనిలో రఘునాథ భూపాలీయ నైషధ పారిజాతీయములు రెండే కానవచ్చు చున్నవి. ఇందు రఘునాథ భూపాలీయము ప్రతాప రుద్రీయమువలె కావ్య స్వరూప రసధ్వన్యలం కారాదులను తెల్పు లక్షణ గ్రంథము. ఇందు లక్ష్యములైన పద్యము లం దన్నిట రఘునాథుడే వర్ణింపబడి యున్నాడు. నైషధ పారిజాతీయము ద్వ్యర్థికావ్యము. ఇందు నలచరిత్రయు పారిజాతాపహరణ కథయు జోడింపబడినవి. సన్నిహిత సంబంధములేని ఈ రెండు కథలను సమానాంతరముగా సాగించుటలో ఈ కవి చూపిన నేర్పును పాండిత్యమును అనన్య సామాన్యములై యున్నవి. ద్వ్యర్థికావ్య నిర్మాణ నైపుణ్యమున నీతడు సూతన భట్టుమూర్తులను కూడ మించివాడని విమర్శకుల అభిప్రాయము. ఇతడు వ్రాసిన +ఇతర రచనలు తెలుగు గ్రంథములో సంస్కృత గ్రంధములో తెలియరాదు. కృంగార సంజీవని అమరు కాహం +కారహారియని ఆతడు తెల్పియున్నాకు. కల్యాణ కౌముదీ కందర్ప నాటకము బహుశః యక్షగానమై యుండవచ్చును. తాళ సంజీవని సంగీత శాస్త్రమునకు సంబంధించిన గ్రంధముగా తోచుచున్నది. + +కాళయ్యకవి వ్రాసిన రాజగోపాల విలాసమను నైదా శ్వాసముల కావ్య మిటీవలనే ముద్రితమైనది. ఇది మన్నారుగుడి క్షేత్రమహాత్మ్యమును తెల్పు శృంగారరస ప్రధానమైన ప్రబంధము, ఇందు మొదటి నాలుగా శ్వాసములలో శ్రీకృష్ణునికి అతని అష్టమహిషులతోడి కూటమియు, పంచమాశ్వాసమున మన్నారుగుడి క్షేత్ర మాహాత్మ్యమును వర్ణింపబడినవి. కాళయ్య అష్టమహిషులను అష్టవిధశృంగార నాయికలుగా వర్ణించియున్నాడు. రుక్మిణి స్వీయ, సత్యభామ స్వాధీనపతిక, కాళింది ప్రోషిత భర్తృక, లక్షణ జారిణీ, జాంబవతి విప్రలబ్ధ. ఇతని రచనలో సంస్కృత పదములు హెచ్చు. ఈతని సమాసములు కొన్ని యెడల శ్రీనాథుని సమాసములను తలపించుచుండును. ఈతని ధారాశుద్ధి మిక్కిలి మెచ్చదగి +యున్నది. మధుర తంజావూరు రాజ్యములందు వెలసిన శృంగార ప్రబంధముల కొక విధముగా ఈ రాజగోపాల +విలాసము మార్గదర్శకమని చెప్పవచ్చును. + +రఘునాథుని కుమారుడైన విజయరాఘవుడు కూడ కవియే. ఇతడు ప్రహ్లాద చరిత్ర పీఠిక యందు తాను పది +కృతులను రచించినట్లు చెప్పుకొనియున్నాడు. అందు పెక్కు యక్షగానములు, పాదుకాసహస్రము, రమునాథా భ్యుదయము అనునవి ద్విపద కావ్యములు. మోహినీ విలాసము అను ద్విపద కావ్యముకూడ ఇతని రచనయే యని కొందరి తలపు. ఆత డా ద్విపదకృతిని యక్షగానముగా సంతరించినమాట సత్యము. కాని ఆకృతి యతడే రచించినదో ఇతరులు రచించినదో తెలియదు. ఈ ద్విపద కావ్యములలో రఘునాథాభ్యుదయ మొక్కటే ముద్రితమైనది. ఇందు విజయరాఘవుడు తన తండ్రి యగు రఘునాథుని రాజ్య వైభవమును, తంజా \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0668.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0668.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..44b2dbddc45d45c6e32566fe980bf1182998f1a7 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0668.txt" @@ -0,0 +1,28 @@ +కవితా సర్వంకష మనీషా విశేష డారద. రాజనీతి విద్యా విశారద, విజయరాఘవ మహిపాల రచిత కనకాభిషేక. ఈమె సంగ్రహ భారతము, సంగ్రహ భాగవతము, సంగ్రహ రామాయణము, ఉషా పరిణయము, మన్నారు.దాస విలాసము అను ప్రబంధములు, మన్నారుదాస విలాస యక్షగానము అను ఆరు గ్రంథములు రచించెను. ఇవిగాక ఆమె రచించిన పాటలు పదములు పెక్కులు గలవు. మన్నారుదాస విలాస యక్షగాన మొక్కటే ఇటీవల ముద్రణ మందినది. మన్నారుదాస విలాస ప్రబంధమున నాయకుడు విజయ రాఘవుడు, ఆతనికి మన్నారుదాసు డను నామాంతరము కలదు. ఉషా పరి +ణయమందలి కథ హరివంశమునుండి గ్రహింపబడినది. కథా నిర్మాణమందును, కవితా పటిమయందును ఇందు +కవయిత్రి చాల నేర్పు ప్రదర్శించినది. + +రంగాజమ్మ మన్నారుదాస విలాస ప్రబంధమునందలి కథనే గ్రహించి ఆ పేరుతోడనే యొక యక్షగానము కూడ +రచించినది, రాజగోపాలస్వామి బ్రహ్మోత్సవముల సందర్భమున కాంతిమతి యను కన్య విజయరాఘవుని కాంచి +కామించి అతనిని పెండ్లియాడినకథ ఇందలి వస్తువు. ఇందలి కథ విజయరాఘవుడు రచించిన రఘునాథాభ్యుదయ +మందలి కథ కించుమించుగా ప్రతిబింబము. కథా చమత్కార మంతగా లేకపోయినను, ఈ కాలమున వెలువడిన +యక్షగానములలోని కెల్ల ఇది మిక్కిలి ప్రశస్తి గాంచినది. ఇందు పాటలు, పదములు, దరువులు మున్నగువానితో +పాటు పద్యములు కూడ హెచ్చుగా కనిపించును. రంగాజమ్మ తన మన్నారుదాస విలాస ప్రబంధమునందలి +పద్యములనే సందర్భానుసారముగా నిందు జొప్పించి యుండునని పండితుల అభిప్రాయము. ఈమె సంభాషణ +ములు హాస్యరస చమత్కారముల తోడను, పాత్రోచిత భాషతోడను గూడి మిక్కిలి సహజముగా నుండును. + +కోనేటి దీక్షితుడను శ్రీ వైష్ణవ పండితుడు విజయ రాఘవుని కొలువుననుండి అతనికి రామాయణ ముపదేశించి +వివిధములైన సత్కారములను పొందెను. విజయ రాఘవుడు మదనమంజరిని వివాహమాడిన వృత్తాంతమును +కై కొని విజయరాఘవ కల్యాణము అను యక్షగానము రచించెను. + +విజయ రాఘవుని పట్టంపు కవి యగు కామరసు వేంకటపతి సోమయాజి విజయరాఘన చంద్రికావిలాస మను +యక్షగానమును రచించెను. విజయరాఘవుని చంద్రికా విహారము అందు మనోహరముగా వర్ణింప బడినది. + +పురోషోత్తమదీక్షితు డను మరియొక కవి సత్రమకల్ అను నామాంతరముగల తంజాపురాన్న దాన మహానాటకమును వ్రాసెను. ఇది శృంగార హాస్యరసాద్భుత రస ప్రధానమని కైవారమును బట్టి తెలియుచున్నది. + +విజయరాఘవుని కుమారుడైన మన్నారు దేవుడు విజయ రాఘవాభ్యుదయము, హేమాబ్జనాయికా పరిణయము అను రెండు గ్రంథములు రచించెను. ఇందు విజయరాఘవాభ్యుదయము ప్రబంధమో, యక్షగానమో తెలియదు. రెండవది యక్షగానమే. క్షీరసముద్రమున పుట్టిన అమృతమును సురలకొసగి సముద్రుని కూతురగు రక్తాబ్జ యనునామెను మన్నారుదేవుడు వివాహమాడిన వృత్తాంత మిందలి విషయము. + +విజయరాఘవుని తరువాత తంజావూరు రాజ్యము మొదట మధుర' నాయకులకును, పిమ్మట మహారాష్ట్రులకును వశమైనది. ఈ మహారాష్ట్ర రాజులు తెనుగు నభ్యసించి ఆ భాషను మాటాడుటయే కాక అందు కావ్యములు నాటకములు రచించిరి. పలువు రాంధ్రకవులను, పండితులను, గాయన గాయనీమణులను ఆదరించి పోషించిరి. వీరి కాలమున పెక్కు ద్విపద కావ్యములును, యక్షగానములును రచింపబడినవి. + +తంజావూరు సంస్థానమునకు చెందినవాడు కాకపోయినను విజయరాఘవునకు సమకాలికుడును జింజి రాజ కుటుంబమునకు చెందినవాడును అగు ఒక మహాకవిని గూర్చి ఇచ్చట చెప్పవలసియున్నది. అతడు పవరము చిన +నారాయణరాజు (క్రీ. శ. 1600-50). ఇతడు రచించిన కావ్యము 'కువలయాశ్వ చరిత్రము', ఇందలి కథ మార్కండేయ పురాణమునుండి గ్రహింపబడినది. చిన నారాయణరాజు ఆ కథయందు పెక్కు మార్పులు కావించెను. ఋతుధ్వజుడను రాజు మదాలసయను గంధర్వ రాజకన్యను వివాహమాడిన వృత్తాంత మందలి ప్రధాన కథ. తాళ కేతువను రాక్షసుడు ఖుతుధ్వజుని వంచించి మదాలసను కొనిపోయిన కథ, ఆశ్వతురుడు కైలాసమువ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0672.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0672.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ff098a8db18b2c670554fdc08074c9de756d44d4 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0672.txt" @@ -0,0 +1,14 @@ +ఈ కాలమున వ్రాయబడిన చారిత్రక వచన కావ్యములలో రాయ వాచకమును మొదట పేర్కొనవలయును. ఇ౦దు కృష్ణదేవరాయల చరిత్రము వాడుక భాషలో చెప్పబడినది. ఇది విశ్వనాథ నాయకునకు అజ్ఞాతనాముడైన అతని స్థానాపతి వ్రాసిన విన్నపమని అందు గలదు. తాను సుజనులచే విన్న సూనృత వాక్కులను రచించితినని గ్రంథకర్త చెప్పి యున్నాడు. ఇందు మొదట పేర్కొనబడిన విశ్వనాథ నాయకుడు మథుర రాజ్యస్థాపకుడైన విశ్వనాథ నాయకుడు కాడనియు, క్రీ. శ. 1595 నుండి 1601 వరకు పాలించిన రెండవ కృష్ణప్ప తమ్ముడనియు శ్రీ డా. నేలటూరి వేంకటరమణయ్యగా రభిప్రాయ పడుచున్నారు. కృష్ణరాయల కాలమున అధికార వర్గము నందు వాడుకలో నుండిన భాషయే ఈ గ్రంథమున ఉపయోగింపబడినది. ఫార్శీ భాషయందలి రాజకీయ పారిభాషిక పదములు పెక్కందు ప్రవేశించి యున్నవి. వాక్యములు అతి దీర్ఘములుగా నుండుట చేతను, వాక్య యోజన ప్రాతపద్ధతిని సాగుటచేతను అచ్చటచ్చట కొంత అర్థక్లేశము కల్గుమాట సత్యమే. ఐవను మొత్తముమీద ఇందలి భాషవ్యర్థపదములు కాని, అనవసరాడంబరముగాని +లేక సరళమై మిక్కిలి శక్తిమంతముగా నున్నది. + +రాయవాచకమువంటి చారిత్రక వచన గ్రంథమే మరొకటి కలదు. దాని నాంధ్ర సాహిత్య పరిషత్తువారు ప్రకటించి యున్నారు. ఇందలి భాషయు రాయవాచక మందలి భాషయు నొకే విధమున నున్నవి. కాని ఇందలి చారిత్రకాంశముల యాథార్థ్యము సందేహాస్పదముగా నున్నది. ఇది యత్కర్తృక మో తెలియదు. + +చొక్కనాథుని భార్యయైన రాణి రంగమ్మ మనుమడగు విజయరంగ చొక్కనాథుని పక్షమున మథుర రాజ్యమును క్రీ. శ. 1689 నుండి 1706 వరకును పాలించి యుండెను. ఆమెను గర్శించుచు, ఆమె మన్మథ క్రీడలను వర్ణించుచు. అశ్లీల పదములతో కూడిన యొక వచన గ్రంథము కానబడుచున్నది. దాని పేరు మధుర మంగా పుంశ్చలీ విలాసము. దీనిని రచించిన వారెవ్వరో తెలియదు. ఆత డేకారణముననో రాణి కోపమునకు గురియై అందందు తిరుగుచు కసితీర్చుకొనుటకై బూతుల బుంగయైన ఈ గ్రంథమును రచించినట్లు తోచుచున్నది. అప్పటి దేశపరిస్థితులు కొన్ని ఇందు వర్ణితము లగుటచే ఇది చరిత్రకారులకు మిక్కిలి ఉపయోగకరముగా నుండును.ఇంటలి భాష రాయవాచకము నందలి భాషనే పోలి +యున్నది. ఇందు అందందు కొన్ని ద్విపద పంక్తులు గలవు. + +రాయవాచకము వంటిదే తంజాపురాంధ్ర రాజుల చరిత్ర అను వచనగ్రంథ మింకొకటి కలదు. దీని కర్త కూడ అజ్ఞాతుడే. తంజావూరు రాజ్యము నాక్రమించి ఏలుటకు మధుర నాయకులకు హక్కు కలదని నిరూపింప యత్నించుటచే అతడు మధుర నాయకుల కాశ్రితుడై యుండునని తోచుచున్నది. తనపై తిరుగబడిన నాగమనాయని తండ్రియని చూడక బంధించి తెచ్చిన విశ్వనాథ నాయకునికి రాయలు చోళపాండ్య రాజ్యములు పంచి యిచ్చెననియు, తరువాత అచ్యుతరాయలు తన మరదలైన మూర్తమాంబను చెప్పప్పకిచ్చి పెండ్లిచేసి విశ్వనాథ నాయకుని ఏల్బడినుండి చోళ రాజ్యమును గ్రహించి ఆమెకు అరణముగా నిచ్చెననియు పై గ్రంథమున వ్రాయబడి యున్నది. ఇందు చెంగమలదాసు మనుమడు విజయ మన్నారప్పనాయడు తన చెల్లెలిని విజయరంగ చొక్కనాథుని (క్రీ. శ. 1706-1732) కిచ్చి పెండ్లి +చేసిన వృత్తాంతము వ్రాయబడి యుండుటచే ఈ గ్రంథము క్రీ.శ.18 వ శతాబ్ది మధ్య భాగమున రచింపబడినట్లు +గోచరించుచున్నది. ఇందలి రచనా విధానము, చిన్న చిన్న వాక్యముల కూర్పు, స్పష్టమైన భాష, ఇది రాయవాచకము కంటే అర్వాచీనమని చెప్పక చెప్పుచున్నవి. ఇందు అన్యభాషా పదము లంతగా కానరావు, భాష చాలవరకు దోషరహితమై ఉన్నది. + +తుపాకుల కృష్ణప్ప నాయకుని కుమారుడును, మధుర రాజుల యొద్ద దళవాయిగా ఉండినవాడును అగు అనంత +భూపాలుడు పెక్కు వచన గ్రంథములు రచించెను. (క్రీ. శ. 17 వ శతాబ్ది ఉత్తరార్ధము) ఇతడు భారత వచన రచనమున కళువె వీరరాజునకు కొంత తోడ్పడి యుండెను. ఇతడు విష్ణుపురాణము, మహాభారతాను శాసనిక పద్వము, రామాయణ సుందరకాండము, భగవద్గీత అను వచన గ్రంథములు విరచించెను. ఇందు విష్ణుపురాణ మొక్క టే ముద్రితమైనది. ఆనంతభూపాలుడు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0673.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0673.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6be6050a42dc1fafa274a58371f2a7d6dea33914 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0673.txt" @@ -0,0 +1,22 @@ +సంస్కృతాంధ్రములందు గొప్ప పండితుడు. ఇతని విష్ణు పురాణము సంస్కృత గ్రంథమును చక్కగా అనుసరించు +చున్నది. ఇందలి రచన సంస్కృత సమాస భూయిష్ఠమును, ప్రౌఢమునునై నిర్దుష్టముగా నున్నది. దాక్షిణాత్య +గ్రాంథికాంధ్ర రచయితలలో ఇత డగ్రగణ్యుడు. + +మధుర సంస్థానాశ్రితులు కాకపోయినను, విజయరంగ చొక్క నాథుని కాలమునం దేయుండిన శ్యామరాయకవి, +వేంకటసుబ్బకవి అనువారు వచనమున రామాయణములను రచించిరి. రామభద్రకవి అను నతడు హాలాస్య +మాహాత్మ్యమును వచనకావ్యముగా వ్రాసియుండెను. + +పుదుక్కొటను పరిపాలించిన రాజులు ఆంధ్రనాయకులు కాకపోయినను, ఆంధ్రభాషపై అభిమాన మూని అందు కవులను పండితులను పోషించుటయేకాక స్వయముగా గ్రంథరచనకూడ కావించిరి. క్రీ. శ. 1682 నుండి 1730 వరకు పరిపాలించిన రఘునాథునిపై ఆంధ్ర కవులు రచించిన చాటువులు పెక్కు కానబడుచున్నవి. అతని తమ్ముని కుమారు డైన రామస్వామి నృపాలుని నాయకు నొనర్చి ఉద్దండ విద్వత్కవియైన శేషయార్యుడు శృంగారవాణీదండకము రచించెను. అతని పుత్రుడైన తిరుమలనాయకుడును, మనుమడైన రాజగోపాల నాయకుడును పలువు రాంధ్రకవులను పోషించిరి. విజయ రఘునాథుడు (క్రీ. శ. 1730- 69) నుదురుపాటి కవుల నాదరించి వెంకన రచించిన ఆంధ్రభాషార్ణవమను నిఘంటువును కృతిపొందెను. + +నుదురుపాటి వెంకన పైనిఘంటువునే కాక రాజవంశ ప్రశస్తి, మల్లు పురాణము, రఘునాథీయము అను గ్రంథములను కూడ రచించెను. ఇందలి తుది రెండు గ్రంథములును అముద్రితములు. ఇతడు విద్వత్కవి. ఇతని తండ్రి +మహోద్దండకవి అని ప్రశస్తిపొందిన సీతారామార్యుడు. ఇతని రచన లేవియు లభించుటలేదు. + +రఘునాథుని పుత్రుడగు రాయ రఘునాథుడు (క్రీ.శ.1769-89) వేద వేదాంతముల తోడను వాత్స్యాయనాది శాస్త్రముల తోడను పరిచయముగల వాడును నిరంకుశ ప్రతిభా భాసుడునై పార్వతీ పరిణయమను ప్రబంధమును రచించెను. ఇతడు ఉద్దండకవి. సీతా రామార్యుని శిష్యుడు. వెంకనకు సతీర్థ్యుడు. ఇతని + +పార్వతీ పరిణయము నూతనములైన కల్పనలతోడను, మధురమంజులములైన పదములతోడను, లోకోత్తరములైన వర్ణనములతోడను కూడి మిక్కిలి సరసముగా నుండును. ఇందెడ నెడ కాళిదాసుని కుమారసంభవ శ్లోకములకు అనువాదములు కానవచ్చును. అచ్చటచ్చట వ్యాకరణ మర్యాద నతిక్రమించి ప్రయోగములు కూడ నున్నవి. ఈ కావ్యము నుదురుపాటి వెంకనయే రచించి రాయ రఘునాథుని పేర ప్రకటించెనను ఐతిహ్య మొక్కటి కలదు. కాని దానిని సమర్థించుటకు తగిన ఆధారములు లేవు. + +రాయ రఘునాథుని తరువాత పుదుక్కొట సింహాసనము నధిష్ఠించిన విజయరఘునాథుడు కూడ కవిపండిత పోషకుడే. వెంకన కుమారుడగు సాంబకవి ఈతని సమకాలికుడు. రఘునాథుని గురువును, మహాపండితుడు నగు గొనసూరి నారాయణయ్యంగారు భానుమిశ్రుని రస మంజరి యను శృంగార శాస్త్రగ్రంథమును తెనిగించెను. ఇందలి కవిత్వము ప్రౌఢమై మిక్కిలి సరసముగా నుండును. + +విజయ రఘునాథుని తమ్ముడైన రఘునాథుడును (క్రీ. శ. 1835-39) కవులను పోషించి వారి ప్రశంసలకు పాత్రు డయ్యెను. ఇతనికి "His Excellency" అను బిరుదము కలదు. ఇతని కుమారుడగు రామచంద్రుడు వెంకన మనుమడైన చిదంబరకవిని పోషించెను. ఇతడు రామచంద్రుని పేర చంద్రాననా దండకమును రచించెను. + +విజయనగర రాజ్యమంతరించిన పిమ్మట స్వతంత్రములైన సామంతరాజ్యములలో మైసూరు రాజ్య మొకటి.ఇచ్చటకూడ కొందరు కవులు పద్యగద్య కావ్యములను రచించి ఆంధ్రవాణి నలంకరించిరి. ఇచ్చటి పద్య కావ్యములలో ప్రధానమైనది శుకసప్తతి. దీనిని రచించిన వాడు పాలవేకరి కదిరీపతి (క్రీ.శ.1660). ఇతని పూర్వులు కోలారు ప్రాంతమున సామంత రాజులుగా నుండిరి. శుక సప్తతి చక్కని కథాకావ్యము. చిలుక చెప్పిన కథ లగుటచే దీనికీ పేరు కల్గినది. సప్తతి అనగా డెబ్బది. కాని ఇందు పూర్తిగా డెబ్బది కథలు లేవు. స్త్రీల మనశ్చాం చల్యమును ప్రదర్శించుటకై ధౌమ్యు డీకథలను చిలుకచే ధర్మరాజునకు చెప్పించెను. ఇందు కొన్ని కథలతి శృంగార \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0674.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0674.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d46c2e4661801a2baea1a38178583e0e28d800d8 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0674.txt" @@ -0,0 +1,13 @@ +ములై నీతిబాహ్యములుగ నున్నవి. పూర్వ కావ్యము లందలి కథలుకూడ కొన్ని ఇందు కానవచ్చును. లీలావతి అను రాజకుమారి కథ గౌరన నవనాథ చరిత్ర నుండి గ్రహింపబడినది. చపలయను విప్రయువతి కథకును కళా పూర్ణోదయము నందలి సుగాత్రీ శాలీనుల కథకును పోలిక ఉన్నది. వసుమంతుడను వణిజుని కథ నీతిమయమై రమ్యముగా నున్నది. కదిరీపతి కథాకథనమున మిక్కిలి నేర్పరి. క్రీ. శ. 15 వ శ తాబ్దిలో కొరవి గోపరాజు వ్రాసిన సింహాసన ద్వాత్రింశిక యందలి కథలకంటె ఈతని కథలు సహజతరములుగ ఉన్నవి. సులభమైన శైలిలో సహజ వర్ణనములు కావించుట యందును, స్త్రీ పురుషుల చిత్త వృత్తులు వర్ణించుటయందును ఇతడు చాల సమర్థుడు. ఈతని గ్రంథము వలన తత్కాల ప్రవృత్తులను లోక స్వభావమును చక్కగా తెలియవచ్చును. + +మైసూరు రాజ్యమున పద్య గ్రంథములకన్న గద్య గ్రంథము లెక్కువగా వెలసినవి. వీనిని రచించిన కళువ వంశపు దండనాథులు పేర్కొన దగినవారు. అందు కళువె వీరరాజు భారతమును వచనముగా వ్రాసెను. ఇతని తండ్రి దొడ్డరాజు. చిక్క దేవరాయలకడ దళ వాయిగా నుండెను. (క్రీ. శ. 1673-1704). వీరరాజు కన్నడమునను, సంస్కృతమునను కూడ గ్రంథరచన కావించెను. ఇతని వచన భారతమునందలి సభా భీష్మ పర్వములు మాత్రమే ఇప్పుడు లభించుచున్నవి. ఈతని రచన సంస్కృత భారతమునకు సరియైన అనువాదము. ఇందలి వాక్యములు కొంచెము దీర్ఘ తరములుగా +నున్నను ఇతని శైలి సరళమై మనోహరముగా నుండును. ప్రథమా విభక్తియందలి మువర్ణకమును బిందుపూర్వక బు వర్ణముగా వ్రాయుట ఈతనికి అలవాటు. భారత వచన రచనమున వీరరాజునకు విష్ణుపురాణ వచన కర్తయగు తుపాకుల అనంత భూపాలుడు తోడ్పడియుండెను. వచన భారతము మైసూరు రాజ్యమందలి కళువె గ్రామ మందలి గోపాల కృష్ణుని కంకితము చేయబడినది. + +వీరరాజు కుమారుడైన నంజరాజుకూడ ఆంధ్ర కర్నాట భాషలలో కావ్యములు వ్రాసెను. ఇతడును తండ్రివలెనే +మైసూరు రాజ్యమున దండనాథుడుగా ఉండెను (క్రీ.శ. 1724). ఇతని కన్నడ వచన భారతమును, తెలుగు హాలాస్య మాహాత్మ్యమును లభించుచున్నవి. హాలాస్య మాహాత్మ్యము శైవ గ్రంథము. దక్షిణ మధురావురి మహిమ వర్ణింపబడినది. ఇందలి రచన సులభమై సలక్షణముగా నుండును. + +ఇంత వరకును దక్షిణాంధ్ర యుగమున దక్షిణ దేశమున రచింపబడిన ఆంధ్రవాఙ్మయమును గూర్చి చెప్పబడినది. ఈ కాలమున తెలంగాణమునను, ఆంధ్రదేశమునను కూడ పలువురు కవులు పలురకములైన కావ్యములను రచించి యుండిరి. + +దామెర్ల వేంగళనాయకుడు (క్రీ. శ. 17వ శతాబ్ది నడుమ) కృష్ణ చరిత్రము, బహుళాశ్వ చరిత్రము అను గ్రంథములను రచించెను. ఇందు బహుళాశ్వ చరిత్రము ప్రౌఢ మైన ప్రబంధము. ఇందలి కథ కడు స్వల్పము, శ్రీకృష్ణుడు తన భక్తుడైన బహుళాళ్వుని ఇంటికి విందార గింప బోవుట ఇందలి ఇతివృత్తము. కృష్ణుని పరోక్షమున ద్వారక యందలి గోపికలు పొందిన విరహమును కవి విపులముగ వర్ణించెను. ప్రబంధోచితములైన వర్ణన లన్నియు ఇందు కనుపించును. బహుశాశ్వుడు చేసిన విందును వర్ణించు సందర్భమున ఆ కాలమునందలి రాజ కుటుంబములలోని భోజన మర్యాదలు వివరింపబడినవి. పంచమాశ్వాసమునందలి కళానిధి అను వైశ్య యువకుని కథలో వేశ్యాలోలతవలని యనర్థములు వర్ణితములైనవి. కళానిధి వలపుకత్తెయైన మణిమంజరి నృత్య నైపుణ్యమును వర్ణించుపట్ల కవికి కల నాట్యకళాపరిచయము వెల్లడి యగుచున్నది. కవి రామభక్తుడగుటచే కావ్యమున నెట్లో ప్రసక్తిని కల్పించి రామభక్తిని వర్ణించెను. ఈ కావ్యము శ్రీరామునకే అంకితము చేయబడినది. వేంగళ నాయకుడు సంస్కృతాంధ్రములందు మంచి పండితుడు, కవిత్వమున కాళిదాసాదులు తప్ప ఇతరులు తన కీడు కారని ఈతడు వ్రాసికొనెను. శ్లేష శబ్దాలంకార ఘటనమున ఈతనికి ప్రీతి మెండు. + +ఈ కాలపు కవులలో బహు గ్రంథములు రచించి కవి సార్వభౌముడని ప్రశస్తిగాంచినవాడు కూచిమంచి తిమ్మకవి (క్రీ. శ. 1700-1756). రుక్మిణీ పరిణయము, రాజశేఖర విలాసము, నీలాసుందరీ పరిణయము, అచ్చ తెలుగు రామాయణము, రసికజన మనోభిరామము, \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0675.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0675.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..125cd55bb9a99c1a9f979510ee0e432c310c57bc --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0675.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +సాగరసంగ మాహాత్మ్యము, సర్పపుర మాహాత్మ్యము శివలీలా విలాసము, సర్వలక్షణసార సంగ్రహము, సారంగధర చరిత్రము, కుక్కుటేశ్వర శతకము మున్నగునవి ఈతని కృతులు. ఇందు సర్పపుర మాహాత్మ్యము సర్పవరమునందలి భావనారాయణస్వామికిని, మిగిలినవి పిఠాపురమునందలి కుక్కుటేశ్వర స్వామికిని, అంకితము చేయబడినవి. ఈ కవి బమ్మెర పోతనవలె తన కావ్యములను నరులకు కృతియిచ్చుట కంగీకరింపక భగవంతునికే ఒసంగెను. ఇతడు శివభక్తి తత్పరుడయ్యును పరదైవతములను ద్వేషింపక అద్వైత భావముతో మెలంగెను. + +ఇతని రాజశేఖర విలాసమునకే భూణరాజ చరిత్రమని నామాంతరము. జంగము లడిగిన దేదియైన నిత్తునని గురువు నెదుట ప్రతిజ్ఞ చేసి యుండుటచే, భళ్లాణరాజు మాయజంగమ వేషమున వచ్చిన శివునకు తన పట్టమహిషియైన చల్లమాంబ నర్పించుటయు, శివుడామె చేతిలో శిశువుగామారి ఆ దంపతుల ననుగ్రహించుటయు ఇందలి విషయములు. రసికజన మనోభిరామము శృంగార రస ప్రధానమైన ప్రబంధము. ఇందు స్త్రీవర్ణనము విపులముగా చేయబడినది. వసుచరిత్ర నాదర్శముగా గ్రహించి కవి ఈ ప్రబంధము రచించెను. ఋతుధ్వజుడను రాజు సుశ్యామ అను గంధర్వకన్యను మోహించి పరిణయమాడుటయు, వారికి జన్మించిన కుమార్తె గౌతమి మహర్షిని పెండ్లి యాడుటయు, ఇందలి ప్రథాన కథాంశములు. ఈ కావ్య వస్తువు బ్రహ్మ పురాణమందలి గోదావరి ఖండమునుండి గ్రహింపబడినదని తిమ్మకవి తెలిపియున్నాడు. తిమ్మకవి వర్ణన ప్రియుడే అయ్యును, ఔచిత్యము నెచ్చటను అతిక్రమించి యుండలేదు. + +నీలాసుందరీ పరిణయము, అచ్చ తెనుగు రామాయణము అనునవి అచ్చతెనుగున వ్రాయబడిన కావ్యములు. నందుని బావ అగు కుంభకుని గోష్ఠమునందుండిన వృషభములు కొన్ని మదించి చెలరేగి గ్రామస్థులను బాధింప దొడగెను, వానిని నిగ్రహించువారికి తనకూతు నిచ్చెదనని కుంభకుడు ప్రకటించెను. కృష్ణుడు వానిని సంహరించి నీలను పెండ్లియాడెను. అచ్చతెనుగున రచింపబడినదయ్యు ఈ కావ్యము సరసమై మనోహరముగా నుండును, ఇందు మూడాశ్వాసములున్నవి. అచ్చతెనుగు రామాయణము కూడ ఇట్లే సహజమైన వర్ణనలకును, సరసమైన పద ప్రయోగమునకును నెలవై హృద్యముగా నుండును. ఈ అచ్చ తెలుగు కావ్యములు రచించుటచే ఇతనికి అభినవవాగనుశాసనుడను బిరుదము కలిగెనని చెప్పుదురు. + +రుక్మిణీ పరిణయము తిమ్మకవి ప్రబంధరచన. ఇందలి శైలి సంస్కృతసమాస భూయిష్ఠమై ప్రౌఢముగానుండును. +శివలీలావిలాసము ఇతని తుదిరచన. లక్షణ సారసంగ్రహము మూడాశ్వాసముల లక్షణగ్రంథము. పూర్వలక్షణ +గ్రంథములలో లేని క్రొత్తవిషయములు కొన్ని తానిందు చేర్చితినని కవి చెప్పియున్నాడు. తిమ్మకవి గ్రంథములందు +ప్రబంధయుగచ్ఛాయలే హెచ్చుగా గోచరించును. క్రొత్తదనమేదియు కానరాదు. ఇతని కవిత్వము మిక్కిలి ధారాళమైనది. పాండిత్య ప్రకర్షకై ఈత డచ్చటచ్చట శ్లేషయమకాదులను గర్భకవిత్వమును ప్రదర్శించి యుండెను. ఈతని తొలిరచనలలో స్త్రీవాచక అకార సంధులు మున్నగు కొన్ని దోషములు కన్పించినను తరువాతి రచనలు మిక్కిలి నిర్దుష్టములుగానే యుండును. బహుకావ్యరచనా ధురంధరుడయ్యు ఈ మహాకవి రాజాశ్రయము నాసింపక భగవంతుని నమ్మి స్వతంత్ర జీవితము సాగించెను. + +కూచిమంచి తిమ్మకవి సార్వభౌముని రెండవ తమ్ముడు జగ్గకవి (క్రీ.శ. 1700-1760). జానకీ పరిణయము, ద్విపద రాధాకృష్ణ చరిత్రము, సుభద్రా పరిణయము, చంద్ర రేఖా విలాపము, సోమదేవ రాజీయము మున్నగు గ్రంథములను రచించెను. సుభద్రా పరిణయమున అర్జునుడు సుభద్రను పెండ్లియాడిన వృత్తాంతము చక్కగా వర్ణింపబడినది. ఇం దారాశ్వాసము లున్నవి. చంద్ర రేఖా విలాపము దూషణకావ్యము. పూసపాటి విజయరామరాజుగారి బావమరది అగు చింతలపాటి నీలాద్రిరాజ సత్కారము చేసెద నని కావ్యము వ్రాయించుకొని పిమ్మట తిరస్కారము చూపుటచే, కోపించి అతనిని దూషించుచు జగ్గకవి ఈ బూతు కావ్యమును రచించెను తిట్టు కవిత్వమున నీతనికి గల అసమానపాండిత్య మిందు గోచరించును. సోమదేవరాజీయము కాసెసర్వప్ప సిద్ధేశ్వర చరిత్రము ననుసరించి వ్రాయబడినది. ఇది కాకతిప్రతాపరుద్రుని వంశమును వర్ణించు మూఢాశ్వాసముల గ్రంథము \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0677.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0677.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a771025d77277e7821e00de23d33cfd855723ff0 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0677.txt" @@ -0,0 +1,20 @@ +గురియైనవాడు పూసపాటి సీతారామ చంద్రరాజు అను విజయనగర సంస్థానమంత్రి యని చెప్పుదురు. ఈతని +గ్రంథములలోని కెల్ల ఉత్తమమైనది కవిజన రంజనము. చంద్రమతీ పరిణయ మిందలి కథ. ఇందలి పద్యములు +పెక్కు వసుచరిత్రము నందలి పద్యములను తలపించు చుండుటచే దీనికి పిల్ల వసుచరిత్ర మను పేరు కల్గినది. +ఇందు మూడాశ్వాసము లున్నవి. ఈ కవి తన కృతుల నన్నిటినీ రామచంద్రపురము నందలి రామలిం గేశ్వరున +కంకితము చేసెను. సూరకవి శైలి లాక్షణికమును, సమాస భూయిష్ఠమునై రమ్యముగా నుండును. ఈతని తిట్టు కవిత్వము “సూరకవి తిట్టు కంసాలి సుత్తెపెట్టు" అని ప్రసిద్ధి కెక్కినది. + +క్రీ.శ. 18వ శతాబ్ది యందలి ఆంధ్ర కవులలో మిక్కిలి ప్రౌఢుడని పేరందినవాడు కనుపర్తి అబ్బయా మాత్యుడు. ఇతడు సూరకవికి సమకాలికుడు (1780). మంగళగిరి పానకాలరాయని భక్తుడు. ఇతడు అనిరుద్ధ చరిత్రము, కవిరాజ మనోరంజనము అను రెండు ప్రబంధములు రచించెను. ఇందు మొదటిదాని కంటే రెండవది మిక్కిలి ప్రౌఢమై పిల్ల వసుచరిత్ర మని ప్రసిద్ధి గాంచినది. పురూరవశ్చక్రవర్తి చరిత్ర మిందలి విషయము. "వసు చరిత్రమునకు తరువాత నీతని కవిరాజ మనోరంజనముతో సరితూగదగిన ప్రబంధము లొకటి రెంటి కంటె నెక్కువగాలేవని కీ. శే. వీరేశలింగం పంతులుగారు దీనిని గూర్చి చెప్పియున్నారు. ఈ కవి భట్టుమూర్తివలె సాహిత్యమునందే కాక సంగీతమునందు కూడ మిక్కిలి ప్రవీణుడై నట్లు తెలియుచున్నది. + +ఈ కాలమున మిక్కిలి ప్రసిద్ధికెక్కిన మరొక కవి కంకంటి పాపరాజు. ఇతడు నెల్లూరు మండలము నందలి ప్రళయ కావేరీపట్టణమున అమీనుగా లౌక్యాధికారమం దుండినవాడు ( క్రీ. శ. 1750-1800). తిక్కన సోమయాజీ నిర్వచనముగా రచించిన ఉత్తరరామాయణమునే ఇతడు ప్రబంధ రీతిని చంపూకావ్యముగా సంతరించెను. ఆచ్చటచ్చట కొన్ని లాక్షణిక దోషము లున్నను ఇది మిక్కిలి రసవంతమై సహృదయ హృదయరంజకముగా ఉండును. దీనికి మూలము రామాయణము నందలి ఉత్తర కాండము. తిక్కన మూలమును సాధ్యమైనంతవరకు + +సంగ్రహించుటకు యత్నింపగా పాపరాజు దానిని విస్తృత మొనరించినట్లు కాననగును. ఇందలి వర్ణనలు ప్రబంధో +చితములై మిక్కిలి ప్రౌఢముగా నున్నవి. రావణ కుంభ కర్ణాదుల పూర్వ చరిత్రలును, శ్రీరాముడు జనాపవాద +కారణమున సీతను పరిత్యజించుటయు ఇందు చక్కగా వర్ణింపబడినవి. సీతా పరిత్యాగము, రాముని అశ్వమేధా +చరణము, కుశలవులు రామాయణ గానము, నిండుసభలో సీత భూగర్భము చోచ్చుట మున్నగు ఘట్టములను +వర్ణించుపట్ల పాపరాజు మిక్కిలి నేర్పు ప్రదర్శించెను. గ్రంథారంభమున ఇతడు శబ్దాలంకారములందెక్కువ మక్కువ చూపినను, పోను పోను రసపోషణమునకే ఎక్కువ ప్రాధాన్య మొసగియుండెను. ఈ కావ్యమున వృత్తములు సంఖ్య హెచ్చు. రచన సంస్కృత సమాస భూయిష్ఠమై మిక్కిలి ధారాళముగా నుండును. ఈ కావ్యమును రచించుటలో తనకు పుష్పగిరి తిమ్మన సాయ మొనరించెనని పాపరాజు చెప్పుకొనియుండుటచే కొందరీ గ్రంథమంతయుకూడ ఆతడే రచించి, పాపరాజు పేర ప్రకటించెనని యభిప్రాయపడుచున్నారు. ఈ కావ్యమును రచించుటకు ముందు పాపరాజు విష్ణు మాయా +విలాసము అను యక్షగానమునుగూడ రచించియుండెను. ఈ రెండు గ్రంథములును అతని ఇష్టదైవమగు మదన +గోపాలస్వామి కంకితము చేయబడినవి, + +దిట్టకవి నారాయణకవి రంగారాయ చరిత్రమను మూడాశ్వాసముల చారిత్రక ప్రబంధమును రచించి (1790) బెల్లంకొండ దుర్గాధిపతియు, పద్మనాయక వంశజుడును అగు మల్రాజు రామారాయనింగారి కంకితము కావించెను. ఇది వీర రస ప్రధానమైన ప్రబంధము. బొబ్బిలి సంస్థానాధిపతియైన రావు రంగారావుగారి సేనలకును, బుస్సీ ఆధిపత్యమునందలి ఫ్రెంచిసేనలతోగూడిన పూసపాటి విజయరామరాజుగారి సేనలకును క్రీ. శ. 1757 వ సంవత్సరమున బొబ్బిలికోట దగ్గర జరిగిన యుద్ధ మిందు వర్ణింపబడినది. ఈ యుద్ధమున బొబ్బిలివారే ఓడిపోయినను వారందు ప్రదర్శించిన శౌర్య ధైర్యములు నిరువమానములు. వానిని నారాయణకవి మహోత్సాహమున వర్ణించేను. లక్షణదోషము లెడ నెడ గోచరించు +చున్నను ఈ కావ్యము హృద్యమైన రచనతో కూడి మిగుల \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0680.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0680.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..636cbe567e28ff64d4df9afdc9e3cc18d75d0697 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0680.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +ఈమె గొప్ప విద్వాంసురాలయ్యును వినయవతి. శృంగార రసమును వర్ణించుట యం దీమె వై ముఖ్యము ప్రదర్శించెను. ఈమె రచనలు ఆత్మవిజ్ఞానమునకును ఔచిత్యమునకును ఆటపట్టులు. + +ఈ యుగమున తెలంగాణమున వెలసిన కొందరు కవి పుంగవులను గూర్చి చెప్పవలసియున్నది. జటప్రోలు సంస్థానాధి పతియైన సురభి మాధవరాయలు చంద్రికా పరిణయ మను ప్రబంధము రచించెను. ఈతడు సర్వజ్ఞ సింగమనీని వంశమునకు చెందినవాడని ప్రతీతి. ఈ చంద్రికా పరిణయము పిల్లవసుచరిత్ర అని చెప్పదగినట్టిది. ఇందు చంద్రికా సుచంద్రుల ప్రణయము వర్ణింపబడినది. భట్టు మూర్తి వలెనే ఈ కవియు శ్లేష యమకాదు లందును. ఇతర శబ్దా లంకారములందును ప్రీతి ప్రదర్శించెను. ఈతని శ్లేషలు వసుచరిత్ర శ్లేషలంత భావపూరితములును, సుందరములును కాకపోయినను ఈతడు ప్రదర్శించిన పాండిత్య పాటవము అమేయమని చెప్పుటకు సందేహింపబని లేదు. + +పరశురామ పంతుల లింగమూర్తి కవి ఓరుగల్లులో జన్మించెను. ఇతడు యౌవనమున రతీమన్మథ విలాసమనెడీ శృంగార ప్రబంధమును రచించినను క్రమముగా భక్తి వైరాగ్య భావములకు నిలయమై సీతారామాంజ నేయ సంవాద మను వేదాంత గ్రంథమును రచించెను. ఇందు జీవబ్రహ్మైక్య సిద్ధాంతము నిరూపింప బడినది. ఇందలి మూడాశ్వాసములలో వరుసగా తారక యోగము, సాంఖ్య యోగము, అమనస్క యోగము అను మూడు యోగములు వివరింపబడినవి. గూఢమైన వేదాంతమును కూడ రసవంతమైన కావ్యముగా చెప్పజాలుట ఈ కవి యందలి విశేషము, సందర్భోచితములును, అనుభవ సిద్ధములు నైన ఉపమానములను కూర్చి ఈ కవి వేదాంతమును కూడ సర్వ జనసుబోధముగా సంతరించెను. తెలుగున వెలసిన వేదాంత కావ్యములలో దీనికి సాటివచ్చునది వేరొకటి లేదు. ఈ కవి కుమారుడైన రామమూర్తికవి శుక చరిత్రమను వేదాంత గ్రంథమును రచించెనట! దీనినిబట్టి వేదాంత విచార మీ వంశమువారి కనుశ్రుతమని తెలియుచున్నది. + +దేవరకొండ ప్రాంతములో నుండిన మరింగంటి వంశమున పలువురు పండిత కవు. లుదయించిరి. వీరు వైష్ణవులు, +విశిష్టాద్వైతాచార్యులుగా చిరకాలమునుండి ప్రసిద్ధి వహించినవారు. వీరిలో మరింగంటి సింగరాచార్యులు అను కవి దశరథరాజనందన చరిత్ర మను పేర నిరోష్ఠ్య రామాయణమును రచించెను. ఈయనకు శతఘంటావధాని అను బిరుదు కలదు. ఈయన కవిత సలక్షణమై పలువురు పండితులయు, విమర్శకులయు ప్రశస్తులొందినది. మరింగంటి వేంకట నరసింహాచార్యు డను కవి శ్రీకృష్ణ శతానందీయము, చిలువపడి గెరేని ప్రేరణము అను రెండు కావ్యములు రచించెను. ఇందు మొదటి దానియందలి కథ భాగవతము నుండి గ్రహింపబడినది. ఈ కవి కళా పూర్ణోదయమును చూచి కాబోలు ఇందొక విచిత్రమైన కల్పన కావించెను. కృష్ణుడు మాయాబ్రహ్మయై సరస్వతీ కడనుండ సత్యబ్రహ్మ యటకరిగి అతనితో వాదించుట ఈ కల్పనయందలి ముఖ్యాంశము, రెండవది అచ్చ తెనుగు కావ్యము. ఇందు నాగకేతనుడైన దుర్యోధనుని +వివాహము వర్ణింపబడినది. మరింగంటి వంశమునకు చెందిన మరియొక కవి నరసింహాచార్యులు. ఇతడు తాలాంక నందినీ పరిణయమును ప్రబంధముగా రచించెను. మేనరికపు వివాహములు పరిస్థితి ఇందు చక్కగా వర్ణింపబడినది. + +పురాణ యుగమునందలి ఆంధ్రకవిత్వమున శబ్దార్థములకు సమప్రాధాన్యము కనిపించును. ప్రబంధయుగము నాటికి అర్థభావములపై కంటే శబ్దములపై కవులకు మక్కువ పెరిగినది. దక్షిణాంధ్ర యుగమున అది మరింత యభివృద్ధి యైనది. చివరకు క్రీ.శ. 19వ శతాబ్ది నాటికి ఆంధ్రకవిత రసభావములందు కొరవడి శబ్దార్థాలంకార ప్రధానమై ఔదాత్యమును కోల్పోవుట సంభవించినది. కవులు పలువురు స్వతంత్ర ప్రక్రియలకు పూనక పెద్దన,రామరాజభూషణాదుల ప్రబంధములను అనుకరించుటయే పరిపాటియైనది, ' ఈ కారణముచే ఆంధ్రసరస్వతి యమకశ్లేషానుప్రాసాద్యలంకార శృంఖలలో తగుల్కొని సహజ స్వచ్ఛంద సంచారమునకు దూరము కావలసివచ్చినది. శ్రీ వీరేశలింగం పంతులుగారు రచించిన సరస్వతీ నారద సంవాదమను ఖండకావ్యములో అప్పటి కవితా పరిస్థితి చక్కగా వర్ణింపబడినది. సాహిత్య రంగమున చైతన్యము లోపించి అనుకరణమే ఆధిపత్యము వహించుటచూచి ఆంగ్లభాషా నిష్ణాతులగు పండితులును, యువకులును \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0681.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0681.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8e9a5901009f8db846da2396f77d90a90faba2bc --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0681.txt" @@ -0,0 +1,17 @@ +నూతన మార్గముల నన్వేషించి అనుసరింప యత్నించిరి. సంప్రదాయ సిద్ధమైన కవితావాహిని ఏదో యొక విధముగా ప్రసరించుచునే యున్నను వారి అన్వేషణ ప్రయత్నములకు ఫలితముగా నూతన కవితా ప్రవాహము లేర్పడి దేశము నలుమూలల వ్యాపించినవి. వాని పరిణాము వికాసముల వివరణమే ఆధునికాంధ్ర వాఙ్మయ చరిత్రమున ప్రధానస్థాన మాక్రమించును. + +ఆంధ్ర వాణిజ్య మండలి :- ఒక దేశము యొక్క ఆర్థిక జీవితము'లో వాణిజ్యమునకుగల ప్రాముఖ్యమును ప్రత్యేకముగా నొక్కి చెప్ప నవసరము లేదు. ఆంగ్లదేశ చరిత్ర చదివిన వారెల్లరికిని వాణిజ్య మొక జాతిని ఎంతటి మహత్తర స్థితికి తేగలదో సుస్పష్టమే. ఒక ఆంగ్లేయ రచయిత చెప్పినట్లు ఆంగ్లేయుడు త్రాగు ప్రతి కప్పు తేనీటిలోను పడు దినుసులలో ఒక్క నీరు తప్ప తక్కినవన్నియు విదేశములలో పండించబడి ఆంగ్లేయుల వాణిజ్య నైపుణ్య మూలమున సంపాదింపబడినవే. + +అనాదిగా ప్రాచీన కాలమునుండియు మన దేశీయులు వాణిజ్య నిపుణులై విదేశములతో కూడ వర్తకము సాగించిరి. ఐతే విదేశ ప్రభుత్వము మన దేశమునుపాలించు కాలమున మన వర్తక వాణిజ్యములు దెబ్బతినినవి. + +నేడు వర్తక వాణిజ్యముల విషయములో అనేక నూతన సమస్య లుద్భవించినవి. ప్రభుత్వము ఆర్ధిక పునర్నిర్మాణ కార్యక్రమములో నిమగ్నమగుటచే ప్రభుత్వమునకు వాణిజ్యమునకు గల సంబంధము సన్నిహితమైనది. వర్తకము కేవలము వ్యక్తుల సంపాదనామార్గము అను భావము పోయి అది జాతిసంపదను పెంపొందించు సాధనముగా పరిగణింపబడుచున్నది. దీనికి తోడు పన్నుల విధింపు కార్మిక సమస్యలు మొదలగునవి నూతన ప్రాముఖ్యమును వహించినవి. అట్టి పరిస్థితిలో వాణిజ్యములో నిమగ్నులైనవారు ఒక సంస్థగా నేర్పడుటవలన వారికినీ, వారితో సంప్రదించుటకు ప్రభుత్వమునకును సౌకర్యకరము. ఆ యుద్దేశముతోనే ఫెడరేషన్ ఆఫ్ ఇండియన్ ఛేంజర్స ఆఫ్ కామర్పు (భారత వాణిజ్య మండలుల కూటమి) అను సంస్థ దేశమంతటకును కలిసి వ్యవహరించుచున్నది. + +అయితే భారతదేశము మిగుల పెద్దదేశము. ప్రతి ప్రాంతమునకును ప్రత్యేక అవసరములు, ప్రత్యేక అవకాశములు, ప్రత్యేక సమస్యలు గలవు. ఉదాహరణమునకు ఆంధ్రదేశమున పుగాకు పంటకు సంబంధించిన ప్రత్యేక సమస్యలున్నవి. ఆంధ్ర ప్రాంతములో ముడిసరుకునకు కొదువలేకున్నను పెట్టుబడిఅవకాశములు పరిమితములు.కావున స్థానికావసరములకై స్థానిక వాణిజ్య మండలులు ప్రతి ప్రాంతమునందును ఉండుట అవసరము. + +ఈ అవసరము 1928 వ సం. నందే గుర్తింపబడి ఆంధ్ర వాణిజ్యమండలి స్థాపింపబడెను. ఈ సంస్థ ప్రథమ అధ్యక్షులు +కీ. శే. కొమ్మిరెడ్డి సూర్యనారాయణ మూర్తి గారు, ఆ పిమ్మట వరుసగా కీ.శే. నారాయణ దాస్, గిరిధర దాస్ (1930, 1935-43), కీ.శే. శ్రీ పి.టి. కుమారస్వామి చెట్టి (1931-34), శ్రీ సి. శేషాచలం, (1944-46) శ్రీ యన్. రామారావు, (1947), శ్రీ గుంటూరు నరసింహారావు (1948-50). శ్రీ టి.వి. యతిరాజులు చెట్టి (1951), శ్రీ పి. సూర్యనారాయణ (1952-53) శ్రీ జె. వి. సోమయాజులు (1954) గార్లు అధ్యక్షులైరి. 1953 వ సంవత్సరములో ఈ వాణిజ్యమండలి రజతోత్సవము జరుపబడెను. డాక్టర్ సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్ గారు ఈయుత్సవముల కగ్రాసనాధిపతులుగా నుండిరి. ఈ సందర్భమున కీ. శే. డాక్టర్ బి. వి. నారాయణస్వామి నాయుడుగారి అధ్యక్షత నొక ఆర్థిక మహాసభయు జరుపబడెను. ఈ సంస్థ ఆంధ్ర వాణిజ్యమండలి యను పేరున పిలువబడినప్పటికిని ఇందు మదరాస్, హైదరాబాద్, ఒరిస్సా, తిరువానూరు, కొచ్చిన్, పశ్చిమబెంగాలు, బొంబాయి రాష్ట్రములకు చెందిన సభ్యులు కూడ గలరు. 1954 వ సంవత్సరపు +వార్షిక సమావేశ అధ్యక్ష ప్రసంగమున చెప్పబడినట్లు ప్రాంతీయ సమస్యలను అఖిలభారత దృక్పథముతో పరిష్టరింప వలసిన ఆవశ్యకతను ఈ మండలి ఎన్నడును విస్మరించి యుండలేదు. చెన్నపురిలో నుండియే వ్యవహరించుట +మూలమున ఇదివరకటివలెనే ఆంధ్ర, మద రాసు రాష్ట్రములనడుమ సంధానకర్తయై, యావత్తు దక్షిణ భారత దేశ +శ్రేయస్సునకు పనిచేయగలననిఈ సంస్థ ఆశించుచున్నది. + +1954వ సంవత్సర ప్రారంభము నాటికి మండలి సభ్యుల సంఖ్య 649. అందు 4 గురు గౌ. సభ్యులు. 40 మంది \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0682.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0682.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e1203af10795e1efa1ad261399fde13f16c6711c --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0682.txt" @@ -0,0 +1,19 @@ +యావజ్జీవ సభ్యులు 24 మంది అనుబంధ సభ్యులు, 278 మంది స్థిరనివాస సభ్యులు, 3033 మంది స్థిరనివాసేతర +సభ్యులు, 1954 వ సంవత్సరము తుదికి మండలి సభ్యుల సంఖ్య 757 వరకు హెచ్చినది. అనగా పై వివిధశాఖలకు +చెందినవారి సంఖ్య వరుసగా 4, 40, 24, 315, 374 గా మారినది. మండలి యొక్క కార్యవర్గసభలు చెన్నపురి +యందే గాక కర్నూలు, తిరుపతి మొదలగు ప్రదేశములలో కూడ జరుపబడి, ఆయా ప్రాంత వాసులకు మండలి +కార్యక్రమమందు ఉత్సాహము కల్గించబడినది. + +ఆంధ్ర వాణిజ్య మండలినుండి సభ్యులకు లభించు ప్రయోజనములను పేర్కొనవలసి యున్నది. వాణిజ్యమునకు అవసరమగు విషయములలో ముఖ్యమైనది విషయ విజ్ఞానము. ఏ వస్తు వెచ్చట లభ్యమగును? విదేశ స్వదేశ +వాణిజ్యమునకు సంబంధించిన నిబంధన లెట్టివి ? పరిశ్రమలు, జనసంఖ్య, ఎగుమతి దిగుమతులు మొదలగు +విషయములకు సంబంధించిన వివరము లెట్టివి? ఇత్యాది విషయములపై అవసరమైన అంశములను సభ్యులకు +అందచేయుచున్నది. వర్తకపు ఒప్పందములు మున్నగు వానిలో ఇతర సోదర వాణిజ్య మండలుల సహకారముతో సభ్యులకు చేయూత నిచ్చుచున్నది. వివాదలు వచ్చినపుడు స ర్వేలు, మధ్యవర్తిత్వముచేసి వాటి పరిష్కారమునకై తోడ్పడుచున్నది. ప్రతి వారము వివరములు పత్రికను వెలువరించుచున్నది. జాతీయ, అంతర్జాతీయ, ఆర్ధిక వాణిజ్య పరిస్థితులను గూర్చియు, క్రమవిక్రయావకాశములను గూర్చియు విషయసామగ్రిని సభ్యుల కంద చేయుచున్నది. వాణిజ్యసంబంధమైన సాధక బాధకములను ప్రభుత్వపు దృష్టికి తెచ్చుచున్నది. + +అంతేగాక ప్రాంతీయ సైన్యము, కార్మిక సమస్యలు, అమ్మకపు పన్ను, పరిశ్రమలు, రవాణా మున్నగు విషయములలో ఆంధ్రప్రభుత్వముచే నెలకొల్పబడిన సలహాసంఘములలోను, చట్టరీత్యా వేంకటేశ్వర విశ్వవిద్యాలయ సెనేటు సభయందును, ఆంధ్ర పరిశ్రమల బోర్డునందును ఈ మండలికి ప్రాతినిధ్య మొసగబడెను. పోస్టల్ శాఖ వారును, దక్షిణ రైల్వేవారును, మదరాస్ పోర్టు ట్రస్టు వారును ఏర్పాటు చేసిన సలహా సంఘములలో కూడ వాణిజ్య మండలికి స్థాన మివ్వబడినది. అందులో మండలి ప్రతినిధులున్నారు. విశాఖపట్టణము రేవునుండి ప్రభుత్వపు లెక్కలో దిగుమతియగు ఆహార ధాన్యములను సర్వేచేయు పనికి ఈ వాణిజ్యమండలిని భారతప్రభుత్వమువారు నియమించిరి. సర్వేచేసి యుత్పత్తిసంబంధమగు ధ్రువపత్రముల నిచ్చు కార్యక్రమము నింకను విస్తృతము చేయవలెనని మండలి యుద్దేశించు చున్నది. + +అంతేగాక వివిధ పాశ్చాత్య ప్రభుత్వముల యొక్క వాణిజ్య ప్రతినిధులు, ఇంగ్లండు, అమెరికా మొదలగు విదేశములకు వెళ్ళనున్న భారతప్రభుత్వ వాణిజ్య ప్రతినిధులు ఆంధ్ర వాణిజ్య మండలివారితో సంప్రదింపులు జరిపియుండిరి. ప్రభుత్వము నియమించిన పెక్కు విచారణ సంఘముల ముందు మండలి ప్రతినిధులు వాగ్రూపమునను, లిఖితరూపము నను సాక్ష్య మొసగిరి. అమరజీవి పొట్టి శ్రీరాములు గారి స్మారకచిహ్న నిర్మాణమునకై వాణిజ్య మండలి 1116 రూప్యముల విరాళము ప్రకటించి యున్నారు. + +ఇట్లు ఆంధ్ర వాణిజ్య మండలి పెక్కురీతుల ఆంధ్ర దేశములోని వర్తక వాణిజ్యములకు తోడ్పడుచున్నది. మండలియొక్క కర్నూలు కార్యాలయ వార్షికోత్సవములో ప్రసంగించుచు నాటి ఆంధ్రరాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి శ్రీ టంగుటూరి ప్రకాశం పంతులు గారు చెప్పినట్లు వాణిజ్యాభివృద్ధికై ఒక మండలి స్థాపనయే క్లిష్టమైన కార్యముకాగా దానిని ప్రజానురంజకముగా ఉత్తమ +సాంప్రదాయానుగుణ్యముగా నిర్వహించుట మరింత దుర్ఘటమైన కార్యము. ముఖ్యముగా ఆంధ్రదేశము పారిశ్రామికముగా వెనుకబడిన ప్రాంతము, ఇది ఇటీవలెనే నిర్మితమైన రాష్ట్రము. ప్రాంతములో పారిశ్రామికాభ్యుదయము పెంపొందించుట, ప్రజల జీవనప్రమాణము హెచ్చుటకు దోహదము చేయుట, ద్వితీయ పంచవర్ష ప్రణాళిక జయప్రదముగా అమలు జరుగుటకు తోడ్పడుట యను పవిత్ర కార్యములోకూడ ఆంధ్ర వాణిజ్య మండలి ఉజ్వల పాత్ర నిర్వహించునని ఆశించెదము గాక. + +ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయము :- భారత స్వాతంత్య్రొద్యమమునకు పూర్వము మద్రాసు రాష్ట్ర పాలన \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0685.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0685.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..05b738a242b2161dd0a34a038416729a1a96db82 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0685.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +రము మరికొంత పెరిగినది. ధనాభావముచే ఇంతకంటె విస్తృతిచెందలేదు. + +ద్వితీయ ఘట్టము : బెజవాడ నుండి వాల్తేర్ నకు మారుటలోనే విశ్వవిద్యాలయ జాతకమునందే కొంత మార్పు కానిపించినది. రాయలసీమ కళాశాలలు ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయము నుండి విడిపోయి మద్రాసులో చేరినవి. "హోటల్ సెసిల్" చుట్టుప్రక్కల నున్న 22½ ఎకరములను ప్రభుత్వమువారు సేకరించి, 3 లక్షల పై చిల్లర రూప్యములకు కొని విశ్వవిద్యాలయమున కొసంగినారు. ఇదే సమయమున గాంధీమహాత్ముని దండి సత్యాగ్రహము ప్రారంభమయినది స్వాతంత్రోద్యమము నణచుటకు ప్రభుత్వమువా రనుసరించిన విధానము పట్ల నిరసనము తెలుపుచు శ్రీ రామలింగా రెడ్డిగారు తమ పదవీ త్యాగము చేసినారు. విశ్వవిద్యాలయపు సెనేటు వారు శ్రీ సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణయ్య గారిని శ్రీ రెడ్డిగారి +స్థానే ఎన్నుకొనిరి. శ్రీ సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణపండితులు పదవీ స్వీకార మాదిగా తమ కార్యాచరణ దక్షతను, దూరదృష్టిని, దృఢ సంకల్పమును కార్యరూప మొందించిరి. విశ్వవిద్యాలయములో తెలుగునందు, చరిత్రయందు ఆనర్సు కోర్సులను స్థాపించిరి. 1939 సంవత్సరము జులై నెలలో 6 గుకు అధ్యాపకులతో విశాఖపట్టణము మహారాణీ పేటలోని బొబ్బిలి హాలులో ఆంధ్ర విశ్వకళా పరిషత్కళాశాల యవతరించినది. భౌతిక విజ్ఞాన శాఖలతో పాటు ఇటు ఆర్ట్సుకళాశాలలో వేదాంత శాఖ, గణిత శాఖ గూడ నెలకొల్పబడినవి. 1933 నాటికి ఉపాధ్యాయ వర్గము 17 వరకు పెరిగినది. 1934 లో "బ్రిటానియా బిల్డింగ్ అండ్ ఐరన్ కంపెనీ" వారు విశ్వవిద్యాలయ భవన నిర్మాణమును ప్రారంభించిరి. సమున్నతమైన వాల్తేరు కొండలపై ఇరుపార్శ్వములు బంగాళాఖాతము, ఎదుట ఋషి కొండ, డాలిఫిన్సోనోస్ పర్వతములు కన్పట్టుచు +నున్న విశాల ప్రదేశములో భవన నిర్మాణము ప్రారంభమైనది. ఇదే వత్సరములో జయపురాధీశ్వరులగు శ్రీ శ్రీ విక్రమదేవ వర్మగారు 50 వేల రూప్యముల భూరి విరాళ మొసంగిరి, మరుసటి సంవత్సరము దానిని 75 వేలకు పెంచిరి. తదనంతరము ఏటేట ఒక లక్ష రూప్యముల నొసంగుటకు అనుమతించిరి. వారి అనంతరము వారి వారసులు ఏటేట ఒక లక్షగాని దానికి బదులుగా ఒకేమారు 15 లక్షల రూప్యముల నొసంగుటకు గాని ఏర్పాటు నొనర్చిరి. ఇట్టి మహాశయుని విద్యాపోషణాభిలాషకు గాని వారివారి ఔదార్యమునకు గాని ఆంధ్ర దేశములో సాటిలేదు. అప్పటినుండియు వారిపేర సైన్స్ +కళాశాల 'జయపూర్ విక్రమదేవ కాలేజ్ ఆఫ్ సైన్స్ అండు టెక్నాలజీ' అను పేర విలసిల్లుచున్నది. ఈ సుందర +భవనమునకు పైన ముందు భాగమున 30 వేల రూప్యములు వ్యయమొనర్చి నిర్మించిన గడియార స్తంభమున్నది. శ్రీ విక్రమదేవ వర్మగారిపై గల భక్తి విశ్వాసములను ప్రకటించుటకు గాను ఆ కళాశాలావరణలో శ్రీవారికంచు విగ్రహమును ప్రతిష్టాపనము చేసిరి. కళాశాల పుస్తక భాండాగారము, పరిశోధనాలయములు నానాటికి అభివృద్ధి చెందినవి. తొలుదొల్త విస్తృతమగుచున్న కళాశాలలకు ప్రిన్సిపాల్ గా ప్రొఫెసర్ (సర్) జె.సి.కొయాచే అను విఖ్యాత అర్థశాస్త్రవేత్తను నియమించిరి. డాక్టర్ లుడ్ విగ్ వుల్ఫ్ అనువారు సైన్సు కళాశాలాధ్యతులైరి. 1938 నాటికి శ్రీ సూరి భగవంతముగారు +ఉభయ కళాశాలలకు ప్రిన్సిపాల్ అయినారు. అప్పటి కప్పుడే విశ్వవిద్యాలయము బహుముఖ వ్యాప్తిని బొంది పేరు ప్రతిష్ఠలు నందినది. చెప్పుకోదగిన పరిశోధనము భౌతిక విజ్ఞానశాఖలయందు సాగినది. అంతేగాక శ్రీ రవీంద్రులు +“మానవుడు” అను శీర్షిక పైనను, శ్రీ సి. వై. చింతామణిగారు "సిపాయీల కలహానంతరము నుండి భారత +రాజకీయములు" అను శీర్షిక పైనను ఘనమగు ఉపన్యాసముల నొసంగిరి. ఈ ఉపన్యాసావళి శ్రీ అల్లాడి కృష్ణ స్వామయ్య గారి భూరి విరాళ ఫలితముగ వ్యవస్థాపితమైనవి. విశ్వవిద్యాలయ ప్రచురణ శాఖవారు ఎన్నియో ఉద్గ్రంథములను ప్రచురించినారు. ఈ రచయితలలో రామలింగా రెడ్డిగారు, ఆచార్య మామిడిపూడి వెంకటరంగయ్యగారు, బ్రహ్మశ్రీ వజ్ఝల చినసీతారామస్వామి శాస్త్రులుగారు, డాక్టర్ కె.ఆర్. సుబ్రహ్మణ్యం గారు మున్నగువారు ఎందరెందరో విద్యాధికులున్నారు. శ్రీ రాధాకృష్ణయ్యగారి పదవీకాలమున పసిబిడ్డయైన ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయము సుందర స్వరూపమును దాల్చి నవ +విలాసముతో ప్రత్యేకతనుగడించి విద్యా సేవ యొనర్చినది \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0686.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0686.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9b646f9d3c4e0d629c45d84660bda3b433f3ffe1 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0686.txt" @@ -0,0 +1,10 @@ +తృతీయ ఘట్టము : స్థలనిర్దేశమైనది. భవననిర్మాణమైనది. కళాశాలలు వెలసినది. విఖాత ప్రచురణములు +వెలువడినవి. విశ్వవిద్యాలయమునకు దేశములో ఒక స్థాయి, గౌరవము ఏర్పడినవి. డాక్టరు రాధాకృష్ణయ్య గారు ఉపాధ్యక్ష పదవినుండి విరమించిరి. తిరిగి శ్రీ రామలింగా రెడ్డిగారు ఉపాధ్యకులైనారు. వీరి ఉపాధ్యక్షత, శ్రీ జయపుర మహారాజావారి ప్రో ఛాన్సలర్ పదవి నిర్విరామముగా 12 ఏండ్లపాటు కొనసాగి విశ్వవిద్యాలయమునకు అమిత శుభముల నొనగూర్చినవి. శ్రీ రెడ్డి గారి ఆధ్వర్యమున విశ్వకళా పరిషత్తు బహుముఖ వ్యాప్తి నొందుటయేగాక దేశములోని విశ్వ విద్యా +లయములలో తనకు గల ప్రత్యేకతను నిరూపించు కొన్నది. ఆధునిక శాస్త్ర విజ్ఞానములో పరిశోధనలు జరిపి శాస్త్ర విజ్ఞానమును పెంపొందించినగాని దేశమునకు ముక్తి లేదని దృఢముగా నమ్మినవారిలో శ్రీ రెడ్డిగారొకరు, దానికి తార్కాణముగ తమ విశ్వకళా పరిషత్తులో భౌతిక విజ్ఞానశాఖల అభివృద్ధికిగాను ప్రత్యేక శ్రద్ధ చూపి పెక్కుమందికి డాక్టర్ పట్టములు ప్రసాదించి, విశ్వవిద్యాలయమునకు కీర్తి దెచ్చిరి. విశ్వవిద్యాలయము లోని విద్యార్థుల సంఖ్య, అధ్యాపకుల సంఖ్య, అనుబంధ కళాశాలల సంఖ్య, నిరంతరము పెరుగుచునే వచ్చినవి. ఆంధ్రదేశమునందలి ప్రతిపట్టణమందును ఒక కళాశాల వెలసినది. వాల్తేరులో “ఎర్ స్కిన్ కాలేజి ఆఫ్ నేచురల్ సైన్సు" క్రొత్తగా స్థాపించిరి. ఇందు జంతుశాస్త్ర, +వృక్షశాస్త్ర, భూగర్భ శాస్త్రాది ప్రకృతి శాస్త్రములలో శిక్షణము నొసంగుచున్నారు. ఇంకను శ్రీ రామలింగా రెడ్డి గారి అభీప్సితములలో కొన్ని నెరవేరకయే పోయినవి. స్త్రీలకు గృహనిర్వాహకశాస్త్ర కళాశాల స్థాపింపలేక పోయిరి. సంస్కృత భాషాశాఖ, ప్రాచ్య విద్యాబోధనా నిలయము రూపొందలేదు. ఆంగ్లభాషయందు ఆనర్సు తరగతులు నెలకొల్పలేదు. ఐనను నిజాంప్రభువుగారు లక్షరూపాయలు, తిరువాన్కూరు మహారాణియగు సేతు పార్వతీబాయిగారు లక్షరూపాయలు విరాళ మిచ్చిరి. శ్రీ తిక్కవరపు రామిరెడ్డి ప్రభృతులనుండి, ఇతర స్థానిక సంస్థలనుండి మరికొన్ని విరాళముల చేకూర్చి శ్రీ రామ లింగారెడ్డిగారు సకల విధముల విశ్వకళా పరిషదభివృద్ధికి కారకులైరి. 1942 లో అట్టివారి షష్టిపూర్తి ఉత్సవము +జరిపి విశ్వవిద్యాలయము తన్ను దాను గౌరవించుకొన్నది. + +యుద్ధకాలము - గుంటూరు :- సర్వాంగ సుందరమైన విశ్వవిద్యాలయము తన పనిని సక్రమముగ కొనసాగించు +కొను సమయమునకు రెండవ ప్రపంవ సంగ్రామము సంభవించినది. జపాను దేశస్థులు విశాఖపట్టణముపై బాంబులు వేయుటచే విశ్వవిద్యాలయము గుంటూరు నకు తరలింపవలసి వచ్చినది. 1946 వరకు రసాయనశాస్త్ర శాఖ మదరాసు ప్రెసిడెన్స్ కాలేజిలో ఉండవలసి వచ్చినది. గుంటూరులోనున్న కాలములో సహితము అనేక నూత్న శాఖలు నెలకొల్ప బడినవి. బందరులో లా కాలేజి స్థాపించిరి. ఇంగ్లీషులో ఆనర్సుకోర్సును నెలకొల్పిరి. ఇంకను ఎన్నియో నూతన శాఖలను స్థాపించుటకు, ఉన్న వానిని పెంపొందించుటకు ప్రణాళికలు తయారుచేసి, ప్రభుత్వమున కంద జీసిరి. ఈ కాలములో శ్రీ చెట్టి గారి అనంతరము శ్రీ వి. యస్. కృష్ణా గారు,వారి తర్వాత శ్రీ కె.వి. గోపాలస్వామి గార్లు రెజిస్ట్రారు లైరి. ఎందరో మహానుభావులకు గౌరవ పట్టముల నొసంగి విశ్వకళా పరిషత్తు తన గౌరవమును పెంపొందించు కొనినది. శ్రీ రామ లింగారెడ్డి పేరు స్థాపించిన జాతీయ బహుమానములను, సర్ సి. వి. రామన్, ప్రొఫెసర్ యస్. చంద్రశేఖర్ +(గణితము) సర్ సాహెబ్ సింగ్ హాకీ, సర్ శాంతి స్వరూప్ భట్నాగర్. శ్రీ బీర్బల్ సహానీ, మహర్షి శ్రీ అరవిందయోగి మున్నగు ఘనులు కొసంగినారు. ఈ కాలములో ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయమునకు ఎన్ని యో దిక్కులనుండి ధనసహాయము లభించుటయు, బహుముఖ వ్యాప్తినొందుటయు సంభవించినది. కేంద్రప్రభుత్వము వారు భూ తత్త్వ పరిశోధన శాఖకు, టెక్నాలజీ మొదలగు వైజ్ఞానిక శాఖలకు మిక్కుటముగ ధనసహాయ మొనరించుచున్నారు. 1946లో తిరిగి 'వాల్తేరుకు +వచ్చి, ఇల్లు చక్క పెట్టుకొని విశ్వవిద్యాలయము తన కార్యనిర్వహణమును అత్యంతోత్సాహముతో కొనసాగించినది. ఎన్ని యో నూతన శాఖలు వెలసినవి. అందు ముఖ్యముగ మీటియరాలజీ, ఫార్మస్యూటిప్పు మొదలగునవి చెప్పతగినవి. స్వాతంత్య్రొద్యమము, ఆంధ్ర \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0687.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0687.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ae2265a3b1b65fc248e16b8bc8c3b39a3b5f8c86 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0687.txt" @@ -0,0 +1,15 @@ +రాష్ట్రావతరణము దేశమంతటితోపాటు విశ్వకళాపరిషత్తునకు అత్యంత శుభోధర్కము లైనవి. సంస్కృత శాఖను +నెలకొల్పుటకు సుప్రసిద్ధులగు శ్రీ కున్హం రాజాగారిని నియమించిరి. అన్నిటికంటెను ప్రత్యేకమైన విషయము పరమాణు శాస్త్ర పరిశోధననిలయ స్థాపనప్రయత్నము. సుప్రసిద్ధ శాస్త్రవేత్త యగు శ్రీ స్వామి జ్ఞానానందుల వారిపై ఈ భారము నుంచిరి. శ్రీ రామలింగా రెడ్డిగారి అనంతరము విశ్వవిద్యాలయములో చిరకాలమునుండి పని చేసి సకలానుభవములను పొంది ఎల్లరిమన్ననలకు పాత్రులైన డాక్టర్ వి.యస్, కృష్ణాగారు ఉపాధ్యక్షులైరి. అట్లే అత్యంత ప్రజ్ఞావంతులు అనుభవజ్ఞులు అగు డాక్టర్ రంగ ధామరావుగారు కళాశాలాధ్యక్షులైరి. వీరిరువురి కృషి వలనను తిరుపతి విశ్వ విద్యాలయము రూపొందినది. ఈనాడు (1955 డిశంబరు నాటికి) ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయమునందు 8 వృత్తి కళాశాలలు, 18 డిగ్రీ కళాశాలలు, 7 ఇంటర్మీడియేట్ కళాశాలలు, 10 పాచ్య విద్యా కళాశాలలు గలవు. ప్రాచ్యవిద్యా కళాశాలలలో గాక +మిగిలిన కళాశాలలలో మొత్తము 21,500 విద్యార్థులున్నారు. అందు 1200 స్త్రీలు. + +సర్, సి. వి. రామ౯ గారు భౌతికశాస్త్రమందు ఆనరరీ ప్రొఫెసరుగా నుండి ఆంధ్రుల యెడ తమకు గల అభిమాన +మును చాటియున్నారు. డాక్టరు లక్కరాజు సుబ్బారావు గారు సెనేటు సభ్యులుగాను, ఆనరరీ లీగల్ అడ్వయిజరు +గాను విశ్వవిద్యాలయ నిర్వహణమున గణనీయమగు కృషి సలిపిరి. డాక్టరు లక్కరాజు సుబ్బారావుగారు, డాక్టరు టి. యస్. తిరుమూర్తిగారు, శ్రీ ఓబుళంపల్లి పుల్లారెడ్డిగారు, తాత్కాలికోపాధ్యాయులుగా నుండి విశ్వవిద్యాలయ ప్రతిభకు దోహదము కలిగించినారు. + +ఉపసంహారము : ఏబది సంవత్సరముల పూర్వము నుండి ఆంధ్రులు కాంచిన కలలు వారి కృషి ఫలితముగ +1926 నాటికి ఫలసిద్ధిగాంచినవి. 1951 నాటికి 25 ఏండ్లు నిండగనే విశ్వవిద్యాలయము 52 డిసెంబరులో అమితోత్సాహముతో రజతోత్సవ మొనరించుకొనినది. విశ్వ విద్యాలయ చరిత్రలో 25 ఏండ్ల కాలము చాల తక్కువైనను ఎన్ని యో అడ్డంకులను, ధనాభావమును, నిరుత్సాహకరములగు పరిస్థితులను ఎదుర్కొని నేటికి విశ్వవిద్యాలయము బహుముఖ వ్యాప్తినొంది, అమితమగు కీర్తిని సంపాదించి, ఆంధ్రజాతికి గర్వకారణమై, భారతదేశమునందు తన ధర్మమును శక్తితో, ప్రాభవముతో, గౌరవముతో నిర్వహించుచున్నది. + +ఆంధ్రవిష్ణువు :- బ్రహ్మాండాది పురాణములందు కీర్తింపబడి, సత్కవుల మన్ననలందుకొని, శ్రీకాకుళాధి నాథుడై, ఆంధ్రుల ఆరాధ్యదైవమై, ఆంధ్రభోజునికి ఆముక్తమాల్యద కావ్యరచనకు ప్రోత్సాహమొసగి, కాసుల పురుషోత్తమకవి నిందాస్తుతులకు పాల్పడిన ఆంధ్రవీరుడే ఆంధ్రవిష్ణువు. ఇతడే ప్రప్రథమమున ఆంధ్ర సామ్రాజ్యమును స్థాపించిన మహనీయుడు. పరాక్రమ సంపన్నుడు. ఆంధ్రులచరిత్రలో స్వర్ణాక్షరములతో లిఖింపదగిన దీయాంధ్రరాజ్య స్థాపనో దంతము. ఆంధ్రవిష్ణువు చరిత్రకు దీనికి అవినాభావసంబంధము కలదు. + +సాధారణముగ శాతవాహన సామ్రాజ్యము మొదటి ఆంధ్ర సామ్రాజ్యమని, చరిత్రకారులు పేర్కొనుచున్నారు. పురాణము లందు ఈ రాజుల చరిత్ర వర్ణింపబడియున్నది. ఐనను వీరికిముందే ఆంధ్రసామ్రాజ్య సంస్థాపనము జరిగినదని +వీరంగీకరించుచునే యున్నారు. చంద్రగుప్తునకు పూర్వమే ఆంధ్రులు సామ్రాజ్యమును నిర్మించుకొని రనియు, వా రధిక బలాఢ్యులై చతురంగ బలసముపేతులై శత్రుదుర్భేద్యములగు ముప్పది దుర్గముల కధిపతులై యుండిరనియు మెగస్తనీసు వ్రాతలవలన స్పష్టమగుచున్నది. క్రీ. శ. 4వ శతాబ్దికిముందే ఆంధ్రసామ్రాజ్యముండినదని వేరుగా చెప్పనవసరములేదు. ఒక్క ఆంధ్ర విష్ణువుతప్ప తదితరులనుగూర్చి విశేషాంశములు లభ్యములు కాకపోగా చారిత్రికాంశములతో సమన్వయపరచ నగు సంఘటనలు సైతము దొరకనప్పుడు, అటులూహించుటలో నాశ్చర్య మేమియు లేదు. ఇవి ఇటులున్నను కావ్యములందును, తదితర గ్రంథము లందును గల యితి వృత్తములం దచ్చటచ్చట ఆంధ్రవిష్ణువునకు, రాజ్యస్థాపనో దంతమునకు, ఆంధ్రులకు సంబంధించిన విషయము లుదాహరింపబడిన వాటిని గ్రహించి ప్రథమచారిత్రిక సంఘటనను గూర్చి వివరించుటకు చరిత్రకారులు ప్రయత్నించుచునే యున్నారు. ప్రథమాంధ్ర రాజ్యస్థాపన దంతమును గూర్చి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0688.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0688.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9a4986877e06f45d7bff19f7934aa46f10a840c9 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0688.txt" @@ -0,0 +1,35 @@ +బ్రహ్మాండపురాణమునందు సుచంద్రునిగాథ యొకటి గలము. + +“ఆంధ్రనాథో మహావిష్ణు ర్నిశుంభుదనుజాపహా +పురా స్వాయంభువమనోః కాలే కలియుగే హరిః +కాకులే రాజవర్యస్య సుచంద్ర స్సతనూభవః +అభవత్సర్వదేవైశ్చ వేష్టితో లోక పూజితః." +శ్రీశైల భీమకా ళేళ మహేంద్రగిరి సంయుతం +ప్రాకారంతు మహత్కృత్వా త్రీణి ద్వారాణిచాకరోర్ +త్రిలోచనో మహేశ స్స త్రికూలంచ కరే వహన్ +త్రిలింగరూపి వ్యవసత్ త్రిద్వారేషు గణై ర్వృతః +ఆంధ్రవిష్ణు స్సురయుతో దనుజేన నిశుంభునా +యుఛ్వాత్ర యోదశయుగాన్ హత్వాతం రాక్షసో త్తమం +అవస త్తత్ర ఋషి భిర్యుతో గోదావరీతటే +తత్కాలప్రభృతి క్షేత్రం త్రిలింగ మితి విశ్రుతం. + +పై గాథ ప్రకారము సుచంద్రునికుమారుడు ఆంధ్రవిష్ణువు నిశుంభుడను రాక్షసుని జయించి, కాకులమునందు +రాజ్యమును స్థాపించి, తన రాజ్యమునందలి శ్రీశైలము, భీమేశ్వరము, కాళేశ్వరము అను మూడు క్షేత్రములను +ద్వారములుగ నెంచి పరిపాలన సాగించిననియు, అప్పటి నుండియే ఆ దేశము త్రిలింగ క్షేత్ర మయ్యెననియు +తెలియుచున్నది. ఆంధ్రవిష్ణువు అను వీరుడు నిశుంభుడు అను నాగాంధ్రుని జయించి కాకుళమున రాజ్యమును +స్థాపించెనని చరిత్రకారులు సమన్వయపరచి యున్నారు. తరువాతివారు సామ్రాజ్యస్థాపకుడగు ఆంధ్రవిష్ణువును +దైవసమానముగ భావించి పూజించుచుండిరి. మన దేశమున వీరపూజ సాధారణముగ జరుగుచుండెననుట కీ వృత్తాంతము ప్రబల తార్కాణముగ నున్నది. + +ఈ కాకుళమే శ్రీకాకుళముగ మారినది. కృష్ణాతీరమునగల దివ్యక్షేత్ర మిది. కాకుళాంధ్రనాథుడే ఆంధ్ర విష్ణువు. + +బ్రహ్మాండపురాణముకాక ఆంధ్రవిష్ణువునుగూర్చి తదితర గ్రంథము లుదాహరించు గాథల నీ సందర్భమున సమన్వయ పరచుట సమంజనము. చారిత్రికాంశముల సమకూర్చు కావ్యములు మన భాషలో కొద్దిగా నున్నవి. ఉన్న కావ్యములు పౌరాణిక పద్ధతిని రచింపబడియుండుట వలన చరిత్రకారునికి విషయ సమన్వయమున పెక్కు చిక్కులు ఏర్పడు చున్నవి. వే రాధారములు లేనప్పుడు వాటినే యాధారముగ గ్రహించకతప్పదు. ఆంధ్రవిష్ణువు చరితము గూర్చి ఇట్టిపరిస్థితి యేర్పడుచున్నది. ఏలన ఆంధ్ర విష్ణువునుగూర్చి ప్రత్యేకముగా ఒక్క కావ్యమే యున్నది. దానినుండియే చరిత్రను కూర్చవలసి యున్నది. + +1. విష్ణుమూర్తి యనుజ్ఞ నొంది బ్రహ్మ గంగాతీరమ నుండి కృష్ణాతీరమునకు విచ్చేసి కన్నులపండువుగా నొప్పుచున్న పరిసరములకు ముగ్ధుడై, బహురూపములధరించి, యచటనే తపమొనర్చి, ఆ ప్రాంతమునకు కాకులమని పేరిడి భద్రకోట విమానమున శ్రీవతిని ప్రతిష్ఠించెను. కొన్నాళ్ళకు విశాల అను పేరుగల నగరము నేలు సుమతియను నరపాలుడు శ్రీకాకుళ క్షేత్ర సందర్శనాభిలాషియై చతురంగబల పరివారసమేతుడై యేతెంచ అచటి సన్ము నీశ్వరులు ఆ రాజన్యుని యుచితరీతి సత్కరించి, యచట గల యొక విగ్రహమునుజూపి, ఆలయ గోపురాదుల నిర్మించ ప్రభువును కోరిరి. ఆ విగ్రహము ఆంధ్రవిష్ణువు విగ్రహమని సుమతి యా సందర్భమున వెల్లడించెను. + +“ఈదేవుండు మదీయసత్కులధనం బీయిందిరాధాముడే రేదీవ్యంబగు నాంధ్రనాథుడు......"అని నుడువుటయేగాక తాను ఆంధ్రనాయక దాసుడనని తెల్పెను. అప్పటినుండియే "కాకులాధిప శ్రీనాథున కాంధ్రనాథాభిధానంబు యథార్థంబయ్యె". సుమతి కళావేదుల నాహ్వానించి దేవతాగార ప్రాకారనిర్మాణంబు లొనరింపజేసెను. నిర్మల జలసమృద్ధిలేమి రాజన్యుడు +చింతాకులస్వాంతుడై యుండ వారి ప్రత్యక్షమై సుదర్శన చక్రమున "భూతలమతి రయంబున భేదించి గంగాప్రవాహంబు మనో వేగమునం గొనివచ్చి సరోవరంబొనర్చె. అది కారణంబుగా నతీర్థరాజంబు చక్రతీర్థం బనఁబర గె". + +సుమతి ఈ విధముగా ఏర్పాట్లు ఒనరింప జేసి తన నగరమునకు వెడలిపోయెను. అప్పటినుండి యాదేవుని “ఆంధ్ర +నాథుడు”, “ఆంధ్రవల్లభుడు", "తెలుగువల్లభుడు" అను పేర్ల అచ్చటివారు పూజించుచుండిరి. చైత్రశుద్ధ దశమి +నుండి పౌర్ణమివరకు అచ్చట మహోత్సవములు జరుగుచుండును. ఆ దివ్య వైష్ణవ క్షేత్రమును సందర్శించుటకు +దూరదూరములనుండి ఎందరో వచ్చుచుందురు. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0689.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0689.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3e2bed36b435a522744e8bfed0bd15b7c7cc9f46 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0689.txt" @@ -0,0 +1,15 @@ +2. కటకపురిరాజు అనంగభీము డను గజపతి ఒక నాడు వేటకై వెడలి అరణ్యప్రాంతమున నాగరాజుపడగనీడను +సురక్షితుడై యున్న యొక బాలుని గాంచెను. రాజును జూచి ఆ పాము అదృశ్యమయ్యెను. అనంగభీముడా శిశువును చేరదీసి, అనంతపాలుడని నామకరణ మొసంగి, ఆతనిపాదమున గట్టబడిన తాళపత్రమునందలి వ్రాతవలన +అతని కులగోత్రములను గ్రహించి పోషించెను. అనంత పాలుడు పెరిగి పెద్దవాడై విద్యాబుద్ధులు నేర్చుకొని అనంగ భీమునకు విశ్వాసపాత్రుడయ్యెను. ఒక సందర్భమున అనంతపాలుడు రాజునానతిని కంచిపై దాడి వెడలవలసి వచ్చెను. మార్గమధ్యమున శ్రీకాకుళమును సందర్శించుచు అనంతభూపాలుడు తనతల్లిదండ్రుల జూడ సుత్సుకుడై యచటి భూసురులకు దానధర్మము లొసగుటకు సంకల్పించి తద్వృత్తాంతమును జూటెను. బ్రాహ్మణులు దానమును పరిగ్రహించుటకై వచ్చి తమ కులగోత్రములను చెప్పుచుండిరి. అనంతపాలుడు బాల్యమున తనపాదమునకు గట్టబడి యుండిన తాళపత్రమునం దుల్లేభింపబడిన కులగోత్రముల నుదహరించు వానిని తనతండ్రిగా నెరింగి, ఆతనికి నిజవృత్తాంతం బెరింగించి మాతా పితరులకు మహానందమును గూర్చెను. అచ్చటనే వారివలన వామనశర్మ యింటిలో కాకరపాదుక్రించ ఆంధ్ర వల్లభుని విగ్రహ మున్నటుల విని, దానిని మహావైభవముతో ప్రతిష్ఠ చేయించెను. + +3. కళింగదేశస్థుడు యజ్ఞశర్మ తనయుడు సోమశర్మ యనువాడు యౌవనగర్వమున “కలుషేంద్రియుడై పితృవిరోధంబుగా నటించుచు, తగని సహవాసమున తలిదండ్రుల నిరంతర విషాదాకులచిత్తులం జేయుచు, విప్రాన్వయ సంజాతుండయ్యు వైదికకర్మల విడచి స్వేచ్ఛా విహారియై నిషాదవృత్తి జరించుచు ఒక్కనాడు వనమున సంచరించుచు, అధిక క్షుత్పిపాసాకులుడై యుండ, యచటి మును లాతనిం గని, కాకుళేశ్వరసమర్పిత సాద మొసగి, శ్రీకాకుళ క్షేత్రమహాత్మ్యం బెరింగించిరి. సోమశర్మ యత్యంత ప్రమోదంబున దివ్య క్షేత్రమును జేరి లోక పవిత్రంబగునట్టి కృష్ణాసరిజ్జలంబుల గ్రుంకి చక్రాహ్వయ సరోవర తీర్థంబుల దోగుచు కేశవదేవు సందర్శించి, పరిశుద్ధ మనస్కుండై కొన్ని వర్షంబు లుత్కర్షంబుగా నిలచి దేహావసాన సమయంబున యింద్రాదులు కందని నిరంతర సంపత్కరంబగునట్టి శ్రీవిష్ణుసాయుజ్యముం బ్రాపించె." + +ఆంధ్ర విష్ణువునకు సంబంధించినంతవరకు వల్లభాభ్యుదయమున వర్ణితములయిన పైమూడు గాధలందలి చారిత్రి కాంశముల సమన్వయపరచుచు తత్కావ్య పీఠికలో శ్రీ కోరాడ రామకృష్ణయ్యగారు కొన్ని విశేషముల నిర్ధారించిరి. ఆంధ్రవిష్ణువు గంగాతీరమునందుండి శ్రీకాకుళ క్షేత్రమునకు వచ్చెను. ఆత డచ్చట దైవసమానముగా నెంచబడి ప్రతిష్ఠింపబడి పూజింపబడెను. మధ్య మధ్య ఆ క్షేత్రము కృష్ణ వెల్లువలకు నాశనమైపోవ ప్రభువు లుద్ధరించిరి. 'వేరొండు ప్రాంతమున నున్న ప్రభువులు, ఆంధ్రనాయక దాసులు ఈ క్షేత్రమును సందర్శించి అవసరమగునప్పు డెల్ల పునరుద్ధరించి సకలోపచారంబులకు సంసిద్ధులై యుండిరి. + +ఆంధ్రుల చరిత్రయందలి యంశముల కివి ఏమాత్రము విరుద్ధములుగా లేవు. ఆంధ్రులు గంగాతీరమునుండి +(అహిచ్ఛత్ర పురము నుండి) కృష్ణాతీరమునకు వచ్చుట— తిరిగి వెళ్ళుట – మరల రాజ్యమును స్థాపించుట— అను +విషయము లన్నియు పౌరాణిక గాథల రూపమున వల్లభాభ్యుదయ కావ్యము నిరూపించుచున్నదని కోరాడవారు స్పష్టపరచియున్నారు. + +నాటినుండి నేటివరకు ఆంధ్రవిష్ణువును సేవించి ధన్యులయిన మహానుభావు లెందరో కలరు. విజయనగర సార్వభౌముడు శ్రీకృష్ణదేవరాయలు కళింగదేశ విజిగీషా మనిషన్ దండెత్తిపోయి విజయవాటిం గొన్ని వాసరంబు లుండి శ్రీకాకుళని కేతనుం డగు మధుమధను సేవింపబోవ స్వప్నమున ఆంధ్రజలజాతుడు సతీసమేతుడై చిరునవ్వుతోడ ప్రత్యక్షమై "నేను తెలుగురాయడను, నాకు ప్రియముగా కృతినిర్మింపు" మని యావ తిచ్చెను. + +కృష్ణరాయలకు పూర్వము అచ్చటచ్చట ఈ క్షేత్ర ప్రశంస కానవచ్చుచున్నది. కాకతీయుల శాసనము లందును, అనంతామాత్యుని భోజరాజీయమునందును శ్రీకాకుళ శ్రీహరిశతకమునందును, కాసుల పురుషోత్తముని ఆంధ్రనాయక శతకమునందును, ఆంధ్ర విష్ణువు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0690.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0690.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b53c5ff6ba89d15151e1ff2bdc8cb3b6acc95932 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0690.txt" @@ -0,0 +1,17 @@ +కీర్తింపబడియున్నాడు. క్రీడాభి రామమున శ్రీకాకుళము నందు జరుగు తిరునాళ్ళ ప్రశంస కలదు. పురుషొత్తమ కవి ఆంధ్రనాయకాలయము పూజాపురస్కార శూన్యమై హీనదశయం దున్నప్పుడు మిగుల పరితపించి "సుప్రసిద్ధుడు ప్రత్యక్షరూపు డగు దేవున కిట్టి విపరీతస్థితి చేకూరుటకుఁ గినిసి నిత్యోత్సవము చేయించికొనక చేతగానివాని వలె నూరకుంట ప్రతిష్ఠ కాదనియు, పూర్వపుకిర్తి నిలుపు కొమ్మనియు నిందాస్తుతులతో ఆంధ్రనాయక శతకము రచించెను. చల్లపల్లి (దేవరకోట) ప్రభువు అంకినీడుగారు ఆలయ పునర్నిర్మాణము గావించిరి. ఈ క్షేత్ర మెన్ని మార్లు పునర్నిర్మాణ దశల ననుభవించినదో! ఆంధ్రవిష్ణువు మాత్రము నేటికిని పూజింపబడుచున్నాడు. ఆ క్షేత్ర మాహాత్మ్య మట్టిది. "శ్రీకాకుళము భక్తలోక చింతా మణి, సుకృతాకరము, మహాక్షేత్రావతంసంబు." + +ఆంధ్ర సారస్వత పరిషత్తు :- ఆంధ్ర సారస్వత సంస్కృతుల అభివృద్ధి, అక్షరాస్యతా వ్యాప్తి అను +ఆదర్శాలతో ఆంధ్ర సారస్వత పరిషత్తు హైదరాబాదు నగరమున 1943 సంవత్సరము మే నెల 26 వ తేది నాడు శ్రీలోకనంది శంకరనారాయణరావుగారి అధ్యక్షతన స్థాపితమైనది. ఈ సంస్థ తన ఆదర్శాల ప్రకారము పనిజేయుట కొరకు ఈ క్రింది ఆశయములను నిర్ణయించుకొన్నది. + +1. సభలు, సమ్మేళనములు, సమావేళములు. +2. దేశమందలి సారస్వతమును తత్సంబంధమైన విశేషములను గ్రహించి ప్రకటించుట- +3. పారిభాషిక మాండలిక కోశములను సిద్ధపరచుట. +4. రాష్ట్రమందలి ఇతర సారస్వత సంస్థలను జతపరచుకొని సారస్వత కృషి సాగించుట. +5. సారస్వత పరీక్షలు తెలుగులో జరుపుట. +6. రచయితలను ప్రోత్సహించుట. +7. సంబంధ శాఖలను స్థాపించుట. + +1948వ సం. పోలీసు చర్యకు పూర్వము హైద్రాబాదు రాష్ట్రములో ఆంధ్ర సారస్వత సంస్కృత్యభివృద్ధికి పెక్కు ప్రతిబంధకము లుండెడివి. ప్రతికూల పరిస్థితులలో 1948 వరకు ఈ పరిషత్తు పనిచేయవలసి వచ్చినది. ఈ సంస్థ యొక్క వార్షికోత్సవాలు ఇప్పటి వరకు హైదరాబాదు, ఓరుగల్లు, నల్లగొండ, మహబూబునగరం, తూపురాస్, మంచిర్యాల, అలంపురములలొ ఏడు పర్యాయములు జరిగినవి. అలంపురము వార్షికోత్సవమునకు భారత ఉపరాష్ట్రపతి డాక్టర్ సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణ విద్వన్మణి ప్రారంభోత్సవము చేసి పరిషత్తును ఆశీర్వదించిరి. ఇవిగాక పరిషత్తు జిల్లా సభలుకూడ పలు ప్రాంతాలలో ఒరిగినవి. ఇప్పటివరకు ఈ సంస్థకు శ్రీ లోకనంది శంకరనారాయణరావు, కీ.శే. శ్రీ సురవరము +ప్రతాపరెడ్డి, శ్రీ బుజ్జా వేంకటసుబ్బారాయడు, శ్రీ ఇల్లిందల రామచంద్రరావు, శ్రీ పర్సా వేంక టేశ్వరరావు, శ్రీ దేవులపల్లి రామానుజ రావుగార్లు అధ్యక్షులుగా పనిజేసిరి. ఈ సంస్థకు ఇప్పటివరకు కార్యదర్శులుగా పని జేసిన వారు శ్రీ బూర్గుల రంగనాథరావు, శ్రీ విదురు వేంకట శేషయ్య, శ్రీ నూకల నరోత్తమ రెడ్డి, శ్రీ పులిజాల హనుమంతరావుగార్లు. + +పరిషత్తు కార్యక్రమములో పరీక్షల నిర్వహణము అతి ముఖ్యమైనది. పోలీసు చర్య తరువాత యీ పరీక్షలకు వేల సంఖ్యాకులుగా అభ్యర్థులు వచ్చుచున్నారు. ప్రాథమిక, మాధ్యమిక, ప్రవేశ, విశారద అను పరీక్షలు సంవత్సరానికి రెండు పర్యాయములు జరుగును. ఇందులో ప్రవేశ పరీక్ష యందు ఉత్తీర్ణత గాంచిన వారు ప్రాథమిక పాఠశాలలలో ఉపాధ్యాయ పదవిని ఆక్రమించుటకు అర్హులుగను, విశారద పరీక్షయందు ఉత్తీర్ణతనొందిన వారు సెకండరీ పాఠశాలలలో తెలుగును బోధించుటకు అర్హులు గను హైదరాబాదు ప్రభుత్వమువారు ఆమోదించియుండిరి. ఇప్పటి వరకు ఈ పరీక్షలలో నలుబది వేల వరకు ఆభ్యర్థులు పాల్గొనియున్నారు. ఈ పరీక్షలు ప్రతిసారి 40 నుండి 100 కేంద్రాలలో జరుగుచుండును. ఇందులో అధిక సంఖ్యాకులైన అభ్యర్థులు పల్లెటూళ్లలో నివసించువారు; పాఠశాలలలో చదువుకొను అవకాశములేని వయోజనులు, తెలంగాణ జిల్లాలలోని ప్రతి పల్లెటూరికి ఈ పరీక్షలు సుపరిచితములు. ఇప్పటివరకు తెలంగాణములోని కొన్ని మార్ల పల్లెటూళ్లలో ఈ పరీక్షలు నిర్వహింపబడినవి. అందుచేతనే శ్రీబూర్గుల రామకృష్ణారావు గా రొకమారు పరిషత్తు కృషిని గూర్చి, మాట్లాడుచు సూర్యుని వెలుతురు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0691.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0691.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..de83ebd09cc99d4619189047b8e0a25b9cd8d7df --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0691.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +వలె పరిషత్తు మన రాష్ట్రము నందలి ప్రతిపల్లెను విజ్ఞానముచే ప్రకాశవంతము గావించుచున్నదని తెలిపిరి. "ఆంధ్ర +పితామహ శ్రీ మాడపాటి హనుమంతరావుగారు తమ ఆంధ్రోద్యమ చరిత్రలో పరిషత్తు కృషి ఒక మహోద్యమము వలె తెలంగాణమున వ్యాపించుచున్నదని వ్రాసినారు. పరీక్షలతోపాటు అక్షరాస్యతా వ్యాప్తికి పరిషత్తు కృషి చేయుచున్నది. పోలీసు చర్య తరువాత ఇప్పటివరకు పరిషత్తు 114 రాత్రి పాఠశాలలను జిల్లాలలోని పల్లెటూళ్ల యందును, కొత్తగూడెము వంటి కార్మిక కేంద్రాలయందును నిర్వహించినది. ఈ పాఠశాలలలో సుమారు ఎనిమిది వేల మంది నిరక్షరాస్యులు అక్షరాస్యులు గావింపబడిరి. వయోజనులను అక్షరాస్యులను గావించుటకొరకు ఉపాధ్యాయ శిక్షణ శిబిర మొకటి పరిషత్తు 1950వ సంవత్సరమున నిర్వహించినది. 1951వ సంవత్సరమున ఫిబ్రవరి 17వ తేది నుండి 21 వ తేది వరకు పరిషత్తు తెలంగాణమున వయోజన విద్యా వారమును జయప్రదముగా నిర్వహించినది. 1950 లో జబల్పూరులో జరిగిన +వయోజన విద్యా ప్రచార గోష్ఠిలో పరిషత్తు ప్రతినిధులు పాల్గొని యావద్భారతమున జరుగు వయోజన విద్యా ప్రచార పద్ధతిని ఆకళింపు చేసికొనిరి. తరువాత 1953 వ సంవత్సరమున అలహాబాదులో నిర్వహింపబడిన వయోజన శిక్షణాలయమునకు పరిషత్తు ఒక కార్యకర్తను పంపి శిక్షణము నిప్పించినది. భారత ప్రభుత్వమువారు మొదటి పంచవర్ష ప్రణాళిక క్రింద నిరుద్యోగులకు ఉద్యోగము కల్పించు ఉద్దేశముతో ఏర్పాటు చేసిన సాంఘిక విద్యా ప్రణాళిక క్రింద ప్రభుత్వ సహకారముతో పరిషత్తు హైదరాబాదు నగరమున 11 సాంఘిక విద్యా కేంద్రములను రెండు సంవత్సరాలనుండి అత్యంత సామర్థ్యముతో నిర్వహించుచున్నది. + +పరిషత్తు ఇప్పటివరకు దాదాపు నలుబది గ్రంథాలను ప్రకటించినది, ఇందులో పండిత సారస్వతము, బాల సారస్వతము, జానపద సారస్వతము చేరియున్నవి. పరిషత్తు ప్రచురణములలో 15 పుస్తకాలు చాల వాఙ్మయమునకు చెందినవి కలవు. ఈ పుస్తకాలలో శ్రీ సన్నిధానము సూర్యనారాయణశాస్త్రిగారి నరసభూపాలీయ వివరణము ఆంధ్ర సారస్వత విద్యార్థులకు పాఠ్యగ్రంథముగా విశేషోపకారకముగానున్నది. పరిషత్తు ప్రచురణములలో స్వర్గీయ శ్రీసురవరము ప్రతాపరెడ్డిగారి ఆంధ్రుల సాంఘిక చరిత్ర మనకు స్వాతంత్య్రము వచ్చినప్పటినుండి ఇప్పటివరకు విశాలాంధ్రమున ఆంధ్రభాషలో ప్రకటితమైన గ్రంథాలలో ఉత్తమమైనదిగా ఢిల్లీలోని సాహిత్య అకాడమీ వారిచే నిర్ణయింపబడి, కేంద్ర ప్రభుత్వమునుండి అయిదువేల రూపాయల బహుమతి పడసినది.ఇదిగాక జానపద వాఙ్మయమునకు సంబంధించిన స్త్రీల రామాయణపు పాటలు, పల్లెపదాలు అను వేయి పుటలు గల రెండు ఉద్గ్రంథములను పరిషత్తు ప్రకటించినది. తెలుగు మహాభారతము పై ప్రామాణిక పండితులు వ్రాసిన విమర్శనాత్మక వ్యాసాలను సంపుటీకరించి పరిషత్తు ప్రకటించినది. + +గ్రంథాలయోద్యమ వ్యాప్తికి పరిషత్తు బలమైన చేయూతనిచ్చినది. 1952 వ సంవత్సరములో హైదరాబాదు నగరమున జరిగిన అఖిలభారత గ్రంథాలయ మహా సభా నిర్వహణమునందు ఈ పరిషత్తు యొక్క అధ్యక్ష, ఉపాధ్యక్ష, కార్యదర్శులు ఆహ్వానసంఘ కార్యదర్శులుగ పని జేసిరి. మాజీ విద్యాశాఖ డైరెక్టరు శ్రీ సేతు మాధవరావుగారు నిర్వహించిన గ్రంథాలయోద్యమ సందర్భమున ఈ పరిషత్తు రెండు లక్షల తెలుగు పుస్తకాలను, విద్యాశాఖ క్రిందనున్న పాఠశాలలలో చేర్చుటకు పూర్తిగా సహకరించినది. + +సాహిత్యముతో పాటు ఇతర కళలను ప్రచారము గావించుటకు పరిషత్తు కృషి గావించినది. 1952 అక్టోబరు నెలలో నృత్యగాన కళాసాహిత్యములనుగురించి హైదరాబాదాంధ్రులకు చక్కని పరిచయము కలుగ జేయుట కొరకై శ్రీ నటరాజ రామకృష్ణగారిని ఆహ్వానించి నగరమందు పలుచోట్ల నాట్యకళా ప్రదర్శనాలను ఏర్పాటు చేసినది. 1955 వ సంవత్సరము సెప్టెంబరు నెలలో తెలంగాణ చిత్రకారుడైన శ్రీ కొండపల్లి శేషగిరిరావు చిత్రించిన చిత్రముల ప్రదర్శనమును హైదరాబాదు +నగరమున ఏర్పాటుగావించినది. ఈ ప్రదర్శనమునకు అప్పటి హైదరాబాదు ముఖ్యమంత్రి డాక్టర్ బూర్గుల రామకృష్ణారావు గారు ప్రారంభోత్సవము గావించిరి. + +మన రాష్ట్రమునందలి వివిధ వైజ్ఞానిక కార్యక్రమాలలో పరిషత్తు సహకరించుచున్నది. 1950 వ నవంబరు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0696.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0696.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e72c7765b712af7baa844724945642a08c5803fb --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0696.txt" @@ -0,0 +1,20 @@ +తెలుగువారిది లేదు. ఇది వాక్చిత్ర నిర్మాణమునందలి తొలిదశ. + +1934-1935: ఈ కాలము తొలిదశలో రెండవభాగము. చరిత్రలో ప్రాతరాతియుగము, క్రొత్త రాతియుగము అన్నట్లు ఇది ఒక భాగముగా నున్నది. + +1934 వ సంవత్సరమునందు బందరులోని చిత్రప్రదర్శనశాల అధిపతియైన శ్రీ పి. వి. దాసు, శ్రీ చల్లపల్లి రాజావారు, మద్రాసులోని జి. డి. స్వామి, ఎం. టీ. రాజన్, జి. పి. పార్థసారథిగార్లతో చేరి, “వేల్ పిక్చర్సు" అను చిత్రనిర్మాణ శాలను నిర్మించినారు. దీనివలన ఈశాల యొక్క నిర్మాతలకు మంచిలాభాలు వచ్చినవి. తెలుగువారు చిత్ర నిర్మాణములో భాగస్థులయినారు. చిత్రాల నిడివి 17 వేల నుండి 18 వేల అడుగులవరకు నుండెడిది. దక్షిణ భారతమున 'వేల్ పిక్చర్సు' చిత్ర శాలలో మొదటిసారిగా నిర్మించిన తెలుగు చిత్రము సీతా కల్యాణము. + +నూతనముగా తీయబడిన చిత్రములలో పాట లెక్కువగా నుండెడివి. ఈనాటి నాటకాలలో 'ఇన్ని వందల పద్యాలు చదివెదరు" అన్నట్లు, ఆరోజులలో “ఇన్ని పాట లున్నవి” అని ప్రచారము చేయుచుండువారు,ఆరు అచ్చుప్రతులు తయారుచేయుచుండిరి. ప్రెస్ షోలు ఇచ్చెడు వారు. దానికై భోజనాదులతోసహా పెద్ద వివాహపు తంతువలె నడిపెడు వారు. చిత్రనిర్మాణ వ్యయము 35 వేలు మొదలు 75 వేల వరకు పెరిగిపోయినది. చిత్రాలు వారాల తరబడి ఆడి, చిత్రప్రదర్శకులకు మంచి లాభాలు తెచ్చి పెట్టసాగినవి. ప్రదర్శనశాలల నిర్మాణము ఎక్కువయినది, ప్రతి క్రొత్తచిత్రము తమ ప్రదర్శనశాలలకే తెప్పించుకొనవలయునను కోరికతో చిత్రనిర్మాతలకు డబ్బు ముందుగానే యివ్వసాగించిరి. ఇంతలోనే మంగ రాజుగారు "క్వాలిటీపిక్చర్సు" అను పేరుతో 1935 సం.లోనే ఒక పంపకపు సంస్థను విశాఖపట్టణము లో +స్థాపించినారు. + +ఈ సంవత్సరముననే "మద్రాస్ ఫిలిం లీగ్" అను సంఘమును స్థాపించి బాలెట్ ను నడప సాగించినారు. తెరమీద ముద్దులు పనికిరావనే విషయమును ఢిల్లీలో శాసనసభవారు చర్చించివారు. + +ఆనాటి కృష్ణాపత్రికకు వడ్లమన్నాటి కుటుంబరావు మేనేజరుగా నుండెను. అతడు కృష్ణాపత్రికలో చిత్రాలను గూర్చి విమర్శలు వ్రాయ మొదలు పెట్టినాడు. దానితో తెలుగు ప్రముఖ పత్రికలలోను సినిమాలకై ఒక పుట కేటాయించిరి. అందు సినిమాలను గూర్చిన రచనలు వెలువడుచు వచ్చినవి. + +1936—1940 : 1936 లో దక్షిణ దేశమున చిత్ర నిర్మాణశాల యున్నను, చిత్రనిర్మాణము చాలవరకు ఉత్తర హిందూ స్థానములోనే జరిగినది. చిన్నపిల్లలకై ధ్రువ, అనసూయ అను చిత్రములను సి. పుల్లయ్యగారు నిర్మించిరి. పిదప “ప్రేమవిజయ" మను మొదటి సాంఘిక చిత్రము వెలువడినది. బెజవాడలోని వ్యాపారస్థుల సంఘమువారు ఒక నిర్మాణసంస్థను పంపకపు సంస్థను సరస్వతీటాకీస్ అను పేర నెలకొల్పినారు. దానికి పారేపల్లి శేషయ్య ముఖ్యుడు. + +సర్కారులనుండి పెట్టుబడిదారులు ముందుకు రాసాగినారు. ఇటు నెల్లూరునుండి కొందరు పెట్టుబడిదారులు, నిర్మాతలు వచ్చినారు. దానితో పోటీ ప్రారంభమైనది. తెలుగు పెట్టుబడిదారులు చిత్రనిర్మాణ శాల యొక్క ఉపయోగమును గుర్తించినారు. దాని ప్రతిఫలముగానే నిడమర్తి సోదరుల దుర్గాసినీటోను రాజమండ్రిలో నిర్మాణమయినది. ఆ దుర్గా సినీటొనునే సి. పుల్లయ్యగారు కౌలుకు తీసికొని “ఆంధ్రాటాకీసు" అను పేరు పెట్టి చిత్ర నిర్మాణము సాగించినారు. క్వాలిటీ పిక్చర్సు అనునది పూర్ణా పిక్చర్సు అను పేర బెజవాడకు మార్చబడినది. + +ఈ కాలము సినిమా పరిశ్రమకు ఉచ్చదశ యని చెప్పవచ్చును. సాంఘిక చిత్రములకు, అందులోను సమస్యా చిత్రములకు మంచిలాభమున్నదని "మాలపిల్ల" చిత్రము నుండి నిర్మాతలు గ్రహించినారు. జాతీయాభ్యుదయ సందేశ చిత్రాలు వెలువడిన కాలము ఆది. + +మద్రాసులో “జయా ఫిలిమ్స్ట్సు" అనెడు ఆంధ్రుల చిత్రనిర్మాణశాల యొక్క నిర్మాణము జరిగినది. విశాఖపట్టణములో "ఆంధ్రాసినీటోన్" అనెడు మరొక స్టూడియో నిర్మాణము జరిగినది. తమిళ చిత్రములో నటించిన ఆంధ్రుడగు 'వై. వి. రావును ఫిలిం బాలెట్ గౌరవించినది. మద్యపాన నిర్మూలనమునకు దోహద \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0697.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0697.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e5137d8bfc8c611e934f35834b405092be5535e3 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0697.txt" @@ -0,0 +1,24 @@ +మిచ్చెడు గృహలక్ష్మి యను సాంఘిక చిత్రమును, మొదటి జానపద చిత్రమగు గులేబకావలియు నిర్మితములయినవి. +వ్యావహారిక భాషను పురాణచిత్రములో ఉపయోగించి సి. పుల్లయ్యగారు "మోహినీభస్మాసుర "అను చిత్రమును సిద్ధపరచారు. + +శారదా రాయలసీమ స్టూడియో నిర్మాణము జరిగి, పురిటిలోనే సంధిగొట్టిపోయినది. 1-8-1939 నుండి సినిమా టికట్లపై ప్రభుత్వము వినోదపు పన్ను విధించినది. సాంఘిక చిత్రాలు ఎక్కువగా వచ్చినవి. తారల గిరాకీ కారణముగా చిత్ర నిర్మాణ వ్యయము లక్ష రూపాయల వరకు పెరిగినది. 1939 లో పెట్టుబడి చాలినంత లేని సంస్థలు ఏర్పడి పెక్కు అగచాట్లపాలయినవి. కొన్ని సంస్థలు కాలగర్భములో లీనమైపోయినవి. సినిమా ఒక వ్యాపారము కాదు. అందులో మోస మెక్కువకలదు అనెడు భావము ప్రజలలో ప్రబలినది. దానితో పెట్టుబడి దారులు వెనుకకు తగ్గినారు. + +1940 లో "చారిష్టరు పార్వతీశం" అను ప్రఖ్యాత నవలను అనుసరించి, సంపూర్ణ హాస్యచిత్ర నిర్మాణము జరిగినది. "చండిక", "కాలచక్రము" అను చారిత్రక చిత్రాలు వెలువడినవి. + +యుద్ధము సినిమా పరిశ్రమపై దెబ్బతీయసాగినది. ముడిఫిల్ము కొరత ఏర్పడినది. యుద్ధనిధులకయి చిత్రాలు ఆడవలసి వచ్చినది. యుద్ధప్రచార చిత్రములను తీయుడని ప్రభుత్వము నిర్మాతలను కోరినది. కర్మశాలా చట్టము సినిమాలకు వర్తింపచేయబడినది. ఆపరేటర్లకు అనుమతి పత్రము (లైసెన్సు) ఉండవలెనని అది పరీక్షించి యివ్వబడునని ప్రభుత్వము శాసించినది. + +చిత్రాలకుగూడ లాభాలు సరిగా రాలేదు. ప్లేబాకు పద్ధతి వచ్చినది. ఇది చిత్రమునకు ఎంతో మేలు చేసినది. +ఇంతవరకు పాటను చిత్రీకరించుటగూడ మాటలను శబ్ద గ్రహణము చేసినట్టు చేసెడివారు. సెట్టుమీదనే వాద్యగోష్ఠికూడ ఉండెడిది. అయితే వాద్యగోష్ఠికి ఒక మైకు, నటునకు మరొక మైకు పెట్టి శబ్దగ్రాహకుడు సంయోగ పరచెడువాడు. అయితే, పరుగెత్తుచు, పాడుటకు వీలుండెడిదికాదు. అంతేగాక, నటులే పాడవలసివచ్చు చుండెను. అందరు నటులును పాడగలవారుగా నుండరు కదా! ఉన్నను సంగీతముమీద దృష్టి యుంచినపుడు నటనకు, నటనమీద దృష్టి యుంచినపుడు పాటకు లోపము జరుగుచుండెడిది. ఈ యిబ్బందులన్నియు ఈ 1940 నుండి తీరిపోయినవి. + +ఈ కాలము నాటికి తెలుగులో సినిమా పత్రికయే లేదు. శ్రీ ఇంటూరి వేంకటేశ్వరరావు "చిత్రకళ” అను పేరుతో ఒక మాస పత్రికను ఆరంభించెను. అదే మన తెలుగు సినిమా పత్రికలలో మొదటిది. + +1941–1942: 1941 లో వెలువడిన చిత్రములలో "మహాత్మాగాంధీ" అనునది మొదటి డాక్యుమెంటరీ చిత్రము. ఈ సంవత్సరమున చిత్రపరిశ్రమ యుద్ధము వలన పెద్ద దెబ్బ తిన్నది. పెట్రోలు దొరకుట కష్టమైనది. ముడి ఫిలుము లభించుట కూడ కష్టమయ్యెను. సినిమా పరికరముల విషయములో ప్రభుత్వము ఎక్కువ ఆంక్షలు పెట్టినది. ప్రతి వస్తువు యొక్క ధర పెరిగి పోయినది. బర్మా, మలయా రాష్ట్రములను జపాను పట్టుకొనుటచే, అక్కడికి మన చిత్రాలను పంప వీలు కాకుండ నైనది. కుల మత కలహాల వలన సినిమా చూచెడు ప్రేక్షకుల సంఖ్య సన్నగిల్లిపోయినది. వరదలు, గాలివానలు ఎక్కువైనవి. + +ముడి ఫిల్ములకు కోటా సిస్టము వచ్చినది. అంతకు ముందు సంవత్సరాలలో చిత్రాలు తీయుచున్న వారికే చిత్ర నిర్మాణమునకు ప్రభుత్వమునుండి అనుమతి లభించుచుండెను. అందువలన క్రొత్తవారు పరిశ్రమలోనికి రాలేక +పోయినారు. + +ఏ పౌరాణిక కథనో తీసి నాలుగుపైనలు సంపాదించు కొనవలయుననెడు మనస్తత్వము నిర్మాతలకు ఏర్పడినది. +అందువలన మరల ఈ రెండు సంవత్సరాలును పురాణ చిత్రాల యుగమయిపోయినది. అయితే, యుద్ధమువలన +ప్రజల చేతులలో నాలుగు పైసలు ఉండుటచేత సంవత్సరాంతమునకు సినిమా ప్రేక్షకలోకము ఎక్కువైనది. + +నిజముగా చారిత్రక చిత్రమనునది 1942 లో వచ్చినది. అదియే “పత్ని”. మొదటిసారిగా కవిజీవితమును ప్రతిపాదించు "పోతన" కూడ ఈ సంవత్సరమే వచ్చినది. చిత్రమ నిడివి 11 వేలకు మించియుండరాదని మరల మరి యొక ఆంక్ష వచ్చినది. దానితోపాటు ట్రైలర్లు గాని, ప్రచార \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0698.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0698.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e0f3472952aee891b5e6264dd14b9c7e0b7c628f --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0698.txt" @@ -0,0 +1,24 @@ +చిత్రాలు గాని తీయగూడదని ఆదేశ ముండెను, 7-5-42 నాటికి పేపరు కంట్రోలు వచ్చినది. 23-11-42 నాటికి +మద్రాసులో ఎలక్త్రి సిటీ కంట్రోలు కూడ ఏర్పడినది. ఇన్ని ఇబ్బందులతో పరిశ్రమ ముందుకు త్వరగా సాగలేక +పోయినది. + +ఇంతవరకు నొకసారి సమీక్ష చేసి చూతము, ఇంత వరకు వెలువడిన చిత్రాలు 105. అందులో 75 చిత్రాలు +పౌరాణికములు ; ఒక చారిత్రక చిత్రము. చారిత్రకముల వంటి చిత్రములు రెండు. 20 సాంఘిక చిత్రములు, +2 డాక్యుమెంటరీ చిత్రములు, చిల్లరమల్లర చిత్రాలు 5. + +ఇంతవరకు తెలుగువారి పెట్టుబడి దాదాపు 75 లక్షలు. వచ్చిన రాబడి 50 లక్షలు. పోగా 25 లక్షల రూపాయలు నష్టము. తారలలో పురుషులకంటే స్త్రీలకు వేతనాలు అధికము. ఈ కాలమునాటికి సినిమాలమీద ఆధారపడిన తెలుగువాండ్రకు భుక్తికి లోటులేకుండ పోయినది. పంపకము, ప్రదర్శనము (Exhibition), నిర్మాణము మున్నగు చిత్రశాలా శాఖలలో దాదాపు 25 వేల మంది తెలుగు వారు బ్రతుకుచున్నారు. స్టూడియోలు పెట్టిన తెలుగు వారికి కోలుకోలేనంత నష్టము ఏర్పడినది. చిత్రనిర్మాణము లోను పెక్కు సంస్థలు తబ్బిబ్బులయినవి. పంపక దారులు గూడ పెక్కుమంది రంగము నుండి నిష్క్రమించినారు. నిపుణులగు శబ్ద గ్రాహకులు గాని, ఛాయాగ్రాహకులుగాని తెలుగువారు చాలినంత మంది లేకుండిరి. అంతటను బెంగాలీల ప్రాబల్యమే ఏర్పడినది. ఇంతవరకు సినిమా పరిశ్రమ చాలవరకు అనుభవ శూన్యులును, సంకుచిత భావములను విడువలేని వారును అయిన వ్యక్తుల చేతులలో ఉండిపోయినది. + +1943–1945 : 1943 లో పరిశ్రమ దిగజారి పోయినది. తెలుగు నిర్మాతలు తమిళచిత్రాలు తీయ మొదలు పెట్టినారు. +9-10-43 నుండి చిత్రాలతోపాటు “అప్రు వుడు ఫిల్ము" ఆడవలసి వచ్చినది. 1944 లో పరిశ్రమ యింకను దెబ్బతిన్నది. ఫిలిం ఛాంబర్ ఆలిండియా రేడియోతో ఒక ఒప్పందము చేసికొన్నది (7-8-44). దాని ద్వారమున సినిమా పాటను రేడియో వాడిన యెడల ఒక్కొక్క తడవకు ఒక రూపాయి చొప్పున లాభాంశము (royalty) నిర్మాతకు ఇచ్చుట జరుగసాగినది. + +మొత్తము మీద ఈ మూడు సంవత్సరములు ఎక్కువగా చిత్రములు రాకుండుటకు కారణము ప్రభుత్వపు కంట్రోళ్ల వలన బాధయే కంట్రోళ్ళనన్నిటినీ 14-8-1945 కు రద్దు చేసినను పరిస్థితులు చక్కబడక పోవుటవలన ప్రయోజనము లేకపోయి నది. మద్రాసు ప్రభుత్వము డిప్లమా కోర్సొకటి నెలకొల్పి దానికై యొక పాలీటెక్నికు పాఠశాల పెట్టినది. + +1946-1950 : ఈ అయిదు సంవత్సరముల కాలము జానపద యుగమని చెప్పవచ్చును. పరిశ్రమ కొంచెము బాగుపడెడు దారిలో పడినను, బాధలు తగ్గలేదు. ప్రభుత్వానుమతిపత్రముల పోకతో క్రొత్త నిర్మాతలు తలలెత్తినారు. రెండవ ప్రపంచ సంగ్రామ వ్యవహారములో దేశము మునిగియుండుటవలన కొత్త చిత్ర ప్రదర్శనశాలల నిర్మాణము కాలేదు. మొదటిసారిగా ఆటవిక చిత్రము "వనరాణి" వెలువడినది. 1-10-1946 నాటికి చిత్రముల నిడివి పై గల ఆంక్షను ప్రభుత్వము తొలగించినది. “ఆంధ్ర సినీ ఎంప్లాయీస్ అసోసియేషన్” అనెడు సంస్థ విజయవాడలో నెలకొల్పబడెను. ఇది సినిమా ఉద్యోగుల ట్రేడ్ యూనియన్. + +1947 లో ఒక రూపాయకు 5 అణాల 4 పైనలు చొప్పున వినోదపు పన్ను ప్రభుత్వము తీసికొనసాగినది. నిర్మాణ వ్యయము మూడు మొదలు అయిదు లక్షల రూపాయల వరకు పెరిగిపోయినది. బ్రహ్మాండవిజయము సాధించుకొన్న “గొల్లభామ " తో జానపదాల వైపు నిర్మాతల దృష్టి మరలినది. కాంగ్రెసు పరిపాలనలో సెన్సారు నిబంధనలు కఠినమైనవి. ప్రభుత్వము ప్రకటించిన నిబంధనలకు కట్టుబడుటకు మొదట నిర్మాతలు కష్టపడినారు. + +1948లో ద్రవ్యాభావముచేతను ముడిఫిల్ము సరిపడు నంత లేకపోవుటచేతను పరిశ్రమ ప్రగతిచూపలేకపోయినది. +తెలుగువారు "చంద్రా ఆర్టు స్టూడియో” నిర్మించినారు గాని అది వెంటనే పడిపోయినది. + +1949 లో తిరిగి "అప్రువుడు " ఫిలిములు ఆడవలసి వచ్చినది. A. (“పెద్దలకు మాత్రమే) V (అందరకు) అనెడు +యోగ్యతా పత్రములు నెన్సారు బోర్డు ఇయ్యసాగినది. చిత్ర ప్రదర్శనశాలలలో పొగ త్రాగరా దనెడు నిబంధన \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0699.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0699.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fc1dbe83ded01d0aeb8d2d8eaf30f282e303fb8b --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0699.txt" @@ -0,0 +1,19 @@ +యీ సంవత్సరమే ఏర్పడినది. ప్రభుత్వము మంచి చిత్రములకు బహుమతు లివ్వసాగినది. ప్రభుత్వము వారి +యాజ్ఞ ప్రకారము విద్యాబోధన చిత్రాలను విద్యాలయములలో చూపుటకు అనుమతి పత్రములను (లైసెన్సు) పొంది కొందరు వ్యాపారము చేయసాగిరి. + +1950 లో జానపద చిత్రము లనిన ముఖము మొత్తినది. ఇంతలో "సంసారం" అను చిత్రము వెలువడినది. దాని మూలమున చేకూరిన లాభమునుబట్టి ఆ చిత్రములో పనిచేసిన వారందరి సంసారములును బాగుపడెను. దానితో +నిర్మాతలకు "సాంఘిక చిత్రములు" లాభదాయకము లనెడు భావ మేర్పడినది, తెలుగు సంస్థయయిన శ్రీ రాజరాజేశ్వరి ఫిలిం కంపెనీవారి “నవజీవన" అను తమిళ చిత్రమును ప్రభుత్వమువారు ఉత్తమ చిత్రముగా పరిగణించి దానికి ట్రోఫీని ప్రసాదించిరి. తెలుగులో మొదటి డబ్బింగుచిత్రము "ఆహుతి". + +1951-1956: 1951 లో ముడిఫిలము ధారాళముగా దొరకసాగినది. ఎక్కువమంది చిత్రనిర్మాణ రంగములోనికి దూకినారు. జానపద చిత్రములు దెబ్బతిన్నవి. ప్రొజెక్టర్లను ప్రతి పాఠశాల కొనవలయునని ప్రభుత్వము వారు ఆదేశించినను, కొన్ని పాఠశాలలు మాత్రమే కొనుట చేత ఒక లక్షరూపాయలవరకు ప్రదర్శకులకు నష్టము వచ్చినది. + +1952 సినిమా పరిశ్రమకు మంచి ఉచ్చదళ. 1951 లో తీసిన చిత్రాలవలన నిర్మాతలకు కనకవర్షము కురిసినది.ఆ డబ్బు చూడగానే ఏమి చేయవలయువా అన్న స్థితికి వారు వచ్చినారు. క్రొత్త నిర్మాతలు ఎందరో రంగములోనికి దిగినారు, మొయిలుచూచి చెరువుకట్ట తెగగొట్టు కొన్నట్లు పాతనిర్మాతలు విశేష ద్రవ్యమును వ్యయించి చిత్రనిర్మాణశాలలు కట్ట సాగించినారు. అట్లు వచ్చిన తెలుగు చిత్ర నిర్మాణశాలలు 1. భరణి. 2. నరుసు, 3. ప్రకాశ్, 4. రోహిణీ లు. అంతవరకు సహాయకులుగా నున్న వారికి ఉన్నతిని కల్పించి క్రొత్త నిర్మాణశాలలలో "వారిని నిపుణులనుగా చేసి కొన్నారు. ఎన్నో చిత్ర నిర్మాణములు బయలు దేరుటతో క్రొత్త రచయితలు, నటీనటులు, సాంకేతిక నిపుణులు రంగములోనికి ప్రవేశించినారు.' పంపక దారులు పరిశ్రమలో పాదుకొన్న వారికే డబ్బు పెట్టుచుండిరి. అందువలన, తక్కువ ధనముతో చిత్ర నిర్మాణరంగములోనికి దిగిననిర్మాతలకు ధనలోపము చేత చిత్ర నిర్మాణశాలలలో పని లేకపోయినది. పనివాండ్రకు జీతాలు ప్రయాసమీద చిత్రనిర్మాణశాలాధిపతులు ఇయ్యవలసి వచ్చినది. పెరుగుట విరుగుట కొరకే అన్న సిద్ధాంతము నిజమయినది. సాంఘికములకే కొంత ధన లాభము ఏర్పడినది. కాని మొత్తముమీద ఈ సంవత్సరము చిత్రములు అంత విజయవంతములు కాలేదు. + +స్త్రీ దర్శకత్వములో దక్షిణ హిందూస్థానము నందు బయలుపడ్డ చిత్రము “చండీరాణి". దానికి దర్శకత్వము వహించినది శ్రీమతి పి. భానుమతి. అందులోను ఒకేసారి మూడు భాషలలో నిర్మాణము సాగించినది. ఎక్కువగా డబ్బింగు చిత్రాలు బయటికి వచ్చినవి. తెలుగువారు చాల మంది సాంకేతిక నిపుణులుగా తయారయినారు. + +ఉపసంహారము : మొత్తముమీద సగటున సంవత్సరమునకు 35 చిత్రములు వచ్చినవి. 27-3-1955 నాటికి "ఆంధ్రా సినిమా రెగ్యులేటింగు యాక్టు' ప్రచురించినారు. 1956 నాటికి తెలుగువారికి మద్రాసులో ఆరు స్టూడియో లున్నవి. భరణి, రోహిణి నరుసు, ప్రకాశ్, వీనస్, వాహిని అనునవి వాని పేర్లు వాహినీలో మాత్రమే లేబరేటరీ ప్రోసెసింగులు ఉన్నవి జయా లేబరేటరీ అనునదొకటి కలదు. ఆంధ్రులకు పంపకపు సంస్థలు 57 వరకు ఉన్నవి. అందులో రెండు మూడు సంస్థలు పాశ్చాత్య చిత్రముల పంపకముకూడ చేయుచున్నవి. ఒకటి 16 M. M. చిత్రములు పంపకము చేయుచున్నది. విజయవాడ, గుంతకల్లు పంపకపు కేంద్రాలుగా నున్నవి. + +ఆంధ్రులకు (1) ఆంధ్రసినీ ఎంప్లాయిసు అసోసి యేషను, (2) ఆంధ్రా ఫిలిం ఛాంబరు ఆఫ్ కామర్సు (3) పిల్లల చిత్రాలదర్శిని అనుసంస్థలు ఉన్నవి. + +తెలుగులో పాతికపయిగా పత్రికలు సినిమా విషయములకు ప్రాముఖ్యము నిచ్చుచున్నవి. 1955 నుండి చిత్రపరిశ్రమకు మంచియోగము పట్టినట్టున్నది. + +ఇప్పుడాంధ్రప్రదేశములో మూడువందల యిరువదికి పైగా ప్రదర్శనశాలలున్నవి. నూరు వరకు సంచరించే చిత్రప్రదర్శన శాలలు ఉన్నవి. 1918 కి పూర్వము జొ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0700.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0700.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5fb5d2b9a20c28a868e608b0801734dbe02468d9 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0700.txt" @@ -0,0 +1,35 @@ +బయాన్కోవు పేర సంచరించు చిత్రప్రదర్సనశాలలను నడి పెడివారు. ఆరోజులలో ఇప్పటివలె డేరా లుండెడివి కావు. చుట్టును గుడ్డతెరమా త్రముండుచుం డెను. తెరదగ్గర మాత్రము చిన్న పందిరి ఉండెడిది. ప్రొజెక్టరులో ఆర్కు +లాంపునకు బదులు కార్యైడు లైటు ఉపయోగించెడు వారు. ప్రొజెక్షను యంత్రము చేతితొ త్రిప్పెడువారు. రెండు గ్యాసులైట్లు తెరదగ్గర కట్టి పెట్టెడివారు. ఆట ఆరంభించుటకు ముందు ఆ రెండు లైట్లను దీపాలలోనికి దింపెడువారు. + +1919 లో రఘుపతి వెంకయ్యగారు ఇంజను డైనమోతో కూడిన సంచార చిత్రమును ఆంధ్రదేశములో ప్రథమ పర్యాయము ప్రదర్శించినారు. + +సంచారచిత్రములకు ప్రభుత్వము అనుమతి పత్రములు, నిబంధనలు పెట్టుటతో కొంతవరకు ప్రదర్శన శాలాధిపతు +లకు నెమ్మది చిక్కినది. + +ఈ ప్రదర్శన శాలాధిపతులకు కొందరకు ఆంధ్రలో సర్క్యూట్లు ఉన్నవి. అవి : + +1. ప్రసాద్ బ్రదర్సు సర్క్యూటు: వీరికి విశాఖపట్టణము, విజయవాడ, మచిలీపట్టణము, గుంటూరులలో హాలులు కలవు. + +2. కాజ వెంకట్రామయ్య సర్క్యూటు: వీరికి విజయనగరము, ఏలూరు, గుడివాడ, రాజమండ్రులలో ప్రదర్శనశాలలు గలవు. + +3. సెలెక్టు పిక్చరు సర్క్యూటు: ఈ కంపెనీవారికి విజయనగరము, విశాఖ పట్టణము. విజయవాడ, బందరులలో ప్రదర్శనశాలలు ఉన్నవి. + +4. నిడమర్తి సర్యూటు: వీరికి విజయనగరము, విశాఖపట్టణము, రాజమండ్రులలో ప్రదర్శన శాలలు ఉన్నవి. + +ప్రస్తుతము ఆంధ్రలో త్రై పరిమాణిక (Three dimesional) చిత్రాల ప్రదర్శనమునకు గాని, సినోరమాలకు గాని సరిపడెడు సినోరమిక్ తెర, కటకములు, పరికరాలు గల ప్రదర్శనశాల విజయవాడలో గల లీలామహలే అది ప్రసాద్ సర్క్యూటు వారిది. + +చిత్రనిర్మాతలు దాదాపు 40 మందికి పై గానున్నారు. తెలుగు చిత్రాలు నిర్మించెడు అంధేతర సంస్థలు దాదాపు +15 వరకు నున్నవి. + +ఆంధ్రులు-చిత్రకళ :- భారతీయులందరిలో ఆంధ్రులకు శిల్పాదికళలలో విశిష్టమైన స్థానమున్నవి. +మహోన్నతమైన కళాసంప్రదాయములకు ఆంధ్రదేశము నిలయము. భారత దేశమున కంతకును వన్నె తెచ్చిన +అజంతా, ఎల్లోరా, అమరావతి, నాగార్జునకొండ, లేపాక్షి మొదలైన కళాక్షేత్రములు ఆంధ్రుల పురా సముపార్ధిత +మైన వంట మాగాణములు. + +ప్రాచీనయుగము : మొదటి ఆంధ్రరాజులైన శాతవాహనులకాలములో ఇప్పటికి 2100 సంవత్సరముల నాడు అర్హ తాచార్యు లనే బౌద్ధసన్యాసి అజంతా సంఘా రామమును స్థాపించెను. వెనుకటి నిజాము రాష్ట్రములోని (ఇప్పటి బొంబాయి రాష్ట్రములోని ఔరంగాబాదుజిల్లాకు ఉత్తర సరిహద్దున అజంతా కొండలలో ఈ సంఘా రామము ఉన్నది. అది ఒక మనోహర దృశ్యము. ఒక సన్నని కొండలోయలో వ్యాఘ్రనదీజలపాతము పడు చుండును. అర్థచంద్రాకారముగా ఉవ్వెత్తున కోసిన కొండఒడిలో గుహలు తొలువబడి చైత్యములు, విహారములు నిర్మింపబడినవి. ఇవి ప్రారంభింపబడినది మొదలు 900 సంవత్సరములవరకు మొత్తము 24 గుహలవరకు తొలువబడినవి. అవి శాతవాహనులు మొదలు చాళుక్యుల వరకు ఆయా రాజుల పాలనలలో ఆంధ్రచిత్రకళాలక్ష్మికి కొలువుకూటములై విలసిల్లినవి. ఇప్పుడు చిత్రలేఖనము 1, 2, 16, 17 విహారాలలోను, 9,10 చైత్యాలలోను ఉన్నది. ఈ గుహలలోని చిత్రములు తిలకించినప్పుడు చూపరులు ముగ్ధులగుట నిక్కము. చిత్రకారులకు అజంతా క్షేత్రము కాశీవంటిది ! + +అజంతా, ఆంధ్రచిత్రకళకు ప్రారంభమనుకొనినను అది చిత్రకథారచనలో ప్రథమ ప్రయత్నము ఎంత మాత్రము కాదు. అజంతా చిత్రములలో చిత్రకళ పరాకాష్ఠ నందుకొన్నది. + +ఈ చిత్రములలో బలీయమైన నిర్మాణ కౌశలము అంతట ప్రదర్శితమై ఉన్నది. ప్రాదేశిక నిర్మితిలో, రంగుల కూర్పులో రేఖల బిగువులో అజంతా చిత్రములు అద్వితీయములు. + +అజంతా చిత్రములలో ఇంకొక విశేషమున్నది.. చిత్రకారులు సమస్త జీవజాలము యొక్క సర్వచ్ఛాయలు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0701.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0701.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a8e85c809c0961645aa6a2da852bf1add01e8d13 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0701.txt" @@ -0,0 +1,19 @@ +ఆ గుహాకుడ్యాలపైన అపురూపమైన కళాసంపత్తితో, రసస్ఫూర్తితో చిత్రించి వేసిరి. తరువాత వచ్చిన మహా యాన బౌద్ధములో అజంతా చిత్రకారుని రెక్కలు నిజముగా విడివడి అనంతపథ విహారము చేసినవి. అంతవరకు హీన యానములో 4 శతాబ్దులవరకు తూష్టీం భావమును వహించియున్న చిత్రకారుడు ఒక్కసారి తనచుట్టునున్న సుందర ప్రపంచము నంతను అవలోకించెను. రమణీయ పరిసరస్థ ప్రకృతినంతయు తన కళాలోకములో దివ్య కాంతుల మిలమిలలాడించినాడు. వ్యవసాయ దృశ్యములు, మహానగరములు, పల్లెలు - తోటలు, కమలాకరములు - వీటిని ఒక మహాకావ్యముగా సృష్టించివేసినాడు. లేళ్ళు, గుఱ్ఱాలు, ఏనుగులు, హంసలు, కోతులు,పక్షులు, మున్నగున వన్నియు జీవకళలూరుచు చిత్రకారుని ప్రతిభచే దృశ్యములయ్యెను. పూలకారుగా విరిసిన ఇట్టి చిత్రసమున్మేషమును తిలకించియే సర్ విలియమ్ రోథెన్ స్టైన్ ప్రాపంచిక సౌందర్యములో నుండియే అతి లోకమైన ఆధ్యాత్మిక సత్యసౌందర్యమును చూపింప +గలిగెడు భారతీయ చిత్రకారుల శక్తి అజంతా గుహలలో సందర్శింపగలిగినా నని అన్నారు. + +స్త్రీపురుష శరీరావయవాలలో మిలమిలలాడే తారుణ్యము, వన్యమృగాలలో తూగాడే ఏపు, బలుపు, పూవులలో పక్షులలో వెల్లివిరిసిన పావిత్య్రము, లావణ్యము అజంతా చిత్రకారులు అతిలోకముగా చిత్రించినారు. రంగుల రాళ్ళతో తయారుచేసికొన్న కొలదిపాటి రంగులతో, తాము కట్టుకొనిన తూలికలతో అంత లోకాద్భుతమైన చిత్రసంచయము సంతరించగలిగినా రన్నచో ఆ చిత్రకారులు మహాసమర్థు లని చెప్పవలెను. బుద్ధుని జీవితము, జాతక కథలేకాక సమస్త చరాచర ప్రకృతిని ప్రతిబింబించు అలంకార, భావ, కథాచిత్ర ప్రపంచము, లోకోత్తరముగా, అజంతా గుహలలో విన్యసించబడి ఉన్నది, + +చిత్రలేఖనము పల్లవుల కాలములో నరసింహవర్మ కట్టించిన గుళ్ళనిండ ఉండుచుండెను. అయితే అదంతయు +కాలగర్భమున మునిగిపోయినది. కాని పల్లవ చిత్రలేఖనము నేటికిని "సీతన్న వాసలు" అను గుహలయందు చూడ +గలము. ఆ గుహలు పుదుక్కోట సంస్థానములో ఉన్నవి. అందలి చిత్రలేఖనము అజంతాకు అనుగుబిడ్డ, ఈ చిత్ర +ములు కొన్ని నూతన లాలిత్యమునుకూడ పుణికి పుచ్చుకొన్నవి. + +పుదుక్కోటదగ్గరనున్న పీతన్న వాసలు అను గుహలు పల్లవరాజైన మొదటి మహేంద్రవర్మ (600-625) కాలము నాటివి. గుహాలయము పైకప్పున నిలచి ఉన్న "పద్మసరోవరము" అత్యుత్తమ చిత్రము. అందు పద్మాల మధ్య చేపలు, హంసలు, మహిషములు, ఏనుగులు, ముగ్గురు పద్మపాణులైన గంధర్వులు చిత్రింపబడినారు. స్తంభాలమీద అచ్చరలేమల చిత్రాలు ఉన్నవి. ఒక దేవదాసి చిత్రము, అర్ధనారీశ్వర చిత్రము గలవు. + +ఎల్లోరా కైలాసనాథ దేవాలయము అంతయు చిత్రలేఖనముతో నిండి ఉండినది. దానికి వేసిన వెల్లక్రింద అది మరుగుపడి ఉన్నది. ఈమధ్య నైజాము ప్రభుత్వము కృషి ఫలితముగా వెల్లక్రింద అణగిఉన్న ఈ చిత్రములు బయట పడ్డవి. కాలక్రమముగా వచ్చిన లావణ్యము ఈ రచనలలో గోచరించును. + +ఎల్లోరాలో కైలాసనాథ దేవాలయము పైకప్పు మీదనే చిత్రాలున్నవి. దీనిని రాష్ట్రకూటుడైన రెండవ కృష్ణుడు 757-783 సంవత్సరాలమధ్య నిర్మించినట్లు చరిత్రకారుల యభిప్రాయము. ఈ కృష్ణరాజునకు కుష్ఠ రోగమువచ్చి ఎల్లోరా వద్దనున్న ఒక నూతిలోని నీటిని సేవించగా వ్యాధి నయమయినదట. ఆ సందర్భముగా శివభక్తుడైన ఆరాజు కైలాస దేవాలయమును నిర్మించుటకు పూనుకొన్నాడట ! + +ఈ నిర్మాణమునకు అజంతా, మహాబలిపుర శిల్పుల వంశ్యులైన ఆంధ్ర శిల్పులను రావించి కైలాస పర్వత సౌందర్యానికి ఏమాత్రము దీటుపోని ఒక శిల్ప కైలాసమును కృష్ణరాజు నిర్మింపించెనట. ఎల్లోరా ఆంధ్రశిల్పులు, అజంతా శిల్పులకు చిత్రలేఖన ప్రావీణ్యమున ఎంతమాత్రము తీసిపోవువారు కారు అని కీ. శే. అడవి బాపిరాజు గారు వచించిరి. + +మధ్య యుగము : బౌద్ధ విహారములు, దేవాలయములలోనే కాక జనసామాన్యమునకు విజ్ఞానమును, వినోదమును సమకూర్చుటకు రాజమందిరాలలోను, నగర మధ్య మంధును మేలురకముచిత్రములు సేకరించబడి ప్రదర్శించబడు చుండెడివి. నాగరకులలోని పెద్దలు, సామంతులు, \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0702.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0702.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..dcbcf776ac6561f522871bf0a3febc752be7bea4 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0702.txt" @@ -0,0 +1,30 @@ +ధనికులు విలువైన చిత్రములతో గృహములను అలంకరించుకొనుచుండిరి. వాటిని చిత్రాగారము లనుచుండిరి. +రాణివాసమునందు శయనాగారములందు చిత్రము లుండెడివి. స్నాన గృహములందు, సూతికా గృహము లందును, కళాఖండములను అలంకారములుగా నుంచు కొనుచుండిరి. గృహములలో శృంగార, హాస్య, శాంతరస సూచకములయిన చిత్తరువు లుండెడివి. నగరులలో, రాజ ప్రాసాదములలో, వేటకు, యుద్ధమునకు, రాసలీలకు, పానగోష్ఠికి సంబంధించిన చిత్రములు పలురకములవి ఉండెడివి. ఆనాటి నాగరక జీవనము, రసికత, చిత్రకళ,క్రీడాభిరామము మొదలైన గ్రంథములలో కనిపించు చున్నవి. + +ప్రతాపరుద్రుని ఆస్థాన నర్తకియైన మాచల్దేవి చిత్రశాలలో శివుని దారుకావన విహారము, వాణీ చతుర్ముఖులు, గోపికా కృష్ణులు, అహల్యాపురందరులు, తారాచంద్రులు, దాశక న్యాపరాశరులు, మేనకావిశ్వామిత్రులు మొదలైన చిత్రము లుండెను. + +ఉ. "తియ్యని వింటిజోదు రతి + దేవి చనుంగవ నొత్తిగిల్లి యొ +య్యెయ్యన వంక చక్కఁబడ + నో త్తెడుఁ జూచితే పుష్పబాణముల్ +మయ్యెర వ్రాసెఁ జిత్తరువు + మాఁగిలి మాఁగిలి ; చిత్రకారుడా! +దయ్యముగాక; నీవి షన + దానము టిట్టిభ ! వీనికేఁ దగున్ " + +అని రతీమన్మథులను రచించిన చిత్రకారుని మంచన శర్మ అనువాడు ప్రశంసించినట్లు క్రీడాభిరామములో వర్ణితమైనది. తత్కర్తయగు శ్రీనాథుడు 15వ శతాబ్దివాడైనను, క్రీడాభిరామమునకు మాతృకయైన ప్రేమాభిరామమును వ్రాసిన సంస్కృత కవి, ఓరుగల్లు ప్రాభవమును కన్నులార చూచియున్నవాడుగనుక, క్రీడాభిరామములో అభివర్ణితమైన విషయములు యథార్థములుగ తీసికొని గ్రహింపవచ్చును. + +ఆనాడు నాట్యశాలలందు మనోహరమైన చిత్తరువులు అమర్చబడి ఉండెడివి. 'రాయల రాజధాని యగు విజయనగరమున నాట్యశాలలను వర్ణించుచు అబ్దుల్ రజాక్ ఈ విషయములు పేర్కొని యున్నాడు. రాజకుమారులయు, రాజకుమారిక లయు తస్వీరులు చిత్రకారులు చిత్రించు చుండిరి. వీటివల్ల వివాహములు కూర్చుట జరుగు చుండెను. + +పింగళి సూరన రచించిన ప్రభావతీ ప్రద్యుమ్నములో కథకు జీవమైన ఒక చక్కని సన్ని వేశము కలదు. రాక్షసరాజైన వజ్రనాథుని కుమార్తె కలలో, పార్వతి ప్రత్యక్షమై సంకల్పమాత్ర తక్షణ సన్ని ధాపితంబగు చిత్రఫలకంబు నందు నొక్క పురుషు ప్రాయంపువాని వ్రాసి, “ఇతండ వల్లభుండు", అని చెప్పి యా చిత్రఫలక మిచ్చి అంతర్ధాన మందెను, అంత నా ప్రభావతి చెలికత్తియతో నా వృత్తాంతము చెప్పి చిత్రఫలకము చూపును. అప్పలక పావడ యెడలించి-- + +"కలకల నవ్వినట్ల, తెలికన్నుల నిక్కమ చూచినట్ల తో +బలుకఁ గడంగినట్ల, కడు భావగభీరత లబ్బినట్ల, పెం +పొలయఁదనర్చి జీవకళ యుట్టిపడన్ శివవ్రాసినట్టియా +చెలువున కాభిముఖ్యము భజింపఁ దలంకెను దాను +బోటియున్. + +పోతన భాగవతమున ఉషాపరిణయమున చిత్రరచనా విధానముకూడ వర్ణింపబడినది. "ధళధళ మెఱుంగులు +దుఱంగలిగొను పటంబు నావటంబు సేసి వజ్రంబున మేదించి, పంచవన్నియలు వేరువేరు కనక రజత పాత్రంబుల నించి; కేలం దూలిక ధరించి " చిత్రరేఖ రచన కుపక్రమించును. ఈ విధానము పశ్చిమ చాళుక్యరాజగు సోమేశ్వరుడు రచించిన అభిలషి తార్థ చింతామణిలో రంగులు, కుంచెలు, వాటి ఉపయోగ పద్ధతులు వర్ణితము లయినవి. గోడలమీద, పలకలమీద, పటములమీద చిత్ర రచనలు చేసెడివారని చెప్పబడినది. + +వ్యక్తిగతమైన ఒక దేవతామూర్తిని ఆరాధించుట యనునది మానవ సహజమైన ప్రవృత్తి. అది హిందూమతములో నేకాక బౌద్ధ, జైనమతములలో కూడ గలదు. బౌద్ధములో మౌర్య, సంగ, పూర్వాంధ్ర యుగములలో గొప్పమార్పులు వచ్చినవి. హీనయానములో బుద్ధుడు మహా సంబుద్ధియై నిర్వాణము చెందిన ఒక వ్యక్తి - అంతే! తరువాతవచ్చిన మహా యానములో బుద్ధుడు ఒక ధర్మానికి ఆదర్శమూర్తియై అవతరించి మానవులకు ఎంతగా \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0705.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0705.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fdb3c077ecd22defb95ebb6d2217ad2aa758574a --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0705.txt" @@ -0,0 +1,17 @@ +ముచ్చీలు, జీనిగర్లు చక్కని చిత్రాలు భారత భాగవత రామాయణాలలోని గాథలు చిత్రించుచునుందురు. నేటికీ +చేర్యాలలోను, (జనగామ తాలూకా) వేములవాడలోను కాకిపడగలవాండ్ల పటాలు, కాటమరాజు కథకు సంబంధించిన బొమ్మలు, పెద్దమ్మల వాండ్ల బొమ్మలు చేసి వాటిపై రంగువేయు సంప్రదాయ చిత్రకారులు గలరు. నేటికిని తోలు బొమ్మలను చిత్రించువారు గలరు. + +బందరు కలంకారీలు, కొండపల్లి నకాషీలు, దేవాలయపు తెరలమీద చిత్రించిన శైవ, వైష్ణవ గాథలు హృద్యములుగా ఉండును. పేకముక్కలపై దశావతారముల బొమ్మలు కూడ చాల ప్రసిద్ధములు. నిర్మల (ఆదిలాబాదు జిల్లా) లో దక్కను చిత్రకళా సంప్రదాయము నేటికిని జీవించియున్నది. కాని ఆంగ్ల పరిపాలనలో ఈ కళలకు ప్రోత్సాహము, గౌరవము పోయి ఆ వృత్తులు నశించి పోయినవి. + +నవ్యయుగము : మరల ఈ శతాబ్దారంభములో దేశ పరివ్యాప్తముగా వచ్చిన దేశీయోద్యమము ఫలితముగ +దేశీయమైన కళలు తేరుకొన్నవి. పూర్వ సంప్రదాయములు పునరుద్ధరింపబడి చిత్రకళ కొక క్రొత్తవికాసము కలిగినది. బెంగాలులో అవనీంద్రుని కృతముగ తీసికొని రాబడిన ఈ కళాచై తన్యమును మొట్టమొదట ఆంధ్రదేశమున వీరియించిన గౌరవము బందరు ఆంధ్రజాతీయ కళాశాలకు దక్కినది. శ్రీ ప్రమోద కుమార ఛటోపాధ్యాయుల అంతే వాసిత్వమున కొందరు యువచిత్ర కారులు కళాదీక్షను కైకొనిరి. అడివి బాపిరాజు, కవుతా ఆనంద మోహనశాస్త్రి, రామమోహన శాస్త్రి, గుఱ్ఱం మల్లయ్య మొదలైనవారు అక్కడ తయారయినవారే. శ్రీ ముట్నూరి కృష్ణారావుగారు తమ సమీక్షావ్యాసముల +ద్వారా ఉత్తమ భారతీయ కళాధర్మములు వివరించి, ఈ ఉద్యమమునకు మూలపురుషులయినారు. అజంతా +సంప్రదాయ జనితమైన 'రేఖావిన్యాసములతో, అలంకార యుతమై, భావప్రధానమైన చిత్రములు ఇచ్చట తయా +రయినవి. బాపిరాజుగారి రేఖా చిత్రములు, కవుతా సోదరుల పెనిసిలు, ఎచ్చింగ్ రూపచిత్రములు ప్రసిద్ధములు. + +ఆ రోజులలోనే గౌతమీ తీరాన రాజమండ్రి ప్రభుత్వ కళాళాలలో ఓస్వాల్డు కూల్డ్రే దొర ప్రిన్సిపాలుగా ఉండెడివాడు. ఆయన 'ఆంధ్ర సంప్రదాయములన్నను, ఆంధ్ర సంస్కృతి అన్నను పరమ పవిత్రముగా ఎన్నుకొనెడు కళాతపస్వి. ఆయన తన కాలేజీ విద్యార్ధుల లేత హృదయాలలో జాతీయమైన ఈ భావములు నాటిరి. ఆయన కవి, చిత్రకారుడు, కథా రచయిత. ఈమూడు ప్రక్రియలలో అతడు తన శిష్యులను ప్రోత్సహించినాడు. + +చిత్ర కారుడుగ ఆయన భుజమెక్కినది. కీ. శే. దామెర్ల రామారావుగారు. అతడు బొంబాయి చిత్రకళాశాలలో ప్రశంశ నీయుడుగా ఉత్తీర్ణుడయి, భారతదేశము నందలి వివిధ కళా క్షేత్రములు సందర్శించుకొని, కలకత్తాలో వంగీయ చిత్రకళా ఫక్కికలు కూడ అవగాహన చేసికొని 1922 లో రాజమండ్రి చేరుకొన్నాడు. కళావిధానాలలో ఉన్న బాగోగులు చక్కగా ఆకలింపు చేసికొన్న వాడు గనుక తన వ్యక్తిత్వము, అనుభూతి, ఆంధ్రత్వము వెల్లి విరియు విధముగా ఒక క్రొత్త పంథాను అతడు ఏర్పరుచుటకు ప్రయత్నము చేసెను. 1922 లోనే "ఆంధ్ర చిత్ర కళాశాల"ను స్థాపించి పలువురు యువకులను చిత్రకళా దీక్షితులను చేసెను. వారి కళాకృషి దేశములోను, ఖండాంతరములలోను ఖ్యాతి నార్జించుకొనెడు రోజులలో 1925 లోనే ఆయనకు అకాలమృతి సంభవించినది. ఆయనకు అప్పుడు 27 సంవత్సరముల వయస్సు. రామారావుగారు ప్రాక్పశ్చిమ సంప్రదాయములను సమన్వయముచేసి ఒక సంప్రదాయమును సృష్టించుటకు ప్రయత్నముచేసి ఆ మూడు సంవత్సరములు స్వల్ప వ్యవధిలో చాలవరకు కృతకృత్యు లయిరి. + +నిత్యజీవితము, చరిత్రలు, పురాణములు -వీటినుంచి రామారావుగారు విషయము తీసికొని నీటిరంగులతోను, నూనె రంగుల తోను విస్తృతముగా చిత్రరచన చేసినారు. ఒక గురువు తీర్చిన బాటలోగాని, అమశ్రుతమైన ఒక +సంప్రదాయములో గాని గొప్ప చిత్రములు చిత్రించుట అంత విశేషముగాదు. తానుగా ఒక పద్ధతిని సృష్టించుకొని పలువురకు ఆదర్శప్రాయమైన ఆ సంప్రదాయమునకు మొనగా నిలువగలుగుట ప్రతిభా విశేషము రామారావుగారు విశిష్టమైన ఒక ఆంధ్ర చిత్రకళా సంప్రదాయమునకు మూలపురుషుడు. రామారావుగారి శిష్యులలో వరదా వెంకటరత్నము, చేమకూర సత్య \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0707.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0707.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0bfb652cef0b750b4e5a19cc6c0e805ac7bd006e --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0707.txt" @@ -0,0 +1,15 @@ +నారాయణ, భగీరథి, దిగుమర్తి బుచ్ఛికృష్ణమ్మ, సత్యవాణి మొదలైనవారు ఆతని సంప్రదాయము కొనసాగించినారు. వరదా వెంకటరత్నంగారు రామరాయ చిత్రకళాశాల అనుదానిని స్థాపించి నడుపుచున్నారు. భగీరథిగారు నీటిరంగులతో చిన్నచిన్న ప్రకృతి చిత్రములు రచించుటలో సిద్ధహస్తులయిరి. + +వీరి సమకాలికులుగా భీమవరములో అంకాల వేంకట సుబ్బారావుగారు, 'పెనుగొండలో సి. యన్. వెంకట్రావు గారు, వి. అర్, చిత్రాగారు పేర్కొనతగినవారు, వి.ఆర్. చిత్రాగారు కుటీర పరిశ్రమలలో ప్రత్యేకముగా కృషి చేసిరి. వీరును, తేజోమూర్తుల కేశవరావుగారును, శాంతినికేతనములో చిత్రకళాభ్యానము చేసిరి. కేశవరావు గారి దారుచిత్రములు (woodcuts) సుప్రసిద్ధములు. + +ఇంతలో మద్రాసు చిత్రకళాశాలలో శ్రీ దేవీ ప్రసాద రాయ చౌదరిగారు ప్రిన్సిపాలుగా వచ్చిరి. రాయచౌదరి గారు ప్రాక్పశ్చిమ కళా సంప్రదాయములకు ప్రతినిధి. ఆయన తన శిష్యులకు ఆత్మ వ్యక్తీకరణములో చక్కని కళాభినివేశమును కలిగించి స్వేచ్ఛనిచ్చిరి. అక్కడ తయారయినవారి చిత్రములలో జాతీయమైన తూగు, గాఢమైన కళా సంపత్తి, వస్తు వైవిధ్యము, స్వేచ్ఛ ప్రబలముగా నున్నవి. ఆయనయొద్ద సయ్యదు అహమ్మదు, సంఘం లక్ష్మీబాయి, మాధవపెద్ది గోఖలే, నారాయణరావు, మొక్కపాటి కృష్ణమూర్తి, పిలకా నరసింహమూర్తి, శ్రీనివాసులు, ఎ. పైడిరాజు, రామగోపాలు మొదలైనవారు చిత్ర విద్య నభ్యసించిరి. + +శ్రీనివాసుల చిత్రములు జానపదరీతిలో ఒక సౌలభ్యమును గడించినవి. పిలకా నరసింహమూర్తి చిత్రములలో +జానపదచ్ఛాయలున్నను అవి పౌరాణికముల వైపునకే మొగ్గును. మొక్కపాటి కృష్ణమూర్తి చిత్రములు పౌరాణికమైన పరిధిలో నిలిచి నిత్యజీవనచ్ఛాయలు ప్రతిబింబించు చుండును. ఈయన తోబుట్టువులు పినుపాటి సీతాదేవి, పిలకా విజయలక్ష్మి, కవుతా స్వరాజ్యలక్ష్మి అనల్పమైన కృషిచేసి, చిత్రకళా లక్ష్మీకి క్రొత్త ఒయ్యారములు కూర్చిరి. వీరుగాక స్త్రీచిత్రకారిణులలో రత్నాల కమలాబాయి, తుంగల లక్ష్మీదేవి, యమ్. నాగేశ్వరీబాయి గణనీయలు. స్వయంకృషివల్ల స్వతంత్రముగ చిత్రకళ నభ్యసించి, ఆచంట జానకిరామ్, కూచి భాగేశ్వర శర్మ చక్కని చిత్రములు రచించిరి. + +తెలంగాణములో ఈనాడు జరుగుచున్న చిత్రకళా కృషి ప్రత్యేకముగా ఎన్నదగినది. హైదరాబాదు పట్టణము అటు ఉత్తరాది- ఇటు దక్షిణాది నాగరకతలకు ఆటపట్టు. అందువలన ఆ రెండు నాగరకతల సమన్వయము వలన ఏర్పడు చక్కని సంస్కారము అక్కడి చిత్రకారుల కృషిలో సమున్మేషము చెంది ఉన్నది. + +తెలంగాణములో కొండలు, దుర్గములు, శిథిలములైన పురావైభవ చిహ్నములే అడుగడుగునను కనుపించును. రాళ్లుకావు, అవి రత్నము లనెదను. కొండలు చేరువౌతున్నకొలది వాటి హృదయ స్పందములు గుండెలలో ముదురుకొనుచున్న కొలది గట్టు, కన్నము ఎరుగని మెట్ట పొలాలలో జొన్న పైరు బంగరు విస్తీర్ణాలు చూచినకొలది చూపులలో, తలపులలో, అంతస్సులో ఏదో వింతమార్పు వెల్లివిరిసివచ్చును. ఆ పరిసరాలలో నిత్యము వసించెడు కళాశీలికి ఆ దృశ్యములు ఎంత ఉత్తేజము నిచ్చి, చిత్ర నిర్మాణమునకు ఉన్ముఖుని చేయునో ఊహించలేము. అక్కడ ప్రముఖ చిత్రకారుడైన కొండపల్లి శేషగిరిరావు గారి 'రాయగిరి కొండలు' అన్న చిత్రము చూచినచో ఆప్రదేశాలలో తిరుగుచున్నట్లే అనిపించును. శేషగిరిరావు గారు హైదరాబాదు చిత్రకళాశాలలో చిత్ర విద్య నేర్చుకొని, ఒక సంవత్సరము శాంతినికేతనములో కూడ ఉండి వచ్చిరి. వారి చిత్రములలో ఆ ఛాయలు కనిపించును. తరువాత చీనా పద్ధతిలో ఆయన చాల చిత్రములు రచిం +చిరి. కొండకొమ్మున కూర్చున్న కోతులు', వారి'కాకులు' అందుకు చక్కని ఉదాహరణములు. వీరితో పాటు ఆ కళాశాలలో తయారయినవారు వి. మధుసూదనరావు కె. రాజయ్య, సయ్యద్ బిన్ మహమ్మదు ముఖ్యులు రాజయ్యగారి చిత్రములలో -జానపద శైలిలో -"గృహిణి' మొదలైనవి చక్కని ఉదాహరణములు. మధుసూదన రావు గారి 'సోదె ' పల్లెజీవనమునకు చెందిన చక్కని చిత్రము. సయ్యద్ బిన్ మహమ్మదుగారు రూపచిత్రణలో సిద్ధహస్తులు. + +వీరుగాక బొంబాయి చిత్రకళాశాలలో విద్యాభాసము చేసివచ్చిన పి. తిరుమల రెడ్డి, దీనదయాళ్ నాయుడు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0708.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0708.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b3dde6d332d80031a7f891e385274ad7a3119c6f --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0708.txt" @@ -0,0 +1,29 @@ +మొదలయినవారు చాల గట్టివారు. తిరుమల రెడ్డి ఆ కళాశాలలో ఛార్లెసు జిరార్డు (Gerard) ప్రిన్సిపాలుగా ఉన్నప్పుడు వారిచెంత కళ నుపాసించిరి. ఆయన ప్రచురించిన 'చిత్రవృంతము' (Album) చూచినప్పుడు ఆ కళాశాలలో +ఇయ్యబడిన ఉత్తమ శిక్షణము బోధపడుచున్నది. గురుశిష్యులకు ఎట్టి సంబంధము ఉండేడిదో జిరార్డుగారు వ్రాసిన తొలిపలుకులో తెలియుచున్నది. రెడ్డి, పాశ్చాత్య ఇంప్రషనిష్టుల వర్ణ విన్యాసమును అలవర్చుకొన్నాడు. బొంబాయిలో ఇప్పుడు ప్రసిద్ధులైన హస్సేన్, ఆరా మొదలయిన చిత్రకారుల కృషి బిజాలు వీరి చిత్రాలలో కలవు. వీరి స్టిల్ లైఫ్ చిత్రములు చాల హృదయం గమముగా ఉన్నవి. దీనదయాళ్ సుమారు 70 సంవత్సరాల వయస్కుడు. ఐనను యువకునివలె నేటికిని చిత్రకల్పన చేయుచునే ఉండును. ఆయన దారుమూర్తులను సృజించుటలొ అందెవేసిన చేయి. + +అనుశ్రుతమయిన దక్కను కలమునకు చెందిన చిత్రకార కుటుంబమువారు వెంకటరామయ్య, బాణయ్య అనువారు. వీరు నిజామలీఖాన్ దర్బారులో ప్రఖ్యాతి గాంచిన వెంకటాచలం అను చిత్రకారుని వంశమునకు చెందినవారు. వారి చిత్రములు అచ్చముగా పూర్వపు చిత్రములను పోలి ఉండును. సాలార్ జంగు మ్యూజియములోను, విదేశీయుల సంకలనములలోను ఆ చిత్రములు గలవు. + +ప్రస్తుతము ఢిల్లీలో ఉన్న కుమారిలస్వామి తెలంగాణమునకు చెందిన చిత్రకారుడే, దేశము స్వతంత్రమై చిత్రకళ ఒక క్రొత్త తేజము వెలయించుచున్న యీ సమయములో హైదరాబాదు నగరము ఆంధ్రదేశమునకేగాక దక్షిణాపథమున కంతటికిని కళాకేంద్రము కాగల అవకాశము లెన్నో కలవు. + +ఆంధ్రులు - నృత్యకళ (చరిత్ర) :- నృత్యకళ ప్రారంభదశలో రెండు విధములుగా నుండెను. +1. ఆరాధన నృత్యములు :- ఇవి ఆలయము లలో జరుగును. +2. వినోద నృత్యములు :- ఇవి ఆలయముల వెలుపల జరుగుమ + +రెండవదశలో నృత్యకళ నాల్గు విధములయ్యెను. +1. ఆరాధన నృత్యకళ :- ఇందు దేవదాసీల నృత్యములు, గరగల నృత్యము, సేవ, కొలుపు, వీర నాట్యము - మొదలయినవి చేరియుండును. + +2. ప్రచార నృత్యకళ :- ఇందు కూచిపూడి భాగవతులు, గొల్లభాగవతులు, జక్కులభాగవతులు, బహురూపులు, +యానాది భాగవతులు, మాలదాసరులు మున్నగువారి నృత్యరీతులు, కలాపనాట్యమేళములు, తోలుబొమ్మలు, బొమ్మలాట, పగటి వేషములు చేరును. + +3. కచ్చేరి నాట్యము :- ఇందు భోగము మేళము, మేజువాణి, భరతనాట్యము చేరును. + +4. జానపద నృత్యకళ :- ఇందు గొబ్బి, కోలాటము, తప్పెటగుండు, చిరుతల భజన, బుట్టబొమ్మలు, మాయ +గుఱ్ఱములు, డోగాట, ఒతకమ్మలాట మొనలైనవి చేరును. + +ప్రాచీనాంధ్రదేశములో నృత్యకళ రెండు విధములుగా ప్రచారములో నుండినది. +1. ఆలయములలో దేవదాసీలచే చేయబడిన ఆరాధన నృత్యములు. +2. ఆలయ ఆవరణముదాటి, ఆరాధనకై వచ్చిన యాత్రికులను రంజింప జేసి, ద్రవ్యార్జనకై జేయబడెడు 'కురవంజీ' ఆటవిక నృత్యములు. + +దేవదాసీలు - వీరు విష్ణుదాసీలు, శివదాసీలని రెండు విధములుగా నుండెడివారు. అట్లే వారి నృత్యకళ విష్ణు దాసీలకళ 'లాస్య' (అభినయ) ప్రాధాన్యమై, శివదాసీల కళ తాండవ (నృత్య) ప్రాధాన్యమై యుండినది. + +నృత్యకళను దైవారాధనములో ఒక భాగముగా మన పూర్వులు పరిగణించిరి. ప్రభాత సమయమున స్వామికి మేల్కొలుపు మొదలుకొని రాత్రి పవళింపు సేవ వరకు జరిగెడు వివిధ పూజలందు, ఉపచారములందు, ఆయాసమయములకు తగినట్లు దాసీలు నృత్యగీతాలతో భగవంతు నారాధించెడువారు. పుష్పాంజలి, మేళప్రాప్తి, పేరిణి, కౌస్తుభము, నవసంధి, సమపాద, భుజంగ, శుభ లీల మొదలైనవి వారిచే ప్రదర్శింపబడు ప్రత్యేక నృత్యములు. ఈ నృత్యములన్నియును భరతశాస్త్రము ననుసరించి, శాస్త్రీయపద్ధతిలో పెంపొందించ బడినవి. ఇందు 'లోకధర్మి' కి తావులేదు. వివిధ ఆలయములలో ఆ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0709.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0709.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fd0122a571ecfe18f2ec4d41c6dec1e5c4813aec --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0709.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +దేవళములోని మూర్తి ననుసరించి, స్వామికి ప్రీతిని కలిగించునట్టి కరణాంగహారములతో కూర్చబడిన నృత్యములు మాత్రమే ప్రదర్శింపబడెడివి. అంతియేగాక ప్రాతః కాలమున కొన్ని నృత్యరీతులు, ప్రదోష కాలమన కొన్ని నృత్యరీతు లుండెడివి. అట్టివే శివాలయములలో ప్రదర్శించెడు సంధ్యానృత్యము - భుజంగత్రాస. ఆలయనృత్యము లన్నియు, నృత్తప్రాధాన్యమైనట్టివి. ఇందు రేచకములు, కరణములు, అంగహారములు, మండలములు, శాస్త్రీయ క్రమము ననుసరించి ప్రదర్శించుటయేగాక, ఈ నృత్యములలో నుపయోగించిన తాళములుగూడ గణపతి, ఇంద్ర, విష్ణు, రుద్ర మొదలయిన అపూర్వ తాళములు, నృత్తము ఆయా తాళముల క్రియల ననుసరించి కూర్చెడివారు, + +ఆలయము వెలుపల వినోదార్థము ప్రదర్శింపబడిన నృత్యరీతులే కురవంజి, యక్షగానములు. ఈ నృత్యములకు శాస్త్రముతో సంబంధము లేదు. 'నాట్యధర్శి' కన్న 'లోకధర్మి' యే యిందు విశేషముగా ప్రాముఖ్యము వహించును. ఇది దేశీయ విద్య. ఆలయ నృత్యములను 'మార్గ' నృత్యరీతులుగా, కురవంజి నృత్యములను 'దేశి' నృత్యరీతులుగా పేర్కొనవచ్చును. లయ ప్రాధాన్యమైన అంగచలనము ఈ నృత్యములలోని విశేషము. ఒక పురాణ గాథ ననుసరించి వీరు నృత్యముసల్పినను, కథను పాడుచు మధ్యమధ్యన ఉత్సాహముగా నుండుటకుగాను, ఆ గీతము యొక్క లయకు తగినట్లు అడుగులు వేయుదురు. హస్త విన్యాసము (ముద్రాభినయము) వీరికి తెలియదు. ఈ నృత్యరీతిలో తాళము కంటెను, లయ కెక్కువ ప్రాధాన్యము ఉండెడిది. కురవంజి అనగా 'కురవలు' మొదలైన ఆటవికుల 'అంజి' నృత్త విశేషము. దీనినే 'చిందు' అనిగూడా పిలుచుట కద్దు. అట్లే యక్షగానము-యక్షుల (జక్కుల) గాన పద్ధతియై యున్నది. + +కురవంజి, యక్షగానములందు ఆదిలో ఒక్కరే నృత్య మాడుచు కథచెప్పెడు వారు (నేటి కాలపు హరికథల వలె). అటుపై సింగి, సింగడు అను పాత్రలు సృష్టింపబడినవి. వీరిద్దరును కథలోని వివిధ పాత్రలుగా మారి నృత్య +మాడెడువారు. తరువాత కొంతకాలమునకు కథను నడుపుటకుగాను కోణంగి (చోడిగాడు) అనుపాత్ర ప్రవేశ పెట్టబడినది, ఈ మూడుపాత్రలే కథనంతయు నడపెడు వారు. నృత్యమందు వీరు పాడెడు సంగీతరచనలు -త్రిపుటలు, అర్థ చంద్రికలు, జంపెలు, ధవళములు, శోభనములు, ద్విపదలు, కందము మొదలైనవి, లయ ప్రాధాన్యము కలవై, నృత్తమునకు మాత్రము అనువైనట్టి రచనలు, గరుడాచల యక్షగానము (చెంచులక్ష్మినాటకము) శ్రీగిరికురవంజి, సుగ్రీవ విజయము ఈ తరగతికి చెందిన ప్రాచీన యక్షగానములు. + +నృత్యమందు పూర్వకథ ననుసరించి అనేక పాత్రములను ప్రవేశపెట్టి, ఆ పాత్రములచే మాట్లాడించు విధానము +తరువాత వచ్చిన వీధినాటకములందు గాననగును. + +కాలక్రమేణ దాసీల నృత్యము ఆలయము దాటి ఆలయ ప్రాంగణము ప్రవేశించినది. ఉత్సవమూర్తిని ఊరేగించి కళ్యాణమంటముపై అధిష్ఠింపజేసి, ఆ స్వామి కెదురుగా నృత్యము సలుపబడెడిది. ఆ నృత్యము అభినయ ప్రాధాన్యమై, ఆరాధన ప్రాధాన్యము తగ్గి అచ్చట చేరిన ప్రేక్షకుల వినోదమునకు చేయబడెడు ప్రదర్శనముగా తయారైనది. ఆలయములో మాత్రము, మూల విరాట్టున కెదురుగా దాసీలు శాస్త్రీయ నృత్యములనే ప్రదర్శించేడు వారు. పిమ్మట కొంతకాలమునకు దాసీల నృత్యకళ, గణికలద్వారా, రాజాంతఃపురము ప్రవేశించినది. దర్బారు విద్య శాస్త్రీయ కళయైనను, ఆధ్యాత్మిక భావముల కంతగా విలువ నివ్వక, రాజసభలలోని పండిత, రసిక జనులకు విజ్ఞానముతోగూడిన వినోదము నిచ్చెడిది. పామర జన రంజకముగా నుండి, ప్రకృతిపై ఆధారపడుచుండిన 'దేశికథ' యగు కురవంజి, యక్షగానములకు గూడ శాస్త్రము నెరిగిన పండితుల ఆదరము లభించినది. రాజ సభలలో ఈ విద్యకు ఆదరము లభించినంతనే భరతవిద్య యందు పాండిత్యముగల ఆచార్యులు యక్షగానములను రచింప మొదలిడిరి. ఈ యక్ష గానములను రాజమందిరములలోను, పల్లెపట్టణములందును భరతమును, అభినయమును తెలిసిన వేశ్యలు ప్రదర్శించెడువారు. కాని ప్రభువుల రంజింప జేయుటయే వీరి ప్రథమ కర్తవ్యమగుటచే, వీరి యొక్క కళయందు శాస్త్రభాగము నానాటికి క్షీణింపజొచ్చినది. ఆ విద్యతోపాటు, వేశ్యల జీవిత విధానము గూడ ఈ కళకు కళంకము తెచ్చినది. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0710.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0710.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..bf20b94b51bf84fd88bc499b81406e53731fa267 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0710.txt" @@ -0,0 +1,8 @@ +అట్టి శొచనీయపరిస్థితిలో మన నృత్యకక పూర్తిగ నశించిపోకుండ కాపాడుటకు, 'నాట్యమేళములు' మన దేశములో ఉద్భవించినవి. శాస్త్రము నెరిగిన బ్రాహ్మణ పండితులు, ఈ మేళములను సృష్టించిరి. వీనియందు స్త్రీలకు స్థానములేదు సరిగదా, స్త్రీలు నృత్యమాడుట యీ మేళములవారు పూర్తిగా బహిష్కరించిరి. వీరి నాటకములందు స్త్రీ పాత్రమును గూడ పురుషులే ధరించెదరు. వీరు జట్టులుగా తయారయి, దేశములోని మారుమూల పల్లెలుగూడ సంచారముచేసి, ప్రదర్శనము లిచ్చి, నృత్యగీతములద్వారా మన పురాణేతిహాసములలోని రసవంతమైన ఘట్టములను అభినయించి, నాట్యమాడి సామాన్య ప్రజానీకములో మత ప్రచారము చేసెడు వారు. కనుక వీరికి ప్రచార నర్తకులని పేరువచ్చినది. +ఆదిలో వీరు శివసంబంధమైన కథలనే నృత్యమాడు చుండిరి. కృష్ణభక్తి దేశములో ప్రబలిన తరువాత కృష్ణపరమైన భాగవత కథల నాడుట మొదలిడిరి. నాటి నుండి వీరిని భాగవతులనియు, వీరు ప్రదర్శించు నాట్యమేళములను భాగవతము లనియు పిలుచుట ఆచారమైనది. ఈ కాలమునుండియే దాసీల నృత్యకళను నట్టువ మేళము లనియు, నాట్య మేళములవారిని భాగవతులనియు, పిలుచుట ప్రారంభమయినది. ఈ భాగవతులలో కూచిపూడివారు ముఖ్యులు. వీరు బ్రాహ్మణులు. సంగీతము. భరతము, మంత్రశాస్త్రముల నెరిగిన వేదాధ్యయన పరులు, కూచిపూడి భాగవతులకు భరతవిద్య నేర్పినవారు యోగి సిద్ధేంద్రులవారు. వీరు 'పారిజాతాపహరణము' అను నాటకమును రచించి కూచిపూడివారికి నేర్పిరి. నాటి కూచిపూడివారు, వారి తరువాత తరములవారు కూడ నృత్యము నారాధించుటకుగాను, గోల్కొండ నేలిన +తానీషా యొద్దనుండి కూచిపూడి అగ్రహారమును దానముగా బడసిరి. అంతియేగాక కూచిపూడిలో పుట్టిన ప్రతి బ్రాహ్మణ బాలుడు యుక్త వయస్సు వచ్చినంతనే, నృత్యవిద్య నభ్యసించి, తన జీవితములో నొక్కసారైనను గజ్జెకట్టి, +ఆలయములో స్వామి కెదురుగా, భామకలాప మాడవలెనని శాసించిరి. ఆ సంప్రదాయమును నేటికిని కూచిపూడి +వా రనుసరించుచున్నారు. కలాపములతో ప్రారంభమైన వీరి విద్య కాలక్రమేణ, వీథి నాటకములలో పరాకాష్ఠ నందు కొన్నది. కథననుసరించి అనేక పాత్రములు ప్రవేశ పెట్టబడి, ఆ పాత్రములచే మాట్లాడించు విధానము వీధి నాటకము లందు గాననగును. అట్లు ప్రవేశించు పాత్రముల సంభాషణములు 'దరువుల' రూపములోను, ద్విపద,సీసార్థము, సీసము, కందార్థము, కందము మొదలైన దేశీయ ఛందస్సులందును, చంపకమాల, ఉత్పలమాల, పంచచామరము, శార్దూలము మొదలైన వృత్తము లందును రచింపబడినవి. ఈ రచనలద్వారా రాగములకు ప్రాముఖ్యము హెచ్చినది. మరియు వృత్త ప్రాధాన్యము తగ్గి, నృత్యము పెంపొందినది. + +పై విధముగా భాగవత మేళములవారు కళా సంస్కరణోద్యమమును ఆరంభించి, కళ యొక్క శాస్త్రీయతను, పవిత్రతను కాపాడుటకు పాటుపడుచుండ రాజ దర్భారులలోని నృత్యకళగూడ పెక్కు మార్పులను చెందినది. రాజనర్తకులు యక్షగానములలో - శాస్త్రీయ నృత్త నృత్య అభినయ రీతులను ప్రవేశ పెట్టినను వారు నృత్య నాటకముల ప్రదర్శనములతో సంతృప్తి చెందలేదు. యక్షగాన పద్ధతిలో ప్రదర్శింపబడిన నాటకములోని నృత్త నృత్యములు కథ ననుసరించి చేయబడుటచే ఒక క్రమపద్ధతిలో నుండ వీలులేదు. నాటకము ననుసరించి అందలి పాత్ర పోషణార్థము, దరువు లేర్పరుచబడి యుండుటచే నర్తకి కొన్ని నిబంధనములకు కట్టుబడి యుండవలె గావున నృత్త నృత్యములందు విజృంభించి తన ప్రతిభ వెల్లడించు అవకాశములేదు. ఈ లోటులను దీర్చుటకే రాజాస్థానములలోని సంగీత విద్వాంసులు నాటక కథతో సంబంధము లేకుండ, సంగీత ప్రాధాన్యమై, నృత్తనృత్యములందు పూర్తిగా నర్తకులు తమ పాండిత్యమును ప్రదర్శించుటకు అనువైన రచనలు చేసిరి. అవియే స్వరపల్లవులు, జాతిస్వరములు, శబ్దపల్లవులు, శబ్దములు, కేళికలు, పద కేళికలు, చౌవదకేళికలు, దురువద కేళికలు మొదలైనవి. స్వరపల్లవులు, శబ్దపల్లవులు, జాతిస్వరములు నృత్తమున కనువైనట్టి రచనలు. ఇందు నర్తకి పల్లవి నాధారముగా జేసికొని, వివిధరీతుల రాగమును సంచారము చేసి, వివిధ జాతులలో అడవులు ప్రదర్శించెడిది. నాటినుండే నృత్త 'అడవుల' కూర్పు ప్రారంభమైనది. +తత్పూర్వము నృత్తమందు అడుగులే గాని అడవులు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0711.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0711.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2dc6182659d0f37aec5e179d287418cc0b69064c --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0711.txt" @@ -0,0 +1,16 @@ +ప్రదర్శించే సంప్రదాయము లేదు. 'అడవు' అనగా ఒక నృత్తహస్తమును, దాని కనుగుణముగా పాదవిన్యాసము చేర్చి, వివిధగతుల ప్రస్తారముచేసి ముగించుట. అడుగులకు ఇట్టి క్రమము లేదు. మృదంగగతిని గాని, జతిని గాని అనుకరించి, లయ ప్రాధాన్యముగా పాదసంచలనముచేసి ముగించుట అడుగు. శబ్దములు, పద కేళికలు, దరువులు నృత్యమున కనువైన రచనలు. ఈ వర్ణనాత్మక రచనలకు ఆంగికాభినయము (ముద్రాభినయము) ప్రదర్శించుచుండెడు వారు. + +పై తరగతి రచనలన్నింటియందును నృత్త నృత్యములకు అవకాశమున్నను, భారతీయనృత్యకళకు తలమానికమైన సాత్వికాభినయమునకు ఈ రచనలు ఉపయోగించవు. కావున నర్తకులు నృత్త నృత్యములతో తృప్తిచెందవలసి వచ్చినది. ఆ లోటును గూడ తీర్చి, మన నృత్యకళకు సంపూర్ణత్వముచేకూర్చుటకేగాబోలు క్షేత్రయ్య పద రచన చేసెను. ఈ పదములు విలంబిత లయను గలిగి, శృంగార రస ప్రాధాన్యమై, నాయికానాయకులకు సంబంధించి యుండుటచే దేవదాసీలు పదాభినయముద్వార సాత్వికాభినయమును ప్రదర్శించి తమ కళకు సంపూర్ణత్వము చేకూర్చుకొన్నారు. నాటివరకు దరువుల కిచ్చిన అగ్రస్థానము ఇపుడు పదములకు లభించినది. భాగవత మేళములవారు గూడ తమ నాటకములలో రసవర్ఘట్టముల నభినయించవలసినపుడు, దరువులతోపాటు పదరచనలను గూడ అభినయించుట ప్రారంభించిరి. ఈ రీతిని ఆలయములలో ఆరాధనకళగా ప్రారంభమైన దాసీల నృత్త ప్రధానమగు కళ, క్రమముగా రాజదర్బారులలో నృత్త నృత్య అభినయాదులలో వికాసముజెంది, పరిపూర్ణత నొంది, సంపూర్ణకళగా విరాజిల్లినది. కురవంజి రూపములో నుండిన దేశీయకళ, భాగవత మేళ పండితులచే సంస్కరింపబడి వీధి నాటకములుగా ప్రఖ్యాతిగాంచినది. బ్రాహ్మణమేళములవారు అనేకవిధములైన శాస్త్రీయ విధానములను యక్షగానములందు ప్రవేశ +పెట్టినను, జక్కులవారి విద్య మాత్రము ఇంకను ప్రాచీన దేశి సంప్రదాయము ననుసరించియే ప్రదర్శింపబడుచున్నది. +వీరి కథ నడుపువిధముగాని, దరువుపట్టుగాని అతి ప్రాచీనముగా నుండును. వీధి నాటకముల పూర్వపు 'దేశి' +స్వరూపమును మనము తెలంగాణములోని 'బహురూపుల' కళయందును, ఆంధ్రప్రాంతములోని జక్కుల, యానాది, +దాసరి భాగవతుల నాట్యములందును చూడగలము. + +ఇవి గాక తోలుబొమ్మలాట, బొమ్మలాటగూడ మన దేశములోని ప్రచార నృత్యకళలలో ప్రాముఖ్యము వహించిన విద్యలు, తోలుబొమ్మలాట అతి ప్రాచీనమైన విద్య. క్రీస్తు పూర్వము శాతవాహనుని కాలమునుండియు తోలుబొమ్మలాట తెలుగు దేశములో ప్రచారములో నున్నట్లు చరిత్రలు చాటుచున్నవి. ఆంధ్రదేశమునుండియే యీ విద్య, మన నృత్యకళతోపాటు బలి, జావా ద్వీపములకు ప్రాకినది. హరికథ, బుర్రకథ, పంబలకథ మొదలైన వినోదములుగూడ పురాతన యక్షగాన విద్యనుండి చీలి, ప్రత్యేక కళలుగా ఏర్పడిన విద్యలు. + +ఈ నృత్యరీతులేగాక నారాయణతీర్థయతీంద్రుల వారిచే రచింపబడిన 'కృష్ణలీలా తరంగిణి' లోని తరంగముల +నృత్యమాడు ప్రత్యేక నర్తకులు గూడ ఆంధ్రదేశములో నుండిరి. తరంగముల నృత్య యొక ప్రత్యేక కళ. తరంగ +నర్తకులకు తాళ లయలు స్వాధీనమందున్నట్లు మరొకరి యందు గానము, తాళమును విన్యానము చేయుచు నృత్యము చేయుట చూచినప్పుడు, వారు 'లయతో ఆడు కొనుచున్నారా ?' అనిపించును. + +బోగమువారి కచ్చేరి విద్య మూడు విధములుగా విడిపోయినది. మేళములు, మేజువాణి, ఏక పాత్రనృత్యము. బోగము మేళములందు సుమారు పండ్రెండు మంది స్త్రీ లుందురు. వారిలో శాస్త్రము నెరిగిన నర్తకి పెద్దగా (నాయకురాలుగా) నుండును. మేళములందు నృత్త, నృత్యములు మాత్రమే ప్రదర్శింపబడును. సాధారణముగా ఈ నృత్యరీతి ఊరేగింపులకు ఎక్కువగా నుపయోగించును. మేజువాణియందు ప్రతి నర్తకి తన యొక్క విద్యను ప్రదర్శించుటకు అవకాశముండును. పదములు, వర్ణములు, శ్లోకములు మొదలైన ప్రసిద్ధ రచనలు ముఖ్యముగా అభినయించెదరు. అభినయమే ప్రత్యేకముగా మేజువాణిలో చూడవలసిన విశేషము. అలంకార శాస్త్రము, భరతశాస్త్రము నెరిగి, కావ్యపురాణేతి +హాసములందు పాండిత్యముగల్గిన నాయకురాలు సాధారణముగా మేజువాణీలో 'పదము' నభినయించును. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0716.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0716.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c7563e521cfdf9031809ef6e8b5a4353af6e2fa6 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0716.txt" @@ -0,0 +1,18 @@ +వ్రాసెను. ఇటువంటి సింహాసినములు అనాడు విరివిగా తయారైనవి. రాగి, ఇత్తడి, కంచు. ఇనుము మున్నగు లోహ పరిశ్రమలు బాగుగా ఆభివృద్ధిగాంచినవి. అనపోతారెడ్డి ద్రాక్షారామ భీమేశ్వరునకు పెద్దగంట సమర్పించెను. కొయ్య చెక్కడాలు, దంతపు పనులు, ఇనుముపోత, వజ్ర పరిశ్రమ ఎంతో అభివృద్ధికాంచినట్లు మార్కొపోలో వర్ణించినాడు. వినుకొండ, పల్నాడు తాలూకాలలో బట్టల పరిశ్రమ కేంద్రీకృతమయినది. రంగుల అద్దకము విస్తారముగా జరిగినది. సూరవరము, కామవరము బట్టలు అతి ప్రసిద్ధిగాంచినవి. పెక్కు రకాల పట్టుగుడ్డలు వాడుకలో నుండెను. వెలిపట్టు, నీలిపట్టు, హోంబట్టు, నేత్ర పట్టు, వజ్రపట్టు అను రకాలు రంగురంగుల పట్టు బట్టలను తెలుపుచున్నవి.పెదగంజాము, చినగంజాము, ఉప్పుగుండూరు, ఉప్పరాట్ల మొదలైన గ్రామాలలో ఉప్పు తయారయినది. + +వ్యాపార మార్గాలు : విజయనగరము, కందుకూరు, అద్దంకి, కొండవీడు, కొండపల్లి, నిడదవోలు మొదలైనవి +'వ్యాపార కేంద్రాలుగా ఉండెడివి. నదులను "పుట్టి” అనే చిన్న చిన్న పడవలలో దాటెడువారు. కనుకనే సంసార +ములో ఎవరి పరిస్థితి అయినను బాగుగ నుండనిచో "వాని పుట్టి మునిగినది' అందురు. వ్యాపారములో పెరుకలు +అను గోనెబస్తాలను వాడెడువారు. ఇవి అటు, ఇటు రెండు పెద్ద సంచులుగ నుండి మధ్యభాగమున మూతిని కలిగి, గాడిదమీద వేయుటకు వీలుగా ఉండును. ఈ పెరుకల వ్యాపారముచేయువారు ఆ పేరుగల ఒక కులముగా వ్యవహరింప బడినారు. వీరు బలిజలతో సన్నిహితముగా ఉండుచుందురు. శ్రీశైలము, త్రిపురాంతకము మీదుగా అయోధ్యకు ఏకమార్గము ఉన్నదట! శాతవాహనుల కాలము నుండి ఆంధ్రదేశములో వృత్తిసంఘాలు ఉన్నట్లు శాసనాల మూలమున తెలియుచున్నది. శ్రేణులు. సమయములు అని ఈ సంఘాలకు పేళ్ళు. ఇవి అష్టాదశ సంఖ్యాకముగా ఉన్నవట! తెలకులకు ప్రత్యేక సంఘాలు శాతవాహనుల నాటి నుండి తిలపిష్టకాలను పేరుతో ఉండెడివి. వేంగి పరిపాలకుల కాలములో వేయికుటుంబాల తెలకులు ప్రసిద్ధులైనారు. 'వీరభలంజ్య సమయ ' మనునది వ్యాపారస్థుల సంస్థ. దానిని గురించి కొంత చింతపల్లి శాసనములో ఉదహరింపబడినది. వ్యాపారస్థులు గుంపులు గుంపులుగా వర్తకమునకు బయలు దేరెదరు. ఉత్తర హిందూస్థానములో ఉన్న బేరారునకు ఆంధ్రదేశము నుండి బయలుదేరిన వర్తకబృందము వేయి ఎద్దులమీద సామాను వేసికొని బయలు దేరినదని ఫెరిస్ట్గా వ్రాసినాడు. సుంకాలు కట్టుకొనుచు వెళ్ళెడువారు. సుంకాల +లెక్కలు తేల్చువారిని సుంకము కరణా లందురు.వ్యాపార సమయాలకు సంబంధించిన సమావేశాలు,తీర్పులు, దేవాలయ ముఖమండపాలలో జరుపుచుండెడు వారు. + +విదేశ వ్యాపారము : శాతవాహనుల నాడే ఆంధ్రులు నౌకాయానమునకు ప్రసిద్ధిచెందినారు. చాళుక్యరాజైన +మొదటి శక్తి వర్మ నాణెములు బర్మాలోను, సయాంలోను దొరికినవగుటచే, ఆంధ్రులు వ్యాపారరీత్యా ఆదేశాలకు విరివిగా వెళ్ళినట్లు తేలుచున్నది. కాకతీయుల అనంతరము విదేశ వ్యాపారమునకు ఊత ఇచ్చినది ప్రోలయ వేమారెడ్డి. అనపోతారెడ్డి మోటుపల్లి రేవును బాగుచేయించి విదేశ యాత్రీకులను ఆహ్వానించినాడు. దొంగలనుండి కాపాడు ఏర్పాట్లు చేయించి సుంకముల విషయములో ఎన్నో సదుపాయాలు ప్రకటించినాడు. మిగత సుంకాలను ఈ క్రింది విధముగా తమిళభాషలో వ్రాయించినాడు: + +"దక్షిణదేశమునుండి వచ్చు సామానులు 100 కట్టలకు - 3 కట్టలు ; 100 వస్త్రాలకు - 2 నాణేములు, ఉత్తరమునుండి వచ్చెడు వస్తువులు 100 కట్టలకు - 5 కట్టలు; 100 వస్త్రాలకు 3 నాణెములు; విదేశాలకు వెళ్లు వస్తువులు - 100 గుడ్డలమీద 3 నాణెములు. 100 ముత్యాల మీద 7½ నాణెములు." ఆ కాలములో మోటుపల్లి ప్రధానమైన రేవుగా నుండెడిది. + +పడవలు నాలుగు రకాలు - కప్పలి : ఇది పాశ్చాత్య నౌకలకంటే పెద్దదిగా ఉండి ఐదు తెరచాపలు కలిగి ఉండెడిదట. + +జొంగు : ఇది చీనా, భారతదేశాల వాణిజ్యము కోసము నిర్మింపబడిన ప్రత్యేక నౌక, ఇట్టి పడవలు చీనాలో తయారు చేయబడు చుండెడివి. + +వల్లి: వాల్లిక - వీటిని గురించిన వివరాలు తెలియవు. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0717.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0717.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1691c4dd3f7280042b72c2ea301fdcec7d41c8ee --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0717.txt" @@ -0,0 +1,16 @@ +దిగుమతులు - ఎగుమతులు : శ్రీనాథుడు హరవిలాసములో ఆనాటి వ్యాపారమును ఈ క్రింది విధముగా వర్ణించినాడు : ++ Caption text దేశము పేరు దిగుమతియైన వస్తువు చీనా పట్టు గుడ్డలు సింహళము ఏనుగులు, రత్నాలు పంజార (సుమత్రా) కర్పూరము జలనొంగి (మలయా) బంగారు మొలక హురుమంజి (పర్షియాలోని హురుమజ్ పట్నము) గుఱ్ఱములు గోవా సంకుమదద్రవము -(జవాది) యంప (జాఫ్నా) ముత్యాలు భొటా (భూటాన్) కస్తూరి తరుణాసిరి చందనము తావాయి అగరు గోవా కర్పూరము రమణ హిమాంబువు (Rose water) ఇందులో తరుణాసిరె Tennasirin Coast of Malaya తావాయి Tavoy in Martaban Peninsula రమణ Ramanna desa in Pegu భాగవతములోని రమణక ద్వీపము + +"చీని సింహళతవాయి హురుమంజి జోణంగి, ప్రభృతి నానాద్వీప నగరాకరంబగు ధన, కనక వస్తు, వాహన, మాణిక్య గాణిక్యంబులు దెప్పించి" అని హరవిలాసములో చెప్పబడిన దానినిబట్టి విదేశ వ్యాపారము విశేషముగ జరుగుచుండెడిదని గమనింపవచ్చును. దిగుమతులను గురించి ఇన్ని వివరాలు తెలిపిన శ్రీనాథుడు ఎగుమతులనుగూర్చి ఎక్కువగా చెప్పలేదు. వస్త్రములు ఎక్కువగా ఎగుమతి అయినట్లు తెలియుచున్నది. డమాస్కస్ లో కత్తులు తయారుచేయుటకు వీలైన ఇనుము పల్నాడు తాలూకానుండి అచటికి పంపబడినదట! + +ఆధునిక యుగము :- ఈ విధముగా అభివృద్ధిగాంచిన విదేశ వ్యాపారము యావత్తు మహమ్మదీయ బ్రిటిషు దండ +యాత్రల మూలమున విచ్ఛిన్నమై ఆధునిక కాలములో నూతన రూపాలు దాల్చినది. పోర్చుగీసువారు, ఫ్రెంచి వారు, ఆంగ్లేయులు ఆంధ్రదేశములో తమ వర్తక కేంద్రములు నిర్మించుకొని వ్యాపారము సాగించినారు.కాలక్రమమున నౌకాయాన ప్రాబల్యము పాశ్చాత్యుల హస్తగత మయినది. వారి ఓడలు ఆంధ్ర సముద్ర తీరములో నిలిచి వ్యాపారము సాగించినవి. ఆంధ్ర సముద్రతీరము పొడుగునను కోటలు నిర్మించుకొని ఆంగ్లేయులు వర్తకము సాగించినారు. + +భీమునిపట్నం :- ఇక్కడ 1628 లో డచ్చివారు ఒక కోటను, ఫ్యాక్టరీని నిర్మించినారు. బట్టలు ఉతికే మూడు +చాకిరేవులు నిర్మించినారు. 1824 లో ఈ పట్టణము ఇంగ్లీషువారి వశము అయినది. గోనె సంచులు, నువ్వులు,నేతబట్టలు ఎగుమతి అగుచుండెడివి. ఏడు యూరోపియన్ కంపెనీ లుండెడివి. + +విశాఖపట్టణము :- 1682 అక్టోబరులో ఈస్టుఇండియా కంపెనీవారు ఈ రేవును కౌలుకు తీసికొని ఫౌజుదారు +సహాయముతో వ్యాపారము సాగించినారు. 1685 లో ఫ్యాక్టరీ నిర్మాణము జరిగినది. 1687 లో సలాబత్ జంగ్ వద్దనుండి ఇంగ్లీషువారు ఆక్రమించినారు. 1802 లో శాశ్వత నిర్ణయము జరిగినది. పాలకొండ ఎస్టేటును ఆక్రమించి ఆర్బత్ నాటు కంపెనీకి కౌలు కిచ్చినారు. ఈ కంపెనీ, చిట్టివలసలో ఫ్యాక్టరీ నిర్మించినది. ఇది 1867లో గోనె సంచుల ఫాక్టరీగా మారినది. ఏడాదికి 20 లక్షల సంచులు ఉత్పత్తి అయ్యేడివి, + +కోరంగి :- ప్రాత కాలపు కోరంగి రేవు ప్రాముఖ్యము తగ్గిన తరువాత 1789 లో టాపింగ్ అను మదరాసు +ప్రభుత్వపు భూగోళశాస్త్రజ్ఞుడు తాను కోరంగి వచ్చినప్పుడు అక్కడికి ఫ్రెంచి, డచ్చి, పోర్చుగీసు, ఇంగ్లీషు నావలు వచ్చెడి వనియు, దొంగల బాధ వివరీతముగా ఉండెడిదనియు వ్రాసినాడు. 1759 లో వెస్టుకాట్ అనే ఇంగ్లీషువర్తకుడు కోరంగి రేవును మరల కట్టించినాడని 1877-78 లో 8,22,000 రూపాయల వ్యాపారము ఈ రేవుగుండ జరిగినది. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0718.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0718.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b0a50518123fa04005053d0f0946ba272d63e491 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0718.txt" @@ -0,0 +1,22 @@ +తాళ్ళరేవు : నౌకల మరమ్మతు కొంతకాలము జరిగిన తరువాత 1802లొ ఇచెంజర్ రోబన్ అను ఇంగ్లీషు +వర్తకుడు ఇక్కడ డ్రైడాక్ నిర్మించినాడు. ఆల్బాట్రాప్ అను నౌకను ఇక్కడ బాగుచేసినారు. + +ఇంజరం :- ఇది కాకినాడకు 15 మైళ్ళ దూరములో ఉన్నది. 1708 లో తూర్పు ఇండియా సంఘమువారు +ఫ్యాక్టరీని నిర్మించినారు. 1722 లో ఈ ఫ్యాక్టరీలో ఇండియాలోకెల్ల శ్రేష్ఠమైన లాంగ్ క్లాత్ ఉత్పత్తి అయ్యెడిదని కెప్టెన్ హామిల్టన్ వ్రాసినాడు. + +యానాం :- ఇక్కడ ఫ్రెంచివారు 1750 లో ఫ్యాక్టరీని నిర్మించిరి. + +నీలపల్లి :- ఫ్రెంచివారు 1751 లో బట్టల మిల్లు స్థాపించినారు. 1854 లో ఫ్రెంచి ఇంజనీరు బియ్యపు మిల్లు పెట్టినాడు. నీలిమందు ఫ్యాక్టరీగా ఇది కొన్నాళ్ళు పనిచేసినది. + +మాధవాయపాలెం :- 1628 లో నరసాపురములో డచ్చివారు ఇనుపకార్ఖానా పెట్టుకొన్నారు. ఇక్కడ 1677 లో ఫ్యాక్టరీని నిర్మించినారు. పెద్ద పెద్ద ఓడలు ఇక్కడ మరమ్మతు అగుచుండెడివి. + +బందరు :- 1611 లో తూర్పు ఇండియా సంఘము వారు ఫ్యాక్టరీని నిర్మించినారు. ఇక్కడినుండి మస్లినులు +ఎగుమతి అగుచుండెడివి. 1614 లో డచ్చివారును, 1669 లో ఫ్రెంచివారును వ్యాపారమును ప్రారంభించినారు. + +కృష్ణాపట్నం :- 13 వ శతాబ్దము నాటినుండి "కొల్లి త్తురై " అను పేరుతో ఇక్కడ గొప్ప రేవుపట్టణము +ఉండెడిది. 18 విదేశాలనుండి వచ్చిన 500 మంది వర్తకులు ఇక్కడ చేరినారని ఒక శాసనము చెప్పుచున్నది. + +ఆంధ్రరాష్ట్రము - వాణిజ్యము : ఆంధ్ర రాష్ట్రము ప్రధానముగా వ్యావసాయిక దేశము. అందువలన వ్యవ +సాయమువలన వచ్చు పంటల వివరాలనుబట్టి వ్యవసాయ ఉత్పత్తిని గ్రహించవచ్చును. మొత్తముమీద 250 కోట్ల +రూపాయల పంట పండుచున్నది. ++ Caption text పంట విస్తీర్ణము, వేల ఎకరములు ఉత్పత్తి, లక్షల టన్నులు మొత్తపు పంట విలువ, లక్షల రూపాయలు ధాన్యము 42,84.00 28.00 61,84 గోధుమ -- 0.01 5 చోళ్ళు 25,76.00 5.20 11,37 సజ్జలు 8,94.00 2.00 4,45 జొన్న 5,27.00 0.10 29 రాగి 5,93.00 2.30 4,83 కొట్టి 1,23.00 1.30 2,46 వరిగలు 2,63.00 0.50 80 ఇతరములు 5,50.00 0.90 1,70 సెనగలు 1,05.00 0.20 74 పెసలు 3,56.00 0.30 1,79 కందులు 1,85.00 0.20 86 మినుములు 1,50.00 0.20 93 ఉలవలు 8,27.00 0.66 2,47 ఇతరములు 56.00 0.03 14 వేరుసెనగలు 22,85.00 8.60 50,38 కొబ్బరికాయలు 83.00 -- 3,22 \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0719.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0719.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..bccd9f0e154e56419c0236ec2806b22f1af61e4f --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0719.txt" @@ -0,0 +1,15 @@ ++ పంట విస్తీర్ణము, వేల ఎకరములు ఉత్పత్తి, లక్షల టన్నులు మొత్తపు పంట విలువ,లక్షల రూపాయలు నువ్వులు 3,45.00 0.40 3,91 ఆముదము 1,64.00 0.10 82 చెఱకు 1,27.00 3.50 20,14 ప్రత్తి 5,86.00 0.70 2,72 కాఫీ 0.20 -- 1 పొగాకు 3,35.00 1.10 20,71 తమల పాకులు 0.40 -- 7 మిరప కాయలు 2,69.00 1.10 22,87 ఉల్లి పాయలు 29.00 1.20 1,63 బంగాళాదుంప 0.01 -- 1 పండ్లు 2,75.00 -- 7,45 అరణ్య సంపద గడి పాఠ్యం గడి పాఠ్యం 11,44 మొత్తం -- -- 2,40,10 + +ఈ రాష్ట్రములో 420 లక్షల ఎకరములలో 210 లక్షల ఎకరములందు ఏదో ఒక పైరు వేయబడి ఉన్నది. + +ఆంధ్రరాష్ట్రములో వ్యవసాయసంపద, పశుసంపద, అరణ్యసంపద, ముడిసరుకులు విరివిగా ఉన్నప్పటికిని అవి +ఇంకను సంపూర్ణ వికాసమును చెందలేదు. అందుచేత పరిశ్రమలలో కూడ విస్తారము చెప్పుకొనదగినంత అభివృద్ధి +లేదు. ఆంధ్రరాష్ట్రములోని పారిశ్రామికాభివృద్ధి సుమారు 35 కోట్ల రూపాయల విలువగల వస్తువులను ఉత్పత్తి +చేయగలిగినదని ఈ క్రింది వివరములు తెల్పుచున్నవి. ++ లక్షల రూపాయలు పంచదార బిళ్ళలు 29 సిమెంటు 1,40 పింగాణి పరిశ్రమ 11 రాసాయనిక వస్తువులు 41 గుడ్డలు 31 సారా వగైరా 5 ఇంజనీరింగు 1,28 గోగునార సంచులు 3,57 లోహపు పనులు 73 కాగితము - అట్ట 3 బియ్యపు మరలు 10,27 సబ్బు 3 పంచదార 2,46 తోళ్ళు 1,96 నూనెలు 11,66 మొత్తము 34,76 +పైన ఉదహరించిన పెద్ద పరిశ్రమలు కాక కుటీరపరిశ్రమలెన్నో ఉన్నవి. వాటిలో చేనేత పరిశ్రమ, తివాసీలు +నేయుట మొదలైనవి ఉన్నవి. వీటి విలువ సుమారు 5 కోట్ల రూపాయలు ఉండునని తేలుచున్నది. + +ఆంధ్రదేశము ఖనిజసంపదకు పేరు వహించినది. అయినను ఖనిజ పరిశ్రమ ఇంకను బాగుగా అభివృద్ధిచెందలేదు +ఏటేటా తీయబడుచున్న ఖనిజముల విలువ ఈ క్రింది చూపబడినది. ++ లక్షల రూపాయలు ఆస్ బెస్టాసు 0.20 బారైట్సు 8.00 జిప్సం 1.20 ఇనుము వగైరా 1.00 మాంగనీసు 4.20 \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0722.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0722.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8a77174d43ada9887beb997c3ae0214bac0a1818 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0722.txt" @@ -0,0 +1,26 @@ +1922 సెప్టెంబరు నెలలో స్థాపితమయ్యెను. 1860 సంవత్సరము 21 చట్టము ప్రకారము ఇది నమోదు కాబడినది. + +మండలి ఉద్దేశములు : (1) తామ్ర, శిలాశాసనములు, నాణెములు, పురావస్తుసామగ్రి (ఇటుకలు, బొమ్మలు, పూవులు మొదలగునవి) తాళపత్ర గ్రంథములు సంపాదించుట, (2) ఈ చరిత్ర సామగ్రిని పరిశోధించి, పండిత +సభలయందు వాటి విషయమై చర్చించుట, (3) చారిత్రకోత్సవములను జరుపుట, (4) చారిత్రక వస్తుప్రదర్శనములను ఏర్పాటు చేయుట, (5) ఆంగ్లమున త్రైమాసిక పత్రికను ప్రకటించుట, (6) ఆంధ్ర రాజవంశముల చరిత్రలను ప్రకటించుట, (7) ఉచిత వఠనాలయమును, పుస్తక భాండాగారమును నెలకొల్పుట. + +మండలి కార్యకలాపములు 1924 నుండి సక్రమముగా, చురుకుగా జరుగసాగెను. శ్రీ రాళ్ళబండి సుబ్బారావుగారు కార్యకర్తగా నుండి మండలి యుద్దేశ సాఫల్యమునకు అవిరళకృషి సలిపిరి. శ్రీ న్యాపతి కామేశ్వరరావు, శ్రీ రాజా +కాండ్రేగుల శ్రీనివాస జగన్నాథరావు, శ్రీ డా. చిలుకూరి నారాయణరావు, శ్రీ భావరాజు వేంకట కృష్ణారావుగారలు ధనసహాయము చేసిరి. చారిత్రక వస్తుసామగ్రిని ఇచ్చిరి. ఇతర విధముల అభిమానించి తోడ్పడిరి. విజయనగరరాజులైన శ్రీ విజయరామ గజపతిరాజుగారు మండలి భవననిర్మాణమునకై పదమూడు వేల రూపాయల విరాళము నొసంగిరి. ఇట్లే పెక్కు మంది వదాన్యుల సహాయమున గౌతమీతీరమున మండలికి స్వంతభవనము నిర్మాణమయ్యెను. + +మండలి కార్యకలాపములలో సంఘమునకు కీర్తిని, ధనమును, ప్రజారంజకత్వమును తెచ్చి పెట్టినది ఆంగ్లమున ప్రకటితమగుచున్న త్రైమాసిక పత్రిక. ఈ పత్రికాప్రచురణ కార్య విభాగమున 84 సంచికలు ప్రకటింపబడినవి. వీటికి పరివర్తనగ పెక్కు పత్రికలు, గ్రంథములు, మండలికి వచ్చుచున్నవి. వీటివలన వాచనాలయమును, గ్రంథఖాండారమును పరిపుష్టి చెందుచు, ప్రయోజనాత్మకముగ ఉపచరించుచున్నవి. + +ప్రస్తుతము మండలికి 140 వ్యక్తి సభ్యులును, 60 సంస్థ చందాదారులు, 80 పరివర్తన సంస్థలు గలవు. + +కేంద్ర, ఆంధ్రప్రభుత్వములు మండలి సేవను గుర్తించి ధనసహాయము చేసినవి. గ్రంథ భాండారమున, +1. చరిత్ర, శాసనసంపుటములూ ...3000 +2. మాసపత్రికలు...1000 +3. తామ్రపు రేకులు...24 +4. బంగారు, వెండి, రాగి, సీసము నాణెములు అన్ని ఆంధ్ర రాజవంశములకు సంబంధించినవి...200 +5. తామ్రశాసములు...4 +6. శిలాశాసనములు...40 +7. అమూల్యము, అపూర్వములు అయిన వ్రాత ప్రతులు...35 +8. తాళపత్ర గ్రంథ ప్రతులు...1000 +కలవు. + +చారిత్రకోత్సవములు, జయంత్యుత్సవములు జరుపబడినవి. చాళుక్య (1922), కళింగ (1927), కాకతీయ (1932), రెడ్డి (1937), విజయనగర (1946), వేంగి (1947) రాజ్యములనుగూర్చి ఆయా రాజ్యములు ప్రధాన నగరములందు మహోత్సవములు జరుపబడినవి. ఉత్సవ దినములలో పరిశోధక విషయచర్చలు, ప్రసంగములు, చారిత్రక వస్తు ప్రదర్శనములు జరుపబడినవి. అంతియేగాక మండలి దశాబ్ది జయంత్యుత్సవము, రజతోత్సవము ఘనముగ జరుప బడినవి. పురాతత్వ పరిశోధనయందు ప్రారంభకులయిన శ్రీ జయంతి రామయ్యపంతులు గారి అభినందన జయంత్యు త్సవముగూడ జరుపబడినది. ఈ సమ్మేళనములు చరిత్ర పఠనాసక్తికిని, చరిత్ర విజ్ఞాన ప్రసారమునకును దోహద మొనర్చి, మండలి కార్యక్రమమునకు శోభ తెచ్చినవి. ఈ యుత్సవముల జ్ఞాపకార్థము అమూల్యములైన ప్రత్యేక సంచికలు సర్వాంగశోభితముగ ప్రకటితము లయినవి. ఈ సంచికలయందు, ఆయా రాజ్యములకును, విషయములకును సంబంధించిన వ్యాసములు, శాసనములు మున్నగునవి కలవు. + +మండలి యుద్దేశములు చాలవరకు కొనసాగినవనియే చెప్పవలయును. ఇప్పుడు మండలివారు మూడు సంపుటములలో ఆంధ్రదేశ చరిత్రను రచించుటకు సంకల్పించినారు. వస్తుప్రదర్శనశాల కొక భవనమును, పత్రికాపఠన \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0723.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0723.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0aa3b0d98175fe297971ae8d07667fc9b0a91e78 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0723.txt" @@ -0,0 +1,13 @@ +శాల కొక భవనమును నిర్మింపదలచి యున్నారు. ఈ ఆశయములు నెరవేర్చుటకు తగు ప్రోత్సాహము లభించునని మండలి వారాశించుచున్నారు. + +ఆంధ్రోద్యమము (తెలంగాణములో) :- రెండు నూర్ల పాతిక సంవత్సరాల ఆసష్టాహి పరిపాలన ఫలితముగ హైదరాబాదు రాష్ట్రములో ఆంధ్రుడు తౌరక్యాంధ్రుడై నాడు. అతనికి అరబ్బీ, పారసీభాషలతో అక్షరాభ్యాసము కావించు దుస్థితికలిగినది. ఉర్దూభాష రాజభాష,యగుటయేగాక ప్రాథమికదశనుండి విశ్వవిద్యాలయ దశవరకు బోధనాభాష కూడా అయినందున ఆంధ్ర భాషకు కొన్ని శతాబ్దాల అజ్ఞాతవాసము ప్రాప్తించినది. ఈ కాలమున ఆంధ్రుడు అన్ని రంగము లందు వెనుకబడినాడు. పరిపాలనా రంగమున అతనికి తగిన స్థానము లభించలేదు. పరదా, వరశుల్కము మొదలైన సాంఘిక దురాచారములు ప్రబలియుండెను. తెలుగురైతు పన్నుల భారముతో క్రుంగి దరిద్రేవత పాదాలక్రింద నలిగిపోయెను, చదువుకొన్న వారిసంఖ్య నూటికి మూడింటివరకు దిగజారెను. తెలంగాణమున పాఠశాలలు, కళాశాలలు +చాలాకొద్దిగా నుండెను. ఇట్టి పరిస్థితిలో ప్రారంభమైనది ఆంధ్రోద్యమము. + +హైదరాబాదు నగరమున 1-9-1901 వ సంవత్సరమున స్వర్గీయ శ్రీ కొమఱ్ఱాజు వేంకటలక్ష్మణ రావు ప్రోత్సాహముతో శ్రీకృష్ణ దేవరాయాంధ్ర భాషా నిలయము స్థాపిత మైనది. ఈ ప్రయత్నమున లక్ష్మణరావు గారి సహచరులుగా నిలచి పనిచేసిన వారు శ్రీ మునగాల రాజాగారును, స్వర్గీయ శ్రీ రావిచెట్టు రంగారావు గారును. కృష్ణదేవరాయాంధ్ర భాషా నిలయమును తెలంగాణమందేకాక సకలాంధ్రమందును మొట్టమొదటి గ్రంథాలయముగా పేర్కొనవచ్చును. తెలంగాణమున హనుమకొండ మొదలైన పట్టణాలలో 1901 నుండి 1910 వరకు మరికొన్ని గ్రంథాలయాలు లక్ష్మణరావు +గారు చూపిన దారిన స్థాపితమైనవి. ఈకాలముననే విజ్ఞాన చంద్రికా గ్రంథమండలి కూడ హైదరాబాదులో స్థాపిత +మైనది. విజ్ఞాన చంద్రికా గ్రంథమండలిని ఆంధ్ర తెలంగాణ మధ్యదృఢమైన సాంసృతిక బంధనముగా ఏర్పాటు +గావించిన లక్ష్మణరావుగారే విశాలాంధ్ర ఉద్యమానికి కూడ పునాదులు వేసిరని చెప్పవచ్చును. హైదరాబాదులో +ఆంధ్రోద్యమము ఈ విధముగా ఈ శతాబ్ది ప్రారంభమున వైజ్ఞానికోద్యమముగా ప్రారంభమయి క్రమక్రమముగ రాజకీయో ద్యమమున పరిణమించినది. ఆనాడు గ్రంథాల యోద్యమము ద్వార తెలంగాణమును ప్రబోధించిన వారిలో కీ. శే. ఆదిపూడి సోమనాథ రావు, కీ. శే. మైలవరపు నరసింహశాస్త్రి గారలను ప్రత్యేకముగ స్మరించవలసి యున్నది. శేషాద్రిరమణ కవుల "నిజాంరాష్ట్ర ప్రశంస" అను ఖండకావ్యమును కూడ ప్రత్యేకముగ పేర్కొనవలసియున్నది. + +ఇరువది సంవత్సరాల గ్రంథాలయోద్యమము తెలంగాణమును కొంత మేల్కొల్పినది. ఇట్టి సందర్భములో 1921 వ సంవత్సరమున హైదరాబాదు నగరమున సుప్రసిద్ధ మహారాష్ట్ర విద్వాంసుడైన ధోండు కేశవ కార్వే పండితుని అధ్యక్షతన జరిగిన సంఘ సంస్కరణ సభలలో అప్పుడు హైదరాబాదులో న్యాయవాదులుగా నుండిన ఆలంపల్లి వేంకటరామారావుగారు తమ ఉపన్యాసమును తెలుగులో ప్రారంభించగా మహారాష్ట్ర సభ్యులు చప్పట్లతో హేళనగావించిన సంఘటనము చరిత్రనిర్మాణమునకు కారణభూతమైనది. ఈ సంఘటనమును అవమానముగ భావించిన ఆంధ్రులు ఆనాటి రాత్రి కీ. శే. టేకుమాల రంగారావు, హైకోర్టు వకీలుగారి ఇంటిలో సమావేశమై ఆంధ్రజనసంఘమును స్థాపించిరి. ఇది ఆంధ్రోద్యమ +చరిత్రలో మహత్తరమైన సంఘటనము. ఆంధ్రజనసంఘ స్థాపన గావించిన సమావేశములో శ్రీ బూర్గుల రామకృష్ణారావు పంతులుగారు, మాడపాటి హనుమంతరావు పంవంతులుగారు, ఆదిరాజు వీరభద్రరావుగారు మొదలైన పెద్దలు పాల్గొనియుండిరి. ఈ ఆంధ్రజన సంఘము తత్ క్షణమే తన పనిని ప్రారంభించి, నూరుగురు సభ్యులను చేర్పించి 4-4-1922 నాడు తెలంగాణ నాయకులైన శ్రీ కొండా వేంకటరంగారెడ్డిగారి అధ్యక్షతన సమావేశమును ఏర్పాటు కావించి చిత్తునియమావళి నామోదించి కార్యనిర్వాహకవర్గమును ఎన్నుకొనుట జరిగినది. ఆనాటి కార్యనిర్వాహక వర్గమునకు కీ.శే. బ్యారిస్టర్ రాజగోపాల రెడ్డిగారు అధ్యక్షులుగను, ఆంధ్రపితామహ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0724.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0724.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a493f0e1cbfb97eb275e99ec57678b19528a3239 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0724.txt" @@ -0,0 +1,29 @@ +( ఇప్పుడు పద్మభూషణ) మాడపాటి హనుమంతరావు పంతులుగారు కార్యదర్సిగను ఎన్నుకొనబడిరి. + +ఆంధ్రజన సంఘముయొక్క ఆదర్శములు :- +1. ఈ సంఘమునకు నిజాం రాష్ట్రాంధ్ర జన సంఘమని పేరు. + +2. నిజాం రాష్ట్రమునందలి ఆంధ్రులయందు పరస్పర సానుభూతిని కలిగించి, వారి అభివృద్ధికై ప్రయత్నించుట +ఈ సంఘము యొక్క ఉద్దేశము. + +3. ఈ రాజ్యములోని ఆంధ్రులకొరకు సంఘములను సంస్థలను స్థాపించుట, ఉన్న వానికి సహాయము చేయుట, ఉపన్యాస సభలను సమావేశపరచుట మున్నగు కార్యముల వలన పై ఉద్దేశములు నెరవేర్చబడును. + +4. ఈ రాజ్యములోని ప్రతి ఆంధ్రవ్యక్తియు, పదునెనిమిది వత్సరముల కన్న మించిన వయస్సు కలిగి, చదువను, వ్రాయను నేర్చినచో ఈ సంఘమున సఖాసదుడు కావచ్చును. + +ఈ ఆంధ్రజన కేంద్ర సంఘము స్థాపితమైన సంవత్సరమునకు అనగా 1923వ సంవత్సరమున ఒక ఉపనియమావళి సిద్ధము చేయబడి అందులో జిల్లాలలోను, కేంద్రము నందును ఆంధ్రజనసంఘము నెరవేర్చవలసిన విధులు ఈ +విధముగా నిర్ణయింపబడినవి : + +(అ) గ్రంథాలయములను స్థాపించుట, పఠన మందిరములను పాఠశాలలను స్థాపించుట. +(ఆ) విద్యార్థులకు సహాయము చేసి ప్రోత్సహించుట, +(ఇ) విద్వాంసులను గౌరవించుట. +(ఈ) తాళ పత్ర గ్రంథములను, శాసనముల ప్రతులను సంపాదించుట, పరిశోధించుట, +(ఉ) కరపత్రముల మూలమునను, లఘుపుస్తకముల మూలమునను విజ్ఞానము వ్యాపింప జేయుట. +(ఊ) ఆంధ్ర భాషా ప్రచారమునకై వలయు ప్రయత్నములు జరువుట. +(ఋ) వ్యాయామములను, కళలను ప్రోత్సాహ పరచుట. +(ౠ) అనాథులగువారికి అత్యవసరమగు సహాయము చేయుట. + +ఈ ఆదర్శములను, సాధనములను గమనించినపుడు ఈ సంస్థ నిజాంరాష్ట్రవాసులైన స్త్రీ పురుషులకు మాత్రమే పరిమితమైనటుల స్పష్టమగుచున్నది. తరువాత నగర ఆంధ్రజనసంఘ కార్యకర్తల పర్యటన, ప్రచార, ప్రబోధ ఫలితముగ జిల్లాలలో ఆంధ్రజనసంమములు స్థాపితమైనవి. ఈవిధముగ స్థాపితమైన (1) హైదరాబాదు, 2) సికింద్రాబాదు, (3) వరంగల్లు, (4) ఖమ్మము, (5) హుజూరాబాదు ప్రతినిధులు హనుమకొండలో 1-4-1923 నాడు సమావేశమై ఆంధ్రజన కేంద్రసంఘ నియమావళి నంగీకరించిరి. ఈ విధముగ ఏర్పడిన కేంద్ర సంఘము యొక్క మొదటి సమావేశము. 27-07-1923 నాడు హైదరాబాదులో జరిగి ఆంధ్రజన కేంద్ర సంఘములు చేయవలసిన కార్యములను నిర్ణయించినది. ఈ +కార్యములను పరిశీలించినపుడు ఆంధ్రజన సంఘముల కార్యక్షేత్రము విద్యా, వైజ్ఞానిక, వర్తక, వ్యాయామాది సమస్యలకుమాత్రమే పరిమితమైయుండి రాజకీయాలకు దూరముగా నుండినట్లు స్పష్టము కాగలదు. తరువాత కేంద్ర సంఘ సమావేశాలు నల్లగొండ, మధిర, సూర్యా పేట, జోగి పేట, దేవరకొండ, ఖమ్మము, సిరిసిళ్ళ అనుచోట్ల +మొత్తము ఎనిమిది సమావేశాలు జరిగినవి. ఈ కాలమున ఆంధ్రజన కేంద్ర సంఘము యొక్క కార్యక్రమమును +పరిశీలించినపుడు విద్యార్థులను ప్రోత్సహించుట, గ్రంథాలయములను స్థాపించుట, గ్రంథాలయ సభలనుచేయుట, +వర్తకసంఘములను స్థాపించుట, వర్తక సమస్యలను గూర్చిన లఘుపుస్తకములను ప్రకటించుట, వెట్టిచాకిరి మొదలగు సామాజిక సమస్యలను గూర్చి ప్రబోధము కావించి తీర్మానాలు చేయుట, పాఠశాలల స్థాపనను గూర్చిన సమస్యలను చర్చించుట, ప్రచార కార్యక్రమమును నిర్వహించుట' ప్రధానములుగ గన్పట్టుచున్నవి. మధిరలోను, సూర్యా పేటలోను ఈ కేంద్ర సంఘ సమావేశాలతో పాటు రెండు.గ్రంథాలయ సభలుకూడ జరిగినవి. తాళపత్ర గ్రంథ సేకరణమునుగూర్చి ఈ సంఘము ప్రత్యేక శ్రద్ధను వహించి ఒక ఆంధ్ర పరిశోధక సంఘమునుకూడ స్థాపించినది. ఇదియే ఇప్పటి “లక్ష్మణరాయ పరిశోధక మండలి.” ఈ మండలివారు, విశేషించి మండలి యొక్క కార్యదర్శి శ్రీ ఆదిరాజు వీరభద్రరావుగారు తెలంగాణమందలి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0725.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0725.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1dd0580dccd5335510227371bbc0f34b62998902 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0725.txt" @@ -0,0 +1,9 @@ +శాసనములను సేకరించి ప్రచురించుటలో ప్రశంసనీయమైన కృషిగావించిరి. + +ఈ కాలమున ఆంధ్రోద్యమమునకు అండగానిల్చిన “నీలగిరి" (స్థాపితము 24-8-1922 నల్లగొండ), “తెనుగు పత్రిక" (స్థాపితము 27-8-1922 ఇనుగుర్తి. మానుకోట తాలూకా) అను వారపత్రికలను ప్రత్యేకముగ ప్రశంసించవలసి యున్నది. 10-5-1926 నాడు ఆంధ్రోద్యమమునకు పెట్టనికోటగా “గోలకొండ పత్రిక" ప్రారంభమైనది. ఆంధ్రోద్యమవ్యాప్తికి, వికాసమునకు ఈ పత్రికలు మిక్కిలి తోడ్పడినవి. ఆంధ్రజనసంఘము కేవలము రాజకీయేతర సమస్యలనే తీసికొన్నప్పటికిని ఈ సభల సందర్భమున ప్రభుత్వము యొక్క వ్యవసాయ, పశుచికిత్స, సహకార, వైద్యశాఖల ప్రదర్శనాలు ఏర్పాటు చేసినప్పటికిని ఇతర విధములుగ ప్రభుత్వముతో సహకరించుటకు ప్రయత్నించి నప్పటికిని, ప్రభుత్వమునకు మాత్రము ఇందులో ఏవో రాజకీయాలు ఇమిడియున్నవను అనుమానము అప్పుడప్పుడు కలుగు చుండెను. ఈ అనుమానముతో సభలకు అనుమతి నిచ్చుటయందు ప్రతిబంధకములు కల్పించబడినవి. అప్పుడు హైద్రాబాదులో అమలులో నుండిన వాగ్బంధన శాసనము యొక్క ప్రతిబంధకములనుగూడ ఎదుర్కొనవలసి వచ్చెను. ఈ వాగ్బంధనశాసన ప్రయోగము వలన ప్రభుత్వము యొక్క అనుమతి లేక సమావేశాలు జరుపుటగాని, పత్రికలు నడపుటగాని, సాధ్యముగాని పరిస్థితి యేర్పడి యుండెను. తుదకు ఒక గ్రామములో పాఠశాలను పెట్టవలెననినను, గ్రంథాలయము స్థాపించవలెననినను ప్రభుత్వము యొక్క అనుమతి అవసరమై యుండెను. ఈ అనుమతి సాధారణముగా దొరకుచుండేడిది కాదు, విశ్వప్రయత్నము గావించవలసి వచ్చెడిది. ఇట్టి ప్రతికూల పరిస్థితులలో ఈ ఆంధ్రోద్యమ నౌకను మిగుల జాగ్రత్తగా నడిపిన గౌరవము శ్రీ మాడపాటి హనుమంతరావు పంతులుగారికి చెందుచున్నది. క్రమక్రమముగ ప్రత్యక్ష రాజకీయాలకు దూరముగా నున్నప్పటికిని, ప్రజల కష్ట నిష్ఠురములనుగూర్చి ఈసభలు శ్రద్ధ +వహించక తప్పదయ్యెను. అందుచేత తిప్పర్తి, సూర్యాపేట, మున్నగుచోట్ల రైతుల కష్టసుఖములను విచారించుటకు రైతుసంఘములను స్థాపించుటకూడ జరిగెను. మొత్తముమీద 1930 వ సంవత్సరమువరకు అనగా మొదటి 8 సంవత్సరాల కాలము ఆంధ్ర సంస్కృతిని, ఆంధ్రభాషను కాపాడుటకు కృషిసల్పుటయే, ఆంధ్రోద్యమము యొక్క ఆశయమై యుండెను. ఈ కాలమున స్త్రీల సభలను ఏర్పాటు చేసి మహిళలలో ప్రచారము చేయు కార్యక్రమము నిర్వహించుట జరిగినది. ఆనాడు మహిళాప్రబోధము గావించినవారిలో శ్రీమతి చాట్రాతి లక్ష్మీనరసమ్మ గారిని ప్రత్యేకముగ పేర్కొనవలసి యున్నది. + +ఆంధ్ర జనసంఘములు ఈ విధముగా అక్కడక్కడ స్థాపితములయి కొంతపని చేయుచుండగా" అరువదిలక్షలకు +మించిన నిజాం రాష్ట్ర ఆంధ్రుల యొక్క కష్ట సుఖములను తెలిసికొనుటకును, వారి సమష్టి అభిప్రాయమును నిర్మించు +టకును" ఒక మహాసభ అవసర మను భావము క్రమక్రమముగ ప్రచారమై తత్ఫలితముగ 1930 సం. మార్చి 3, 4, 5, తేదీలలో జోగిపేటలో మొట్టమొదటి ఆంధ్ర మహాజనసభ ఏర్పాటు జరిగినది. ఈ మహాసభకు అధ్యక్షులు కీ. శే. సురవరం ప్రతాపరెడ్డిగారు. ఈ మహాసభకు ఎంతో కష్టముమీద క్రింది షరతుల ప్రకారము అనుమతి లభించినది: (1) అధ్యక్షుడు పరదేశీయుడు (గైర్ ముల్కి) కాకూడదు. (2) ఇతర మతస్థులకు మనస్తాపముగాని, అనుమానము కాని కలుగు పరిస్థితి కల్పింపకూడదు. (3) రాజకీయ ప్రసక్తి ఉండకూడదు. ఈ మహా సభతోపాటు మొట్టమొదటి ఆంధ్ర మహిళాసభకూడ జరిగినది. ఈ ఆంధ్రమహాసభలో వాగ్బంధన శాసనము రద్దు చేయవలెననియు ; ప్రాథమిక విద్య నిర్బంధముగ ప్రవేశ పెట్టవలెననియు, మద్యపాన దురభ్యాసమును పోగొట్టవలెననియు, రైతులకు కొన్ని అనుకూలములు కల్పించవలెననియు, వెట్టిచాకిరిపోవలెననిచేయు, మహిళా సభలో వివాహసమస్య, వితంతువులస్థితి మొదలగు అంశములను గూర్చియు తీర్మానములు జరిగినవి. ఈ తీర్మానములను పరిశీలించినపుడు ఇవి అన్నియు రాజకీయేతర తీర్మానములే యని స్పష్టము కాగలదు. ఈ విధముగ 1930 నుండి 1946 వరకు పదుమూడు ఆంధ్రమహాసభా సమా +వేశాలు జరిగినవి. ఈ సమావేశాల వలన అపారమయిన ప్రబోధము కలిగినది. మొదటి పది మహాసభలతోపాటు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0730.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0730.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6a127e5e1a7472d38739a9960b4448d18424a0cb --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0730.txt" @@ -0,0 +1,14 @@ +వాస్తువునకును మిక్కిలి భేదమున్నది. ఇది ప్రధానముగ వారుపయోగించిన నిర్మాణ ద్రవ్యములపై నాధారపడినవి. +ప్రథమ దశయందు అనగా బెంగాలు నందలి మొగలు వాస్తువునకు ఇటుకలు, ఎఱ్ఱ ఇసుకరాయి వాడిరి. వారి అనంతర శిల్పమునకు చలువరాతిని వాడిరి. + +కాంక్రీటు కనిపెట్టబడుటచే, రోమనులు వాస్తువు విప్లవాత్మకముగ మారినది. వారు విలువంపుగానుండు పైకప్పులను, గోపురములను భారీయెత్తున తయారుచేసిరి. వారు నూతన వాస్తు విధానములను ఆచరణలోనికి తెచ్చిరి. చలువరాయి లోకూర్పు గలిగిన మిశ్రకుడ్యములు, సంకీర్ణ వస్తు చిత్రము (Mosaic) మొదలైనవి ఈ తరగతికి చెందినవి. + +మధ్యయుగమున యూరపులో ఒక వినూతనమైన వాస్తువిధానము వృద్ధిపొందినది. ఉపయోగింపబడిన నిర్మాణ ద్రవ్యములు, ఇటుక, రాయి, కఱ్ఱ అయినప్పటికిని గోతిక (Gothic) వాస్తువులో నిర్మాణమునందు నూతన విధానములు పొడసూపినవి. పునరుజ్జీవనయుగ (Renaissance) ప్రారంభమునుండి, వాస్తుశాస్త్రము అభివృద్ధి చెందుట ఆగిపోయినది. సంప్రదాయ సిద్ధమైన కళలను పునరుద్ధరించుటయు, కేవలము సాంప్రదాయిక ఆకృతులనే అనుకరించుటయు పరిపాటి అయిపోయెను. కాని గతశతాబ్దాంతమునుండియు, వాస్తుకళ, పెద్ద పెద్ద అంగలతో పురోగమన మొనర్చుట మొదలు పెట్టినది. పునరుజ్జీవన యుగమునందలి శిల్పమున స్తంభముల యొక్క తారతమ్య పరిమాణమును గురించియు, +నిర్మాణమునకు సంబంధించిన వివిధ ప్రత్యేకాంశములను గురించియు, మిక్కిలిశ్రద్ధ వహింపబడెను. భవనములను +ఉపయోగించువారి అనుకూలతకుగాని, ప్రయోజనాత్మకమైన ప్రణాళిక కుగానీ తగిన ప్రాముఖ్యము ఈయబడలేదు. ఈవిధముగా శిల్పముయొక్క ఆకృతి రచనకు సంబంధించిన ముఖ్యసూత్రములే అతిక్రమింపబడు చుండెడివి. ప్రజల జీవితములలో గొప్ప మార్పులు కలిగినను, కాలానుగుణముకాని ఆకృతిరచన అనుసరింపబడుచుండెడిది. పారిశ్రామిక విప్లవఫలితముగా కలిగిన వివిధమైన, సాంఘిక, రాజకీయ, పరివర్తనములు ఈయుగము నందలి శిల్పము నెడ నూతన కళాదృష్టిని అహ్వానించునవిగా ఉన్నవి. నూతన యుగమునందలి పవనావసరములు బహుముఖములైనవి. పూర్వకాలము కర్మాగారములు, గిడ్డంగులు, సరకులకోట్లు సాధారణముగా నుండెడివి కావు. జనబాహుర్యము గల నగరములలో అనేక +అంతస్తులుగల భవనములు ఆవశ్యకములైనవి. ఈ క్రొత్త రకమైన భవనములకు, ఆనాడు వాడుకలోనున్న వాస్తువిదానము బొత్తిగా అననుకూలముగా నుండెడిది. అందువలన భవన నిర్మాతలు, ప్రాత పద్ధతులను విడిచి కాలానుగుణమైన భవనములు తయారుచేయుటకై ఆలోచనలు సాగించిరి. ఈ విధముగా నిర్మింపబడిన భవనములు పురాతనమును, సంకుచితమును, కాలానుగుణము కానిదియు ఐన శిల్పవిధానము యొక్క సంకెలలనుండి విముక్తి చెందినవి. భౌతికశాస్త్ర రంగమున కలిగిన యభివృద్ధి ఇట్టి నూతన నిర్మాతలకు, వారు చేయు ప్రయోగకార్యములలో మిక్కిలి తోడ్పడినది. నూతన భవన నిర్మాణ రీతులు, నూతన నిర్మాణ ద్రవ్యములు, క్రమక్రమముగా లభ్యములు కాజొచ్చెను. ఈ విధముగా నూతన యుగమున కనుగుణమై వాస్తవికము, వివేకవంతము అయిన నూతన శిల్పవిధానము అవతరించినది. + +మూలాధారమైన నిర్మాణ ద్రవ్యములు, ఎట్టిమార్పును చెందక ఆ విధముగనే నిలిచిపోయినవి. శాస్త్రానుగుణమైన నూతన విధానములు సృష్టింపబడి, క్రొత్త నిర్మాణ ద్రవ్యములు రంగములోనికి వచ్చినవి. నేడు ఆకృతి రచన చేయుటలోను, వాస్తవ్యులకు అనుకూలముగా నుండునట్టి భవనములను నిర్మించుటలోను, శిల్పులు ఎక్కువ స్వేచ్ఛను కలిగియున్నారు. సమకాలికమైన శిల్పదృక్పథమునకు ఈ ఆధునిక నిర్మాణ ద్రవ్యము మిక్కిలి తోడ్పడినది. వీనిలో అతిముఖ్యమైన నిర్మాణ +ద్రవ్యములు దృఢీకృతమైన కాంక్రీటు, (Reinforced cement concrete) ఉక్కు. భవన నిర్మాతలు ఉక్కును, +కాంక్రీటును చాలకాలమునుండి ఉపయోగించుచుండిరి. కాని ఈ పదార్థములకు గల 'దృఢీకృత (Reinforced)' +మరియు 'నిర్మాణాత్మక (Structural)' అను విశేషణములవలన, ఇప్పుడుపయోగింపబడు కాంక్రీటు, ఉక్కు, ఇదివరలో ఉపయోగింపబడిన వాటికంటే, భిన్నమైనవను \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0732.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0732.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..79fca74ddc06f4e773088f5466882c8233e709fd --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0732.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +స్థానములు మొదలగువానికి, మునుపటికంటే ఉత్తమమైన ఆకృతిరచన చేయుటకును, మునుపటికంటే ఆరోగ్య +వంతముగను, ప్రయోజనవంతముగను వాటిని ఉంచుటకును నేడు వీలగుచున్నది. + +నూతన భవననిర్మాణవిధానమును, నిర్మాణద్రవ్యములును, పూర్వకాలపు వాస్తు పద్ధతులను పూర్తిగా మార్చి వేసినవి. చట్రనిర్మాణములు పూర్వకాలపు నిర్మాణ విధానముకంటే పూర్తిగా భిన్నములై యున్నవి. వాస్తు శాస్త్ర సత్యమునుగూర్చిన పూర్వభావములు నేడు మార్పు నొందవలసి వచ్చినది. పైనుండి చూచినంత మాత్రమున మోటరుబండి ఎట్లు పరుగెత్తునో, విమానము లెట్లు ఎగురునో నిర్ణయించుట అసాధ్యమైనట్లే, కేవలము కండ్లతో భవనములను చూచినంత మాత్రమున, ఆ భవనములకు ఉపయోగింపబడిన నిర్మాణద్రవ్యముల యొక్క బలిష్ఠతను నిర్ణయింపలేము. ఉదాహరణకు దృఢీకృతమైన కాంక్రీటు తీసికొందము. దీనిలో శక్తిమంతమైన అంశములు దానిలో లీనమై కన్నులకు గనుపించవు. +భవనమునందలి ఒకానొక భాగము దుర్బలముగా నున్నట్లు కనుపించినప్పటికిని ఆ భాగము ఏ ఉద్దేశముతో నిర్మింప +బడినదో అట్టి ఉద్దేశమునకు తగిన బలమును కలిగియుండవచ్చును. బరువు వహించుగోడలు రంగమునుండి పూర్తిగా +అంతర్థానము చెందినవి. ఇప్పుడు భవనములందలి బరువు నంతటిని దృఢీకృతమైన కాంక్రీటుతో చేయబడిన ఆకృతి +పంజరములుగాని, ఉక్కు స్తంభములు, దూలములుగాని భరించుచున్నవి. స్థలములకు ఆవరణము కల్పించుటకును, +శబ్దమునుండియు, గాలినుండియు వానిని దూరముగా నుంచుటకొరకు మాత్రమే ఇపుడు గోడలు కట్టబడు చున్నవి. ఇప్పటి భవనములు, తమక్రిందినుండి - వీథి, తోట, చిన్న నీటిప్రవాహము మొదలైనవి పోవుచున్నను స్థిరముగా వానికాళ్ళపై అవి నిలుచుటకు సాధ్యమగు చున్నది. ఒక గోడపై జవాబుగా మరియొక గోడ ఉండవలసిన అగత్యమేమియు నేడు లేదు. ఎక్కడకు కావలసిన అక్కడకు జరుపుకొనుటకు వీలయిన తెరగోడల వలనను, అడ్డుగోడలవలనను భవననిర్మాణము చేయుట నేడు మిక్కిలి సుకరముగా నున్నది. అది యిప్పుడు నిర్మాణస్థలమునకును మానవుల అవసరమునకును, మిక్కిలి సన్నిహితముగా నున్నది. ప్రజల యొక్క ప్రస్తుతపు వసతి అలవాట్లు పూర్వములోవలె ఎప్పుడును ఒకే విధముగా మార్పులేక ఉండుటలేదు. అందువలన ఆకృతి రచనా విధానము కూడ పూర్తిగా మారవలసి యున్నది. చెరువుల, ఏరులమీదుగా వ్రేలాడు పెద్ద వితానములను ఏర్పాటు చేయుటగాని లేక భవనమునందలి ఏ అంతస్తు మీదనైనను తోటలను నాటుటగాని, ఇప్పుడు అసాధ్యమైన పనికాదు. ఇల్లు, తోట, ఇప్పుడు సులభముగా ఒకే +చోట చేర్చవచ్చును. ఇండ్లలో మార్చుటకు వీలులేని నిర్బంధకరమైన పూర్వకాలపు విభాగవిధాన మంతరించినది. +ఇప్పుడు ఇండ్లలోని అంతర్భాగములను అవసరమునుబట్టి శాశ్వతముగాగాని, తాత్కాలికముగాగాని ఏర్పాటు చేసికొన దగిన అవకాశము లభించినది. బల్లపరుపు మిద్దెలు ఇప్పుడు సర్వసాధారణమైనవి. ఇట్టి మిద్దెలను ఏర్పరచు విధానములు మంచుగాని, వర్షముగాని విశేషముగా కురియు దేశములందలి భవన నిర్మాతలకు తెలియనే తెలియవు. బల్లపరుపు మిద్దెలను నీరు చొరనట్టివిగాను, వాతావరణ స్పర్శితములు గాకుండునట్టివిగాను చేయవచ్చును. అందుచేతనే, తడి, పొడి, చల్లదనముగల ఏ వాతావరణమునైనను లెక్క చేయక, ఎట్టి ప్రదేశములలో నైనను, బల్లపరుపు మిద్దెలను ఉపయోగించుకొనవచ్చును. భవనముల ఆకృతి రచనయందు దృఢత్వముండవలెనను పాత ఉద్దేశముపోయి దానికి బదులు తేలికదనము సమసౌష్ఠవము ఉండవలెనను భావములు వచ్చినవి. పూర్వము భవనములను తరచుగా చెట్లతో పోల్చుచుండిరి. ఈ పోలిక యొక్క ఉద్దేశ మేమనగా, భవనములు చెట్లవలెనే భూమిలో పాతుకొనిపోయి సుస్థిరముగా మండవలెనని, కాని ఆధునిక భవనములు కేవలము ఇందుకు విరుద్ధముగా భూమిపై సమసౌష్ఠవముగా నున్నట్లు కనబడును. చట్రముల కూర్పుతో కట్టబడు భవననిర్మాణ విధానము అందమగునట్టి ఉపయోగకరమైన అనేక రూపములను ప్రసాదించినది. కాంక్రీటుతో చేయబడు ఆధునిక నిర్మాణపద్దతులు పెక్కురీతుల నూతన నిర్మాణములకు తావొసంగినవి. నిర్మాణప్రయుక్తమైన ఉక్కు కాంక్రీటులు గణిత సంబంధమైన సరియైన అంచనావేయుటకుకూడ అవకాశ +మును కల్పించుచున్నవి. దీనివలన మిక్కిలి యథార్థము \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0733.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0733.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..879fb65a5a905060fecf8eaa36376ab1f2067c18 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0733.txt" @@ -0,0 +1,20 @@ +లును, ప్రయోజనకరములు నైన ఆకృతులు సిద్దించు చున్నవి. + +దీని ప్రభావము వాస్తుసంబంధమైన సౌందర్యదృష్టిపై కూడ ఎక్కువగా పనిచేసినది. అందువలన ఆధునిక వాస్తు +శాస్త్రము యొక్క ఆకృతిరచన, నూతనమైన నిర్మాణ ద్రవ్యములను, పురోగమించియున్న నిర్మాణవిధానమును చక్కగా ఉపయోగించుకొను చున్నది. ఈనాటి శిల్పకారులు అకార తారతమ్య రహస్యములను చక్కగా ఆకళించుకొని, ఆకృతి రచనలో నిక్కచ్చిగా అత్యవసరమైన నిర్మాణద్రవ్యములనుతప్ప మిగిలిన వానిని త్యజించుట నేర్చుకొనియున్నారు. + +ఆకృతి రచనా సూత్రములు :- పూర్తిగా స్వతంత్రములు కాకపోయినను భిన్నములైన రెండు దృక్పథములతో వాస్తు సంబంధమయిన ఆకృతి రచనను (Architectural Design) విమర్శించవలసి యుండును. మొట్టమొదట కేవలము గుణముల నుదృష్టియందుంచుకొని దానిని పరిశీలింపవలసియుండును; అనగా దాని ప్రయోజనముతోగాని, నిర్మాణముతోగాని నిమిత్త మేమాత్రమును లేక దానిని సౌందర్య మీమాంసా దృష్టితో పరిశీలించుట; రెండవ దృక్పథము భవనముయొక్క అవసరానుగుణమగు ఆకృతి రచనను ((Functional design) అనగా భవనముయొక్క ప్రత్యక్షా వసరములు, నిర్మాణము మొదలగు వాటిని దృష్టియందుంచుకొనుట, కార్య నిర్వహణార్థకమైన ఆకృతి రచన యొక్క పరిశీలనమును వాస్తు సంబంధమైన సృష్టిగా మార్చుట - ఆకృతి రచన యొక్క నిబంధనముల యొక్కయు, ఆకృతి రచన యొక్క నిర్మాణక్రమమునకు సంబంధించిన సూత్రముల యొక్కయు పరిజ్ఞానము చేతనే సాధ్యపడును. + +ఈ మాత్రములు ఆకృతిరచన చేయువానికి సరియగు మార్గదర్శకములుగా మాత్రమే సహాయపడును, ఆంతే కాని, వాటిని 'తయారుచేసి యుంచబడిన సౌందర్యమును వాస్తుకళలో కల్పించుటకై వివేచనా రహితముగా నుపయోగింపదగిన నిబంధనములనుగ అపార్థము చేసికొనరాదు. భవనములను ఏ విధముగ నైనను ఏ శైలిలో నైనను నిర్మింపవచ్చును; కేవల నిర్మాణ విశేషములుగా (pieces of abstract composition) మాత్రమే,వాటి మంచిచెడుగులు నిర్ణయింపబడును. గుణావగుణ నిర్ణయమునందలి ప్రమాణములు మారుచుండును. కాని నిర్మాణ నియమములు మాత్రము మారక ఒకే విధ +ముగా నుండును. శిల్పి తన మనస్సులోని భావమును చక్కగా రూపొందించు విషయమున శిక్షణమును పొందును. నిర్మాణ విషయకము అయిన నియమములు యొక్క జ్ఞానము ఈ విషయమున ఆతనికి సహాయపడును. శిల్పి యొక్క సృష్టి ఒకకళా రచన. అందు సౌందర్య మీమాంసాగుణములుండును. అవి కేవల (ఆకృతి) రచన యొక్క జ్ఞానమును, సాంకేతికత ముఖ్యభావమును వ్యక్తీకరించు సాధనములు మాత్రమే యై యున్నవి. ఆ భావము ఎక్కువ ముఖ్యమైనది. ఒక భవనమునుగూర్చి విమర్శించునపుడు, మానవుని వ్యక్తిగతమగు ఆదర్శము యొక్క యీ ఆవిష్కరణమే విమర్శింపబడు చున్నది. + +వాస్తువిద్య ముఖ్యముగా ఒక కళ. అందుచే ఉత్తమ మగు వాస్తు నిర్మాణము కళారచనకు అవసరమయిన ముఖ్య లక్షణముల నన్నిటిని కలిగియుండవలెను. విశిష్ట రచయితలగు టాల్ స్టాయి, రస్కిన్ వంటివారు కళ యొక్క లక్షణమునుగూర్చి విశేషముగా వ్రాసియున్నారు. కళారచనకు అన్వయించు ప్రధాన ధర్మము లన్నియు వాస్తుకళకుకూడ అన్వయించును. + +నిష్ఠాపట్యము, సత్యము, కళారచనకు మున్ముందు అత్యవసరములు. వాస్తుశిల్పి తన భావములను వ్యక్తీకరించుట +యందు కాపట్యమునకు తావీయకుండ నుండవలయును. వాస్తుశిల్పము నసత్యము వ్యక్తీకరింపబడవలయును. అనగా వాస్తుశిల్పి మోసముచేయరాదు. రస్త్రీ ను చెప్పినట్లు వాస్తుశిల్పమున మూడువిధములైన మోసము లున్నవి: + +1. సత్యేతరమయిన నిర్మాణ విధానమును, లేక ఆధారమును సూచించుట. +2. పై భాగములపై రంగువేసి, ఒక వస్తువును అన్య వస్తువుగా ప్రదర్శించుట. +3. పోత, లేక యంత్ర నిర్మితాలంకారములను ఉపయోగించుట. + +కళకు సంబంధించిన ఎట్టి రచనకైనను విశిష్ట లక్షణము అనునది రెండవ ముఖ్యావసరము, \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0734.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0734.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ffe3c624e1b7467040c0f6adebcb9ab1ec39d5b5 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0734.txt" @@ -0,0 +1,20 @@ +మొదటి ముఖ్యలక్షణము కళారచన. అది కళావేత్త యొక్క ప్రత్యేకతచే ముద్రితమైయుండవలెను. రెండవ ముఖ్య లక్షణము కట్టడము యొక్క ఉద్దేశమును స్పష్టముగా వెల్లడిచేయవలెను. కళావేత్త సంపూర్ణమైన నిష్కాపట్యముతో ప్రయత్నము చేసినప్పుడే చక్కని కళాసృష్టి ఘటిల్లును. అట్టి సృష్టి ఎల్లప్పుడును కళావేత్త యొక్క వ్యక్తిత్వ విశేషమును ప్రతిఫలించుచుండును. అది రచన యొక్క చైతన్యమును, శక్తిని పెంపొందించును. కళావేత్త ఇతర కళారచనలనుండి ఉత్తేజమును పొందినను, లేక వాటిని అనుకరించినను, సావధానుడయి తన కళా రచనమును స్వీయశక్తిత్వములో మేళవింపవలయును. కేవలము ఇతరులనుండి ఎరువు తెచ్చుకొనుటగాని, అన్యులను అనుకరించుట గాని కళారచనమును చైతన్యవిహీనము గావించును. + +భవన నిర్మాణమువలన దాని ఉద్దేశము వ్యక్తము కావలయునన్నచో అన్ని విషయములయందును ఆ యుద్దేశము ప్రస్ఫుటమగునట్లు జాగరూకతతోను, విమర్శ పూర్వకముగాను తయారుచేయబడిన ప్రణాళిక ననుసరించి ఆ భవనమును నిర్మించవలయును. + +అకుటిలత్వము, అసందిగ్ధత అనునవి మూడవ ముఖ్య లక్షణమునకు చెందును. వ్యక్తీకరణములో ఎట్టి సంశయాత్మ కతయు ఉండరాదు; అంతేగాక, వ్యక్తీకరణము స్పష్టతతో గూడియుండవలెను, డొంకతిరుగుడు పద్ధతిలో వెల్లడించుటకు ఎట్టి ప్రయత్నమును చేయరాదు. + +నాల్గవ ముఖ్యలక్షణము సరళత: చూచువారికి గాని చదువువారికి గాని సులభముగా అర్థముకాని వివరములు ఏ కళా రచనయందును ఉండరాదు. అనవసరములైన వివరము లుండరాదు. వివరములను తగ్గించుటవలన సరళత చేకూరును. + +టాల్ స్టాయి ఈ విషయమును చాల రమణీయముగా ఇట్లు చెప్పియున్నాడు: “ఏ కొందరకు మాత్రమో అందుబాటులో నుండు భావానుభవము యొక్క ప్రత్యేకత శ్రేష్ఠత్వము యొక్క ఆదర్శముకాదు, విశ్వజనీనత యే దాని లక్షణము. పరిమాణాధిక్యము, దుర్గాహ్యత, రూపజటిలత - ఇవి నేటి లెక్కప్రకారము శ్రేష్ఠతాదర్శమునకు లక్షణములు కావు. అట్లుకాక సంక్షిప్తత, స్పష్టత, సరళవ్య క్తీకరణము - ఇవి దానికి లక్షణములై యున్నవి.” అత్యుత్తమ రచనకు చేర్చబడునదిగాని దానినుMడి తొలగింపబడునదికాని ఉండజాలదు. అనువిషయము ఎల్లప్పుడును జ్ఞాపకముంచుకొన దగినది. + +బాగరూకతతో కూడిన ఆలోచనాపూర్ణత ప్రతి కళారచనకు వలసిన ఐదవదియు, కడపటిదియునగు ఆవశ్యకాంకము, + +కళారచనమును శోభావంతముగా చేసెడి అలంకారములు, లేక వివరములు ఏరుకొనుటయందును, వాటిని అవలంబించుట యందును జాగరూకతయు సంపూర్ణాలోచనయు కావలసియున్నవి. అలంకారములు చాల నిగ్రహముతో నుపయోగింపబడవలెను. అవి అలంకార్య వస్తువునకు తగియుండవలయును. భూష్య వస్తువునకును, దానిధర్మమునకును అవి సరిపడనివిగా నుండరాదు; పొసగని స్థానములో వాటిని ఉంచరాదు. + +ఎట్టికళారచనకు అయినను పైలక్షణములు అత్యంతావశ్యకములైయున్నవి. ఇవికాక వాస్తుకళావేత్త తనకట్టడము యొక్క ప్రణాళికాకృతిని రచించుటకు సాయపడు కొన్ని ప్రధాన సూత్రములను పరిశీలింపవలసియున్నాడు. + +ఒక కట్టడము సాధారణముగ అనేకములగు భాగములతో గూడి యుండును. అవి వేర్వేరు పరిమాణములను, ఆకృతులను కలిగియుండవచ్చును. రచన సుందరముగా కనబడునట్లును, ఉద్దిష్టమైన ప్రయోజనమును కూడ నెరవేర్చునట్లును, కళావేత్త వాటిని యోగ్యముగా కూర్పు చేయవలయును. రచనలోని అంశము లన్నియు అనురూపత, సమత కలవిగ ఉండవలయును. అనేక భిన్న భాగములు క్రమ రహితముగా కేవలము గుదిగుచ్చినట్లు కనబడరాదు. రచన మొత్తము మీద ఏకీకృతమయిన సమష్టి వస్తువు అను అభిప్రాయమును కలిగింపవలయును. రచనలో ఒక 'ప్రధాన భావము"ను +సృష్టించుట వలన ఇది సాధ్యపడును. + +ఒక అంశముతో గాని భిన్న పరిమాణములుగల ఆనేక అంశములతోగాని అది ఏర్పడియుండవచ్చును. మొత్తము రచనలో అది కీలక స్థానముగా నుండవలెను. ఒకటికంటే ఎక్కువ స్థానములట్టివి (focal points) ఉన్నచో రచన యొక్క ఐక్యమునకు భంగము వాటిల్లును. రచన యొక్క \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0735.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0735.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..647c058bc9a867ac8bb5f97484f841828c59c6e9 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0735.txt" @@ -0,0 +1,14 @@ +ఐక్యమునకు భంగము కలుగనివిధముగా రచనలోని అన్ని ముఖ్యాంశములును, విభాగములును విని వేశితములు +కావలెను. + +ఆలేఖకుడు (designer) జాగ్రత వహించి, విసుగు పుట్టని విధముగా తన రచనను మనోహరముగ చేయవలెను. +నేర్పుతో తారతమ్యములను లేక వైవిధ్యములను ప్రవేశ పెట్టుటచే ఇది సాధ్యపడును. నిర్మాణము నందలి యుక్తమగు తారతమ్యములచే యుక్త ప్రమాణములు చేకూరును. దాని ఐక్యముకూడ భంగమునొందదు. చక్కని ప్రణాళిక గల గ్రీకు, రోమను భవన భిత్తిశృంగముల (Cornices) ఆకారములు వైవిధ్య ప్రయోగమునకు చక్కని ఉదాహరణములు. + +భవన భిత్తిశృంగములో దగ్గరదగ్గరగా వివిధములైన బాహ్య రేఖల అకృతులు ఉపయోగింపబడును. గోడ యొక్క ఉపరి భాగమున ఘనపదార్థములను, "కాళీలను సక్రమముగా నుపయోగించుట దీనికి మరియొక ఉదాహరణము, వాస్తు రచనలోని వివిధ అంశముల యొక్క పరిమాణము లందును, రూపములందును వైవిధ్యము (లేక తారతమ్యము) చూపుట దానిని ఆకర్షణీయముగా చేయుటకు మిక్కిలి అవసరము. వాస్తు సంబంధములైన అలంకారములు వాస్తు నిర్మాణములను, సజీవములనుగా చేయుటకై ఏదోవిధమైన వైవిధ్యముతో నిండియుండును. మంచి అలంకారములు ఎల్లప్పుడును నిర్మాణాత్మక రూపమును పెంపుచేయునవిగా నుండవలెను. అవి కేవలము ఇచ్ఛుచొప్పున తగిలించుటకు గాని, తొలగించుటకు గాని వీలగునట్లు అనుబంధములుగా నుండరాదు. నిర్మాణమునందు ఐక్యమును పదిలపరచుటకు వైవిధ్యము విశేష ప్రకటనము అను రెండు విషయములు ఆవశ్యకములు. కేవలము (1) పదార్థ స్థూలత చేతను, (2) అలంకారసంపద యొక్క కేంద్రీకరణము చేతను, (3) రంగు యొక్కయు, చాయ (tone) యొక్కయు, సౌష్ఠవము +చేతను, (4) రేఖ యొక్క అభిరుచి చేతగాని సూచనను లేక ఊహను స్ఫురింపజేయు సూక్ష్మతర విధానాంతరము +చేతగాని అధికతర ప్రాముఖ్యమును సంపాదింపవచ్చును. + +చక్కని పరిమాణములును, మాపశ్రేణి (scale) యును మంచి ఆలేఖ్యాకృతికి కావలసిన, మరి రెండు అత్యవసర +విషయములు. కొన్ని పరిమాణములు మిక్కిలి తృప్తికరములుగా నున్నట్లు కనుగొనబడినవి. అందుచే ఈ పరిమాణములును, నిష్పత్తులును జ్యామితితోడను, మొత్తము మీద గణితశాస్త్రము తోడను కొంత సంబంధమును కలిగి +యున్నవను విషయమును కొందరు సూచించిరి. కొన్ని సుప్రసిద్ధములైన కట్టడముల యొక్కయు, అలంకారముల యొక్కయు పరిమాణములను ఏర్పరుచుటలో త్రిభుజము, చతురస్రము లేక వృత్తముల వంటి కొన్ని రేఖాగణితవు ఆకృతులతో స్పష్టమైన సంబంధము కనబడు చున్నదని రూఢిచేయబడియున్నది. సంగీతములోని సంగీతపద రచన (Musical phrasing) యొక్క నిర్మాణమునకును, వాస్తువునకును గొప్ప పోలిక కలదని కొందరు భావించుచున్నారు. ఏమనగా, రెండును గూడ సమ్మేళనము (Harmony) యొక్కయు, విరామముల (Intervals)యొక్కయు, లయ (Rythm) యొక్కయు సూత్రములతో సంబంధము కలిగియున్నవి. సంగీతములో వేగమునకు సంబంధించిన ప్రమాణ మున్నట్లు గనే, వాస్తుకళా వేత్తకూడ పరిమాణమునకు సంబంధించిన ఒక ప్రమాణము నుపయోగించును. పరిమాణ సంబంధము (proportion) ఎప్పుడును "కొలత" (scale) కు సంబంధించియే యోచించవలసి యుండును. చక్కని కొలత వివిధ +భాగములకును, ఒండొంటితోడను, మొత్తముతోడను పరిమాణ విషయములో క్రమమైన సంబంధము” అని నిర్వచింప బడియున్నది. ఈ నిర్వచనము పరిమాణ సంబంధమునకుగూడ ప్రత్యక్షముగా అన్వయించును. పరిమాణము (size) యొక్క ప్రమాణము పరిస్థితులపై నాధారపడి యుండును. కాని సామాన్యముగా అది పురుష ప్రమాణముచే క్రమబద్ధము గావింపబడునదిగా నుండును. అనగా సరాసరి మానవుని పరిమాణమును, పరిమాణము విషయములో దానితో సంబంధించియున్న వస్తువులును అని అర్థము. 'కొలత' ను పాటింపక కట్టడముల ప్రణాళికాకృతి రచన సాగించిన యెడల కొలత యొక్క అసత్యభావ మేర్పడు గొప్ప ప్రమాద మెప్పటికిని కలదు. అట్లుచేసినచో కట్టడములు అవి నిజముగా ఉన్న వానికంటె పెద్దవిగా కాని, చిన్నవిగాకాని కనబడును. ఇది కొన్ని సుప్రసిద్ధ భవనముల విషయములోకూడ తటస్థించినది. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0737.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0737.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3d28d571287bd85eaa437544d26e5e02fa86e542 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0737.txt" @@ -0,0 +1,23 @@ +ముఖ్యభాగములు ఎంత వరకు దృశ్యవ్యక్తీకరణమునుకలిగి యుండవలెనో ప్రణాళికా రచయిత నిర్ణయింపవలయును. +కట్టడమునకు అవసరమైన వ్యక్తీకరణమును బట్టియు, ముఖ్యభాగముల (Elements) ఔచిత్యమును బట్టియు,ఈ యంశము నిర్ణయింపబడవలెను. ఎత్తులు ఉద్దేశ్యము యొక్క స్పష్టమైన వ్యక్తీకరణమును ద్యోతకము చేయునట్లుగా ప్రణాళికా రచన గావింపబడవలెను. + +ఈ ఉద్దేశ్యము యొక్క వ్యక్తీకరణము రూప సౌందర్యమును రచించుకృషితో సమ్మేళన గావింపబడవలెను.ప్రయోజనము (function) ప్రధానముగా ప్రణాళిక ఎట్లు రచింపబడవలెనో నిర్దేశించును. + +ఉదాహరణమునకు :- ఒకానొక ఎత్తులో కిటికీలు లేని యెడల దాని అంతర్భాగము, పైనుండి వెలుతురు వచ్చునట్లు చేయబడినది, లేదా మానవనిర్మిత సాధనములచే వెలిగింపబడినది, అని మనము సులభముగా నూహింపగలము; అందుచే ఆ కట్టడము ఈ విధమైన వెలుగు అవసరమైన జాతికి జెందియున్నదని మనము తెలిసికొనవచ్చును. + +లభ్యమయ్యెడి నిర్మాణ ద్రవ్యములను బట్టియు, వ్యయము యొక్క పరిమితులను బట్టియు, వాస్తువేత్త యొక్క ప్రణాళిక సాధారణముగా మార్పుచెందు చుండును. కాని అతని ప్రణాళికల యొక్క సాఫల్యము ప్రణాళికాకృతి రచనకు సంబంధించిన ఈ మూలాధారక సూత్రముల ననుసరించుటపై చాలవరకు ఆధారపడి యుండును. + +ఆక్వినాస్ థామస్ :- ఇతడు ఇటలీ దేశస్థుడు. స్కౌలాన్టిసిసమ్ (scholasticism) అను తత్వశాస్త్రశాఖకు +చెందినవాడు. ఆక్వినోయను సుప్రసిద్ధ వంశమువాడు. నేపిల్సు పట్టణమున జన్మించెను. మాంటి క్యాసినో నేపిల్సు +లలో విద్య నభ్యసించి, డామినికన్ మతసంస్థలో చేరెమ. ఆల్బర్టప్ మ్యాగ్నస్ అను ప్రఖ్యాత పురుషు డితని గురువు. +ఆరిస్టాటిల్ మతపంథకు చెందినవారిలో ఆక్వినాసు అగ్రగణ్యుడనదగును. చాల కాలము ఇతని గ్రంథముల కెక్కువ +ప్రచారము లేకపోయెను. కాని 19వ శతాబ్దము నుండి వీటికి అత్యంతమైన ప్రాముఖ్యము లభించినది. + +మధ్యయుగపు క్రైస్తవ మతాచార్యులలోను, విద్వాంసులలోను ఆక్వినాను అగ్రగణ్యుడు. జీవితము నందలి సమస్త విషయములను సమన్వయించి సృష్టిక ర్తకును, మానవునికిని, ప్రకృతికినిగల అంతరంగిక సంబంధమును వెలి +బరచుటయే మధ్య యుగపు పండితుల ఆశయ మన వచ్చును. ఈ సమన్వయమును ఆక్వినాను కన్న సంపూర్ణముగ నేవ రును సాధించలేదనుట అతిశయోక్తి కానేరదు. + +ఉత్కృష్టతను సాధించుట జీవితము యొక్క ధర్మమనియు, ప్రతి జీవియు తన స్వభావముచే ప్రేరేపింపబడి ఉత్కృష్టతను సాధించుననియు ఆక్వినాను బోధించెను. సృష్టి యందలి జీవులలో శ్రేష్ఠతర కక్ష్యయనియు, శ్రేష్ఠతమ కక్ష్యయనియు, రెండు కక్ష్యలను ఏర్పరచవలెననిన, జీవులు తమ ధర్మములను ఎంతవరకు సాధింపగలుగుదురో +యనునదియే మనకు ప్రమాణము. ఈ రీతిగా జూచినచో సృష్టికర్తనుండి జీవకణము వరకును గల ఆంతరంగిక +సంబంధమును, పరంపరయును గుర్తింపనగును. ఈ సృష్టి పరంపరయందు మానవుని స్థానము ముఖ్యమైనది. ఎందుకన అతనికి కేవలము భౌతిక లక్షణములేగాక ఆధ్యాత్మిక లక్షణములును కలవు. వివేకము అతని ప్రత్యేక లక్షణము. + +ప్రకృతికిని, మానవ సంఘమునకును పోలిక గలదు. ప్రకృతియం దెట్లో అట్లే సంఘమునందును ఆశయములును, తదనుగుణములైన సాధనములును గలవు. ఆశయముల నెక్కువగ సాధింపగలవా రితరులకు మార్గదర్శకులై వారిని ఏలవచ్చును. సంఘము మానవవాంఛల సంతృప్తి కొరకు ఏర్పడినదనియు, సంఘమునందు ప్రతి వ్యక్తి కిని ప్రత్యేక లక్షణములును, సామర్థ్యములును గలవనియును, ప్రతియొకరును తమ తమ ప్రత్యేక కార్యములను, ధర్మములను ఆచరించుచు ఇతరులతో సహకరించిననే \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0739.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0739.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..665d9e1abbcfbc74171891e3fa02429dcd79a445 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0739.txt" @@ -0,0 +1,24 @@ +ఆగమముల విభాగములు : ఈ యాగమములు ప్రధానముగ శైవములు. వైష్ణవములు, శాక్తేయములు అని మూడు విధములుగ నున్నవి. శాక్తేయాగమములకు విశేషముగ తంత్రములని ప్రసిద్ధియున్నది. ఇంకను మరికొన్ని తంత్రము లున్నవి. వీనిలో శైవ వైష్ణవాగమములు దక్షిణదేశమునను, మిగిలినవి ఉత్తరదేశమునను బహుళ ప్రచారమున నున్నవి. + +శైవ వైష్ణవాగమముల యందు, కేవలము మంత్ర యంత్ర-ఉపాసనాక్రమములు మాత్రమేగాక, దేవాలయ నిర్మాణము, విగ్రహనిర్మాణ ప్రతిష్ఠాది విధులును, వాస్తు-శిల్ప - గాన - పాకాది విశేషములును, పంచకాల పూజా పురశ్చరణాదులును నిరూపింపబడియున్నవి. శాక్తేయ- గాణాపత్య - భైరవాది తంత్రములయందు యంత్ర -తంత్ర - మంత్రోపాసనాదులే ప్రధానముగ నభివర్ణింపబడినవి. + +శైవాగమములు - వాని ప్రభేదములు : శై వాగమములు సద్యోజాతము మొదలగు నీశ్వరుని యైదు ముఖముల నుండి ఇరువది యెనిమిది ఆగమములు ప్రాదుర్భూతములైనవి. ఆగమము అన్నిటికిని వక్త సాక్షాత్పరమ శివుడే - అని శైవుల సంప్రదాయము. + +1. సద్యోజాతమునుండి - (1) కామికము (2) యోగజము. (3) చింత్యము (4) కారణము (5) అజితము -అని యైదును, +2. వామదేవమునుండి - (1) దీప్తము (2) సూక్ష్మము (3) సహస్రము (4) అంశుమాన్ (5) సుప్రభేదము అని యైదును. +3. ఆఘోరమునుండి - (1) విజయము (2) నిశ్వాసము (3) స్వాయంభువము (4) అనిలము (5) వీరము అని యైదును, +4. తత్పురుషమునుండి - (1) రౌరవము (2) మకుటము (3) విమలము (4) చంద్రజ్ఞానము (5) బింబము అని యైదును, +5. ఈశానమునుండి _ (1) ప్రోద్దీధము (2) అలితము (3) సిద్ధము (4) సంతానము (5) సర్వోత్తమము (6) పార మేశ్వరము (7) కిరణము (8) వాతుళము అని ఎనిమిదియును, + +ఈ రీతిగ 28 ఆగమములు ఆవిర్భవించినవి. + +వీనిలో, మొదటి పది ఆగమములు శివ భేదములనియు తరువాతి పదు నెనిమిదియు రుద్రభేదములనియు వ్యవహ +రింపబడుచున్నవి. మరియు శివభేదములలో ఒక్కొక్క దానికి ప్రవర్తకులు ముగ్గురును, రుద్రభేదములలో ఒక్కొక్కదానికి ప్రవర్తకులు ఇద్దరును ప్రసిద్ధులై యున్నారు. + +శైవుల సంప్రదాయము : శివసృష్టి సమారంభమున శివభక్తి సమావేశముచే నిచ్ఛాశక్తివలన భువనోత్పత్తికై +యోగమాయచే సృష్టి బీజము చిలుకరింపబడుచున్నది. అందుండి నాదము, దానిక్రింద శరత్కాల చంద్రునివంటి +విత్తును ఆవిర్భవించుచున్నవి. దానిక్రింద “అంబిక" అను శక్తి తోచుచున్నది. దానిక్రింద వామశక్తికి అపర రూపముగ జయ, విజయ, అజిత, అపరాజిత, నివృత్తి, ప్రతిష్ఠ, విద్య, శాంతి, ఇజంతిక, దీపిక, లేచిక, మోచిక,వ్యోమరూప, అనంతర, అనాథ, అనాశ్రుత- అను శక్తులు గలిగి వీనిచే లోకమంతయును వ్యాపింపబడినటుల స్ఫురించుచున్నది. వీనినుండి ఏబది అక్షరములు గలుగుచున్నవి. స్వరాక్షరమున శివుడును, వ్యంజనాక్షరమున శక్తియును అధిష్ఠించి యున్నారు. స్వర వ్యంజన సమ్మేళనముచే వర్ణములు, పదములు, వాక్యములు ఏర్పడి అర్థప్రతీతి గలుగుచున్నది. అని శైవుల సంప్రదాయము. + +పాద విభాగము : దీని యందు (1) జ్ఞాన (2) క్రియా (3) యోగ (4) చర్యాపాదము అని నాలుగు పాదము లున్నవి. + +అందు జ్ఞాన పాదమున: పశు, పతి, పాశమ్ - అను మూడు పదార్థముల స్వరూప లక్షణ ప్రమాణములును ;(1) శివుడు (2) శక్తి (3) సదాశివుడు (4) ఈశ్వరుడు (5) శుద్ధ విద్య (6) మాయ (7) కళ (8) విద్య (9) రాగము (10) కాలము (11) నియతి (12) పురుషుడు (13) ప్రకృతి (14) బుద్ధి (15) అహంకారము (16) మనస్సు (17) శ్రోత్రము (18) త్వక్కు (19) చతుస్సు (20) జిహ్వ (21) ప్రాణము (22) వాక్కు (23) పాణి (24) పాదము (25) వాయువు (26) ఉపస్థము (27) శబ్దము ' (28) స్పర్శము (29) రూపము (30) రసము \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0740.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0740.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7c343e8d5586648f072ec31c0f4ef5b9335c4abe --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0740.txt" @@ -0,0 +1,45 @@ +(31) గంధము (32) ఆకాశము (33) వాయువు (34) అగ్ని (35): సలిలము (36) భూమి-అని ముప్పది యారు తత్వముల స్వరూపమును, + +(1) త త్త్వరూపము (2) తత్త్వదర్శనము (3) తత్త్వ శుద్ధి (4) ఆత్మ రూపము (5) ఆత్మ దర్శనము (6) ఆత్మ శుద్ధి (7) శివరూపము (8) శివ దర్శనము (9) శివ యోగము (10) శివభోగము అను పది కార్యలక్షణములును నిరూపించబడి యున్నవి. + +క్రియా పాదమున : మంత్ర విభాగమున ఆయా క్రియలకు కావలసిన మంత్రములను, క్రియా విభాగమున కొలతలు, గర్భన్యాసము, శిలాసంగ్రహణము, లింగ మూర్తుల ప్రతిష్ఠ, అనుజ్ఞ, విఘ్నేశ్వరపూజ, వాస్తుశాంతి, మత్సంగ్రహణము, అంకురార్పణము, రక్షాబంధము, కుంభస్థాపనము, కలాకర్షణము, యాగశాల, కుంభాభిషేకము, మహాభిషేకము, మండలాభిషేకము, ఉత్సవములు, ప్రాయశ్చిత్తములు, నిత్యనైమిత్తిక కామ్యపూజలు మొదలగునవి అభివర్ణింపబడినవి. + +మరియు (1) మూలాధారము (2) స్వాధిష్ఠానము (3) మణిపూరకము (4) అనాహతము (5) విశుద్ధి (6) ఆజ్ఞ అను షట్చక్రముల స్వరూపము, బ్రహ్మ రంధ్రము, బ్రహ్మ గ్రంథి, రుద్రగ్రంథి, విష్ణుగ్రంథి, సహస్రారము, కుండలిని, +మొదలగువాని స్వరూపము, యమనియమాది స్వరూపములు, వర్ణాశ్రమ ధర్మాదులు నిరూపింపబడియున్నవి. + +చర్యాపాదమున - పూజకు కావలసిన ఉపకరణములు, హవిష్పాకము, ఆరాధన విధులు, ఉపచారములు నిరూపింపబడి యున్నవి. + +కాశ్మీరశైవ (అద్వైత) ఆగమములు:- అభినవ గుప్తుడు మొదలగు కాశ్మీర శైవ సంప్రదాయ ప్రవర్తకులు ప్రత్యభిజ్ఞా దర్శనము, స్కందదర్శనము అను శైవా ద్వైత సంప్రదాయములను ప్రవర్తింప జేసిరి. ఈ శైవ సంప్రదాయాగమములు 8 విభాగములుగ నున్నవి. ఒక్కొక్క విభాగమున 8 తంత్రము లున్నవి. + +1. భైరవ ( సంప్రదాయాంతర్గత ) తంత్రములు :- (1) స్వచ్ఛంద, (2) భైరవ, (8) ఛంద, (ఉ) క్రోడ, (5) ఉన్మత్త భైరవ, (6) ఆశిష్టాంగ, (7) మహోచ్చూష్మ (8) కపాలీశ. + +2. యామళ తంత్రములు :- (1) బహ్మయామళ (2) విష్ణుయామళ, (3) స్వచ్ఛంద యామళ, (4)రుకు +యామళ (5) (6) అథర్వణ యామళ, (7) రుద్ర యామళ. (8) వేతాళ యామళ. + +3. మత తంత్రములు :- (1) రక్త. (2) లంపట.(3) లక్ష్మీచుత, (4) మత, (5) శాలికా, (6) పింగళా, +(7) ఉత్ఫుల్ల. (8) విశ్వాద్య. + +4. మంగళ తంత్రములు :- (1) పిచుభైరవీ, (2) తంత్ర భైరవి, (3) తత, (4) బ్రాహ్మీకలా. (5) విజయ, +(6) చంద్ర, (7) మంగళా, (8) సర్వమంగళా. + +5. చక్రాష్టక తంత్రములు :- (1) మంత్ర చక్ర (2) వర్ణ చక్ర, (3) శక్తిచక్ర, (4) కలాచక్ర, (5) బిందు చ క్ర +(6) నాదచక్ర, (7) గుహ్య, చక్ర, (8) ఖ చక్ర. + +6. బహురూప తంత్రములు :- (1) అంధక, (2) రురు భేద (3) అజ (4) మూల (5) వర్ణబంధ (6) విడంగ +(7) యాత్రోదన (8) జ్వాలిన్. + +7. వాగీశతంత్రములు : (1) భైరవీ (2) చిత్రికా (3) హంస (4) కదంబికా (5) హృల్లేఖా (6) చంద్రలేఖా +(7) విద్యుల్లేఖా (8) విద్యుమత్. + +8. శిష్టాష్టక : (1) భైరవీ శిక్షా (2) వీణా (3) వీణా మణి (4) సమ్మోహ (5) దామర (8) అథర్వక (7) కబద్ధా +(8) శిరశ్ఛేద. + +వైష్ణవాగమములు - వాని ప్రభేదములు: వైష్ణవాగమములు :- వైష్ణవ దేవతల యొక్క ఆరాధనాదికముల +దెలుపుచున్నవి. ఇవి ప్రధానముగ వైఖానసాగమములు. పాంచరాత్రాగమములు నని రెండు విధములుగ నున్నవి. + +“కథం త్వమర్చనీయో౽పి మూర్తయః దృశాస్తు తే | +వై ఖానసాఃకథంబ్రూయుఃకథంవాపాంచరాత్రికాఃః" + +అని భారతమున నీ రెండు ఆగమములను సమానస్కంధముగ కీర్తించియున్నారు. + +"శ్రీ మహావిష్ణువే పరదైవతమనియు, వారి యారాధనమే మోక్ష హేతు" వనియు నిరూపించుచు, నీ రెండు ఆగమములును పరమైకాంతికధర్మముల బోధించుచుండుటచే "భగవచ్ఛాస్త్రము భాగవతధర్మశాస్త్రము, పరమ సంహిత" అను నామధేయములతో వ్యవహరింపబడుచు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0741.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0741.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4a8e091e3588d733cf0727c8d86c98a4bfda32ad --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0741.txt" @@ -0,0 +1,19 @@ +సమాన ప్రతిపత్తితో నలరారుచున్నవి. శ్రీ వైష్ణవాచార్యులు ఈ రెండింటికిని సమాన గౌరవము నిచ్చు చున్నారు. శ్రీ వైష్ణవ దివ్యక్షేత్రములలో, కొందరు వైఖానసాగమములను, మరికొందరు పాంచరాత్రాగమములను అనుసరించుచున్నారు. + +వైఖానస గృహ్య సూత్రాద్యనుసారముగ చత్వారింశత్ సంస్కారములను పొందినవారే వైఖానసు లగుదురుగాన, వైఖానసత్వము వంశపరంపరగా రావలసి యున్నది ; ఏ సూత్రానుసారులై నను పాంచరాత్రదీక్షను స్వీకరించిన పాంచరాత్రులగుటకు నవకాశమున్నది. మంత్రతంత్రాదులయందు కొంత భేదమున్నను, భగవదా రాధ నౌపయికములై రెండును ఉపాధేయములై యున్నవి. పాంచరాత్ర సంహితలలోనే వైఖానససంహిత యొకటి గలదు. + +వైఖానసాగమములు : పరమాత్ముని మానసపుత్రుడు విఖనసమహర్షి. గూఢార్థముల ప్రకాశింప జేయుటచే, +“విశేషేణ ఖననాత్ విఖనాః" అను వ్యుత్పత్తివలన "విఖనసు" లను పేరు వచ్చినటుల వ్యాసమహర్షి నిర్వచించి యున్నాడు. వేదములను ప్రవర్తింప జేయుటకై చతుర్ము ఖ బ్రహ్మను సృష్టించినటుల, ఆరాధన ప్రక్రియలను బోధించు నాగమ శాస్త్రముల ప్రవర్తింప జేయుటకై విఖనస మహర్షిని పరమాత్ముడు తన సంకల్పముచే సృష్టించెనని చెప్పబడి యున్నది. ఆవిఖనస మహర్షి భగవంతునిచే నుపదిష్టములగు భగవదారాధన క్రమముల నెల్ల తన శిష్యులగు (1) కశ్యప (2) అత్రి (3) మరీచి (4) భృగు (5) వసిష్ఠ (6) అంగిరస (7) పులస్త్య (8) పులహ (9) క్రతువు - అను తొమ్మిది +మందికి నుపదేశించి, వారి ద్వారమున సంహితలను ప్రవర్తింప జేసెనని సనాతనులు చెప్పుచున్నారు. + +ప్రస్తుతము అత్రి, మరీచి, భృగు, కశ్యపుల సంహితలు మాత్రము ప్రసిద్ధిలో నున్నవి. + +సమూర్తార్చనాధికరణము అను సంహితయందు భగవంతుని సమూర్తార్చనము సాంగోపాంగముగ నిరూపింపబడియున్నది, అర్చనము సమూర్తము, అమూర్తము అని రెండువిధముల నున్నది. అమూర్తార్చన మనగా -జవహనీయ- అన్యాహార్య గార్హపత్య,ఆ వసథ్య -సభ్యములను పంచాగ్నులయందు ఆగమోక్త విధానము ననుసరించి హోమాదుల ననుష్ఠించుట; ఇక సమూర్తార్చన మనగా - ఆలయములయందు ప్రతిష్ఠింపబడిన పంచ బేరములగు భగవంతుని బింబములను (విగ్రహాదులను) ఆగమోక్త విధానముగ నర్చించుట కర్షణాది ప్రతిష్టాంత కర్మలు, ఆరాధన - ఉత్సవ క్రమములు, విగ్రహ, గోపుర,ప్రాకారాది నిర్మాణవిధులు విశదముగ నిరూపింపబడి యున్నవి. కాశ్యప మరీచి సంహితలు గద్యాత్మ కములు కాగా, అత్రిభృగు సంహితలు శ్లోకరూపములుగ నున్నవి. ఈ సంహితల కన్నిటికిని పరస్పర సంవాద మున్నది. + +పాంచరాత్రాగమములు : పాంచరాత్రాగమములు అసంఖ్యాకములుగ నున్నవి. అందు 108 సంహితలు +ప్రధానములైనవి. ఇప్పటివరకును జరిగిన పరిశోధనల వలన 250 సంహితలవరకు బయటపడియున్నవి. పౌష్కర సంహితయందు 62 వేల శ్లోకపరిమితములయిన పాంచరాత్రసంహిత లున్నవనియు శ్రీ ప్రశ్న, విష్ణు తిలకములయందు అర్దకోటి శ్లోక పరిమితములైన సంహితము లున్నవనియు చెప్పబడి యున్నవి. +- +పాంచరాత్రాగమ నామధేయములు, వాని వ్యుత్పత్తి :-(1) ఏకాయనశాఖ, (2) మహోపనిషత్తు, (3) పా త్త్వత +శాస్త్రము, (4) భగవచ్ఛాస్త్రము, (5) భాగవతా గమము, (6) పాంచరాత్రము అని వివిధ నామములతో నీ యాగమములు కీర్తింపబడుచున్నవి. + +“ఏక ఏవ (శ్రీమన్నారాయణః) అయన (ఆరాధ్యః) ఇతి శ్రుతిః ఏకాయన శ్రుతిః" అను వ్యుత్పత్తిచే “శ్రీమన్నారాయణు డొక్కడే ఆరాధ్యుడు, ప్రాప్యుడు, ప్రావకుడును" అని యువదేశించు వేద భాగమునకు ఏకాయనశ్రుతి యని పేరు. పరమరహస్యములగు. భగవత్తత్త్వములను, ఆత్మల తత్త్వ = హిత - పురుషార్థములను విశిష్టక్రమమున నిరూపించు చుండుట చేతను, నాలుగువేదములు సాంఖ్యయోగములు అన్నియు చేరి ఈ పాంచరాత్ర సంహితయగుటచే మహోపనిషత్తను నామము అన్వర్థ మగుచున్నది. సచ్ఛబ్దవాచ్యుడగు భగవంతుని యొక్కయు సాత్త్వతులగు భాగవతుల యొక్కయు వైభవానుష్ఠానాదుల బోధించు చుండుటచే సాత్త్వత శాస్త్రమను నామ ధేయము యుక్తమగుచున్నది. అందుచేతనే భగవ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0742.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0742.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1441448e26f2d8db4e02f922659899b3f89eac78 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0742.txt" @@ -0,0 +1,18 @@ +చ్చాస్త్రము, భాగవతాగమము అను నామధేయములు కలిగినవి. పాంచరాత్రమను నామధేయము మాత్రము - అనేక విధముల నిర్వచింపబడియున్నది. ఈశ్వర సంహిత యందు, భగవంతుని పంచాయుధాంశ సంభూతులగు నైదుగురు యోగులకు నైదు దివారాత్రములు ప్రత్యేకముగ నీశాస్త్రము నుపదేశించియుండుటచే “పాంచరాత్ర"మను వ్యవహారము గలిగినదని చెప్పబడియున్నది. పాద్మ సంహితలో, ఈ శాస్త్రమునకుముందు సాంఖ్యయోగాది పంచమహాశాస్త్రములు రాత్రివలె నిస్తేజ స్త్రములగుచున్న కారణమున పాంచరాత్ర మను వ్యవహారము దీనికి కలిగినది అని చెప్పబడియున్నది. విష్ణుసంహితయందు, రాత్రివలె అజ్ఞానాంధకార వర్థకములగు శబ్ద స్పర్శ రూప రస గంధము లను నైదు విషయము లును, లేక పృథి వ్యస్తేజో వాయ్వాకాశములను నై దుమహాభూతములును అనగా వానివలనగలుగు బంధము, పరమాత్మను సందర్శించినంతనే నశించి పోవును అని యుప దేశము నొసంగుచున్నందున దీనికి పాంచరాత్రమను వ్యవహారము గలిగినదని చెప్పబడి యున్నది. అహిర్భుధ్న్యసంహిత యందు, పర - వ్యూహ - విభవ - అన్తర్యామి - అర్చా స్వరూపములు అనుభగవంతుని పంచావస్థలనుగూర్చి తెల్పుచున్నందున, పాంచరాత్రమని దీనికి పేరు గలిగిన +దని - నిరూపించబడి యున్నది. + +పాంచరాత్రముల యందలి అవాంతర విభాగము :-(1) ఆగమసిద్ధాంతము, (2) మంత్రసిద్ధాంతము (3) తంత్ర +సిద్ధాంతము (4) తంత్రాంతర సిద్ధాంతము అని నాలుగు విభాగములున్నవి. మరియు న్యూన . మధ్యమ - ఉత్తమ +భేదముల చేతను, దివ్య- అదివ్య భేదములచేతను అవాంతర విభాగములుకూడ నున్నవి. + +ఈ పాంచరాత్ర సంహితల గణన అగ్నిపురాణము నందును, కపిలోంజలసంహితయందును, పాద్మ సంహిత యందును, విష్ణుసంహితయందును, హయశీర్ష సంహిత మొదలగు సంహితలయందును కొంచెము కొంచెము భిన్న భిన్న క్రమము లతో నున్నది. డా. ఒట్టో స్క్రాడరు మహాశయుడు పాంచరాత్రోపోద్ఘాతమను ఆంగ్లవ్యాసమున ఈ ఆగమములను గూర్చి విపులముగ చర్చించి యున్నాడు. డా. ఆర్. జి. భండార్కరు ప్రముఖులు ఆధునిక విమర్శసాధనములను గొని వీని కాల నిర్ణయాదులను గూర్చి చర్చించియున్నారు. + +ఈ సంహితలయందును జ్ఞాన- క్రియా- యోగ -చర్యాపాదములు అను విభాగము లున్నవి. ముద్రా విశేషములు, యంత్ర తంత్ర విశేషములు, జపహోమాది ప్రక్రియలు, దీక్షావిధి మొదలగు విషయములు విశిష్టక్రమమున నభివర్ణింపబడి యున్నవి. + +శాక్తేయాగమములు :. శాక్తేయాగమము లకు "తంత్రము" లను వ్యవహారము ప్రసిద్ధమై యున్నది. తంత్రమనగా - దేవతల యనుగ్రహమును సంపాదించుటకై ఫలార్థియగు పురుషుడుచేయు ప్రయత్నము. మంత్ర దేవతోపాసనాదులకు "తంత్ర” మను వ్యవహారము రూఢి అయినది. + +ఈ తంత్రములయందు మంత్ర యంత్ర దేవతోపాసనాదులు ముఖ్యముగ నిరూపింపబడి యున్నవి. + +శాక్తుల సంప్రదాయము :- సనాతనుడగు శివుడు నిర్గుణుడు, సగుణుడునుగా నున్నాడు. నిర్గుణు డనగా ప్రకృతి +కంటెను పరుడు. అనగా ప్రకృతి సంబంధములేనివాడు. సగుణుడనగా ప్రకృతి సంబంధముగలవాడు. ప్రకృతికే కళయని నామాంతరము, నకళుడై సచ్చిదానంద స్వరూపుడగు పరమేశ్వరునివలన శక్తియు, అందుండి నాదము, దానినుండి బిందువు కలుగుచున్నవి. పరమశక్తిమయ మనునది బిందువు, నాదము, బీజము అని మూడువిధము లగుచున్నది. అందు బిందువు శివాత్మకము, బీజము శక్త్యాత్మకము, నాదము రెండింటి సమవాయము. అటుపిమ్మట బిందువునుండి రౌద్రియు, నాదమునుండి జ్యేష్ఠయు, బీజమునుండి వామయు నను శక్తులు గలుగుచున్నవి. వానినుండి క్రమముగ రుద్ర - బ్రహ్మ - రమా ధిపులు గలుగుచున్నారు. వారలు ఇచ్ఛాశక్తి, క్రియా శక్తి, జ్ఞానశక్తి స్వరూపు లగుదురు. వీరలే వహ్ని- ఇందు.. అర్క స్వరూపులు, శక్త్యవస్థారూపమగు ప్రథమబిందువు నుండి అఖండమైన నాదము జనించుచున్నది. దీనినే శబ్ద బ్రహ్మమని యందురు. సర్వభూతముల యొక్క చైతన్యమే శబ్ద బ్రహ్మము. ఇదియే దేహమధ్యగతమగు కుండలినీ +రూపమునొంది గద్యపద్యాది రూపమగు వర్ణాత్మకముగ నావిర్భవించుచున్నది. బింద్వాత్మకుడును, కాలబంధువును, \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0745.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0745.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8429c146f2d21f8939ff5a5fa3ce87cd04a9e6f0 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0745.txt" @@ -0,0 +1,21 @@ +శుక్రవారములందు వీరు ఈ పూజలు చేయుదురు. ఇట్లు ఆరాధన నృత్యములుగాక యీ తెగలవారికి వినోద నృత్యములు గూడ యెన్ని యో యున్నవి. + +'గోటల్ ఘర్' : గోండులలో అవివాహిత యువతీ యువకులు నృత్త గీతములతో కాలము గడుపుటకుగాను +ప్రతిపల్లెయందును, ఒక గృహ మేర్పరచబడును, అదియే 'గోటల్ ఘర్'. కొన్నిచోట్ల స్త్రీ పురుషులకు వేరువేరుగా +రెండు గృహము లుండును. ఛత్తీస్ ఘర్ లో గోండుపల్లెలలోని పెండ్లిగాని యువతీయువకులు, రాత్రిపూట గోటల్ +ఘర్ లో చేరి నృత్యగానములతో కాలము కడపుదురు, ప్రతి రాత్రి భోజనాదులు ముగించుకొని అవివాహితయువకులు +ముందుగా నృత్యగృహము జేరుదురు. అటుపై యువతులు వెళ్ళుదురు. 'కొట్వారు' గురువు, బాలికల నాహ్వానించి, యువకులు నాయకునికి ముందుగా వందనము లర్పింపజేయును. అటుపై ఒక్కొక్క యువతి, తనకు ఇష్టమైన యువకుని ఏరుకొని, అతని తలను చక్కగా దువ్వి, కాళ్ళుచేతులను మర్దించి, అతనితో నృత్యము మొదలు పెట్టును. ఇరువురును అలసిపోవునంతవరకు, పాడుచు నృత్యముచేసి తర్వాత విశ్రాంతి తీసికొందురు. యువతులు ఇష్టమైనచో తమ ఇండ్ల కేగుదురు లేదా తమతో నృత్యముచేసిన యువకుల ఇండ్లలోనే రాత్రుల యందు వసింతురు. ఈ విధముగా ప్రతి రాత్రి నృత్యముచేయుటచే అనేక యువతీ యువకులలో పరస్పరానురాగ మేర్పడును. అటుపై వారు వివాహము +చేసికొందురు. + +గోండుల నృత్యప్రీతి : గోండుజాతికి చెందిన పురుషులు తమ మోచేతులకు మోకాళ్ళకు, మణికట్లకు 'హోలీ' అగ్నిలో మండుచున్న మోదుగ కఱ్ఱలతో చురుకులు వేసికొందురు. అటుల చేయుటవలన నృత్యమునకు అనువైన విధముగా వారి అవయవములు లొంగుననియు ఆ కఱ్ఱలవలె తమ దేహములు గూడ తేలికగా తయారగుననియు, మండుచున్న మంటల యొక్క జ్వాలలవలె వారియొక్క దేహములు కదలుననియు, తొందరగా మండు మంటలవలె, తమ అంగ ప్రత్యంగములందు చురుకుదనము వచ్చుననియు వారి నమ్మకము. మరికొందరు కుందేటి పేడతో పిడుకలు చేసి, కాల్చి, దానితో మోచేతులు, మోకాళ్ళపై చురుకులు పెట్టుకొందురు. కుందేటి కాళ్ళవలె తమ అంగములు చక్కగా వంగుననియు, చలనము కుందేటివలె మిక్కిలి చురుకుగా నుండుననియు వారి నమ్మకము, + +కోయవారి వృషభ నృత్యము (ప్రకృతి అనుకరణ నృత్యము) : ఈ నృత్యపు కథా విశేషము బాగుగా మదించి యౌవనములో నున్న ఆబోతులు ఒకటినొకటి 'ఢీ' కొని పోట్లాడుట. ఇది రౌద్రరస ప్రధాన మైనట్టిది.ఈ నర్తకులు గూడ నృత్యమాడునప్పుడు తమ ముఖములను గవ్వలతో తయారు చేసిన అలంకరణములతో కప్పి, తలకుజుట్టిన తలపాగాయందు రెండు కొమ్ములను ఇరువైపులనుండి తమ శిరస్సులతో ఒకరినొకరు ఢీకొనుటకు అనువగు విధమున, సిద్ధమగుదురు. నృత్యమాడునపుడు నర్తకులే మృదంగములను వాయింతురు. + +నృత్య వర్ణన :- షుమారు ఇరువదిమంది పురుషులు తమ మెడలందు పొడుగుపాటి పెద్ద పెద్ద మృదంగము +లను వ్రేలాడవేసికొని నిలుచుందురు. తలవెండ్రుకలను గోపురములవలె ఎగకట్టి దానిపై తలపాగ, తల కిరువైపుల ఎద్దుకొమ్ములు, అలంకార ప్రాయముగా ధరించెదరు. శరీరమున కటిభాగమునకు పైన ఎట్టి అలంకరణము లుండవు, మోకాళ్ళవరకు పంచెమాత్రము కట్టుకొందురు. పురుషులు మద్దెలలు వాయించుచు గుండ్రముగా తిరుగుచు నృత్యము చేయుదురు. స్త్రీలు వారికి కొంత దూరములో నిలబడి ఒకరి చేతుల నొకరు పట్టుకొని నృత్యమాడుచుందురు. ఈ రీతిగా కొంతతడవు నృత్య మాడిన పిదప పురుషులు రెండు భాగములుగా చీలి ఒకరి కెదురుగా ఒకరు నిలబడుదురు. నిమిషము +నిశ్శబ్దము. + +'ధంగ్' - ధంగ్ త - ధంగ్ -తకిట ధంగ్ ధంగ్' + +ఇరువదిమంది వారి మెడలలో నున్న మద్దెలల నన్నింటిని ఒకేసారితుఫానులో మేఘగర్జనమువలె పలికింతురు. అందరి +యందును ఏదో ఉత్సాహము, ఏదో ఉద్రేకము, ఏదో ఆవేశము పుట్టును. శరీరములను కదిలించుచు, మృదంగములను మ్రోగించుచు, నృత్యము జేయుచు వెనుకకు వెళ్ళి మిక్కిలి తొందరగా అడుగులు వేయుచు, చిన్న పరుగుతో ముందుకు వచ్చి, కొట్లాడు ఆ బోతులవలె \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0746.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0746.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8067c1742e6ba47350b4eb03f66c1ab36a63c197 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0746.txt" @@ -0,0 +1,49 @@ +ఢీకొనుచు, తలలను దగ్గరగా జేర్చి, కొమ్ములతో పొడుచు కొనునట్లు అభినయము చేయుదురు. ఆ విధముగా +ఇద్దరిద్దరు తలలను జేర్చి, కొమ్ములతో పొడుచు కొన్నట్లభినయించుచు, గిరగిర గుండ్రముగా తిరుగుచు, తాళము +తప్పక నృత్యమాడుదురు. + +పరుగు పరుగున వెనుకకు అడుగులు వేయుచు మరల ముందుకు పళపళమని మృదంగముల వాయించువు పరుగెత్తుకొని వచ్చి 'ఢీ' కొందురు, ఈవిధముగా నృత్యము చేయుచు, అలసిపోయియున్న నర్తకులను, ప్రేక్షకులుగా నిలిచియున్న స్త్రీ పురుషులు ఏకకంఠముగా “హే, హే” అని కేకలు వేయుచు, చప్పట్లుకొట్టుచు ఉత్సాహపరచు చుందురు. ఇట్లు కొంతతడవు నృత్యమాడిన పిదప, స్త్రీలు పురుషులుగలిసి ప్రకృతి గీతములు పాడుచు నృత్యము సల్పుదురు. ఈ నృత్యము ఆంధ్ర దేశములోని అరణ్యములలో నివసించేడు కోయవారు చేయునట్టిది. + +నాగవీరుల యుద్ధ నృత్యము : నాగజాతివారు అస్సాము అడవులందును, బర్మాసరిహద్దు ప్రాంతము లందును నివసించెడు ఆటవికులు. వీరి నృత్యములు భయానక, రౌద్ర, బీభత్సరస ప్రధానములై యుండును. పూర్వకాలమందు అడవి తెగలవారు తరుచు ఒక తెగతో ఇంకొక తెగవారు యుద్ధములు చేయుచుండెడివారు. ప్రస్తుతము అట్టి యుద్ధములు లేకపోయినను, ఆ యుద్ధమును దెల్ఫునట్టి క్రమమే వారి నృత్యమందు కాంచనగును. వీరెన్నియో ఇతర నృత్యములను జేసినను, వీరి, వీర నృత్యము, (యుద్ధ నృత్యము) మాత్రము ప్రఖ్యాతి గాంచినట్టిది. ఈ నృత్యమాడునప్పుడు వీరు యుద్ధమునకు బోవు నాగవీరులు ధరించెడు ఆహార్యమును ధరింతురు. డాలు, ఈటె రెండు చేతులందుండును. + +నాగ నృత్యవర్ణన: + +'డ్రంగ్ - టక్ టక్ టక్ +డ్రంగ్ టక్ టక్ టక్ +గిట గిట గిట - గిడ గిడ గిడ +గిట గిట గిట -గిడ గిడ గిడ +డ్రంగ్ తక్ టక్ డ్రంగ్ +డ్రంగ్ - టక్ టక్ టక్ + +పెద్ద పెద్ద డప్పులు, మృదంగములు గంభీరముగా మ్రోగు చుండును. వారికి ప్రక్కగా నాగవీరులు బారులు దీర్చి +ఒకరికెదురుగా ఒకరునిలుచుందురు. కొందరు విల్లమ్ముల దరింతురు. కొందరు డాలు కత్తులను పట్టుకొందురు. శరీర +ములను ధగధగ మెరయు పలువిధములగు రంగులతో చిత్రించుకొందురు. మెడలండు గవ్వలు, నత్తగుల్లల మాలలు, రంగులలో ముంచిన చిన్న రెండు ముక్కల మాలలు ధరించెదరు. + +మాదల్ యొక్క తాళగతి ననుసరించి, వారు యుద్ధ మందు సైనికులవలె ఒకరికి దగ్గరగా నొకరు ఒక గోడవలె నిలబడి, అడుగులు వేయుచు అతిజాగ్రత్తగా నడిచివత్తురు. ఇట్లు ఇరుప్రక్కల సైనికులు ఒక అడుగు దూరములో ఒకరి కెదురుగా నొకరు వచ్చినంతనే, + +'త్రాంగ్ - గిడగిడ – త్రాంగ్ - గిటగిట +దిత్రాంగ్ - గిటగిట - గిటగిట - దడదడ +దిత్రాంగ్, త్రాంగ్ - త్రాంగ్ - త్రాంగ్ ' + +ద్రుత లయలో అన్ని వాయిద్యములు గర్జించును. + +వెంటనే ఆ వీరులు ఒకరిపై నొకరు ఉరుకుదురు. కొంత తడవైన పిదప, + +'త్రాంగ్ తక్ – త్రాంగ్ తక్ - దడతంగ్ ' + +అన్ని వాయిద్యములు ఆగి - మద్దెల మాత్రము పలుకును, + +రెండు సైన్యములు విడిపోయి, వెనుకకు పోయి కొంత సమయము విశ్రాంతి దీసికొని, మరల 'తాళలయల ననుసరించి, అడుగులను వేయుచు ముందునకు వచ్చును.ఇది నాగవీరుల యుద్ధానుకరణ నృత్యము. రెండవసారి యుద్ధము చేసి స్వస్థలములకు బోవునప్పుడు, వీరస్వర్గమునలంకరించినట్లు లనుకరించు తమ సోదర సైనికులను తమ వీపులపై మోసికొనిపోవుదురు. + +మరల మూడవసారి సైనికుల, + +తద్దంగ్ .........ఆని + +నగారా ధ్వనించును. మృదంగములు విశ్రాంతిగొనును. +'క్లక్-క్లక్ - క్లక్ - క్లంగ్ +కడక్ - క్లక్ - క్లక్ - క్లంగ్' అని. + +కొబ్బరి చిప్పలతో చేయబడిన వాద్యములు ధ్వనించును. వీరులు స్వస్థలముల జేరి, ప్రశాంతముగా నిలబడుదురు. + +'లడక్' లడక్ తుం -లకడ లకడ దుం +లడక్ లడక్ తుం - లకడ లకడ దుం' \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0747.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0747.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f131f343930c80f813ed18a748f57ba0dc789557 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0747.txt" @@ -0,0 +1,34 @@ +అను గతి ననుసరించి అవ్వ తాత తొడుగులను ముఖములకు ధరించిన యిద్దరు వ్యక్తులు, నృత్యమాడుచు యుద్ధ +భూమిని ప్రవేశించి ఇరుబలములకు మధ్యన నిలబడుదురు.ఉభయ సైన్యాధిపతులు, ఆ పెద్దలను సమీపింతురు. +ఆ పెద్దలు కొన్ని సంజ్ఞలు చేయగా, ఇరువురు సైన్యాధిపతులు మోకాళ్ళపై గూర్చుండి, వారి ఆజ్ఞ శిరసావహించినట్లు భావప్రకటనను గాంచిన తక్షణమే దూరముగా నిలబడి ఆ దృశ్యమును జూచుచున్న స్త్రీలు-'హే... హే' అని ఉత్సాహముతో కేకలు వేయుచు ఆ ప్రదేశమునకు పరుగెత్తుకొని వచ్చెదరు + +'దిరత్రంగ్- త్రంగ్ త్రంగ్ త్రంగ్ +. +దిరత్రంగ్ - త్రంగ్ త్రంగ్ త్రంగ్ +. +అను రీతిచే మృదంగము ఆనందమును వెలిబుచ్చును. +'ధంగ్ - తకిట, తకిట- తకిట +ధంగ్ - తకిట, తకిట -తకిట + +అను గతులచే అవ్వ తాతలను మధ్య నిలువబెట్టి స్త్రీ పురుషు లందరును గూడి చుట్టూ తిరుగుచు నృత్య మాడుదురు. +'లక్ లక్ లక్ బం +లక్ లక్ లక్ బం' అనుచు +కొబ్బరికాయల వాద్యములు పలుకగా, అవ్వ తాతల తొడుగులు ధరించిన వ్యక్తులు తమ తలలను దగ్గరగా తెచ్చుచు, ముందుకు వెనుకకు ఆడించుచు నృత్యము చేయుదురు. + +మరల మృదంగము ధంగ్ తకిట - తకిట తకిట అనుచు మ్రోగుటయ తడవుగా అందరు భూమి దద్దరిల్లునట్లు అడుగులు వేయుచు నృత్యమాడి ముగించెదరు. ఇదియే నాగవీరుల యుద్ధనృత్యము. యుద్ధము చేయుట, సంధి చేసికొనుట మరల స్త్రీపురుషులు యుద్ధము ముగిసినందుకు ఆనందముతో నృత్యమాడుట అనునవి వీరు ఇందు ప్రదర్శించు కథావిశేషములు. + +చెంచుల నృత్యము : చెంచుల కోనలోని చెంచువారు ప్రదర్శించేడు నృత్యములలో 'చెంచిత నాటకము' ప్రఖ్యాతి గాంచినది. చెంచిత, చెంచురాజు కుమార్తె. నృసింహ స్వామి వారి ఇలవేల్పు, చెంచులక్ష్మి నృసింహస్వామిని +వివాహమాడుట ఈ కథ. ఈ కథ నృత్యవృత్తములతో వీరు ప్రదర్శింతురు. ఆదిలో ఈ నృత్యము. లయప్రధానమైన నృత్తముతో గూడియుండినను, కాలక్రమమున ఈ నర్తకులకు పట్టణములలో నివసించు ప్రజలతో పరిచయము గల్గుటచే +నృత్యపద్ధతియందు అనేకమైన మార్పులు గల్గినట్లు తోచుచున్నది. ఈ ప్రదర్శనము నృత్య నాటక పద్ధతిలో నుండును. అట్టిదే 'కురవ' లు ప్రదర్శించెడు కురవంజి నృత్యము. ఈ నృత్యగాథ శివపార్వతికి సంబంధించియుండును. దీనికే 'శివభిల్లి' యనికూడ పేరు. కొన్ని సమయములందు 'కిరాతార్జునీయ' కథనుగూడ నృత్యమాడుదురు. ఈ నృత్యములు బృందనృత్యములు గావు. ఇతర ఆటవిక నృత్యములందువలె ఇందు తెగవారందరుపాల్గొనుటకు వీలుండదు గాన ప్రేక్షకులు, ప్రదర్శకులు వేరుగా నుందురు. చెంచులకు కురవలకు ఆరాధ్యదేవతలు వేరుగానున్నను వైష్ణవ, శైవమత +ప్రభావముగల్గిన ఆలయములకు దాపున వారు నివసించుటచే ఆయా దేవతలకు సంబంధించిన కథలను నాటకము +లాడుటకు అలవాటుపడిరి. + +'సవర' ల నృత్యములు : సవరలు ఒరిస్సా అరణ్యములలో నివసించెడు ఆటవికులు. వీరి నృత్యము లెక్కు +వగా ప్రకృతిఆరాధనమునకు సంబంధించినట్టివి. ఈ నృత్యములు ముఖ్యముగా చతురశ్ర, తిశ్ర, ఖండగతులలో +నుండును. ఇవియును లయ ప్రధానముగ చేయబడు బృంద నృత్యములు. ఋతువులు, ననుసరించి చేయబడు +నృత్యములు వీరి కళయందు ముఖ్యమైనవి. ప్రతి ఋతువునకు తగిన అంగవిన్యాసములతో నృత్యములు వీరు ప్రద +ర్శింతురు. ఆ నృత్యములను చూచినపుడు ఆయా ఋతువుల యందలి విశిష్టత వారి అంగవిన్యాసములో మనకు +గోచరించును. వాద్యములందు గూడ ఆ భావము నొప్పించు ధ్వనులు పలికించబడును. ఋతునృత్యములు ఆయా కాలమందు తప్ప ఇతర కాలములందు ప్రదర్శింపబడవు. + +'సుగాలీ' ల నృత్యములు : సుగాలీలు, బంజారాలు, లంబాడీలు——— వీరందరు ఒకే తెగకు చెందినట్టివారు. +పురుషుల నృత్యములకంటే, స్త్రీల నృత్యములు చాల చక్కగానుండును. అద్దములతో కుట్టిన రంగురంగుల కుచ్చుల లంగాలను ధరించి, చేతులకు దంతపు గాజులను, \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0748.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0748.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1a3b1e5753f3c7769d323be28cf41b1d00894c2d --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0748.txt" @@ -0,0 +1,17 @@ +మెడలందు గవ్వల మాలలను, చెవులకు గజ్జెల వెండి జూకాలను ధరించి, లంబాడీభాషలో గీతములను పాడుచు +చప్పట్లు తట్టుచు గుండ్రముగ తిరుగుచు, వీరు చేయు నృత్యము. మన దేశములో స్త్రీలు జేయు కుమ్మి, బతకమ్మలాట, గొబ్బి మొదలైన జానపద నృత్యములకు పోలియుండును. వీరి నృత్యమందు పెద్ద పెద్ద డప్పులు మాత్రము సుగాలీ పురుషులు వాయింతురు. + +'వర్లీ' తెగవారి నృత్యరీతులు : వీరు మహారాష్ట్ర ప్రాంతములోని అరణ్యములలో నివసించువారు. వీరి నృత్యము లన్నింటిలో 'ఆత్మయాత్ర' నృత్యము ముఖ్యమైనట్టిది. చనిపోయిన మనుష్యుని భూమిలో పూడ్చిపెట్టి జీవాత్మ నదులను, అరణ్యములను దాటి అలసటలేకుండ ప్రయాణము సాగించి పరమాత్మను జేరుటకు, ఆ సమాధి చుట్టు స్త్రీపురుషులు చేరి, నృత్యగీతములతో సాగనంపుదురు వారి కంఠములలో విషాదము ప్రతిధ్వనించు చుండును. వారి అంగచలనము అతిసున్నితమై, విలంబిత లయగలిగి కరుణరస మొలుకుచుండును. ఇట్లు సంధ్యా సమయము వరకు నృత్యముసల్పి వారిండ్లకు బోవుదురు. + +'కోలుల' నృత్యములు : వీరి నృత్యము లన్నింటిలోను వరికోతల నృత్యము ముఖ్యముగ చూడదగినది. వీరు +ముఖ్యముగా ఛోటానాగపూరునకు సింగభూమికి మధ్య భారతమునకు చెందిన అరణ్యములలో నివసించెదరు. వీరికి నృత్యమనిన అత్యంత ప్రీతి. ఈ తెగవారందరు ఒక చోట గూడినప్పుడుగాని, ఒక వల్లే వారింకొక పల్లెలోని తమ బంధువులు జూడపోయినప్పుడుగాని నృత్యగానములతో కాలము గడుపుదురు. వీరి నృత్యములు విలంబితముగా, స్వాభావికమై అతి సుకుమారముగా నుండును.లయ తాళములందు వీరికి మంచి ప్రావీణ్య మున్నది. వీరి వరికోతల నృత్యము హృదయరంజక మైనది,తాళ గతి ననుసరించిన వేణుగానముతో స్త్రీలు వరుసగా నిలిచెదరు. వారొక గీతము నాలపించుచు లయతాళముల ననుసరించి అడుగులు వేయుచు, అందరు ఒకేసారి వంగి చేతులతో కొన్ని ముద్రలు ప్రదర్శింతురు. ఆ ప్రదర్శనము అచ్చముగా పొలములలో వరినారు నాటినట్లుగా మనకండ్లకు తోచును. తరువాత +కోయుట, కోసిన పైరు కట్టగట్టుట, కొట్టి దులిపి కుప్పలు వేయుట మున్నగునవి తాళ లయల ననుసరించి మధురముగా పాడుచు అభినయింతురు. ధాన్యమును వేర్పరచి, చేటలతో చెరుగుచు శుభ్రపరచి, కుప్పలుగా బోసి యేడాదిగా నొనర్చిన ఫలితమును కన్నులార జూచి, ఆనందముతో త్వరితగతిని, నాట్యమాడుదురు. ఇట్లు వారు వర్షఋతు ప్రారంభమున పొలము దున్నుట మొదలు ఆ ఏటి కృషిఫలిత మైన క్రొత్తవడ్ల విందారగించు వరకును జరిగెడు దృశ్యములను, వివిధ ఘట్టములుగా గైకొని నృత్యమాడుదురు. + +కోరువాల నృత్యము : మృదంగములు రణభేరీలవలె గర్జించుచుండగా పురుషులు చక్రాకారముగా నిలబడెదరు. స్త్రీలు, ఆ పురుషుల మధ్య మఱోక వలయముగా నిలువబడెదరు. వారొకరినొకరు అంటి పెట్టుకొని చుట్టుచుట్టుకొని నిద్రించుచున్న పాములవలె నిలబడెదరు.అందరిమధ్యన 'భోర్ గస్' కూర్చుండి తన తంత్రీవాద్యమును వాయించుచు, పాడుచు నర్తకులకు ఉత్సాహమును కలిగించును. పురుషులు తమ నిడుపైన వెండ్రుకలను ముడివేసి, అందు అమ్ముల నుంచుటచే వారు నృత్యమాడునప్పుడు వారి సిగలు, జడలు వానితో పాటు అమ్ములు లయానుగుణముగా కదలును. వారొకరి చేతుల నొకరు పట్టుకొని గుండ్రముగా తిరుగుచు నృత్య మాడుచుండ చుట్టలుగా పడుకొనియున్న పాములు తాళ +లయకు కదులుచున్నట్లు భ్రమగొల్పును. + +వీరు 'ఖర్మ' నృత్యము గ్రీష్మఋతువులో జేయుదురు. వర్షములు లేనిచో ఈ నృత్యమును వీరు ప్రతి రాత్రి చేయుదురు. 'ఖర్మ' ఆరాధన నృత్యమగుటచే భగవంతునికి ప్రీతి గల్గించవచ్చునని వారి యుద్దేశము. + +'కవురు'లు కోలాటము వేయుదురు. ఏక తారలను చేతులతో పట్టుకొని గీతములను పాడుచు, నృత్యమాడుదురు. వీరి నృత్యములకును పంతాలుల యొక్కయు, కోలుల యొక్కయు నృత్యముల కెట్టి సంబంధము లేదు. + +బైగాలు అనువారు'సేల', 'రేవా' అను రెండురకములైన ప్రత్యేక నృత్యములను జేయుదురు. 'సేల' అను నృత్యము బైగా పురుషులు చేయునట్టిది. "రేనా" అనునది బైగా స్త్రీలు చేయునట్టిది. స్త్రీలు ఒకరికిదగ్గరగా ఒకరు నిలబడి, చేతులను మాత్రము పట్టుకొనక ముందుకు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0749.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0749.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..82ce580adda98d15d0864037c9b498e792cc6b02 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0749.txt" @@ -0,0 +1,25 @@ +వచ్చుచు, వెనుకకు వెళ్ళుచు, వంగుచు నృత్యమాడుదురు. బైగాలు' ఆటవిక జాతుల వారి పూజారులు. + +ఆటవికుల నృత్యరీతు లన్నింటిలోను ముఖ్యమైనట్టివి 'ఒరియనుల' నృత్య జాతరలు. ఇట్టి నృత్యజాతరలు మన +దేశమునందును, ప్రపంచములో మరెచ్చటను లేవేమో? కొన్ని వేల మంది ప్రజలు - స్త్రీలు, పురుషులు, వృద్ధులు, +యువకులు — అందరును ఒక చోట జేరి నృత్యజాతరయందు పాల్గొందురు. ప్రాతమామిడితోటలు వీరి జాతరస్థలములు +తెల్ల వారు సమయమున నృత్యజాతర ప్రారంభమగును. సుమారు పదిమంది బాలురు మామిడితోటకు పోవుదారిలో +నాటబడిన జండాలను జూచి, ఆనందముతో వెట్టిగా కేక లిడుచు పల్లెలోనికి పరుగెత్తుదురు. ఆ చుట్టుప్రక్కల నున్న అన్ని గ్రామముల వారికి తెలియుటకుగాను, పల్లెల జెండాలను దెచ్చి నృత్యము జరుగు ప్రదేశమునకు పోవు దారిలో నాటుదురు. + +జాతర వార్తయు, నృత్యజాతర వార్తయు పల్లెలలోకి ప్రాకిపోవును. కొన్ని క్షణముల క్రింద నిశ్శబ్దముగానున్న పల్లె లన్నియును జాతర = జాతర - జాతర అను శబ్దములతో ప్రతిధ్వనించును. + +అందు గుంపులు గుంపులుగా జనులు అన్ని పల్లెల నుండియు జాతరజరుగుతోటకు చేరెదరు. సుమారు మధ్యాహ్నము రెండు గంటలకు వారలంకరించుకొందురు. + +'డాయిడె డడా -డా రెడడా - డా రెడడా -డా' + +అనురీతి మద్దెలలు మ్రోగ మొదలిడునవి. కొమ్ము వాద్యములు ధ్వనించును. + +ఒక్కొక్క పల్లెవారు ఊరేగింపుతో నృత్యస్థలమునకు తరలి వచ్చెదరు. ముందు యువకులు కత్తులు, డాలులు మున్నగు ఆయుధములను, తమ పల్లెలకు చెందిన పతాకములను పట్టుకొని నడుతురు. చిన్న చిన్న బాలురు వింజామరలను, పెద్ద పొడుగుపాటి కఱ్ఱలను పూలమాలలు మున్నగువానితో అలంకరించి, పూర్వము రాజులకు పట్టబడు గొడుగులవలె పట్టుకొందురు. ఒక పల్లెనుండి వచ్చినవారిలో ఒకడు రాజుగారి అలంకరణముతో కఱ్ఱ గుఱ్ఱమును స్వారిచేయును. మరికొందరు యువకులు ఆ గుఱ్ఱముతోచేర్చి అతనినిగూడ తమ భుజములపై మోయుదురు. వారిముందు కొందరు వేటజంతువులవలె అలంకరించుకొని నడుతురు. వారి వెనుక స్త్రీలు,పురుషులు బారులుదీరి నడతురు. మామిడితోటకు జేరి వారందరు కలిసి ముందుకు వంగుచు వెనుకకు వెళ్లుచు, సముద్ర తరంగములవలె అందరు ఒకేసారి కాళ్ళనెత్తి అడుగులు వేయుచు చక్రాకారముగా తిరుగుచు నృత్యము చేసి మరల నిలబడుదురు. (అతిరమణీయముగా శరీరములను +కదిలించుచు కొంతతడవు నృత్యమాడిరి.) ఇదియే 'ఖరియా' నృత్యము. సుమారు రెండువేల జనులు - స్త్రీలు, పురుషులు, వృద్ధులు వరుసగా నిలువబడి అందరు ఒకేసారి మృదంగ తాళముల ననుసరించి కాళ్ళనెత్తి భూమిపై కొట్టెదరు. తరువాత నృత్యములో వారికి వాద్యములతో పనిలేదు. వేలకొలదిజనులు ఏకకంఠముతో పాడుచు, కాళ్ళతో తాళలయలను జూపుచు, ఒకరినొకరు అంటుకొని నిలువబడి, గుండ్రముగా తిరుగుచు నృత్య మాడెదరు. కొంతసేపు నృత్యమాడి అలసిపోయినంతనే అందరు 'హుర్ ర్.... అని నినాదము చేయుదురు. వెంటనే అందరు శిరస్సులను ముందుకువంచి, రెండు కాళ్ళనుచేర్చి, పై కెగిరి భూమి దద్దరిల్లునట్లు అడుగువేసి కూర్చుందురు. ఒక నిమిషకాలము విశ్రాంతి కలుగగా, ఒక మూలనుండి పురుషకంఠము ఉద్రేకపూరితముగా ఓ... అని పిలిచినట్లు పాడును. ఆ రాగము నందుకొని మరల అందరు నృత్యమున కుపక్రమింతురు. ఇట్లు వారు అలసిపోవునంతవరకు నృత్యమాడి, సంధ్యవేళకు అన్ని పల్లెల వారు విడిపోయి నృత్యమాడుచు, తమ ఇండ్లకు పోవుదురు. ఇదియే 'ఒరియనుల' నృత్యజాతర. + +ఆదిభట్ల నారాయణదాసు : ఆజానుబాహు విరాజితుడయి, బలిష్ఠమైన శరీరము, విశాల నేత్రములు, గొప్ప +ఠీవి కలిగి హరికథ చెప్పు నవసరమున సిరిబొజ్జ నృత్యమునకు వింతగొలుప ఆడుచు, పాడుచు, సమయస్ఫూర్తిగా +సభాసదులను కొనియాడుచు, ఆక్షేపించుచు, రంజింప జేయుచు‘హరిక థాపితామహు'డనుఖ్యాతి వహించినమహా +విద్వాంసులు కీ. శే. శ్రీ ఆదిభట్ల నారాయణదాసుగారు. + +శ్రీ నారాయణదాసుగారు శ్రీకాకుళము జిల్లా పార్వతీపుర సమీపములో సువర్ణముఖి తీరమున నున్న అజ్జాడయను గ్రామములో రక్తాక్షి సంవత్సర శ్రావణ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0750.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0750.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f7f36a2df710421169653cf3579a3fd22d721a44 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0750.txt" @@ -0,0 +1,22 @@ +బహుళ చతుర్దశి బుధవారమున (1864) ఆదిభట్ల వేంకట చయనులుగారి వలన నరసమాంబగారియందు ఆష్టమ +గర్భమున సంజాతులయి యుండుటవలననే శ్రీ తిరుపతి వేంకటేశ్వర కవులు ఈ రీతిగా వర్ణించిరి. + +అల నారాయణుఁ డప్డు కృష్ణుఁడయి గే + యమ్మందు సంతోషముం +గొలిపెంగాని కవిత్వమందుఁ గొలువన్ + కొం తేనియున్నోచుకోఁ +డల లోపమ్మును దీర్చుకోఁ దలచి కా + దా యిట్టి రూపమ్ముతో +నిల నారాయణదాస నామమున ని + ట్లేపారె నాఁ జెల్లదే. + +నారాయణదాసుగారు దాదాపు అయిదు సంవత్సరముల వయస్సున తల్లిగారితో కలసి పార్వతీపురము వెళ్లిరి. అక్కడ నొక పుస్తకముల దుకాణములో భాగవతము చూచి తనకు కొని పెట్టు మని తల్లిని నిర్బంధించిరి. తల్లిగారి వద్ద సొమ్ము లేకపోవుటవలన కొని పెట్టలేకపోయెను, కాని నారాయణదాసుగారు చీకాకు పడుట దుకాణదారుడు చూచి ‘అబ్బాయీ! +నీవు పద్యములు చదువగలవా? అటులయిన నీకు ఈ భాగవతమును ఉచితముగా నిచ్చెదను' అని పలికెను. అప్పుడు నారాయణదాసుగారు 'అయ్యా! నేను పద్యములు చదువగలను, మా యమ్మ అర్థము చెప్పగలదు' అని పలికి వెంటనే ఆ పుస్తకమును తెరచి రాగ యుక్తముగ పద్యములు చదువుటయు తల్లిగారు చక్కగా అర్థము చెప్పుటయు జరిగెను. నారాయణదాసు గారి కపుడు భాగవతము బహుమతిగా లభించెను. + +నారాయణదాసుగారి రెండవ అన్నగారయిన సీతారామయ్యగారు విజయనగరములో నుండెడివారు. వారు నారాయణదాసు గారి తెలివితేటలను గ్రహించి వారికి ఆంగ్లేయవిద్య చెప్పించి, పెద్ద ఉద్యోగమిప్పించవలెనని అభిప్రాయ పడిరి. అందు వలన 13 ఏండ్ల వయస్సులో నారాయణదాసుగారు విజయనగర మహారాజాగారి కాలేజీలో ఆంగ్లేయ భాషను ప్రారంభించి ఆంగ్లేయ భాషయందును, సంస్కృతమందును, సంగీతమందును, విశేషముగ ప్రావీణ్యమును స్వయంకృషి చేతనే సంపా +దించుకొనిరి. + +శ్రీ నారాయణదాసుగారికి లయ జ్ఞానము పుట్టుకతోనే కలిగెను. వారు మెట్రిక్యులేషను క్లాసు చదువుచుండగా చెన్న పట్టణము నుండి కుప్పుస్వామి నాయుడు గారు అను హరిదాసు విజయనగరమునకు వచ్చి ధ్రువ చరిత్రమును హరికథా రూపమున చెప్పి శ్రోతలను రంజింప జేసిరి. నారాయణదాసుగారు కుప్పుస్వామి నాయుడుగారి హరికథను వినుటవలన, కవిత్వము చెప్పుటకంటెను, సంగీతము పాడుట కంటెను, శాస్త్రార్థము చేయుటకంటెను హరికథను చెప్పుటయే మిన్న +యని గ్రహించిరి. గ్రహించుటయ తడవుగ హరికథను చెప్పవలెనను కోరిక వారికి మ్కలిగెను. కలిగి విశాఖపట్టణ +వాస్తవ్యులగు ధూళిపాటి కృష్ణయ్యగారు రచించిన ధ్రువ చరిత్రమును ఆధారముగా తీసికొని భాగవతములోని కొన్ని పద్యములను, తాము స్వయముగా రచించిన కొన్ని పద్యములను. కొన్ని కీర్తనలనుచేర్చి సోదరుడగు సీతారామయ్య గారి +ఇంటిలో ప్రప్రథమమున హరికథా కాలక్షేపమును చేసిరి. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0751.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0751.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f9de07fc9a6f193097e61044180c36e4304d2fc1 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0751.txt" @@ -0,0 +1,18 @@ +సీతారామయ్యగారు ఆతని నృత్యమును వీక్షించి లెస్సగా మెచ్చి, హరికథ చెప్పునపుడు గజ్జెలు కట్టుకొని నృత్యము +చేయుమని వారిని ప్రోత్సహించిరి. ఈ రీతిగా ప్రప్రథమమున తెలుగు దేశములో శ్రీ నారాయణదాసుగారు హరికథా కాలక్షేపము చేయుట జరిగెను. వారు మొదట హరిదాసులగుట యేగాక, హరికథా పితామహుడనియు ప్రసిద్ధి నొందిరి. + +అప్పటినుండియు నారాయణదాసుగారు హరికథలు యక్షగానములుగా రచించి హరికథా కాలక్షేపములను ప్రారంభించిరి. నారాయణదాసుగారును వారి మరియొక అన్నగారగు పేరన్నగారును చిన్ననాటినుండియు కవలల వలె పెరిగిరి. పేరన్నగారు సంగీతములో మంచి ప్రావీణ్యమును, శ్రావ్యమగు కంఠధ్వనియు కలవారు. అందుచే వారు వెనుక పాట పాడుచు నారాయణదాసుగారి హరికథకు వన్నె తెచ్చెడివారు. నారాయణదాసుగారు మెట్రిక్యులేషను పరీక్షలో కృతార్థులయి ఎఫ్. ఏ. క్లాసులో చేరి మొదటి సంవత్సరము విజయనగరములో చదివిరి. ఆ తరుణములో వారి సంగీత సాహిత్యములు విశాఖపట్టణము కాలేజీలో ప్రిన్సిపాల్ డబ్ల్యు. రామయ్యగారిని ఆకర్షించెను.అందుచే ప్రిన్సిపాలుగారి కోరికపై దాసుగారు వారిగృహ మందుండి రెండవసంవత్సరము విశాఖపట్టణములో చదివిరి. + +నారాయణదాసుగారు ఆంధ్రదేశములో అనేకపట్టణములలో 'హరికథా కాలక్షేపములు చేసి ప్రజల ఆదరాభిమానములకు పాత్రులైరి. మైసూరు మహారాజు వారి యాస్థానములో హరికథలు చెప్పి వీణవాయించి గొప్ప గౌరవమును పొందిరి. మలయాళ దేశములో హరికథలు చెప్పి కేరళపండితుల మన్ననలకు పాత్రులయిరి. కలకత్తాలో సంస్కృతములోను హిందీలోను హరికథా కాలక్షేపము లొనర్చి రవీంద్రనాథ ఠాగూరు మొదలగు వారిచే కొనియాడబడిరి. అట్లు ప్రసిద్ధిగాంచిన నారాయణదాసు గారినిగూర్చి పెక్కురు కవులు, పండితులు కావించి యున్న ప్రశంసల నన్నిటిని కూర్చినచో నవి యొక మహా గ్రంథముగా పరిణమింపగలవు. శ్రీ రాంభట్ల జగన్నాథ శాస్త్రిగారు నారాయణదాసుగారి నిట్లు ప్రశంసించిరి. + +శ్లో. అనన్య సాధారణ శక్తి యుక్త + స్స్వయం తు నారాయణదాస ఏకః +అన్యేతు సాధారణ శక్తియుక్తా + స్పర్వేపి నారాయణదాసదాసాః, + +నారాయణ దాసుగారి హరికథా కథనశక్తి అనన్య సాధారణ మైనది. అట్టి శక్తికలవారు వారొక్కరే కలరు. సాధారణ శక్తితోకూడిన శేషించిన హరికథా కథకు లందరు ఆ నారాయణదాసునకు భృత్యులవంటి వారే, అని పై శ్లోకమందలి భావము. + +1919 వ సంవత్సరములో విజయనగరపు మహారాజా వారు సంగీత కళాశాలను స్థాపించి శ్రీ నారాయణదాసు గారిని అందు ప్రిన్సిపాలుగా నియమించిరి. నారాయణదాసుగారు ప్రిన్సిపాలుగా నుండిన కాలమున కళాశాలలో ఇతర శాఖలతోపాటు 'హరికథ' నొకశాఖగా ఏర్పాటుచేసి ఎందరో హరిదాసులను తయారుచేసిరి. వారు డెబ్బది మూడు సంవత్సరములు పూర్తియయినతోడనే 1936 వ సంవత్సరమున తమ ప్రిన్సిపాలు పదవినుండి విరమించు కొనిరి. దాసుగారి అసాధారణ ప్రజ్ఞను గుర్తించి ప్రభుత్వమువారు వారి కంతకు ముందున్న జీతమునే ఉపకారవేతనముగా నొసగిరి. + +నారాయణదాసుగారు హరిదాసుగా గొప్ప పేరు పొందియుండిరి. అందుచే వారి హరికథా కథన కౌశల్య తేజస్సు వారి యందలి యితర ప్రజ్ఞలను గప్పివై చెను. వారు తమ ఇరువది నాల్గవయేటనే 'బాటసారి' యను ఆంగ్ల కావ్యము ననువదించిరి, పారసీక భాషలో గొప్ప కృషి చేసిరి; ఉమర్ ఖయ్యాం రచించిన 'రుబాయతు” లను సంస్కృతము లోనికిని అచ్చ తెనుగులోనికిని అనువదించిరి. శ్రీ సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణపండితులు సయితము ఈ గ్రంథమును చాల మెచ్చుకొనిరి. ఆంగ్ల మహాకవి యగు షేక్స్పియరు రచించిన నాటకములలోను కాళిదాస మహాకవి వ్రాసిన గ్రంథములలోను గల నవరసములను మధించి తీసి వాటిలోని గంభీరభావములను తెలుగులోనికి మార్చి 'నవరస తరంగిణి' అనునొక మహాగ్రంథమును నారాయణదాసుగారు రచించిరి. వారు అచ్చ తెలుగులో గొప్ప ప్రావీణ్యము కలవారు. 'నూరుగంటి' +అను పేరుతో ఈసప్ కథలను, 'వేల్పుమాట' యను నామముతో భగవద్గీతను, 'వెన్నుని వేయి పేర్ల వినుకలి' యను నామముతో విష్ణుసహస్రనామములను, \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0753.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0753.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4c86896ffafe2991021201213aa188adfe58f60f --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0753.txt" @@ -0,0 +1,13 @@ +డీర్లు), ఒంటెలు, గొజ్జెలు, బజ్జెలు ముఖ్యములయినట్టివి. ల్యాపులాండు ప్రాంతమునుండి తూర్పు నైబీరియా +ప్రాంతమువరకు ధ్రువమునకు చుట్టునున్న మండలములలో నివసించు ప్రాచీన ప్రపంచజనుల ఆర్థిక విధానమునకు +కణజులే మూలాధారములై యుండెను. ఇక ఆసియా ప్రాంతపు స్టెప్పీనునుండి దక్షిణమువరకు గుఱ్ఱములును, తూర్పు ఆఫ్రికాలో పశువులును ఎక్కువగా నుండును. సహారాఎడారిలోను అరేబియా ఎడారులలోను ఒంటెయు, గుఱ్ఱమును ప్రధాన జంతువులై యున్నవి. పసుల కాపరితనము చేయు పలువురు జనులకు గొజ్జెలును, అట్టి చిన్నజంతువులును ఉండును. టర్కీ స్థానములోని కాజకులు, ఆల్టాయి పర్వతాలలోనుండు కాల్మకుజాతి పార్వతేయులు, ఈశాన్య ఆసియాలోనున్న చక్ చీలు, ఉత్తర యూరోపులోనుండు ల్యాపులు, నీలగిరిలో నుండు తోడాలు - అనువారు దేశద్రిమ్మరులై యున్నారు. + +కఱ్ఱ, గసికవంటి ప్రాచీన సాధనములతో గుంటలు త్రవ్వి, విత్తులునాటి సేద్యముచేయు కాలములో వేటకానికిని, సేద్యగానికిని మధ్య అంత పెద్ద విభేదము లేకుండెను. బోరో ఇండియనులుకూడ అల్ఫారణ్య ప్రాంతములందు +త్రవ్వుటకు ఉపయోగించెడు ఒక మోటుకఱ్ఱతో చెట్టు పుట్టలను చదునుచేసి, మిగిలిన వ్యవసాయ కార్యములను +స్త్రీలకు వదలెదరు. మధ్య ఆఫ్రికాలోనున్న బంబూటి తెగవారు “వృక్షమానవులు" అనదగినవారు. వారు చెట్ల దగ్గర, చెట్లలో, చెట్లమూలమున జీవించెదరు. వారు చెట్లపై కెగబ్రాకుటలో అతిసాహసవంతులు. వృక్షా రోహణమున ఇది చాల ఎత్తైన చెట్టనిగాని, ఇది అపాయకరమైన చెట్టని గాని వారు గమనించరు. వారి ఆహారధాన్యములలో ముఖ్యమైనదగు జొన్న (Finger millet) ధాన్యమును తమపీఠభూములమీది నిస్సారపు నేలలందు పండించుటకు 8–13 ఎకరాలలో నుండెడు చెట్లతలలు నరకి, వాటిని ఒకచోట కుప్పగా పేర్చి, ఆకొమ్మలను కాల్చి విత్తులు నాటుటకు యోగ్యమగు ఒక ఎకరము నేలను తయారుచేసెదరు. ఈ తోటను 4-5 ఏండ్ల వరకు ఉపయోగించి, ఏటేట ఒకపంటను పండించెదరు. అయితే ప్రతి సంవత్సరము కొత్తతోపులను నిర్మాణము చేసెదరు. పొలములు మార్చిమార్చి సేద్యము చేయుచుండుట ఇండియాలో సాధారణ విషయము. ఉత్తరప్రదేశ్ బిహారులలోని కొరవలు, బెంగాలు, అస్సాములందుండు గారోలు, +అస్సాములోని నాగజాతివారు, మద్రాసు రాష్ట్రములోని ఖాండులు, కురుంబాలు, హైదరాబాదు రాష్ట్రములోని కోలములు, కోయలు భూమిని గుద్దలితో త్రవ్వి మార్పిడి, ఝం, లేక పోడు వ్యవసాయమును సాగించెదరు. ఇట్టికృషి విధానము పోలి నేషియా, మెలనేషియా, మల నేషియాలలో కూడ అవలంబింపబడుచున్నది. అభివృద్ధిచెందిన వ్యవసాయ విధానము లందు కై జీతగాండ్ర సహాయము పొందెదరు. పంటలు పండించు విషయములో నీటిపారుదల, మెట్లుగా తీర్చుట (Terracing)ముఖ్యముగా గమనింపదగిన పద్ధతులు. + +సంఘ వ్యవస్థ :- ఈనాడు కుటుంబమే సంఘ వ్యవస్థ యందు మొదటిమెట్టు. ఈ విధానము ఏదో ఒకరూపమున +సంస్కృతి పరిణామమందు అన్ని అవస్థలలోను గనబడు చున్నది. కుటుంబగణ నిర్మాణము ఆయా కాలములందు +మారుచు వచ్చినది. వేర్వేరు సంఘములలో దేశకాలములనుబట్టి వేర్వేరు కుటుంబ విధానములు అవలంబింపబడి +నట్లు తెలియుచున్నది. మగవాడు ఒకే భార్యను కలిగియుండి ఏక పత్నీ వ్రతుడయి యుండవలెనను భావమును చాల మంది ఆమోదించరు. మగవాడు ఒక భార్యకంటే ఎక్కువమంది భార్యలను పెండ్లాడవచ్చును. దీనిని బహుభార్యాకత్వ మందురు. పెక్కు మంది పురుషులకు ఒక తియే భార్యగా ఉండి ఉపకరించుట సకృత్తుగా జరుగును. దీనినే బహు పతిత్వము అందురు. అసాధారణ పరిస్థితులలో పెక్కుమంది పురుషులు ఉమ్మడి భార్యలను కలిగియుండ వచ్చును. ఈ మిశ్రసంయోగమును 'గణోద్వాహము’ (Group-marriage) అందురు. ఏక పత్నీ వ్రతమును ప్రాచీనులలో పెక్కు మందియు, నాగరికతకలవారిలో పెక్కుమందియు అవలంబించినారు. కాంగో, ఆసియా ప్రాంతాలలోనుండు కుబ్జులును (Pygmies), ఫిలిప్పైన్ప్ ప్రాంతమందలి 'అయేటా'లును (Aeta), సుమత్రా ప్రాంతములందలి 'కుబు' (Kubu) జాతివారును, మలయా ప్రాంతపు సుమాంగుజాతివారును- వీరలందరిలోను మగవాడు ఒక్క భార్యనే గ్రహింపగోరును. గొల్లలలోను, వ్యావసాయికులలోను బహుభార్యత్వము అతివ్యాప్తిలో నున్నది. కాని ఇది క్రమక్రమముగా అంతరించు చున్నది. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0756.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0756.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6463cc010c1df87c89c215071c5f25c0849c6c77 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0756.txt" @@ -0,0 +1,14 @@ +తము, నృత్యము, కవనము నాటకము, వాఙ్మయము ఇవన్నియు అతి ప్రాచీనకాలపు సమాజములందును, నాగరకతా విశేషముతో కూడిన సమాజములందును గూడ మరికొన్ని కళారూపములై ఉన్నవి. + +మానవుడు వృద్ధిపొందుచున్నకొలది మానవాతీతములగు భౌతిక అద్భుత దృశ్యములు, రూపములు మొదలగు వాటితో సంబంధము పొందుచున్నాడు. వాటికి గూర్చి తెలిసికొనుటకు ప్రయత్నించుచున్నాడు. వాటిని తన ఆధీనములో (చెప్పుచేతలలో) నుంచుకొనుటకో వాటిని ప్రసన్నము చేసికొనుటకో ప్రయత్నించు చున్నాడు. ఆదిమానవుడు ప్రకృతి పరిణామములన్నియు దుష్టశక్తులచే పరిపాలితము లని విశ్వసించి, వాటిని తన చెప్పుచేతలలో నుంచుకొనగోరును. ప్రతికి ప్రతి (like produces like) జనించు నను సిద్ధాంతమును పురస్కరించుకొని భౌతిక సంఘటన (Natural phenomina) లపై ఆధిపత్యము వహించు శక్తులను తన యాజ్ఞానువర్తులనుగా చేసికొనుటకు యత్నించును. ఈ సంబంధమున సంకేత విధానము (Symbolism) ప్రముఖపాత్రను వహించుచున్నది. సూర్యుడు, వర్షము, మేఘములు, +పంటలు, భూసారము (Fertility), ఉత్పత్తి (Growth) మొదలగు వాటి సంకేతరూపములు ముఖ్యములైనవి. ఇందు +వలన, వర్షము కురియించు ఇంద్రుని (Sky-God), విత్తులకు దోహదమిచ్చు భూదేవతను, పైరులను పండింపజేయు +సూర్యదేవతను, వీరేగాక ధాన్యదేవతను, ఉత్పత్తిదేవతను ఆదిమజనుడు పూజింపవలసి యుండెననుట స్పష్టము. +నైరృతి ఆఫ్రికాలోని "నామా హటంటాట్సు" జాతివారు (Nama Hottentots), ఆరిజోనా ప్రాంతమందలి “హోపి" +జాతివారు (Hopi), ఛోటానాగపూర్ ప్రాంతమందలి "ముండాహో” జాతులవారు వర్షపాత దృశ్యము ననుకరించుటచే వర్షము పడునట్లు చేయుదురు. దేశీయ సమాజముల అన్ని రంగములయందును కర్మకాండ వ్యాపించి యుండును. వేట, కళ, విహారములు ప్రధానముగ కర్మ కాండతో సంబంధించియుండును. విత్తులు నాటిననాటి నుండి పంటలకోత ముగియువరకు అన్ని సందర్భము లందును మతకర్మలు కలవు. మనుజుని యొక్కగాని, సమాజము యొక్కగాని జీవితరంగములందలి ప్రధాన ఘట్టములందు మతకర్మ ప్రత్యక్షమగుచుండును. కొన్ని తెగలలో జబ్బువచ్చిన యెడల అది సహజకారణ. సంభవమగు వ్యతిక్రమమని భావించక, క్షుద్రదేవతా ప్రభావమలితమని భావించెదరు. దక్షిణ పెనామాలోని "శాన్ ల్లోను ఇండియను”లలో (San Blఒs Indians), ఒక వ్యక్తి రోగియగుటకు వానియొక్కగానీ, ఆమెయొక్క గాని ఆత్మను లేక పర్బాను (Purban) ను రాక్షసులు దొంగిలించుటయే కారణమని తలంపబడును. చెరపట్టబడిన ఆయాత్మను మరల సంపాదించుట "వైద్యుడు - పురోహితుడు" అగు వాని కర్తవ్యమైయున్నది. అదే విధముగా మధ్య ఆస్ట్రేలియాలో నివసించు "అరాండా" (Aranda) జాతివారు సహజముగా మృత్యువు వాతబడుట ఊహింపజాలరు. అదంతయు శత్రువు యొక్క మంత్ర తంత్ర ప్రభావమే యని వారి నిరంతర దృఢవిశ్వాసము. మంత్రప్రభావమున మరణ మాపాదిల్ల జేయుటకు వారి కెన్నో మార్గములు తెలియును. + +అయితే మంత్రవిద్యకు మరణము కల్గించుటకంటె ఇతరప్రయోజనములును కలవు. ఉదాహరణముగా రోగములను కుదుర్చుట, భార్యను సంపాదించుట, నేరస్థులను శిక్షించుట, స్త్రీలను లొంగదీయుట పేర్కొనవచ్చును. సర్ బాల్డ్విన్ స్పెన్సర్ దక్షిణాస్ట్రేలియా అరాండా లనుగూర్చి మాట్లాడు సందర్భమున "జీవయాత్రయందు తనకు ప్రముఖముగా నుండు ప్రతి విషయము - అది ఆనందాత్మకముగానీ, దుఃఖాత్మకముగాని, మంచిదిగాని, చెడ్డదికాని—నిస్సంశయముగ మంత్రవిద్యకు సంబంధించినదే. కామము, వరదలు, ఋతుక్రమమున జంతువృద్ధి, భూమిలోనుండి చెట్లు అద్భుతముగా మొలచుట, చివరకు తనయొక్క జనన, మరణవిషయములు, తనచుట్టునుండు జనానీకపు జనన మరణ విషయములు - ఇవన్నియు మనము భావించినట్లు సహజ కారణ ఫలితములుగాక ఏదో యొక రూపమయిన మంత్రవిద్యా ప్రభావమున +జనించినవే యని ఆతని మనో నిశ్చయము" అని చెప్పిన మాట మిక్కిలి సత్యము. ఈ వాక్యాలు ప్రపంచములోని పెక్కు తెగలకు అన్వయించగలవు. + +రాజకీయ పరిపాలనా విధములు : రాజకీయ పరిపాలనా విధానములలో పెక్కు ఖండములందును, కొన్ని +నాగరకతా (సభ్య) మండలముల యందుము కూడ భిన్న \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0757.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0757.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f80be06f12ca800621d75bc4a0d3bb306029192c --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0757.txt" @@ -0,0 +1,27 @@ +రీతులు కలవు. దక్షిణ అమెరికా రాజకీయ సంస్థలు "ఇంకాసు" నందలి కేంద్ర నిరంకుశత్వము మొదలుకొని “ఓనా” యందలి సూత్రబద్ధ రాజకీయ విధాన శూన్య పద్ధతివరకు వివిధములుగా నున్నవి. ఓనాలో వృద్ధుల యెడ గౌరవము చూపుట, త్రికరణశుద్ధిగా నుండుట, అను ప్రాతిపదికలనే ఆధారముగా గైకొని స్థానిక సమాజ అధినాయకుడు సిద్ధాచార సంప్రదాయములను ప్రవర్తిల్ల జేయును. కాంగోలోని సభ్యతా ప్రాంతమందు పిగ్మీ (Pygmi హ్రస్వరూపులు) తెగవారిలో నుండు అతి సామాన్యపు కట్టుబాటులకును, లుండా, షాంగో, లూబా రాష్ట్రములందు స్పష్టముగా లక్ష్య లక్షణ సమన్వితమై, క్లిష్టతరమయి ఒప్పుచుండు రాజకీయ విధానములకును చాల వ్యత్యాసము కనిపించును. పోలినేసియాలో రాజకీయ విధాన సౌధమునకు పూర్తిగ మతమే మూలాధార మని చెప్పవచ్చును. ఇచ్చటి అధినాయకులు (లేక గురువులు) దైవాంశసంభూతులనుటనుబట్టియే వారి పదవి స్థిరపడు చుండును. మాలనేసియా ద్వీపములందు యథార్థమును, సుస్పష్టమునైన నాయకత్వము కనబడుచున్నది. పోతారు మండలములోని ఎస్కిమోలు, హైదరాబాదు రాష్ట్రములోని చెంచులు -- అనువారిలో నాయకత్వము వంశ పారంపర్యముగ సంక్రమించునది కాదు. వారు తమ +తెగ జనులలో నుండి నాయకుని ఎన్నుకొనెదరు. ఆనాయకుడు శక్తి సామర్థ్యములు, పలుకుబడి, వివేకము గల +వాడుగా నుండుట ఎన్నికకు ఒక యోగ్యతగానుండును. హైదరాబాదు రాష్ట్రములో ఆదిమజనుల పంచాయతులు +న్యాయ నిర్ణయమునందు చాల ప్రముఖ స్థానమును వహించియున్నవి. + +ఆదిలాబాదు జిల్లా :- ఆదిలాబాదుజిల్లా ఆంధ్రప్రదేశములో కలదు. ఇది అక్షాంశ రేఖ 18-3° నుండి 19.45° వరకును, తులాంశ రేఖ 77.53° నుండి 80.0° వరకును వ్యాపించియున్నది. క్రీ. శ. 1905 వ సంవత్సరమునకు +పూర్వము సిరిపూర్ తాండూరు జిల్లాకు ఆదిలాబాదు సబు జిల్లాగా ఎంచబడు చుండెడిది. + +ఎల్లలు :- ఈ జిల్లాకు ఈశాన్య, పూర్వభాగములందు మధ్య ప్రదేశములోని చాందా జిల్లాయు, దక్షిణమున +కరీంనగరము, నిజామాబాదు జిల్లాలును, నైరృతి దిక్కున నాందేడు (బొంబాయి) జిల్లాయు కలవు. పశ్చిమమునందును, ఉత్తరమునందును, మధ్య ప్రదేశము నుండియు, ఈశాన్య పూర్వములందు వార్ధా ప్రాణహితలనుండియు ఈ జిల్లా వేరుపడుచున్నది. ఆదిలాబాదు జిల్లా యొక్క వైశాల్యము 7,358 చ. మైళ్ళు. + +ఈ జిల్లాలో పదునొకండు తాలూకాలు, 1796 గ్రామములు, 13 పట్టణములు కలవు. + +తాలూకాలు: 1. ఆదిలా బాదు :- వైశాల్యము 580.48 చ. మైళ్ళు. జనాభా 1,01,611, పురుషులు 49,709; +స్త్రీలు 51,902: జనసాంద్రత ప్రతి చ. మైలుకు 175 మంది. + +2. ఉట్నూరు : వైశాల్యము 726.40 చ. మైళ్లు. జనాభా 34,404; పురుషులు 17.462; స్త్రీలు 16,942; ఇచట విఠలేశ్వరాలయ మున్నది. ఈ ఆలయ కారణముగనే దీనికి ఉట్నూరు అను పేరు కలిగినది. మొత్తము జనాభాలో ఆదిమవాసులు 8 వ వంతుకలరు. జనసాంద్రత ప్రతి చ. మైలుకు 47 మంది. + +3. ఖానాపూరు : వైశాల్యము 312.96 చ. మైళ్ళు. జనాభా 43,336, పురుషులు 22,391 స్త్రీలు 20,975; జనసాంద్రత ప్రతి చ. మైలుకు 139 మంది. + +4. నిర్మల : వైశాల్యము 566.40 చ. మైళ్ళు. జనాభా 1,21,029. పురుషులు 58,306, స్త్రీలు 62,723. జనసాంద్రత ప్రతి చ. మైలుకు 214 మంది. + +5. బోధ్ : వైశాల్యము 708.48 చ. మైళ్లు. జనాభా 72,372; పురుషులు, 36,232; స్త్రీలు,36,140, జనసాంద్రత ప్రతి చ, మైలుకు 102 మంది. ఈ తాలూకాలో కుంతల, పోచరా అను జలపాతములు కలవు. + +6. కిన్వటు : వైశాల్యము 608.64 చ. మైళ్ళు. జనాభా 73,118. పురుషులు 36,583 : స్త్రీలు 36,535. జనసాంద్రత ప్రతి చ. మైలుకు 120 మంది. + +7. రాజూరా : వైశాల్యము 776.32 చ. మైళ్ళు: జనాభా 75,357 ; పురుషులు 38,025; స్త్రీలు 37,337 జనసాంద్రత ప్రతి చ. మైలుకు 97 మంది. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0758.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0758.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..342b8024fb983dd125b8d102e45769d0c08ad2f7 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0758.txt" @@ -0,0 +1,33 @@ +8. సిర్పూరు : వైశాల్యము 855.68 చ. మైళ్ళు; జనాభా 1,04,091; పురుషులు 52,759; స్త్రీలు 51,352; జనసాంద్రత ప్రతి చ. మైలుకు 122 మంది, + +9. చిన్నూరు : వైశాల్యము 688,64 చ. మైళ్ళు; జనాభా 86,117; పురుషులు 48,666; స్త్రీలు 42,451; జనసాంద్రత ప్రతి చ. మైలుకు 125 మంది. + +10. లక్సెట్టిపేట : వైశాల్యము 734.08 చ. మైళ్ళు; జనాభా 98,812; పురుషులు 50,150; స్త్రీలు 48,662; జనసాంద్రత ప్రతి చ. మైలుకు 135 మంది. + +11. ఆసిఫాబాదు : వైశాల్యము 833.92 చ. మైళ్ళు; జనాభా 92,245; పురుషులు 46,599; స్త్రీలు 45,646; +జనసాంద్రత ప్రతి చ. మైలుకు 111 మంది. + +పుణ్యక్షేత్రములు : ఈ జిల్లాలోని 83 పుణ్య క్షేత్రములలో 62 హిందువులవి ; 21 ముస్లిములవి ; : ఆదిలా +బాదు తాలూకాలోని కేసలాపురము, కిన్వటు తాలూకాలోని మాహూరు ప్రసిద్ధ పుణ్య క్షేత్రములు. + +రాష్ట్ర పునర్వ్యవస్థీకరణ ఫలితముగా, నాందేడు జిల్లా యందలి ముధోలు తాలూకాలోని ముధోలు, భైన్ సా, కుబేర్ సర్కిళ్లు ఆదిలాబాదు జిల్లాలో కలిసినవి. ఆదిలాబాదు జిల్లాలోని బోధ్ తాలూకా, ఇస్లాపూరు సర్కిలు, కివ్వటు, రాజూరా తాలూకాలు బొంబాయి రాష్ట్రములో చేర్చబడినవి. (1956) + +పర్వతములు : ఈ జిల్లాలో సహ్యాద్రి ముఖ్యమైన పర్వతము. ఈ పర్వతము జిల్లాలో వాయవ్యమునుండి, +ఆగ్నేయదిశకు 175 మైళ్ళు వ్యాపించి యున్నది. ఇది గాక చిన్న గుట్టలుకూడ కొన్ని తూర్పు భాగమున కలవు. + +నదులు : ముఖ్యమైన నదులలో గోదావరి పేర్కొన దగినది. ఇది ఈ జిల్లాలో దక్షిణభాగమున ప్రవహించు +చున్నది. ఆదిలాబాదు జిల్లా గోదావరినదివలన దక్షిణమున నిజామాబాదు నుండియు, కరీంనగరంలోని కొంతభాగము +నుండియు వేరగుచున్నది. పెనుగంగానది ఇంకొక ముఖ్యమైననది. ఇది ఈ జిల్లా పశ్చిమ, ఉత్తర సరిహద్దులందు +ప్రవహించి వార్ధాలో కలియుచున్నది. వార్థా, ప్రాణహిత నదులుకూడ ఈ జిల్లా ఈశాన్య పూర్వ సరిహద్దులపై ప్రవహించుచున్నవి. ఇవిగాక, పెద్దవాగు, కాపనవల్లి, అలమూను, వంటి చిన్న నదులుకూడ కలవు. + +భూత త్త్వము : ఇచట భూగర్భ నిర్మాణమున పురాణ యుగమునకు సంబంధించిన పొరల పాషాణములు, కడప, సుల్లవాయి, గోండ్వానా జాతులకు చెందిన రాళ్లు ఉన్నవి. గోండ్వానా రాళ్ళ తరగతిలో తాల్చేరు, బరాకరు, +కాంప్టీ, కోటమా వేరి, చికియాల తలములు, దక్షిణ అగ్ని శీలాత్మకములు కూడి యున్నవి. + +అరణ్యములు : ఈ జిల్లాలో అధికభాగమున అరణ్యములు వ్యాపించియున్నవి. ఈ అడవులలో బిలుగు, టేకు, +మామిడి, చింత, బిజాసాల్, వృక్షములు పెరుగును. ఈ అడవులందలి కొండ ప్రాంతములందు పులులు, చిరుత +పులులు, ఎలుగుబంట్లు, సివంగులు, తోడేళ్ళు అడవి కుక్కలు, నివసించును. అడవుల మైదాన ప్రాంతము లందు ఎనుబోతులు, జింకలు తరచు కనుపించును. + +శీతోష్ణస్థితి : అరణ్యము అధికముగా నుండుటవలన జిల్లా వాతావరణము ఆరోగ్యకరముగా నుండదు. ఉష్ణోగ్రత మే నెలలో 105° F వరకు హెచ్చును. డిసెంబరు నెలలో 56° F వరకు తగ్గిపోవును. ఇచట సగటు వర్షపాతము సంవత్సరమునకు 41 అంగుళములు. + +ఖనిజములు : బలపపురాయి (Talc), సున్నపురాయి, ఎఱ్ఱలోహము, చల్ప ఆదిలాబాదు తాలూకాలో గలవు. +సిర్పూరు తాలూకాలోని రాజులగుట్ట కొండలలో సుద్దరాయి, సున్నము లభించును. రాజూరా తాలూకాలోని శాస్త్రి, పూనా గ్రామములందు నేలబొగ్గు కలదు, \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0759.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0759.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..83b777c7a0c737c2a92477dff1ffa66e5a40967d --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0759.txt" @@ -0,0 +1,26 @@ +1874-75 సంవత్సరములలో పరిశోధనాత్మక ఖననము కొంత జరిగినను, తరువాత కృషి లేకపోవుటచే సరియైన +ఫలితము కలుగలేదు. శాస్త్రి గ్రామమున 3 బొగ్గుగను లున్నవి. ఇచట గంధకముకూడ లభించును. + +జనాభా : ఈ జిల్లా మొత్తం జనాభా 1951 సంవత్సరపు లెక్కల ననుసరించి 9,02,522. ఇందు పురుషులు +4,51,882; స్త్రీలు 4,50,640 ; వీరిలో 7,89,417 మంది గ్రామప్రాంతములందును, 1,13,105 మంది నగర ప్రాంతము లందును నివసించుచున్నారు. + +కొండజాతులు : ఇచట ముఖ్యమైన కొండజాతి ప్రజలు గోండులు. జిల్లామధ్యలో పర్వతాలలోను అడవులలోను +నిండియున్న ఉట్నూరు, ఆసిఫాబాదు, రాజూరా తాలూకాలయందు ఈ గోండులు అధిక సంఖ్యాకులుగా నున్నారు. +ఈ జిల్లాలో వీరిసంఖ్య 1951 వ జనాభా లెక్కల ప్రకారము 90,591. + +వృత్తులు : ఈ జిల్లాలో ముఖ్యవృత్తి వ్యవసాయము.ఈ వృత్తిచే 6,40,150 మంది జీవించుచున్నారు. ఇందు +3,06,059 మంది సొంతభూములను సేద్యముచేసి కొందురు. 1,25,842 మంది యితరుల పొలములను కౌలుకు వ్యవసాయము చేయుదురు. 1,98,336 గురు వ్యవసాయకూలీలు. 9,913 మంది తమ భూములను కౌలుకు ఇచ్చి ఆ ఆదాయముతో జీవించెదరు. + +వ్యవసాయేతర వృత్తులైన వ్యాపారము, రవాణా ఉద్యోగాలుకూడ ప్రజలకు జీవనాధారములుగా ఉన్నవి. వీనిలో వ్యాపారము చేసెడివారు. 24,195 మందియు, రవాణావృత్తులలో నున్న వారు 11,766 మందియు, ఉద్యోగములలో 93,275 మందియు కలరు. + +విద్య : ఆదిలాబాదు జిల్లాను విద్యలో వెనుకబడిన దానినిగానే చెప్పవలెను. ఇచ్చట మొత్తము జనాభాలో +విద్యావంతులు దాదాపు నూటికి 5 గురు మాత్రమే. ఈ జిల్లాలోని 9,02,522 మందిలో అక్షరాస్యుల సంఖ్య 51,162 మాత్రమే. ఈ జిల్లాలో 399 పాఠశాలలున్నవి. ఇందులో 8 మాధ్యమిక పాఠశాలలు, 3 ఉన్నత పాఠశాలలు, మిగతవి ప్రాథమిక పాఠశాలలు కలవు. ప్రాథమిక విద్య నభ్యసించెడి మొత్తము బాలబాలికల సంఖ్య 22,654. + +వైద్యము : ఈ జిల్లాలో మొత్తము పదునాలుగు వైద్యశాలలు కలవు. వీనిలో ఒకటి జిల్లా వైద్యశాల, అది పెద్దది. శేషించిన వాటిలో ఒకటి ప్రాజెక్టులకు సంబంధించినది. ఒకటి జైలుకు సంబంధించినది. శేషించి నవి అందరకు ఉపయోగించునవి. ఈ వైద్యశాలలలో మొత్తం 24 మంది వైద్యులు పనిచేయుచున్నారు. ఇవి కాక యూనాని వైద్యపద్ధతి ప్రకారము పనిచేయు వైద్యశాలలు మూడు, ఆయుర్వేద చికిత్సా పద్ధతి ననుసరించెడి వైద్యశాలలు మూడు కలవు. వీనిలో 7 గురు వైద్యులు పనిచేయుచున్నారు. + +పంటలు :ఈ జిల్లాలో ఆహారమునకు పనికివచ్చు పంటలందు జొన్నపంట ముఖ్యమైనది. జిల్లా మొత్తము +విస్తీర్ణములో 5,43,732 ఎకరములలో జొన్న సాగు చేయబడుచున్నది. దీని తరువాత పేర్కొనదగినది వరి పంట. 70,604 ఎకరములలో వరి సేద్యము జరుగు చున్నది. సజ్జ, గోధుమ, మొక్కజొన్న కూడ పండించుట కలదు. సెనగ, కంది, పెసర ధాన్యములు కూడ ఈ జిల్లా వ్యవసాయోత్పత్తులలో నున్నవి. + +వ్యాపారపు పంటలలో ముఖ్యమైనది ప్రత్తి. ఈ జిల్లాలో మొత్తము 2,69,958 ఎకరములలో ప్రత్తి పండించుట కలదు. 34,119 బేళ్ల ప్రత్తి ఉత్పత్తి యగుచున్నది. ఇదిగాక 17,767 ఎకరములందు వేరు సెనగ; 15,479 ఎకరములలో ఆముదాలు పండు చున్నవి. ఆవాలు, నువ్వులు, చెరకు, పొగాకు ఇచట అప్రధానమైన వ్యాపారపు పంటలు. + +గృహపరిశ్రమలు : ఈ జిల్లాలో ప్రత్యేకముగా పేర్కొనదగిన చేతిపరిశ్రమలు లేవు. ఇచట సాలెవారు ముతక ధోవతులు, చీరలు స్థానికుల ఉపయోగార్థము తయారుచేయుదురు. ఇచట మొత్తము మగ్గముల సంఖ్య 3,257. రంగి రేజులు వస్త్రములకు అద్దకముపని చేయుదురు. వ్యవసాయ పరికరములను స్థానికులైన కమ్మరులు చేయుదురు. సిర్పూరులో చర్మముతో నీటితీత్తులు తయారు చేయుదురు. కొయ్యతోను, కఱ్ఱ చూర్ణముతోను వివిధ వర్ణములలో తయారుచేసెడి ఆటవస్తువులకు నిర్మల చాల ప్రసిద్ధివహించినది. నిర్మలలో ఇనుపకత్తుల పరిశ్రమ కూడ కలదు. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0762.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0762.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..def44533e02afbecdda3a96b28d0a8abe2773fa2 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0762.txt" @@ -0,0 +1,4 @@ +నీపద్ధతిపై చిత్రింపబడినవే. కాని ఛాయావాదుల యుగము నందలి చిత్రకారులు అనుక్షణము చంచలమైన వెలుతురు యొక్క ఫలితములను సహితము రాబట్టుటకు ప్రయత్నించిరి. ఈ విధమైన ప్రయత్నము సిద్ధింపవలయునన్నచో చిత్రకారుడు మోనోక్రోము (Monochrome) భూమిక యొక్క అవసరము లేకయే వర్ణమును సూటిగా ఫలకము (Canvas) నందు ఉపయోగింపవలయును. ఇది సులభరీతి కాదు. ఇది తాను చిత్రించువిషయము యొక్క పరిపూర్ణ జ్ఞానమునుపొంది, మనస్సునందు భావించి, సిద్ధహస్తుడైన చిత్రకారుడు చేయగలిగిన పద్ధతి. ఛాయావాదులు వర్ణములను ఇతర భూమి కల సహాయము లేక వాడుటయే కాక, సాధ్యమైనంతవరకు మిశ్రమములు కాని (Pure) వర్ణములనే వాడిరి. పసుపు, నీలవర్ణముల కలయికవలన ఆకుపచ్చవర్ణ మేర్పడినప్పటికి మిశ్రమవర్ణము, రెండు +రంగుల ప్రకాశమును (Brilliance) పతనము చేయుచున్నదను జ్ఞానము కలిగినవా రీపద్ధతి నవలంబించిరి.ఈ విధమైన విలక్షణ పద్ధతుల నవలంబించుట వలన ఫలితములు విజయ వంతములుగా నుండి చిత్రమునకొక యపురూపమైన సౌందర్యము నిచ్చినవి. ఈ పద్ధతివలన చిత్రము కేవల ఘనపదార్థము యొక్క వస్తురూపము చిత్రించుటయేగాక ఆ వస్తువు నావరించియున్న వాతావరణమును గూడ వ్యక్తీకరింపగలిగినది. ఈ యుగమునకు చెందిన చిత్ర కారులలో ప్రసిద్ధి వహించిన వారు మానెట్ (Manet) రినొయిర్ (Renoir) డిగాస్ (Degas) అనువారలు గత 5 శతాబ్దముల నుండి వాస్తవికతను సృజించుటకు చేసిన కృషి. వీరికాలములో ఫలవంతమైనది. + +ఛాయావాదము పరిపూర్ణముగ వికసించి, తన గమ్య స్థానమును చేరకపూర్వమే కొందరు కళాకారులు నూతన పద్ధతుల ననుసరించుటకు ప్రయత్నించిరి. ఆ ప్రయత్నమే పోస్టు ఇంప్రెషనిజం (Post impressionism) అను సిద్ధాంతము పేర వెలసినది. ఈ విధమైన నూతన సిద్దాంతమును కళా జగత్తున ప్రవేశ పెట్టుటలో తోడ్పడినది క్యామెరా (Camera) యొక్క ప్రభావ ఫలితములై యున్నవి. ఈ పోస్టు ఇంప్రెషనిజం అను దానికి సంబంధించిన చిత్ర ప్రదర్శనము లండన్ లొ జరిగిన సందర్భమున రోగర్ ఫ్రై (Roger Fry) అనునాతడు—“It was a new movement in Art, a movement which was the more disconcerting in that it was no more variation upon accepted themes but implied a reconsideration of the very purpose and aim as well as the method of plastic art. It was not surprising, therefore, that a public which had come to admire above every thing in a picture the skill with which the artist produced illusion should have resented an art in which such skill was completely subordinated to the direct expression of feeling.” అని వ్యక్తపరచిరి. ఈ నూతన సిద్ధాంతము నంగీకరించి సాధించినవారు సోరట్ (Seurat), పాల్ సై నాక్ (Paulsignac) అను వారలై ఉన్నారు. ఈవిధముగ చిత్రకళ శిఖరస్థానమునందినది. ఈ రోజులలో చిత్రకారునకు ఆకారము (Form) అంత ప్రధానమైనదిగా కాకుండెను. చిత్రమునకు పరిపూర్ణత్వము ప్రసాదించుటలో నొక వేళ ఆకారమును విరూపము చేయవలసిన యవసర మేర్పడినచో చిత్రకారుడావిధముగనే చేయుచుండెను. దాదాపు ఈ కాలమునందే ఛాయావాద రీతులందు విరక్తి పొందిన ముగ్గురు ఆచార్య శ్రేష్ఠులు విభిన్న దృక్పథములతో మూడు నూతన విధానములకు దారితీసిరి. వీరు పాల్ గాగిన్, వాంగోమ్, సీజా నె అనువారు. సాధారణముగా ఉద్రిక్త స్వభావుడైన వాంగోమ్ యొక్క చిత్రము లందు వర్ణముల విజృంభణము అధికముగా కానవచ్చును. కాని అతడుమాత్రము తుదివరకు ఛాయావాద సిద్ధాంతములనే యనుసరించెను. ప్రాచీనాలంకారిక పద్ధతి ననుసరించిన గాగిన్ అనువానివలె సిజాన్ అను నాతడు ఛాయావాదపద్ధతులకు పూర్తిగ తిలోదకములను వదలలేదు. అతడు అవసరమైనచో తాను ప్రతిపాదింపబోవు నూతన సిద్ధాంతములయందు ఛాయావాదము యొక్క సాహాయ్యము సైతము స్వీకరించి తన వ్యక్తిత్వమును కాపాడుకోనెను. చిత్రకళ ఉదాత్తమైన కళయని ఎంచు దేశములన్నింటి యందును సిజానె అను చిత్రకారుని పేరు కీర్తింపబడుచున్నది. అతడు తాను స్వయముగ (Abstract) చిత్రకళాకారుడు కాకపోయినను రాబోవు శకములో వర్ధిల్లగల (Abstract) చిత్రకారులకు ఆచార్య ప్రాయు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0763.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0763.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e6a8a8800a772bce724d426c5fa4ce61fa988f28 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0763.txt" @@ -0,0 +1,14 @@ +డయినాడు. అతని ప్రయత్నమంతయు ఎదుటనున్న దృశ్యమునకు సంపూర్ణమై శాశ్వతమైన లక్షణము (Characteristic) నాపాదించుటయందే లగ్నమై యుండెను. అతడే ఒక పర్యాయము నేను ప్రకృతిని యథారూపమున చిత్రించుటకు పూనుకొనలేదు. కాని దాని ప్రతినిధిరూపమును జూపి నాను - అని అనెనట. అతడు తనకు కలిగిన (మూడవ) పరిమాణ విషయకమయిన అనుభూతిని, చిత్రము యొక్క లోతును, (depth) చిత్ర ఫలకమునందు తార్కిక దృష్టిని పునర్నిర్మితము +గావించుటకు పూనుకొనెను, సాధారణముగ శాస్త్ర దృష్టిచే నావృతమైన వస్తువుల ఆకార ప్రాతిపదిక +లన్నియు, శంకు, స్తూపము, గోళము. వీటియొక్క ఆకారములోనుండునన్న సత్యము నాతడు పునః ప్రతిస్థిత మొనర్చెను. అతడు ఆరేఖాగణిత సంబంధములగు ఆకృతులన్నియు (plane by plane) విధానములో నమర్చి తగిన రంగులతో సంక్షేపముగను, ప్రస్ఫుటముగను చూపగలిగెను. అతని సమకాలిక కళాకారులు, విమర్శకులు అందరు, అతనికళ నిపుణమైనది కాదనియు, వికాసహీనమైన దనియు విమర్శించిరి. అయినను అతడు సరకుగొనక సమకాలిక భావముల కెదురీది తన సిద్దాంతమునకు రూపురేఖల నొసగి ఘనాత్మకత (cubism) అని ప్రపంచములో ప్రఖ్యాతినొందిన సిద్ధాంత విషయమున గురు పీఠము నధిష్ఠించెను. +. +ఛాయావాదముకంటే ఘనాత్మకత (cubism) అను సిద్ధాంతము యొక్క జీవనపరిమితి చాల స్వల్ప మనియే చెప్పవచ్చును. నిజానె అనునాతనికి సమకాలికుడైన గాగిన్ అనునతడు ప్రతిపాదించిన ప్రాచీనాలంకారిక పద్ధతి ననుసరించినవాడు మతిసే అను చిత్రకారుడు. తన భావములను వ్యక్తీకరించుటకు తోడ్పడు వివిధాంశములను చిత్రకారుడు సాలంకారముగ కూర్చు కళయే చిత్రరచన యని అతడు భావించెను. అతని అనుయాయి వర్గమునే షావులు లేక ఆటవికులు అని పిలిచిరి. ఈ +ఫావుల సంచలనమీ శకమునందు ప్రారంభించి దాదాపు 1914 సం. నాటి ప్రథమ ప్రపంచ సంగ్రామము వరకు సాగెను. ఈరీతియందు ప్రసిద్ధులయిన చిత్రకారులు వ్లామింకు, డిరాయిన్, రౌనాల్టు అనువారలు. ఈషావుల వలె వీరె, జొన్నార్టు ఎడునార్డు, విల్లార్డు అనువారు ఉద్రిక్త విధానము ననుసరింపక ప్రశాంత విధానమును చేపట్టిరి. వీరిని ఇంటినిస్ట్రీస్ (Intinistes) అందురు. + +తరువాత, చిత్రలేఖనము యొక్త దృక్పథములు కూడ రాజకీయ దృక్పథములతో నేకీభవింపబడ వలయునను ప్రయత్నములు గావింపబడినవి. ఆయత్నముల ఫలితమే ఫ్యూచరిస్టు (Futurist) సంచలనము. 1909 వ సం న మారినెట్టు అనునాతడు ఫ్యూచరిస్టు సిద్ధాంతములను రాజకీయ సిద్ధాంతములతో మేళవించెను. మారి నెట్టు, సేవరీని, అనువారు తమ చిత్రములలో చాలభాగము +యంత్రముల యొక్క శక్తుల నధికతరముగ కనబరచుట యందును, అతి త్వరితగమనముగల మోటారు ధ్వనికి సాంకేతిక చిహ్నములను కల్పించుటయందును, విప్లవము చేత నుద్రి క్తమయిన భావములను ప్రదర్శించుటయందును, శ్రద్ధ వహించినట్లు కానవచ్చును. ఐరోపా రాజకీయములు +ముఖ్యముగా మస్సోలినీ కాలమునాటి రాజ్యాంగ విధానములు, ఆనాటి చిత్రకళకు సామగ్రిగా గ్రహింపబడినట్లు తెలియుచున్నది. ఈ విధానము ఆనాటి ఫ్రెంచి చిత్రలేఖనముపై అధిక ప్రభావము కలిగించెను. + +ఫ్యూచరిస్టుల యొక్క ప్రయోగములు Shock tactics చిత్రకారుల రచనా విధానమునకు తోడుపడు నట్లుగా గ్రహింపబడినవి. 'డాడిజం' అనునవీన సిద్ధాంతము ఫ్రాన్సునందు జన్మింపక జ్యూరిచ్ నందు తలయెత్తినది. దాని ప్రముఖానుయాయి దేశములు జర్మనీ, రుమేనియా అనునవి. ఇంత వరకుగల నియమముల నుల్లంఘించుట, ఏవిధమయిన లక్షణమునకు లొంగకపోవుట అనునవియే +ఈ సిద్ధాంతము యొక్క ప్రధానాశయములు. కేవలము చిత్రకళయందేకాక సాహిత్యమునందును, రాజకీయము లందును, తుదకు జీవితమందుకూడ ఏ నియమముచేతను వ్యక్తి బంధింపబడకూడ దనియే వారి భావము. ''అన్ని పద్ధతులను తిరస్కరించుట, జన సమ్మతినొందిన అన్ని విలువ. +లను ధ్వంసముచేయుట, సృష్టి నిర్మాణము తదర్ధమే (స్వాభావికమే) అనుట, సృష్టి నిర్మాణ కళ యందు అది (ప్రకృతి) స్వయముగ నాశన మొందుట” అను సిద్ధాంతములను వారు ఉద్ఘాటించిరి. ఈ సంచలనము 1918 నాటి ప్రపంచ యుద్ధ ఫలితములగు నిరాశ, నిస్పృహ, \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0764.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0764.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..edbd412476ddecbb9e893f2e38e1f95c39ca4bb2 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0764.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +ప్రతీకార వాంఛ అనువాటివలన ప్రభవించిన దని చెప్పవచ్చును. + +తరువాత ప్రొఫెసరు ఫ్రెండు అనువాని సిద్ధాంతముల నాధారముగ జేసికొని అతివాస్తవికత (Surrealism) అను నూతన విధాన మొకటి చిత్రకళయందు ప్రవేశ పెట్టబడెను. ఈ సిద్ధాంత మీ సామాన్య జాగ్రజ్జగత్తునకు సంబంధించినది కాదు. ఇది మానవుని స్వప్నావస్థకును, స్పృహారహిత స్థితికిని సంబంధించినది. మానవుని మనస్సు అతార్కికముగ పరిభ్రమించినప్పటికిని అది యిట్టి స్థితిలో జాగ్రదవస్థయందు కంటె విశాలముగను, సత్యముగను, ప్రస్ఫుటముగను కనబడునని వాదించి చిత్రోపేతమయిన ప్రదర్శనము మూలమున (pictorial representation) దీని సిద్ధాంతమును వ్యక్తీకరించిరి. ఈ సిద్ధాంతమునకు సంబంధించిన చిత్రకారులగు చిరికో, మార్క్ చేగల్ వారల చిత్రములందు సంభావ్యము అసంభావ్యముగ గన్పట్టుట, కొన్నియాకారములు (Figures) గాలియందు +తేలిపోవుట మున్నగువాటిని కవితా సౌందర్యముతో ఆకర్షణీయమయిన పద్ధతిలో (design) ను, రచనా +కౌశల్యముతో (draughtsmanships) ను చిత్రించుట గోచరించును. + +ఆధునిక చిత్రికారు లందరిలోను తలమానికముగా ఎన్నతగినవాడును, సృజనాత్మకుడును, స్వతంత్రుడును అయిన పికాసో అనువానిని ప్రత్యేకముగ స్మరింపక చిత్రకళా పరమర్శము పూర్తి కాజాలదు. విశాలదృక్పథము కల ఇతని చిత్రకళారంగము చాల భిన్నము విపులము నైనది. ఈ యుగములో తలసూపిన అధికసంఖ్యగల ప్రాయోగిక (experimental) చిత్రకళాఖండములకు కారణభూతుడు అతడే. అతని పేరు 'Abstract'చిత్రకళతో సంబంధముకలదై యున్నప్పటికిని, వాని చరిత్రము తమ కాలమందలి పురోగమించుచున్న కళ యొక్క ముందడుగు. "His history is very much the record of the Forward Art movement in our time” అని విమర్శకులు అభిప్రాయపడిరి. ప్రతిభావంతుడైన ఇతడొక్కొక అపురూపమైన చిత్రమును ఒక్కొక శాఖకు చిహ్నముగా వెలయించి తన సమకాలిక చిత్రకారులును, సాధారణ ప్రజలును అత్యాశ్చర్యపడునట్లు చేసినాడు. +అతని ప్రథమ చిత్రమునందు రావేలును, 'ఆకా ఫే'అను చిత్రమునందు పాత్ర చిత్రణ విధానమును "ఫెమ్మె సాల్బార్" అను చిత్రమునందును కొంతవరకు ఛాయావాద రీతులును కొంతవరకు మనకు గోచరించును. ఇదియే అతని ప్రథమదశ (blue period) యొక్క ప్రారంభము. తరువాత నతడు నీగ్రోశిల్పము లందలి స్వతంత్ర భావమును, కళాసౌందర్యమును, కని వాటి ప్రభావమునకు లోనయ్యెను. 'విలేజి ప్రెస్ ఒ టెర్రాగోనె' అను చిత్రమునందు 'సిజానె' యొక్క రచనా సంప్రదాయమును అనుకరించెను. తరువాత ప్రౌఢదశ (Rose period) ప్రారంభమయ్యెను. ఇందు సర్కస్ ప్రదర్శకుల జీవితమును, హెరెలిక్విన్సు యొక్కయు, ఎక్రోబా ట్సు యొక్కయు జీవితముల నితివృత్తములుగా గొని నాడు. ఇందు పికాసో 'బ్లూ పిరియడ్' నందుకంటే పరిపూర్ణత నొందెను. అతడు ఫ్యూచరిజమును మాత్రము ఆమోదింప లేదు. తిరిగి అతడు తనదృష్టిని ప్రదర్శనాత్మక చిత్రకళా సంప్రదాయమునుండి మరలించి ప్రాచీన సంప్రదాయములకు సులభరీతిలో మెరుగులను దిద్దెను. ఫెర్నీస్ ఎఫ్రాయిజన్ బోర్డు డిలా మెర్ అను చిత్రమునందు అతి వాస్తవికత (surrealism) పునరుద్భవించినది. అనంతమైన నూతన రీతులతో వివిధ రంగములలో విహరింపగల ఈ దక్షుని అనంతశక్తులకు ఆధునిక కళాకారులందరు జోహారు లర్పించవలసినదే. + +ఆధునికులలో పాల్,క్లీ పాల్ నాష్, రాబర్టు, క్రిస్టఫర్ వుడ్, బెన్నికల్సన్, రోడ్రిగో, మొయని హారిన్, మాథోస్మిత్, వింఢాం మున్నగువారందరు ప్రాచీనాచార్యుల పద్ధతుల ననుసరించి తమకు రుచించిన మార్గమును సాధించిరి. ఈ విధముగ ఆధునిక చిత్ర కళా ప్రవాహము నిలుకడలేక నూతనమార్గముల సంతరించు కొనుచు ప్రవహించుచునే యున్నది. + +ఆధునిక భారతీయ చిత్రకళారీతులు :-భారతీయ చిత్రకళా చరిత్రలో ఆధునికయుగము అందును స్వాతంత్య్రప్రాప్తి తరువాత గడచిన కాలము చాల సారవంతమైనది. వ్యక్తిగత ప్రతిభల సవివర పరిశీలనకు పూనుకొనుటకు ముందు ఒక సర్వంకష సమీక్ష చేయుట అవశ్య \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0765.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0765.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e3493f178605dcd40c91e275b8328bd88f016eb9 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0765.txt" @@ -0,0 +1,19 @@ +కర్తవ్యమై యున్నది. అట్లు చేయనిచో కళాప్రచలన విధానమును సరియైన సాంఘిక సందర్భములో మనము గ్రహింపజాలము. + +అజంతా ప్రథమ కుడ్య చిత్రములతో రెండు వేల సంవత్సరముల పూర్వమునుండి వచ్చుచున్న భారతీయ చిత్రకళా సంప్రదాయము హిందూ దేశమున క్రీ. శ. 19 వ శతాబ్ది యంతమునకు అవసానదశ పొందినది. + +చిత్రకళా సంప్రదాయము యొక్క చరమ వికాసము హిమాచల ప్రదేశమునందలి చారిత్రకమైన త్రిగర్తమున (మూడు లోయలలో) ప్రత్యక్షమైనది. హిమాలయ పాదములందలి మైదానములు నానుకొని రాజపుత్ర వర్గములచే స్థాపింపబడిన ఈ మూడు చిన్న రాజ్యములలో రాజస్థాన చిత్రకళా సంప్రదాయాదర్శము పర్వత వాయు నైర్మల్యము యొక్కయు, కొండ సెలయేరుల స్వచ్ఛతయొక్కయు అంశములను పుణికి పుచ్చుకొనుటచే మరింత సుందరమై ఒప్పారినది. కంగ్రా, బసోహ్లి, సుకేత, మంజి, చంబ మున్నగు ప్రదేశములందలి చిత్రకళ పోషకుల సంఖ్య తగ్గుటచే క్రమముగా సన్నగిల్లెను. 1905 లో కలిగిన ధర్మశాలలోని భూకంపము ఈ మండలము నందలి కళకు స్వరూప ధ్వంసము కావించెను. + +పాశ్చాత్య సంప్రదాయ ప్రభావితమును, భూస్వాముల చిత్రించు సంప్రదాయముతో కూడినదియు అగు +ఒక సంకీర్ణ చిత్రకళా పద్దతి భారతదేశమునందలి కొన్ని ప్రదేశములలో కొంచెము కొంచెముగా +సాగుచుండెను. లక్నో పాట్నాలయందును, దక్షిణమున మైసూరునందును దక్షతతోకూడిన చిత్రకళ నిర్వహింపబడుచుండెను. కాని పహరి చిత్రకళయందలి రసవత్తరమును ఆత్మీయాంశ భూయిష్ఠమునైన పద్ధతి యొక్క జాడకూడ కనిపించుట లేదు. + +క్రీ.శ. 1854లో వై దేశిక సంస్కృతి ప్రభావముచే కలకత్తా కళాపాఠశాల (Calcutta School of Arts) +ఆరంభమాయెను, ఈ పాఠశాల బ్రిటనును ఆదర్శముగా గ్రహించెను. ఈ యుగమున బ్రిటిష్ వారికళ అనావశ్యక వివరములతో కూడిన భారవత్వమునకును, వైజ్ఞానికమైన ఉదా త్తతకును గల భేదమును వివేచింపలేక మిక్కిలి హీనస్థితిలో ఉండుటచే ఆ పరిస్థితి మిక్కిలి విషాదకరముగా పరిణమించెను. అపవిత్రాదర్శములు ఆంగ్లేయ కళను తద్వారా భారతదేశమునందలి కళాశిక్షణమును మలినీకరించుట సంభవించెను. + +ఈ పద్ధతికి చెందిన మధ్యరకపు ప్రతిభగల పలువురు వ్యక్తులలో పరిమిత రంగముననే ఐనను స్థిరమైన సిద్ధి నొందెనని చెప్పుటకు తగినవా డొక్కడున్నాడు. అతడు రవివర్మ. వంగదేశమునందలి పునరుద్ధరణ కాలమునకు చెందిన కళాకారులును, తరువాతి యుగమునకు చెందిన ఆధునికులును పెక్కు కారణములచే అతనిని లాఘవముతో పరికించుచుందురు. కాని రవివర్మ చిత్రలేఖనమునందలి గౌరవమును నిల్పెననుట మాత్రము యథార్థము, ఆధునిక యువకులం దిది ప్రధానలక్షణముగా కనిపింపదు. ఆతడు తన చిత్రముల అమ్మకము దృష్టియం దిడుకొనుటచే కేవల పండితాదరమునకే యధికమైన ప్రాధాన్యమిచ్చి యుండలేదు. ఆతడు పురాణములందలి అసంఖ్యాకములైన కథలకే చిత్రరూపము నొసంగెననుట నిజమే. కాని అవి లేఖన (చిత్రణ) వర్ణనవిషయములందు మిక్కిలి +దక్షతతో నిర్వహింపబడినవి. అతని చిత్రములందలి సారస్వతాశ్రయత్వముమాట యెట్లున్నను అందలి పరిపూర్ణమైన నిష్ఠమాత్రము తరువాతి వారికి ఆదర్శము కాదగియున్నది. + +భారతదేశమునందలి ఆంగ్లేయులు బలవత్తరమయిన సామ్రాజ్యవర్ధన విధానము నడుమ వైదేశికా క్రమణము వలన దేశీయ సంస్కృతికి కలిగిన హానికి ఇద్దరు ఆంగ్లేయులు పరిహారము చేకూర్చిరనుట మిక్కిలి ఆశ్వాసదాయకముగా ఉండును. వీరు కర్జను ప్రభువు, ఇ. బి.హావెల్ అనువారు. కర్జను ప్రభువు ఈ దేశమునందలి వాస్తుశిల్పముల' గొప్ప సంప్రదాయమునకు అలరి, వాటి రక్షణమునకై చట్టములు కావించెను. భారతీయ కళాకారులకు అమూల్యమును పై విధ్యముతో కూడినదియు అగు సొంత సంప్రదాయము ఉండగా వారిని వై దేశికా దర్శమును అనుకరింప ప్రోత్సహించుట వ్యర్థమును, +విషాదకరమును అని కలకత్తా కళా పాఠశాల కధ్యక్షుడైన హావెల్ గుర్తించెను.అందుచే కళావిషయమున +పొందబడిన సాంప్రదాయిక సిద్ధుల పరిశీలనము ఒనరింప వలెనని ఆతడు వాదించెను. విదేశము లందు డాక్టరు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0770.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0770.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..39dd79632a1821724f6e7829fdfbeea8f510cb8d --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0770.txt" @@ -0,0 +1,13 @@ +బహులక్షణ సమ్మేళనముతోకూడి ఉండుటచే ఆధునిక కళాపరిస్థితికి విలువకట్టుట చాల కష్టము. కాని అది ఒక విధముగా మంచి సూచనయే. నేటి భారతీయ చిత్రకళ పరుల సూచనలను అమోదించు చుండుట యందు విశ్వజనీనమును, స్వాయత్తము చేసికొని వ్యాఖ్యానించుట యందు జాతీయమును అయి కనబడుచున్నది. ఇటీవల చారిత్రక దృక్పథముకూడ పెంపొందింపబడినది. ఆధునిక +కళాభిజ్ఞులు గత చారిత్రక యుగములందలి కళాతత్త్వమును లోతుగా పరిశీలింప జాలి ఉన్నారు. ఆల్తమిరాలోని శిలాయుగపు వర్ణములందలి శక్తి సాక్షాత్కారములును, ఈజిప్టు కుడ్య చిత్రములందలి ఉదాత్తమయిన ఆంగిక చిత్రణమును, అజెటిక్ చిత్రములలోని అప్రకాశయుతత్వమును, ఆదిమ కాప్టిక్ కళయందలి నైశిత్యమును, సుంగ్ ప్రకృతి వర్ణచిత్రములందలి దృష్టి వైశాల్యమును,హిరోషిగె కళలోని రసపరిపూర్ణతయు, టిబెట్టునందలి ధ్వజపట చిత్రములలోని కథానక పద్దతియు, నీగ్రో కళ యందలి సాంకేతికత్వమును - దూర దేశకాలములకు సంబంధించిన ఇవన్నియు ఆధునిక భారతీయ కళపై +తమ ప్రభావమును చూపి ఉన్నవి. + +కొందరు భారతీయ చిత్రకారులు పరమతములకు సంబంధించిన వస్తువులను కూడ సమర్థతతో చిత్రింపజాలుటకు ఆధునిక ప్రకృతియందలి విశ్వజనీనతయే కారణము. క్రీస్తు జననము, మాజి (Mogi) యాత్ర, సిలువపై మరణము మున్నగు కథావస్తువులను గ్రహించి భారతీయ చిత్రకారులు వర్ణచిత్రములు రచించియున్నారు. ప్రతి కళయు విశ్వజనీనమయిన అర్థమునకు వైయక్తికమయిన రూపనిరూపణమని చెప్పదగును. మత సంస్థాపకులు మున్నగు మహనీయుల విశ్వజనీనతలోని వింత +యేమన వారి సందేశము ఆమోదింపబడిన ప్రదేశములం దెల్ల వారు జాతీయులుగా పరిగణింప బడుచుందురు. క్రైస్తవమత సంబంధమయిన కళను భారతీయముగా నొనరించుటలో క్రైస్తవ చిత్రకారులు చాల తోడ్పడిరి. + +నేడు భారతీయుల యెదుట ఉన్న ప్రధాన సమస్య పార్థక్యమును పాటించుటయా లేక పరదేశ ప్రభావ +ముల నామోదించుటయా అనునది. జాతి బంధములచే యూరపునకు అంత సన్నిహితముగా కట్టబడియున్న అమెరికాలో గూడ ఇట్టి సమస్య ఉప్పతిల్లె ననుట విస్మయకరముగాఉండును. నిశిత మయ్యు అసంబద్ధమయిన ఆకస్మిక దేశాభిమానముచే అమెరికను విమర్శకులు కొందరు ఆ ప్రాచీన ఖండము నందలి సంస్కృతిని అలవరుచుకోనుట కయి యూరపునకు అరిగిన ఫ్రాంకో, ట్యూటో అమెరికనులను నిరసింప మొదలిడిరి. కాని బాగుగా ఆలోచించిన పిమ్మట సమకాలిక విమర్శక తత్త్వము 1864 లో కళాపార్థక్యమునకు వ్యతిరేకముగా వ్రాసిన జేమ్సు జాక్సను జార్వెసు అను నాతని వాదముతో ఏకీభవించు చున్నది. శాస్త్రము, నీతి, భౌతిక శాస్త్రము అను వాని యందు ఎవ్వరును అట్టి పార్థక్యము ఉండునని కలలో కూడ తలంచి ఉండలేదని జార్వెసు నూచించి ఉండెను.“మనము ఇతర నాగరకతా విధానములందువలెనే మన కళయందుకూడ సమన్వయమునకై యత్నింప వలయును. అన్ని ఆధారములనుండియు గ్రహింపబడినట్టియు, స్థిరమయిన మన ఆత్మీయతచే జాతీయమును సధర్మమును చేయబడినట్టియు ఉదాహరణములు, జ్ఞానము, భావములు మున్నగు వానివలన కళాసంపదను పొందుట, అందు సమగ్రత్వమును సంపాదించుటకు సరియైన పద్ధతి.” + +భారతీయ పునరుజ్జీవనమునకు వెనుక నుండి ప్రాక్స్వాతంత్య్ర కాలభావములను ఇంకను విడువక పరదేశ ప్రభావమును అనుమానించువారు ఈ మాటలనుగూర్చి పర్యాలోచన చేయవలెను. కాని సమూల సంస్కరణము వాంఛించు భారతీయులు ఈ దృక్పథము యొక్క విజ్ఞానము తమ ప్రత్యేక సహకారముగా భావించి దానిని భారతదేశమున ఆచరణలో పెట్టుచో వారుకూడ పొరపడినవారే అగుదురు. ఏలయన పెక్కు శతాబ్దుల నుండి భారతీయ సంప్రదాయములకును, ఆసియా సంప్రదాయములకును నడుమ అధికమైన సమ్మేళనము జరుగుచున్నది. భారతీయాదర్శములు సింహళము, చీనా, జపాను, ఇండోచైనా, ఇండొనీషియా మున్నగుచోట్లకు పయనించినవి. మధ్య ఆసియా ప్రభావము మన శిల్పమును చిత్రకళను అధికముగా మార్పు చెందించినది. + +అనుకరణము, ' స్వాయత్తీకరణము అను వాని భేదమును గుర్తించినచో మనము సరియైన మార్గమును త్రొక్కినట్లే. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0772.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0772.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b6950fc20a46f8f09d49fbd9e789b51d203615ef --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0772.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +తరువాత ఆధునిక వాస్తు శాస్త్ర చరిత్ర, వైతాళికులైన వ్యక్తులను బట్టిగాక, ప్రపంచమంతటను వ్యాపించిన యుద్యమమునుబట్టి నడచినది. దీనికి కారణము వాస్తు శాస్త్రజ్ఞులలో ముఖ్యులైన వారి నిరంతర ప్రయత్నములే. ఫ్రెంచి దేశీయుడును, స్విట్జర్లాండులో జన్మించినవాడును, ఆకృతి రచనావేత్తయు, తత్త్వజ్ఞుడును అగు లి-కార్ -బిజీయరు, జర్మనీదేశపు వాస్తు శాస్త్రజ్ఞులైన వాల్టర్ గ్రోపి +యస్, మైస్ వెండర్ రోహె, ఎరిక్ మెండల్ సోహన్, డచ్ దేశీయుడగు జె. జె. పి ఔడ్ అనువారు ఈ సందర్భమున పేర్కొనదగినవారు. లి-కార్ బిజీయరు ఈ ఉద్యమ నాయకుడుగా నెన్నబడుచున్నాడు. ఆధునిక వాస్తువు ప్రాథమిక దశయందు చిత్రకళా రంగము నందలి వివిధ మతములచే ప్రభావితమైనది. + +ఈ తత్వము లన్నియు సందర్శన సిద్ధాంతమును (Theory of Vision) గూర్చిన వివిధ వాదములపై ఆధారపడి యున్నవి. వీనిలో కొన్నిమాత్రమే వాస్తువు నందు ప్రతిబింబించినవి. వీటిని క్యూబిజమ్, నియోప్లాస్టీ సిజమ్, ఎక్స్ ప్రెషనిజమ్, ప్యూరిజమ్, కన్ స్ట్రక్టి విజమ్, ఫ్యూచరిజమ్ అందురు. పయిని పేర్కొనిన వాదములు వాస్తుశాస్త్రము నావరించి చాలకాలము నిలువలేదు. ఇవి ఒక నూతనరీతిలో సంయోగము నొంది ఐరోపాలో నందరిచేత నవలంభింవ బడినవి. అమెరికాదేశమున ఫలివన్ ఫ్రాంక్ లాయిడ్ రైట్ (Sallivan Frank Lloyd Wright) అను వారి మార్గ దర్శకత్వమున ఆధునిక వాస్తువు భిన్నమార్గ మవలంబించినది. కాని ప్రస్తుతము ముఖ్యమైన వాస్తుపద్ధతి యొక్కటే నిలిచియున్నది. ఈ పద్దతి అమెరికా ఐరోపా పద్ధతుల సమ్మేళన రూపమని చెప్పవచ్చును. మనదేశమునందలి ఆధునిక వాస్తుశాస్త్ర పద్ధతులగూర్చి సంక్షిప్తముగా అంత్యభాగమున చర్చింతము. + +క్యూబిజం : ఇది వస్తువులను రేఖాగణిత సంబంధము అయిన ఆకారములతో కూర్చి చిత్రించు పద్ధతి. వాస్తు +శాస్త్రమును ప్రభావితము గావించిన విభిన్న వాదములలో క్యూబిజమ్ (Cubism) ముఖ్యమయినది. ఈ ప్రభావమొక యుద్యమ రూపమున కలిగినది. యథాదర్శనము (perspective) కనిపెట్టబడిన తరువాత అది నవజీవన +(Renaissance) యుగవాస్తువుపై ప్రభావము కలిగించినది. ఆధునిక వాస్తువుపై క్యూబిజమ్ ప్రభావముగూడ నిట్టిదే. యథాదర్శనము కనుగొనుటతో దృక్కు (Vision)త్త్రె పరిమాణకముగా మారినది. ఒకే దృక్కోణము నుండి స్థలాకాశము (Space) లోతునందును. ఇతరము లయిన రెండు పరిమాణములందును గ్రహింపబడుచున్నది. నిరంతరము పరిభ్రమించు ఒక కేంద్రమునుండి స్థలాకాశము యొక్క భౌతిక భావనను గ్రహించుటను క్యూబిజము వాదులు అలవరచుకొనిరి. వీరికి ఒక దృక్కోణమునుండి చూచుట సరిపోదు. ఒకేవస్తువును వివిధ దృక్కోణముల నుండి ఏక కాలమున పరికించి సాధ్యమైనంత సన్నిహితముగ దాని ప్రత్యేక సారమును తెలిసికొనుటకు వీరు ప్రయత్నింతురు. వస్తువు యొక్క బాహ్యరూప సందర్శనముతోనే తృప్తినందక వీరు వస్తువు యొక్క అంతర రూపమునుకూడ ప్రదర్శింతురు. యథాదర్శనము యొక్క మూడు పరిమాణములకు తోడుగా నాలుగవదిగా నెన్నబడు కాలమునుగూడ వీరు చేర్చిరి. దీనిని సాధించుటకై వస్తువును అంగ ప్రత్యంగములుగా విడగొట్టి దానిని సామూహిక చిత్రముగా ప్రదర్శించుటకు క్యూబిజము +చిత్రకారులు యత్నించిరి. ఈ పద్ధతి ఆధునిక వాస్తువున చాల నూతన లక్షణములు బయలు దేరుటకు కారణమైనది. గమనాగమనము లొనర్చు సమతలములు, ఒక దానినొకటి అడ్డముగా దాటి వివిధకోణములలో చొచ్చుకొనిపోవు ఉపరితలములు, స్థలా కాశమునందు వ్రేలాడు సమతలములు మొదలగు లక్షణము లిట్టివి. దాని ప్రత్యేక పరిమాణము లలో చూడబడినదై ఒక సామాన్యమైన గోడయు, ఒక రేఖాగణిత ఆకృతియు, విశిష్టస్థాయి నందుకొని మనకు ప్రత్యేక సాంద్రానందము నీయ జాలియున్నది. ఇట్టివానికి అలంకరణపు జిలుగులు అనావశ్యక భారములే యగుచున్నవి. ఇదివరకు వాస్తుకారులు భవన విషయములో పృథుత్వ దృఢత్వములను గూర్చియే యాలోచించువారు. కాని యాధునిక వాస్తుకారులు ఘనపరిమాణమును, "సమతలముచే నియమితమైన స్థలాకాశమును" దృష్టియం దుంచుకొనుచున్నారు. + +1925 సం॥న గ్రోపియన్ చే నిర్మింపబడిన డెస్సాలోని బావుహాప్, ప్యారిస్ సమీపమున లి-కార్- లిజీయర్ నిర్మించిన సెవాయ్ భవనము, క్యూలిస్టు వాస్తురీతిని \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0773.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0773.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..625de08605828c13d3e956f76301f611d4ba51ca --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0773.txt" @@ -0,0 +1,8 @@ +సూచించు రెండు చక్కని నిదర్శనములు. ఆధునిక వాస్తువునకు గురుప్రాయులైన యీ యిద్దరు శాస్త్రజ్ఞులును యుద్ధా నంతర కాలమున క్యూబిజము సిద్ధాంతములను వాస్తువున ప్రవేశ పెట్టుటకు ప్రోత్సహించిరి. బావుహాస్ లోని ప్రయోగశాలా భవనపు గోడలు బ్రహ్మాండ మైన గాజు పలకలతో నిర్మింపబడినవి. దీనివలన కలిగిన పారదర్శకత బాహ్యాంతరములకున్న భేదమును తొలగించినది. ఒక దానిమీద నొకటిగా పేర్చబడిన అంతస్తులన్నియు ఏక కాలమునందే దృష్టికి అనును. గాజుతో నిర్మింపబడిన మూలలు భవన బాహ్యము యొక్క నిరంతర క్రమమును దృష్టికి విచ్ఛేదన మొనర్చుటకు తోడ్పడుచున్నవి. ఇది యొక పెద్ద ద్రవ్యరాశి యను భావమే కలుగదు. భవనాంతర నిర్మాణము లన్నియు బాహ్య ప్రదేశము నుండి కాన్పించును. స్థలా కాశములో వ్రేలాడునట్లు భ్రమకొల్పు వివిధ సమతలము లే ఈ భవన నిర్మాణము నందలి మూలాంగములు. సేవాయ్ ప్రాసాదమునందుకూడ అదే పారదర్శకతయు, బాహ్యాభ్యంతరావకాశముల అన్యోన్య +సంక్రమణమును చూడనగును. ఇది పారదర్శకతవలన మాత్రమేకాక, భవనము యొక్క బాహ్యప్రదేశమును లోపలి భాగమునందలి ఘనావరణము (Cube) లోనికి గొనివచ్చుటవలన సాధింపబడినది. ఇష్టము వచ్చినట్లు అమర్చుటకు వీలుగానున్న గాజు గోడలు బాహ్యాంతర్భేదమును తొలగించినవి. ఈ కట్టడము అన్ని వైపులను అభిన్నముగా నుండుట కూడ దీని క్యూబిస్టు తత్త్వమున కొక నిదర్శనము. ఇది స్తంభములపై ఏకాంతముగ నుండుట చేతను, మొదటి అంతస్తును దాదాపు పూర్తిగా కాశీగా వదలుటచేతను కట్టడపు ఘనపరిమాణదృష్టియే యదృశ్యమగుచున్నది. + +నియోప్లాస్టిసిజం : ఇది బంకమన్ను, మైనము మొదలగు మృదు పదార్థములతో ఆకృతులను కల్పించు శిల్ప +ములో నూతనరీతి, ఇదియు, ఇకముందు పేర్కొనబడు వాదములలో ఎక్స్ ప్రెషనిజము అనునదియు తప్ప, తక్కిన వన్నియును క్యూబిజమునుండి బయలు దేరినవియే. క్యూబిజమును వాస్తవికముగా మార్చుటయను ఈ వాదమును మోండ్రియం (Mondriam) అను చిత్రకారుడు స్థాపించెను. చిత్రము యొక్క సమతలముమీద దీర్ఘచతురస్రములును, సమచతురస్రములును మృదుగతితో నుండు సంబంధముపైననే చిత్రనిర్మాణమంతయు ఆధారపడి యుండునని ఈతనివాదము, మరియు మూలవర్ణములైన నీలి, ఎరుపు, పచ్చ - రంగుల సమసమ్మేళనము, వానికి నలుపుతోను, తెలుపు యొక్క వివిధ చ్ఛాయలతోను ఉండదగిన సంబంధము అతి ప్రాముఖ్యము నొందునని ఈతని భావము. రంగుల సమప్రదేశములు, రేఖాగణిత శాస్త్రానుసారముగా నున్న ఆకృతులు ఒండొంటి సరసను నిల్పుటచే ఆకర్షణ కలుగు చున్నది. మైస్ వాండర్ రోహె అను వాస్తుకారుడే నియోప్లాస్టిక్ వాదియనుటకు అధికార్హత కలిగియున్నాడు. జె. జె. పి. అవుడ్ కూడ ఈ సిద్ధాంతము నుపాసించినవాడే. దీని ప్రభావము బాన్ హౌసేపై గూడ నున్నది. గ్రోపియస్, మైస్ అనువారు శిక్షకులుగానున్న హార్వర్డు శిక్షా స్థానము పై గూడ దీని ప్రభావము లేకపోలేదు. + +ఎక్స్ప్రెషనిజము (Expressionism): యుద్ధానంతర కాలమున ప్రారంభమైన ఇంప్రెషనిజము (Impressionism) అనుదానికి ఇది ప్రతికూలముగా చిత్రకళారంగమున బయలు దేరినది. చిత్రకళయందు వ్యంగ్యరీతికి ప్రాధాన్యమిచ్చి వాస్తవికతను అంగముగా చేయుపద్ధతిని ఎక్స్ ప్రెష నిజము అందురు. చిత్రమునందు వివరముల యొక్క సమగ్రాకృతిపై భావనను నిలుపుటణం ప్రెషనిజము అనబడును. వాస్తువునందు ఈ సిద్ధాంతము సమకాలికమైన పిడివాదములకు ప్రతివాదముగా నావిర్భవించినది. ఎక్స్ప్రెషనిజము అను వాదమును సమర్థించిన నిర్మాత, ప్రయోజనవాదమును తిరస్కరించి, భవనాంగములను సాంకేతిక చిహ్నముల ద్వారమున ప్రకటించుటకు యత్నించును. నేత్రవైద్యమున కుపయోగపడు పరికరముల తయారు కర్మాగారము కన్నులవంటి రెండు మహోన్నత ద్వారములచే సూచింపబడినది. ప్రథమ ప్రపంచ సంగ్రామమునుండి 1924 వరకు ఎరిక్ మెండెహసన్ (Eric Mendhe Son) అనునాతడు గొప్ప వ్యంగ్యరీతి +ప్రవక్తగా భావింపబడెను. అతని చిత్రములు, సొన్ స్టయిన్ గోపురము, ఈ వాదమునకు చక్కని నిదర్శనములు. జర్మను వాస్తు కారులందరు అల్పముగనో అధికముగనో ఈ యుద్యమముచే ప్రభావితులైనవారే. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0774.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0774.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1102bba36c825463e7a3d9bf81011c99f1a030ca --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0774.txt" @@ -0,0 +1,13 @@ +Purism - నిష్కళంకతావాదము (విశుద్ధతావాదము ) : ఇది క్యూబిజమునకు మిక్కిలి సన్నిహితమైనది. దీనిని +లి - కార్ బిజీయరును, ఓజెన్ ఫాంటు అను చిత్రకారుడును ప్రవేశ పెట్టిరి. రేఖాగణితపు రూపములును, సహజ రూపములును గూడ సౌందర్య స్థానములేయనియు సమకోణ చతురస్రము, గ్రుడ్డు, వక్రరేఖ మొదలగు ఆకృతులన్నియు సుందరము లేయనియు ఈ వాదసారము. వాస్తువున ఈ వాదమును ప్రవేశపెట్టినవాడు లి-కార్ బిజీయర్ అనునాతడు. + +Constructivism - నిర్మాణత్వవాదము : భిన్న భిన్న కాలములందీ వాదమునకు భిన్న భిన్నార్థములు కల్పింప +బడినవి. కాసిమిర్ మాలెవిచ్ (Kasimir Malewitch) అను రష్యా చిత్రకారుడు 1913 ప్రాంతమున దీనిని ప్రారంభించెను. ఈతడు సహజ వస్తువులన్నిటిని త్రోసి పుచ్చి, వంగ్యాత్మకములును, భావములను తెలియ జేయునవియు నగు కొన్ని చిహ్నములను గ్రహించెను. ఇతడు విభిన్న వస్తువులకును, వాటి అన్యోన్య సంక్రమిత దశలకును గల సంబంధమును గుర్తించుటకు యత్నించెను. యుద్ధానంతరము రష్యాలో ప్రచారమైన వాస్తు - ఉద్యమ మంతయు నిర్మాణత్వ వాదము పేర బరగుచున్నది. ఈ నిర్మాణములన్నియు భవనము యొక్క అంతరార్థమును కాల్పనిక స్థాపత్యరీతులలో ధ్వనింప చేయుటకు పూనుకొనును. ఈ ఉద్యమము ఐరోపాఖండమున అంతగా ఆమోదమును బడయలేదు. బ్రిటిషు చిత్రకారుడు గేబో దీనిని గ్రహించినను వాస్తువున నిది ప్రత్యేక కృతులను ప్రసాదించలేదు. + +Futurism - భవిష్యతావాదము : ఇటలీ దేశీయుడైన ఆంటోనియో సాంగ్ యీలియా అనునతడు (Antonio +Sant Elia) 1914 సం॥ లో చేసిన ప్రకటన పత్రిక (Manifesto) తో భవిష్యతావాద మారంభమైనది. కాని త్వరలోనే ఇది ఆచరణము నుండి యంతరించినది. బోక్సి యోని యొక్క శిల్పఖండములు ఈ త త్త్వమునకు నిదర్శనములని చెప్పవచ్చును. వాస్తువునందు ఈతత్త్వము ప్రయోజనతా వాదమును స్థిరపరచినది. ఇదిగాక సమ్యత్వము (Elasticity), తేలికదనము, గమనశీలము (Mobility), నిరంతర పరివర్తనము అను గుణములను గూడ ఈ వాదము సమర్థించినది. సాంత్ ఈలియా యొక్క చోద్యమైన ఊహలేకాని అతడు తన ఊహలకు ఎట్టి రూపమును నొసగజాల డయ్యెను. ఈ ఉద్యమము భవన బాహ్య స్వరూపముతో సంబంధించినది మాత్రముగానేఉండెను. బాహ్య ప్రదేశముననుండి పైకిని, క్రిందకును కదలుచుండు లిఫ్టులును విభిన్న తలములలో మోటార్లు పయనించుటకు వీలగు విశాలమైన వీథులును-భూగర్భమున ప్రయాణముచేయు రైలుబండ్లును ఈ వాదము వారి ప్రధాన విషయములు. + +ఆధునిక వాస్తువునకు, ప్రయోజనాత్మకము, వాస్తవికము, అంతర్జాతీయము, అను విశేషణము లుపయోగింపబడుచున్నవి. అంతర్జాతీయమని అమెరికాలో ప్రచార మధికము. ప్రయోజనాత్మకము, వాస్తవికము అను విశేషణముల ముఖ్యసూత్రము లివి. నగరములకు భవనములకు ఏర్పరచిన ఆకృతులకును వాటి నిత్యోపయోగ సూత్రములకును, టెక్నికల్ అవకాశములకును వాస్తుశాస్త్రము విరుద్ధముగా ఉండరాదని వీరి యుద్దేశము. ఆకృతి రచనలు మానవుల నిత్య ప్రయోజనము లకు సంబద్ధములై యుండవలెను. జనుల రాక పోకల అవసరములనుగూడ దృష్టిలో నుంచుకొనవలెను. ఒక దృష్టితో పరికించిన ఆధునిక వాస్తువు ప్రయోజనాత్మక మైనమాట నిజమేకాని, ప్రయోజనాత్మకతయే వాస్తువునకు మూలసూత్రము కారాదు. ఆధునిక వాస్తువు అంతర్జాతీయమని చెప్ప వీలు లేదు. ఇది దీని ప్రాథమికావస్థలో అంతర్జా +తీయముగా నుండెను. దీనికి కారణములు : అభిరుచుల పునరుద్ధరణము సాంకేతికముగా క్రొత్తరీతుల కనుగొనుట, మార్పులు, సామాజిక సమస్యలపై నాసక్తి, నిర్మాణ ద్రవ్యములు- ఇవన్నియు అంతర్జాతీయములు. ఇవి యాధునిక వాస్తువునకు అంతర్జాతీయత్వమును సమకూర్చినవి. నిపుణమైన వాస్తువు ఒకేకాలమునందు వివిధ ధర్మములను కలిగియుండునని ఇప్పుడు విజ్ఞులందరును అంగీకరించుచున్నారు. అది అంతర్జాతీయము, జాతీయము, ప్రాంతీయము, వైయక్తికముకూడ ఏకకాలమునందు కావచ్చును. + +1923-33 వరకుగల దశాబ్దమున ఐరోపాలో ఆధునిక వాస్తువును ప్రోత్సహించిన కేంద్రములు రెండుగలవు. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0775.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0775.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2eb0f51ab493915d5c0a41c9fc0b77bbde8e13f4 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0775.txt" @@ -0,0 +1,8 @@ +అవి లి- కార్ –బిజీయరు యొక్క కార్యాలయము, గ్రోపీ యస్ చే నిర్వహింపబడిన బావుహావుస్ విద్యాలయము అనునవి. ఆధునిక నిర్మాణములందు. చక్కని కల్పనల కీదశాబ్ద మెన్నికగన్నది. ఈ దశాబ్దపు చివర నీయుద్యమము సన్నగిల్లెను. ప్రథమమున జర్మనీలోను, క్రమముగా రష్యా, ఫ్రాన్సు దేశములందును, 1938 లో ఇటలీయందును దీనికి పట్టుతప్పినది. జర్మనీ, ఇటలీ, రష్యా దేశములం దిది క్షీణించుట కాయాదేశముల రాజకీయ పరిస్థితులే కారణము. కాని ఫ్రాన్సులో దీని పతనమునకు హేతువులు భిన్నములు. ఇచట ఆధునిక వాస్తువునకు మూలమని యెంచబడిన ప్రయోజనాత్మక వాదము +అసమర్థమని నిరూపింపబడినది, వాస్తవిక వాదమును, ఉపయోగతా వాదమును (utilitarianism) ఉపాసించు +వారు ఆభాసభావనలచే కొన్ని పనులు చేయుచుండిరి. ఈ సిద్ధాంతములు, క్షీణించిన రీతుల మట్టు పెట్టుట కుప +యోగకారులుగనే యున్నను, సంప్రదాయ వాదము పై విజయము సాధింపబడిన తరువాతను, వాస్తుశాస్త్రజ్ఞులు +వాస్తు నిజతత్త్వమును గ్రహించిన పిమ్మటను, ఆధునిక వాస్తుశాస్త్ర వ్యాప్తిని సమర్థించుట కీ వాదములు సమర్థములు గాకుండెను. ప్రయోజనాత్మక వాదమునకు మూలభూతుడైన లీ కార్బుజియర్ కూడ కళనుగూర్చి ఐంద్రజాలిక సిద్ధాంతములను ప్రతిపాదించుచు, అకలంక రూపసౌందర్యమునుగూర్చి గేయప్రశంసలు చేయుట చూచి భావుకులు కళవళపడ జొచ్చిరి. (లీ కార్బుజియరు విశుద్ధతా వాదమును సమర్థించినవాడు) వాస్తుశాస్త్రజ్ఞులు ఆధునిక వాస్తువునకు మూలములని చెప్పుచున్న వివిధ దార్శనిక సిద్ధాంతములను ప్రయోజనాత్మక వాదముతో సమన్వయింప మొదలిడిరి. అందుచేతనే 1930 నుండి లికార్ బిజీయరును J. J. P. జౌడును యూరపులో తమ నిర్మాణకృషి నాపి వేసిరి. గ్రోపియస్, మైస్, మెండెల్ సోహారు, జర్మనీ వదలి అమెరికా దేశమునకు వలసపోవలసి వచ్చెను. ఫిన్లాండు వాడగు సారినేను, స్వీడన్ దేశస్థుడగు రోటెన్ బర్గుకూడ అమెరికాలో ప్రవాస మేర్పరచుకొనిరి. ఆధునిక వాస్తువు స్విట్జర్లాండు లోను, స్కాండినేవియన్ దేశములందును జక్కగా అభివృద్ధి నందినది. ఇది కొంత కాలము ఇటలీలోను, జెకోస్లోవేకియా +లోను అభ్యుదయము గాంచినది. ఇంగ్లాండునందుదక్క తక్కిన దేశములందు అంతటను ఆధునిక వాస్తువు క్షీణదశ నెదుర్కొనవలసి వచ్చినది. ఇంగ్లాండునందు ఆధునిక వాస్తువు సిద్ధాంతాత్మకముగా గాక, ప్రయోగ దశాత్మకముగా మాత్రమే గ్రహింపబడుటచే కొంత కాలము నిలుచుటకు సాధ్యమైనది. + +ఆధునిక వాస్తుశాస్త్రజ్ఞులలో రెండవ తరము వారి నిర్మాణములలో చక్కని యభివృద్ధి గానవచ్చుచున్నది, ఈ తరమునకు చెందినవారు ప్రయోజనతా వాదపు వాతావరణమున జన్మించిరి. దానిని పునాదిగా స్వీకరించి వీరు పురోగమనము సాధించిరి. విశుద్ధరూపమునకును, సాంకేతిక ప్రక్రియకును సమన్వయము కుదుర్చుట వీరికి ముఖ్య సమస్యయైనది. వీరు వాస్తువును సిద్ధాంతముల బారినుండి తప్పించి, దానికి మానవత్వము నాపాదించుటకు ప్రయత్నించిరి. యువక వాస్తుకారుల యుత్తమ నిర్మాణములం దీ యభిప్రాయము చక్కగా వ్యక్తమగుచున్నది. సామాన్య మానవుని జీవితము నకును, ఆతని నిత్య సమస్యలకును వాస్తువును సన్నిహిత పరచుటకు వీరు ప్రయత్నించిరి. మానవ సంక్షేమమును, మన స్తత్త్వ పరిశీలనమును వీరు దృష్టిలో నిడుకొనిరి. వీరి నిర్మాణములు ప్రయోజనతాభిప్రాయములను విపులీకరించినవి వీరి కట్టడములందు నూతనత్వము, ఉల్లాసము, క్రీడా రతియు కనిపించును. వైవిధ్యములేని చదునైన ఇంటి కప్పులకు, నగ్నకుడ్యముల కీరితి భిన్నమైనది. సాంకేతిక దృష్టిననుసరించియు, ముఖ్యముగా నిర్మాణమునకు సంబంధించిన ఆర్థిక సమస్యలను బట్టియు వాస్తువు సామాన్య ప్రయోజనాత్మకమైనది. కాని కేవల మిదియే పరిపూర్ణ వాస్తువు కాజాలదు. వాస్తువు సామాన్యముగా మానవ కృషి క్షేత్రము నంతయు నాక్రమించును. అందుచే ఆధునిక వాస్తుకారుడు హేతువాద సూత్రములను, సాంకేతిక రంగమునుండి మానవతారంగమునకును, మానసిక రంగములకును, వ్యాపింప జేయుటకు ప్రయత్నించును. ప్రథమ దశయందలి సాంకేతిక తత్త్వదృగ్విషయక నూతనకల్పనలను ఇపుడిది తనలో లీనము గావించుకొన్నది. సిద్ధాంతవాదములతో తృప్తిపడక నిర్మాణాత్మక చైతన్యమును చూపుచున్నది. సరిగా ఇటువంటి పరి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0777.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0777.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b05e389f0c26b4e31933e212fc4fb2ff94465cf3 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0777.txt" @@ -0,0 +1,10 @@ +ప్రయోజనాత్మక మైనదియు అగు మార్గ మేర్పరచెను. "రూపము ప్రయోజ్యత ననుసరించును" అనున దీతని సూత్రము. ఒక కట్టడమునందు ఉపయోగించు బుద్ధి కుశలత, భావదీప్తి, భౌతిక, ఆధ్యాత్మిక క్రియాకలాపము వీటిసముచ్చయమే 'ప్రయోజకత' అని అతని మతము. ఈ ఆదర్శమును ఫ్రాంక్ లాయడ్ రైట్ మరింత యభివృద్ధిపరచెను. మనమొక రూపమును కల్పించునపుడు అతిముఖ్య జీవిత సూత్రమైన పరివర్తన సూత్రమును విస్మరించరాదని యీతడు హెచ్చరించెను. ఒక నమూనా లేక ఒరవడి యేర్పరచునప్పు డది స్వతంత్రముగాను, ప్రవృద్ధినొందుట కనుకూలించునది గాను జీవితవికాసమును ప్రోత్సహించి దోహద మొసంగునదిగాను ఉండవలెను. ఈతని తరువాతి పెక్కురు యువక వాస్తుకారు లీతని కృతులనుండి అనేక ముఖ్య సూత్రములను గ్రహించి జీర్ణించుకొనిరి. తమకు నచ్చని విషయములకు +బదులుగా కొన్నిటిని క్రొత్తగా కల్పించుకొనిరి. + +కిటికీలు వరుసలలో నుపయోగించు పద్ధతిని మొట్టమొదట ప్రవేశ పెట్టినవాడు ఫ్రాంక్ లాయడ్' రైటు.కాని సామాన్యముగా నీతడధిక కాంతిని కాంక్షించు వాడుకాడు. తరువాత వచ్చిన యువక వాస్తుకారులు వాతాయనములను అంతకెక్కువగా వాడిరి. అతడు తరచు అలంకరణముల నుపయోగించువాడు.యువక వాస్తు కారులు దీనిని సంపూర్ణముగ పరిత్యజించిరి. నునుపు తీర్చని రాతిగోడలను, సంస్కార హీనమై యథేచ్ఛముగా పెరిగిన ఆటవిక ప్రకృతిని అత డభిమానించెను. ఇవి పందొమ్మిదవ శతాబ్దపు కాల్పనికోద్యమము యొక్క అవశిష్ట చిహ్నములు. ఐరోపా వాసులకు ప్రకృతిపై గల చిన్నచూపు నాతడా క్షేపించెను. సంస్కార రహితమైన యీ ఆటవిక ప్రకృతికి మారుగా తరువాతి యువక వాస్తుకారులు ఉద్యానవన కళాప్రీతిని ప్రవేశ పెట్టిరి. ఇంటిని నిలువ నీడగా సంభావించు అభిప్రాయమును సూచించుటకు కాబోలు అతడు భవనములు కప్పులు చూరులు సుదూరము చొచ్చుకొని వచ్చునట్లు నిర్మించెను. తరువాతి వాస్తుకారులు ఇట్టి ఫలితమునే సాధించినను పై పద్దతి వల్లగాక వేరు విధములైన యుపాయముల నవలంబించిరి. రైట్ ఎప్పుడును ఆసనములు మొదలగు గృహోవ + +కరణములను గూర్చి ఆలోచించినవాడుకాడు. ఆతడు నిర్మించిన భవనములలో వీనికి ప్రసక్తి అత్యల్పము. యువక వాస్తు కారులు ప్రయోజనాత్మక గృహోపకరణములపై అధిక శ్రద్ధను ప్రకటించిరి. అత డొక్కొక్కప్పుడు అలంకరణ ప్రాయమైన యొ కే యొక కృతిని సాధించుటకు పట్టుబట్టి, ఇతర విషయములను దానికి గౌణముగా చేసి, సౌకర్యమువంటి యత్యవసర విషయమును గూడ విస్మరించువాడు. కాలిఫోర్నియాలోని పాల్ హాన్ అను నాతని 'తేనెపట్టు భవనమున' +60°, 120° కోణముల నిర్మాణము, నక్షాలోను (plan) ఆసనోపకరణములలోను కూడ ఒత్తి చూపబడినది. యువక +వాస్తుకారులు ఇంత దూరము పోకుండగనే, భవనాకృతి రచనలో పొందికను సాధించిరి. వీరు సాంప్రదాయిక విభాగమును తిరస్కరించి యత్యవసరాంశములను మాత్రము స్వీకరించిరి. గృహాంతర్భాగము విశాలముగా నుండు ఆవశ్యకత, నక్షా గీయుటలో స్వాతంత్య్రము, భవనము ఉద్యానములోనికి చొచ్చియుండుట, ప్రకృతి పై నాధారపడుట, వెచ్చదనము గలిగి, సహజములు,స్థానికముగా లభ్యములు అగు పరికరములనే విస్తారముగా వాడుట ఇవి వారాదరించిన యంశములు, వీరు పూర్వసిద్ధములైన పద్ధతులతో తృప్తిపడక, ప్రయోగాత్మక పరిశోధనచే సమస్యలకు క్రొత్త సమాధానములు కనుగొనుట అన్నిటికన్న ముఖ్యమైన విశేషము. ఇదియంతయు అమెరికాలో నివాస మేర్పరచుకొన్న ఐరోపా వాస్తుకారుల ప్రభావమే. వాస్తు శాస్త్రజ్ఞుల యొక్కయు, విమర్శకుల యొక్కయు విభిన్నాభిప్రాయములు సమకాలిక వాస్తువునందలి ప్రస్తుతాభి ప్రాయమును తెలియజేయును. ఇది యొకవిధముగా అమెరికా చైతన్య వాస్తువును ఐరోపావాస్తు ఆదర్శములతో సమన్వయ పరచుటే యగును. + +"మానవునకును, ప్రకృతికిని లేక అతని పరిసరములకును గల సంబంధమును గూర్చిన భావమే భేదకారణము. లూయీసల్లివాన్, ఫ్రాంక్ లాయ్డ్ రైట్ అనువారి సంప్రదాయములలో ఉపకరణ ద్రవ్యములు వాని స్వాభావిక గుణముల ననుసరించి గౌరవింపబడుచున్నవి. "ఇక ఐరోపాలో నన్ననో ద్రవ్యములు అభావమే కనబడు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0779.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0779.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7adb28c0ef78fbe92f25155c8775b6b8e0e089b7 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0779.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +కాశమని నిర్వచింపబడుచున్నది. కేవల రీత్యాభిమానమును దాటి చూచినచో, ఆవరణ కల్పించు తలములకు తక్కువ +ప్రాముఖ్యమును, ఆవృతస్థలము (అనగా గృహాంతర్భాగము) నకు ఎక్కువ ప్రాధాన్యమును ఈయవలెను. మానవుడు తన జీవితమును గడుపు అంతర్భాగమున కే ప్రాముఖ్య మీయవలెను. మన మెట్లు పరిశీలించినను అభిప్రాయ మొక్కటియే. లక్ష్యమును ఒక్కటియే. 'చైతన్యవంతము' అను పదమును ప్రముఖ వాస్తు కారుడు ఉపయోగించినాడని మనము పయోగించుటలేదు. ఈ లక్షణము విశ్వజనీనము. సమస్తదేశములు ఆధునిక నిర్మాణమున నొకే గమ్యస్థానమునకు పురోగమించు చున్నవి. + +ఆధునిక సంగీతము :- ఆధునిక కాలమున గాన విద్య ముఖ్యముగా ఏడువిధములుగా ప్రదర్శింపబడు +చున్నది. అ వెవ్వియన 1. గానసభ, 2. రేడియో, 3. ఉత్సవములు, 4. టాకీలు, 5. నాటకములు, 6. హరికథలు, 7. భజనలు. ప్రజల వేషభాషలు, భావములు, ప్రవర్తనము మున్నగువాటియందు గలుగు ప్రబలమైన మార్పుల ననుసరించి సంగీతము, సాహిత్యము చిత్రరచన మున్నగు లలిత కథలతోగూడ గొప్ప మార్పులు కలిగిన వనుటకును, కలుగగలవనుటకును సందియము ఉండజాలదు. + +సంగీతము మార్గమనియు దేశ్యమనియు రెండు విధములు. మార్గ సంగీతము సిద్ధాంతమునకు లోనై స్థిరమై మార్పునొందదు. దేశ్యనంగీతమనగా జనుల అభిరుచి ననుసరించి వాడుకలో మండునట్టి సంగీతము, ప్రతాపరుద్రుని కాలములో పాడబడిన భైరవీ రాగమునకును, కృష్ణదేవరాయల కాలములోని భైరవికిని, ఇప్పుడు వాడుకలోనున్న భైరవికిని భేదముండును. భైరవీ రాగమునకుగల లక్షణములు అనగా స్వరములు, మూర్ఛనలు, ప్రయోగములు, ఇవి స్థిరములు, ప్రజల నాగరకత మారుకొలది, ప్రజలయందలి హావభావములు మారుకొంది, వారానందించు సంగీతపువాణిలో మార్పులు రావచ్చును. ఇందున కాధారము "దేశేదేశే జనానాం యద్రుచ్యా హృదయరంజకం" అని సంగీత శాస్త్రముననేకలదు. + +దేశ్య సంగీతము ప్రజాసామాన్యమునకు గలుగు రక్తి భావముపై నాథారపడుచున్నది. కనుకనే తోడి రాగమునకు హిందూస్తానీతోడి యనబడు రూపాంతరము, సురటి రాగమునకు హిందూస్తానీ సురటి అను రూపాంతరము ఇత్యాదులు ఏర్పడుచున్నవి. ఇటులనే కర్ణాటక సంగీతమనియు, హిందూస్తానీ సంగీతమనియు సంగీత శాస్త్రము రెండు విధములైనది. ఇట్టి తారతమ్యమును మన ప్రాచీన సంగీత గ్రంథకర్తలు గ్రహించి రాగములలో శుద్దము, ఛాయాలగము అను భేదములను సూచించియున్నారు. + +పరిశుద్ధమై, పవిత్రమై, ప్రాచీన ప్రసిద్ధ వాగ్గేయకారకులచేత నిర్ణీతమైన సంగీతము గానసభలయందు మెండుగా +వినదగును. ఈ సంగీతము 'శాస్త్రీయ సంగీతము'— (Classical Music) అని వ్యవహరింపబడుచున్నది. శాస్త్రీయ సంగీతమందు ప్రకృతమున పెక్కు మార్పులు కలిగినవనుట విదితము. అర్ధ శతాబ్దము క్రింద గాయకుల సంఖ్యయు, శ్రోతల సంఖ్యయు ఎక్కువగా నుండినను ప్రయాణ సౌకర్యములు విస్తారము లేమిచే గానసభలు తరచుగా జరుగక అప్పుడప్పుడు జరుగుచుండెడివి. ఈ కారణముచేత సామాన్యముగా ఒక ప్రసిద్ధ గానసభ రమారమి ఐదు గంటలు జరుగుచుండెను. పొడబడు కీర్తనాక్రమము మితముగానుండెడిది. విద్వాంసులు ఒకొక్క కీర్తనను చాలా విలంబముగను, విశ్రాంతిగను పాడుచు పల్లవిమట్టములో విశేషకాలము పనిచేసి విస్తరించి గాన మొనర్చెడివారు. పల్లవి మూడు కాలములలో పాడెడి సంప్రదాయ ముండేడిది. ఇటీవల పల్లవిగానము వాడుక నుండి ఇంచుకతొలగి మరల నిప్పుడిప్పుడే క్రొత్తరూపు దాల్చినది. ప్రస్తుత కాలములో కీర్తనల సంఖ్య ఎక్కువ చేయుటయు, కీ ర్తనలు, రాగాలాపములు అత్యంత వేగముగా పాడుటయు, స్వర కల్పనలు చాల వేగముగా అనగా విశేషభాగము ద్రుతకాలములో నిర్వహించుటయు, రాగాలాపన క్లుప్తముగా జేయుటయు కాననగును. దీనికి కారణము ప్రజాభిరుచి పాటకుల అభిరుచి అయియున్నట్లు విదితము. పూర్వపు విద్వాంసులు స్వాతంత్య్రముతోను, ప్రతిభా వ్యుత్పత్తులతోను గానసభ చేసెడివారు. వర్తమాన కాలమున విశేషముగా దీ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0780.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0780.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..221dbe72808d070360714ab6b965836bd257179f --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0780.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +వ్యతిరేకముగా జరుగుచున్నది. ఒక గాయకుని చూచి, లేదా గాయనీమణిని చూచి, మరొక గాయకుడు కాని, గాయనీమణి కాని కొంత యనుకరించి, కొంత యతిశయించి చమత్కృతులతో పాడుటకు ప్రయత్నించుట నేడు సహజమైనది. విపరీతమైన రాగాలాపనము, మితమైన స్వరము, నాజూకనదగిన క్రొత్త సంగతులు, అన్య సంగీత క్రమముతో మిశ్రమమైన కళలు, ఆలోచించి అమర్చుకొన్న రాగభాగములు, లెక్క వేసి యేర్పరచు కొన్న స్వరసమూహములు, మృదంగపు వరుసల ననుసరించి వల్లించిన ముక్తాయింపు స్వరములు, మున్నగునవి ఈ కాలమునందలి కొందరి శాస్త్రీయ సంగీత మునకు ప్రత్యక్ష లక్షణములుగా నున్నవి. ఇట్లు చేయుటచే సంగీత గౌరవమున కెక్కువ భంగమొనర్చినట్లైంచరాదు. అనేక పద్ధతులలో నిది యొకటియనియు, ఇట్లే ఇంకనుమార్పులు గలుగుననియు మన మూహింపవచ్చును. బహువిధముల మరొక పాతిక సంవత్సరములలో పూర్వపు పద్ధతులనే ఇట్టి విద్వాంసులు అనుసరించుట కవకాశము కలదు. + +నేటి రేడియో కాలక్షేపము రెండు భాగములుగా నున్నది. ఒకటి శాస్త్రీయ సంగీతము. రెండు దేశీయ సంగీతము (Light Music), లఘుసంగీతము అనగా గాలి పాటలు, పై రెంటి లక్షణములు అనగా రాగలక్షణము, లయవిధానము, తాళనిబంధనలు సమాన మేయైనను, రెండవశాఖలో సంగీతవిశేషము సంక్షేపముగ రాగ విన్యాసమున కెక్కువ యవకాశము లేకుండ, సాహిత్యమునకు ఎక్కుడు ప్రాముఖ్యము ఏర్పడుచున్నది. విజ్ఞులకు శాస్త్రీయ, దేశీయ సంగీతములు రెంటియందును ఆనందము నొందుటకు అవకాశము గలదు. ఇతరులలో శాస్త్రీయ సంగీతమునందు ఆనంద మనుభవించువారు అరుదుగ నుందురు. దేశీయ గీతముకూడ ఆనందకరమే యగుచున్నది. ప్రజలలో సలక్షణ సంగీతమునందు రసజ్ఞత గలవారు అల్పసంఖ్యాకు లగుటచే, దేశీయ సంగీతము వర్థించువారి సంఖ్యయే యెక్కువగా గన్పట్టుచున్నది. కాని రేడియోమూలముగా ప్రదర్శింపబడు సంగీతములో శాస్త్రీయ సంగీత భాగమందు ఉన్నత కార్యక్రమములు (Concerts) ఒక గంట పదిహేనునిమిషములకు మించవు. కొన్ని కార్యక్రమములు ప్రత్యేకముగా 'రాగమునకును, తాళమునకును, పల్లవికిని వినియోగింపబడి నలుబదిఐదు నిమిషములకు మించక జరుగుచున్నవి. దేశీయ సంగీతములో ఇరువదియైదు నిమిషములకు మించుటకు వీలులేదు. ఈ నియమముల ఫలితముగా మన +కీర్తనలు, రాగములు, స్వరకల్పనలు మున్నగు గాన ప్రక్రియల వైశాల్యము మిక్కిలి సంక్షేపింపబడి, స్వల్పపరిమితిలో ముఖ్యమైన లక్షణములను గాయకులు కనబరచుట తటస్థించు చున్నది. షుమారు అరగంట సేపు పాడదగిన కీర్తన పది +నిమిషములలో ముగియుచున్నది. ఇట్లనేక సంవత్సరములుగా జరుగుటచే, గాయకులకును, శ్రోతలకును విశ్రాంతి +గను, విలంబముగను పాడదగిన కీర్తనలయందును, రాగములయందును వాంఛ తగ్గిపోవుచున్నది. ఇట్టి క్రొత్త +యలవాటు చొప్పున గాన సభలలో సహితము, గాయకులు కీర్తనలను, రాగములను, కొద్దిలో ముగించుచున్నారు. పూర్వమొకప్పుడు తమిళ దేశమునకు చెందిన సంగీత విద్వాంసుడు తోడి సీతారామయ్య యను నాతడు తోడి రాగమును ఎనిమిదిరోజులు పాడెడివాడని ప్రతీతి గలదు, ఇపుడన్ననో ఇరువది నిమిషములు పాడుటయే ఘనముగ నెన్న బడుచున్నది. ఇంచుమించు రేడియో సంగీత లక్షణములు గలదియే గ్రామఫోను సంగీతము. ఈ రెండువిధము అయిన సంగీత యంత్రములు మన సంగీతమును సంక్షిప్త మొనర్చినవి. + +రేడియోలోని లలిత సంగీతమునకు సరిపోలునదే సినిమా గానము. ప్రకృతమున ప్రజలను మిక్కిలి ఆకర్షించుచున్నది +సినీమాగాన మని ప్రత్యేకముగ చెప్పనవసరము లేదు. సినిమాకు ప్రాబల్యము లభించిననాటినుండి నాటకములు +క్షీణించినవి. నాటకరంగ ప్రముఖులు పెక్కండ్రు సినీమాలో చేరుటను మనము సామాన్యముగా కాంచు చున్నాము. నాటకములో గానమునకు లభించిన ప్రాధావ్యము సినీమాలో లేనందున సినీమాలో గానభాగము తక్కువయైనది. తెలుగు సినీమాలు విశేష భాగము హిందీ సినీమాలను అనుసరించుట చేతను, ప్లేబ్యాకులు, వాద్య బృందము (Orchestra), నేపథ్యసంగీతము (Back-ground music) మున్నగువాటి తోడ్పాటు అవసర మగుటచేతను సినీమాగానపుమట్లు హిందూస్థానీ సినీమా సంప్రదాయముల ననుసరించి యున్నవి. స్వచ్ఛమైన కర్ణాటక సంగీత \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0781.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0781.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3bccd2699b507449f17c18faef0793632975aedb --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0781.txt" @@ -0,0 +1,15 @@ +మునకు తెలుగు సినిమాలలో తావు లేదనియే చెప్పవచ్చును. "త్యాగయ్య,” “పోతన" ఇత్యాది ఫిల్ములలో తప్ప శేషించిన తెలుగు సినీమాలలో గానము చాలా భాగము హిందుస్థానీ పద్ధతుల ననుసరించినదై యున్నది. సినీమా ప్రదర్శకులు, నిర్మాతలు, ఇచ్చగించినచో తెలుగు సినీమాలలో శాస్త్రీయగానము విస్తారము ప్రవేశ పెట్టుటకు అవకాశము కలదనియు, అందుచేత సినిమాలోని విలువ (Entertainment Value) తగ్గదనియు చెప్పవచ్చును. తమిళటాకీలలో శాస్త్రీయగానమునకు చాల ప్రాధాన్యము గలదు. అయినప్పటికిని తమిళ సినీమాల వినోదపువిలువ తగ్గదు. సినిమా పాటలలోని సంగీతభాగము మిక్కిలి క్లుప్తమై దేశీయగానము ప్రధాన మగుచున్నది. ఇట్టిపాటలు ప్రేక్షకులు తరచుగా వినుటచే శాస్త్రీయ సంగీతమునందు ప్రజలకు అభిలాష తగ్గిపోవుచున్నది. ఈ కారణముచేత సినీమాగానము ఆదర్శమగుచున్నదనుటకు (Ideal Music) అవకాశము కలదు. + +నాటక రంగమందు శాస్త్రీయసంగీతమునకు పూర్వము ఎక్కువ ప్రాధాన్య ముండెడిది. కొన్ని నాటక సమాజములకు సంగీత విద్యాగురువు లుండెడివారు. ఈనాడు అట్టి పద్ధతులు లోపించుటచేత నాటకములు శాస్త్రీయ సంగీతాభివృద్ధికి తోడ్పడజాలకున్నవి. మరియు నటకుడు హెచ్చయిన శ్రుతిమీద అందరును వినులాగున గొప్ప కంఠముతో పాడవలసి యున్నది. నటకుని గానమునకు విశ్రాంతి యెక్కువ గనుక ప్రసిద్ధమైనట్టిదియు, నిర్దుష్ట మయినట్టిదియు నైన శాస్త్రీయ సంగీతము నాటక రంగమందు ఉపయోగించుటకు మిక్కిలి అవకాశము గలదు. + +హరికథా కాలక్షేపములలోని సంగీతము శాస్త్రీయ సంగీతశాఖలోనికే వచ్చుచున్నది. ప్రస్తుత కాలపు కథకులు పెక్కండ్రు సంగీతమందు సుశిక్షితులు గాకున్నను, స్వరజ్ఞానము కలిగినవారు కాకున్నను, వారు పాడెడు కీర్తనలు, దరువులు మున్నగునవి సుప్రసిద్ధ సంగీత పండితులదే రచింపబడినవగుట చేతను, తొలుదొల్త ఆదిభట్ల నారాయణదాసుగారు, కుంభకోణము పంచాంగ కేశి శాస్త్రియార్, మైనంపాటి నరసింగరావుగారు, రామాయణం సీతాపతిగారు మున్నగు ప్రముఖ సంగీత విద్వాంసులు ననుకరించుటచేత నేమి, వారియొద్ద కొంత గ్రహించుటచేత నేమి, శాస్త్రీయ సంగీతస్వరూపము కొందరి చేతులలో విశేషముగా మారుట లేదు. కాని రెండవతరగతి కథకులు కొందరు స్వకీయ రచనలతో సభలు నిర్వ +హించుటలో, సంగీతములో తమకుగల అల్పజ్ఞానమును వెల్లడించుచున్నారు. ఇది శోచనీయము. వీరలు సంగీత +కృషి చేసి స్వరజ్ఞాన మార్జించి లక్షణయుక్తమైన సంగీతముతో హరికథా కాలక్షేపములు చేయుట అవసరము. + +ఉత్సవములు, ఊ రేగింపులు, వివాహాది కార్యములు-ఇత్యాది సమయములలో వాద్యగాండ్రొనర్చు సంగీతము శాస్త్రీయ సంగీతమే. కాని, ద్రవిడ దేశమందు నాగస్వర వాద్య (కాహళ వాద్య) విద్వాంసులు బహుసం ఖ్యాకు లగుటచేత అచ్చట శాస్త్రీయసంగీతము మహోన్నత దశలో నున్నది. మన యాంధ్రదేశములో సహితమిప్పుడు సుప్రసిద్ధ నాగస్వర వాద్య విద్వాంసుల సంఖ్య హెచ్చు చున్నందులకు మనము సంతసింపవలెను. + +భజనలు, సప్తాహములు ఇత్యాది సమయములలో శాస్త్రీయ సంగీతమునకు తావుండజాలదు. ఒక వేళ యున్నను ప్రేక్షకులు భ క్తిపరులై నిమగ్నతతో ప్రవర్తించుట ఆశయమగుటచేతను, దీర్ఘ కాలముగా నిట్టి తరుణములలో సంగీత విద్వాంసులు పాల్గొనకుండుట చేతను, శాస్త్రీయ సంగీతమానందిం చెడు అవకాశము భజనలో లేకున్నది. మరియు "హరేరామ హరేకృష్ణ" ఇత్యాది నామములు అనేక వందల పర్యాయములు తాళములతో ఉచ్చరించుటయు, తరంగములు మున్నగునవి విశేషముగా పాడుటయు, ఈ శాఖలో నేర్పరులయిన వారే భజనలలో మిక్కుటముగా పాల్గొనుటయు, ఇందులకు మరికొన్ని కారణములు. కాని ఇట్టి సమయములలో శాస్త్రీయ సంగీతము ప్రదర్శించుట శెట్టి యభ్యంతరము ఉండజాలదు. + +భరతనాట్య ప్రదర్శనములలో ఈనాడు తగినంతగా శాస్త్రీయ సంగీతమునకు స్థానము లేకున్నది. ఇంతేగాక నేడు నాట్యసమయమున నటకుడే గానము చేయుట శాస్త్రీయపద్ధతి. పూర్వము ఇట్లే జరుగుచుండెడిది. ఇక బుఱ్ఱకథలు, వీధిభాగవతములు, జానపద గేయములు మున్నగునవి దేశీయగానమున వినియోగమగుచున్నవి. + +ప్రభుపరిపాలన మంతరించి ప్రజాపాలనము సుస్థిరమైన నవీనయుగమందు ప్రజలే సర్వవిధముల సంగీత \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0782.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0782.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4342c9fc7d1ad43af0f25ebf8d4b434b7b5b2e44 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0782.txt" @@ -0,0 +1,21 @@ +సంస్థకు చేయదగిన సేవ చాలగలదు. విద్యావ్యాప్తి, వైద్యము, వ్యవసాయము, పరిశ్రమలు, ప్రజాసౌకర్యములు ఇత్యాది సర్వవిషయములయందును ప్రభుత్వము వారు మిక్కిలి శ్రద్ధవహించి, ఎట్లు నిర్వహించుచున్నారో అట్లే సంగీత విషయమందును వారు శ్రద్ధను కలుగ జేసికొనవలసిన అవసరము గలదు. ప్రభుత్వము వారు ప్రతి రాష్ట్రమందును సంగీత నాటక "ఎకాడమీలు” స్థాపన చేయుచుండుట ప్రశంసింప దగినది. కాని ఇంతమాత్రమున ప్రజలలో సంగీత విద్యావ్యాప్తి కలుగనేరదు. ప్రతి నగరమందును, గ్రామమందును, ప్రజలు సంగీత సమాజము లేర్పరచి, సంగీత విద్వాంసులను రావించి సత్కరింపవలెను. ప్రజలెల్లరు. వివాహాది శుభకార్యము లందు ఉత్తమ గాయకుల నాహ్వానించి గౌరవింపవలెను. దేవాలయ ధర్మకర్తలు, మఠాధిపతులు, విరివిగా సంగీత సభలు జరిపించి సంగీతపోషణకు పూసుకొనవలెను. విద్యాలయములలో సంగీతవిద్యకు ఉచితస్థానము కలుగ జేయవలయును. ప్రతి గ్రామమందును సంగీతవిద్యాలయములు నెలకొల్పబడవలయును. ఇట్టి మార్గము లింక ఎన్నియో కలవు. ఇట్లొనర్చినచో సంగీతమునకు పూర్వపు ఔన్నత్యము లభించును. “ఏకం సంగీత విజ్ఞానం చతుర్వర్గ ఫలప్రదం" అనునట్లు సంగీతమున కాధారమైన +నాదము నుపాసించినచో చతుర్వర్గములను పొందగలుగుదురు. బ్రహ్మ, విష్ణువు, మహేశ్వరుడు, నాదమే స్వరూపముగా గలవారు గాన వారు నాదముచేతనే యుపాసింపబడుచున్నారని + +(1) త్రివర్గ ఫలదా స్సర్వే దాన యజ్ఞ జపాదయ ఏత త్సంగీత విజ్ఞానం చతుర్వర్గ ఫలప్రదమ్. (శివసర్వస్వం) + +(2) నాదోపాసనయా దేవా బ్రహ్మా విష్ణు మహేశ్వరౌ భవంత్యుపాసితా నూనం యస్మాదేశే తదాత్మకాః,(సంగీత రత్నాకరము) + +అను శ్లోకద్వయముచే విదితమగుచున్నది. + +శ్రీ ఆనందగజపతి మహారాజు :- పందొమ్మిదవ శతాబ్ది ఉత్తరార్ధమున సంగీత సాహిత్యాది విద్యలను పోషించిన వారిలో శ్రీ ఆనందగజపతి మహారాజును పేర్కొనవలెను. వీరి పోషణమున ఆంధ్రదేశమున సాహిత్యమునకు చక్కని ప్రాపు లభించినది. వీరు 31.12.1850 న జన్మించి 23. 5. 1897 లో స్వర్గస్థు లైరి. + +శ్రీ ఆనందగజపతి మహారాజు జన్మించిన రాజవంశము ఆంధ్ర దేశ మున చివరివరకు ఆంగ్లేయులతో పోరిన గౌరవమును పొందినది. ఈ వంశమునకు మూలపురుషుడైన మాధవవర్మ క్రీ.శ. 591 లో ఉత్తరదేశమునుండి కృష్ణాతీరమునకు తరలివచ్చి రాజ్యమును స్థాపించెనని ఐతిహ్యమొకటి కలదు. వీరి సంతతివారు గోల్కొండ నవాబుకు సహాయకులుగ నుండిరి. వీరిలో నొకరయిన పూసపాటి మాధవవర్మ 1652 లో విశాఖపట్టణ ప్రాంతమున రాజ్యమును స్థాపించెను. ఈతని తరువాత ప్రఖ్యాతికి వచ్చినవారు 1757 లో బొబ్బిలి యుద్ధము చేసిన పెద విజయరామ గజపతి. + +శ్రీ ఆనంద గజపతి జనకులగు శ్రీ విజయరామ గజపతి 1852 నుండి సంస్థానమును పాలించిరి. దక్షిణ భారతమున ఆంగ్ల విద్యావ్యాప్తికై కృషిచేసిన వారిలో వీరగ్రగణ్యులు. ఆంగ్ల సంస్కృత కళాశాలలను వీరు విజయనగరమున స్థాపించిరి. వీరి కృషికి మెచ్చి ఆంగ్ల ప్రభుత్వము వీరికి 'మహారాజ' 'కే. సి. యస్. ఐ.' అను బిరుదములిచ్చి గౌరవించెను. + +వీరి పుత్రులు ఆనందగజపతి మహారాజు గారు. ఆనందగజపతి తల్లి శ్రీ అలక రాజేశ్వరీ మహారాజ్ఞి. భార్య, జయపూరు రాకుమారియైన శ్రీ వనకుమారి. శ్రీ ఆనంద గజపతి తమకు ఔరసులు లేకుండుటచే, శ్రీ పూసపాటి విజయ +రామగజపతి మహారాజులను, దత్తపుత్రునిగ గ్రహించిరి. + +శ్రీ ఆనంద గజపతి మహారాజుగారు బహుభాషా కోవిదులు, సంగీత సాహిత్యవేత్తలు; ముందర విగ్రహులు. ఆంగ్లేయు లీతని (Prince Charming) అని కీర్తించిరి. ఆనందగజపతి చూపిన అభిమాన కారణముగా విజయనగరము పండితులకును, శాస్త్రవేత్తలకును, సాహిత్యకులకును కేంద్రమయినది. + +శ్రీ ఆనందగజపతి మహారాజు భాగవతుల హరిశాస్త్రి యొద్దను, ముడుంబై నరసింహాచార్యుల యొద్దను, మేజర్ థామస్ కార్ల్తెల్, లింగం లక్ష్మాజీ పండితుల యొద్దను సర్వవిద్యల నభ్యసించిరి. మహారాజుల ఆంగ్ల \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0786.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0786.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..038d310d42704123fdb5d8350a2f77da2344413e --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0786.txt" @@ -0,0 +1,15 @@ +మొదలగు రూపముల విలసిల్లు విధము 4. రసపదాద్య లంకారముల స్వరూపము. 5. గుణములకు అలం కారము +లకు భేదము 6. శృంగారాది రసముల కనుగుణములైన పరస్పర గుణాదులు, 7. సంలక్ష్య క్రమ వ్యంగ్యములోని యవాంతర భేదములైన శబ్దశక్తి మూలధ్వని, అర్థశక్తి మూలధ్వని, 8. శ్లేషకు, అర్థశక్తి మూల ధ్వనికి నిగల భేదము, 9. అలంకార ధ్వని కుదాహరణములు, + +తృతీయోద్యోతము :- 1. వ్యంజకమును బట్టి యేర్పడు ధ్వని భేదములు. 2. వర్ణపద వాక్య సంఘటనా ప్రబంధ రూపకములై న వ్యంజకముల వలన నేర్పడు వివిధ వ్యంగ్యములు. తదుదాహరణములు. 3. అసమాస, మధ్యమ సమాస, దీర్ఘ సమాస రూపమైన సంఘటనా స్వరూపము. 4. రసోత్పత్తి, రసచర్వణము, ఏయలం కారము లేరసముల కనుకూలములను చర్చ. 5. ఇతి వృత్తమునకు రసమునకుగల సంబంధము, సుప్తిజ్ విభక్తులతోను, +కృత్తద్ధిత ప్రత్యయములతోను, సమాసాదులతోను అసంలక్ష్య క్రమధ్వని ధ్వనించు విధము, రసవిరోధులు. 6. ఒక కావ్యములో ముఖ్యమైన రస మొకటియే యుండును. తక్కినరసము లప్రధానములు. వాచ్యార్థ గమ్యార్థముల భేదము. గుణవృత్తి వ్యంగ్యములకుగల భేదము. వ్యంగ్య మనుమాన ప్రమాణముతో గతార్థము కాదు. 7. గుణీభూత వ్యంగ్యము. (ఇదియే మధ్యమ కావ్యము. వ్యంగ్యార్థముకంటె వాచ్యార్థము సుందరముగా నున్నట్టిది గుణిభూత వ్యంగ్యము) గుణీభూత +వ్యంగ్యమున కుదాహరణములు, 8. చిత్రకావ్యము (దీనినే ముద్ర కావ్యమందురు) శబ్ద చిత్రములు, వాచ్య చిత్రములు, యమకాదులు - ఉత్ప్రేక్షాదులు. 9. రీతులు-వృత్తులు. + +చతుర్ధోద్యోతము :- 1. ధ్వని కావ్యములలోను, గుణీ భూత వ్యంగ్యములలోను కవి ప్రతిభ నిత్యనూతన శోభలను వెలయించును. 2. రసభావ తదాభాస తత్ప్రశము నాది బహు ప్రకారములు. 3. కావ్యమున కవి యొక రసమునకే ప్రాధాన్య మిచ్చుటవలన శోభాతిశయము కలుగును. 4. మహాభారతము శాంతరస ప్రధానము, రామాయణము కరుణరస ప్రధానము. 5. దేశ కాలా వ్యవస్థా భేదమువలన వాచ్యార్ధములు కూడ ననంతములు. అవి నవ్యములు. 6. పలువురు కవుల చే పలు విధములుగా ననుభుక్తమయ్యు కావ్య నవ్యత్వ స్థితికి హానిలేదు. 7. కవుల వాక్యములకు పరస్పర సాజాత్యము గన్పట్టినను విషయభేద ముండుటవలన అది దోషము కాదు. 8. వాక్యార్థ సాజాత్యము బింబ ప్రతిబింబ +రూపమునను, వస్తుచిత్ర రూపమునను, వ్యక్తి వ్యక్త్యంతర రూపమునను గలుగును. వీనిలో మొదటి రెండును +అనుపాధేయములు. పదార్థ సాజాత్యము దోషము కానేకాదు. 9. స్వతంత్రులగు మహాకవులు వాజ్మాహాత్మ్యము, + +ధ్వని ప్రస్థానము :- సాహిత్య శాస్త్రకర్తలలో ముఖ్యులు కొందరు కావ్యతత్త్వమును పరిశీలించి కావ్యాత్మను నిర్ణయించిరి. అట్టివారిలో భామహాదులు అలంకారమే కావ్యాత్మ యన్నారు. వామనుడు రీతి కావ్యాత్మయని నిశ్చయించెను. కుంతకుడు వక్రోక్తి కావ్యాత్మ యగునని పల్కెను. క్షేమేంద్రుడు ఔచిత్యము కావ్యాత్మయని భావించెను, ఆనంద వర్ధనాచార్యుడు ధ్వనియే కావ్యాత్మయని సిద్ధాంతీకరించెను. సహృదయ శేఖరుడగు నానందవర్ధనుని హృద్యమగు నీ ధ్వనిప్రస్థానము సాహితీలోకమునకు శిరోధార్యమైనది. భరతమహర్షి నిర్వచించిన రసాభివ్యక్తి మార్గమును గేవలము శ్రవ్యకావ్య విషయకముగ నేగాక కావ్య సామాన్యమునకు సమన్వయించి యీ విద్వద గ్రేసరుడు రసధ్వనియే కావ్యజీవితమని సోదాహరణముగా +సయుక్తికముగా నిరూపించినాడు. మహాకవులగు కాళిదాసాదుల కవితలలో కల ధ్వనిమణులను ప్రదర్శించినాడు. + +ధ్వనిమార్గము - ఆనందవర్ధనునికి పూర్వమే యుండెననుటలో సందేహములేదు. కాని ధ్వని స్వరూపమును వివరించు గ్రంథ మెద్దియు తొల్లి లేకుండెను. ఛాయా మాత్రముగానున్న ధ్వని భావమునకు రూపుదిద్ది శంకలను పరిహరించి, హేతుపుష్టి నొసగి, సంవాదములను జూపి, శాస్త్రత్వపదవి నధిరోహింపజేసిన మహనీయు డగుట శ్రీమదానంద వర్ధనుడు ధ్వని ప్రస్థానము స్వోవజ్ఞ మని చెప్పుకొనుట కర్హుడై యున్నాడు. 'ధ్వనిధ్వనియని ధ్వని చేయుటయేగాని నిగ్గదీసి ధ్వని స్వరూప మెట్టిది ? \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0787.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0787.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3d7763d993a9c5d2824ccdeaee0400721e1ef37d --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0787.txt" @@ -0,0 +1,29 @@ +యని యడిగిన ఈ జడులేమి చెప్పగలరు ? -' అని పరిహసించినవారి మోములు వెల్లబార ధ్వని గ్రంథము వెలసినది. ధ్వని ప్రస్థానము సిద్ధాంతమై మెరసినది. ఈ ధ్వని భావము తొలుత వైయాకరణుల స్ఫోటవాదము చే స్ఫురింప జేయబడినది. స్ఫోటవాదము మిక్కిలి ప్రాచీనమైనది. పాణిని మహర్షి కంటే ముందే యీ వాదమున్నట్లు తెలియు చున్నది. స్ఫోటాయనుడను నాచార్యుని పాణినియే స్మరించియుండెను. ధ్వన్యాలోక గ్రంథరచనమును గురించి చెప్పుచు ఆనందవర్ధనుడు, 'ఈ గ్రంథము ధ్వని సిద్ధాంతమును నిరూపించుటకు మాత్రమే ప్రవృత్తము కాలేదనియు, కవితా ప్రయోజనమును వివరించుచు సహృదయాస్వాద్యమగు రసనిబంధనమున కవులకు మార్గ దర్శకముగా కూడ నీది యువకరించుననియు నుడివెను. ధ్వన్యాలోకము కవితానౌకకు దీపగృహము. + +ఈ ధ్వనివాదమును వ్యక్తి వివేకము, హృదయ దర్పణము మున్నగు గ్రంథములలో మహిమభట్టు, భట్ట నాయకుడు మొదలగువారు నిరసించిరి. కాని యాలంకారికులలో పలువురిచే నాదరింపబడిన ధ్వని ప్రస్థాన గౌరవమున కంతమాత్రమున నా వంతయు లోపము రాలేదు. + +ధ్వన్యాలోకముమీద + +ధ్వన్యాలోకము - వ్యాఖ్యలు :- ధ్వన్యాలోకము మీద చంద్రిక యను నొక వ్యాఖ్య పూర్వ మున్నట్లు తెలియు +చున్నది. అది యిపుడు లభ్యము కాదు. ప్రసిద్ధమయిన ధ్వన్యాలోక వ్యాఖ్య లోచనము. దీనిని రచియించినది +శ్రీమదభినవగుప్తాచార్యులు. వీరు మహాపండితులు, విమర్శకులు, కాశ్మీర శైవాచార్యులు, పాణినీయమునకు మహాభాష్య మెట్లో, అలంకార శాస్త్రమునకు లోచన వ్యాఖ్య యట్లు. లోచన వ్యాఖ్య వలననే ధ్వన్యా లోకమున కంతటి ప్రచార ప్రసిద్ధులు గలిగిన వనుట యతిశయోక్తి కానేరదు. చంద్రికా వ్యాఖ్యాత శ్రీ మదభినవ గుప్తాచార్యుని పూర్వ వంశీయుడే యని తెలియుచున్నది. దానిని సమగ్రముగా అవలోకించియే యభినవ గుప్తులు లోచనమును రచించిరి. అక్కడక్కడ +చంద్రికా వ్యాఖ్యను ఖండించుచు 'మా పూర్వ వంశీయునితో నిక కయ్యము చాలును' అనుచు లోచనకర్త వాదము నుపసంహరించు చుండుటయే యిందుకు సాక్షి. + +ఆంధ్ర ధ్వన్యాలోకములు ... :- అఖిలభారత ప్రఖ్యాతిని గని పఠన పాఠములలో మిక్కిలి ప్రచారము నొంది +యున్న ధ్వన్యాలోకమునకు తెలుగులోను గొన్ని యను వాదములు వెలసినవి. ధ్వనికారికలు కనువాద మగు +“ఆంధ్రధ్వని" సుప్రసిద్ధ పండితులయిన శ్రీ అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రిగారు రచించిరి. పిమ్మట ప్రకటింపబడిన +వానిలో శ్రీ విద్వాన్, సాహిత్య శిరోమణి భాగవతుల కుటుంబశాస్త్రి (ఎం. ఏ.) గారి “అభిన వాంధ్ర ధ్వన్యా లోకము ( ప్రథ మోద్యోతము మాత్రమే), శ్రీ పంతుల లక్ష్మీనారాయణ శాస్త్రులుగారి “ఆంధ్రధ్వని”, న్యాయ శిరోమణి శ్రీమాన్ వేదాల తిరువేంగళాచార్యుల వారి "ఆంధ్ర ధ్వన్యాలోకము" ప్రసిద్ధములు.ఆనకట్టలు : నిక్షేప జలాశయ నిర్మాణము ''':- + +1. జలాశయ నిర్మాణమునకు గల ముఖ్యోద్దేశములు:- జలాశయములు ఈ క్రింద వివరింపబడిన ఉపయోగముల +కొరకై ముఖ్యముగా నిర్మించబడును. + +1. వర్షములేని ఋతువులలో, లేక వర్షములు తక్కువగా నున్న కాలములో సస్యములకు అనుకూలముగా నీరు +సరఫరా చేయుటకు, బెట్టకాలములో మానవులకు పశుపక్ష్యాదులకు జీవనాధారమునకై నీరు సమకూర్చుటకు. + +2. పెద్దనదుల వరదలవలన దేశమునకు కలుగు ఉపద్రవములను అరికట్టుటకు, + +3. దేశములో పారిశ్రామికాభివృద్ధికై అవసరమగు విద్యుచ్ఛక్తిని చౌకగా ఉత్పత్తి చేయుటకు, + +4. నౌకాయానమునకు వసతులు కల్పించుటకు. + +కొన్ని ప్రదేశములలో వర్షములు సంవత్సరములో చాల భాగము విరివిగా కురియుచుండును. ఇవి సామాన్యముగా సస్యానుకూలముగ నుండుటచే పంటలు పండించుటకు వర్షముల ద్వారమున దొరకు నీరు సరిపోవును. కాని యితర ప్రదేశములలో సంవత్సరములో ఏ కొద్ది 'కాలమో వర్షములు కురియును. మిగత కాలములో వర్షము లుండవు. వర్షాకాలములో పైరులకు అవసరమైన దానికంటె అధికముగా నీరు లభించుటయు, ఇతర కాలములో పైర్లు పెరుగుటకు చాలినంత నీరు దొరకక \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0788.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0788.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5c7a0f40e36a2b4bf26083d5df25c49f01846cd4 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0788.txt" @@ -0,0 +1,17 @@ +పోవుటయు జరుగును. అట్టి సందర్భములలో వర్షాకాలములలో అధికముగా లభించి సముద్రమునకు నిరుపయోగముగా చేరుచున్న నీటిని నిలువ చేసి పైర్లు పెరుగుటకు అనుకూలముగా నీరు అందజేయుటకు నిక్షేప జలాశయములు (Storage reservoirs) నిర్మించబడును. ఇట్టి జలాశయములనుండి కాలువలద్వారా నీరు పొలములకు అంద జేయబడును. + +దేశములో ప్రవహించేడు పెద్ద పెద్ద నదులలో తరచుగా వర్షాకాలమునందు వరదలు వచ్చును. వీటివలన అనేక గ్రామములు అనేక చదరపు మైళ్ళ విస్తీర్ణము గల పంటభూములు చెల్లాచెదరై పోవును. జలాశయ నిర్మాణము వలన ఈ వరదల ఉధృతమును తగ్గించి, దేశమునకు కలుగు అరిష్టములను పోగొట్ట వచ్చును. + +కర్మాగారములను నడపుటకు కావలసిన శక్తిని బొగ్గు, పెట్రోలు, డీజలు నూనె సప్లయి చేయును. కాని ప్రపంచములో ఇవి లభించెడు ప్రదేశములు మిగులు తక్కువ. వాటి నిక్షేపములు కూడ దినదినము తగ్గిపోవు చున్నవి. ఇందువలన క్రమముగా పారిశ్రామిక పరిస్థితులు క్షీణించవచ్చును. ఈ క్లిష్ట పరిస్థితిని ఎదుర్కొనుటకు జలాశయములు ఉపయోగ పడును. వీటిద్వార ఒక ఎత్తైన ప్రదేశములో నీటిని నిలువజేసి, దానిని క్రమవిధమున క్రింది ప్రదేశములకు వదలినచో ఏర్పడు జలపాతమునుండి శక్తిని పుట్టించవచ్చును. దీనినే జలవిద్యుత్ అందురు. దీని ద్వారమున కర్మాగారములకు చౌకధరలో శక్తి దొరకును. సరకులు ఒక ప్రదేశమునుండి ఇంకొక ప్రదేశమునకు రైళ్ళు, బస్సులు, ఎద్దులబండ్లు మొదలైన వాటి మీదకన్న పడవలు, లాంచీల ద్వార చాల తక్కువ ఖర్చులో రవాణా చేయవచ్చును. జలాశయముల వలనను, వాటి నుండి ప్రవహించు కాలువల వలనను దేశములో నీటి రహదారులను కల్పింపవచ్చును. + +2. జలాశయపు కట్టడముయొక్క నిర్మాణము :- ఏదైన ఒక నదిమీద జలాశయ నిర్మాణము కావించుటకు ముందు నదినుండి ఎంత నీరు లభించును? ఈ నీటిద్వార ఎంత భూమి సేద్యము కాగలదు? జలాశయముద్వార జల +విద్యుత్తును ఉత్పత్తిచేయుటకు అవకాశ మున్న దా? జలాశయ నిర్మాణమునకు అవసరమగు కట్టడమునకు తగిన పునాది ఉన్నదా? మొదలగు విషయములను పరిశీలించవలసి యుండును. ఆనకట్ట నిర్మాణమునకు అనువగు స్థలము నిర్దేశించిన తరువాత ఏరకమైనకట్ట, ఎంత ఎత్తున కట్టవలెను అను విషయములను నిర్ధారణ చేయవలెను. జలా శయములు కట్టలను మట్టితోగాని, రాతిగచ్ఛుతో గాని, సిమెంటు కాంక్రీటుతోగాని, నిర్మింపవచ్చును. + +3. మట్టి కట్టడములు :- మనదేశములో మట్టితో కట్టలు వేయుట పూర్వకాలము నుండి ఆచరణలో నున్నది. +పాకాల, రామప్ప మొదలగు తటాకములను మట్టికట్టడముల తోనే నిర్మించి యున్నారు. మట్టికట్టలు యితర విధములైన +కట్టలకంటే చాల తక్కువ ధరతో తయారగుటయు, ఈ కట్ట నిర్మించుటకు అవసరమగు మన్ను ఎచ్చటైన సులభముగా దొరకుటయు వీటిని నిర్మించుటకై ప్రత్యేకమైన నేర్పరితనముగల పనివాండ్రు అవసరము లేకపోవుటయు, మట్టి కట్టలు విరివిగా కట్టబడుటకు కారణములై యున్నవి. సుమా రేబది అడుగుల ఎత్తువరకు నీటిని అపుటకు మట్టితోనే కట్టలు కట్టవచ్చును. + +మనకు సామాన్యముగా లభించు మట్టి రెండు రకములుగా ఉన్నది. ఒకటి ఇసుకమన్ను, రెండవది బంక మన్ను. ఇసుకమన్నులో నున్న మట్టి రేణువులు పెద్దవి గాను, రేగడి, ఒండ్రు మట్టిలోనున్న రేణువులు సూక్ష్మమైనవిగాను ఉండును. మంటి రేణువులు పెద్దవిగా ఉన్నప్పుడు ఆ మట్టికి ఎక్కువ స్థిరత్వముండును. అటువంటి రేణువులు సులభముగా నీటిప్రవాహములో కొట్టు కొనిపోవు. ఎండ తీవ్రతకు పగుళ్ళు పాయవు. కాని రేణువుల మధ్యనున్న సూక్ష్మ రంధ్రములగుండ కొంత నీరు బైటికి ప్రవహించుటకు అవకాశమున్నది. + +రెండవరకపు మట్టిలో, మట్టి రేణువులు సూక్ష్మమైనవిగా నుండుట చేత నీటి తేమకు మెత్తబడి తేలికగా తన నిజ స్థానమును వదలి కొట్టుకొనిపోవును. ఎండ తీవ్రతకు పగుళ్ళుబాసి నెట్టెలు విచ్చును. ఈ పగుళ్ళద్వారా ఆపబడిన +నీరు వెలువలకు పోవును. కాని అణువుల మధ్య సూక్ష్మ రంధ్రములు బహు చిన్నవిగా నుండుటచేత నీరు సులభముగా జారిపోదు. ఈ మట్టికి జిగట స్వభావముండును. కనుక పై రెండు విధముల మన్నులలో ఏ ఒక్క దాని యందును కట్టలు కట్టుటకు అనుకూలమైన గుణములు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0789.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0789.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..188ee095745bfb30364755c916e49e0396295f8e --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0789.txt" @@ -0,0 +1,22 @@ +సంపూర్ణముగా లేవు. అందుచేత వీటిని సమభాగములుగా కలిపి కట్టిన, కట్ట మిక్కిలి పటిష్ఠముగా నుండును. కట్ట +యొక్క మధ్యభాగములో నల్లమన్నును, కట్టకు అటు, ఇటు గరపమన్నును వేసికూడ బలమైన కట్టడము నిర్మింప +వచ్చును. మన్ను షుమారు ఒక్కొక్క అడుగుమందము పరచి పశువులతో త్రొక్కించియైనను, లేదా యంత్రముతో నడిచేడు రోలర్లతోనైనను, గట్టి పరచుచు, కట్టను పెంచుచు పోవలెను. + +కట్ట నిర్మాణమునకు అవసరమైన మట్టిని సేకరించిన పిదవ కట్ట ఎంత ఎత్తు ఉండవలెను, దాని వెడల్పు ఎంత +యుండవలెను అను అంశములు నిర్ణయించవలసి యున్నది. కట్ట సాధారణముగా ఒక లోయ యొక్క ఒక పార్శ్వము +నుండి మరియొక పార్శ్వమునకు ఆవరించి యుండవలెను. సేద్యము కాగల భూమి విస్తీర్ణత యొక్క అంచనా +ప్రకారము కట్టయొక్క ఎత్తు నిర్ణయించబడును. ఎత్తు నిర్ణయమైన తరువాత కట్ట పై భాగము యొక్క వెడల్పు +ఈ క్రింది పథకము ప్రకారము నిర్ణయమగును. ++ 1 అ - 10 అ. ఎత్తువరకు కట్టపై వెడల్పు 6 అడుగులు 10 అ - 25 అ. ఎత్తువరకు కట్టపై వెడల్పు 8 అడుగులు 25 అ - 50 అ. ఎత్తువరకు కట్టపై వెడల్పు 15 అడుగులు 50 అ పైన ఎత్తువరకు కట్టపై వెడల్పు 20 అడుగులు + +కట్టకు ఒక పార్శ్వమందు నీరు నిల్చి యుండును. దానిని నీటిపార్శ్వము అని అందురు. నీటి పార్శ్వమందు +ఏట వాలు 1½ : 1 ఉండవలెను. ఈ పార్శ్వముపై రాతిని బిగించిన యెడల కట్టగుండ ఏ విధమైన నీటిజాలు కలుగ +కుండ అరికట్టుటకు సాధ్యమగును. కట్ట యొక్క వెనుక భాగము 2:1 ఏటవాలుతో నిర్మించవలెను. సాధారణముగ మట్టికట్టల యొక్క పథకము ప్రక్క చూపబడి నట్లుండును. + +వర్షాకాలములో ఒక్కసారి వర్షము ఎక్కువగా కురియుటచే చెరువులు నిండి వాటి కట్టలమీది నుండి నీరు పొర్లిపోవును. నీటి ప్రవాహమువలన కట్టలమన్ను కొట్టు కొనిపోయి కట్టలు తెగిపోవును. కావున నీటి ప్రవాహము కట్టల పై నుండి పొర్లిపోకుండ చేయుట అవసరము. దీని కొరకు మత్తడి కట్టవలసియుండును. మట్టికట్ట యొక్క మధ్య భాగమందుగాని, ఇరుపార్శ్వములందు గాని యీ మత్తడి రాతితో కట్టబడును. ఇదికూడ కట్టయందు ఒక భాగమే. కాని మట్టికట్టకున్న సుమారు 5, 6 అడుగుల ఎత్తు తక్కువ యుండును. అందుచేత నీటి ప్రవాహము అధికమైనప్పుడు ఎక్కువైన నీరు మత్తడి భాగముగుండ ప్రవహించి పోవుటచే మట్టికట్టకు ప్రమాదము కలుగదు. + +మట్టికట్టను నిర్మించునప్పుడు ఎంత గట్టిగా త్రొక్కించినను మట్టి రేణువుల మధ్యనున్న సూక్ష్మరంధ్రముల ద్వారా +తటాకమందలి నీరు కట్టగుండ జారుచుండును. నీటిజాలు గుండ మట్టి రేణువులు గూడ కొట్టుకొనివచ్చును. మట్టి +రేణువులు కట్టలో నుండిపోవుటచే కట్టక్రమేణ బలహీన మగును. దీనిని నివారించుటకు వడకట్టు కాలువలు నిర్మించ వలసి యుండును. కట్టపొడుగున నేలమట్టముపై, ఒక గజము వెడల్పు, ఒక గజములోతు కాలువను త్రవ్వి ఇసుక, కంకర, మరియు పెద్ద పెద్ద రాళ్ళతో ఈ కాలువను నింపవలెను. కట్టలనుండి వచ్చు నీటిజాలు ఈ కాలువలోనికి చేరి చిన్న అడ్డ కాలువ ద్వారా బయటికి పంపివేయబడును. ఈ అడ్డ కాలువలో గూడ ఇసుక, కంకర, పెద్ద రాళ్ళను నింపవలెను, + +4. రాతికట్టలు : రాయి, గచ్చుతో కట్టబడిన కట్టలు మట్టికట్టలకంటే ఎక్కువ బలముగా నుండును. జలాశయ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0790.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0790.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4bd78df413ddb8ce478ed474593ad738adb1fd6d --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0790.txt" @@ -0,0 +1,20 @@ +మందు నిలుపబడు నీటిలోతు ఏబది అడుగులకన్న ఎక్కువగా నున్నప్పుడు రాయి, గచ్చుతో కట్టను కట్టవలసి +యుండును. అందుచేత, నీటిలోతు ఎక్కువగా ఉండవలసి నప్పుడు రాతి, గచ్చుతోనే కట్టలుకట్టుట ఉచితము. ఇట్టి +కట్టలు 200 అడుగుల లోతుగల నీటిని ఆపుటకుగూడ ఉపయోగపడును. + +గాతికట్టలను కట్టుటకు కావలసిన ముఖ్యపదార్థము గచ్చు. దీనిని తయారు చేయుటకు సున్నము, ఇటుకపొడి, +ఇసుక, సమపాళ్ళలో కలిపి గానుగలో త్రిప్పించవలెను. దీనిని 'సుర్కి' అనిగూడ అందురు. సురితో నే గాకుండ +సిమెంటు, ఇనుక 1:8 మొదలు 1:4 నిష్ప త్తిలో కలిపి గూడ గచ్చు తయారు చేయవచ్చును. + +రాతికట్టడమునకు ముఖ్యమైన పరికరములు కఠినమైన రాళ్ళు: అగ్ని శిలలు (Granite), మెట్టురాళ్ళు (Trap), +ఇసుకరాయి మొదలగునవి. రాతి కట్టడము యొక్క స్వరూపము ఈక్రింది పటములో చూపబడినది . + +కట్టడము యొక్క నీటిపార్శ్వము నిట్టనిలువుగాను,లేక కొంచెము వాలుగాను ఉండును. వెనుక తట్టు యొక్క వాలు 2:3 నిష్పత్తిలో ఉండును. ఇవి నిర్ణయమైన తరువాత కట్ట యొక్క అడుగుభాగపు వెడల్పు ,కనుగొనవలసియుండును. నీటివలన కలుగు ఒత్తిడి, కట్ట యొక్క బరువు దృష్టియందుంచుకొని వెడల్పును నిర్ణయింపవలెను. + +రాతికట్ట నిర్మించుటకు గట్టి పునాది అవసరము. దీని కొరకై భూగర్భములో కఠినమైనరాయి దొరకువరకును పునాది త్రవ్వవలసియుండును. గట్టి చదరపురాయి కనబడిన తరువాత దానిని గరుకుగా ఉండునట్లు చేయవలెను. ఇట్లు చేసిన రాతిమీద గచ్చు గట్టిగా పట్టుకోనును . 3 అంగుళముల మందముగల గచ్చును, పునాది రాతిపై పరచి దానిపైన పెద్ద పెద్ద రాళ్ళను తెచ్చి పేర్చవలెను. రాళ్ళమధ్య చిన్న చిన్న రాతిచెక్కలను నింపి, మధ్య నున్న సందులందు గచ్చు కూరవలెను. ఒకవరుస కట్టిన తరువాత గచ్చు గట్టిపడునంతవరకు పనిని ఆపి తిరిగి రెండవ వరుసలో రాళ్లు నింప వలెను. ఈవిధముగా కట్టను పైదాక తీసికొని రావలెను. + +5. సిమెంటు కట్టలు :- రాతికట్టలు 200 అడుగుల ఎత్తువరకే కట్టవచ్చును. ఇంతకన్న ఎత్తైన కట్టడములకు సిమెంటు, కాంక్రీటు అనుకూలముగా నుండును. + +సిమెంటు, కాంక్రీటువలన కట్టడములకు ఎంత బలము కావలెనో అంతబలము కలిగించవచ్చును. సిమెంటు కాంక్రీటు తయారుచేయుటకు తగిన యంత్రములున్నవి. సిమెంటు కాంక్రీటు పనికి శాస్త్రీయ పద్ధతులున్నవి. పరిశోధ నాలయములో నిర్ణయించిన బలము సిమెంటు కాంక్రీటు కట్టడములో నమ్మకముగా కలిగించవచ్చును. కాని రాతి కట్టడములో నున్న బలము నిర్ధారణగా చెప్పుటకు సాధ్యముకాదు. ఈ కారణమువలన చాల ఎత్తైన కట్టడములు కట్టవలసి వచ్చినపుడు సిమెంటు, కాంక్రీటు వాడుటయే మంచిది. సిమెంటు కాంక్రీటు తయారుచేయుటకు వివిధ రకముల యంత్రము లుండుటవలన రాతి కట్టడముకన్న సిమెంటు కాంక్రీటు కట్టడమునకు చాల తక్కువ కాలము పట్టును. + +సిమెంటు కాంక్రీటు తయారు చేయుటకు ఈ క్రింది పదార్థములు అవసరము. (1) సిమెంటు, (2) రాతి కంకర, (3) ఇసుక. పై పదార్థములు ఏ నిష్పత్తిలో కలిపి కట్టడములో వాడుదుమో దానినిబట్టి సిమెంటు కాంక్రీటు యొక్క బలము ఆధారపడి యుండును. వివిధ నిష్పత్తులలో తయారైన కాంక్రీటు యొక్క బలము ఈ క్రింది విధముగా ఉండును:- \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0791.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0791.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1d5e2e7f71ffbf1bc50695100f7c1080d3c6dbd7 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0791.txt" @@ -0,0 +1,16 @@ ++ కాంక్రీటు మిశ్రమము ఉత్పన్నమగు నిరోధక శక్తి 1:1:2 3450 lbs. 1 Sq. Inch. 1:1½:3 2850 lbs. 1 Sq. Inch. 1:2:4 2250 lbs. 1 Sq. Inch. + +సిమెంటు కాంక్రీటు శాస్త్రము చాల వృద్ధిచెంది యున్నది. దీనిని ప్రతి పనికిని అనుకూలముగా తయారు చేయుటకు వివిధ రకములైన యంత్రము లున్నవి. + +ఆనువంశికము (Heredity):- ప్రపంచములోని ప్రాణికోటి, జీవిత కాలములో పలువిధములగు జీవన +వ్యాపారములు సలుపుచుండును. వానిలో పునరుత్పత్తి యొకటి, దీనికి కారణము ప్రాణి చిరకాలము బ్రతికి యుండ జాలదు. కావున తన జీవిత పరిమాణము పూర్తి యగుటకు పూర్వము (పునరుత్పత్తి క్రియవలన) తనను బోలు సంతతిని వీడి నశించును. పునరుత్పత్తి క్రియయందు ఒక మానవునకు మానవుడే పుట్టుచున్నాడు. ఒక కుక్కకు కుక్కయే పుట్టుచున్నది. ఒక గేదెకు గేదెయే జనించు చున్నది. ఇవి సర్వవిధములు రంగు, రూపు, గుణములందు తమ తలిదండ్రులను పోలియుండును. తల్లిదండ్రులనుండి దేహదార్ధ్యము, మేధాశక్తి మొదలగు మంచిగుణములతో పాటు చెడ్డగుణములు సయితము సంక్రమించు చున్నవి. ఇట్లు తల్లిదండ్రుల గుణములు ఒక సంతతినుండి మరొక +సంతతికి సంక్రమించుట అనువంశికము (Heredity) అనబడును. ఇందులో గుణముల సంక్రమణము పలువిధ +ములుగనుండి వారసత్వము (inheritance) పై నాధారపడియుండును. కొన్ని గుణములు తల్లివి, మరికొన్ని +తండ్రివి ఆయా సంతతిలో కాననగును. ఒక్కొక్కప్పుడు కొన్ని గుణములు ఒక సంతతిలో కనబడక రెండవతరము +సంతతి (Second Generation) లో గోచరించును. ఒకే సంతతియందలి వివిధ వ్యక్తులందు పలువిధములగు +వ్యత్యాసము లుండును. ఇట్టి వారసత్వమునకు కారణములు ఎంతో కాలమువరకు తెలియకుండెను. 18 వ శతాబ్దము వరకు దీనిని గురించి తెలిసికొనుటకు కృషి సలిపిన వారే లేరు. ప్రప్రథమమున 18 వ శతాబ్దపు మధ్య కాలమున కొందరు వృక్షములలో కృత్రిమ సంపర్కము (Artificial pollination) చే సంతతి బడయగలిగిరి. కానీ దానిని విశదీకరించరైరి. అటు తరువాత 19 వ శతాబ్దములో కృషి సాగించి కొందరు కొంతవరకు సఫలు లైనారు. వీరిలో ముఖ్యులు ఆగస్టు వైజ్ మన్ (August Weisman), గ్రెగర్ మెండెల్ (Gregor Mendel) అను వారలు. + +ఆనువంశికమునకు భౌతిక మైన పునాది (Physical Basis of Heredity :) వైజ్ మన్ (Weisman) తన పరిశోధనల +ఫలితముగ అనువంశికము (Heredity) నకు బీజరసము (Germ plasm) కారణమని 1892 వ సంవత్సరమున +తెలియపరచినాడు. దీని నాతడు జీవరస సిద్ధాంతము (Germ Plasm theory) అని పేర్కొన్నాడు. జీవ పదార్థము (Proto plasm) ను రెండు తరగతులలో విభజించెను. అవి (1) పునరుత్పత్తి కణములందుండు బీజరసము (Germ Plasm) (2) దేహము యొక్క ఇతర కణములందుండు సొమాటోప్లాజమ్ అనునవి. పునరుత్పత్తి క్రియయందు పునరుత్పత్తికణములు అనగా శుక్రగోళకములు (Sperms) ను, అండము (Ova) లును పాల్గొనును, ఇతర కణములకు ఇట్టి క్రియతో ఎట్టి ప్రసక్తి లేదు. కావున ఆనువంశికమునకు కారణము పునరుత్పత్తి కణములందుండు జీవపదార్థమే అని వైజుమను తెలిపియున్నాడు. తదుపరి పరిశోధనలవలన ఫలదీకరణము (Fertilization) న పునరుత్పత్తి కణములందలి బీజము (Nucleus) ప్రధానమైనట్టిదనియు, ఇయ్యది లేనిచో కేవలము జీవపదార్థముతో ఫలదీకరణము జరుగనేరదనియు, జరిగినను పిండాభివృద్ధి కానేరదనియు ధ్రువపడినది. ప్రతిబీజము (Nucleus) లో ఒక వల యుండును. దీనిని అభివర్ణి (Chromatin net - work) వల యందురు. ఈపల కణవిభజన కాలమందు ముక్కలు ముక్కలుగా విడిపోవును. ఈ ముక్కలు పిత్య్రసూత్రము (Chromosomes) అనబడును. వీని సంఖ్య నిశ్చితమై (Definite) జీవుల యొక్క వివిధ జాతులందు వేరువేరుగా నుండును. ఈ పిత్య్ర సూత్రములను పరీక్షించగా ఇది పలువిధములైన ఆకారములు గలిగియుండునని తెలిసినది. వీటియందు ఒక జీవికి సంబంధించిన గుణములన్నియు నిలువును ఏర్పరచబడియుండును, ప్రతి పిత్య్ర సూత్రము (Chromosome) నందు ఒకదాని కంటె ఎక్కువ గుణములు ఇమిడి యుండును. ఒక పిత్య్ర +. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0793.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0793.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5d2f89f682c6ed43ee75b239705560f2cb3863b6 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0793.txt" @@ -0,0 +1,19 @@ +కొంతవరకు విషయము గ్రాహ్యమైనదే కాని ఇట్లు జరుగునని రూఢముగా తెలియలేదు. మెండెలు (Mendel) కావించిన పరిశోధనలు శాస్త్రబద్ధములై విషయమును విశద పరచుటకే గాక ముందు పరిశోధనములకు ఆధారములై నిలిచినవి. + +మెండెల్ సిద్ధాంతము (Mendelism) :- అనువంశికమును గురించిన సూత్రములను కనుగొన్న వారిలో +గ్రెగర్ మెండెల్ (Gregor Mendel 1822-1884) ప్రథముడు. ఇతడు ఆస్ట్రియా దేశీయుడు. మొదట ఈతనికి +పరిణామ సూత్రములతో గాని, వాటికి సంబంధించిన అభిప్రాయ భేదములతోగానీ ఎట్టి సంబంధము లేకుండెను. +ఈతడు తెలిసికొనదలచిన విషయము ఒక్కటే. అదేమన శిశువు అన్ని విధముల తన తల్లిదండ్రులను ఎందుకు +పోలియుండవలెను? శిశువునందుగల గుణములకు తల్లిదండ్రుల గుణములకు గల సంబంధమేమి? అను అంశము +లను తెలిసికొనుటకై కృతనిశ్చయుడై తన తోటలోని సాధారణమైన చిక్కుడు చెట్టును పరిశోధన ద్రవ్యముగా +గైకొనెను. చివరకు సఫలుడయ్యెను. ఈతడు తన సూత్రములను 1865వ సంవత్సరమున బ్రన్ (ఆస్ట్రియా) ప్రకృతి చరిత్ర సంఘ (Natural History Society) సమా వేశములో ప్రకటించెను. కాని అప్పటంతలో ఈతని సూత్రములను అర్థము చేసికొని ఒప్పుకొనునంత శక్తి గలవా రొకరును లేనందున ఆతని సూత్రములన్నియు అంధకారమునందుండి పోయెను. మెండెల్ మరణానంతరము వేరు ప్రాంతములందు ముగ్గురు శాస్త్రవేత్తలు అవే సూత్రములను రెండవసారి +కనుగొనిరి. వారు డి వేరిస్ (హాలెండు), కారెన్సు (జర్మనీ), వాన్షర్ మార్కు (ఆస్ట్రియా). ఎన్నడో విస్మరించిన +మెండెల్ సూత్రములను వీరు వెలికి తీసి పునరుజ్జీవింప జేయుటయే గాక ఒప్పుకొని, వానినే ఆధారముగ చేసికొని పరిశోధనములు సాగించిరి. ఒకనాడు అంధకార బంధురమైన సూత్రములు నేడు సృజన శాస్త్రమున కే కాక ఆధునిక జీవశాస్త్రమునకే పునాదులై పరిశోధనములను, అతి తేజోవంతములను కావించినవి. కాని చివరకు తన సూత్రము లామోదింపబడు గౌరవమును చూచి సంతసించు భాగ్యము మెండెలునకు చిక్క లేదు. ఐననేమి? నేడు ఆతని పరిశ్రమమునకు తగిన స్థానము లభించినది. + +మెండెల్ పరిశోధనములు :- మొదట మెండెలు తన తోటలోని చిక్కుడు తీగలలో ఒక పొడవుజాతిని, ఒక పొట్టిజాతిని తీసికొని పెంచి వానియందు పర పరాగ సంపర్కము (Cross Pollination) గావించి సంతతి కలిగించెను. ఇందు అన్నియు పొడవు రకపు గుణమునే ప్రకటించినవి. ఒకటియైనను పొట్టిరకపు తీగ లేక యుండెను. ఈ సంతతిని మెండెల్ +మొదటి పిత్య్రమైన సంతతి (1st. filial generation) అనెను. ఈ సంతతిని పెంచి పెద్దచేసి దీనియందు స్వపరాగమునే సంపర్కము (Self pollination) గావించి, రెండవ సంతతి కలిగించెను. ఇది రెండవ పిత్య్రమైన సంతతి (2nd filial generation) అనబడెను. ఇందులో మాత్రము కొన్ని పొడవుజాతివి, కొన్ని పొట్టి జాతివి ఉండెను. వీని నిష్పత్తి 3:1 అనగా మూడు పొడవుజాతి తీగలైన ఒకటి పొట్టిజాతి తీగ యుండెను. తరువాత సంతతులలో పొట్టివాటి నుండి స్వపరాగ సంపర్కమువలన పొట్టి జాతియే సదా సంభవించుచు వచ్చినది. పొడవు జాతీయందు మాత్రము ఇట్లుకాక కొన్ని పొడవు జాతివి, కొన్ని పొట్టి జాతివి సంభవించినవి. వీటిని సూక్ష్మముగ పరిశీలించినచో పొడవైన మూడింటిలో, ఒకటి మాత్రము, లేక మొత్తము పొడవుజాతిలో మూడవభాగము ఎల్లప్పుడు పొడవుజాతినే ఉద్భవింపజేసెను. కాని మిగిలినవి పొడవు జాతిని, పొట్టి జాతిని రెండింటిని ఉద్భవింపజేసెను. ఇట్లు ప్రతి సంతతి యందు నాలిగింటిలో ఒకటి పొట్టిజాతిని మిగిలిన మూడింటిలో ఒకటి పొడవుజాతిని కలిగించుచుండెను. +శేషించిన రెండును, పొడవు పొట్టి అను రెండు గుణములు గల జాతుల నుద్భవింప జేయుచుండెను. అనగా ప్రతి +సంతతియందు 1 పొడవుజాతి, 2 పొడవు (బాహ్య), పొట్టి (అంతర) గుణములు కలజాతి, 3. పొట్టిజాతి కలుగు +చుండెను. ఈయన ఈ ఫలితముల నాధారముగా జేసికొని ఈ క్రింది నాలుగు సూత్రములను బేర్కొన్నాడు. + +1. రెండు వ్యతిరేక గుణములు కలవాటియందు సంపర్కము కలుగ చేసినయెడల మొదటి సంతతియందు ఒకే గుణము వెలువడును. దీనిని మెండెల్ (Mendel) \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0794.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0794.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..932942a23540f664c204b3e2281c6006d2ab4594 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0794.txt" @@ -0,0 +1,9 @@ +బలీయమైన (dominant) గుణమని అనెను. రెండవది మీదికి కనుపడక దాగియుండి రెండవ సంతతియందు +గోచరించు దానిని ప్రచ్ఛన్నమైన (Recessive) గుణ మనెను. ఇట్లు గుణము ల నన్నింటిని బలీయమైనవి. +(Dominant) లేక ప్రచ్ఛన్నమైనవి (Recessive) అను రెండు తరగతులలో విభజించవచ్చునని నిర్వచించెను. + +2. జీవులయందు ప్రతి గుణమునకు సంబంధించిన ఒకజత సృజనులు (Genes) ఉండును. ఇందులో ఒకటి తండ్రి నుండి, మరొకటి తల్లినుండివచ్చి ఒక జతగా నేర్పడు ననెను. వీనియందు రెండును ఒకేజాతికి చెందినవైనచో ఆ జత ఏకగుణ సృజనయుగ్మకము (Homozygous) అనియు లేక రెండును వ్యత్యాసము కలిగియున్న చో ఆ జత ఉభయగుణ సృజన యుగ్మకము (Heterozygous అనియు వ్యవహరింపబడును. ఉ. తల్లి రంగు ఎఱ్ఱగాను, తండ్రి రంగు నల్లగాను ఉన్నచో, సంతతియందు రంగునకు సంబంధించిన సృజనులజత ఉభయగుణ యుగ్మకము అగును. ఇద్దరు ఒకేరంగు కలిగియున్న సృజనులజత ఏక గుణయుగ్మక మగును. + +3. ఒకదానికంటే ఎక్కువ గుణములు దృష్టి యందుంచుకొని సంపర్కము గావింపజేసిన ప్రతిగుణము, సంతతీయందు స్వాతంత్య్రము కలిగియుండి, తన నిష్పత్తిని తానే గలిగియుండును. ఒకదానివలన వేరొక గుణము యొక్క నిష్పత్తియందు ఎట్టి భేదమురాదు. ఈ గుణము, వారసత్వమున, మీద సుదాహరించిన మెండెల్ పరిశోధనముల ననుసరించి యుండును. + +4. ఉభయగుణ సృజనయుగ్మక గుణమునకు సంబంధించిన వానియందు సంపర్కము గావింప జేసినచో మూడు విధములగు సంతతులు లభించును. ఇందులో \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0796.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0796.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e69eff22fd98c47ff1fd92710c5c7c2a457bf79a --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0796.txt" @@ -0,0 +1,23 @@ +యుండుట సంపృక్తము (లింకేజ్ Linkage) అనబడును. ఈ కలిసి యుండుటను సామాన్య పద్ధతిలో వేరు జేయుటకు వీలుగారు. దీనినే పన్నెట్, బేట్ సన్ మొదలగువారు బలపరచినారు. వీరి పరిశోధనములందు ' ఫలమక్షికము ' (Fruit fly) అను ఒక విధమగు ఈగను పరిశోధన ద్రవ్యముగ గైకొన్నారు. ఇందులో తెల్లని కండ్లతోబాటు పసుపు పచ్చని దేహముగల వాటిని, ఎఱ్ఱని కండ్లతోబాటు బూడిద వర్ణపు దేహము గల వాటితో సంపర్కము గావించినచో అన్నియు ఎఱ్ఱని కండ్లు, బూడిదవర్ణపు దేహము గలిగియున్న సంతతి లభించెను. అనగా ఈ రెండు గుణములు ఒకే పిత్య్ర సూత్రము పైనుండుటచే ఇట్లు సంభవమగును. అట్లుగాకున్న బూడిద వర్ణమును, పసుపు వర్ణమును వేరు వేరుగా సంపర్కము గావించినచో పసువువర్ణమే వ్యక్తమగును. కానీ ఇచట ఎరుపురంగు కండ్లతో కలిసియున్నందున బూడిద వర్ణము వ్యక్తమైనది. ఇట్లే మానవులయందు అధిరక్తస్రావము (Haemophilia) అను రోగమునకు సంబంధించిన జీన్ +ఎల్లప్పుడు పురుషులందు 'X' అను లింగజాతి పిత్య్ర సూత్రముతో కలసియుండును. ఇది బలీయమైనదికాదు +కావున 'X' పిత్య్ర సూత్రము వెంబడి స్త్రీ సంతతి జేరును. అచట అది వ్యక్తముగాదు. ప్రచ్ఛన్న ముగా నుండిపోవును. +రెండవసారి స్త్రీయె రోగముగల 'X' సృజనిని తన మగ సంతతి కిచ్చును. అప్పుడది వ్యక్తమగును. ఇట్టివానిని +లింగసంపృక్త పిత్ర సూత్రము అందురు. + +పరో సగమనము (Crossing over) : ఫలదీకరణమునకు పూర్వము పునరుత్పత్తి కణములలో పిత్య్రసూత్ర +సంఖ్య ఎల్లప్పటికంటే సగముగా నుండును. ఫలదీకరణము తరువాత సంఖ్య పూర్తి యగును. పునరుత్పత్తి కణముల +అభివృద్ధికాలమునందు ఒక విభజన పిత్య్రసూత్ర సంఖ్యను సగముచేయును. ఇది మియోసిస్ (meiosis) అర్థసూత్ర +భాజనము అనబడును. ఇట్టి విభజన జరుగునప్పుడు ఒకప్పుడు సరూప పిత్య్రసూత్రములు (సిమిలర్ క్రోమో జోమ్స్) జతలుగా జేరుకొనును. దీనిని సై నాప్సిస్ (Synopsis). యుగ్మానుబంధముందురు, ఒక్కొక్కప్పుడు ఇవి మెలిపడును (twist). ఆ మెలివడినచోట్ల యందివి విరిగి ఒకదానితో నొక్కొక్కటి అతుకుకొనిపోవును. + +పటము 4 + +1. క్రోమోజోము 2. క్రోమోజోమ్సు 3. క్రోమోజోమ్సు +నైనాప్సిసుకు పూర్వము మెలివడు నైనాప్సిన్ తరువాత + +దీనివలన పిత్య్రసూత్రము పైనున్న గుణముల క్రమము మారును. ఈవిధముగా ముందుగా తల్లివై పునుండి వచ్చిన +పిత్య్ర సూత్రము పైనున్న గుణములు తండ్రివై వునుండి వచ్చిన పిత్య్రసూత్రములతో కలిసిపోవును. అట్లే రెండవ +దానిలో మార్పువచ్చును. + +ఈవిధముగ పరోపగమనముచేత సంతతియొక్క గుణ లక్షణములలో మార్పులు గలిగి, ఒకదానితో నింకొకదానికి చాల భేద మేర్పడును. ఒక జాతికి చెందిన రెండ జీవులలో లేక ఒకే తల్లి సంతతియందు భేదముండుటకు ఇదియే కారణభూతమై యున్నది. + +ఉత్పరివర్తనములు (Mutations): సృజన (Gene) శాస్త్రము క్రమక్రమముగా ప్రపంచమంతట ప్రఖ్యాతి గాంచుటయే గాక పరిశోధనములకు కేంద్రమై నిలిచినది. సృజని (Genes) అనువంశికము (Heredity) నకు భౌతి కాధారము (Physical Basis) అను భావము ధ్రువతరమైనది. కదళీ మక్షికజాతి (Drosophyla) ఈగయందు పిత్య్ర సూత్రము ' యొక్క ఉనికి, ఆకారమును గూర్చి పూర్తి పరిశోధనలు జరిగినవి. ఈ పరిశోధనముల మూలమున అప్పుడప్పుడు ఒక పిత్య్ర సూత్రములోగల సృజనుల యందు అకస్మాత్తుగా మార్పు (Sudden change) వచ్చునని డీ వెరేస్ (D'Vries) అను నాతడు కనుగొనెను. ఇట్టి మార్పును ఉత్పరివర్తనము (Mutation) అందురు. ఇట్టి మార్పులవలన జీవి యొక్క స్వభావము, ఉనికి మొదలగ వాటియందు కొన్ని మార్పులు సంభవించును. ఈ మార్పులు వాతావరణమునకు అనుకూలముగనుండి లాక్ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0797.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0797.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..88c24377bf8a54649a3865d09dea0e09365e34e8 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0797.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +దాయకములైనచో మార్పుగల సంతతి యంతయు అభివృద్ధి చెందును. మార్పు నష్టదాయకమైనచో సంతతి +క్షీణింప నారంభించును. ఇట్టి సృజన ఉత్పరివర్తనములు అనాదినుండి జీవులలో సంభవించుచు వచ్చినవి. కావుననే +జీవము కాలక్ర మేణ ప్రపంచమునందు అభివృద్ధి చెందుచు పరిణామము పొందినది. ఇట్లు జరుగు ఉత్పరివర్తనములు +వాతావరణములోని మార్పులవలన నేమి, ఆహారము వలననేమి ప్రకృతి సిద్ధముగ జరుగుచుండును. కాని తరుచుగా మారవు. మార్పు సంభవించినపుడు మాత్ర మొక క్రొత్త తెగను సృష్టింపచేయును. ముల్లర్, స్టాడ్ లర్ అనువారలు పరిశోధనములు జరిపి ఉత్పరివర్తనములు క్ష -కిరణముల (x Rays) మూలమున తేవచ్చునని తెలియజేసినారు. ఇట్టి మార్పులను పరిశోధనముల మూలమున కలుగజేసి పరిణామ వేగమును ఎక్కువ చేయవచ్చును. ఇంతియేగాక ఆహారమునందు మార్పుతో సహితము ఇట్టి సృజన మార్పులు సంభవింపచేయవచ్చునని తెలిసినది. ప్రతి సృజని సూచించు గుణము దాని వలన జరుగు రాసాయనిక ప్రతిక్రియకు అనుగుణముగ నుండును. దీని నాధారముగా జేసికొని ఈగలయందు స్పర్శసూత్రము (Antenna) లేక యుండు గుణమును విటమిన్ బి ఆహారముగ నిచ్చి సృజనియందు స్పర్శసూత్రమును (Antenna) పెంచు గుణముగలదానినిగా మార్చగలిగినారు. + +లైసింకో (Lysenko) : మెండెల్ సిద్ధాంతములు ప్రపంచమంతట వ్యాపించి పరిశోధింపబడినవి. రష్యాలో +సయితము సృజన శాస్త్రము ఇతర దేశములతో సరి సమానముగ అభివృద్ధి చెందినది. ఈ శాస్త్రమునందు పలువురు శాస్త్రజ్ఞులు ఈ ప్రాంతమున ప్రఖ్యాతిగాంచినారు. వీరిలో వావిలోవు (Vovilov) అనువాని పేరు మొదట పేర్కొనవలసి యుండును. కాని దాదాపు 1930 నుండి రష్యాదేశమున మెండెల్ సిద్ధాంతమునకు వ్యతిరేకత మొదలయినది. దీనిని ప్రతిపాదించినవాడు లైనింకో. ఈతడు మి ష్యూరిన్ అను నొక ఉద్యానపాలకుని (Horticulturist) అనుభవముల నాధారముగా చేసికొని మ్ఒక కొత్త సిద్ధాంతమును ప్రవేశ పెట్టెను. దీనిని మిష్యూరిన్ సిద్ధాంతము అందురు. ఈ సిద్ధాంతమునకు రష్యా దేశమున నేర్పడిన గొప్ప ప్రచారము కారణముగా ఇది మెండెల్ సిద్ధాంతము యొక్క స్థానము నాక్రమించినది. మిష్యూరిన్ అను వాడు వారసత్వమును గురించి లామార్కు యొక్క అభిప్రాయముల ననుసరించినాడు. దానినే లై సింకో బలపరచి ప్రచారములోనికి తెచ్చెను. మిష్యూరిస్ కు వృక్షవర్ధి ప్రసంకరణము (Vegetative hybri- +disation) నందు ఎక్కువ నమ్మకముండెను. ఒక జాతి వృక్షము యొక్క కొమ్మను ఇంకొకజాతి వృక్షము యొక్క కొమ్మతో అంటు పెట్టినచో (Grafting) ఆ అంటు నందు రెండవదాని ప్రభావము పడును. ఈ ప్రభావము అంటుచెట్టు యొక్క సంతతిలో కూడ కనబడునని తెలిపెను. ప్రభావ గుణములు మొదట అస్థిరములుగా నుండును. తరువాత గట్టిపడును. గుణములను మార్చుశ క్తి వాతావరణమునందు గలదని చాటెను. మిష్యూరిన్ సిద్ధాంతములో ఆనువంశికము విషయమున ఒకజీవిపై బడు వాతావరణ ప్రభావము కొన్ని తరముల (Generations) వరకు కొనసాగుటచే స్థిరపడిపోవును. ఈ ప్రభావములో లేక గుణములలో మార్పు ఒక్క పునరుత్పత్తికణము (germ cells) లందు జరుగుటవలన గాక దేహ కణములన్నిటి యందును అనగా దేహమునందు జరుగు ఉపచయాపచయ క్రియలన్నిటియందును (Metabolic activities) మార్పు సంభవించుట వలన సంప్రాప్తమగు నవి చెప్పబడినది. ధాన్యములలో వసంతీకరణ (Vernalisation) పద్ధతిచే శీత కాలపు (Winter) జాతిని వసంతకాలపు (Spring) జాతిగా మార్చవచ్చును. ఈ విషయము ఒక సంతతివరకే వసంతీకరణ (Vernalisation) పద్ధతితో మార్పులుకల్పించి ఆనువంశికముగా ఈ క్రొత్త గుణముండునటుల చేయవచ్చునని తెలుపబడినది. ఇంతేగాక ఇదే పద్ధతిలో గోధుమలను నీవారము (Rye) గా గూడ మార్చవచ్చునని అనబడెను. ఇంతవరకు ఇట్టి పరిశోధనములు రష్యావరకే పరిమితములై యున్నవి. రష్యనులు ప్రకటించినట్టి ఫలములను పొందజాలకుండుటచే ఇతర దేశస్థులు పై సిద్ధాంతములు శాస్త్రవిరుద్ధమని తిరస్కరించినారు. + +ఆర్థిక ప్రాముఖ్యము (Economic Importance) : ఈ శాస్త్ర పరిశోధనముల ఫలితముగ ప్రపంచమునందు గల +జంతువుల యొక్కయు, వృక్షముల యొక్కయు సంత \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0798.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0798.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1b986740c7eb8e24313b1ebd4a9f322327b227e4 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0798.txt" @@ -0,0 +1,15 @@ +తిని మెరుగుచేయుటకై కల్పిత పద్ధతిలో సంతానోత్పత్తి (artificial breeding) గావించి పలువిధములగు క్రొత్త +విషయములను పరిశోధకులు తెలిసికొ గలిగినారు. ఇట్టి పద్ధతులు వ్యవసాయ పరిశోధన కేంద్రములందు పశు అభివృద్ధి కేంద్రములందు విరివిగా ఉపయోగమందున్నవి. మెండెల్ సూత్రముల ననుసరించి రెండు భిన్న గుణములుగల తెగలను తీసికొని వానియందు కావలసిన లాభదాయక గుణము నొకదానినే పెంపొంద జేసి ఆ సంతతినే ఇతరులనుండి వేరుచేసి, లాభదాయకమైన mక్రొత్త జాతిని సంపాదించవచ్చును. జంతువులలో ఎక్కువ పాలుఇచ్చు ఆవుల తెగను లేక ఎక్కువ బలము కలిగి కష్టముచేయు కోడెల తెగలను ఇదేపద్ధతిలో అభివృద్ధి చేయవచ్చును. మానవులలో సయితము వంశపారం +పర్యముగావచ్చు చెడుగుణములను వివిధరోగములను నిర్మూలిం పజేయుటకుగాని, లేదా మేధాశక్తి, గాయనము,గణితము, చిత్రలేఖనము మొదలగు వానిని అభివృద్ధి చేయుటకుగాని ఈ సిద్ధాంత మెంతేని సహాయపడును.ఇతర జంతువుల యందువలె మానవులలో కృత్రిమ పద్ధతిలో సంతానము బడయుట సాధ్యముగాని పనియైనను సృజన శాస్త్రమును మానవాభ్యుదయమునకు వర్తింపజేయవచ్చును. దీనిని గురించి చర్చించు శాస్త్రము సృజనన విద్య (యూజనిక్స్- Eugenics) అనబడును. ఈ శాస్త్ర సాహాయ్యమున విద్యమూలమున మానవ తెగలందుగల మంచి గుణములను అభివృద్ధిచేయుటకును, చెడుగుణములను వారించుటకును తగిన చర్యలను తీసికొనవచ్చును. వివాహములందు ఇట్టి నిబంధనలు పాటించుటకు ప్రయత్నములు 'సలుపవచ్చును. మీదు మిక్కిలి నిబంధనలను చట్టబద్దము చేయ వచ్చును. మానవులకు మంచి భోజనము, మంచి వాతావరణము మొదలగు సదుపాయములచే సృజనశక్తియందు తగిన ప్రభావము ప్రసరింప జేయవచ్చును. ఆహారమునకై వధింపబడు పాలిచ్చు జంతువులను అభివృద్ధి కేంద్రము లందుంచి మంచి మంచి తెగలను సృష్టించుటకు యత్నము జరుగుచున్నది. ఆహార ధాన్యములలో ఎక్కువ పంటనిచ్చు జాతుల అభివృద్ధికై కృషి జరుగుచున్నది. ఈ కృషి మూలముననే పశు వైద్యశాలలందు మంచి విత్తనపు కోడెలనుంచి మంచి +సంతతిని బడయుటకు ఉపయోగించుటయు వ్యవసాయ శాఖవారు మంచి విత్తనముల ప్రోగుచేసి రైతుల +కందించుటయు మనము కాంచుచున్నాము. + +ఆనెగొంది :- తుంగభద్రానదికి ఉత్తర తీరమున నున్న ఇప్పటి శిథిలమగు ఆనెగొంది ఒకప్పు డొక ఆంధ్ర +సంస్థానమునకు రాజధానిగా నుండి ఆంధ్ర చరిత్రమున ప్రముఖపాత్రను వహించి యుండెను. కన్నడభాషలో 'ఆనె' యనగ ఏనుగని యర్థము. ఆనెగొంది యనగా ఏనుగులకోన. దీనివలన నా ప్రదేశ మొకప్పుడు కాకులు దూరని కారడవిగా +నుండె నని తెలియు చున్నది. ఆనెగొందియే కిష్కింధ యనెడు ఐతిహ్యము కలదు. ఋశ్యమూకము, పంపా సరోవరము, చక్రతీర్థము మున్నగు రామాయణ ప్రసిద్ధ స్థలములు ఆ పరిసరముల నుండుటచేతను, సీతాన్వేషణమున, లంకకు పోవుటకు శ్రీరాముడవలంబించిన మార్గ మదే యగుటచేతను ఆ యైతిహ్యము సమంజనమే కాగలదు. + +ఆనెగొంది పూర్వ చరిత్రము అగాధ కాలగర్భమున నిగూఢముగ నున్నది. బౌద్ధమతావలంబకులగు ఓడ్ర యవనులీ ప్రాంతము నాక్రమించుకొని సముద్రతీరముల దనుక నాలుగు శతాబ్దముల వరకు పాలించిరను విషయము యథార్థమని చెప్పుట కవసరమగు చారిత్రక సంపద యింకను దొరక లేదు. క్రీ. శ. ౧౧ వ శతాబ్దము నుండి కొంత చరిత్రము కనుపించును. + +క్రీ. శ. 1323 వ సంవత్సరమున ఓరుగల్లు పతనానంతరము అట రాజ ధనాగారాధ్యక్షులుగ పనిచేయు చుండిన హరిహర, బుక్క అను సోదరులు ఆనెగొంది నేలుచున్న జంబు కేశ్వరుని కొలువులో ప్రవేశించిరి. తమ ప్రతిభచే వారచిర కాలముననే మంత్రి, కోశాధ్యక్ష పదవులను సంపాదించుకొనిరి. + +జంబుకేశ్వరుడు ముప్పదేడేడులు (క్రీ.శ. 1297-1334) సర్వజనరంజకముగా రాజ్యమేలెను. అతడు సాహసి. విక్రమో పేతుడు, త్యాగి, శరణాగత రక్షణ బద్ధకంకణుడు. 'కంపిలి' నగర మతని రాజధాని, కంపిలికి పడమట రమారమి ఎనిమిది మైళ్ళ దూరమున దుర్గమ పర్వత పంక్తుల మధ్య, శత్రుదుర్భేద్యముగ నిర్మింపబడి యున్నదీ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0799.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0799.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d7d8caa3fd3878325ab49cbeef2fb0206fb51264 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0799.txt" @@ -0,0 +1,18 @@ +ఆనెగొంది కోట. ఆపత్సమయములందు కంపిలి రాజులు అందు ప్రవేశించి ఆత్మరక్షణము చేసికొనుచుండిరి. + +బహాపుద్దీన్ ఘప్తావ్ అనునతడు ఢిల్లీ చక్రవర్తియగు మహమ్మదు తుగ్లకునకు మేనల్లుడు. ఆతడు తన మామపై +తిరుగుబాటు చేసెను. ఆతనికి ఉత్తర హిందూస్థానమందు తలదాచుకొనుటకు వీలుకలుగలేదు. కనుక అతడు తురకల కందుబాటులో లేని కంపిలి నగరమున కేతెంచి జంబుకేశ్వరుని శరణు చొచ్చెను. కాని అతనిని తరుముచు మహాసేన లతో చక్రవర్తియు కంపిలిని సమీపించెను. + +జంబు కేశ్వరుడు. మెరికలవంటి ఐదువేల జోదులతో ఆనెగొంది దుర్గమున ప్రవేశించెను. ఆ కోటను మొగలులు +ముట్టడించిరి. శరణాగతుడగు బహావుద్దీనును జంబుకేశ్వరుడు ద్వారసముద్రపు హోయసల రాజగు వీరబల్లాలుని +కడకు 'తానూరు' కు సురక్షితముగ పంపివై చెను. చక్రవర్తి యొక్క సామదాన భేదములు జంబుకేశ్వరుని ప్రలోభ పరచజాలకుం డెను. జంబుకేశ్వరుడు తనకు జయము దుర్లభమని తెలిసికొని కోటలో గొప్ప చితి వేర్పాటు చేయించెను. అందు అంతఃపుర స్త్రీలును, ఇతర సాధ్వీమణులును ఆహుతియైరి. అసంఖ్యాకులగు స్త్రీలు, శిశువులు, తురకలకు చిక్కకుండుటకుగాను తమ ఖడ్గములకు తామే బలియైరి. కోటలోని వస్తుసామగ్రి కొలది దినములలో వ్యయమై పోయినది. తన ఐదువేల సైనికులతో జంబుకేశ్వరుడు యుద్ధరంగమున ప్రవేశించి శత్రు నాశన మొనర్చుచు వీరస్వర్గ మందెను. + +ఈ విధముగా క్రీ.శ. 1334 లో ఆనెగొంది ముసల్మానులకు వశమయ్యెను. కోటలో ప్రవేశించిన చక్రవర్తికి ఆర్గురు అధికారులును, పదునొకండుగురు రాజకుమారులును, సజీవముగ చేజిక్కిరి, చక్రవర్తి యనుమతిని జంబుకేశ్వరుని భౌతిక దేహమునకు వైభవోపేతముగ దహన సంస్కారము జరిగెను. జనసామాన్యము నేటికిని అతని దేవతాంశునిగ నెంచి పూజింతురు. చక్రవర్తి జంబుకేశ్వరుని శీలమునకు సంతసించి, ఆతని కుమారులను గౌరవమర్యాదలతో చూచెను. చక్రవర్తి అనెగొందిలో మల్లిక్ నాయబును తన ప్రతినిధిగ నిల్పి రాజకుమారులను మంత్రి మున్నగు నితర బందీలను తోడ్కొని ఢిల్లీ నగరమునకు తిరిగిపోయెను. + +చక్రవర్తి తిరిగిపోయిన తరువాత స్వాతంత్య్ర పిపాసువులగు ఆనెగొంది ప్రజలు తిరుగుబాటు చేసిరి. వారి నణచుటకు నాయబునకు సాధ్యము కాలేదు. ఢిల్లీ చక్రవర్తి సాయ మొనర్పజాలక పోయెను. తన మంత్రుల హితోపదేశము ననుసరించి ఢిల్లీ చక్రవర్తి తన బందీ యందున్న ఆనెగొంది మంత్రియగు హరిహరుని ఆనెగొంది రాజుగను, అతని సోదరుడగు బుక్కని మంత్రిగను నియమించి, వారు తనకు లోబడి యుండునట్లొడబరచి, తగు బలముతో వారిని ఆనెగొందికి పంపించెను. ఆ సోదరు లట శాంతి నెలకొల్పిరి. + +జంబు కేశ్వరుని కుమారులు ఇస్లాము మతము నవలంబించుటచే వారు ఆనెగొంది రాజ్యార్హతను గోల్పోయిరి. సుప్రసిద్ధ యాత్రికుడగు ఇబెన్ బతోతా, మతాంతరులైన ఈ రాజకుమారులకు అత్యంత సన్నిహితుడగు స్నేహితుడుగ నుండెను. వీరి సద్గుణములను గురించియు, చక్రవర్తికి వీరియెడగల గౌరవ ప్రేమలను గురించియు, అతడు తన గ్రంథములో వర్ణించినాడు. +' +కీ. శ. 1336 లో విజయనగరము స్థాపిత మైనది. హరిహరుని రాజధాని ఆనెగొందినుండి విజయనగరమునకు మారినది. అప్పటినుండి క్రీ. శ. 1565 వ సంవత్సరమువరకు ఆనెగొంది విజయనగరపు దండనాయకుల పాలనమున నుండెను. తాళికోట పరాజయము తరువాత కొంతకాలమునకు మరల నిచ్చట ఒక చిన్న రాజ్య మేర్పడెను. ఆ రాజులు విజయనగర సమ్రాట్టుల వంశీకులని తెలియుచున్నది. + +తాళికోట యుద్ధము తరువాత ముసల్మాను సుల్తానులు విజయనగర సామ్రాజ్యాంతర్భాగములు పంచుకొన్నప్పుడు ఈ యానెగొంది గోల్కొండ నవాబులకు భుక్తమైనట్లగుపడుచున్నది. క్రీ. శ. 1686 లో గోల్కొండతో పాటు ఆనెగొందియు మొగలులకు వశమైనది. క్రీ. శ. 1776 లో టిప్పుసుల్తాను ఆనెగొంది తిమ్మప్పరాజును సింహాసన భ్రష్టునిజేసి పట్టణమును ధ్వంసమొనర్చెను. క్రీ. శ. 1799 లో శ్రీరంగపట్టణపు యుద్ధమందు ఇంగ్లీషువారు టిప్పును చంపి ఆనెగొంది రాజును మరల ప్రతిష్ఠించి, అతనికి 1300 రూప్యముల మాసభృతి నేర్పాటు చేసిరి. మైసూరు రాజ్యభాగముల పంపిణి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0800.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0800.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9fb669603f4c8b267006ebf6e70d399abf1e8efa --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0800.txt" @@ -0,0 +1,28 @@ +సందర్భమున ఆనెగొంది మరల గోల్కొండ నవాబుల భాగమునకు వచ్చెను. అప్పటినుండి క్రీ. శ. 1950 వరకు +అది ఆసష్టాహీలకు సామంతరాజ్యముగనుండెను. ఇతర mసంస్థానములవలె, జాగీరులవలె ఆనెగొందియు ఆ సంవత్సరము హైద్రాబాదు రాష్ట్రములో లీనమై పోయినది. ఆనెగొంది పట్టణము ఆనెగొంది సంస్థానమునకు రాజధానిగా తనరారుచుండెను. + +ఆపత్థ్సితి చట్టనిర్మాణము - Emergency Law :- అసాధారణ పరిస్థితులయందు ప్రజలను, రాజ్యమును +రక్షింపవలసిన బాధ్యత ప్రతి నవీన రాజ్యాంగ ప్రణాళిక యందును పేర్కొనబడి యున్నది. ఆపత్తునందు భూపాలుడో, రాష్ట్రపతియో, ముఖ్యమంత్రియో, నేనాపతియో మరియే యితర సమర్థుడో రాజ్యమును రక్షింపవలసిన విధియున్నదికదా ! ఆపత్తు ఆ సన్నమయినప్పుడు నిర్ణ యింపబడిన విధానము "ఆపత్ట్సిత న్యాయ" మందురు. ఈ అధికారము భారత రాజ్యాంగ ప్రణాళికలో రాష్ట్రపతియందు నిలుపబడినది. + +ఈ సందర్భములో 'ఆపత్తు' అనగా మూడు విధముల స్థితమైన ఆపద : + +1, దేశాంతర యుద్ధము, లేక దేశములో విప్లవము. +2. రాజకీయ కారణములచే రాజధానులందు రాజ్యకార్య స్తంభన. +3. ద్రవ్యలోపముచే గలుగు ప్రమాదము. + +I బాహ్యాభ్యంతర యుద్ధవిప్లవములచే గలుగు ప్రమాద మాసన్నముకాగా రాష్ట్రపతి ప్రకటన యొకటి (Proclamation) గావించి, యావత్తు రాజ్య నిర్వాహకములను తనయందాపాదించుకొని, యావచ్ఛాసవాధికారమును లోకసభయందు నిలువునట్లుగా ప్రకటన చేయును. అట్టి సమయమందు కేంద్రాధికారమే ప్రమాణముగా వర్తింపగలదు. కేంద్ర ప్రభుత్యోద్యోగులే సర్వాధికారములను నిర్వర్తించుచు రాష్ట్రపతికిని, లోక సభకును బాధ్యులయియుందురు, ఆ సమయమందు లోకసభకు శాసనాధికారము విపులమై, నిరంకుళమై యుండగలదు. ఒక వేళ లోకసభ 'సమా వేశములో ' లేనిచో, రాష్ట్రపతి రెండు మాసములవరకు స్వంతముగా ఆపత్ట్సితస్థితిని నిర్వహించును. కాని వెంటనే లోకసభను సమావేశపరచి లోకసభ యొక్క యంగీకారమును పొంద వలయును. + +II రాజ్యాంగ స్తంభన : విశ్వాసరాహిత్య తీర్మానముల వలనను, రాజకీయ వర్గములలో ఒండొరుల వైషమ్యముల వలనను ఏ రాజధాని యందైనను మంత్రివర్గము స్థిరముగా పొసగజాలక యుండెనేని యట్టి పరిస్థితిని 'రాజ్య కార్యస్తంభన యని చెప్పవలయును. (Failure of Constitutional machinery). అట్టి పరిస్థితినోక యాపత్తుగా గ్రహించి రాష్ట్రపతి ప్రకటనగావించి యా రాష్ట్రము యొక్క నిర్వాహ కాధి కారము తనయందును, శాసనాధికారము లోక సభయందును నెలకొల్పవలయును. కాని న్యాయాధి కారములను మాత్రము ఆ రాజధాని యొక్క ఉన్నత న్యాయస్థానము (హైకోర్టు) నుండి తొలగించరాదు. రాష్ట్రపతిచేసిన ఈ ప్ర క ట న ను లోకసభ యంగీకరించినచో ఆరు మాసములవరకు +విళంబించవచ్చును. ఈ కాలమం దారాష్ట్రములో నుండిన రాష్ట్ర శాసనసభకు శాసనాధికారములు జాలవు. + +III ద్రవ్యావత్తు : ఏ దుష్టకాలమందైనను దేశములో ద్రవ్యలోపముగలిగి భారతమున కన్యదేశములలో పరపతి(Credit) తగ్గినను రాష్ట్రపతి తద్విషయమయిన 'ప్రకటన' నొకటి గావించి ప్రభుత్వోద్యోగులు, న్యాయాధిపతులు మున్నగువారల యొక్క వేతనములను, ఒరుంబడులను (allowances) తగ్గించి ద్రవ్యాపత్తు నుండి దేశమును రక్షించును. మరియు రాష్ట్రపతి స్వతః పరిశీలించి సవరణలు గావించి, ఉచితరీతిగా అంగీకారమిచ్చును. + +ఈ పై విధములయిన ప్రాథమిక హక్కులకు బాధ కలిగినదని ఆరోపణలు చేయుచు న్యాయ స్థానములకు విన్నపములు చేయరాదు. + +ఆపస్తంబుడు :- + + ఏతద్దేశ ప్రమాతన్య సకాశాదగ్ర జన్మనః + స్వం స్వం చరిత్రం శిక్షేరన్ పృథివ్యాం సర్వమానవాః' + వ్యవస్థితార్య మర్యాదః కృతవర్ణాశ్రమ స్థితిః + త్రయ్యాహి రక్షితో దేశః ప్రసీదతి నసీదతి. + (మనుస్మృతి) \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0801.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0801.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..17d95c16f2587d89751e7a5360e3c66e3e2253ec --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0801.txt" @@ -0,0 +1,13 @@ +'ఈ భారత దేశమున పుట్టిన బ్రాహ్మణుని సమక్షమున భూమియందలి సర్వమానవులు తమ తమ ఆచారములను +అభ్యసించవలయును. నిర్ణీతార్య మర్యాదలు గలదై, ఆచరిత వర్ణాశ్రమ స్థితిగలదై వేదత్రయ రక్షితమగు ధర్మముచే రక్షింపబడు దేశము ఉపద్రవ రహితమై శాంతి యుతముగా మనగలదు' అని మనువు వచించెను. ఇట్టి మర్యాదలను (వ్యవస్థలను) ప్రతిపాదించిన మహర్షులలో ఆపస్తంబ మహర్షి అగ్రగణ్యుడు. + +ఆపస్తంబుని సూత్రములు విశేషముగా పాటించువారు ఆంధ్రులై యున్నారు. ఆంధ్ర కవులలో పెక్కురు ఆపస్తంబ సూత్రులు కలరు. కాబట్టి ఆపస్తంబుడు ఆంధ్ర జాతీయుడని తోచుచున్నది. ఇయ్యంశమును గార్బు, బహ్లరు, పండితులు మున్నగు విమర్శకులును బలపరచిరి. ఈ విషయమును మరియొక విధముగా గూడ స్థాపింప వచ్చును. విశ్వామిత్రుని సంతతివారై అతనిచే శప్తులయిన వారలలో ఆంధ్రులుకూడ నున్నారు. శునశ్శేపుని కథ జరుగునప్పటికి విశ్వామిత్రుడు పుష్కర క్షేత్ర సామీప్యమున తపస్సు చేయుచుండినట్లు శ్రీమద్రామాయణ గ్రంథమువలన విదితమగు చున్నది. పుష్కర క్షేత్రమునకు సమీపముననే సాల్వదేశముకలదు. ఆపస్తంబుడు సీమంతో న్నయన విధియందు సాల్వదేశమును, యమునా నదిని, యౌగంధరి యను ఆ దేశపు రాజును గూర్చి గానము చేయదగు నని ప్రత్యేకముగ చెప్పియుండుటచే అతనికి సాల్వ దేశము నందును తత్రత్యు లయిన జనుల యందునుగల ప్రత్యేకాభిమానము తేటపడుచున్నది. ఆంధ్రగణమువారు ఇక్కాలమున సాల్వదేశ ప్రాంతమున నుండుటచే ఆపస్తంబుడు ఆంధ్రజాతీయుడై నట్లు ఊహించుట సమంజసము. + +ఆపస్తంబుడు ప్రాచీన మహర్షియై యున్నట్లు నిరూపించుటకు పెక్కు సాధనములు కలవు. బోధాయన సూత్ర గ్రంథములో ఆపస్తంబుడు గోత్ర ప్రవర్తకులలో నొకడుగా పేర్కొనబడెను. పరాశర యాజ్ఞవల్క్యులు తమ ధర్మశాస్త్రములలో ఆపస్తంబుని ధర్మశాస్త్ర ప్రవర్తకునిగా పరిగణించిరి. పాణిన్యాచార్యుడు 'అనృష్యానన్తరే బిదాదిభ్యో ౽జన్ (4.1.104) అను సూత్రమున +బిదాది గణములో ఆపస్తంబ శబ్దమును పఠించెను. అందుచే ఆపస్తంబుడు పాణినికి పూర్వుడని నిరూపితమగుచున్నది. + +ఆప స్తంబుని గృహ్య సూత్రములలో పాణినీయ వ్యాకరణమునకు విరోధముగల ప్రయోగములు కలవు. ఉదా :-ఆరోహతీం (5 -24); తరతీం (6-2); పుం స్వాః (6-4); గృముష్టిః (20-11); అభ్యానాయన్ (12-7); త్రిస్సైప్త ః (9-5) ; ప్రష్పం (11-2); కుప్త్వాం (23-7) మున్నగునవి. కొన్ని విభక్తి వ్యత్యయములుకూడ కనవచ్చు చున్నవి. ఉదా :- తస్యైవపా (22-4) ; అధ్యా౽ స్యై దక్షిణేన (1-5): ఇయ్యంశములు కూడ అపస్తంబుడు పాణినికి పూర్వుడను విషయమును బలపరచు చున్నవి. ఆపస్తంబుడు నిరుక్త కారుడయిన యాస్కుని, జ్యౌతిషకర్త యగు లగదుని తన ధర్మసూత్రములో పేర్కొనియున్నాడు. అందుచే ఇతడు యాస్కలగదులు కనంత రీయుడని ఊహింపవచ్చును. పాణిని క్రీ. పూ. 600-300 సం. ల కాలమునకు చెందిన వాడనియు, యాస్కుడు క్రీ. పూ. 800-500 ల కాలమునకు చెందిన వాడనియు పి. వి +కాణేమున్నగు పండితులు వ్రాసిరి. అందుచే ఆపస్తంబుడు క్రీ.పూ. 800-600 లకు మధ్యనున్న వాడనుట సమంజసము. + +మహర్షులచే ప్రతిపాదితములైన మర్యాదలు విధి. నియమ - నిషేధ రూపములచే మూడు విధములు. అందు ప్రవృత్తి ప్రయోజనకము విధి. నిషేధ, నియమములు నివృత్తి ప్రయోజనకములు. (1) విధి - 'సంధ్యోశ్చ బహిర్గామాదాసనం వాగ్యతశ్చ (1 ప్రశ్న 30 పటల, 8 సూ అను నాప స్తంబ ధర్మసూత్రమునుబట్టి సంధ్యోపాసనా కాలమున గ్రామమునకు వెలుపల నుండుట, వాజ్నియ మము కలిగియుండుట అనునవి విధులు. ఇచట ప్రవృత్తి ప్రయోజనము వివక్షితమైనది (2) ప్రాఙ్ముఖో ౽ న్నాని భుంజీత (1.31.1) అను సూత్రముచే ప్రాఙ్ముఖుడయి భోజనము చేయవలయు నని చెప్పుట వే అన్యదిగా! ముఖ్యము నిషిద్ధమైనది. ఇది నిషేధ ప్రయోజనక విధియై యున్నది. (3) "యాజనాధ్యావన ప్రతిగ్రసై +రేవ బ్రాహ్మణో ద్రవ్య మార్జయేత్" యజ్జము చేయించుట, వేదమును చదివించుట, ప్రతిగ్రహణము- అనువాటిచేతనే బ్రాహ్మణుడు ద్రవ్యము నార్జింపవలయును అనునది నియమము. ఇట్టి నియమమున వృత్త్యంతరములచే య థేష్టముగా బ్రాహ్మణునకు ద్రవ్యార్జనము నిషిద్ధమగుచున్నది. ఇట్లు పూర్వోక్తము లయి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0806.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0806.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f4151af41efe668e9b82048dc32577f7ddb4c1be --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0806.txt" @@ -0,0 +1,22 @@ +పండ్లు, కూరగాయలు, తిండిగింజలు, పండింపబడు చున్నవి. ప్రత్తి, ఇంగువ చెట్లు ఎక్కువగా పెరుగుచున్నవి. +ఊలు, చర్మములు, ముఖ్యముగా కరాకులీస్ అను గొజ్జె చర్మములు ఎగుమతి చేయుచున్నారు. దేశములో కొన్ని +ఖనిజములుకూడ ఉన్నవి. రాగి, ఇనుము, సీసము ఎక్కువగా దొరకునని తెలియుచున్నది. కాబూలు పట్టణములో +అగ్గిపెట్టెలు, గుండీలు, చర్మము, చెప్పులు, రాళ్ళు, కుర్చీలు చేయు చిన్న చిన్న కర్మాగారాలు ఉన్నవి. కాందహారులో ఊలు ఫ్యాక్టరీ ఉన్నది. ప్రత్తి కర్మాగారాలు ఉన్నవి. ఆఫ్ఘన్ జాతీయ బ్యాంకు ఆధ్వర్యము క్రింద దేశములో జల విద్యుచ్ఛక్తి, గుడ్డలు, పంచదార, సిమెంటు, ప్రత్తి, కర్మాగారాలు నిర్మించుటకు కృషి జరుగుచున్నది. దిగుమతి సరకులలో పెక్కింటికి ప్రభుత్వానికి గుత్త హక్కు (Monopoly) ఉన్నది. వీటి పర్యవేక్షణ నిమిత్తము రియాసత్ - ఇ - ఇన్హి సారాత్ -ఇ-దౌలతీ అను పేరుగల ప్రభుత్వ గుత్త హక్కుల అభివృద్ధి సంఘమును స్థాపించి, మోటారు కారులు, పంచదార, సిగరెట్లు మొదలైనవాటిని దిగుమతి చేసికొనుచున్నారు. ఎగుమతుల విషయములో పనిచేయుటకు అనేక కంపెనీలు ప్రత్యేకముగా ఒక్కొక్క వస్తువును సేకరించి ఇతర దేశాలకు పంపుచున్నవి. నూటికి 80 వంతుల వ్యాపారము +పాకిస్థానుగుండా పోవలసి ఉండును. ఆఫ్ఘను జాతీయ బ్యాంకునకు లండనులో ఒక శాఖ ఉన్నది. భారత దేశముతో వ్యాపార సంబంధాలు ఎక్కువగా ఉన్నవి. ఆఫ్ఘని స్థానములో రైళ్ళులేవు. నౌకాయానమునకు పనికివచ్చు నదులును లేవు. బరువులు మోయుటకు ఒంటెలను, గుఱ్ఱములను దేశీయులు ఇప్పటికిని ఉపయోగించుచున్నారు. మోటారు రవాణా విధానము క్రమముగా వృద్ధిచెందుచున్నది. సుమారు 6,000 మైళ్ళ రోడ్లుం మోటారు రవాణాకు తగినవిగా నున్నవి. + +ఆఫ్రికా :- సరిహద్దులు: ఆఫ్రికాఖండము 37½° ఉత్తర అక్షాంశమునుండి 35° దక్షిణ అక్షాంశము వరకును, +17॰ పశ్చిమ రేఖాంశమునుండి, 50½° తూర్పు రేఖాంశమువరకును వ్యాపించియున్నది. దీని వైశాల్యము 1,12,62,000 చ.మై. ఇది కాక 2,39,000 చ.మైళ్ళు వైశాల్యముకల ద్వీపము ఒకటి ఈ ఖండములోనున్నది. వైశాల్యమునందు ఈ ఖండము హిందూదేశమునకు సుమారు ఆరు రెట్లున్నది. ట్యునీసియాలోని కేప్ బాన్ నుండి కేవ్ అగలస్ వరకు ఉత్తర, దక్షిణములుగా దీని పొడవు 5000 మైళ్ళు. అదేవిధముగా పడమరనున్న కేవ్ వెర్ట్ నుండి తూర్పున నున్న గార్డిఫ్యూ వరకు దీని పొడవు 4600 మైళ్లు. ముఖ్యమైన విషయమేమన, ఈ ఖండము భూమధ్యరేఖకు ఉత్తర దక్షిణములందు +సమముగా వ్యాపించియుండుట. అందువలన ఉత్తర దక్షిణ ఆఫ్రికాల శీతోష్ణమండలములందు, మరియు అనేక +ఇతర విషయములయందు చాల పోలికలు కానవచ్చును. ఈ ఖండము యొక్క విశేషభాగము కర్కాటక మకర రేఖల మధ్యనుండుట గమనింపదగినది. + +మధ్యధరా సముద్ర ముత్తరమునను, ఎఱ్ఱ సముద్ర మీశాన్యమునను, హిందూమహాసముద్రము తూర్పుదక్షిణములను, అట్లాంటిక్ మహాసముద్రము పడమరను కలిగియుండుటచే నీ ఖండము ద్వీపఖండమనవచ్చును, + +ఫ్రెంచి భూమధ్య రేఖాగత ఆఫ్రికావంటి గినీసింధు శాఖయు, అంగోలా రాష్ట్రమునంటి లోబిటో అఖాతమును, డెలగోవా అఖాతమును ఈ ఖండమునందు పేర్కొనదగిన సముద్ర వ్యాపనములు. ఈ ఖండపు సముద్రతీరము సరళమై 19,000 మై. పొడవు కలిగి యున్నది. + +మెడగాస్కరు ద్వీపము మొజాంబిక్ విస్తృత జల సంధిచే భూఖండమునుండి వేరుచేయబడినది. హిందూ మహా సముద్రము లోనికి చొచ్చుకొనివచ్చి కొమ్మువలె కనపడు భాగమును ఆఫ్రికా శృంగము అని అందురు. + +నైసర్గికస్వరూపము :- ఆఫ్రికాఖండము 2000 అ. సరాసరి యెత్తుగల పీఠభూమి. దీనిని రెండు ముఖ్యమైన +భాగములుగా విభజింపవచ్చును. 1. పీఠభూమి 2 తీరపు మైదానము. పర్వతము అని పిలువబడునవి పీఠభూమి +యొక్క నిట్రమైన అంచులే. కాని వీనియందు ముఖ్యమయిన పర్వత శిఖరము లున్నవి. ఈ పీఠభూమి పడమరగా వాలి యున్నది. + +మొరాకో, ఆల్జీరియా, ట్యునీసియా రాష్ట్రములలో 1500 మై. వ్యాపించి సరాసరిని 11,000 అ. ఎత్తుగల \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0808.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0808.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..438e047ff90eefa639ecf5ed6953f8937f3d4f2e --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0808.txt" @@ -0,0 +1,31 @@ +అట్లాసు పర్వతములు ఉత్తరాఫ్రికాలో ముఖ్యమయిన పర్వతపంక్తులు. ఉత్తరమునుండి దక్షిణముగా నీ పర్వతశ్రేణులకు టెల్ అట్లాసు, గ్రేట్ అట్లాసు, సహారన్ అట్లాసు అను పేర్లు కలవు. అట్లాంటిక్ తీరమునుండి నైలునదివరకు పల్లపు పీఠభూమి వ్యాపించియున్నది. దీని మధ్యభాగమున టిబెస్టి పర్వత పంక్తులు కలవు, + +ఉన్నత పీఠభూమి పూర్తిగా దక్షిణ ఆఫ్రికాలోనే కలదు. పడమరనుండి తూర్పునకు దీని ఎత్తు క్రమముగా నెక్కు వగును. హై వెల్దు, లోవెల్డు అను రెండు మెట్లుగా. ఈ పీఠభూమి తూర్పు అంచు తీరపు మైదానమునకు దిగుచున్నది. వీనినే కేవ్ కాలనీలో గ్రేట్ కారూ, లిటిల్ కారూ అని పిలిచెదరు. ఈ పీఠభూమియొక్క ఎత్తైన అంచులనే నేటాలు రాష్ట్రములో డ్రాకెన్సు బర్గు అని అందురు. + +ముఖ్యమయిన పర్వత శిఖరములన్నియు ఆఫ్రికా తూర్పుననే యున్నవి.——మనెన్ జోలి (16,800 అ.); కెన్యా (17.040 అ.); నిరంతరము మంచుతోనుండు కిలిమంజారో (19,321 అ.). సముద్రతీరమున మాత్రమే పల్లపు మైదానము లున్నవి. + +ఎడారులు :- ఉత్తర ఆఫ్రికాలో 35,00,000 చ.మై వ్యాపించిన సహారా ఎడారి కలదు. ఇది అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రములకన్నను కొద్దిగా పెద్దది. తూర్పు పడమరలుగా దీని పొడవు 3,200 మై. ఉత్తర దక్షిణములుగా దీని వెడల్పు 800 మై. నుండి 1,400 మై. వరకు కలదు. సామాన్యముగా మనము భావించునట్లు సహారా ఎడారి యంతయు పనికి రాని ఇనుకబీడు కాదు. పశ్చిమ సహారా యొక్క మధ్యభాగములో 6,000 అడుగుల ఎత్తుగల శిఖరములతో నిండిన ఆయిర్, హాగర్' పర్వతములు గలవు. టిబెస్టి పర్వతపంక్తిలో 9,000 అ, ఎత్తు. గల ఉడిగిన అగ్ని పర్వతములు కలవు. మరియు బిల్నా వంటి సహజ సరస్సులు ఈ ఎడారిలో కలవు. ఈ సరస్సుల చుట్టును వృక్షజాలమును, జంతు జాలమును కాననగును. ఫలవృక్షములు పెంచబడును. బావుల నుండి నీటిని పారించి వ్యవసాయముకూడ చేయుదురు. + +ఆఫ్రికా నైరుతి భాగముననున్న కల్ హరి ఎడారి సహారా అంత పెద్దదికాకపోయినను పేర్కొనతగినది. + +సరస్సులు :- తూర్పుననున్న పర్వత శ్రేణులయందలి చీలికలోయ (Rift valley) అని పిలువబడు పల్లపు +ప్రాంతమున గొప్ప సరస్సులు ఉత్తర దక్షిణములుగా వ్యాపించియున్నవి. ఈ క్రింద పేర్కొనబడినవి ముఖ్యమైన సరస్సులు. + +(క) విక్టోరియా న్యాంజా: వైశాల్యము 26,000 చ. మై, పొడవు 250 మై.,వెడల్పు 200 మై. లోతు 270 అ, + +(ఖ) టాంగనీకా సరస్సు: వైశాల్యము 12,700 చ. మై., పొడవు 450 మై.. వెడల్పు 40 మై., లోతు 4,708 అ. + +(గ) న్యాసా సరస్సు : వైశాల్యము 11,000 చ.మై. పొడవు 350 మై., వెడల్పు 45 మై., + +(ఘ) కిపూ సరస్సు: వైశాల్యము ---చ. మై.. పొడవు 50 మై., వెడల్పు 30 మై.. + +(చ) టానా సరస్సు : ఇది 5,690 అ. ఎత్తున అబిసీనియా పీఠభూమి యొక్క ఉత్తరభాగమునకలదు. నైలునదికి ఈ సరస్సు మూలజలములుగా నుపయోగపడుచున్నది. + +(ఛ) రుడాల్ఫు సరస్సు : వైశాల్యము 3, 475చ. మై, పొడవు 185 మై. వెడల్పు 37 మై. + +(జ) షాడ్, బంగ్ వలూ సరస్సులు : ఇవి మధ్య ఆఫ్రికా యొక్క ఈశాన్య నైరుతి భాగములయందు గలవు. వీటి నీరు ఋతువుల ననుసరించి సంకోచ వ్యాకోచములను చెందుచుండును. + +నదులు : ఆఫ్రికా ఖండమునందలి నదులు పెద్దవై నను జలపాతములవలనను అచ్చటి ప్రజల అనాగరికత వలనను అంతగా నుపయోగము లేనివిగానున్నవి. ఈ నదులవలన కొన్ని ప్రాంతములకు వాహన సౌకర్యములు కలుగు +చున్నవి. నైలునదికి నాలుగు పెద్ద జలపాతములుకలవు, నైగరునదికి వేగముగల బూసా ఝరులు, కాంగో జాంబెసీ నదులకు ఎల్లాలా, విక్టోరియా జలపాతములు కలవు. వీనిలో కొన్ని 420. అ. ఎత్తుకూడ కలిగి యున్నవి. ముఖ్యమైనవి 5 నదులు : + +1. నైలునది : (4,000 మైళ్ళు): ఇది ఉత్తరముగా ప్రవహించి, మధ్యధరాసముద్రములో కలియుచున్నది. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0809.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0809.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d0a6ffb529826e9a45e3f9b69aa812f79ac2fad8 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0809.txt" @@ -0,0 +1,33 @@ +ఇది చాల ప్రాముఖ్యమైనది. ఏలయన, ఈజిప్టులో కెల్ల పురాతన నాగరకత గల ప్రాంతముగుండా ప్రవహించు చున్నది. + +2. కాంగో (3,000 మై.) :- ఇది దక్షిణ అట్లాంటిక్ మహా సముద్రములో కలియుచున్నది. దీనికి నదీ పరీవాహ ప్రదేశము +చాల ఎక్కువ. దీనియందు నైల్ నదిలో కంటే ఎక్కువ పరిమాణముకల నీరు కలదు. ఉపనదులతో సహా యిది మధ్య ఆఫ్రికా కంతకును వాహన సౌకర్యములను కలిగించుచున్నది. + +3. నైజర్ (2,600 మై.) :- ఇది చెన్వీ యను ఉప నదితో సహా దక్షిణముగా ప్రవహించి గినీ సింధుశాఖలో +పడుచున్నది. + +4. జాంబేజీ (1,600 మై.) :- ఇది తూర్పు దిశగా ప్రవహించి మొజంబక్ చానలులో కలియు చున్నది. తూర్పుదిశగా ప్రవహించి డిలాగో అఖాతములో కలియు లింపునదియు, ఈ నదియు కూడ ఎక్కువభాగము ఆఫ్రికా ఈ శాన్య భాగమున ప్రవహించుచున్నవి. + +5. ఆరెంజ్ (1,300 మై.) :- ఇది పడమరగా ప్రవహించి ఆఫ్రికా ఆగ్నేయ భాగమున అట్లాంటిక్ మహా సముద్రములో కలియుచున్నది. + +ఇవికాక సెనిగల్ అను పేరుగల నది ఫ్రెంచి వెస్టు ఆఫ్రికాగుండా ప్రవహించుచున్నది. కాని యిది అంత ప్రాముఖ్యమైనది కాదు. + +శీతోష్ణస్థితి :- ఆఫ్రికాలో ఉష్ణోగ్రతా వ్యాపనము సాధారణ విషయముగా కనబడును. ఋతువుల ననుసరించి సమోష్ణ రేఖలు ఉత్తరమునకును, దక్షిణమునకును సూర్యునిగతి క్రమము ననుసరించి చలించుచుండును, వేసవిలోను, శీతాకాలమందును సమోష్ణరేఖలు తూర్పు పడమరలుగా వ్యాపించి, ఉత్తర దక్షిణము వైపున క్రమక్రమముగా ఉష్ణోగ్రతలో మార్పు సూచించుచుండును మన శీత కాలములో మధ్యధరా సముద్రపు ఉత్తర ప్రాంతపు ఉష్ణోగ్రత 50° ఫా. నుండి 60° ఫా. మధ్య నుండును. కాని దక్షిణతీర ప్రాంతపు ఉష్ణోగ్రత దీనికంటే కొంత అధికముగా నుండును. దక్షిణాఫ్రికా పీఠభూమి యొక్క మధ్యభాగములో అత్యధిక ఉష్ణోగ్రత ఉండును. ఔన్నత్యము ననుసరించియు, సముద్ర సామీప్యమును +బట్టియు ఉష్ణోగ్రత మార్పుచెందు చుండును. ఈ విధముగా దక్షిణాఫ్రికాలో చాలదగ్గరలోనే ఉష్ణోగ్రతలందు ఎక్కువ +మార్పు కనబడుచుండును, + +వేసవిలో ఉత్తరాఫ్రికా శీతోష్ణస్థితి దీనికి విరుద్ధముగా నుండును. అత్యధిక ఉష్ణతా మండలములు సహారా ఎడారి వైపునకు కదలును. దక్షిణతీర ప్రాంతములందు 50°-60° ఫా. ఉండుటవలన సుఖముగా నుండును. మధ్యధరా తీర ప్రాంత మందు అధిక ఉష్ణోగ్రత ఉండును. + +పవనములు :-సూర్యగమనముతోపాటు ఉత్తరదక్షిణ దిక్కులకు చరించు భూమధ్య రేఖ యందలి అల్పపీడన +మండలముల యొక్కయు, కర్కట మకర రేఖల దాటి యుండు అధిక పీడన మండలముల యొక్కయు, ప్రాబల్యము ఈ భూఖండముపై ఎక్కువగా నుండును. అట్లాంటిక్ సముద్రమందలి అధిక పీడన ప్రదేశము లన్నియు శీతకాలములో ఉత్తర దిశయందును, అజోర్స్ యొక్క అధిక పీడన ప్రదేశము సహారా శీతల ప్రాంతమందును ఉండును. కాని భూమధ్య రేఖమీది అల్పపీడన ప్రాంతము దక్షిణదిశగా కదలును. + +ఉత్తరార్ధగోళపు వేసవిలో అల్పపీడనముకల ప్రదేశములు ఉష్ణముగానున్న సహారా ఎడారి యంతయ వ్యాపించును. ఇప్పుడు ఉత్తరదిశకు మారెడు మకర రేఖా అధిక పీడన మండలము యొక్క ప్రాబల్యము దక్షిణ ఆఫ్రికాకు ఎక్కువగా నుండును. ఆఫ్రికా ఈశాన్య ప్రాంతమునకంతకును హిందూ మహాసముద్రము యొక్క సుగ్రాహ్యముకాని ఋతుపవనముల ప్రాబల్యము ఎక్కువగా నుండును. ఈ క్రింద నుదహరించిన వాయు ప్రవాహములు ఖండమంతటను వ్యాపించి యుండును. + +1. అజోర్సు అధికపీడన మండలమునుండి వెడలు అట్లాంటిక్ ఈశాన్య పవనములు నైరృతి దిశగా వీచును + +2. సహారా ఎడారియందలి అధిక పీడన మండలముల నుండి హర్మట్టన్ అనబడు గాలులు సూడాన్ మీదుగా +పశ్చిమ ఆఫ్రికా వైపునకు వీచును. + +8. ఈజిప్టుదేశపు వాయు ప్రవాహములు నైలులోయ వరకు వీచి, భూఖండములో చాలదూరము పోవును. + +4. నైరృతి ఆసియా అధికపీడన మండలమునుండి హిందూస్థానపు ఈశాన్య వ్యాపార పవనములు వీచును \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0810.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0810.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3eaaa6ad13f51c11b5cff1fd5d88a77ade0a3dce --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0810.txt" @@ -0,0 +1,25 @@ +5. మధ్యధరా సముద్రమందు మహా చక్రవాత నిర్మితమగు అల్పపీడనములును, ఉన్నత పీడనములును కలుగు చుండును. + +6. దక్షిణ అట్లాంటిక్ మహాసముద్రపు అధిక పీడన ప్రాంతముల నుండి భూమధ్య రేఖ వైపు అట్లాంటిక్ ఆగ్నేయ వ్యాపార పవనములు వీచును. + +7. ఉత్త రార్ధపు గోళపు వేసవిలో “గర్జించు నలు బదులు" (వాయువ్య ప్రతికూల వ్యాపార పవనములు) ఆఫ్రికాలో దక్షిణ భాగములందు వీచును. + +8. హిందూ మహాసముద్రమునుండి బయలుదేరు ఆగ్నేయ వ్యాపార పవనములు ఈ భూఖండము యొక్క ఆగ్నేయ ప్రాంతమున వీచును. + +9. ఉత్తర ఖండపు వేసవిలో అట్లాంటిక్ ఆగ్నేయ వ్యాపార పవనములు భూమధ్యరేఖను దాటిన తరువాత ఆఫ్రికా పడమటి భాగపు వైపునకు వంగి నైరృతి ఋతపవనములుగా వీచును. + +ఆఫ్రికా శీతోష్ణస్థితిలో ముఖ్యముగా గమనించవలసిన విషయములు:- 1. భూఖండమునకు మార్పులు తెచ్చెడు +శీతల వాయురాసులు లేవు. 2. మహాసముద్ర ప్రవాహముల వలన తీరప్రాంతములందు శీతోష్ణస్థితి మార్పుచెంది +అధికముగ ప్రభావితమై ఉండును. + +వర్షపాఠము :- ఈ భూఖండమందు మంచి వర్షపాతముగల ప్రాంతములు మూడు కలవు. 1. ఆగ్నేయ ప్రాంతము. 2. అట్లాస్ మండలము. 3. బెల్జియం కాంగో అనునవి ఆప్రాంతములు. + +హిందూ మహాసముద్రమునుండి బయలుదేరు పవనములు పీఠభూమియొక్క అత్యున్నతమైన అంచునుండి పైకెగయును. ఈవిధముగా భూమధ్యరేఖకు దక్షిణవైపు నున్న తూర్పుతీర ప్రాంతమందు వర్ష మెక్కువగా నుండును. కాని ఖండాంతర్భాగమున పొడిగానుండును. మధ్యధరా చక్రవాతములు అట్లాస్ పర్వతశ్రేణి వలన ఆపుచేయబడినపుడు వాయవ్యతీర ప్రాంతమునకు శీతకాలములో వర్షమునిచ్చును. అదేవిధముగా “గర్జించు నలు బదులు" (వాయువ్య ప్రతికూల వ్యాపార వవనములు) వలన శీతకాలములో కేప్ కాలనీకి వర్షము కలుగును. గినీ సింధుశాఖలోనికి ప్రవహించు భూమధ్య ప్రతిసముద్ర ప్రవాహము మంచుతోకూడిన తీర వాయువులకు సహాయ పడును. తత్ఫలితముగా బెల్జియన్ కాంగో ప్రాంతమందును, ఫ్రెంచివారి భూమధ్యరేఖా ప్రాంత మందును, పశ్చిమతీర ప్రాంతమందును వర్ష మెక్కువగా +కురియును. దక్షిణముగా ప్రవహించి "డిలాగో" అఖాతములో పడు మొజంబక్ ప్రవాహముల వలన చల్లని, వెచ్చని తీరువాయువులు ఉద్భవించును. ఈ వాయువుచే భూమధ్యరేఖకు దక్షిణమువైపుననున్న తూర్పు తీర ప్రాంతమునకు వర్షము లభింపచేయును. + +ఉత్తరాఫ్రికా పశ్చిమతీరమందలి కేనరీస్ (Canaries) ప్రవాహములు తరచుగా సంభవించు పొగమంచులకు తీర వాయువులకు కారణములు, దీని మూలకముగా ఇచ్చట తీరప్రాంతములు పొడిగా నుండును. ఉత్తరముగా ప్రవహించు బెంగూలా (Benguela) శీతలజల ప్రవాహములవలన ఆఫ్రికా నైరృతి ప్రాంతమందు కూడ ఈ విధమైన వాతావరణ పరిస్థితులే యుండును. భూమధ్య రేఖకు ఉత్తరపువైపున నున్న తూర్పుతీరము పొడవునను ఈశాన్య నైరృతి ఋతుపవనములును, సముద్ర ప్రవాహములును ప్రభావము కలిగినవై యున్నవి. ఇవి ఆయా ఋతువుల యందు వాటి కనుకూలముగా నుండును. ఈశాన్య ఋతుపవనములు. చల్లని పొడిగాలిని తెచ్చును. ఇక నైరృతి ఋతువవనములు తీరవాయువులను కలిగించును. కాబట్టి భూమధ్యరేఖ కుత్తరవు వైపుననున్న తూర్పుతీర ప్రాంత మంతయు పొడిగా +నుండును. + +మొత్తముమీద ఆఫ్రికాలో వర్షపాతము నిలుకడగా నుండదు. ప్రతి సంవత్సరము భేదించుచుండును. క్రమ పరిమాణముతో వేర్వేరు విధములగు శీతోష్ణస్థితు లేర్పడును, అయితే పొడిగానుండు ఉత్తర యీశాన్యముల మధ్యభాగము లందును, తడిగానుండు ఆగ్నేయ, ఆఫ్రికా ఉష్ణమండల మధ్యభాగముల యందును ఈ విభేదములు అత్యధికముగ గనపడుచుండును. ఉష్ణాత్మకమగు శీతోష్ణస్థితి కలిగియుండుటయే ఆఫ్రికా యొక్క ప్రత్యేక విలక్షణత్వము. + +నేలలు :- 1. భూమధ్య రేఖా ప్రాంతపు నేలలు, ఉష్ణమండల ప్రాంతపు నేలలు, ఆఫ్రికాలో భూమధ్య రేఖ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0811.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0811.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..beaa7539e462f140cf5386eb3061c39951deb4cf --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0811.txt" @@ -0,0 +1,39 @@ +పొడవునను, ఉష్ణమండలములోని తేమప్రాంతము లందును కలవు. ఇచటి నేలలు ఎఱ్ఱగ నుండును. + +2. మధ్యధరా శీతోష్ణస్థితియున్న ప్రాంతమందు మధ్యధరా ప్రాంతమునకు సహజమైన నేలలు కనబడును. అగ్ర (cape) ప్రాంతమందును, అట్లాస్ ప్రాంతములోని తేమప్రదేశములందును గోధుమ రంగుగల నేలలు కనబడును. కాని దక్షిణముగా వీని నానుకొనియున్న ప్రాంతము లందును, మొరాకో మైదానములందును బాదముకాయ రంగుగల నేలలు కలవు. + +3. నేటాలులోని నేలలు తేమగానుండు సమశీతోష్ణ మండల సముద్రతీర ప్రాంతముల నేలలలో ప్రత్యేకత కలిగినవి. + +4. దక్షిణ ట్రాన్సువాల్ రాష్ట్రమందు ఆరెంజి. ఫ్రీస్టేటులోని హైవెల్డు ప్రాంతమందును గడ్డిమైదానపు పీఠభూములకు సంబంధించిన నల్లరేగడి నేలలు కలవు. ఛెర్నోజమ్సు (Cheraozems) సమూహమునకు సంబంధించిన లేతవర్ణపు నేలలు ఆఫ్రికా పీఠభూమియందలి ఎత్తైన ప్రాంతములందు కానబడును. + +స్వాభావిక వృక్షములు :- అరణ్యములు, ఉష్ణమండల గడ్డిమైదానములు లేక సెవన్నాలు, ఎడారులు అను మూడు భాగములుగా ఆఫ్రికాఖండపు సహజ ఉద్భిజ్జజాలమును విభజించవచ్చును. ఇవి వరుసగా ఆఫ్రికా ఖండములో +1/5, 2/5, 2/5 భాగములు ఆక్రమించియున్నవి. కాని సెవన్నాలను ఆఫ్రి కాఉద్భిజ్జజాలమునకు మచ్చుగా భావింప వచ్చును. మిగిలిన విభాగములు ఈ క్రింద నీయబడుచున్నవి:- + +1. భూమధ్యరేఖా ప్రాంతమందలి వర్షపుటడవులు- ఇవి బెల్జియం కాంగో రాష్ట్రమందును, ఫ్రెంచి, ఆఫ్రికా అక్షరేఖా రాష్ట్రమందును, ఆఫ్రికాలో ఎక్కువగా వర్షముపడు పశ్చిమ ప్రాంతమందును కలవు. + +2. సమశీతోష్ణ వర్షపుటడవులు :-ఇథియోపియా పీఠభూమి యందును, సర్వతశ్రేణుల యొక్క తూర్పు మధ్యభాగము లందును కలవు. + +3. ఓక్-కోనిఫర్ వనములు :- మొరాకో, అల్జీరియా ట్యునీసియా రాష్ట్రములందు కలవు. + +4. పొడివనములు :- ఉష్ణమండల కాలమానము గల ప్రాంతములందు కలవు. + +5. కంటకారణ్యములు :- ఉష్ణమండల కాలమానము గల ప్రాంతముల యొక్క పొడి ప్రదేశములందు కలవు. + +6. సమశీతోష్ణపు చిట్టడవులు :- అగ్ర (Cape) రాష్ట్రమునందును, ఉత్తరాఫ్రికా మధ్యధరా ప్రాంతమందును కలవు. + +7. సముద్ర తీరపుటడవులు: ఇవి సముద్రపు నీటి పాటుపోటులు కలిగిన ప్రాంతములందు ముఖ్యముగా నదీముఖ ప్రాంతములందు కలవు. + +8. ఉష్ణమండల గడ్డిమైదానములు లేక సెవన్నాలు :- ఉష్ణమండల ప్రాంతారణ్యముల సరిహద్దులందలి 35 అం. +నుండి 60 అంగుళముల వర్షము కురియుచోట్ల యందు గలవు. + +9. పర్వతపు పచ్చికమైదానములు, లేక ఆల్ పైన్ మైదానములు :- మధ్య ఆఫ్రికాలోని కెన్యా రాష్ట్ర మందలి ఎత్తైన పర్వత ప్రాంతమందును, ఇథియోపియా పీఠభూమియందును కలవు. + +10. చిత్తడి నేలల గడ్డిమైదానములు :- తూర్పు ఆఫ్రికా ప్రాంతములందును, నైలునది ఎగువ ప్రాంతము లందున +కలవు. + +11. ఉప - ఎడారులు:- ఇవి సెవన్నానుండి ఎడారి రూపమునకు మార్పు చెందుటలో ఒక పరిణామదశ వెల్దుల యొక్క మెరక భాగములయందు కలవు. + +12. ఎడారి :- నిరర్థకమైన ఇసుకతలము, శిలాతలము. బురదతలము కలిగి మృగపక్షి వృక్ష విరహితమైన అచ్చపు ఎడారి ఈ ఖండమునందు 8 శాతము మేర ఆక్రమించియున్నది. + +ఖనిజములు :- బెల్జియం కాంగో నుండి ఉత్తరరోషియాలోనికి నైరృతి దిక్కు నుండి ఈ శాన్యముగా వ్యాపించుచు, సుమారు 200 మైళ్ళ పొడవున అత్యధిముగ రాగి ఉత్పత్తిగల ప్రదేశమున్నది. ఈ ప్రాంతమందు +రేడియం, కోబాల్టు, లోహములు గూడ ప్రపంచములో కెల్ల ఎక్కువగా గనులనుండి లభించుచున్నవి. ప్రపంచములో లభించు మాంగనీసులో ఐదవవంతు గోల్డుకో రాష్ట్రములో దొరకును, మొరాకో, అల్జీరియా, టు సియా రాష్ట్రములందు ఇనుము లభించుచున్నది. ప్రపంచములో నుత్పత్తియగు రాగిలో ఆరవ భాగము \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0812.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0812.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5f4602556fa07fcf6a1c5822e7483f2d483ccb9b --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0812.txt" @@ -0,0 +1,39 @@ +ఆఫ్రికానుండియే లభించును. ట్రాన్స్ వాల్ రాష్ట్రమందును, జోహంస్ బర్గ్ దగ్గరనున్న రాండ్ అను ప్రాంతములోను కేవ్ రాష్ట్రమునందలి కింబర్లీ ప్రాంతమందును వజ్రపు గనులు పనిచేయుచున్నవి. డ్రాకెన్స్బర్గ్ యొక్క తూర్పు, పడమర తట్టులయందు బొగ్గు లభించును. ఇవిగాక ఆఫ్రికా ఖండమందు స్ఫురితములు, రేడియం పదార్థము, క్రోమియం, ప్లాటినమ్, తగరము, పుష్కలముగా లభించును కాని యీ ఖండమందు బొగ్గు, పెట్రోల్, సీసము, తుత్తునాగమును సరిపడునంతగా లేవు. + +7. జనాభా- ఆదిమవాసులు :- ఆఫ్రికాలోని జనుల నిరక్షరాస్యత వలనను, అనాగరికతవలనను ఇందలి జనాభా +సంఖ్యనుగూర్చి మదింపు చేయుట కష్టము. కాని 1950లో ఈ ఖండమునందు 15 కోట్ల జనాభా యుండి యుండవచ్చును. జనసాంద్రతలో ప్రదేశములను బట్టి చాల తేడాలు కలవు; ఉదాహరణమునకు ఈజిప్టు నందలి కొన్ని ప్రాంతములందు చదరపు మైలునకు 1750 జనాభా కలదు. ఎడారులలో కొన్ని ప్రాంతములందు ఒక్కరునూ లేరు. + +ఆదిమవాసుల తెగలు యీ క్రింద నీయబడినవి. + +1. ఇథియోపియా, సోమలీలేండ్, సూడాన్, కెన్యా రాష్ట్రములందలి తూర్పు భాగములలోను, పశ్చిమ ఆఫ్రికా యందలి కొన్ని ప్రాంతము లందును, హె మైటిస్ అను ఆదిమవాసులు కలరు. + +2. సెమైటిస్ అను తెగవారు ఉత్తరాఫ్రికా, తూర్పు ఆఫ్రికాలలో కలరు, + +3. భూమధ్యరేఖ కుత్తరమున పశ్చిమ తీరమునుండి సూడాన్ దేశమువరకును గల మధ్య ఆఫ్రికాలో సూడాన్ భాష మాట్లాడు నీగ్రో జాతి ప్రజలు కలరు. + +4. దక్షిణ ఆఫ్రికా యందంతటను, మెడగాస్కర్ ద్వీపమునందలి పశ్చిమ ప్రాంతమందును బంటూ భాష మాట్లాడు నీగ్రోలు కలరు. + +5. నైరృతి ఆఫ్రికాయందు “బుష్మెన్" హాటెన్ టాట్ అను తెగలవారు నివసించుచున్నారు. + +6. బెల్జియన్ కాంగో యొక్క ఈశాన్య ప్రాంత మందు "పిగ్మీన్" అను తెగవారు అక్కడక్కడ కలరు. + +8. ఆఫ్రికా జనుల సంస్కృతి :- పరిసరములలో ప్రతిఫలించు సాంఘి కార్థికాభివృద్ధి అవకాశముల విషయమున ఆఫ్రికాలో ప్రదేశమునుండి ప్రదేశమునకు ముఖ్యములైన వ్యత్యాసములు కనిపించుచున్నవి. మిక్కిలి వేగముగా నభివృద్ధిచెందిన సాంస్కృతిక ప్రదేశములు కొన్నియు, ఎట్టిమార్పునులేక స్థిరముగా ఉండి పోయిన ప్రదేశములు కొన్నియు గోచరించును. + +నైలునది లోయ నీగ్రో ప్రభావమేమియును లేక ప్రత్యేక ఔన్నత్యమును చెందిన హెమిటిక్ సెమిటిక్ సంస్కృతినందిన ప్రదేశము. ఈ సంస్కృతి 6,000 సంవత్సరములనుండి వ్యాపించియున్నది. ఆదినుండియు పారసీక, గ్రీకు, రోమను, అరబ్బుల దండయాత్రల సారాంశమును గ్రహించి పెక్కు మార్పులతో రూపొందినది ఈజిప్టు సంస్కృతి. + +ఇప్పుడు 'బెర్బరులు'అని పిలువబడు ఉత్తర హై మైట్సు ప్రదేశము ప్రత్యేక మైన సంస్కృతికి నెలవైనట్టిది. అచ్చట +ఫోనీషి యనులయు, ఈజిప్టు దేశీయులయు, అరబ్ మహమ్మదీయులయు ప్రభావము కనబడుచున్నది. + +పశ్చిమ మధ్య ఆఫ్రికాల (నడుమయందలి) అరణ్య ప్రదేశమున మిక్కిలిపరిణితమైన దేశీయసంస్కృతి విలసిల్లు +చున్నది. వ్యవసాయము, మతము, గారడీ, వివిధ సాంఘిక ఆచారములు, ఇత్తడి, ఇనుపపరులు, అందమైన కుండలు +ఈ ప్రదేశమునకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యము కూర్చుచున్నవి. + +సగము ఎడారిగను, సగము అరణ్యముగను ఉన్న ఆఫ్రికా తూర్పుభాగమున నివసించు మనై, నందిజాతులకు పశుపాలనమే ప్రధానవృత్తి. ఈ సంస్కృతికి పార్కులాండు సంస్కృతి అని పేరు. + +పై ప్రదేశములందలి సంస్కృతికి భిన్నములై ఈ క్రింది ప్రాచీన సంస్కృతులు కూడ గోచరించుచున్నవి. + +ఎడారికిని, అరణ్యమునకును నడుమనున్న బహిరంగ ప్రదేశమున పశువులను, మేకలను, గొట్టెలను, గుఱ్ఱములను +కలిగియుండు సంచారజీవులు కనబడుచున్నారు. ఈ సంస్కృతికి "గోపాల సంస్కృతి" (Pastoral culture) అని పేరు. + +లిబియా ఓయాసిస్సులలోని టారెగు, టేబు, ఆరబుల సంస్కృతిని సహారాలోని ఒంటెలను మేపువారి సంస్కృతి +అని చెప్పనగును. దక్షిణ ఆఫ్రికాలోని కలహారి ఎడారిలో \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0815.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0815.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b247422ce699f96e465eae46ac5261560f02ed6c --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0815.txt" @@ -0,0 +1,27 @@ +వచ్చిన తెల్లవారు భూమి నాక్రమించుకొనుట మిక్కిలి తీవ్రమైన సమస్యగా పరిణమించినది. (బ్రిటిషు) ఉగాండా ఆఫ్రికా యొక్క పరిపాలన విషయమున ముందంజవైచినది. అచ్చట దేశీయ న్యాయస్థానములకు ఎన్నదగినంత న్యాయాధికారము (legal power) కలదు. టాంగనీకాలో బ్రిటిషువారు ఒక శాసనముద్వారా దేశీయ ప్రజా సమూహమునకు తగినంత ఆర్థిక, రాజకీయ స్వాతంత్య్రము నొసంగియుండిరి. 46 వేల మంది ఆసియావాసులు (ముఖ్యముగా భారతీయులు) వచ్చి స్థిరపడుట టాంగనీకాలోని సాంఘిక పరిస్థితిని కొంతవరకు క్లిష్టము కావించినది. ఉత్తర ప్రదేశములతో పోల్చినచో ఉత్తర రొడీషియాలో తెల్ల వారి సంఖ్య చాల తక్కువే. వారు గని పరిశ్రమలందు మగ్నులై యుందురు. దక్షిణ రొడీషియాలో తెల్ల వారి సంఖ్యకంటే దేశీయుల సంఖ్య 20 రెట్లెక్కువ. బసుటోలాండు, బెచునాలాండు, స్వాజిలాండు అను ప్రదేశములం దొక్కొక్కచోట ఒక్కొక్క కమీషనరు కలడు. అతడు దక్షిణాఫ్రికా హైకమీషనరు ద్వారా బ్రిటిషు ప్రభుత్వమునకు బాధ్యత వహించి యుండును. + +మధ్య కాంగో ప్రదేశమున బెల్జియనుకు విస్తృతమైన భూభాగము కలదు. అందు ఖనిజ జంతు సంపద విస్తారముగా కలదు. అచ్చట పామ్ నూనె, కాఫీ, కోకో, పంచదార, రబ్బరు, కోపలీ మున్నగునవి కూడ లభ్యములగును. + +ఉత్తర ఆఫ్రికా యందలి ఫ్రెంచి రక్షిత స్థలములు మిక్కిలి సంపన్నములై నవి. ఆల్జీరియాలోని ఖనిజ వృక్ష సంపదలు ముఖ్యముగా ఫ్రాన్సున కెగుమతి చేయబడు చున్నవి. ప్రతి సంవత్సరమును రెండు మిలియనుల టన్నుల ఇనుప యినుక ఫ్రాన్ సునకు ఎగుమతి కావలయుట ఆల్జీరియాపై ఫ్రాన్స్ సునకు గల గొప్ప ఆకర్షణకు కారణము, + +ఆఫ్రికాలో పోర్చుగీసువారికి మూడు ప్రదేశములు కలవు. అవి దూర పశ్చిమాఫ్రికాలోని పోర్చుగీసుగినియా వాయవ్య భాగము నందలి అంగోలా, తూర్పు ఆఫ్రికా యందలి మొజాంబిక్. అంగోలాలో యూరోపియనుల స్థిరనివాసమునకు తగిన శీతోష్ణ స్థితిగల ఉన్నత ప్రదేశము కలదు. + +ఆఫ్రికా ఖండపు భాషలు :- ప్రధాన భాషలు - వర్గీకరణము : ఇటీవలి కాలమున వలస వచ్చిన ఐరోపావారిని +వదలి పెట్టినచో ఆఫ్రికా ఖండములోని ప్రజలను నాలుగు ప్రధాన జాతులుగా విభజింపవచ్చును. + +1. పిగ్మీ - బుష్ మన్ 2. నీగ్రో 3. హెమిటిక్ 4. సెమిటిక్. వీరికి సంబంధించి ఆఫ్రికా ఖండపు భాషలను కూడ నాలుగు వర్గములుగా విభజింపనగును. కాని యిందలి నీగ్రో వర్గము 1. సూడానిక్ 2. బంటు అని తిరిగి రెండు అంతర్వి భాగములుగా తరువాత విడివడినది, + +ఇట్లు ఆఫ్రికా ఖండ భాషలు ఐదు వర్గములుగా విభజింపవచ్చును :- 1, బుష్ మన్ 2. సూడానిక్ 3. బంటు +4. హెమిటిక్ 5. సెమిటిక్. + +స్ట్రక్ (struck) యొక్క వివరణ ననుసరించి, ఆఫ్రికా భాషల సంఖ్య ఈ విధముగా నున్నది :— + +(1) బుష్ మన్ వర్గము: 11 భాషలు (2) సూడానిక్ వర్గము: 264 భాషలు (3) బంటువర్గము: 182 భాషలు +(4) హెమిటిక్ వర్గము : 47 భాషలు (5) సెమిటిక్ వర్గము : 10 భాషలు. + +పెక్కు భావలు కొలది వైశాల్యముగల ప్రదేశములో మాత్రమే మాట్లాడబడుచున్నవి. సుమారు 12 భాషలు మాత్రము 10 లక్షల కంటే ఎక్కువ మందిచే మాట్లాడ బడుచున్నవి. + +ప్రత్యక్షోపయోగము ననుసరించి, ఈ క్రింది ఆఫ్రికా భాషలు తక్కినవాని కంటే ఎక్కువ ముఖ్యమైనవిగా ఉన్నవి :- +- +1. సెమిటిక్ భాషలు : అమ్ హరిక్ అరబిక్ 2. హెమిటిక్ భాషలు: హౌసా 3. బంటు భాషలు: గండా, కికు యూ, కాంగో, లుబా-లులువా, మ్యుండు (Mbundu), న్గాలా (Ngala), న్యాన్జా, సుకుమాన్యాంవెజీ, రుఆన్డా రున్డీ, సోథో- పెడిఛ్వానా, స్వాహాలీ, స్వీనా- కారన్గా న్హా ఓ (Swina - Karanga - Ndao), జులూ - క్సో సా 4. సూడానిక్ భాషలు : ఆకాన్, డిన్కా - నూయర్, ఎఫిక్ - ఇబిబియో. యు - ఏన్ హోదహోం, ఇబో, కనూరీ, క్పెల్ - మెండ్, మాలిన్కే డ్జురా - బంబారా, మోసీ - డాగోమ్బా, నూ పేగ్యారీ, టెంనె (Temne), వోలోఫ్, యోరుబా, జన్డే. +- \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0816.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0816.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..92cda0722cf8afa8a0600d75d1daddf8b9425d97 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0816.txt" @@ -0,0 +1,37 @@ +వర్గములు పరిశీలన : పై నుదాహరింపబడిన ఐదు ప్రధాన వర్గముల వివరములను ఇప్పుడు సంక్షిప్తముగా +పరిశీలింతము : + +I బుష్ మన్ వర్గము : ఈ భాషలను తిరిగి మూడు అంతర్విభాగములుగా చేయనగును : + +(i) దాక్షిణాత్యము. (ii) మాధ్యమికము, (iii) ఉత్తర దేశీయము. + +1. ధ్వనివిషయములో ఈ భాషలు టర్కీ కోళ్ళ 'కటుక్కు” మను ధ్వనుల (Clicks లేక Clucks) ఎక్కువగా కలిగియుండును. + +2. స్వరభేదము (Intonation) : ఈ భాషలకు మరొక లక్షణము. + +ఈ లక్షణము 'హాటెస్టాట్', 'సూడానిక్' బంటు భాషలలోకూడ సామాన్యముగా కనిపించుచున్నది. ఒక మారుచ్చరింపదగిన అక్షర సముదాయము (Syllable) ను, ఒక్కొక్కప్పుడు ఒకే ధ్వనిగల హల్లును గూడ స్వర భేదమును కలిగియుండును. పదమునకు ధ్వని యెంత ముఖ్యమో ఈ స్వర భేదముకూడ అంత ముఖ్యమైయుండును, ధ్వనులు ఒకేవిధముగానున్న పదము స్వరభేదములు కలిగియుండుటచే ఒక దానితో నొకటి వ్యుత్పత్తి బాంధవ్యము లేమాత్రమును కల్గియుండని క్రొత్తపదములుగా మారును. + +బుష్ మన్ భాషల యొక్క అనేక లక్షణములు సూడానిక్ భాషలకు కూడ సామాన్యములై కనబడుచున్నవి. ఇవి : (1) స్వరభేదము (2) ఏకోచ్చారణ వర్ణత్వము (Mono-syllabism) (3) క్రియకును, నామవాచకమునకును రూపభేదము లేకుండుట (4) షష్ఠీ విభక్తి ప్రత్యయము యొక్క స్థానము (5) “వారు" ఉపయోగించి బహువచన రూపము నేర్పరుచుట. + +అయినను వ్యుత్పత్తి సంబంధములగు బాంధవ్యము లింతవరకును కల్గొనబడకపోవుటచే బుష్ మన్, సూడాన్ భాష లొకే కుటుంబమునకు చెందినవని చెప్పుట కింకను మనకు తగిన ఆధారము లభింపలేదు. + +పిగ్మీభాషలనుగూర్చి మనకు తగిన పరిజ్ఞానము లేదు. అందుచే వీనిని గూర్చి చెప్పుటకు మనకు వివరములు లేవు. +అన్నిచోట్లను వారు పొరుగుననున్న నీగ్రో భాషను స్వీకరించి యున్నారు. + +II సూడానిక్ వర్గము :- అట్లాంటిక్ మహాసముద్ర తీరమున ఉన్న 'సెనగాంబియా కేమరూన్సు' నుండి అబి +సీనియా పడమటి పీఠభూముల వరకును ఈ భాషలు మాట్లాడబడుచున్నవి. + +ఉత్తరమున 'నూబా' (Nuba), 'కునామా' యును, తూర్పు ఆఫ్రికాలో గయా, నీఫా కవిరాన్డో (Nyifwa-Kavirondo) యును పై ప్రదేశములో ఈ భాషలు మాటాడబడని తావులు. + +బంటువర్గమువలె ఈ వర్గపు భాషలు అన్యోన్యము, దగ్గరసంబంధము గలవిగా లేవు. ఇందలి కొన్ని భాషలు మిక్కిలి భేదభావమును ప్రదర్శించుచున్నవి. + +సూడాన్ అత్యంత ప్రాచీనకాలము నుండియు ఉత్తరము, తూర్పు దిక్కులనుండి దండయాత్రలకు గురియై యుండెను. అందుచే నేటి భాషా పరిస్థితులు ఎడ తెగని యీ కదలిక, మార్పుల యొక్క ఫలితమై యున్నవి. ఈ మార్పులలో పాత భాష లంతరించి, క్రొత్త భాష లేర్పడినవి. క్రొత్తగావచ్చిన భాషల స్వభావమును బట్టి ఈ మార్పులు తరుచు తీవ్రములై ఆదిమలక్షణములను ఎక్కువగా మార్చి వేయుచున్నవి. కనూరీ, ఒలఫ్ (wolof) ఇట్టి తీవ్రములగు మార్పులకు గురియైన భాషల కుదాహరణములు. + +సర్వసామాన్య లక్షణములు :- 1. ధ్వని విశేషము. 2. నిర్మాణము. 3. వ్యుత్పత్తి విషయములలో ఈ వర్గ భాషలకు సామాన్య లక్షణములు కనబడుచున్నవి. నీగ్రో ప్రజ లెక్కువగాగల తావులలో ఈ సామ్యము ప్రబల తరముగా నున్నది. + +ఈ క్రింది సామాన్య లక్షణము లీభాషలలో కనబడు చున్నవి : (1) స్వరభేదముచే అర్థభేధము : ఉ॥ యు (Ewe) భాషలో : 'దో' (ఉచ్ఛస్వరము )= చెప్పుట; 'దో" (నీచస్వరము) = విచారముగా నుండుట; 'దో'(సమాన స్వరము)= నిద్రపోవుట. + +2. ఏకవర్ణ ధాతువులు :- 'యు' (Ewe) భాషలో 'కు' = చావు; 'నుబా' (Nuba) భాషలో': 'టు'=కాలిక, + +3. క్రియలనుండి నామవాచకములు సంబోధన (Vocative) ప్రథమావిభక్తి ప్రత్యయము, లేక అనునానికి ప్రత్య +యము ముందు చేర్చుటచే ఏర్పడుట :- యోరుబా' భాష: \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0817.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0817.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c9415f96c75407d3af89437a3d1a95183123f7d5 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0817.txt" @@ -0,0 +1,43 @@ +“ర*=కొనుట; “ఓ-ర"=కొనువాడు. 'షిల్లక్' (Shilluk) భాష: 'బుగో' =గాలి తిత్తులను ఒత్తుట. 'ఓ-బుక్'= గాలి +తిత్తులు. + +4. బహువచన నామవాచకమును లేక సర్వనామమును చేర్చుటచే నామవాచకముల బహువచనము లేర్పడుట :— +'యు' (Ewe) భాష: 'అటి' = చెట్టు, 'అటి ఓ' = చెట్లు; 'న్యుయర్' (Nuer) భాష: 'చాక్'='టిక్ ' అను ధ్వని; +'కే-చాక్ '= 'టిక్ ' అను ధ్వనులు. + +5. నామవాచకములు బహువచనము 'ఇ' లేక 'ఆ' చేర్చుటచే ఏర్పడుట ఇబో (Ibo) భాష' 'ఓ-య' = మనుష్యుడు. 'ఆ-య'= మనుష్యులు; 'ఓ రు' = బానిస ' ఇ-రు' = బానిసలు. + +6. నిర్జీవ వస్తువులకు సజీవ వ్యక్తులకు భేదము : సజీవుల విషయములో 'ఓ' అను ఉపసర్గ తరుచు చేర్పబడు +చుండును. 'టుయి' (Tui) భాష' 'ఓ-నిపా'=మనుష్యుడు; 'పిల్లక్' భాష: 'ఓ' అనునది ఇతరుల సంతతివారని +సూచించును: 'నాయో' = మేనమామ'; 'ఓ-నాయో' = మేనమామ బిడ్డ. వ్యాకరణ రీత్యా స్త్రీ పురుష భేదము +లేదు. + +7. షష్ఠీ విభక్తిలో ఒక వస్తువును కలిగియున్నవాడు కలిగి యుండబడినదానికి ముందువచ్చును :- 'ట్వి' (Twi) +భాష : 'నిపొ=దు ఆ'=ఒక మనుష్యుని బొమ్మ; 'కునామా' భాష: 'ఇలా మాసా = ఇలా యొక్క బల్లెము . + +8. విభక్తి భేదము లేదు :- చతుర్థీ విభక్తి (Dative) రూపము 'ఇచ్చుట' అనుక్రియచే పరివృతమై యుండును. +'యు' (Ewe) భాష: 'ఎది గా నో ఫో ఫో 'తండ్రికిచ్చు ధనము కోరెను' = అతడు తండ్రికొరకు ధనము కోరెను. + +9. తర్వాతచేర్పబడు ప్రత్యయములు (Post Positions) అనగా స్థలమును సూచించు నామవాచకములు విభక్తి ప్రత్య +యములకు బదులుగా వాడబడును; 'యు' (Eve) భాష: 'అటిటా'= చెట్టుతల= తలమీద; 'నూబా' (Nuba) భాష: +'కాటు'= ఇంటి గర్భము = ఇంటిలో + +10. క్రియాసంయోగములు తరుచుగా వాడబడును; 'యు' (Ēwe) భాష: ట్సో నా'=తీసికొని వచ్చి ఇచ్చుట. + +11. క్రియ కాలభేదమునుబట్టి మారదు: కాలములు వ్యాకరణ ప్రత్యయములు చేర్చుటచే ఏర్పడును. ప్రత్యయములు చాలవరకు నామవాచకములకు గాని, క్రియలకుగాని సంబంధించియుండును. 'ట్వి' (Twi) భాష: 'బా' ('బయా' నుండి) వచ్చుట చేర్చుటచే ఏర్పడును; 'నూబా' (Nuba) భాష: 'బై' = వచ్చుట; చేర్చుట చే భవిష్యత్తు ఏర్పడును. + +12. ఓష్ఠ్యకంఠ్యములు (Labia Velar) అగు 'క్ప' 'గ్స్' అనుధ్వనులు సూడానిక్ భాషలలో తరుచు వినవచ్చు +చుండును. + +13. పెక్కు పదధాతువులు సమానముగా నుండును; విభాగములు :- భూగోళ స్థితిననుసరించి సూడానిక్ వర్గమును మూడు అంతర్విభాగములు చేయవచ్చును: 1. తూర్పు శాఖ 2. మధ్యశాఖ 3. పడమటిశాఖ. + +తూర్పుశాఖ :- వీనిలో అధిక సంఖ్యాకములు నిలోటొ, సూడానిక్ భాషలుగా ఉన్నవి. షిల్లక్, డిన్కా, నూయర్ +(Nuer), నూభా (Nuba) వీనిలో కొన్ని భాషలు. + +2. మధ్యశాఖ : 30° తూ. రేఖాంశమునుండి 10° తూ, రేఖాంశము మధ్య ఈ భాషలు మాటాడబడు చున్నవి. డెలఫోస్ (Delefosse) వీనిని ఆరు అంతర్విభాగములుగా చేసియున్నాడు. (1) నైల్-కాంగో వర్గము (2) ఉబంగి (Ubangi) వర్గము. (8) పరీ. వడ్డే వర్గము. (Shariwadai) (4) షరీవర్గము (Shari) (5) నైగర్ ట్షాడ్ వర్గము (Niger-Tshad) (6) నైగర్. కేమరూన్స్ వర్గము. (Niger-comeroons) + +3. పడమటి సూడానిక్ శాఖ :- వీనిని గూర్చిన వివరములు మనకు బాగుగా తెలియును. ఇవి ఈ క్రింది +అంతర్విభాగములుగా చేయబడినవి. (1) క్వా' (Kwa) భాషలు; వీనిలో చాల పదధాతువులు ఒక హల్లును. ఒక +అచ్చును కల్గియున్నవి. ఉ॥ ఆకాన్ (Akan) భాష 'క' = ఉండుట; 'వు' = మరణించుట, సంబోధ ప్రథమా విభక్తి ప్రత్యయములను (Vocative) మరియు అనునాసికములగు ప్రత్యయములను ముందు చేర్చుట ఇందు క్రియలనుండి నామవాచకము లేర్పడును. + +2 బెనూక్రాస్ నదీభాషలు : సూడానిక్ బంటూ సరిహద్దులలో నుండి, వీనిలో కొన్ని ఈ వర్గముల రెండింటి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0818.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0818.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fefd67df24b5d8426d16df8e9b309bcebb087010 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0818.txt" @@ -0,0 +1,26 @@ +లోను ఒక దానినుండి మరొకదానిలోనికి మార్పును సూచించుచున్నవి. + +మధ్యటోగో (Middle Togo) వర్గము: ఇవి చాల వరకును 7°-8° అక్షాంశముల మధ్య ఉన్నవి. వీనిలో కొన్ని అంతరించీ 'యు' (Ewe) 'ఆ కాన్' (Akan) భాషలలో లీనమగుచున్నవి. ఇవి (1), (4) వర్గముల మధ్యనుండి వానితో సుస్పష్ట సంబంధములు కల్గియున్నవి. + +4. గుర్-గూర్ భాషలు (Gur-Goor) :- ఇవరీ గోల్డ్ కొస్ట్, టోగో, దహోంల ఉత్తరభాగము నందును; హౌటివోల్టా (Houti Volta) పరిసరములయందును; ఈ భాషలు మాటాడబడుచున్నవి. ఇవి తిరిగి ఎనిమిది అంతర్విభాగములుగా చేయబడినవి. + +5. పడమటి అట్లాంటిక్ భాషలు:- సెనిగాల్ - అట్లాంటిక్ లమధ్య కొంత భాగములో ఇవి మాటాడబడుచున్నవి. ఇవి తిరిగి (ఏడు) అంతర్విభాగములుగా చేయనగును. + +6. మాడిన్గో, లేక మన్డీ భాషలు : పడమటి సూడాన్ లో నున్న ఈ భాషలు 4,5 వర్గములమధ్య నున్నవి. ఇవి +తిరిగి రెండు అంతర్విభాగములుగా చేయబడినవి. + +III బంటు భాషలు :- ఇవి ఆఫ్రికాఖండపు దక్షిణార్ధ భాగమున మాటాడబడుచున్నవి. ఇవి సన్నిహిత బాం +ధవ్యములు పరస్పరమును గల కుటుంబమై సుస్పష్ట లక్షణములను కలిగి యున్నవి. ముందు చేర్చబడు ఉపసర్గలచే +(Prefixes) నామవాచకములు జాతి భేద మేర్పరుచుట వీనినిర్మాణములో ప్రధాన లక్షణముగా ఉన్నది. సూడాసిక్ భాషలలో ఈ లక్షణము కనబడుచున్నను, బంటు భాషలలో ఇది అధికతర వికాసదశను పొందియున్నది. ఈ ఉపసర్గలు బహువచనములను గూడ ఏర్పరుచును. ఉ॥ స్వాహిల్లీ భాష (Swahilli) లో :- కి - సు. కి హల్లీ కి -మోజా కి -మే పొటియా". (ఒక పదునైన కత్తి పోయినది) 'సు' అనగా కత్తి; 'కి' దానికి వర్గోపసర్గ ఇది ' - సు' తో సంబంధించి యున్న ప్రతి పదమునకు ముందుగా వచ్చుచుండును, 'కి' కి సంబంధించిన బహు వచనోపసర్గ 'వి'. ఇట్లు వెనుక వాక్యము బహువచన రూపములో ఇట్లుండును. “వి - సు వి - కాలీ వి - నానే-వి - మే పొటియా' (= ఎనిమిది పదునైన కత్తులు పోయినవి.) టర్కీ కోళ్ళ 'కటుక్కు' మను కంఠధ్వనులును (Lateral Sounds) కొన్ని దక్షిణ ఆఫ్రికా భాషలలో కనబడు చున్నవి. స్వరభేద మంత ముఖ్యముకాదు. 'ఒత్తుడు' (Stress) సూడానిక్ భాషలలోకంటే అభివృద్ధి చేయబడినది. రెండు వర్ణములుగల ధాతువులు విస్తారముగా ఉన్నవి. వ్యాకరణ `సంబంధమగు లింగములేదు. విభక్తి +ప్రత్యయములవలని మార్పులులేవు. క్రియకు అనేకములగు వ్యుత్పత్తి రూపములున్నవి. ఇందుచే ఒక విషయమును వెల్లడించుటలో వైవిధ్యమున కవకాశము కలుగుచున్నది. + +హాంబర్గర్ (Homburger) ఈ భాషలను పది వర్గములుగా విడదీసి యున్నాడు: + +(1) దక్షిణ లేక గండావర్గము (2) రు ఆన్డా (Ruanda) వర్గము (3) ఈశాన్య లేక కిలిమంజార్ వర్గము (4).తూర్పుతీరపు ఉత్తరవర్గము (5) కాగురుకొండె, యాఓ మొ॥ భాషలు (6) ఆగ్నేయవర్గము (7) జులూవర్గము (8-a) మధ్యవర్గము (8-b) పడమటివర్గము (9) కాంగో వర్గము (10) వాయవ్య వర్గము. + +IV సెమిటిక్ వర్గము :- దక్షిణ అరేబియానుండి వచ్చిన వలసప్రభావముచే కాబోలు ఈ భాషలు అబిసీనియాలో +మాటాడబడుచున్నవి. అబిసీనియా ప్రాచీన భాషయగు గీజ్ (geez) నశించినది. దీనినుండి ఏర్పడిన 'టైగ్రీ' (Tigre) +ఎఱ్ఱసముద్ర రాష్ట్రములో మాటాడబడుచున్నది. 'ఆమ్ హారిక్' గీజ్ యొక్క నేటి కాలమునకు అవశేషముగా నున్న అబిసీనియాలోని ప్రాచీన లిఖిత భాష. ఇందుండి ఏర్పడిన రెండుభాషలు గురాగ్ (Gurague), హరార్ (Harar) అరబిక్ భాష ఈ వర్గ భాషలలో ముఖ్యమైనది. ఉత్తర ఆఫ్రికా, తూర్పు సూడాన్ భాగములందు ఇది ముఖ్యభాష. ఇస్లాం ప్రభావముచే తూర్పు ఆఫ్రికా, సూడాన్ లలో ఇది వాఙ్మయ వ్యక్తీకరణ గల భాషయై యున్నది. + +V హెమిటిక్ వర్గము :- సెమిటిక్ భాషలతో తక్కిన ఆఫ్రికాభాషలకంటే ఈ వర్గభాషలు దగ్గర సంబంధమును +కలిగియున్నవి. అరబిక్ భాషాజన్యములని ఈ హెమిటిక్, సెమిటిక్ భాషలు భావింపబడుచున్నవి. "హెమిటో- సెమిటిక్" అని ఈ రెండు వర్గముల యొక్కయు మూల భాష పేర్కొనబడుచున్నది. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0819.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0819.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8e3e506058b66519e9f9b6d74cc04f1784562ace --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0819.txt" @@ -0,0 +1,31 @@ +ఈ క్రింది భాషలు హెమిటిక్ వర్గములో ముఖ్యమైనవి:- బెర్బర్ (ఆల్జీరియా+మొరాకో): హౌసా (Housa) (పశ్చిమ ఆఫ్రికా); తమాషెక్ (సహారాలోని టౌరగ్); గల్లా, సోమలి, దనకిల్ (Danakil) (ఉత్తర ఆఫ్రికా); నిలోటిక్. సీగ్రోలు, తూర్పు ఆఫ్రికాలోని పశు పాలకులు మాటాడు భాషలు దిన్కా, షిల్లక్, నూయర్ మొదలైనవి. + +ఇవి ఈ క్రింద పేర్కొన బడిన మూడు ప్రధాన విభాగములుగా చేయబడినవి :- (1) తూర్పు హెమిటిక్ భాషలు (తూర్పు ఆఫ్రికా) (2) నిలోటో హెమిటిక్ భాషలు. (3) పశ్చిమ హెమిటిక్ భాషలు. + +హెమిటిక్ భాషలు యీ క్రింది విశిష్ట లక్షణములు కలిగియున్నవి :- (1) వ్యాకరణ లింగము కల్గియుండుట +ఉ౹౹ స్కిల్ (Schilb) బాష: 'ఓల్-డియా'=మగ కుక్క; 'ఎన్_డియా'= ఆడ కుక్క. నామా (Nama) భాష:'యా'=వాడు; 'టా' = ఆమె. + +(2) బహువచన నిర్మాణములో వైవిధ్యము : ఉ॥ హౌసా (Housa) భాష: 'కున్నా' (=వ్రేలిగోరు); బహు వచన రూపములు; 'కున్నోబీ', 'కుమ్బువా', 'కునై బై'. + +(3) లోపలి అచ్చులో మార్పు. షీల్డ్స్ (Shilh) భాష :- 'ఇలివి' (= ముల్లు); 'ఇలాన్ - ఆన్' (= ముండ్లు); 'ఆ-ఫులు* (= దారము), 'ఇ- ఫెల్-ఎన్' (= దారములు). + +(4) బంటువర్గములో వలెనే షష్ఠీ విభక్తి రూపము నామవాచకమునకు తర్వాత వచ్చును. + +బంటు మరియు సుడానిక్ వర్గములకు మిక్కిలి దగ్గర సంబంధము కలదు, వర్గ ప్రత్యయములే కాక, వ్యుత్పత్తి, +పద ధాతువులు కూడ చాలవరకు సమానములుగా నున్నవి. రూపభేదముల నేర్పరచు 'మూలములు' ఈ +రెండు వర్గములకు చాలవరకు ఒకటిగానే యున్నవి. ఒకే భాష మూలమునుండి ఇవి బయలు దేరినట్లు కనబడు +చున్నది. బంటువర్గములోని ఫుల్ ఫ్ఫుల్డ్ (Fulfulde) భాషలోను, కొన్ని సుడానిక్ భాషలలోను గల నామవాచకముల వర్గ విభాగము కూడ ఇవి ఒకేభాష మూలముగా గలవని సూచించు చున్నవి. + +అత్యధిక సంఖ్యాకములై యుండుటచే ఈ భాషలలో కొన్ని ముఖ్యభాషలు వర్తకము మొ॥ వాని కొరకు సామాన్య భాషలుగా అంగీకరింపబడియున్నవి. 1. బంటు వర్గములోని ఉంబందు (Umbundu) పోర్చుగీస్ పశ్చిమ ఆఫ్రికాలో (ఆంగోల్ లో) ఉపయోగించుచున్నది. + +2. స్వాహిలీ (Swahilli) :- తూర్పు ఆఫ్రికాలో ఉపయోగించుచున్నది. బంటు, అరబిక్ భాషలకలయిక చే ఈ భాష ఏర్పడినది. + +3. హౌసా (Housa) :- పశ్చిమాఫ్రికాలో 'సిరాలి యోన్' (Sierraleone) నుండి 'చాడ్' సరస్సువరకును ఉపయోగింప బడుచున్నది. + +ఈనాడు ఆఫ్రికాలో విద్యావ్యాప్తికి ఈ దిగువ సమస్యలు పరిష్కరింప బడవలసినవిగా ఉన్నవి :- 1, ఆఫ్రికాభాష లన్నింటిలోను గల ధ్వనులను ప్రదర్శింప గల ఒక ధ్వనిమీద ఆధారపడిన లిపిని సృష్టించుట. 2. అధిక సంఖ్యాకములుగా మాటాడబడెడి భాషలకు బదులుగా కొన్ని ప్రధాన మూలభాషలను స్వీకరించుట. + +లిపి :- లిపి విషయములో ఆఫ్రికా భాషలు వెనుకబడియున్నవి. వానిలో పెక్కింటికి ముఖ్యముగా నీగ్రోభాషలకు - లిపిలేదు. నేటి ధ్వన్యనుకరణ వర్ణములు, లిపి, యూరప్ ఖండ పండితుల సృష్టియై యున్నది. + +ప్రాచీనకాలము నాటివియును, ఆధునిక కాలమునాటివి యును అగు ఆఫ్రికా లిపులు ఈ దిగువ విధములుగా +నున్నవి:- 1. ఈజిప్టు దేశపు హెయిరో గ్లిఫిక్స్ లేక పద చిత్రములు. 2, కాప్టిక్ (Coptic) లిపి. ఇది గ్రీక్ ఈజిప్టు భాషలలోని వర్ణముల మిశ్రమము. క్రీ. శ. 200. 400 నాటి ప్రాచీన మత గ్రంథములలో ఇది ఉపయోగింపబడెను. 3. లిబియా శాసనలిపి. 4. టిఫినాఫ్ (Tifinagh): టుఆరెగ్ (Tuareg సహారా)లో మాటాడబడు 'తమా షేక్ ' యొక్క లిపి ఇది. (5) ఆమ్హ హారిక్ లిపి ప్రాచీన సెమిటిక్ భాషయగు ఇది మధ్య అబిసీనియాలో ఆమ్ హరావద్ద రాజభాషగా క్రీ. శ. 1300 ప్రాంతము వాడబడుచుం డెడిది. (6) అరబిక్ :- ఈజిప్టులో భాషయై ఇది ఉత్తర ఆఫ్రికాలో చాలచోట్ల వాడ బడ +చున్నది. (7) వై (Vai) నై బీరియాలోని ఒక నీగ్రోలియిది. 'డోలుబు కేరీ' (Doalu bukeri) (మరణము 1850) దీనిని సృష్టించెను. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0820.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0820.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..87f98e0984a77f41ae60dfcc146967cd83ee5960 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0820.txt" @@ -0,0 +1,28 @@ +'ట్టోయా' (Njoya) అను ఒక నీగ్రో నాయకునిచే కేమరూన్స్లో నొక లిపి సృష్టింపబడెను. + +జానపద వాఙ్మయము :- ఆఫ్రికాభాషలలో ఇది సమృద్ధముగా ఉన్నది. బానిసవర్తకముద్వారా ఇది కొంత +అమెరికాలోనికి దిగుమతి చేయబడెను. చరిత్రలు, వంశ క్రమవర్ణనలు, నాయకుని కుటుంబములోని ప్రత్యేకోద్యోగులచే పాటలలోని కెక్కినవి. వాద్యభాష బాగుగా అభివృద్ధి చేయబడెను. అనేకములగు మైళ్లు వార్తను పంపుటకు అనుకూలపరిస్థితులలో ఇది సమర్థమై యుండును, + +సంగీతము, నాట్యము :- భాషలలోని హృదయ గత వస్తువును సూచించుటచే ఈ విషయము కొలదిగా ప్రస్తా +వించుట సముచితమైయున్నది. నీగ్రోలు వాద్యములను వాయించుటలో నిపుణులు. తండ్రులు, గాలిచేమ్రోగు +పరికరములు, ధ్వనిచేయు సాధనములు విరివిగా వాడబడుచున్నవి. వాద్యముల మ్రోగించుట, నాట్యము అన్ని +ఉత్సవములలోను కనబడును. ఆయాకాల విశేషములను బట్టి మారుచుండు పాటలను రచించుటలో నీగ్రోలు +నిపుణులు. తొలుత ఆఫ్రికాఖండపు పరిసరములకు సంబంధించిన అంశములు గేయవస్తువులై యుండెడివి. + +ఆమ్లజని (Oxygen):- ఆమ్లజని రంగు, రుచి లేని వాయువు. ఇది గాలికంటె కొలది ఎక్కువ భారము +కలిగియుండును. దీని విశిష్ట గురుత్వము 1.10523. ఇది నీటిలో మితముగా కరుగును. నీట కరిగిన ఈ ఆమ్లజని +జలచరముల శ్వాసక్రియయందు తోడ్పడుచున్నది. దీని చిహ్నము “0”; పరమాణు సంఖ్య (atomic number) 8; +పరమాణుభారము (atomic weight) 16-0000. + +ఆమ్లజని అనుకూల పరిస్థితులలో ఇంచుమించు అన్ని మూలపదార్థములతో సంయోగము చెందును. కానీ +పదార్ధములు పూర్తిగా పొడి (dry) గా నున్నప్పుడు ఈ రసాయన క్రియ తరుచు జరుగక పోవుటయు కలదు. ఆమ్లజని ఉదజనితో సంయోగము చెందునప్పుడు రెండు విధములయిన సమ్మేళనములు తయారగును. మొదటిది నీరు. రెండవది ఉదజని పరామ్లజనిదము (హైడ్రోజెన్ పెరాక్సైడ్). ఈ రెండవ సమ్మేళనము బేరియం వరామ్ల జనిదము (Bao,) తో నీ రసగంధకిరామ్లము చర్యవల్లను పెర్ సల్ఫేట్ల విద్యుద్విశ్లేషణమువల్లను కూడ ఏర్పడును. ఇనుము సాధారణముగా తడిగాలిలో ఆమ్లజనీకరణము చెంది తుప్పుపట్టును. + +ఘనలోహములయిన (noble metals) బంగారము, ప్లాటినము తప్ప మిగిలిన లోహము లన్నియు ఆమ్లజనిలో +వేడిచేయబడినపుడు ఆమ్లజనీకరణము చెందును. కరగి యున్న (molten) రజతము మాత్రము 22 ఘన ప్రమాణములు ఈ వాయువును రాసాయనిక సంయోగము చెందకయే తనలో ఇముడ్చుకొనును. ఈ దృగ్విషయమును ఒక్లూషన్ (occlusion) అందురు. ఈ ఇముడ్చు కొన్న వాయువు తిరిగి ఈ రజతము చల్లారునపుడు వెలువడును. + +ఆమ్లజని విరివిగా దొరకు మూలపదార్థము. మిగిలిన మూలపదార్థము లన్నియు కలిసిన ఈ ఆమ్లజని పరిమాణమునకు సరిపోవును. గాలిలో ఆయతనమున నూటికి 21 పాళ్లు ఆమ్లజని యుండును. నీటిలో భారమున దాదాపు 90 శాతము ఆమ్లజని యుండును. భూమిలో అరమైలు లోతువరకు గల శిలాభారములో 50 శాతము ఆమ్లజని యుండును, చెట్లన్నియు కర్బనద్వి ఆమ్లజనిదము (కార్బన్ డై ఆక్సైడ్ )ను పీల్చుకొని దానిలోని కర్బనమును గ్రహించి ఆమ్లజనిని వదలి వేయును. శ్వాసక్రియకు ఈ వాయువు మూలాభారము. + +తయారుచేయు విధానము - ధర్మములు : పొటాసియం హరితము ( పొటాసియం క్లోరేటు) దాని భారములో +మూడవ వంతు మంగన ద్వి ఆమ్లజనిదము (మేంగనీస్ డై ఆక్సైడు)ను కలిపి వేడిచేయుట వలన ఆమ్లజని తయా +రగును. మంగన ద్విఆమ్లజనిదము వియోగ సౌలభ్యమున కుపకరించును. 1886 నుండి 1906 వరకు "బ్రికా" లేక +బేరియ ఆమ్లజనిద (బేరియం ఆక్సైడు) విధానముద్వార ఆమ్లజని పెద్ద మొత్తములలో తయారుచేయబడినది. బేరియ ఆమ్లజనిదమును 1000°F వరకు గాలిలో వేడిచేసిన గాలిలోని ఆమ్లజనిని గ్రహించి, ద్వి ఆమ్లజనిదముగా మారును. దీనిని 1600° F వరకు వేడిచేసిన పై గ్రహింప బడిన ఆమ్లజని వెలువడి, బేరియ అమ్లజనిదము తిరిగి ఏర్పడును. ఈ విధానము వలన 94% పరిశుభ్రత గల ఆమ్ల జనిని తయారు చేయవచ్చును. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0822.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0822.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ab7e71814722b369b23bf62e3e235f858df203a8 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0822.txt" @@ -0,0 +1,15 @@ +ఆయిలర్ (1707 - 1783) :- 18 వ శతాబ్దిలో స్విట్జర్లండు దేశములోని బాసిల్ (Basile) నగర విశ్వవిద్యాలయము గణితశా స్త్రపరిశోధనలకు మిగుల ప్రసిద్ధి గాంచినది. ఇచ్చటనే లియోనార్డ్ ఆయిలర్ (Leonard Euler) అను మహాగణిత శాస్త్ర వేత్త ఉద్భవించెను. ఆతడు తన తండ్రియగు జేకబ్ బెర్నోలీ (Jacob Bernoulli) వద్దను, జాన్ బెర్నోలి (John Bernoulli) వద్దను గణితశాస్త్రము నభ్యసించెను. 1725 లో తన గురువు గారి కుమారుడగు నికోలాస్ బెర్నోలీ రష్యాలో నున్న సెయింట్ పీటర్సుబర్గు పరిషత్తుకు వెళ్ళినప్పుడు ఆతనితో ఆయిలర్ కూడ నచ్చటికేగి 1741 వరకు అచ్చటనే +యుండెను. 1741 నుండి 1766 వరకు అతడు ఘనుడగు ఫ్రెడరికు యొక్క కొలువుకాడై బెర్లిన్ విశ్వవిద్యాలయమున పని చేసెను. తిరిగి 1766 లో ఆతడు సెయింట్ పీటర్సుబర్గు పరిషత్తును చేరి 1783 వరకు అనగా జీవితాంతము వరకును అచ్చటనే పని చేసెను. ఈ 18 వ శతాబ్దపు విజ్ఞానవేత్త తన జీవితకాలమంతయు గణితశాస్త్రమునకును, అనువర్తిత గణితశాస్త్రమునకును వినియోగించెను. ఈతనికి 1735 లో ఒక నేత్రమును 1766 లో రెండవ నేత్రమును పోయినను, ఆతని అంధత్వము అతని అత్యద్భుత సృజనాత్మకశక్తికి అవంతయు ప్రతిబంధకము కాజాలక పోయెను. అంధుడగు ఆయిలర్, తన అసాధారణ జ్ఞాపక శక్తి చే, గణితశాస్త్రమువ అదివరకుండిన విజ్ఞానభాండారమునంతయు తన మనోనేత్రమున కెదుట ప్రత్యక్షీకరించుకొని, అంతవరకును ఆ శాస్త్రమున కనివినియెరుగని అనేకావిష్కరణములను తన శిష్యులకు చెప్పి వ్రాయించు చుండెడివాడు. ఈతని రచనలు 530. అవి అతని జీవిత కాలముననే వెలువడినవి. అతడు చనిపోవునపుడు వదలి వెళ్ళిన అనేక' గ్రంథములను సెయింటు పీటర్సు బర్గు పరిషత్తు అతని మరణానంతరము ప్రకటించినది. ఆతని రచన లిప్పటికి 886 సేకరింప బడినవి. అప్పటికుండిన గణితశాస్త్రము యొక్క ప్రతి శాఖ యందును ఆతని పరిశోధనలున్నవి. ఇంతటి సృజనాత్మక మగు మేధాసంపత్తిగల గణితశాస్త్రజ్ఞుడు ఇంతవరకును మరొకరు పుట్టలేదేమో. అతడు రెండుమారులు వివాహమాడి మొత్తము పదముగ్గురు సంతానమును +బడసెను. + +ఆయిలర్ తన పరిశోధనలను లఘు వ్యాసరూపమునను విస్తృత వ్యాసరూపమునను ప్రకటించుటయే గాక, అనేక పాఠ్య గ్రంథములను రచించెను. ఈ పాఠ్య గ్రంథములలో అప్పటి కుండిన గణితశాస్త్ర జ్ఞానమంతయు క్రోడీకరింపబడి తర్కబద్ధమగు క్రమమున నేర్పరింపబడినది. అనేక శాఖలలో ఆయిలర్ ఏర్పరచిన పద్ధతియే తుది మాటగా నిలచినది. ఉదా: నేటి కాలపు త్రికోణ మితిశాస్త్ర పద్ధతి అత డేర్పరిచినదే. అత్యద్భుత ప్రఖ్యాతి గాంచిన ఆతని పాఠ్యగ్రంథములు, బీజగణితము నందును, కలన గణితము నందును గల సంకేతములపై అదివర కుండిన భిన్నాభిప్రాయముల నన్నిటిని తీర్చివేసినవి. లెగ్రాంజ్, లెప్లాస్, గావూస్ మొదలగు మహా మేథావులు ఆతని గ్రంథములను చదివి అతని పద్ధతి ననుసరించిన వారే. + +1748 లో అతడు రచించిన ఇంట్రడక్టియో ఇన్ ఎవలసిన్ ఇన్ ఫినిటోరమ్ (Introductio in Analysin Infinitorum) అను గ్రంథము వెలువడినది. ఇది రెండు సంపుటములలో నున్నది. దీనిలో ఆయిలర్ ex, sin x, +COS X మొదలగు వాని యపరిమిత శ్రేఢులను చర్చించి elx = cos x+i sin x అను దానిని నిరూపించెను. ఈ గ్రంథమే విశ్లేషక రేఖాగణితమున (Analytic Geometry) మొదటి ప్రామాణిక పాఠ్యగ్రంథమని చెప్ప +వచ్చును. ఈ గ్రంథములో జీటా ప్రమేయము (zeta function) చర్చింపబడిన భాగమును, దానికిని అభేద్య +సంఖ్యావాదమునకును (Prime number Theory) గల సంబంధము చర్చించబడిన భాగమును అత్యంత అద్భుతా +వహములు. 1755 లో ఆయిలర్ "ఇన్స్టిట్యూష న్ కాల్క్యులి డిఫరెన్షియా లె" (Institutione calculi +differentiales)" అను గ్రంథమును 1768, 1774లలో "ఇన్ స్టిట్యూష. వె కాల్క్యులి ఇంటిగ్రాలిస్" (Insti +tutione calculi intigralis) అను గ్రంథమును రచించెను. వీనిలో చలకలన గణితము, చలరాశికలన గణితము +అనున వేగాక చలకలన సమీకరణములు, టేలరు (Taylor) సిద్ధాంతము, దాని బహుళ ప్రయోజనములు, ఆయిలర్ +సంకలన సూత్రమున (Euler's summation farmula) ఆయిలర్ గానూ, బీటా ప్రమేయములు చర్చించబడినవి. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0823.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0823.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f6fe422bb3658ce5651eab9a5e84c9c041e131a5 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0823.txt" @@ -0,0 +1,14 @@ +ఆయిలర్ చే 1736 లో రచింపబడిన “మెకానికా సివె న్మోటస్ సైన్షియా ఎనలిటిక్ ఎక్స్ పొజీటా" (Mechanica sive Motus scientia analytic exposita) అనునది న్యూటను సిద్ధాంతముపై విశ్లేషణ పద్ధతులలో వ్రాయబడిన మొదటి యంత్రశాస్త్రగ్రంథము. 1770 లో ఆతడు “వోల్ స్టాన్డిగె ఆలీటంగ్ జుర్ అల్ జెబ్రా'' (Vollstandige Aleitung Zur Algebra) అను గ్రంథమును జర్మను భాషలో రచించి తన సేవకునిచే లిఖింప జేసెను. బీజగణితముపై తరువాత వచ్చిన పాఠ్యగ్రంథముల కిదియే నమూనా. 1744 లో ఆయిలర్ రచించినమ్"మెథడస్" ఇన్వీనియండి లైనియాస్ కర్వాన్ మాగ్జిమి మినిమివే ప్రొప్రయిటేట్ గాండెం టెస్" (Methodus inveneindi lineas curvas maximi minimeve proprie- +tate gandentes" అను గ్రంథము వైశేషిక కలనమున (calculus of variations) మొదటి గ్రంథము. దీనిలో +ఆయిలర్ సమీకరణములు, వాని బహుళ ప్రయోజనములు చర్చింపబడినవి. + +ఆయిలర్ కనుగొనిన అనేక విషయములు ఆతని చిన్న వ్యాసములలో అనర్ఘ రత్నములవలె విరజిమ్మబడియున్నవి. +అట్టి రత్నములలో నొకటి ఆయిలర్ సంఖ్య అనబడునది. lim (1+1+++... = -logn) =-577216. ఒక అంకశాస్త్రమున అతడొనరించిన పరిశోధనలే అతనికి శాశ్వత కీర్తి సంపాదించి పెట్టుటకు చాలును. ఆయిలర్ తన బుద్ధిని ఖగోళశాస్త్రాభివృద్ధికై అధికముగా వినియోగించెను. ముఖ్యముగా చాంద్రవాదము, త్రివస్తుసమస్య (Problem of three bodies) ఆతని నాకర్షించెను. 1739 లో ఆతడు ఒక సంగీతశాస్త్ర గ్రంథము రచించెను. దానిలోని గణితము సంగీతజ్ఞులకును, సంగీతము గణితజ్ఞులకును బోధపడక అది వ్యర్థమైనది. + +ఆయిలర్ మేధాశక్తి యాతని గ్రంథముల జదివిన ప్రతివారిని చకితుల జేయును. ఐనను అతనిలో కొన్ని లోపములు లేకపోలేదు. అపరిమిత శ్రేఢుల విషయమై అతడు తగు జాగ్రత వహించక, వానిని తన ఇష్టము వచ్చినట్లు విరివిగా వాడు కొనెను. వాని సంభిన్నత పై (Convergence) అతని దృష్టి పోలేదు. అసలు ఆ కాలము నాటికి, గణిత శాస్త్రములోని సంభిన్నత, విశీర్ణత (divergence) మొదలగు అపరిమిత కల్పములు (infinite processes) సరియైన పునాదులపై నిర్మింపబడి యుండ లేదు. ఆ పని 19 వ. శతాబ్దములో జరిగినది. అందుచే 18వ. శతాబ్దిలోని గణితజ్ఞు లందరును అపరిమిత శ్రేఢులు, అపరిమిత గుణకార లబ్ధములు మొదలగువాటి విషయమున తమ ఇష్టమువచ్చినట్లు ప్రయోగములను గావించిరి. ఉదా : ఆయిలర్ ఈ క్రింది విధముగా వాదించెను. + +ఐనను విశీర్ణ శ్రేఢుల విషయమున ఆయిలర్ చేసిన వన్నియును తప్పులని చెప్పరాదు. నేటికాలపు సంభిన్నతా +పరీక్షలు మాత్ర మాతడు చేయనిమాట నిజమే. ఐనను ఆతడు నిరూపించిన అనేక విషయములను నేటికాలపు +గణితజ్ఞులు మార్గాంతర పద్ధతులచే బోధించియున్నారు. ఇట్లే కలన గణితవిషయమునను ఆయిలర్ త్రొక్కిన మార్గము, ఆధునికులకు మిగుల సంతృప్తికలిగింపక పోయినను, ఆధునిక గణితశాస్త్రమునకు ఆయిలర్ మూల స్తంభ మని చెప్పుటకు ఎవరికిని ఆక్షేపణము ఉండదు. + +ఆయుర్వేద గ్రంథములు :- "ఆయుర్విద్యతే ౽స్మిన్నితి, ఆయుర్వేదయతీతివా ఆయుర్వేదః" అను వ్యుత్పత్తినే ఆయువును గూర్చి బోధించు ఉప వేదము ఆయుర్వేద మని తెలియుచున్నది. ఆయుర్వేదము వైద్య శాస్త్రమనియు వ్యవహరింపబడును. కాయ - బాల - గ్రహ - ఊర్ధ్వాంగ - శల్య - విష రసాయన -వాజీకరణ చికిత్సా భేదములచే ఇయ్యది అష్టాంగ చికిత్సయని చెప్ప బడుచున్నది. ఇది ఋగ్వేదమున కువ వేదమని కొందరును, అధర్వణ వేదమునకు ఉపవేదమని కొందరును చెప్పుదురు. మొత్తముమీద ఈ విజ్ఞానభాగము వేదచతుష్టయము \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0824.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0824.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a1c5b93be9f44058ba660f5ab69349f6f3a131cd --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0824.txt" @@ -0,0 +1,16 @@ +నందును కన్పట్టుచున్నది. ఉదా :- ఆయుర్వేదమును గూర్చి బోధించు కొన్ని వేదభాగములు. + +గర్భమును గూర్చి తెలియవలసిన యంశములు గర్భోపనిషత్తునందు వర్ణింపబడినవి. ఋగ్వేదములో 10. వ. మండలము, 184. వ. సూక్తములోను, ఐతరేయ బ్రాహ్మణములోను, ఈ విషయము వర్ణింపబడియున్నది. + +శరీరమునకు పంచభూతములు కారణములని ఋగ్వేదము 10 మం - 16 సూ 3 - 7 ఋక్కులలోను, తైత్తరీయోపనిషత్తు నందు గల బ్రహ్మవల్లియందును, కానవచ్చును. + +శరీరమునకు మూలమైన వాతపిత్త శ్లేష్మములను గూర్చి ఋగ్వేదము 1 మం - 34 సూ - 6వ ఋక్కు నందు "త్రిధాతు శర్మ యచ్ఛతం" అని యున్నది. ఇచ్చట 'త్రిధాతు' శబ్దమునకు వాతపిత్త శ్లేష్మములని శ్రీ విద్యారణ్యస్వామి భాష్యమును రచించిరి. శరీరాంగ ప్రత్యంగములనుగూర్చి ఋ గ్వేదములోను, ఐతరేయ బ్రాహ్మణములోను వర్ణనలు కన్పట్టును. శరీరశాస్త్రమును గూర్చియు ఋగ్వేదము 10 మం - 97 సూ - 6వ ఋక్కులో వ్రాయబడి యున్నది. రోగములను గూర్చియు, వాటి చికిత్సలను గూర్చియు ఋగ్వేదము 10 మం - 168 సూ లోను, ఐతరేయ బ్రాహ్మణము లోను, యజుర్వేద సంహిత - 2 అ 3 పన్నం. 5 అను నందును గాన వచ్చును. + +చికిత్సలకు ఉపయోగించు ఓషధులను గూర్చి ఋగ్వేదము 9, 10 మండలములలోను, యజుర్వేదమునందు బ్రా - 2 కాం - 4 ప్ర - 4వ అను -నందును, అధర్వణ వేదమునందును వర్ణింపబడెను. + +అధర్వణ వేదమునందలి ఆయుర్వేద విషయ సంగ్రహము :- అధర్వ వేదము 1వ కాండ - 2వ సూ- నందును, 6వ కాం - 44వ సూ - నందును ఉదరామయ, అమాశయాది రోగశాంతికి ముంజగడ్డితో బంధనము చేయవలయు ననియు, కోష్ఠబద్ద. ప్రస్రావ నిరోధములకు 1 కాం - 3 సూ - లో ఎనిమావంటి సాధనము ఉపయోగింపవలయు ననియు చెప్పబడెను. అధిక రజస్స్రావ, రక్తస్రావములకు 1 కాం - 17 సూ. - లో జపము చేయవలెనని చెప్పబడినది. 1 కాం - 22వ సూక్తములో హరిద్రా అను మూలిక పాండురోగ నివారకమని చెప్పబడెను. 1 కాం - 23, 24 సూ - లలో శ్వేతకుష్ఠమును, నీలి- హరిద్రా - భృంగరాజ, ఇంద్ర వారుణులు అను ఓషధులు హరించు నని చెప్పబడియున్నది. 1 కాం - 25 సూ - 5 కాం -4-22 సూ-6 కాం- 20, 95, 3, 102, 116, 19, 39 సూ లలో ఏకాహిక, ద్వ్యాహిక, +అన్యేద్యుష్క వరేద్యు రుభయద్యురాది వివిధజ్వర లక్షణములు, తక్మణ అను జ్వర లక్షణములు చెప్పి, బలాస అను కాస తక్మణకు అన్నగా రనియు బహు ప్రయాస సాధ్యమనియు చెప్పి, పైసూక్త మంత్ర జపాదులను వివరించెను. "అథ భై షజ్యాని" అని ఆరంభించి "లింగో న్మూలనం భైషజ్యం" అనగా రోగ కారణోన్మూలన మే భై షజ్యమనియు, కారణనాశక మే కార్యనాశక ము కావున కారణాన్వేషణము చేయుట ముఖ్యమనియు నిరూపించుచు 1 కాం - 12 సూక్తములో విద్యుత్తు అను అగ్నికి శిరఃపీడను, కాస-జ్వరాదులను కారణముగా చెప్పుచు కుష్ఠము అను ఓషధి సర్వజ్వర కారణహరముగా +తెలియజేయబడెను. 4 కాండలో నష్ట వీర్యోద్ధరణము నకు కపిత్థకమే ఓషధియనియు, 4 కాం- 2 సూ - లో +క్షతారోగ్యమునకు అరుంధతి అను లతను, తల్లతా నిష్పత్తి స్థానములుగా అశ్వత్థ - ప్లక్ష - ఖదిర - న్యగ్రోధములను +వర్ణించెను. 6 కాం - 109 వ సూక్తములో క్షతారోగ్య సాధకముగా పిప్పలి వర్ణించబడెను. 6 కాం - 19 సూక్తములో అపామార్గయను ఓషధి సమస్త ఓషధులకు రాజుగా వర్ణించబడెను. 6వ కాం 90వ సూక్తమున బలాన అను వ్యాధి నివారణకొరకు జపించవలయుననియు 6వ కాం - 25, 127వ సూ- లలో చోప్రద్రు అను ఓషధి 'సర్వరోగ ప్రశమనము చేయ సమర్థమైనదనియు చెప్ప బడెను. 6వ కాం 136, 137 సూ లలో నితత్ని, శమి అను లతలను కేశవర్ధకములుగా చెప్పుచు, జీర్ణ కేశములను దృఢపరచుట, అజాత కేశ జననము, జాత కేశ దైర్ఘ్య సంపాదనము, దీర్ఘకృత కేశములకు కృష్ణ వర్ణకల్పన మున్నగునవి వర్ణింపబడినవి. 19వ కాం- 35వ సూ నందున, 2వ కాం- 4వ సూ - నందున +గుల్గుల మను ఓషధి మధుమేహ నివారకమని చెప్పబడినది. ఇంకను జలోదరము, గండమాల, సంధ్యాత్వము \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0825.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0825.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..88e7d2a842c0f22b8f9a543c5ff5e6c79eecec94 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0825.txt" @@ -0,0 +1,25 @@ +మున్నగువానిని నివారణము చేయు పెక్కు ఓషధులు చెప్పబడెను. + +గ్రహములను గూర్చి ఋగ్వేదము 10 మం. 118, 145, 161–166 సూక్తములలోమ వర్ణనలు కనుపించు చున్నవి. మానసరోగ చికిత్సను గూర్చియు, ఆరోగ్యమునకు మనస్సు ముఖ్యకారణమను విషయమును గూర్చియు గోపథ బ్రాహ్మణమున I, 30 వాక్యములో కనిపించు చున్నది. మణి మంత్రౌషధముల ఉపయోగములను గూర్చి తైత్తిరీయ సంహిత 4 వ కాం- 2 ప్ర- 6వ అను-2వ మంత్రములో కలదు. శల్యశాలాక్యములను గూర్చి ' ఋగ్వేదము 1వ మం. 116వ సూ. 15వ ఋక్కులోను ఇంకను అనేక స్థలములలోను వర్ణించబడి యున్నది. రసాయన వాజీకరణములను గూర్చి ఋగ్వేదము 1 మం. 117 సూ. 13వ ఋక్కులో చెప్పబడి యున్నది. ఈరీతిగ త్రిస్కంధాత్మక మగు అష్టాంగాయు +ర్వేదమును గూర్చి వేదములందు గల వర్ణనము దిజ్మాత్రముగ సూచింపబడినది. ఆయుర్వేద గ్రంథములను మూడు +రకములుగ విభజింపవచ్చును. అవి (1) వైదిక గ్రంథములు, (2) ఆర్షగ్రంథములు, (3) అనార్ష గ్రంథములు. + +1. వైదిక గ్రంథములు : చతుర్ముఖ బ్రహ్మ కల్పాది యందు వేదములను స్మరించినట్లుగనే ఆయుర్వేదమును +గూడ స్మరించి పిమ్మట దీనిని లక్షశ్లోకరూపమగు సంహితగ చేసెనని ఇతిహాసమువలన తెలియుచున్నది. దీనికి +బ్రహ్మసంహిత యని నామధేయము. ఇయ్యది వైదిక గ్రంథమని నుడువనగును. దీనిని బ్రహ్మ తన పుత్రుడగు +దక్షప్రజాపతికి ఉపదేశించెను. దక్షుడును తాను గ్రహించిన యీ విద్యను .అశ్వినీదేవతలకును, వారింద్రునకును +బోధించిరి. వైదిక గ్రంథములు పై నుదహరించిన బ్రహ్మ సంహితకన్న మరి వేరుగ కన్పడవు. ఆ బ్రహ్మసంహితయు +భూలోకమున ప్రచారము నందలేదు. + +2.. అర్షగ్రంథములు : ఇవి ఋషి పుంగవులచే రచింపబడిన తంత్రములు. ఋషులు అతీంద్రియ ద్రష్టలు ‘కావున +వారు చెప్పిన విషయములలో సంశయములుండుటకు తావులేదు. కాన అత్యంత ప్రమాణములుగ - వీటిని స్వీక +రింపదగ్గును. ఋషులకు వైద్యశాస్త్రము లభించిన విధము చరకసంహితాది గ్రంథములందు ఉదహరింపబడెను. + +ఈ మహాయుగము యొక్క మొదటి భాగమగు కృతయుగ సమాప్తి సమయమున అనగా ఇప్పటికి సుమారు 22 లక్షల సంవత్సరములకు పూర్వము భూలోకము నందలి ప్రజలు రోగపీడితులై ధర్మార్థ కామమోక్షములను సాధించుటకు అసమర్థులై ఉండుటను గని భరద్వాజాది ఋషీశ్వరులు హిమవత్పర్వత ప్రాంతమునందు సభచేసిరి. ఆ సభా సదులందరును ధ్యానయోగముచే సురాధిపతియగు దేవేంద్రుడు మధ్యమలోక వాసుల బాధల తొలగించునని తెలిసికొని ఇంద్రునినుండి వైద్యశాస్త్రమును గొనివచ్చుటకు సమర్థుడు భరద్వాజుండని నిర్ణయించి ఆతని స్వర్గలోకమునకు బంపగా ఆ యుదంతము నంతయు నాకర్ణించి ఇంద్రుడు భరద్వాజునకు తాను అశ్వినీ దేవతల వద్ద నభ్యసించిన వైద్యశాస్త్రము నుపదేశించెను. భరద్వాజుడు తన విద్యను పునర్వసుడను పేరు గల ఆత్రేయుడు మొదలగువారి కుపదేశింప వారు తమ +తమ పేర గ్రంథములను రచించిరి. వీటినే ఆర్షగ్రంథములని వ్యవహరించుదురు. ఆయుర్వేదమునందలి అష్టాంగము +లనుగూర్చి గ్రంథములను రచించి వీరు లోకమునకు ఉపకారము గావించిరి. ఇందు ప్రధానముగ నేటివరకును +పఠనపాఠములలో నున్న (1) చరకమును గూర్చియు, (2) సుశ్రుతమును గూర్చియు, (8) ఆర్షము కాకపోయి +నను తత్తుల్యముగనుండు అష్టాంగ హృదయమును గూర్చియు ప్రథమమున వర్ణించబడుచున్నది. + +1. అగ్ని వేళతంత్రము : ఇది చరకమహర్షిచే సంస్కరింపబడి చరకసంహితయని ప్రకృతము వ్యవహరింపబడు +చున్నది. భరద్వాజుని శిష్యుడగు ఆత్రేయుడు ' కాయ చికిత్సా ప్రధానమైన వైద్యశాస్త్రమును అగ్ని వేళ, భేల, జాతూకర్ణ, పరాశర, హారీత -క్షారపాణి యను నాల్గురు శిష్యుల కుపదేశించెను. వారందరును తమతమ పేర నొక్కొక్క గ్రంథమును రచించిరి. ఇవి అర్ష వైద్యగ్రంథములలో మొదటివి. ఇందు అగ్నివేశతంత్రము మిక్కిలి ప్రధానమైనది. "బుద్ధే ర్విశేష స్తత్రాసీత్ - అగ్ని వేశ: అని చరకమునందు వర్ణితమై యున్నది. మిగిలిన తంత్రములు చాలవరకు లుప్తప్రాయములే. వాగ్భటుని కాలమునకే వీటికి పఠన పాఠనములు లేవని 'భేడాద్యా కిం న : పఠ్యస్తే' ఆనుః వాక్యముచే తెలియుచున్నది \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0827.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0827.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..61388ec42d1fc5651fc0ffb67d61c8bcf7cf8bf3 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0827.txt" @@ -0,0 +1,15 @@ +సోక్రెటిస్ అనువానికంటె భిన్నుడు కాడనియు, సాహసముగ వ్రాయజొచ్చెను. ఇది చాలా ఆశ్చర్య జనకము. సుమారు 2000 సంవత్సరములకు పూర్వుడుగు బౌద్ధ నాగార్జునుడు తనచే రచింపబడిన 'ఉపాయ హృదయము' అను గ్రంథములో సుశ్రుతాచార్యులను స్మరించి యుండుటచే ఇతడంతకన్న ప్రాచీనుడని తెలియుచున్నది. శాలిహోత్ర సంహితలో వినబడుచున్న సుశ్రుతుడును, ఇతడును ఒకరు కారని నిరూపించుచున్నారు. కనిష్కుని పౌత్రుడొక సుశ్రుతు డుండెను. తంత్రకర్తయగు సుశ్రుతు డతడేయని కొందరందురు. కాని కనిష్కునికి సమకాలికుడగు నాగార్జునునిచే స్మరింపబడి యంతకుమున్నే తంత్రమును రచించిన సుశ్రుతుడు నాగార్జునునకు పిమ్మట జనించు సుశ్రుతు డగుట యెట్లు పొసగును ? కనుక వీరుభయులును భిన్నులని ధ్రువపరచవలసి యున్నది. వృద్ధ సుశ్రుతుడగు వ్యవహారమున్నది కాని అతని పుట్టుక మొదలగు వివరములు ఎచ్చటను కానరాక పోవుట చేత అతనిని నమ్ముటకు వీలులేదని చెప్పుచున్నారు, ఇది ఆలోచనీయమైన యంశము. + +సుశ్రుతసంహితను సంస్కరించినది నాగార్జునుడను విషయము డల్హణుడు వ్రాసినను, సంశయింపవలసిన విషయముగ నున్నదని శ్రీ హేమరాజశర్మగారు తాము కాశ్యప సంహితకు వ్రాసిన యుపోద్ఘాతములో వెల్లడించు చున్నారు. సుశ్రుత సంహిత శకారంభమునకు పూర్వము 1000 సం. కాలమునందు రచింపబడినట్లు శ్రీ శంకర బాలకృష్ణ దీక్షితులు తమ భారతీయ జ్యోతిశ్శాస్త్రేతి హాసమునందు వివరించిరి. దీనియందు సూత్ర, నిదాన, శారీరక చికిత్సా, కల్ప-ఉత్తరము లను వారు స్థానములు కలవు. సూత్రస్థానమున 46, నిదానస్థానమున 16, శారీర స్థానమువ 10, చికిత్సా స్థానమున 40, కల్పస్థానమున 8, ఉత్తరస్థానమున 66, అధ్యాయముల చొప్పున మొత్తము 186 అధ్యాయములు, కలవు. + +అష్టాంగ హృదయము:- కాలక్రమమున మనుజుల యల్ప మేధాశక్తులను గమనించి బహుతంత్ర పరిశ్రమ చేయజాల రను అనుకంపచే ఆతి మేధానిధులును, సర్వతంత్ర పారగులును అగు వాగ్భటాది పండితవరేణ్యులు ఆయుర్వేద గ్రంథములను రచించి లోకోపకారము + +కావించిరి. ఇవి అనార్షములయ్యు సూక్తి భరితము లగుటచే విద్వజ్జనోపాదేయములై సంప్రదాయా౽ విచ్ఛిన్నముగ పఠన పాఠన ప్రచారము నందుచు, వేనోళ్ళ శ్లాఘింపబడుచున్నవి. ఇట్టి గ్రంథములలో అగ్రస్థానము వహించునది అష్టాంగ సంగ్రహము. దానికంటె సార తరోచ్చయముగ వ్రాయబడిన అష్టాంగ హృదయము గూడ సంగ్రహముకంటె నెక్కువ పండిత వాల్లభ్యము నందుచున్నది. ఈ రెండును సింధుదేశమునందు జన్మించిన సింహగుప్తుడను వైద్యుని కుమారు డగు వాగ్భటునిచే రచింపబడినట్లు తెలియుచున్నది. కాని కొందరు అష్టాంగ సంగ్రహమును హృదయకర్తయగు వాగ్భటుని పితామహుడగు వాగ్భటుడు రచించె నని చెప్పుచున్నారు. ఈ ఉభయమతములకును పండితవరేణ్యుల యండకలదు. +శ్రీ కవిరాజు గణనాథ సేనుగారు వీరుభయులు నొకరే యనియు గ్రంథగత శైలి సరిపోవుచున్నదనియును నిర్ణయించి యున్నారు. + +వాగ్భటుని జన్మకాలమునుగూర్చి మతభేదములు కలవు. ఇతడు వరాహమిహిరునికి పూర్వకాలికుడని కొందరు (క్రీ. శ. 505 సం. వరాహమిహిరుని కాలము) అంతకు పూర్వము ఒక శతాబ్దమునకాని, సార్ధ శతాబ్దమునగాని వాగ్భటుడుండేనని చెప్పుదురు. గణనాథ సేన్ క్రీ. శ. 5వ శతాబ్దమువాడని నిరూపించుచున్నాడు. యాదవజీత్రికంజీ ఆచార్యగారు క్రీ. శ. 6 వ శతాబ్దములోని వాడని యూహించుచున్నారు. ఇతడు వైదికాచార నిరతుడని చెప్పుటకును, బౌద్ధుడని చెప్పుటకును, +గూడ ఈ గ్రంథములో నాధారములు కలవు. ఇతడార్య మతానువర్తియయ్యు రాజశాసన భీతిచే ప్రచ్ఛన్న బౌద్ధుడుగా నుండె నవి కొందరందురు. + +ఇతని తంత్రమగు అష్టాంగ హృదయమందును, సంగ్రహమునందును గూడ సూత్ర, శారీర, నిదాన, చికిత్సా, కల్ప, ఉత్తర స్థానము అని యారుస్థానములు కలవు. + +అష్టాంగ హృదయమునందు సూత్రస్థానమున 30, శారీర స్థానమున 6, నిదాన స్థానమున 16, చికిత్సా స్థానమున 22, కల్పస్థానమున 6, ఉత్తరస్థానమున 40, అధ్యాయముల చొప్పున "మొత్తము. 120 అధ్యాయ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0829.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0829.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2e1935e958c559285b05fd475f78acf7556c3ade --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0829.txt" @@ -0,0 +1,51 @@ +ప్రవర్తకుడు ధన్వంతరి. ఇతని విషయమును గూర్చి లోగడ వర్ణింపబడియున్నది. + +సౌశ్రుతతంత్రము :- దీనికి వృద్ధసుశ్రుత సంహిత అని పేరు. ఇది మనకు ఉపలభ్యమానమగు సుశ్రుత సంహితకు +మూలమని తెలియుచున్నది. ఇది ప్రస్తుతము దొరకుట లేదు. + +సుశ్రుతసంహిత :- దీనినిగూర్చి లోగడ వర్ణింపబడి యున్నది. + +ఔపధేనవతంత్రము; ఔరభ్రతంత్రము :- ఇవి రెండును నామమాత్రావశిష్టములు. సుశ్రుత వ్యాఖ్యాతయగు డల్హనుడు తన వాఖ్యానములో నొకటి రెండుచోట్ల వీనిని స్మరించెను. + +పౌష్కలావతతంత్రము :- చక్రపాణి యనునాతడు భానుమతి యను తన సుశ్రుత వ్యాఖ్యలో దీని నుదహరించి యున్నాడు. ఇది దుర్లభము. + +వైతరణతంత్రము :- ప్రాచీన వ్యాఖ్యలలో దీని యుద్దారములు కానవచ్చుచున్నవి. కాని యిది దుర్లభము. + +భోజతంత్రము :- దీనినే భోజ సంహిత యందురు. ఈ సంహితాకారుడగు భోజుడు, సుశ్రుతునికి సమకాలికుడగు ఋషియని డల్హణుడు తన వ్యాఖ్యలో వ్రాసి యున్నాడు. వీనికి వృద్ధభోజుడని గూడ వ్యవహారము కలదు. ఇది చాల ప్రమాణ గ్రంథము. దీని ప్రమాణము ననేక వ్యాఖ్యాతలు ఉల్లేఖించిరి. + +కరవీర్యతంత్రము :- దీనిని వాఖ్యాత లరుదుగ వాడి యున్నారు. వారి కాలమునకే యిది లభ్యము కాలేదని +తోచుచున్నది. + +గోపురరక్షితతంత్రము:- ఇదియు నామమాత్రావ శేషముగనే యున్నది. + +భాలుకితంత్రము :- ఇదియును వ్యాఖ్యాతలచే అరుదుగ స్మరింపబడుచున్నది. విజయ రక్షితుడు ఈతంత్రము +నుండి జ్వర ప్రకరణములో కొన్ని శ్లోకములను ఉదాహరించియున్నాడు. ఇది దుర్లభము. + +కపిలతంత్రము; గౌతమతంత్రము: ఈ రెండుగూడ దుర్లభములే. వీనియందలి వచనము అచ్చటచ్చట వ్యాఖ్యానములలో కానవచ్చుచున్నవి. + +శాలాక్య తంత్రములు:- ఊర్ధ్వాంగ చికిత్సలను బోధించు తంత్రమునకు శాలాక్యతంత్రమని పేరు. శలాకలతో నిది +నిర్వర్తింప బడునుగాన శాలాక్యమని పేరుకల్గినది. దీనిని నిమిసాంప్రదాయ మనియెదరు. ఈ వైద్యులకు శాలాకిను +అని పేరు. ఈ తంత్ర ప్రవర్తకులు కాంకాయన, గార్గ్య, గాలవ ప్రభృతులు. + +విదేహతంత్రము :- ఇదియును సుశ్రుతము వలెనే సర్వాంగములతో కూడిన గొప్ప తంత్రము. ఇందు నేత్రము, శ్రోత్రము మొ. ఊర్ధ్వాంగ జనిత రోగ చికిత్స ముఖ్యముగా నున్నది. ఇదియును ప్రస్తుతము దుర్లభము. వ్యాఖ్యాతలచే చాల ప్రమాణ గ్రంథముగా గౌరవింపబడు చుండెను. + +నిమితంత్రము :- ఇది మరియొక శాలాక్య తంత్రము ఇదియును దుర్లభము. + +కాంకాయనతంత్రము :- ఈ తంత్రకారుడు బాహ్లిక దేశస్థుడని మాత్రము తెలియుచున్నది. ఇదియును దొరకుటలేదు. + +గార్ద్యతంత్రము; గాలవతంత్రము :- డల్హణ వ్యాఖ్యలో ఈ తంత్రముల నామములు మాత్రము స్మరింపబడినవి. +కాని లభ్యమగుట లేదు. + +సాత్యకి తంత్రము :- ఇది అరుదుగా వ్యాఖ్యాతలచే స్మరింపబడినది; దుర్లభము, + +శౌనకతంత్రము :- దీని పాఠములు డల్హణ, చక్రపాణి, దత్తులచే బహుప్రదేశములందు గ్రహింపబడినవి. సర్వాంగ +పూర్ణమైన గొప్పగ్రంథము. ప్రస్తుతము లభ్యముకాదు. + +మద్రశౌనకతంత్రము :- ఇది శాలాక్యతంత్ర భాగము మాత్రము గలిగియున్నది. దీనిని మదశౌనక తంత్ర మనియు వ్యవహరింతురు. దుర్లభము. + +కరాళతంత్రము :- ఇది కరాళభట్టుచే రచింపబడినది. ఇది ఆర్షము కాకపోయినను అతిప్రాచీన మగుటచే నిట +నుదహరింపబడినది. ఇదియును దుర్లభము. + +చక్షుష్యతంత్రము :- దీనిని చక్షు షేణ్య తంత్రమనియు అందురు. + +కృష్ణాత్రేయతంత్రము :- కృష్ణాత్రేయుడన్నను, పునర్వసురాత్రేయుడన్నను ఒక వ్యక్తియే యని కొందరు, భిన్నులని కొందరును చెప్పుచున్నారు. ఇదియు దుర్లభము. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0832.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0832.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7c650f8aafac52044fac108da31160b70e345ae6 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0832.txt" @@ -0,0 +1,27 @@ +శారీరము మొదలగు గ్రంథము లావిష్కరింపబడినవి. ఆంధ్రదేశములో ముఖ్యముగా నభ్యసింపబడునవి “వైద్య +చింతామణి” “బసవరాజీయము" అను రెండు పెద్ద గ్రంథములు కలవు. ఇవి స్వతంత్రములు కావు. పూర్వ +గ్రంథములలో నుండి యుద్ధరింపబడిన విషయములతో నిండియున్నవి. నాడీజ్ఞానము మొదలగు అష్టస్థాన పరీక్షలు +కర్మవిపాకము, జ్యోతిషాభిప్రాయము మొదలగు విశేషములు వీనిలో వర్ణింపబడినవి. + +ఇంకను చికిత్సారత్నమను బాలురకు స్త్రీలకు కలుగు రోగముల చికిత్సలను బోధించు గ్రంథమును, చికిత్సా సార మను గోపాలదాసుచే రచింపబడిన గ్రంథమును కలవు. + +రసతంత్రమునందును అనార్ష గ్రంథములు కలవు. వానిలో రసరత్న సముచ్చయము (వాగ్భట విరచితము), రసేంద్ర చూడామణి (సోమదేవ విరచితము), రససారము (గోవింద భిక్షు విరచితము) రప రత్నాకరము (నిత్యనాథ విరచితము) అనునవి ముఖ్యమయినవి. ఇంకను ఆయుర్వేద ప్రకాశము, రసేంద్రసార సంగ్రహము, రస సంకేత కలిక, రస కౌముది, లోహమంజరి, మొదలగు బహు గ్రంథములు కలవు. + +ఆయుర్వేద ధర్మములు :- ధర్మములు శాశ్వతములు. అనగా దేశ కాల వయః ప్రకృతి భేదముల ననుసరించి ఎప్పటికప్పుడు మార్పు చెందించుటకు వీలుచాలనివి. జగద్ధార్యమగు ధర్మపదమునకు ప్రతివ్యక్తియు నియమితమగు నిత్య కర్మాచరణమున వర్తించుటను తెలియచేయునది యని యర్థము. ధర్మములు- మానవ జీవిత సంపత్ప్రభా భాసకములు, చిరాయు రారోగ్య సంపన్నములు, ధర్మము లన్నింటియందును ఆయుఃపాలనము ముఖ్యమగుటను, జీవితకాలమును తెలియజెప్పి యుక్తాచరణమున ధర్మార్థ సుఖసాధన మగు ఆయుఃపాలనము చేయుటయందు నేర్పరితనమును బోధించుటచే ఈ ధర్మములు ఆయుర్వేద ధర్మము లని పేర్కొనబడినవి. + +ఆయుర్వేద ధర్మములు కేవల సామాజికములుగా గాని, వర్ణ, వర్గీకరణములుగా గాని రూపొందింపబడి నిర్ణయింపబడినవి కావు. ఇవి సర్వమానవ సౌఖ్యావహములు. ప్రాణిమాత్ర జీవనోజ్జీవనములు. శాశ్వతములు. "శరీర మాద్యం ఖలు ధర్మసాధనం" ధర్మసాధనకు శరీరము మొదటిదిగా చెప్పబడినది. "శరీర రక్షణో ధర్మః" శరీరమును రక్షించుటయే ధర్మమని చెప్పబడినది. + + "ధర్మసాధనంబు తనువు, ధర్మము పరి + జ్ఞానదాయి, యట్లుగాన తనువు + నోమవలయు మర్త్యుడేమిట నేమర + కాత్మహితముగోరి యనఘచరిత" + +శరీరమనగా నశించునదియని యర్థము. “శీర్యతే రోగాదినా ఇతి శరీరః. శాృ హింసాయాం" అని నిర్వచనము. శరీరము నందు అరువది అవయవములు కలవు. ఇందే యొక్కటి కొదువయైనను లేక పనిచేయకపోయినను సౌందర్య విహీనమై శరీరము యొక్క ఉనికియే కష్టముగ తోచును. శరీరమునం దాత్మ సుస్థిరముగా నుండవలయును. ఆత్మ నిలచి యుండునంతవరకు శరీరము నందన్ని అవయవములు సుసమాహితములై పనిచేయు చుండవలయును. + +శరీరము - మనస్సు - ఆత్మ ఇవి ఒకదానినొకటి యెడబాయక కలసియుండునట్టి క్రియాత్మక మగు అవస్థావి శేషమునకు “ఆయువు" అని పేరు. ఆయుర్వేద ధర్మపముచ్చయమునందు మొదటి అధ్యాయము సద్వృత్తోపదేశము.(చ. సూ.1-46-47). ఆయుర్వేదమున చెప్పబడిన ఆ సద్వృత్తము నాచరించుటవలన ఆరోగ్యము, ఇంద్రియ విజయము అను రెండుఫలములు ఒకేసారి పొందనగును. అట్టి సద్వృత్త విశేషములను సమగ్రముగా నిందు పొందుపరచుచున్నాము : + +1. "దేవ గో బ్రాహ్మణ గురువృద్ధ సిద్ధాచార్యా నర్చయేత్." దేవతలను, గోవులను, బ్రాహ్మణులను, తపోయోగ సిద్ధులను, విద్యా మంత్రోపదేశకులను, పూజించవలయును. + +2. "అగ్ని మునచరేత్." హోమాది సత్క్రియా కలాపములవలన అగ్ని నారాధించవలయును. + +3. "ఓషధీః ప్రశస్తా ధారయేత్." ఆరోగ్యదాయకములు, ఆయుర్వర్ధకములు, పవిత్రములు నగు ఓషధులను ధరింప వలయును. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0833.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0833.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..43bceab73bf27859da3c01105b082e3c3f9a31e6 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0833.txt" @@ -0,0 +1,64 @@ +4. "ద్వౌ కాలా వుపస్పృశేత్." దినమును ఉదయ సాయంకాలముల యందు రెండు వేళలను స్నానము చేయ వలయును. + +5. “మలాయ నేష్వభీక్షం పాదయో శ్చ వై తుల్య మాదఛ్యాత్.” చంకలు, గజ్జలు, మున్నగు సంధులయంధును, పాదములయందును మలినము (మురికి) చేరనీయక శుభ్రముగా నుంచుకొనవలయును. + +6. "త్రిఃపక్షస్య కేశ శ్మశ్రు లోమ నఖాన్ సంహార యేత్" ఐదు దినముల కొకసారి క్షారము చేయించు కొనవలయును. + +7. “నిత్య మనుపహాతవాసా స్సుమనా స్సుగంధి స్యాత్." ప్రతిదినము ఉదికిన బట్టలను, సుగంధ ద్రవ్యములను ధరించి ప్రసన్నాత్ముడై యుండవలెను. + +8. "సాధు వేషః." సభ్యతను తెలియ జేయు ఉడుపులను ధరించవలెను. “వస్త్రేణ వపుషా వాచా" యన్నట్లు తన +మంచి నడవడికను తెలుపునట్టి అలంకారము కల్గియుండవలెనని భావము. + +9. "ప్రసాధిత కేశః.” తల శుభ్రముగా దువ్వుకొని యుండవలయును, చింపితలగా వెండ్రుకలు చిక్కు పరచుకొని యుండరాదు. + +10. “మూర్ధ శ్రోత్ర ఘ్రాణ పాద తైలనిత్యః" ప్రతి దినము తలకు నూనె రాచుకొనవలయును. చెవులలోను +ముక్కులలోను తైలము వేసికొనవలెను. అరికాళ్ళకు తైలము రాచుకొనవలయును. + +11. “పూర్వాభిభాషీ." పూజ్యులగు పెద్దలను (సకల జనులను) చూచినపుడు తానుగానే ముందు పలుకరించ +వలయును. + +12, “సుముఖః." సర్వదా ప్రసన్న వదనుడై యుండవలయును. + +13. "దుర్గే ష్వభ్యుపపత్తా.” ఆపదలలో చిక్కినప్పుడు సమయోచిత ప్రజ్ఞచే చిక్కులను తప్పించుకొనునట్టి ధైర్యము గలిగి యుండవలయును, + +14. "హోతా." హవిరాదులచే అగ్నిని ఆరాధించ వలయును. + +15. “యష్టా" దేశ క్షేమంకరము లగు యజ్ఞముల నొనర్పవలయును. + +16. “దాతా.” కలకొలది దానధర్మములను చేయ వలయును. + +17. "చతుష్పథానాం నమస్కర్తా." నాలుగు త్రోవలు కలియు ప్రదేశములందు, సావధానుడై నమస్కారము చేయ వలయును. + +18. “బలీనా ముపహర్తా." బలి మంగళ పూజాదులచే దేవతల నారాధించవలయును. + +19. “అతిథీ నాం పూజకః." అతిథులు నర్చించవలయును. + +20. "పితౄణాం పిణ్ణదః.” పితరులకు ఇష్టమృష్టాన్నము లోసంగ వలయును. + +21. "కాలే హిత మిత మధురార్ధ వాది." సమయము ననుసరించి హితముగను, మితముగను, సంతోషకరము +గను మాట్లాడవలయును. + +22. "ధూమపః." సుగంధ ద్రవ్యములచే ధూమ విర ప్రకారము పొగపీల్చవలయును. + +23. “వశ్యాత్మా,” వశీకృత చిత్తుడై యుండవలయును. + +24. “ధర్మాత్మా.” నియత కర్మాచరణము కలిగి యుండ వలయును. + +25. " హేతా వీర్షుః." కార్యసాధన (హేతువు) యందు పట్టుదల కలిగియుండవలయును. + +26. “ఫలే నేర్షుః.” ఒకనికి కలిగిన ఫలమందు అసూయ పడరాదు. + +27. “నిశ్చింతః - నిశ్చితః." ఎల్లప్పుడు విచారము చేయకూడదు, లేక సంశయరహితమైన ఆత్మ కలిగియుండ +వలయును. + +28, "నిర్భీకః." భయరహితుడై యుండవలయును + +29. "ధీమాన్." వివేక వంతమగు బుద్ధికలిగి యుండవలెను. + +30. "హ్రీమాన్." పనికిరాని చెడ్డపనులు చేయుటలొ లజ్జితుడై యుండవలెను. (చేయరాదు) + +31. “మహోత్సాహః." మంచిపనులు చేయుటలొ ముందంజ వేయువాడై యుండవలయును. + +32. “దక్ష." క్రియా నిర్వహణ సమర్థుడై యుండ వలయును. + +33. “క్షమావాన్," ఓరిమి కలవాడై యుండ వలయును. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0834.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0834.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b61a023bec076ddef2ba3ca29e6414827997fbd8 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0834.txt" @@ -0,0 +1,66 @@ +34. "ధార్మికః." సత్కార్యములను మాత్రమే చేయువాడుగా నుండవలయును. + +35. “ఆస్తికః." వేదవిహిత నిష్ఠలయందు నమ్మకము కలవాడై యుండవలయును. + +36. “వినయ బుద్ధి విద్యాభిజన వయోవృద్ధి సిద్ధా చార్యాణా ముపాసితా." వినయము, వివేకము, విద్యా వైభవము, కులీనత, వయః పరిణతి, ఆత్మసిద్ధిగలవారిని, శాస్త్రమంత్రోపదేశకు లగు ఆచార్యులను ఆరాధించువాడుగా నుండవలయును. + +37. "ఛత్రీ." గొడుగు, + +38. "దండీ.” కట్టి, + +39. "మౌళీ." తలగుడ్డ, (టోపి) + +40. “సోపానత్కః." పాదరక్షలు కలవాడై . + +41. "యుగమాత్రదృగ్విచరేత్.” రెండు బారల దూరము (4 గజములు) ముందుచూపు కలిగి సంచరించు చుండ వలయును. + +42. "మంగళాచారశీలః . ” పవిత్రమగు నడవడికయు, స్వభావమును కలిగియుండవలెను. + +43. "కుచేలాస్థి కంట కామేధ్య కేశ తుషోత్కర భస్మ కపాలస్నాన భూమీనాం పరిహర్తా." చింపిపీలికలు, ఎముకలు, ముండ్లు, మలమూత్రములు, వెండ్రుకలు, వరిపొట్టు, బూడిద, కుండ పెంకులుగల ప్రదేశములను స్నానము చేసిన నీరు ప్రవహించుప్రదేశములందును సంచరించరాదు. + +44. "ప్రాక్ శ్రమాత్ వ్యాయామవర్జీ స్యాత్.” బడలిక కలుగు వరకును వ్యాయామము చేయరాదు. + +45. "సర్వప్రాణిషు బంధుభూత స్స్యాత్." సమస్త ప్రాణులయందును బంధు ప్రేమ కలిగి యుండవలయును. + +46. ''క్రుద్ధానా మనునేతా." కోపము చెందిన వారిని మంచిమాటలతో అనునయించవలయును. + +47. "ఖీతానా మాశ్వాసయితా." భయపడిన వారిని ఊరడించువాడుగా నుండవలయును. + +48. “దీనానా మభ్యువపత్తా. దీనులు (చెడిన స్థితి గలవారు) అగువారిని ఉద్ధరించి స్వస్థులగునట్లు జేయువాడుగా నుండవలయును. + +49. "సత్యసంధః." చెప్పినమాటను నిలబెట్టుకొను దీక్షగలవాడై యుండవలయును. + +50. "సామప్రధానః" మంచితనము గలవాడుగా నుండవలయును. + +51. "పరపురుష వచన సహిష్ణుః." ఇతరుల దుడుకు మాటలను ఓర్మితో సహింపవలెను. + +52. "అమర్షఘ్నః" అసహన గుణము పోగొట్ట వలయును. + +53. "ప్రశమగుణ దర్శి." శాంతి శమదమాది గుణములు కలిగి యుండవలయు. + +54. "రాగద్వేష హేతూనాం హన్తా.” ఇచ్ఛాద్వేషములను కలుగజేయు కారణములను విడచి వేయ వలయును. + +55. “నానృతం బ్రూయాత్." అబద్ధము చెప్పరాదు. + +56. “ నాన్యస్వ మాదదీత." ఇతరుల ద్రవ్యమును అప హరింపరాదు. + +57. "వాన్యస్త్రీయ మఖిల షేత్.” పర స్త్రీలను కోరరాదు, + +58. "నాన్యశ్రియం." ఇతరుల సంపద కోర తగదు. + +59. “న వైరం రోచయేత్." ఇతరులతో ద్వేషము నభిలషింపరాదు. + +60. “న కుర్యా త్పాపం." చెడుపనులు చేయరాదు. + +61. “న పాపే౽పి పాపీ స్యాత్." అపకృతి చేసిన వారి యందైనను తిరిగి అపకారము చేయు తలవుంచరాదు. +. +62. "నాన్యదోషాన్ బ్రూయాత్." ఇతరుల తప్పులను బయలు పెట్టరాదు. + +63. "నాన్యరహస్య మాగమయేత్." ఇతరుల రహస్యములను వెల్లడిచేయరాదు. + +64. “నాధార్మికై ర్న నరేంద్రద్విపై స్సహాసీత." దుష్టప్రవర్తన గలవారితోను, రాజద్రోహులతోను కలసి యుండరాదు. + +65. “నోన్మత్తెః న పతితై ః న భ్రూణహ స్తృభిఃనక్షు డ్రై ః నదుష్తైః పిచ్చివారు, కులభ్రష్టులు, గర్భపాతకులు,.నీచులు, చెడ్డవర్తనగలవారలతో కూడియుండరాదు. + .. +65. "న దుష్టయానా వ్యారోహేత్." పొగరుపట్టిన వాహనములపై ఎక్కరాదు. +. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0835.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0835.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..899e13b9ad850196c7d8f942dd43798217816103 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0835.txt" @@ -0,0 +1,59 @@ +67, “నజానుసమం కఠిన మాసన మధ్యాపీత." మోకాటియెత్తు కలిగి కఠినముగా నున్నట్టి ఆసనములపై +కూర్చుండరాదు. + +68. “నా నాస్తీర్ణ మనుపహిత మవిశాల మనమం వా శయనం సంపద్యేత." పరిశుభ్రమైన బట్టలు పరువక, దిండ్లు పెట్టక, వెడలుపులేక, మెత్తదనము లేక యున్నట్టి మంచముపై పడుకొనరాదు. + +69. "న గిరి విషమ మస్తకే ష్వను చరేత్." పర్వత శిఖరములందును, ఎగుడుదిగుడులుగా నుండు గట్లు మొదలగు చోట్ల సంచరిం పరాదు. + +70. “న ద్రుమ మారో హేత్," చెట్లపై నెక్కరాదు. + +71. “న జలోగ్రవేగ మవగా హేత్." ఎక్కువ వేగముగా ప్రవహించు జలములయందు స్నానము చేయరాదు. + +72. “న కులచ్ఛాయా ముపాసీత.” ఇతరుల మైనీడలో నిలువరాదు. + +73. "నాగ్న్యుత్పాత మఖితళ్చరేత్." చెలరేగి మండుచున్న అగ్నికి దగ్గరగా పోరాదు. + +74. “నోచ్చైర్హ సేత్.” అట్టహాసము (బిగ్గర) గా నవ్వరాదు. + +75. "నశబ్దవంతం మారుతం ముంచేత్. "చప్పుడగునట్లు (అపాన) వాయువును విడువరాదు. + +76. "నానావృతముఖో జృమ్యాం క్షవధుం హాస్యం వా ప్రవర్తయేత్." నోరు తెరచుకొని ఆవులించుట, తుమ్ముట +నవ్వుట పనికిరాదు. + +77. "ననాసికాం కుష్ణీయాత్. " శబ్దమగునట్లు ముక్కు నెగ పీల్చరాదు. + +78. "న దంతాన్ విఘట్టయేత్.” పండ్లు కొరక రాదు. + +79. *న నఖాన్ వాదయేత్." గోళ్ళతో గోళ్ళను వాయించరాదు. +. +80. "నాప్ధీ న్యభిహవ్యాత్." ఎముకలతో ఎముకలను కొట్టరాదు. + +81. "న భూమిం విలిఖేత్." చేతులతో భూమిని రాయ రాదు. + +82. “న ఛింద్యా త్తృణం.” గోళ్ళతో గడ్డిని త్రుంప రాదు. + +83. "నలోష్టం మృద్నీయాత్." చేతులతో మన్ను +నలుపరాదు. + +84. “న విగుణ మదై శ్చేషేత.” కాళ్ళు చేతులు నడుము మున్నగు అవయవములతో వికృత చేష్టలు చేయరాదు. + +85. "జ్యోతీం ష్యనిష్ట మమేధ్య మశస్తంచ నాకే వీక్షేత." వెలుగుగల వస్తువులను, ఇష్టములేని వానిని అసహ్యములు పనికిరానివి యగు ద్రవ్యములను చూడ రాదు. (మలమూత్రములను, శవమును చూడరాదని భావము.) + +86. “న హుంకుర్యా చ్ఛవం. శవమును జూచి హుంకరింపరాదు. + +87. "నచైత్య ధ్వజ గురు పూజ్యా శస్త ఛాయ మాక్ర మేత్." దేవాలయము, ధ్వజ స్తంభము, గురువులు పూజ్యులు మున్నగువారి నీడలయందును, కుష్ఠాది దీర్ఘ రోగుల నీడలయందును నిలువరాదు. + +88. “న క్షపాను అమరసదన చైత్య చత్వర ఛతుప థోపవన శ్మశా నాఘాత నా న్యాసేవేత.”దేవాలయముల యజ్ఞశాలలు, ముంగిళ్ళు, నాలుగు త్రోవలు కలిసి చోటులు, నగరబాహ్యోద్యానములు, శ్మశానముల వధ్యస్థానములు మొదలగు చోటులందు రాత్రులు వసించరాదు. + +89. "నైక శూన్యగృహం న చాటవీ మను ప్రవిశేత్ పాడుపడిన యిండ్లయందును, అడవియందును ఒంటరి +ప్రవేశింపరాదు. + +90. "న పాపవృత్తాన్ స్త్రీ మిత్ర భృత్యాన్ భజేత చెడు నడవడికగల స్త్రీలను, మిత్రులను, భృత్యుల ఆదరింపరాదు. + +91. “నోత్తమై ర్విరుధ్యేత." యోగ్యులగు వారి విరోధము పెట్టుకొనరాదు. + +92. “నావరా నుపొసీత.” హీనులగువారి స్నేహము చేయరాదు. + +93. “న జిహ్మం రోచయేత్ .”క పట వ ర్త ను ల సహింపరాదు. + +94. నావార్య మాశ్రయేత్." దుష్టుల నాశ్రయింప రాదు. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0836.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0836.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..06e90a3b8dea3de63c1f2e116281f5319e41a1bd --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0836.txt" @@ -0,0 +1,63 @@ +95. "న భయ ముత్పాదయేత్." వట్టి అల్లరులను బుట్టించి జనులను భయ పెట్టరాదు. + +96. "న సాహ సాతిస్వన్న ప్రజాగర స్నాన పానా శనా న్యానే వేత.” తన శక్తికి మించిన పనిని చేయ బూనుట, అధిక ముగా నిద్రించుట, మేల్కొనుట, స్నానము చేయుట, నీళ్ళు త్రాగుట, భుజించుట యనునవి చేయరాదు. + +97. "నోర్ధ్వబాహు శ్చిరం తిష్టేత్ ఎక్కువ కాలము గొంతు కూర్చుండరాదు. (మునిగాళ్ళపై కూర్చుండ రాదనుట.) + +98. "న వ్యాఖా నుపసర్వేత్. + +99. "న దంష్ట్రాణః. + +100. "నవిషాణినః." పాములను, కోరలు గల క్రూరజంతువు లను, నిడివియు వాడి యునైన కొమ్ములుగల జంతువులదరి జేరరాదు. + +101. "పురోవాతాత పావశ్యాయతీవ్రవాతాన్ జహ్యాత్.” ఎదురు గాలిలోను, ఎదురెండయందును, మంచి మంచు నందును, పెద్దదగు ఎదురుగాలియందును పోరాదు. + +102. "కలిం నారభేత." అనవసరముగా ఇతరులతో తగవులాడరాదు. + +103. "నాసునిభృతోగ్ని ముపాసీత.” + +104. “నోచ్ఛిష్ట నాధఃకృత్వా ప్రతాపయేత్." అజాగ్రత్తగా అగ్ని నారాధింపరాదు. అగ్నిని నోటితో నూది రగుల్కొల్పరాదు. స్థండిలము లేక వట్టిచోట అగ్నిని ప్రజ్వలింప చేయరాదు. + +105. "నావిగతక్షమః నానాప్లుతవదనః ననగ్న ఉపస్పృశేత్ ." బడలిక చెందియు, ముఖము కడుగుకొనకయు, దిగంబరుడయ్యును స్నానము చేయరాదు. + +106. "న స్నానశాట్యా స్పృశే దుత్తమాంగమ్” స్నానముచేసిన బట్టతో తల తుడుచుకోరాదు. + +107. “న కేశాగ్రా ణ్యభిహన్యాత్" తలవెండ్రుకలను జాడింపరాదు. + +108. "నోపస్పృశ్య తఏవ వాసనీ బితృయాత్” కట్టి విడచిన బట్టలను తిరిగి కట్టరాదు. ' + +109. "నాస్పృష్ట్వా రత్నాజ్య పూజ్యమంగళ సుమనోభి నిష్క్రమేత్" ఇంటినుండి బయలుదేరునపుడు రత్నములు, నేయి, గోవు, పూజ్యములు, మంగళకరములు నగు ఇతర ద్రవ్యములు, పువ్వులు ఎదురైనచో వానిని చేతులతో తాకి వెళ్ళ వలయును. + +110. "నపూజ్య మంగళా న్యపసవ్యం గచ్ఛేత్" పూజ్యములగు గోవులు మంగళకరములగు ఇతర ద్రవ్యములు ఎదురైనపుడు వాటికి ప్రదక్షిణముగా వెళ్ళ వలయును. (గౌరవనీయులగు వారికందరికి ప్రదక్షిణి కృతముగా ఎడమవైపుగా వెళ్ల వలయును.) + +111, "నేతరా ణ్యనుదక్షిణం" అమంగళములగు ద్రవ్యములు, శవము, మున్నగునవి ఎదురైనపుడు వాటికి అప్రదక్షిణముగా వెళ్లవలెను. (కుడిభాగమున వెళ్లవలయును.) + +112. (1) "నారత్న పాణి” చేత రత్నాంగుళీయకములను ధరింపకయు, + +(2) “నాస్నాతః” స్నానము చేయకయు, + +(3) “నోపహత వాసాః” ఉతికిన బట్టలు కట్టుకొనకయు + +(4) “నాజపిత్వా సంధ్యాది ఉపాసన చేయకయు + +(5) నాహుత్వా దేవతాభ్యః" దేవతలకు ఆహుతులు వేయకయు + +(6) “నానిరూప్య పితృభ్య" మాతా పితరులకు పెట్టకయు + +(7) "నాదత్వా గురుభ్యః" పూజ్యులను ముందు భుజింప చేయకయు + +(8) “నాతిథిథ్య!” అతిథుల కీడకయు + +(9) “నోపాశ్రితేభ్యః”అనుసరించుకొనియున్న వారిని భుజింప జేయకయు + +(10) “నాపుణ్యగన్ధః" సుగంధ ద్రవ్యముల నలందు కొనకయు + +(11) “నామాలీ” పుష్పధారణ చేయకయు + +(12) “వాప్రక్షాళిత పాణిపాద వదనః" చేతులు, కాళ్ళు, ముఖము కడుగుకొనకయు + +(13) “నా శుద్ధముఖ” చక్కగా పుక్కిలించి యుమియకయు + +(14) “నోదఙ్ముఖః" ఉత్తరాభిముఖముగా కూర్చుండియు + +(15) “నవిమనాః" మన స్తిమితము లేకయుండియు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0840.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0840.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6c9c2c7eb31dc105f01497a9777014e4b88186c1 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0840.txt" @@ -0,0 +1,23 @@ +గలదు. ఈ ప్రపాఠకమునందు పురాతనార్య సంస్కృతి గోచరించుననుటకు ఇందలి మేరుగత సూర్య వర్ణనమే +ప్రమాణము. ఉత్తరధ్రువ గోచరమగు సూర్యవిషయక విజ్ఞానము ఆర్యపరంపరా ప్రాప్తమై ఇందు తెలియవచ్చును. ఇందు మేరుగత కశ్యపసూర్యుడు, సప్త సూర్యులు, సూర్య మహత్త్వము, సంవత్సరస్వరూపము మొదలగు బహువిషయములు వర్ణితములు. వసంతాది ఋతువులు అతి మనోహరముగా వర్ణింపబడినవి. + +స్వభావసిద్ధమైన ఇందలి ఋతువర్ణనము, సంవత్సర పరివర్తనమును, నాటి సాంఘికజీవనమును ప్రత్యక్షము +గావించుచు, తరువాత బయలు వెడలిన ఋతువర్ణనలకు మార్గదర్శకమైన దనవచ్చును. + +ద్వితీయ ప్రపాఠకము స్వాధ్యాయ బ్రాహ్మణ మనబడును. ఇది మొదలుగా నైదు ప్రపాఠకములు వైదికకర్మ వరములు. ఆరవది పితృమేధ మనబడును. 7,8,9 ప్రపాఠకములే శిక్షావల్లి, ఆనందవల్లి, భృగువల్లి అనబడేడి ఉపనిషత్తులు. ఈ మూడింటికిని వేదాంతము లను ఖ్యాతి కలదు. ఆత్మైకత్వ విజ్ఞానమునకు ఆధారములైన యీ ఉపనిషత్తులు దేశమంతట నేడును వ్యాప్తికెక్కి యున్నవి. + +బృహదారణ్యక మునందలి 7-8 అధ్యాయములవలె ఇందలి దశమ ప్రపాఠకము ఖిలమనబడును. కర్మోపాసన బ్రహ్మ కాండములలో జెప్పగా మిగిలిన దానిని పూర్తిగా తెల్పెడి ప్రకీర్ణరూపమైన గ్రంథము 'ఖిల' మనబడును. అట్టి ఈ దశమ ప్రపాఠకమైన నారాయణోపనిషత్తు, పూర్వోక్తమైన వల్లీత్రయమువలె శుద్ధముగా బ్రహ్మ ప్రతిపాదకము కాదు. దీనికి యాజ్ఞ క్యుపనిషత్తని ప్రసిద్ధి గలదు. అయినా, “నారాయణం మహాజ్ఞేయం విశ్వాత్మానం పరాయణమ్" ఇత్యాది మంత్రముల సకల జగ దాత్మకుడు వర్ణింపబడుటం బట్టి దీనికి నారాయణోపనిషత్తను పేరు వ్యాప్తమైనది. + +ఈదశమప్రపాఠక పాఠ సంప్రదాయము దేశమున బహువిధముగా నున్నది. ద్రావిడ పాఠమున ఇందలి అనువాకములు 64. కర్ణాటక పాఠమున 74. మరికొన్నిచోట్ల 80 అనువాకములు. సాయణాచార్యులు 64 అనువాకముల పాఠమే భాష్యమున గ్రహించిరి. ఈ పాఠ భేదమే దీని అర్వాచీనతను బలపరచుచున్నది. + +ఐతరేయ బ్రాహ్మణమునకు అనుబంధమైన ఏకారణ్యకాండమం దైదు భాగములు కలవు. అందు ప్రథమ ద్వితీయారణ్యక భాగములందు ఐదేసి అధ్యాయములును. తృతీయమున రెండును, చతుర్థమున నొకటియు, పంచమమున మూడును, అధ్యాయములు గలవు. + +ఇందు ప్రథమారణ్యకభాగమునందు సత్రయాగము, మహావ్రతము మొదలయినవి వర్ణితములు. ద్వితీయ తృతీయారణ్యక భాగములు జ్ఞానబోధకములు. వీటికి ఐతరేయోపనిషత్తని పేరు. నాల్గవదానిలో మహానామ్నీ మంత్రములు చెప్పబడినవి. అయిదవదానిలో మహావ్రత ప్రయోగము వివరింపబడినది. అందుచే నిది యర్వాచీన కాండమని తెలియుచున్నది. ఈ యభిప్రాయము భాష్య కర్తయగు సాయణాచార్యులు తెలిపినట్టు "పంచ మారణ్యక మృషిప్రోక్తం సూత్రమ్, ప్రథమారణ్యకం +త్వపౌరుషేయం బ్రాహ్మణమ్ " అను భావము వల్ల ధ్రువ పడుచున్నది. + +ప్రతివేదమునకును దానికి సంబంధించిన బ్రాహ్మణ మందో, ఆరణ్యకమునందో కొంచెముగానో, గొప్పగానో, ఉపనిషద్భాగము గూడా చేరియున్నమాట సత్యము. అట్లు చేరిన ఉపనిషద్భాగములు కర్మప్రతిపాదకములు +గాకపోయినా, కర్మము జ్ఞానార్థమే కావున కర్మనిష్ఠులగు వారికి, జ్ఞానమార్గము ఉపదేశించుట ఆవశ్యకమను తలంపుతో తాత్కాలిక ఋషులు వాని నందు చేర్చి యుందురు. అది సముచితమే కదా! + +ఆర్కిమెడీసు ( క్రీ.పూ. 287-212 ) :- క్రీస్తుకు పూర్వము మూడవశతాబ్దియందు సిసిలీ దేశమునకు రాజధాని యగు సైరకూసు అను నగరమును హైరో అను రాజు పరిపాలించుచుండెను. ఆర్కిమెడీసు హైరో అను రాజునకు సమకాలికుడు. అతడు ఉత్తమమైన కుటుంబములో జన్మించెను, ఆతని తండ్రియగు ఫీడిన్ (Pheidis) ఖగోళ శాస్త్రజ్ఞుడు, అతడు హైరో రాజుతో ఎక్కువ పరిచయమును గలిగియుం డెను. + +అలెగ్జాండ్రియా నగరమున యుక్లిడు (Euclid) అను గణితశాస్త్రోపాధ్యాయుడు ఉండెను. అతనిదగ్గర ఆర్కిమెడీను విద్యాభ్యాసము చేయుకాలమున ఈజిప్టుదేశ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0841.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0841.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..16df38fb8b92d01eac2029dd0438976d92de9b28 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0841.txt" @@ -0,0 +1,19 @@ +మందు నీటిపారుదలకు గల అవశ్యకతను గుర్తించెను. + +ఇడియే ఆర్కి మెడియన్ సర్పిలయంత్రము (Archemedian Screw) ను కనిపెట్టుటకు కారణమయ్యెను. + +హైరోరాజుకొరకు తయారు చేయబడిన పెద్ద నౌక నుండి నీరు తొలగించుటకుగాను ఇతడు నీరు పైకెత్తునట్టి ఈ పరికరమును కనుగొనేనని మరియొక ప్రతీతి కలదు. ఆర్కి మెడియన్ సర్పిలయంత్రము మిక్కిలి స్థూల రూపములో ఒక లోహముతో చేయబడిన గొట్టము అది ఒక గట్టి స్తూపము చుట్టు సర్పిల ఆకారములో వంచబడి ఉండును. కడ్డీ స్తూపాకారపు చివరలయందు మొత్తము పరికరమును దాని ఇరుసుచుట్టును త్రిప్పుటకు వీలుగా భ్రమణ కీలకములు అమర్చబడియుండును. మెలికలు 'తిరిగిన గొట్టపు క్రింది చివరి పైకెత్తబడవలసిన నీటిలో నుంచి స్తూపాకారముగల గొట్టమును దిఙ్మండలమునకు (Horizon) ఏటవాలుగా నుంచి, ఆ పరికరమును త్రిప్పిన యెడల, క్రమముగా నీరు ఒక సర్పిలము (Spiral) నుండి మరియొక సర్పిలములోనికి ఎక్కును. ఇదే సూత్రము నేడు గోధుమలు మున్నగు ధాన్యముల విషయములో వాటిని పైకి చేరవేయు యంత్రములలో ఉపయోగించ బడుచున్నది. + +ఆర్కి మెడీసుచే కనుగొనబడిన అనేక యంత్రములలో ఆర్కి మెడియన్ సర్పిలయంత్రము ఒకటియై యున్నది. +అతడు తులాదండము (Lever) యొక్క సూత్రమును కనుగొనెను. కప్పీలను (Pulleys), తులాదండములను +ఉపయోగించి రోమన్ దండయాత్రికులకు భయమును కలిగించునట్లు అతిభారముతో నుండు పెద్ద పెద్ద నౌకలను +గూడ పై కెత్త గలి గెనని చెప్పబడుచున్నది. "ఒక తులా దండమును దానిని నిలువబెట్టుటకు కొంత స్థలమును +ఇచ్చినచో, నేను యావత్ప్రపంచమును కదిలింతును." అని ఆర్కిమెడీసు చేసిన సుప్రసిద్ధమగు ప్రతిజ్ఞ వలన ఈ +సూత్రమునుగూర్చి అతనికిగల స్పష్టజ్ఞానము తేటపడు చున్నది. గెలిలియో కాలమువరకు తిరిగి ఇతని సిద్ధాంతములను అందుకొనగల ప్రయోగ శాస్త్రవేత్త వేరొకడు జన్మించలేదు. + +ఆర్కి మెడీసు తన పేరుతో వ్యవహరింపబడు ఈ దిగువ సూత్రముతో మిక్కిలి ప్రఖ్యాతిగాంచెను : + +“ఒక పదార్థము ద్రవములో మునిగినపుడు అది నష్టపోవుభారము దానిచేత తొలగింపబడిన ద్రవభారమునకు సమానము." ఆర్కిమెడిస్ కనుగొనిన సూత్రములలో నిది మిక్కిలి ప్రసిద్ధమగు సూత్రము. ఈ సూత్రమును కనుగొనుటకు ఏర్పడిన పరిస్థితులు వివరించు ఒక చక్కని గాథ కలదు. హీరోరాజు తన కొరకు ఒక కంసాలి చేసి యిచ్చిన బంగారు కిరీటము యొక్క పారిశుధ్యమును నిర్ణయించవలసినదిగ విజ్ఞాన సమస్యలయందు ఆసక్తుడగు ఆర్కి మెడీసును ఆజ్ఞాపించెను, ఆర్కి మెడీసు ఆ శాస్త్రీయ సమస్యయందు నిమగ్నుడై యుండెను ఇట్లుండ ఒక వేసవిలో ఒకనాటి సాయం కాలమున ఆర్కి మెడీసు పౌర స్నానాలయమునందు స్నానము చేయు చుండెను. అట్టి సమయమున అతనికి ఆ సమస్యాపరిష్కా +రము స్ఫురించెను. తత్ క్షణమే అతడు నగరవీధులగుండా వివస్త్రు డై ‘యురేకా', 'యురేకా' (నేను కనుగొంటిని +నేను కనుగొంటిని) అని అరచుచు పరుగెత్తెను. అప్పుడతనికి స్ఫురించిన ఆ సమస్యా పరిష్కారము పై సూత్రము +ననుసరించి ఇట్లుండి యుండవచ్చును. ఆ కిరీటముతొ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0846.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0846.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..814b8320e086769c41ae411cd712ed51045c96d7 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0846.txt" @@ -0,0 +1,22 @@ +కొన్ని ధాతువులు, ఖనిజములు సాధారణ రాసాయనిక విధానముచే వియోగము (Decomposition) చెందకుండుట వలనను, ఇసుక మొదలగు ఇతర వస్తువులకంటే నెక్కువ విశిష్ట గురుత్వము గలిగియుండుట చేతను నీటిలో +కొట్టుకొనిపోయి, కొన్నికొన్ని చోట్ల కేంద్రీకరింపబడును. ఇవి చాలవరకు విఘటన చెందిన (Disintegrated) రాళ్ళ +నుండి జనించినవి. ఇట్టి ఖనిజ నిధులను నదీనిధులు (Placer or alluvial) అందురు. బంగారము, తగరపు ఖనిజమైన త్రపుజా రేయిజము (కాసిటరైటు Cassiterite) తిరువాన్కూరు, ఆంధ్రతీరముల దొరకు మోనజై టు +(Monozite) మొదలగున వీ జాతికి కొంత వరకు చెందినవి. + +వీటియడుగున నేర్పడిన రాళ్ళ (Sedimentary rocks) తో గూడిన ఖనిజములుగూడ చాల గలవు. ఇవి సాధారణముగా రకరకములైన రాతిపొరలలో (Sedimentary rocks) నిధులుగా నేర్పడియుండును. వెయిన్ నిధులవలె నివి యెక్కువ యేటవాలుగా నుండవు. కొన్ని నిధులు (మన్ను, ఇసుక ఖనిజములు) నీటిలో కొట్టుకొని వచ్చి యేర్పడినవి. మరికొన్ని నీటిలో రాసాయనిక అవ షేపము (Precipitation) వలన గలిగినవి. (ఉదా: కొన్ని సున్నపురాళ్ళు, లోహఖనిజములు మొదలైనవి.) మరికొన్ని సముద్రజలము ఎండవేడిమిచే ఇగిరిపోయి నందున ఆ జలములో ఇమిడియున్న లవణములు పొరలు పొరలుగా నేర్పడిన నిధులు. ఇట్టి లవణనిధులుగూడ ననేకములున్నవి. సాధారణముగా రాతియుప్పు నిధులు +ఎక్కువగా నున్నను, ఒకేచోట అనేక లవణములు పొరలు పొరలుగా నుండుటగలదు. జర్మనీలో స్టాస్ఫర్టు (Stass_ +furt) అనుచోటనుండు లవణ నిధులు చాల ప్రసిద్ధి. + +ఆంగారిక ఖనిజములుగూడ నీటియడుగున నేర్పడిన శిలలతోనే గలిసియుండునుగాని వాని పుట్టుకలో కొంత +వ్యత్యాసమున్నది. పై చెప్పిన ఖనిజములన్నియు చాల వరకు అదివర కే భూమియందుండిన రాళ్ళు ఛిన్నా భిన్నము +లగుటవలన ఏర్పడినవి. కాని బొగ్గు మొదలగు ఖనిజములు కోట్ల సంవత్సరముల క్రితము పుట్టి పెరిగిన చెట్లు +చేమలు నీళ్ళలో కొట్టుకొనిపోయి, పెద్ద పెద్ద సరస్సులలో పడి యిసుక, మన్నుపొరలతో కప్పబడుటవలన జనించి +నవి. అట్టి చెట్లు చేమలు వేరుచోట్లనుండి కొట్టుకొనివచ్చి యిప్పుడు బొగ్గు ఉన్నచోట పూడ్చ బడినవనియు, అచ్చటనే +పుట్టి పెరిగి పూడ్చబడినవనియు రెండు భేదాభిప్రాయములు గలవు, ఒక్కొకచోట ఇసుకరాతి పొరల మధ్య చాల బొగ్గుపొర లుండును. ఈ పొరలలో నార్థికముగా నుపయోగించునవి 2-3 నుండి 100 అడుగుల వరకు మందము గలిగియుండును. + +పెట్రోలియం నిధులు అంగారక పదార్థములనుండి యుద్భవించిన వనియు, అట్టి వస్తువులలో చెట్లు చేమలేగాక +జంతు సంబంధ మైనవిగూడ గలవనియు తెలియుచున్నది. ఇదిగాక పెట్రోలియం అనంగారక వస్తువులనుండి +భూమియందే రాసాయనికముగా నుద్భవించినదనికూడ కొందరి యభిప్రాయము. కాని దీని కెక్కువ ఆధారములులేవు. బొగ్గువలెనే పెట్రోలియం కూడ నీటియందు జనించిన శిలలతోనే కలిసియుండును. కాని దీనితో గూడిన రాతిపొరలు, సరంధ్రములు (Porous) గాను, కొన్ని విధములుగా మడతలు పడి (Folded) వంగియుండవలెను. ఇది నీటికంటే తేలికయగుటచే, భూమిలోపలనే నీటిపై తేలుచుండును. పెట్రోలియం నిధుల పైభాగమున పెట్రోలియం వాయువు (Petroleum gas or natural gas) గూడ కొన్నిచోట్ల నేర్పడియుండును. + +ఆర్థిక ఖనిజ నిధుల పరిశీలన - వానిని త్రవ్వి తీయు విధానములు :- ఆర్థిక ఖనిజములను లాభదాయకముగా +త్రవ్వి తీయుటకై మొదట ఆయాచోట్లనున్న పలురకములగు రాళ్లను, వాటి గుణములను భూగర్భశాస్త్రరీత్యా పరిశీలించి, పటములు (maps) తయారు చేయుదురు. ఆర్థిక ఖనిజము లున్నవని తెలిసినను, లేక దొరకవచ్చునని యూహించినను తగు స్థలములందు, చిన్న గోతులు (pits) కందకములు, (trenches) త్రవ్విగాని లేక డ్రిల్లింగ్ (drilling) మూలమునగాని వాటి ఉనికి యొక్క వైశాల్యమును పరిశీలించి, ఖనిజముల నిధులు, వాని నిలువ మొదలగు విషయములను సుమారుగా అంచనా వేసి వాటిని త్రవ్వి తీయుటకై గనులేర్పరుచుదురు. అట్టి గనులు, నీరు, రైలుమార్గము లేక యితరబాటలు మొదలుగా గల వసతులన్నియు సరిజూచుకొనిన వెనుకనే, మొదలు పెట్టబడును. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0847.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0847.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b8c6bb6fc7d9bd2cc4a2513d17ce8fa357f525c6 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0847.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +ఆర్థిక ఖనిజపుగనులు ముఖ్యముగా రెండురకములుగా నున్నవి. మొదటిది భూమి పైనుండియే లోతుగా గోతులు త్రవ్వితీయునవి. వీనిని క్వారీలు (quarries) అందురు, రెండవది, భూమిలో సొరంగములుగా త్రవ్వి తీయునవి. వీనిలో మొదటిరకపుగనులు, ఖనిజములు భూమి పైననే దొరకుచోట్లగాని, లేక ఖనిజము లెక్కువ విలువలేనివై చాల తక్కువ ఖర్చుతో త్రవ్వి తీయబడగల చోట్లను, ఇంకా యిట్టి యితర సందర్భములలోను తీయుదురు. ఇవి సాధారణముగా 100 అడుగులకంటె ఎక్కువలోతు ఉండవు. కాని, ఒక్కొక్కప్పుడు 400-500 అడుగులవరకు కూడ లోతు ఉండుట గలదు. +కొన్ని బొగ్గుగనులు, పలక రాళ్లు, కట్టడపు రాళ్ళు మొదలైన ఖనిజముల గను లీతెగకు చెందినవి. ఇట్టి గనులందు +భూమియందుండి వచ్చు ఊటనీరేగాక వర్షపునీరుగూడ చేరుచుండుటచేత ఆనీరు పైకి తోడుటకు వ్యయమధికముగా నగుచుండును. + +సొరంగపు గనులు, భూమిలో లోతుగానున్న ఖనిజ నిధులను త్రవ్వితీయుటకును, లేక భూమి పైభాగము నుండి క్వారీలద్వారా త్రవ్వుటకు సాధ్యముగాని, నిధులను త్రవ్వుటకును ఉపయోగింతురు. భూమి పైభాగము నుండి బావులు, లేక యేటవాలుగా నున్న సొరంగముల ద్వారా ఖనిజము లున్న చోట ప్రవేశించి వానిని త్రవ్వి తీయుదురు. ఖనిజనిధి జేరినవిదప దానియందే తగురీతిని వేర్వేరు సొరంగములను త్రవ్వి ఖనిజమును భూమి పైకి తీయుదురు, ఈ సొరంగములు పట్టాలమీద నడచు తొట్టి బండ్లలో ఖనిజమును పైకి తీసికొని పోవుటకును, పనివారు నడుచుటకును, పైనుండి పరిశుభ్రమైన గాలి పారుటకును తగినట్లు వెడల్పు, ఎత్తు గలిగియుండును. ఇట్టి గనులలో నొక్కొక్క ఖనిజమునకు సంబంధించిన సమస్యలు అసంఖ్యాకములుగా నుండును. సాధారణముగా నన్ని గనులలోను నీరూరుచుండును. ఆ నీటిని పైకి తోడుటకు పంపులు ఏర్పాటు చేయుచుండవలెను. ఖనిజములను, వాటి నంటియున్న శిలలను పగులగొట్టుటకై వాడు ప్రేలుడుమందు నుపయోగించుటచే జనించు విష వాయువులను, తదితర విషవాయువులను పైకి పంపుటకై పరిశుభ్రమైన గాలి గనులలోనికి వచ్చున ట్లేర్పాట్లు చేయవలెను, + +బొగ్గుగనులు సుమారు 2000 అడుగులకంటే ఎక్కువ లోతుగా నుండవు. కాని కొన్ని ధాతు ఖనిజములగనులు 10,000 అడుగులకంటెగూడ ఎక్కువ లోతుగా నుండును. అట్టి గనులలో భూమిలోనికి పోయినకొలది వేడిమి యెక్కువగుచుండుట చేత పైనుండి పంపెడు పరిశుభ్రవాయువును చల్లబరచి పంపవలసి వచ్చుచుండును, ప్రపంచములో చాలాచోట్ల బంగారపు గనులు 10 వేల అడుగులపైగా లోతుగా నున్నవి. కోలారులో నున్న బంగారపు గనులుగూడ నట్టివానియందు జేరినవే. ఇట్టి లోతుగల గనులలో, పైనున్న శిలల పీడనమువలన ఒక్కొక్కప్పుడు రాళ్ళు తమంతటతామే ప్రేలు చుండి +(Rock burst) ప్రమాదములు సంభవించుచుండును. అట్లే కొన్ని బొగ్గుగనులలో కొన్ని వాయువులు అగ్ని సోకగానే ప్రేలుటగాని, మండుటగాని సంభవించి ప్రమాదములు కలుగుచుండును. ఖనిజములు త్రవ్వి తీయగానే పైనున్న రాళ్ళు విరిగి పడకుండ కర్ర, లేక యినుప దూలములు, స్తంభములు, పోటీ పెట్టి యుంచుట గనులలో సామాన్య విషయమే. కొన్ని బొగ్గుగనులలో బొగ్గు తీయగానే, ఖాళీయైన స్థలమును ఇసుకతోగాని మరి యితరరాళ్ళ ముక్కలతోగాని నింపు చుందురు. ఇట్లు చేయుటచే గనులలోని పైభాగపు రాయి విరిగి పడకుండా నుండును. ఇట్లిసుకతో నింపుట సేండ్ స్టోయింగ్ (San stowing) అనబడును. ఇంకను ఇట్టి సమస్యలవలన ఒక్కొక్కప్పుడు, ఖనిజ నిధులు బాగుగా నున్నను +వాని సేకరణ లాభదాయకముగా నుండదు. పెట్రోలియం గనులు పై జెప్పిన గనులవలెగాక మొదట బోరింగు వల్ల నీ ఖనిజమున్నదని తెలిసినచోట, పై నుండి యే పంపుల నేర్పరచి గొట్టముల ద్వార దీనిని పైకితీయుదురు. వీటిని నూనెబావు (Oil wells) లందురు. + +ముడి ఖనిజములను శుభ్రపరచుట :- ముడిఖనిజములను గనులనుండి త్రవ్వితీసిన వెనుక వాటిలో వివిధ పరిశ్రమలకు పనికివచ్చు ఖనిజములను వేరుచేసి శుభ్రపరుచుదురు. ఇట్లు శుభ్రపరచుట ఓర్ డ్రెస్సింగు (ore dressing) అందురు. పైన జెప్పినట్లు అలోహ ఖనిజములను చాలవరకు ఆ రూపములలో నే పరిశ్రమలలో వాడుదురు. అందు వీటిని శుభ్రపరచుట అనగా వానితో కలసియున్న \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0848.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0848.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cf97236b9abf9039dce5baa016f8e8e4b545155f --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0848.txt" @@ -0,0 +1,16 @@ +అనార్థిక ఖనిజములు, రాళ్ళు మున్నగువాటిని తీసివేయుటయే. అట్టి ఖనిజములను, రాళ్లను, చేతులతో నేరి వేయుట, ఖనిజములను నీటియందు కడుగుట, మొదలగు విధానములచే వేరు జేయబడుచున్నవి. ధాతు ఖనిజములను శుభ్రపరచిన తరువాత, వాటిని కరగించిగాని లేక ఇతర రాసాయనిక విధానములచే గాని, వాటిలోనుండు ధాతువులను వేరు జేయుదురు. బంగారు మున్నగు కొన్ని ధాతువులు ఆరూపములోనే రాళ్లయందు మిశ్రమై దొరకుచుండును, అట్టి ధాతువులను సేకరించుట సులభ సాధ్యము. ఆ ధాతువులుండు శిలలను మెత్తగా పొడి గొట్టి నీటియందు తగురీతిని కడుగుటటచే ధాతువులు చాలవరకు వీడిపోవును. చివరకు మిగిలిపోయిన కొంచెము భాగమును రాసాయనిక విధానములచే సేకరింతురు. + +ఖనిజములలోని ధాతువులను సేకరించుటకు ముందు ఒక్కొక్కప్పుడు వేర్వేరు విధానములచే వాటిని సంకేంద్రీకరింప జేయుదురు. ఇట్టి విధానము లనేకములు గలవు. ఉదాహరణమునకు అయస్కాంతములచే విడదీయుట (Magnetic separation), నురుగుచే విడదీయుట (Froth floatation) పేర్కొన వచ్చును. అయస్కాంతముచే నాకర్షింపబడు ఖనిజములు సునాయాసముగా వేరుచేయ బడవచ్చును. నురుగుచే వేరుచేయబడు విధానము ఇటీవల కనిపెట్టబడినదే. ఇది యెక్కువగా గంధకిద (సలైఎడు) ఖనిజముల కుపకరించును. ఖనిజములను మెత్తగా పొడిచేసి, కొన్ని రాసాయనిక వస్తువులతో బాటు నీటిలో కలిపి చాల సేపు యంత్రసహాయమున చిలికెదరు. అట్లు చేసినప్పుడు గాలిబుడగల వలన ఏర్పడిన నురుగుతోబాటు ఖనిజకణములు వేరయి, యితర అనార్థిక ఖనిజములు నీటి యడుగుభాగమున జేరును. +ఇటీవల ఈ విధానము అలోహ ఖనిజములు సంకేంద్రీకరింపబడుటకు గూడ కొలదిగా నుప యోగింపబడు చున్నది. ఉత్తర ప్రదేశములోనున్న ఖిలేరి గనులలో ఇదివరకు పనికి రాదనుకొన్న సున్నపురాయి నీవిధమున బాగుపరచి యిప్పుడు సిమెంటు తయారుచేయుచున్నారు. + +ఇనుము మొదలగు లోహ ఖనిజములనుండి ధాతువులను వేరుచేయుటకై వాటిని బొగ్గు, మరికొన్ని ద్రవీకరణ వస్తువులతో (Fluxes) జేర్చి కొలుములలో కరగింతురు. ఈ విధానమునందు బొగ్గు వేడిని జనింప జేయుట యేగాక రాసాయనికముగా గూడ పనిచేయును. అల్యూమినియం మొదలగు ధాతువులను ఖనిజముల నుండి విడదీయుటకై విద్యుచ్ఛక్తి విరివిగా నవసరము. ఈ విధముగా నార్థిక ఖనిజములు లాభ దాయకములుగా నుండగలుగుట వాటియందున్న ధాతువులను విడదీయు పద్ధతుల పై గూడ నాధారపడియుండును. + +ఆర్థిక ఖనిజములు, వానినుండి యుత్పత్తియగు పదార్థముల ఉపయోగములు :- ఆర్థిక ఖనిజముల యొక్కయు, +వానినుండి తీయు ధాతువుల, ఇతర వస్తువుల యొక్కయు ఉపయోగము అసంఖ్యాకములుగా గలవు. మనము +ప్రతిదినము వాడుకొను పెక్కు వస్తువులందు ఖనిజము లేదో యొక రూపము వహించియుండును. ఉదాహరణకు +కాగితములందు సుద్ద మన్ను (China clay) పూత యుండును. పెన్సిళ్ళ ములుకులు మెరుగుమట్టితో తయారు చేయుదురు. ప్రతి చిన్న మేకుగూడ ఇనుము ఖనిజములనుండి తయారుగాబడిన యినుముతో చేసినదే. + +కొన్ని ఖనిజములు చాల అరుదుగను, స్వల్పపరిమాణములలోను దొరకినను, వాటి ప్రాముఖ్యము చాల ఎక్కువగా నున్నది. తేజాతువు (రేడియం) కిరణాతువు (యురేనియం), మొదలగు ధాతువులు ఖనిజము లిందుకు తార్కాణము. ఇవిగాక పెక్కు ధాతువులు, వివిధములైన ధాతుమిశ్రణములను (alloys) తయారుచేయుట యందుపకరించుచున్నవి. కొన్ని మిశ్రణముల యందు ఒక్కొక్క లోహము మిగుల కొలదిగా నున్నప్పటికిని దాని కలయిక వలన మార్పు చాలా యెక్కువగానుండును. నూటికి ఒకపాలుకంటే తక్కువగా రోచాతువు (వెనాడియం) అను ధాతువు చేర్చుటవలన ఉక్కు కెంతయో బలము చేకూరును. అట్లే చండాతువు (టంగ్ స్టన్) అను ధాతువు గట్టితనము ఎక్కువగల యనేక మిశ్రణము +లలో నుపయోగింతురు. భూగర్భశాస్త్రజ్ఞులకు మాత్రమే తెలిసి పరిశ్రమలలో నెందుకు పనికిరావనుకొని, తదుపరి +యెంతో నుపయుక్తములైన కొన్ని ఖనిజము లిటీవల ననేకము గన్పించుచున్నవి. కృమిరూపిజము (వర్మిక్యు +లైటు (Vermiculite). సిల్లిమనైటు (Sllimanite) \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0849.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0849.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..085293c758c28da75f35948da9a7bf2fa6b0d117 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0849.txt" @@ -0,0 +1,23 @@ +మొదలగు ఖనిజము లిటువంటివి. ఇట్టి ఖనిజముల సంఖ్య వాని ఉపయోగములు నానాటి కెక్కు వగును నే యున్నవి. + +భారతదేశపు ఖనిజపంపద ఇతరదేశములతో గల తారతమ్యత :- ప్రపంచములో నేదేశమందును దానికి +కావలసిన ఖనిజములన్నియు దొరకవు. కొన్ని దేశము లందు ముఖ్య ఖనిజసంపద యెక్కువగా నుండును. అందుచేత వివిధ దేశములమధ్య ఖనిజముల యెగుమతి దిగుమతులు సర్వసామాన్యముగా జరుగుచుండును. ఖనిజసంపద యెక్కువగా గలిగి వానిని ఉపయోగించు విధానములను బాగుగ చక్కబరుచుకొనిన దేశములు, ఆర్థిక విషయములందును రాజ్యాంగ విషయములందును ముందడుగు వేసి యుండును. భారతదేశములో ఇతర దేశములవలెనే కావలసిన ఖనిజము లన్నియు పూర్తిగా లేకపోయినను కొన్ని ముఖ్య ఖనిజసంపదలలో అది ఇతర దేశముల కెంతమాత్రమును దీసిపోదు. వీనిలో ముఖ్యముగా బేర్కొనవలసినవి, తిరువాన్కూరు తీరమున దొరకు మోనజైటు ఇసుక(monozite sands). అయోరజజారిజము (ilmenite), అభ్రకము (mica), మాంగనము (manganese), ఇనుము (iron), అల్యూమినియం (Alluminium) ఖనిజములు. కొలది సంవత్సరముల క్రితమువరకు మనదేశపు ఖనిజములు ఎక్కువగా ముడిస్థితిలోనే యితర దేశముల కెగుమతి యగుచుండెడివి. కాని యిటీవల వాటిని వీలైనంతవరకు మనదేశమందే యుపయోగించుచు +కొన్ని ధాతువులను గూడ నిచ్చటనే తయారుచేయు నేర్పాట్లు జరుగుచున్నవి. మనకు కావలసిన వాటికంటె నెక్కువగా నున్న ఖనిజములను కొన్నింటిని మాత్ర మితర దేశముల కెగుమతి చేయుచున్నాము. మనకు కావలసిన ఖనిజములను దిగుమతి చేసికొనుచున్నాము. + +మన దేశమునుండి యెగుమతియగు ముఖ్య ఖనిజములు అభ్రకము, మాంగనము, లోహఖనిజములు, బొగ్గు మొద +లైనవి. నెల్లూరు, హజారిబాగ్ జిల్లాలలో దొరకు అభ్రకము చాల ప్రసిద్ధికలది. ఇచ్చటి కార్మికులు అభ్రకమును +పలుచటి పొరలుగా చీల్చి, కత్తిరించుటలో నసామాన్య మగు నిపుణత గాంచిరి. అభ్రకము ఎక్కువగా విద్యుధ్యంత్ర నిర్మాణమునం దుపయోగింపబడు చుండుట చేతను ఆ పరిశ్రమ యింకా మనదేశమునం దభివృద్ధి చెందనందునను అభ్రకమింకా చాలవరకు ఎగుమతి చేయబడుచున్నది. మేలిమి రకమునకు చెందిన మాంగనము, లోహఖనిజములు మనదేశమం దపారముగ నున్నవి. ఇట్లున్నను మనదేశమం దింతవరకు మనకు కావలసిన యినుము, ఉక్కు తయారగుట లేదు. ఇటీవల మధ్య ప్రదేశమునందు ఖిల్లాయివద్దను, ఒరిస్సాలో రూయిర్ కేలావద్దను, బెంగాలులో దుర్గాపూరు వద్దను పెద్ద పెద్ద యినుము, ఉక్కుకర్మాగారముల నేర్పరచుటకు ప్రయత్నములు సాగుచున్నవి. 5, 6, సంవత్సరములలో మనకు కావలసినంత యినుము, ఉక్కు ఇచ్చటనే తయారు కాగలదని యంచనా వేయబడినది. మన దేశమందు విరివిగా దొరకు బాక్సైటు (Bauxite) నుండి అల్యూమినియం తయారుచేయుటకును, మోనజైటు మొదలగు ఖనిజములనుండి పలువిధముల నుపయోగింపబడు అణుశక్తిని తయారు గావించుటకునుగూడ ఏర్పాట్లు జరుగుచున్నవి. మనకు కావలసినంత పెట్రోలియం మనదేశ మందింతవరకు దొరకనందున ఈ ఖనిజమునకై తీవ్ర పరిశో +ధనలు జరుగుచున్నవి. అదీగాక యితర దేశములనుండి ముడి పెట్రోలియం తెప్పించి మన దేశమందు బొంబాయి, +విశాఖపట్టణములవద్ద, దానినుండి పెట్రోలు, కిరోసిన్ మొదలగు నూనెలు, తదితర వస్తువులు తయారుజేయు +పెద్ద పెద్ద యంత్రాగారములు నెలకొల్పబడుచున్నవి. + +ఈ క్రింద కొన్ని ముఖ్యఖనిజముల పేర్లు, అవి యెక్కువగా నుత్పత్తియగు దేశముల పేర్లు ఇవ్వబడినవి. వాటిక్రింద మన దేశమునందు 1954 వ సంవత్సరమున ఉత్పత్తి యయిన కొన్ని ముఖ్యఖనిజములు, వాటి విలువలు ఇవ్వబడినవి. + +బొగ్గు : - అమెరికా, జర్మనీ, ఇంగ్లండు, రష్యా. + +పెట్రోలియం :- అమెరికా, రష్యా, వెనుజులా, రుమేనియా, ఇరాన్, (జర్మనీ, ఇటలీ, ఫ్రాన్సు, ఇంగ్లండు, +జపానుదేశములలో పెట్రోలియం చాల తక్కువ.) + +ఇనుము :- అమెరికా, రష్యా, ఇండియా, ఫ్రాన్సు, ఇంగ్లండు, జర్మనీ, బ్రెజిల్ . + +అల్యూమినియం :ఫ్రాన్సు, అమెరికా, హంగరీ, ఇటలీ, ఇండియా. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0850.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0850.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..aed19c6bbc9d0a03c560118b7cbc2d37f82f7894 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0850.txt" @@ -0,0 +1,132 @@ +తగరము :- మలయా, బొలివియా, డచ్చి యీస్టు +యిండీస్, (అమెరికా, రష్యా, ఫ్రాన్సు, ఇటలీ, జపాను +దేశములలో నిది చాల తక్కువ.) + +తుత్తునాగము (Zinc) :- అమెరికా, కెనడా, ఆస్ట్రే +లియా. (ఫ్రాన్సులో తక్కువ.) + +వర్ణజారేయిజము (క్రోమైటు Chromite) రష్యా, +టర్కీ, దక్షిణరొడీషియా. + +మాంగనము (Manganese) ;- రష్యా, ఇండియా, +ఘనా (గోల్డుకోస్టు), దక్షిణ ఆఫ్రికా, (ఫ్రాన్సు, జర్మనీ, +ఇటలీ, జపానులలో తక్కువ.) + +చండాతువు (టంగ్ స్టన్ Tungsten):- చైనా, బర్మా, +మలయా, అమెరికా (రష్యా, జర్మనీ, ఇటలీలలో +తక్కువ.) + +బంగారము :- దక్షిణ ఆఫ్రికా, రష్యా, కెనడా, ఆస్ట్రే +లియా, దక్షిణ రొడేషియా (ఇండియాలో తక్కువ.) + +వెండి :- మెక్సికో, అమెరికా, కెనడా, ఆస్ట్రేలియా, +పెరూ, (ఇండియాలో తక్కువ, ఇటీవల తుత్తునాగము, +సీసపు గనులలో కొలదిగా దొరకుచున్నది.) + +పాదరసము (Mercury):- స్పెయిను, అమెరికా. + +అభ్రకము :- ఇండియా, అమెరికా, రష్యా. + +మోనజైటు (Monozite) :- ఇండియా, బ్రెజిల్, + +వజ్రములు (Diamonds) :- గోల్డుకోస్టు (ఘనా), +బెల్జియన్ కాంగో, దక్షిణ ఆఫ్రికా, బ్రెజిల్. + +లిఖిజము (గ్రాఫైట్ (Graphite) :- కొరియా, ఆస్ట్రే +లియా, జర్మనీ, సిలోన్. + +కిరణాతువు (యురేనియం) :- బెల్జియకా కాంగో, +కెనడా (కొంత ఆస్ట్రేలియా, అమెరికా గూడ.) + +1954 వ సంవత్సరమున ఇండియాలో నుత్పత్తియైన +కొన్ని ముఖ్య ఖనిజములు, సుమారుగా అంచనా వేయబడిన +వాటి విలువలు:- + +మొత్తము ఖనిజముల విలువ (పెట్రోలియంగాక) + +1958. 1.12,78,21,111. 1954 o +రూ. 1,02,51.97,252 (ఇంకా కొన్ని ఖనిజము +లీక్రింది పట్టికలో నివ్వబడ లేదు.) +నిజము +బొగ్గు +మొత్తము +విలువ రూ. +36,886,810 టన్నులు 58,98,82,850 +ఖనిజము +మాంగనము +అభ్రకము +బంగారము +రాగి (ఖనిజము) +మొత్తము + +ఆర్ధిక భూగోళశాస్త్రము +విలువ రూ. +1.418.847 +" +19.54.17.452 +103.881 0.3. 1.55.81,884 +239,188 ఔన్సులు 5,02,08,814 +522.89.86.036 +1,87.22.628 +ఇనుము (ఖనిజము) +4.808.279 +842,750 +.. +ఆయో రిజజా రిజము +(ఇల్మెనైటు) +క్రోమైటు +240,518 +" +79,80.210 +$5,507 +" +13,59,607 +812.120 +41.58.888 +తుత్తునాగము (సంకేంద్రీ +కృతములు) +3,974 +10,80.898 +.. +వెండి +185,185 ఔన్సులు +6.67.880 +బాకై ఎటు +74,747 టన్నులు +8,27,785 +వజ్రములు +1,995 కారట్లు +4,74,286 +పచ్చలు (emeralds) +508.180 +" +8,70,406 +18,792 టన్నులు +2,81,879 +75.508 +5.47.189 +2. 3o. +సంబం +ఓలర్ (రంగుముద్ద) + +ఆర్థిక భూగోళశాస్త్రము :- పరిసరములకు +ధించి, మానవుని ఆర్థికచర్యలను గురించి తెలుపు శాస్త్ర +మును ఆర్థిక భూగోళశాస్త్రమని నిర్వచింపవచ్చును. +ప్రతి భౌగోళిక ప్రాంతమునందును పరిసర ప్రకృతికి +అనువగునట్లు మానవుని ప్రవృత్తి మారుచుండును. అనగా +ప్రదేశ భేదమునుబట్టి మానవుని ఆహారము, దుస్తులు, +వృత్తి మొదలగునవి ప్రకృతి కల్పించు అవకాశములను +బట్టి +మారుచుండును. + +ఆహారములు, ముడిపదార్థములు, ఆర్థిక ఖనిజములు +ఆటవిక వస్తువులు, భారీపరిశ్రమలు, వాటి సరఫరా, +ముడిపదార్థముల యొక్కయు యంత్రములచే తయా +రైన పదార్థములయొక్కయు పరస్పర వినిమయము +అంతర్దేశీయ విదేశీయ వర్తక వ్యాపారములు, +మున్నగు అంశములయొక్క పరిశీలనమే ఆర్థిక భూగోళ +శాస్త్రమందలి ముఖ్యమైన విషయము. + +పై విషయములను ఇంకను సూక్ష్మముగా తెలుపుటకై +ఈ క్రింది విధముగా అంతర్విభాగము చేయనగును. +273 \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0851.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0851.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3d7082b81fe81f89381f13d5acf8f1c2b4577525 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0851.txt" @@ -0,0 +1,31 @@ +ముఖ్య ఆహారమనియు, సహకారి (subsidiary) ఆహారమనియు ఆహారము రెండువిధములు, గోధుమ, వరి, జొన్నలు, సజ్జలు, రాగులు మున్నగు ధాన్యముల ఉత్పత్తి, వాటి ఖర్చు మున్నగు విషయములు ముఖ్యాహారమునకు చెందినవి. పప్పుదినుసులు, చక్కెర, ఫలములు, కూరగాయలు మున్నగునవి సహకారి ఆహారమునకు చెందినవి. పై రెండు కాక మూడవ విభాగము క్రింద వచ్చునవి. తేనీరు, కాఫీ, కోకో, ఓవలటీను మున్నగు పానీయములు. + +ప్రత్తి, జనుము, నార. పొగాకు, రబ్బరు, అవిసేనార మున్నగునవి ముఖ్యమైన ముడిపదార్ధములు. ఈ పంటలు +పండుటకు అనువగు పరిస్థితులను గూర్చి విమర్శించుట కూడ ముఖ్యమైన విషయము. + +ఖనిజపదార్ధములును మూడు రకములు - (1) ఇనుముతో సంబంధము గల లోహములు. ఉదా :- ఇనుము, మాంగనము, (2) ఇనుముతో సంబంధము లేని లోహములు, ఉదా :- సీసము, యశదము, రాగి, అల్యూమినియము.. తగరము, (3) మిక్కిలి విలువగల లోహము లగు బంగారము, వెండి, ప్లాటినము. ఇవిగాక పెట్రోలు, బొగ్గు మున్నగు పారిశ్రామిక ఇంధనములు, రాతి ఉప్పు, కాల్షియగంధకితము, రాతినార, అభ్రకము మున్నగు అనేక లోహేతర +ఖనిజములు కూడ ఖనిజసంబత్తియందలి అంతర్విభాగములే. స్థూలదృష్టిచే పరిశ్రమలు కుటీరపరిశ్రమ లనియు +కర్మాగారపరిశ్రమ అనియు, యంత్ర పరిశ్రమ లనియు మూడు తెరగులు, యంత్రములను నడుపుటకు వలసిన +శక్త్యుత్పత్త్యాధారముల సాధనములను గూర్చిన పరిశీలనముకూడ ఆర్థిక భూగోళశాస్త్రము యొక్క ముఖ్య విషయములలో నొకటి. * అట్టి ఆధారములలో మానవ కృషి, జంతు సాహాయ్యము, బొగ్గు, పెట్రోలు, విద్యుత్తు, సూర్యశ క్తి, అణుశక్తి మున్నగునవి లెక్కింపదగినవి. రవాణా సౌకర్యములలో రహదారులు, రైలుమార్గములు, జల వాయుమార్గములును చేరును. ఆర్థిక భూగోళశాస్త్రములో, వాణిజ్య మొక ప్రధానాంశమై యున్నది. వివిధప్రాంతముల మధ్య జరుగు ఎగుమతి +దిగుమతి వస్తువులనుగూర్చి తెల్పు విషయమే వాణిజ్యము. + +వివిధ దేశములమధ్య జరుగు ఎగుమతులనుగూర్చి ఇందు చర్చింపబడును. వ్యాపారము కొంత విలువగలదైనను +ఆర్థిక భూగోళశాస్త్రమున దానికి ప్రాముఖ్యము లేదు. + +ఆధునిక ఆర్థిక శాస్త్రపఠనములో మానవుని వృత్తులు ఆధారముగా కనుపడినవి. ఆ వృత్తులు పురాతన వృత్తు లనియు, ప్రథాన వృత్తులనియు, సహకారి వృత్తులనియు మూడు తెరగులు. + +కాయలు, దుంపలు ఏరుట, చేపలు పట్టుట, వేటాడుట ఇవి పురాతన వృత్తులు. వీటిని ఆధారముగా గొనియే పురాతన కాలములో మానవుడు జీవిత సమరమును సాగించుచుండెను. + +మానవుడు తన పరిసరములకు అలవాటుపడిన కొలది. ప్రకృతి కనుగుణముగా ప్రవర్తింపనేర్చిన కొలదియు, +ప్రధానవృత్తులను స్వీకరించెను. పశువులను పెంచుట, కాలక్రమమున గనులు త్రవ్వుట మున్నగునవి ప్రధాన +వృత్తుల కుదాహరణము, + +ప్రధానవృత్తు లాధారముగా ఏర్పడి పారిశ్రామిక విప్లవానంతరము అభివృద్ధిలోనికి వచ్చిన వృత్తులు సహకారివృత్తు లనబడును. ఉదా : రవాణాలు, వాణిజ్యము మున్నగునవి. + +ప్రతిప్రాంతమునందును ఈ వృత్తులలోగల వైవిధ్యమును, మనుష్యుడు చేయు కృషికి ప్రకృతినుండి కలుగు +ఫలితములును పరిశీలింపబడి, మానవుని పరిసరములకును, ఆతడవలంబించు వృత్తికిని సమన్వయము కల్పింపబడు +చున్నది. + +వివిధ భౌగోళిక ప్రాంతములలో మానవులెట్లు జీవించుచున్నారో, ఎట్లు సంచరించుచున్నారో, ఎట్లు తమ క్షేమమును సాధించుకొనుచున్నారో వివరించు భూగోళశాస్త్ర భాగమును ఆర్థిక భూగోళము అందురు. ఇది ఆర్థికావసరములమీదను, వాటిని సాధించు పద్ధతుల మీదను ప్రాధాన్యమును ప్రసరింప చేయును. + +ఆర్థిక వ్యవసాయ ప్రణాళిక (ఇండియా):- భారతదేశపు ప్రణాళికా విధానము ప్రజాస్వామ్య దృక్పథము కలిగియుండవలె ననువిషయము ఎల్లరిచే ఆమోదింపబడినది. ప్రజల యొక్క ఆర్థిక వసతులను \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0852.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0852.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..09614d9d9699187e0126adecd3b1593c1f630eec --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0852.txt" @@ -0,0 +1,9 @@ +ప్రతివ్యక్తి కివచ్చు స్వల్ప ఆదాయమును మనము పరిగణింప వలసియున్నది. ఉద్యోగావకాశములను పెంపొందించు +టతోపాటు, ఉత్పత్తిని అధికముచేయురీతిని వ్యవసాయ ప్రణాళికలను తయారుచేసికొనుట మన ఆశయము కావలసి యున్నది. మనకుగల పెట్టుబడి అవకాశములు బహుపరిమితములు అను విషయము వాస్తవమే. విదేశ నాణెములను మారకముద్వారా సంపాదించుటకుగాను ఎగుమతులను ఎక్కువచేయురీతిని వ్యవసాయ ఉత్పత్తిని పెంపొందించుటకు మనము ప్రయత్నింపవలసియున్నది. మొదటి పంచవర్ష ప్రణాళికా కాలమున మనము ఉత్పత్తిని పెంపొందించుకొని సామ్యవాద వ్యవస్థా నిర్మాణ మార్గమును సుగమము చేసితిమి. భారతదేశపు ప్రణాళికా రచనా విధానము 36 కోట్లమంది ప్రజల భవిష్యత్తుకు తద్వారా కొంతవరకు ఇతరదేశముల భవిష్యత్తుకు సంబంధించిన మహోజ్వల విషయము. ప్రణాళికా నిర్మాణములో ఒకే దృక్పథమును ఓకేమాదిరి పద్ధతులను అనుసరించుట ఆవశ్యకము. మనము అనుసరించెడు +ప్రణాళిక ప్రజల పురోగమనమునకు తోడ్పడవలసి యున్నది. ఆపురోగమనము నిరంతరమైనది. అందులకు పెక్కు ప్రణాళికలు ఆవశ్యకములు. సాంకేతిక విషయములలో చెప్పుకొనదగిన అభివృద్ధిని సాధించనియెడల మనము ఈ 20వ శతాబ్దిలో మన గమ్యస్థానముచేర జాలము. మనకు విశిష్టమైన ఆశయములు నిర్దుష్టమైన సిద్ధాంతములు ఉన్నవి. సాంకేతిక విషయములలో అధికమైన పురోభివృద్ధి కలిగినది. కావున మనము ప్రణాళికా రచనను గురించి యోచించు చున్నాము. మన సాంకేతికాభివృద్ధిని గూర్చి యోచించవలసియున్నది. ప్రథమ పంచవర్ష ప్రణాళిక ఎన్నో సత్ఫలితములను సమకూర్చినది. మన జాతీయాదాయము రు. 10,800 కోట్లు. ద్వితీయ పంచవర్ష ప్రణాళికా కాలము ముగియుసరికి అది రు. 13,480 కోట్లు కాగలదని ఆశింపబడు చున్నది. కావున సగటున వ్యక్తిగత ఆదాయము 281 +రూపాయలనుండి 331 రూపాయలకు హెచ్చవలసి యున్నది. తృతీయ పంచవర్ష ప్రణాళిక ద్వార యిది రు. 396 కును, చతుర్థ పంచవర్ష ప్రణాళిక ద్వారా రు. 496 కును హెచ్చవలసి యున్నది. పంచమ ప్రణాళికయందు అనగా 1976 నాటికిది రు 546 కాగలదు. + +మనము తయారుచేయు ప్రణాళిక యందు మార్పులకు వీలుండవలెను. మనము ఆశించేడు ప్రమాణములలో మాత్రము అనిర్దిష్టత యుండరాదు. వ్యవసాయమే మన ప్రజల ముఖ్యవృత్తి. కావున వ్యవసాయ ప్రణాళిక యనగా మనమాశించెడు ఆహారోత్పత్తి ప్రమాణమునకై ప్రణాళిక తయారుచేయుటయే కాగలదు. ఆహారోత్పత్తిని మనము నూటికి 30 నుండి 40 వంతులవరకు హెచ్చించుట ఆవశ్యకము, ప్రణాళికా కాలములోనే మన జన సంఖ్యయు పెరుగుచుండును. రాబోవు 20 సంవత్సరములలో మనదేశపు జనసంఖ్య సుమారు 50 కోట్లు కాగలదు. జనసంఖ్య అభివృద్ధి, సంఘములోని నేటి +ఆదాయములలో పెట్టుబడికై వెచ్చింపబడిన భాగము. ఆ పెట్టుబడిపై అధికోత్పత్తి రూపమున లభించిన ప్రతిఫలము అను విషయములపై మన ఆర్థికాభివృద్ధి ఆధారపడును. ఎంత నిష్పత్తిలో పెట్టుబడి పెట్టబడినది అనునది చాల ముఖ్యవిషయము, ఆర్థికముగా వెనుకబడియున్న దేశములలో అట్టిది స్వల్పముగా నుండక తప్పదు. వ్యక్తిగతకృషికి మన మెల్లవిషయములు వదలివేయ జాలము. ఆర్థికముగా వెనుకబడియున్న దేశములలో ప్రణాళికానుసరణము ఆవశ్యకము. కేవలము మనకు అధికముగా ఆహారము కావలసియుండుట మాత్రమే మన వ్యవసాయాభివృద్ధికి కారణముగాదు. +ఆహారమును ఎగుమతి చేసి, మనకు కావలసిన వస్తు సంచయమును దిగుమతి చేసికొనుటకు గూడ వ్యవసాయాభివృద్ధి ఆవశ్యకము. విదేశీ మారక ద్రవ్యము మన దేశమునకు అత్యావశ్యకము. వస్తువులను ఎగుమతి చేయు శక్తి లేనియెడల మన ఆర్థిక పతనము అనివార్యము కాగలదు. మన వ్యావసాయక పునాదులను గట్టిచేసికొనని యెడల మన ఆర్థిక వ్యవస్థ సుస్థిరము కాజాలదు. కావున వ్యవసాయోత్పత్తి ఆవశ్యకము. కావున దానిని నూటికి 30-40 పాళ్ళవరకు హెచ్చింపవలెను. నేడు ప్రపంచమున వ్యవసాయ ఉత్పత్తి మిగుల తక్కువలో నున్నది. మన ఉప జలాధారములను వృద్ధిచేసికొని, పెద్ద +వానినుండి పూర్తిలాభములను పొందినయెడల అట్టిది. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0855.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0855.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..edce507c9a0844324d87fd8c0740c240e247a5d1 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0855.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +కర్మకారుల ఉత్పత్తి పద్ధతులను అభివృద్ధి చేసిన యెడల వారు చేయు వస్తూత్పత్తి యెంత యో అధికము కాగలదు. ఇంతటి శిక్షిత మనుష్యశక్తి విలువ నుపేక్షించుట, వస్తువులను, సంపదలను వ్యర్థముచేయుట మాత్రమే కాగలదు. చిన్న పరిశ్రమలద్వారాను, కుటీర పరిశ్రమలద్వారాను ఉత్పత్తిచేయువారిని అశ్రద్ధచేయుట అవాంఛనీయమైన చర్య కాగలదు. ఈ పరిశ్రమలలో నిమగ్నమైన అధికసంఖ్యలో నున్న జనులను అందుండి తొలగింపజాలము. వ్యవసాయదారులకు ఉపవృత్తుల యొక్క ఆవశ్యకతయు అంతటి ప్రాధాన్యముగల విషయమే. గృహ పరిశ్రమలను, చిన్న పరిశ్రమలను +నిర్లక్ష్యముచేసి కేవలము భారీపరిశ్రమలను మాత్రమే ప్రోత్సహించు విధానమువలన అప్రధానసంఖ్య గల ఒక వర్గము వారి జీవనప్రమాణము పెరుగుటకు దోహదము కలుగుటయు, వ్యవసాయముపై నాధారపడిన తక్కిన వారిని దారిద్య్రముపాలు చేయుటయు కాగలదు. జన సంఖ్యలో నూటికి 70 మంది గ్రామసీమలందు నివసించు చున్నారు. గ్రామసీమలందలి అదనపు జనాభాకు జీవనోపాధి చూపించవలెను. జనసంఖ్యలోని అన్ని వర్గములకు పనిచూపించుటయే భారత దేశార్థికాభ్యుదయ సమస్య యొక్క కీలకము. మనదేశములోని జనులలో అధిక సంఖ్యాకులు గ్రామనివాసులగుట, వారి ప్రధాన జీవనోపాధి వ్యవసాయమే యగుట, వారికి చాలినంతపని లేకుండుట వాస్తవ విషయములు. ఈ పరిస్థితుల నుండియే కుటీర పరిశ్రమల ఆవశ్యకత ఉద్భవించుచున్నది. ఈ పరిస్థితులనుండి సంభవించిన రుగ్మతకే ఈ పరిశ్రమలు +దివ్య ఔషధములు. + +కుటీర పరిశ్రమలు పెక్కుమందికి పని కల్పించి, సంపదను సృష్టించుటతోపాటు అది విస్తృతముగా విభజనయగుటకు దోహద మివ్వగలవు. అసమర్థుడగు కార్మికుని సృష్టి స్వల్పమే కావచ్చును. కాని శరీర సౌష్ఠవము కలవారందరికి పనికల్గించుట యనునది మనముందు గల సమస్య. ప్రజలకు స్వగృహములందే పని కల్గించుట చిన్న పరిశ్రమల యందలి విశిష్టమైన సౌకర్యము. చిన్న పరిశ్రమలలోను కుటీర పరిశ్రమలందును కూడ సాంకేతిక విధానములను వృద్ధిచేసి, గ్రామసీమలు కలకలలాడునట్లు చేయవచ్చును. నేడు జనసంఖ్యతో పోల్చిన పెట్టుబడి అవకాశములు తక్కువగా నున్నవను విషయమును మనము విస్మరింపకుందుముగాక. పెట్టుబడి అవకాశములును మిగుల మందముగా వృద్ధియగుచున్నవి. తాత్విక చర్చలవలన ఈ సమస్యలు పరిష్కారము కావు. పెట్టుబడి కొదువగ నున్నప్పుడు ముడి సరకులను సంపదలను సమంజసమగురీతిని వినియోగించుటకు వీలుకాదు. ఒక మొత్తమును చిన్న పరిశ్రమలకు గృహపరిశ్రమలకు పెట్టుబడిగా వినియోగించిన యెడల అందుమూలమున ఎక్కువ పరిశ్రమా విభిన్నత్వము, పరిశ్రమా వికేంద్రీకరణము, మరియు తొందరలో సత్ఫలితముల ప్రాప్తించగలవు. + +మన ఆర్థిక సమస్యను గ్రహించినవారికి జనసంఖ్య సమస్యను గూర్చియు, సంతాన నిరోధమును, పద్ధతుల గూర్చియు తాత్త్విక చర్చల వలన నిది పరిష్కరింపబడదను విషయము సుస్పష్టమే. దేశమున బహుళసంఖ్యలో గల ప్రజలకు పని కల్పించనలెనను వాస్తవిక దృష్టితో ప్రణాళికలు తయారు చేయుటయే యిందులకు పరిష్కార మార్గము. ద్వితీయ పంచవర్ష ప్రణాళికలో చిన్న పరిశ్రమలకు, గృహపరిశ్రమలకు ప్రాముఖ్యము ఇవ్వబడిన కారణమిదియే. జపాను. స్విట్జర్లండు దేశములందు పరిశ్రమలు అద్భుతముగ వృద్ధియగుటకు కారణము వానికై జాగరూకతతో ప్రణాళిక వేసి, శ్రద్ధతో తదను గుణ్యముగ వృద్ధిచేయుటయే. భారతదేశమున గూడ వానినట్లే వృద్ధిచేసి తద్వారా రైతుల పరిస్థితిలో మారుపు కల్గించుట అసాధ్యమగు విషయముగాదు. + +చిన్న పరిశ్రమలను గృహపరిశ్రమలను గురించి ప్రణాళికలు వేయుట ఇటీవలి విషయము. మన ఆర్థిక వేత్తలలో పెక్కుమందికి వీనిలో ఇటీవలి వరకు నమ్మకము లేదు. + +గత 5 సంవత్సరములలో కుటీరపరిశ్రమాభివృద్ధి హైద్రాబాదు ప్రభుత్వము మిగుల నిర్దుష్టమైన చర్యలు తీసికొనినది. పారిశ్రామిక సహకార సంఘముల సమాఖ్య వీని ఉత్పత్తికి ధనసహాయము, విక్రయ సదుపాయముల కల్గించుచున్నది. ప్రభుత్వ వాణిజ్య పరిశ్రమలశాఖ ఉత్పత్తి విధానముల వృద్ధిపొందించుటకు శిక్షణ కేంద్రము \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0856.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0856.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c695a1e50ee5014c92a8ebd2ac93f454c3fcd949 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0856.txt" @@ -0,0 +1,27 @@ +నేర్పాటుచేయుటయేగాక సాంకేతిక ప్రవీణ వ్యక్తులలో నిరుద్యోగ నిర్మూలనకై సహకారకృషి కేంద్రముల స్థాపనకు ద్యమించినది, గ్రామసీమలలో పరిశ్రమల నెలకొల్పు ప్రణాళికలో గ్రామీణ కర్మకారుల సహకారము పొందుటకై విద్యుచ్ఛక్తితో నడుపబడు యంత్రముల వినియోగించు గ్రామీణ కర్మకారులకు తరిఫీదు ఇచ్చుచున్నది. అనేక జలప్రణాళికల మూలమున వివిధ ప్రాంతములకు విద్యుచ్ఛక్తి సరఫరా కానున్నది. చిన్న పరిశ్రమలను, గృహపరిశ్రమ లను నవీన పద్ధతులు అవలంబించునట్లు చేయుట కిది అపూర్వతరుణము. + +వ్యవసాయాభివృద్ధికి ప్రణాళిక వేయుటలో అనుసరించవలసిన ప్రధానసూత్రములు పైన సూచింపబడినవి. పర +స్పర సమన్వయము, ఐక్యతగల ప్రణాళిక మనకు కావలసి యున్నది. మున్ముందు పెక్కు సంవత్సరముల +వరకు వ్యవసాయము మనప్రజల ప్రధాన జీవనోపాధియై యుండుట తప్పదు. ఈనాడు అది లాభసాటి కాని పరిశ్రమ. అట్లుగాక అది రైతుకు గిట్టుబాటుగా నుండుటకు చర్యలు తీసికొనవలెను. వ్యవసాయమునుగూడ మనమొక పరిశ్రమగానే పరిగణించిననాడే అది సాధ్యమగును. + +ఆర్యభటుడు :- భారతీయ జ్యోతిశ్శాస్త్రములో అర్ష సిద్ధాంతముల తరువాత శాస్త్రీయ సిద్ధాంత గ్రంథములను రచించినవారిలో ఆర్యభటుడు మొదటివాడుగ చెప్పబడుచున్నాడు. ఇతడు క్రీ.శ. 476 లో జన్మించినట్లు తన గ్రంథములోని ఈ శ్లోకమువలన తెలియగలదు. + +శ్లో, షష్ట్యబ్దానాం షష్టి ర్యచా + వ్యతీతా స్త్రయ శ్చ యుగపొదాః +త్య్రాధికా వింశతి రబ్దాస్త + దేహ మమ జన్మనో ౽తీతా! + +అనగా ఈ వైవస్వత మన్వంతరములో మూడు యుగ పాదములగు కృత, త్రేతా, ద్వాపరములును, నాలుగవ పాదమగు కలిలో 60 × 60 ( 3600) సంవత్సరములు తన గ్రంథారంభము నాటికి గడచినవనియు, అప్పటికి తనకు ఇరువది మూడు సంవత్సరములు నిండినవనియు + +అర్థము. దీనినిబట్టి అతడు శా. శ. 398 (క్రీ.శ.476) జన్మించి శా.శ. 421 (క్రీ. శ. 499) లో తన గ్రంథమును రచించెనని స్పష్టము, గణితపాదములోని ప్రథమ సూత్రమునందలి 'కుసుమపురే' అను పదమును బట్టి ఈతడు పాటలీపుత్రమునకు సంబంధించిన వాడని విదితము. + +ఇతడు రచించిన గ్రంథము "ఆర్యభటీయ" మని వ్యవహరింపబడుచున్నది. ఇది భారతదేశమందలి మొట్టమొదటి అనార్హమగు జ్యోతిశ్శాస్త్రగ్రంథము. తన గ్రంథమునకు మూలభూతమైన ప్రాచీన పరిజ్ఞానమును గూర్చి ఆర్యభటుడిట్లు చెప్పెను. + +శ్లో, సదసజ్ జ్ఞాన సముద్రా + త్సముద్ధృతం దేవతా ప్రసాదేన, +సత్ జ్జ్ఞానో త్తమ రత్నం + మయా నిమగ్నం స్వమతినావా. + +ఈ శ్లోకమునుబట్టి ఆర్యభటుడు తవనాటికి వాడుకలోనున్న బహుళ జ్యోతిశ్శాస్త్ర సంప్రదాయములను తన బుద్ధి విశేషముచే పరిశీలించి వాటియందలి దోషములను పరిహరించుచు యథార్థమగు ఖగోళ సిద్ధాంతములను రచించెనని తెలియుచున్నది. జ్యోతిశ్శాస్త్ర నిర్ణయములు ప్రయోగ పూర్వక పరిశోధనములతోనే సాధ్యపడునవి యగుటచే అతడట్టి పరిశోధనలను సలిపియే శాస్త్రీయములగు సిద్ధాంత ఫలితములను పొందగలిగెనని విదితమగు చున్నది. అతడు తన గ్రంథములో పరిశోధన ఫలితములను సూత్రప్రాయముగా చెప్పియున్నను అందుకు ప్రధాన అంగమగు గణితమును ప్రత్యేకించి చెప్పెను. ఈవిషయమతని స్వతంత్ర పరిశోధనముల ప్రాముఖ్యమును వెల్లడించును. పాండురంగస్వామి. లాట దేవుడు, నిశ్శంకుడు, మొదటి భాస్కరుడు మొదలుగాగల శిష్యులు పెక్కురు ఇతని యొద్ద పరిశోధనాత్మక శాస్త్రము +నభ్యసించినట్లు ప్రతీతికలదు. ఈ గ్రంథములో చెప్పబడిన ఖగోళ స్థిరాంకముల తులనాత్మక పరిశీలనమును బట్టి +ఆర్యభటీయము స్వతంత్రగ్రంథమే అని స్పష్టమగుచున్నది. మరియు భారతీయ జ్యోతిశ్శాస్త్రము గ్రీకు సంప్రదాయము యొక్క అనుకరణమను పాశ్చాత్య విమర్శకుల వాదము అపాప్తమగుచున్నది. ఆర్యభటుడు తన సరి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0857.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0857.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..82055efdfa60aca69d871aeeb84556918cb4f203 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0857.txt" @@ -0,0 +1,26 @@ +శోధన ఫలితములతో, స్వప్రతిభా విశేషమునుబట్టి ప్రాచీన సిద్ధాంతములను సంస్కరించుచు స్వతంత్ర గ్రంథమునే +రచించెనని పండితలోక విశ్వాసము. + +ఆర్యభటీయములో గణితపాదము, కాలక్రియా పాదము, గోళపాదము అమ మూడు భాగములు కలవు. వీటిలో వరుసగా 33, 25, 50 సూత్రములును, గ్రంథాదియందు 13 గీతీసూత్రములును మొత్తము 121 సూత్రములు ఆర్యావృత్తములలో గలవు. ఈ గ్రంథమునకు సూర్యదేవయజ్వ (1294), పరమేశ్వరాచార్య (1430), నీలకంఠ సోమసుత్వ (1550) అను +వారలు సంప్రదాయసిద్ధములగు ప్రామాణిక వ్యాఖ్యలను రచించిరి. కొందరు ఆధునిక వ్యాఖ్యాతలు కూడ కలరు. వారిలో కొటికలపూడి కోదండ రామ సిద్ధాంతి (1870) సుధాతరంగ మను వ్యాఖ్యను తెలుగులో రచించెను. ఇది అముద్రితము. పాశ్చాత్యుల ఆంగ్లాను వాదములు కూడ కొన్నికలవు, + +విషయ పరిశీలనము : గీతీసూత్రములు :- ఇవి గ్రంథాది యందు ఉపోద్ఘాతరూపమున జ్యోతిశ్శాస్త్రమునకు ఉప +యుక్తములగు కొన్ని స్థిరాంకములను వివరించుచున్నవి. వీటిలో నొకటి పెద్దసంఖ్యలను తెలుపువిధమును గూర్చిన +పరిభాష.. అది ఇట్లుండును: వర్ణక్రమములోని కకారాది మకార పర్యంతము గల 25 వర్గాక్షరములు, ఒకట్లు, వందలు, పదివేలు, పదిలక్షలు మొదలగు బేసి స్థానములలోని సంఖ్యలను, యకారాది హకారపర్యంతము గల అవర్గాక్షరములు పదులు, వేలు, లక్షలు మున్నగు సరి స్థానములలోని సంఖ్యలను తెలుపును. 'య' కారము ప్రత్యేకముగా 'జ్మౌయః' అని ముప్పదికి సమముగా (ఙ+మ=5+25=30) నిర్దేశింపబడెను. కాని ఒక స్థానములో రెండుస్థానములు గల ముప్పదిని ఇముడ్చుట అర్థరహితము గనుక 'య' కారము సరి స్థానములలో 3కు సమము. అట్లే ర= 4, ల=5, వ-6, శ=7, +ష=8, స= 9. ఈ వర్గ, అవర్గ అక్షరములకు అనుబద్ధములై యుండు అ, ఇ, ఉ, ఋ, ఌ మున్నగు అచ్చులు, +ఆ హల్లు ఎన్నవ బేసి లేక సరి స్థానములోని సంఖ్యకై వాడబడెనో తెలుపును. ఉదా : ఖ్యుఘృ= 4,32,00,00 +(ఖ్ =2, య్ = 3). ఇవి మూడవ అచ్చు అగు ఉకారముతో నున్నవి గనుక ఇవి మూడవ బేసి సరిస్థానములలోని +సంఖ్యలగును. అనుక్తములు శూన్యములు. మ్ =4 శ్రీ బేసిస్థానములో ఇది నాలుగవ అచ్చు అగు 'ఋ'తో కలిసి యున్నది. కనుక ఆ బేసి స్థానములోని విలువకలదియగును. అట్లే + +చ య గ్వి జు శు ఛృ = 57,75,33,36 +జి శి బు షక ణ =15,82,23,75,00 + +అంకానాం వామతో గతిః అను వచనమును ఈ గణనయందు గమనింపవలెను. + +ఇట్టి గణనము తరువాతివారగు భాస్క రాదులచే వాడబడలేదు గనుక ఇది ఆర్యభటుని నాటి పద్ధతి యని ఊహింప నగును. ఈ సూత్రములందు చెప్పబడిన యుగ భగణములు, ఆకాశ గ్రహ నక్షత్ర కక్ష్యా యోజన పరిమితులు, విషువత్తు నుండి గ్రహముల యొక్క అతిక్రమణ పరిమాణములు, పాత (పతన) భాగలు, మందోచ్ఛ భాగలు మున్నగువానిని స్థిరాంకములు అందురు. ఇవి పంచాంగ కర్తలచే నేటికిని గ్రహింపబడుచున్నవి. + +గణితపాదము :- జ్యోతిష గ్రంథములలో గణిత విభాగమును ప్రత్యేకించి చెప్పిన వారిలో ఆర్యభటుడు మొదట +వాడు. సంఖ్యల యొక్క స్థానక్రమము "స్థానాత్ స్థానం దశ గుణం స్యాత్" (గ. పా. 2) అను దశగుణ విధానమ +ననుసరించి ఒకట్ల నుండి పది కోట్లవరకు చెప్పబడెను అంకగణితమునకు చెందిన సామాన్య పరికర్మలలో ముఖ్యములగు వర్గీకరణము, వర్గ సమీకరణములు ఘనమూలానయనము, త్రైరాశికము, కుట్టకము అను విశేషములు సోదాహరణముగా వివరింపబడెను మరియు కొన్ని క్షేత్రగణిత సమస్యలుకూడ చెప్పబడెను వృత్త వైశాల్యము, గోళ ఘనపరిమాణము, త్రిజా, (radian) పరిమితి మున్నగు విషయములు సోదాహరణముగ తెలుపబడెను. “అన్ని విధముల క్షేత్రములకును ఇట్లే పొడవు వెడల్పులను నిర్ణయించి వాటిని గుణించిన క్షేత్ర ఫలములు వచ్చును (సర్వేషాం క్షేత్రాణాం ప్రసాధ +పార్శ్వే తదఖ్యాసః గణితపాదము 9) అని చెప్పుట ఆర్యభటుని క్షేత్రగణిత విషయక పరిజ్ఞానము అనల్పమ చెప్పక తప్పదు. కాని ఇతడు తన గ్రంథములో అవసరాని గుణముగా మాత్రమే చెప్పెను. +- \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0858.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0858.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..00306d58c8744bad2af95be1e69cd41ee80c29db --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0858.txt" @@ -0,0 +1,96 @@ +శ్రేఢీవ్యవహారములో, పదముల మొత్తమును కనుగొనుట, పదముల సంఖ్యను కనుగొనుట, వర్గశ్రేణి. ఘనశ్రేఢి మున్నగు భేదములు చెప్పబడెను (గ. పా.20-25), ఘనమూలమును సాధించుటలో ఆర్యభటుడే ప్రథము డని ప్రతీతి. ఆ విధానము కొంత క్లిష్టమైనను చెప్పతగియున్నది (గ.పా. 5). ఉదా: 1953125 యొక్క ఘనమూలమును (cube root) కని పెట్టుట : సంఖ్యలో రెండేసి స్థానములను విడుచుచు ఒకట్ల స్థానము నుండి గుర్తించవలెను. + +మొదటి ఘనమూలమునకు +మూడురెట్లతో భాగించ +వలెను. (1×3) +1 19 53 12 5 11 +1 +ఆర్యభటుడు +కుడు ఆర్యభటుడే, కుట్టక మనగా ఒక దత్తసంఖ్యను +ఏగుణకము చే గుణించిన వచ్చులబ్దము దత్తహారముచే +నిశ్శేషముగా భాగింపబడునో అట్టి గుణకమును కను +గొనుట, లేక దత్తహారములచే ఏ సంఖ్యను భాగించిన +ద త్త శేషములు వచ్చునో ఆసంఖ్యను కనుగొనుట. దీనిలో +ఇంకను కొన్ని ప్రభేదములు గలవు. ఇట్టి గణితభాగము +నేడు అనిశ్చిత సమీకరణములు (Indeterminate equa- +tions) అని వ్యవహరింపబడుచున్నది. దీనిరూప మిట్లుం +డును : దత్తసంఖ్య= ద. సం; దత్తహారములు = ద . హా +ద. హా; దత్త శేషములు = ద. శే॥ ద. శే; వి, విలు +అవ్యక్తములై కనుగొనవలసిన విభాజకములు అయిన, +3 +9 +6 +2 (తరువాత +ప్రక్రియకొరకై +శినే విభ క్తముగా +గ్రహించవలెను +ద. సం. +ద, హా, ++36 ++16= +8. ✿ +ద, హా +(i) +విభక్తముయొక్క వర్గమును +ఘనమూలము యొక్క +మూడురెట్లతో గుణించి +తీసివేయవలెను. +32 +35 +12 +2* × (3×1)=12 +233 +విభ క్తము యొక్క ఘనమును +తీసివేయవలెను. 238 +8 +ఘనమూలము యొక్క వర్గ 432 +2251 +5 +మునకు మూడురెట్ల చే +2160 +భాగించవలెను. +12'x3=432 +మరల +5'x3x12(=900)% +తీసివేయవలెను. +900 +125 +విభ-క్తముయొక్క మనమును +(5) ను తీసివేయవలెను. +125 +912 +. 1953125 యొక్క ఘనమూలము = 125. + +అవ్యక్త సమీకరణములనుగూర్చి కూడ ఆర్యభట్టుడు చెప్పెను (గ. పా. 30). ద్వివర్ణ వర్గ సమీకరణములను ప్రత్యేకించి చెప్పకపోయినను అనేక సమస్యలలో వాడి యుండెను. (గ. పా. 23, 24, 25). కుట్టకమను గణితభాగమును సృష్టించిన మొట్టమొదటి భారతీయ గణ +ద. సం. +ద. హాః +-= +ద. శే. +ద. హా +(ii) కావున +=± +ద. సం. = వి, × ద. హ్యా+ద. శే=వి, పద. హా+ద. శేఖ +విXద. హా1-విశద. హా =ద, శే॥ - ద. శే॥ ± +ఒక స్థిరరాశి. +వి. +ఈ సమీకరణములో వి వి లు మాత్రమే అవ్యక్త +రాసులు, వీటి విలువలో ఒక దానిని అనుసరించి మరి +హారములు +యొకటి ఉండును. (ax - by c అను x, y ల +(ax-by=±c +ప్రథమ పరిమాణములోని అనిశ్చిత సమీకరణము వంటిది.) +ఈ సమీకరణమును సాధించుటకై భాజ్య, +అల్పతమము లగునంతమటుకు (గ.సా.భా. లో వలె) +భాగించుచు చేయవలెను గనుక దీనికి కుట్టకమని " పేరు +వచ్చెను. దీనిలోని ప్రభేదములు గణితపాదములోని +32-35 లలో గలవు. ఈ విధానమును అనుసరించి ఒక +గ్రహము యొక్క 'వ్యక్తాంశములనుబట్టి వేరొక గ్రహము +యొక్క అవ్యక్తాంశములను కనిపెట్టవచ్చును. - +కాలక్రియాపాదము:- దీనియందు గ్రహగతులు వివరింప +బడినవి. భూ కేంద్రముతో సమాన కేంద్రము (Concentric) +గల వలయము కణ్యామండలమనియు, అపగత కేంద్రము +(eccentric) గల వలయము ప్రతి మండలమనియు +చెప్పబడును. ప్రతిగ్రహము స్వప్రతి మండలముందు తిరుగు +చున్నను కఖ్యామండలమందు మధ్యగతి ననుసరించి +తిరుగుచున్నట్లు కనిపించును. ఇది మధ్యగ్రహము. +· \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0859.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0859.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ee33f2c67872ff82fc5f76af08df2b7592fc41ef --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0859.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +భూమికి దూరముగనుండు ప్రతి మండలస్థానము 'ఉచ్చ' అనియు, సన్నిహితముగనుండు ప్రతి మండల స్థానము +'నీచ' అనియు పిలువబడును. ఉచ్చస్థానమునకు మందగతి ఫలసాధనము చేసినపుడు 'మందోచ్చ' అనియు, శీఘ్రగతి ఫలసాధనము చేసినపుడు 'శీఘ్రచ్చ'అనియు చెప్పబడును. ఉచ్చస్థానమునుండి భుజఫలమును సాధించి ధన సంస్కారమును లేక ఋణ సంస్కారమును చేసినచో ప్రతిమండల వృత్తమునందు తిరుగు గ్రహము కక్షామండల మందు +స్ఫుటగ్రహమై కనబడును. ఇట్టి సంస్కారములకు వలయు కొన్ని స్థిరాంకములను ఆర్యభటుడు ప్రయోగపూర్వకముగా నిర్ణయించెను. అవి నేటికిని అట్లే వాడబడుచున్నవి. (గ్రహలాఘవము - మధ్యమాధికారము) + +గోళపాదము :- ఇందు ప్రయోగసిద్ధికై ఖగోళ కల్పనాదికములతో కూడిన యంత్ర నిర్మాణములు చెప్పబడెను. ఈ నిర్మాణములతో ప్రయోగములను సలిపి రాత్రింబవళ్ల ప్రమాణములు, ఉదయాస్తమయ కాలములు, రాత్రింబవళ్ల వృద్ధిక్షయములు, ఆయా దేశము లందు మేషాది రాసుల యొక్క ఉదయ కాల ప్రమాణములు, ఇష్టకాల నిర్ణయము, దృక్కర్మ విధానము, గ్రహణప్రకారము మున్నగు విషయము లన్నియు చెప్పబడెను. ఈ నిర్ణయములు గోళ త్రికోణమితికి చెందినవై శాస్త్రీయ నిరూపణములకు తగియున్నవి. + +గ్రంథమందలి విషయము లన్నియు సాంకేతిక భూయిష్ఠము లగుటచేతను, సంక్షిప్తముగా సూత్రప్రాయములై యుండుటచేతను సంప్రదాయసిద్ధములుగా రచింపబడిన వ్యాఖ్యానములఅవసరము అనివార్యమైయుండును +తరువాతివారగు బ్రహ్మగుప్తుడు, శ్రీధరాచార్యుడు భాస్కరాచార్యుడు మున్నగువారి ప్రతిభకు కూడ ఆర్మభటుడే మూలమని చెప్పకతప్పదు. వారందరు కొన్ని మార్పులతో ఆర్యభటుని నిర్ణయవిధానములనే బహుశముగా స్వీకరించియుండిరి. ఇట్లు దైవజ్ఞ మూర్ధన్యు డగు ఆర్యభటుడు జ్యోతిశ్శాస్త్ర ప్రవర్తకులలో విశిష్టస్థానమును వహించుచు అగ్రగణ్యుడై వరలెను. + +ఆర్యభటుని గూర్చి విమర్శకుల దృష్టిని ఆకర్షించు మరియొక విషయము భూభ్రమణ సిద్ధాంతము. అతడు ఇరుపక్షముల వారికి అనువగు రెండు వాదములను చెప్పెను. 'పడవమీద పోవువారు ఒడ్డుమీద స్థిరముగా నుండు వృక్షాదులను తమకు వ్యతిరేకదిశలో పోవు చున్నట్లు గమనించుదురు. అట్లే తిరుగుచున్న భూమిమీద నున్న వారు గ్రహ నక్షత్రాదులు తిరుగుచున్నట్లు భావింతురు. కాని అవి స్థిరముగనే యున్నవి' (గో. పా.9 అని భూభ్రమణ సిద్ధాంతమున కనుగుణముగ చెప్పెను అట్లే 'సూర్యాది గ్రహములకు ఉదయాస్తమయములను కల్పించుచున్న నక్షత్ర పంజరము ప్రవాహవాయువు +ఎల్లప్పుడును ప్రేరేపింపబడుచు లంకాస్థానమున నుండి వారి శిరోభాగమున సమపశ్చిమముగా కదలుచు తిరుగు చున్నది' (గో. పా. 10) అని నక్షత్ర భ్రమణము ప్రత్యేకించి చెప్పుటచే భూభ్రమణ సిద్ధాంతము నిరసిం \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0860.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0860.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5f884c4847b9ea5e389b358a1167212d7c626d59 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0860.txt" @@ -0,0 +1,18 @@ +బడెను. మరియు ఆర్యభటునికి భూభ్రమణమే అభిమతమై యున్నచో ఇతర గ్రహములకువలె భూమికికూడ మధ్య +స్ఫుటగతులను, వాటికి హేతుభూతము లగు మందోచ్చ శీఘ్రచ్చ మున్నగు విషయములను అతడు నిరూపణ +పూర్వకముగ చెప్పియుండెడివాడు. ఆట్లు చెప్పియుండక పోవుటచే ఆర్యభటునకు భూభ్రమణ సిద్ధాంతమునందు +విశ్వాసములే దని గ్రహించవలసి వచ్చుచున్నది. + +ఆర్యసమాజము :: ఇది యొక ధార్మిక సంస్థ. మతసంస్థ కాదు. సాంప్రదాయికము కాదు. వైదిక సిద్ధాంతము లను విశ్వమున నలుగడల వ్యాపింప జేయుటకై యీ ధర్మసంస్థ స్థాపింపబడినది. జగద్గురు శ్రీమద్దయానంద సరస్వతీ స్వామి యీ సమాజసంస్థాపకుడు. ఇయ్యది విక్రమశకము 1932 చైత్రశుద్ధ పంచమి (క్రీ. శ. 1875 ఏప్రిల్ 10 వ +తేది) నాడు బొంబాయి నగరమున ప్రారంభింపబడినది. + +శ్రీ దయానంద సరస్వతీస్వామి క్రీ. శ. 1824వ సం. న మౌర్వీ రాజ్యములోని టంకారా గ్రామమున జన్మించిరి. వీరి పూర్వాశ్రమ నామము మూలశంకర్; తండ్రియగు కర్షన్ జీ వైదిక సంపన్నులు, శివభక్తులు. మూలశంకరుడు తన చిన్నతనమందే వేదాధ్యయన మొనరించి జననమరణ క్లేశములతో కూడిన యీ సంసారమునుండి ముక్తి మార్గము నన్వే +షించుటకై ఇల్లువిడిచి సన్న్యసించెను. ఇది మొదలు ఆతడు దయానంద సరస్వతి యని వ్యవహరింపబడుచుండెను. దయానంద సరస్వతి వైదిక సత్య సందేశమును విశ్వమంతటను వ్యాపింపజేయ సమకట్టి ఆర్యసమాజ మను పేరనొక సంస్థను స్థాపించెను. ' ఈ సంస్థకు దయానంద కృతములగు యజుర్వేద భాష్యము, ఋగ్వేదములోని ఏడు మండలముల భాష్యము, సత్యార్థ ప్రకాశము మున్నగునవి ప్రమాణ గ్రంథములు. + +ఆర్యసమాజమునందలి మొదటి రెండు నియమములు పరమేశ్వరునకును, అతని గుణములకును చెందినవి. మూడవ నియమము వేదము సత్యజ్ఞానములకు చెందిన గ్రంథ మనియు, దాని నెల్లరు పఠింపదగుననియు తెలుపును. వేదాధ్యయనమున స్త్రీ పురుష భేదముకాని, మానవుని రంగుభేదము కాని, జాతిభేదముకాని పాటింప బడరాదనియు ఇయ్యది తెలుపును. నాలుగవనియమము అసత్యమును విడిచి సత్యమును గ్రహించుట ప్రతివానికి కర్తవ్యమనును. ఐదవ నియమము ఎల్లరు చెడుగును వదలి మంచిని గ్రహింపవలయుననును. ఆరు, ఏడు, తొమ్మిది నియమములు మానవులెల్లరు సర్వమానవ శ్రేయస్సునకై పాటుపడుటయే తమజీవితమునకు లక్ష్యముగా నుంచు కొన వలెనని బోధించును. ఎనిమిదవనియమము అందరి యజ్ఞానము బోనాడి జ్ఞానము కల్గించుటకు యత్నింప బోధించును. పదియవ నియమము వ్యక్తి తనకు మాత్రము సంబంధించిన కార్యములలో స్వతంత్రుడై యితర కార్యములందు సమాజ +హితము కొరకు ప్రయత్నింప బోధించును. + +ఆర్యసమాజ మంతవ్యములు : ఆర్యసమాజము వేదమూలకములగు 'సార్వభౌమ ధర్మములను ప్రబోధింప నేర్పడిన సంస్థ కాబట్టి యిది ఆస్తిక సంఘమని వేరుగని చెప్పవలసిన పనియుండదు. ఋగ్వేదము, యజుర్వేదము, సామ +వేదము, అథర్వవేదము ననెడి నాలుగు సంహితలు ఈ సంఘ దృష్టిలో ఈశ్వరీయములు. అందువలన అవి స్వతః +ప్రమాణములు, మిగిలిన గ్రంథజాల మంతయు పరతః ప్రమాణము - వేదముల కనుకూలముగ నున్నంతవరకే +యవి ప్రామాణికములు. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0862.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0862.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1d2bc372410b58159bfa6467422a8ec4617cb980 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0862.txt" @@ -0,0 +1,24 @@ +మెంచును. జీవులు వేదవిహిత ధర్మములను కర్తవ్య బుద్ధితో నాచరించి నిస్సంగులైననాడు జన్మమరణ పరంపరనుండి ముక్తులగుదురు. ముక్తులైనవారు ప్రకృతి సంపర్కములేని పరమాత్ముని నిరవధికానంద స్వరూపమున యథేచ్ఛముగ విహరించుచు ముక్తి సుఖము ననుభవింతురు. పరాంతకాలము వరకు ముక్తిసుఖము ననుభవించి జీవులు మరల జన్మబద్ధులగుదురు, జీవుల సావధిక ప్రయత్న ఫలమయిన ముక్తి నిరవధికము కాజాలదని యార్యసమాజ మంతవ్యము. + +(3) ప్రకృతి -- దృశ్యమాన ప్రపంచమున స్థూలముగ గనబడు జడపదార్థముల కన్నిటికి నుపాదాన కారణము ప్రకృతి యనబడును. ఇది యచేతనమును, అత్యంత సూక్ష్మమును, పరమాణు రూపమును, పరిచ్ఛిన్నమునై యున్నది. పరమాణు రూపమగు నీ ప్రకృతి యుత్పత్తి వినాశములు లేక సదా యునికిగలదై యుండును. పరమాణువులు ఈశ్వర సంయోగముచే క్రియావంతములై పరస్పర సంయుక్తములై స్థూలతను బొందును. క్రమముగా పృథివ్యాది పంచ భూతములు నిర్మితములగును. + +ఈ ప్రకృతి సత్వరజస్తమోగుణాత్మికమై యింద్రియ గోచరముకాక యవ్యక్తము, అలింగము అనబడును. వ్యాపక పరమాత్మయం దిది యేక దేశముననుండి వ్యావ్య మనబడును. + +పరమాణువులు సంయోగముచే స్థూలతను బొందుట సృష్టియనబడును. అవి వియోగమువలన సూక్ష్మతను బొందుట ప్రళయ మనబడును. ప్రకృతిలో నిట్లు సంయోగ వియోగాత్మక పరిణామము కలిగించువాడు పరమేశ్వరుడు. ఈశ్వరుడు తన సామర్థ్యముచే కారణరూపమున నున్న ప్రకృతిని కార్యరూపగత వికృతిగా మార్చును. ఇదియే సృష్టి. అట్లే ఈశ్వరుడు కార్యరూపమున నున్న వికృతిని కారణరూపమున మార్చును. దీనిని ప్రళయ మందురు. + +ఆర్యసమాజమిట్లు దృశ్యమాన జడ చేతనాత్మక ప్రపంచమునకు మూలకారణము మువ్విధములుగా నంగీకరించును. ఆ మూడు కారణములు సంక్షిప్తముగా జీవేశ్వర ప్రకృతు లనబడును. వేదములం దిట్లే వర్ణింపబడినది. + +ద్వా సువర్ణా సయుజా సఖాయౌ +సమానం వృక్షం పరిషస్వజాతే, +తయో రన్యః పిప్పలం స్వాద్వత్తి +అసశ్న న్నన్యో ౽భిచాక శీతి. " + +అందువలన ఆర్యసమాజము శంకర, రామానుజాది సంప్రదాయములం బోలి అద్వైతమో, విశిష్టాద్వైతమో, ద్వైతమో, ద్వైతాద్వైతమో బోధింపక వైదిక సిద్ధాంతమగు త్రైతమును బోధించును. చార్వాకుడు, కార్లాయిల్, మార్క్సు మున్నగువారు చెప్పునట్లు కేవల భౌతిక వాదమును కానీ, క్రైస్తవ మహమ్మదీయాది మత సంస్థ అంగీకరించునట్లు కేవల +చేతన వాదనమును కానీ యార్యసమాజము ప్రబోధింపదు. భారతీయ వేదాంతులు బోధించునట్లు ఈ ప్రపంచము +మిథ్య, మాయ, ఉనికి లేనిది యని యార్యసమాజ మంగీకరింపదు. గీతయందు చెప్పినట్లు 'నాసతో విద్యతే భావః, నాభావో విద్యతే సతః" అసత్తునకు భావము కానీ సత్తున కభావము కాని యుండదనుట బుద్ధిసంగతము, యదార్థము నగును. ఇతర మతవాదులు “మతమునందు విశ్వాసముంచవలసినదే కానీ హేతువాదమునకు, తర్కమునకు తావులేదు" అని చెప్పుదురు. ఆర్యసమాజము "య స్తర్కేణానుసంధత్తే స ధర్మో నేతరః" తర్క సిద్ధము ధర్మమగును. మతాంతరుల దృష్టిలో మతము, విజ్ఞానము (Religion & Science) పరస్పర విరుద్ధములు. ఆర్యసమాజ దృష్టిలో ధార్మిక సిద్ధాంతములు విజ్ఞాన విరుద్ధములు కావు. ఇయ్యది ఆర్యసమాజ మంగీకరించు తత్త్వనిర్ణయములకు సంబంధించిన సామాన్యస్వరూపము, + +II కర్మపునర్జన్మసిద్ధాంతము :- ఆర్యసమాజము వైదిక కర్మసిద్ధాంతము నంగీకరించును. మానవులు మనోవాక్యా +యముల ద్వారమున చేయు చేష్టలు కర్మ అనబడును. అందు శుభకర్మలకు సుఖరూపమునను, అశుభకర్మలకు +దుఃఖరూపమునను మానవులకు ఫలము చేకూరుచుండును. జీవులు తాము చేయు కర్మలకు ఫలము ననుభ వించియే +తీరవలయును. స్థూలరూపమునందే జీవులు సుఖదుఃఖ రూప కర్మఫలముల ననుభవింతురు.అందువలననే +"భోగాయతనం శరీరమ్" అని చెప్పబడినది. ఒకరు చేసిన కర్మలకు ఫలము మరియొకరికి చెందదు. కర్తయే కర్మ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0863.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0863.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6b74ff36bef2ca0b5f6d66e75b117db0cc909b4a --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0863.txt" @@ -0,0 +1,21 @@ +ఫలముల ననుభవింపవలెను. జీవులకు వారు చేయు కర్మలకు తగిన ఫలముల నీశ్వరు డొసగును. అతడు పాపము +లను క్షమింపడు. జీవు లొనరించు కర్మలకు ఉద్దిష్టఫలము వెంటనే లభించునను నియమము లేదు. కావున కొన్ని +కర్మల ఫలము జీవులకు జన్మాంతరమున ననుభవింపవలసి వచ్చును. పూర్వజన్మకృత కర్మలలో నెయ్యవి ప్రస్తుత +శరీరమున ననుభవింపనగునో యవి ప్రారబ్ధము లనియు, శేషించిన కర్మలు సంచితము లనియు, రాబోవు జన్మములలో ననుభవింప ననువుగ ప్రస్తుత జన్మమున జేయు కర్మలు ఆగామి కర్మ లనియు పేర్కొనబడును. మనుష్య జన్మమందు జీవుడు కర్మల నాచరింప స్వాతంత్య్రముగలిగి యుండును. అన్యజన్మలు భోగజన్మలు. పశుపక్ష్యాది జన్మలందు జీవులు కర్మల నాచరించుటలో స్వతంత్రులు కారు. కావున పుణ్య పాప విభజనము మానవుల కేకాని అన్యప్రాణుల కుండదు. అందువలన ధర్మాధర్మ ప్రవృత్తి నివృత్తులను బోధించి శాసించు శాస్త్రములు మానవుల కొరకే నిర్మింపబడినవి. ఈ విషయమును గుర్తించి ఫలాపేక్ష లేక శుభకర్మల నాచరించి యంతఃకరణమును పరిపూత మొనర్చుకొని ముక్తిసుఖమును బడయువారు, జన్మమరణ బంధనము పరాంత కాలముదనుక తప్పించు కొనువారు ధన్యులు. + +III యజ్ఞములు :- ఆర్యసమాజము వేదవిహితములైన అగ్నిహోత్రము మొదలు అశ్వమేధ పర్యంతముగల యజ్ఞ +ములు మానవులకు అనుషేయములుగ నెంచును. బ్రహ్మ యజ్ఞము (సంధ్యోపాసనాదులు). దైవయజ్ఞము (అగ్ని +హోత్రము), పితృయజ్ఞము (మాతాపితరుల సేవ), మనుష్య యజ్ఞము (అతిథి సత్కారము), బలివైశ్వ దేవము (ఆశ్రిత ప్రాణుల కాహారాదుల నొసంగుట) అను పంచమహాయజ్ఞములు ఎల్లరకు కర్తవ్యములు. + +వేదోక్తయజ్ఞములు హింసారహితములు. యజ్ఞము లందు పశు విశసనాదులను ఆర్యసమాజ మంగీకరింపదు, +ఉవ్వట, సాయణ, మహీధరాదులచే రచియింపబడిన వేద భాష్యములు యజ్ఞములందు పశు హింసాదులను అంగీక +రించును. అందువలన భాష్యము లార్షములు కావు. తాంత్రికుల ఆచారములచే ప్రభావితులై భాష్యకారులు వేదముల నట్లు వ్యాఖ్యానించిరని యీసమాజ మెంచును. + +యజ్ఞ శబ్దము ధాత్వర్థమును పురస్కరించుకొని దేవ పూజనమును, సంగతిక రణముమ, దానమును బోధించును. అట్లే మేధశబ్దము పవిత్ర వాచక మేకాని హింసా వాచకము కాదు. అధ్వరము హింసావాచకము కాకపోగా హింసను నిషేధించుచున్నది. (ధ్వరతి హింసాకర్మ నధ్వ రతీ త్యధ్వరః) ధ్వరమనగా హింస. అదిలేనిది అధ్వరము. అనగా అహింసాత్మకమని భావము. + +వేదములందు సర్వత్ర సర్వభూతహితమే కర్తవ్యముగా బోధింపబడినది. (మా హిగ్ ంసీ సర్వభూతాని.) ఏ భూతమును హింసింపకుము. "అఘ్న్యా గావః' గోవులు హింసింపదగినవి కావు." అను నిట్టి వేద విధులు లెక్కకు మిక్కిలిగా వేదములందు ఉపలబ్ధములగుచుండ యజ్ఞ వ్యాజమున పశువిశసనాది హింసలు వేదముల పేర జరుపుట బుద్ధి సంగతముకాదు. (వైదికీ హింసా హింసా న భవతి) ‘వై దిక హింస హింస కాదు.' అను నిట్టి వాక్యములు వేద విరుద్ధములగుటచే అప్రమాణములు. కావున గో మేధమునకు ఇంద్రియములను పవిత్రము చేసికొనుట, అశ్వ మేధమునకు రాష్ట్రమును పవిత్రముచేయుట మున్నగు నర్థములను గ్రహించుట యుక్తము, గావః . ఇంద్రియములు. అశ్వః - రాష్ట్రము. ఇట్టి శబ్దార్థములు బ్రాహ్మణ గ్రంథములందు జూడనగును.IV వర్ణాశ్రమ వ్యవస్థ ''' : విశ్వమునగల మానవులెల్లరును ఒకేజాతికి చెందినవారు. మానవులలో వివిధజాతులు +లేవు. కాని మానవసంఘము సర్వాంగీణాభివృద్ధి నొందుటకు తగినట్లు చతుర్వర్ణములుగ వ్యవహరింపబడుటను +ఆర్యసమాజ మంగీకరించును. అనగా వేదమూలక వర్ణాశ్రమ వ్యవస్థను సమాజ మంగీకరించును. బ్రాహ్మణ క్షత్రియ, వైశ్య, శూద్ర వ్యవహారము మానవసంఘమున జన్మప్రయుక్తము కాక గుణకర్మప్రయుక్తముగా నంగీకరించును. అందువలన బ్రాహ్మణత్వాదులు జాతులుకావు బ్రాహ్మణ, క్షత్రియాది శబ్దములు వర్ణబోధకములు. జాతి వాచకములు కావు. + +ప్రస్తుతము భారత దేశము వ్యవహారమందున్న జాతి భేదములు అవిద్యాకల్పితములు. అందువలన నవి వేదవిహి +తములనజనదు. మానవులందరు పర మేశ్వరునిబిడ్డలు. సర్వ ప్రాణులు పర మేశ్వరుని ప్రజ. పరమేశ్వరుడు ప్రజాపతి. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0864.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0864.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..83505844fe03144d479e2e84984fcd843cbf8aa1 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0864.txt" @@ -0,0 +1,26 @@ +మానవజీవితము సుఖమయముగావింప ననువగునట్లు జీవిత కాలము బ్రహ్మచర్యము, గార్హస్థ్యము, వాన ప్రస్థము. సన్న్యాసము అనబడు ఆశ్రమములుగా నాలుగు భాగములు చేయబడెను. ఐదేండ్ల తరువాత బాలురు ఇరువదియై దేండ్లవరకును, బాలికలు పదునారు యేండ్లవరకును గురుకులములందుండి బ్రహ్మచర్యము సలుపుచు విద్య నభ్యసించ వలెను. + +అటుపై శాస్త్రవిహిత గృహస్థ ధర్మములను నిర్వర్తించి ఏబది యేండ్లకు పైబడినతదువరి వానప్రస్థులగుట మానవుల కుచితము. తదుపరి సాంసారిక జీవనమును గడుపరాదు. వానప్రస్థులు గ్రామమునకు వెలువలనుండి సంఘమున కుపకరించు కర్తవ్యముల నాచరించుచు స్వాధ్యాయాదులను చేయుచుండవ లెను. + +క్రమముగా సాంసారిక భోగములనుండి విరక్తులై సన్న్యసించి బ్రహ్మనిష్ఠులై జీవితమును సఫల మొనర్చుకొనుట సన్న్యాసాశ్రమ విధి. + +V. సంస్కారములు :- మానవజీవితమును పరిష్కరించుటకుగాను నిషేకాది శ్మశానాంత షోడశ విధ సంస్కారములను ఆయా కాలమున జరుపుట శ్రేయస్కరమనియును సమాజ మంగీకరించును. + +VI శుద్ధి మత పరివర్తనము :- ఏమతమునకు చెందిన వారైనను వైదిక ధర్మమార్గము నవలంబింతు మందు +రేని యట్టివారి నార్యసమాజము వైదిక మార్గ మున దీక్షితుల నొనర్చును. వేదధర్మముల ననుసరించుటకు సర్వ +మానవులకు నధికారమున్నది. అందు జాతిభేదము కానీ, వర్ణ భేదము కానీ, దేశ భేదము కానీ పాటింపబనిలేదు. వేద +ములు సార్వకాలిక సార్వభౌమ ధర్మ ప్రతిపాదకములు. అవి ఈశ్వరీయములు. కాబట్టి ఒకరి సొత్తుగ భావింపజనదు. +విశ్వమునంతటిని ఆర్యమొనర్చుటకు ఆర్యసమాజ మనుదినము ప్రయత్నించుచున్నది. "కృణ్వంతో విశ్వమార్యమ్' +ఇది దానినినాదము. అందువలన నేడు క్రైస్తవ మహమ్మదీయాది నామములచే వ్యవహరింపబడువారు వేదధర్మ +పరులు కానెంతు రేని ఆర్యసమాజము వారికి సదా స్వాగత మిచ్చి వేదమార్గమును ప్రదర్శించును. + +ఆర్యసమాజము మానవజీవనమునకు సంబంధించిన ఎల్లవిషయములను వైజ్ఞానిక సూత్రానుకూలముగ పరిష్కరింప యత్నించును. అది విశ్వాసములకును మూఢాచారములకును తావీయదు. అది సర్వతోముఖ మగు మానవాభ్యున్నతికే కాక సర్వప్రాణికోటి హితము నాకాంక్షించి తదను కూలాచరణమునకు గడంగును. + +ఆర్యసమాజ నిర్మాణము :- సమాజ నిర్మాణము ప్రజాతంత్ర పద్ధతుల ననుసరించి చేయబడినది. పదునెనిమిది +సంవత్సరములు దాటిన ప్రతి వ్యక్తియు నీ సమాజమున సదస్యుడు కాదగును. కనీసము పదిమంది సభ్యులతో నొక సమాజము స్థాపింపనగును. సమాజమున సదస్యుడు కాదలచినవ్యక్తి తన యాదాయమునందు శతాంశమునకు తక్కువకాని ద్రవ్యమును చందారూపమున సమాజమున కొసగవలసియుండును. అతడు సమాజముచే సూచింపబడిప సదాచార నియమములను పాటింపవలసి యుండును. + +ప్రతి సమాజమును నియమానుకూలముగ నడుపుటకు తగినట్లు సమాజ సదస్యులు తమలో కొందరిని కార్యకర్తలనుగా నెన్నుకొందురు. వారిలో అధ్యక్షుడు, కార్యదర్శి, కోశాధ్యక్షుడు, పుస్తకాధ్యక్షుడు ముఖ్యులు. వీరితోబాటు మరిముగ్గురిని చేర్చి ప్రతి సమాజమునకు నొక కార్యనిర్వాహక వర్గము (అంతరంగసభ) ఏర్పరుపబడును. సదస్యులు మిక్కిలిగానున్నచో అధికారుల (కార్యకర్తల) సంఖ్య యథోచితముగ బెంచుకొనవచ్చును. + +ఇట్టి సమాజము లొక ప్రాంతమున పదికిమించి యేర్పడిన తదుపరి యా సమాజ సదస్యుల ద్వారమున ఎన్నుకొనబడిన ప్రతినిధులతో నొక ప్రాంతీయ ఆర్య ప్రతినిధిసభ యేర్పడును. సమాజములు ప్రతి యిరువది మంది సదస్యుల కొక ప్రతినిధి నెన్నుకొని ప్రాంతీయసభ నేర్పరచుకొనును. సమాజమున నున్నట్లు ప్రతినిధి సభ యందును అధికారు లెన్నుకొనబడుదురు. ప్రతి ఆర్య సమాజము తన యాదాయమునందు పదియవవంతు ద్రవ్యము ప్రతినిధిసభకు చేర్చును. + +ఇట్టి ప్రాంతీయ ఆర్యప్రతినిధి సభలనుండి యెన్నుకొనబడిన ప్రతినిధుల మూలమున సార్వదేశిక ఆర్య ప్రతినిధి సభ యొకటి నిర్మింపబడును. ఆసభాకార్యములను నిర్వహించుటకు ప్రాంతీయ ప్రతినిధిసభలు తమ యాదాయమున పంచమాంశము చందారూపమున నిచ్చును. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0865.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0865.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..54c17256aba94e4a121f70d1fde65d09324e538b --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0865.txt" @@ -0,0 +1,35 @@ +ప్రాంతీయ సభలనుండి యెన్నుకొనబడిన ప్రతినిధులు సార్వదేశిక ఆర్యప్రతినిధిసభకు అధికారుల నెన్నుకొందురు. అందునను ఒక కార్యనిర్వాహక వర్గముండును. + +ప్రతి ఆర్యసమాజమును సప్తాహమున కొక పర్యాయము సత్సంగ మను పేరిట సదస్యుల నెల్లరను సమావేశ పరుచును. ఆ సమావేశమున సంధ్య, అగ్నిహోత్రము, భగవద్భజనలు జరుపును. విద్వాంసుల ద్వారమున ధర్మోపదేశము చేయించును. విజ్ఞులమూలమున జ్ఞాన చర్చ జరిపి వైయక్తిక, సామాజిక జీవనౌన్నత్యమునకు పాటు పడుచుండును. + +వార్షిక సమావేశముల సాయమున వైదిక ధర్మ ప్రబోధము నొనరింప శక్తి కొలది యత్నించును. + +ఇట్టి యార్యసమాజములు భారత దేశమునం దంతటను అనేకము లేర్పడినవి. పంజాబు, ఉత్తరప్రదేశము, బీహారు +మధ్యప్రదేశము మున్నగు ప్రాంతములలో ప్రాంతీయ ప్రతినిధిసభ లేర్పడి నిజధర్మమును నిర్వర్తించుచున్నవి. + +విదేశములందు ఆఫ్రికా, ఇంగ్లండు, అమెరికా, బర్మా, అస్సాము మున్నగు దేశములందును ఆర్యసమాజములు +నెలకొల్పబడినవి. + +భారతదేశమున ఢిల్లీనగరమున నున్న సార్వదేశిక ఆర్యప్రతినిధిసభతో ఎల్ల దేశముల సమాజములకును సంబంధ మున్నది. భారతదేశమునుండి వెళ్ళి విద్వాంసులైన ధర్మప్రచారకులు విదేశములందు వైదిక ధర్మప్రచారము నొనర్చుచున్నారు. + +ఆర్యసమాజము నడుపు సంస్థలు :- బాలురు, బాలికలు బ్రహచర్యపూర్వకముగ జాతీయపద్ధతులతో విద్యల సభ్య +సింప ననువుగ ననేక సంస్థల నెలకొల్పి విద్యావ్యాప్తికి తోడ్పడుచున్నది. అందు గురుకులములు, దయానంద ఆంగ్ల వైదిక కళాశాలలు (D. A. V. Colleges) అతి ముఖ్యములు. + +ఇవికాక అనాథ శరణాలయములు కూడ స్థాపించి వానిని నిర్వహించుచున్నది. దిక్కులేని పిల్లల నందు చేర్చి వారికి హస్తకళలతో పాటు విద్యాప్రదాన మొనర్చి స్వతంత్రులై జీవనోపాధి గడుపుకొనదగిన సామర్థ్యమును కలిగించుచున్నది. + +వైదిక సాహిత్యమును ప్రచారముచేయు నుద్దేశముతో ముద్రణాలయములను నెలకొల్పి వేదాదిగ్రంథములను +ముద్రించుచున్నది. + +దేశ విదేశములందు వైదిక ధర్మముల నుద్బోధించుటకు యోగ్యులయిన ప్రచారకులను సిద్ధముచేయుట కనువగు ఉపదేశక విద్యాలయములను స్థాపించి నిర్వహించుచున్నది. + +ఈ సంస్థలన్నియు నాయా ప్రాంతములందు ప్రాంతీయ ఆర్యప్రతినిధి సభల యధీనమున నడుచుచున్నవి. వీని +నిర్వహణమునకు వలయు ధనము విశేషభాగము సమాజకోశమునుండియే వెచ్చింపబడును. విద్యాసంస్థల నిర్వ +హించుటకు ప్రతి సంవత్సరమునందును సుమారు 25 లక్షల రూపాయలు వెచ్చింపబడు చున్నవి. + +ఆర్షగణితము :- ఛాందోగ్యోపనిషత్తునందు (vii. 1. 2) నారదముని సనత్కుమారునితో తానదివరకు నేర్చిన విద్యలను చెప్పుచు రాశివిద్యను, నక్షత్ర విద్యను పేర్కొ నెను రాశివిద్యయనగా గణితమనియు, నక్షత్రవిద్యయనగా జ్యోతిషమనియు అర్థము. ఆర్షసంప్రదాయమున తత్త్వజ్ఞానోపయ క్తములగు విద్యలు తక్క మిగిలిన విద్యలన్నియు తత్ప్రతిబంధకములుగా ఉపేక్షింప బడినవి. అయినను శ్రోతస్మార్త క్రియలకు అవసరమగు నంతమటుకు ప్రతి విద్యలోను పరిపూర్ణతను ఆయా శాస్త్రములు పొందియే యున్నవి. అట్టి షడంగములలో జ్యోతిషము మూర్ధన్యమని వేదాంగ జ్యోతిషము చెప్పును. అట్లే యాగములందు ప్రధానమగు అగ్ని వేదియొక్క నిర్మాణమును గూర్చి బ్రాహ్మణము లందును, కల్ప సూత్రములందును చెప్పుచు గణితమును అనేక విధములుగా ఉపయోగించిరి. ఇట్లు వైదిక ఋషులచే ఉపయుక్త +మైన గణితమందలి కొన్ని విషయము లిచట పరిశీలింప బడును. ఇచట ఆర్ష గణితమనగా ఋషి ప్రోక్త గణిత మనియే అర్థము. + +అంకగణితము (Arithmetic) :- ఒకటి మొదలు పరార్థమువరకుగల సంఖ్యలు వేదములో ననేక చోట్ల వాడ +బడుట యేగాక కాఠక సంహితాదులలో * సంఖ్యలుగా + +. తై. సం. 4. 4. 11; కాఠక సం. 17. 10; మైత్రాయణీ సం. II 1.14; కపిషల సం. 26. 9. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0867.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0867.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..eb007c5dfac0ce1c4a7edaa33b3a35c1eaba3974 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0867.txt" @@ -0,0 +1,68 @@ +శుల్బకారులు బ్రాహ్మణములనుండి సంగ్రహించిన దైర్ఘ్యమాన మిట్లుండును :- 14 అణువులు = 1 తిల; 34 తిలలు =1 అంగుళము; 12 అం. = 1 ప్రాదేశము; 13 అం. = 1 వితస్తి; 15 అం. = 1 పదము ; 24 అం = 1 అరత్ని ; 32 అం= 1 జానుపు : 36 అం= 1 శమ్య; 86 అం. = 1 యుగము, 120 అం., = 1 పురుషము; 400 అం. = 1 అక్షము. + +రేఖాగణితము (Geometry):- దీనిని ఆర్ష సంప్రదాయమున రజ్జువనియు, శుల్బమనియు పేర్కొనుచుండెడి వారు, రజ్జువనగా త్రాటితో కొలచి చేయు గణితమనియు, శుల్బమనగా సమిధలుంచుటకు తగిన వేదుల నిర్మాణమును చెప్పు గణితమనియు అర్ధములు. యజ్ఞ సాఫల్యము కొరకు వాట్లయందు పయుక్తము లగు వేదియొక్క నిర్మాణములు సరియగు కొలతలతో శాస్త్రబద్ధము కావింపబడెను. వాటిలో బోధాయన, ఆపస్తంబ, కాత్యాయన శుల్బసూత్రములు ఆయా ఋషిప్రో క్తములగు శ్రోత సూత్రములు కనుబంధములుగా దొరకు చున్నవి. అర్ష రేఖాగణితమున కివియే ఆధారములు. వీటిలోని కొన్ని నిర్మాణము లిచట ఉదహరింపబడును, నవీన భాషా చరిత్రకారుల ననుసరించి బోధాయనుడు క్రీ. పూ. 1200, ఆపస్తంబుడు క్రీ.పూ. 800, కాత్యాయనుడు క్రీ. పూ. 500 ల నాటి వారని గ్రహింపవలెను. + +1. కర్ణసూత్రము : "దీర్ఘస్యా ణ్ణయా రజ్జుః పార్శ్వమా +నీతిర్యజ్మా నీచయత్ వృథగ్భూతే కురుతస్తదుభయం +క రోతి” (అ. శు. i.8 ) (కొద్ది భేదముతో బోరు. i. 48; +కా. శు. ii. 11) అనగా "దీర్ఘచతురస్రము యొక్క +కర్ణము (చేయు చతురస్రము) పొడవు వెడల్పులు +విడిగా చేయు వాటి (చతురస్రముల) మొత్తము నకు +సమానము.” దీనినే ఆధునిక పైథాగరస్ (540.B.C.) +సిద్ధాంతముగా చెప్పుదుము. దీని విలోమము సూత్ర +రూపమున లేకున్నను ఉపయోగములు కనుపించును. +శతపథ బ్రాహ్మణములో (XIII. 8.1.) పైతృక వేది +నిర్మాణము దిక్కులందు అంబకోణము లేర్పడవలెనని +యున్నది. దానిని కాత్యాయనుడు (ii.6) “దిక్కులవైపు +భుజములుగల చతురస్రమును నిర్మించి దాని భుజముల +792 +మధ్య బిందువులను కలుపగా నేర్పడు చతురస్రము +దిక్కులవైపు లంబకోణములు కలదిగను పెద్ద చతురస్ర +ములో సగమువైశా +ల్యము కలదిగను +ఉండు" నని చెప్పెను. +EFGH చతుర స్రము +దిక్కులవైపు +అంబ +కోణములు కలిగి +ABCD చతురస్ర +వైశాల్యములో నిగ +ముండును. +H +పటము 1. +ఈ కర్ణ సూత్ర +మును చతురస్రమున కుపయోగించి +ఆప స్తంబుడు +/2 యొక్క విలువను కనిపెట్టెను. (ఆ. శు. I. 10; +కా శు. II. 13) అది 'భుజప్రమాణమునకు దాని మూవడ +వంతును, దీని నాలుగవ వంతును కలిపి యీ నాలుగవ +వంతులో 84 వ వంతు తీసివేయవలెను.' అనగా +√ √² = 1 + 1/3 + +1 +- +1 += 1.4142156...... +3.4 3.4.34 +ఆధునిక పద్ధతిలో కనిపెట్టబడిన దీనివిలువ 1.414218. +ఆపస్తంబ శుల్బసూత్ర వ్యాఖ్యాతయగు కపర్దిస్వామి, +దీనిని నీలకంఠాచార్యుడు ఇట్లు నిరూపించెనని చెప్పెను. +2.12*=288=289-1=17ª-1 +12/2=/173-1=/(17–0) (17-1) +17-(2-17) (17-2-17) +సుమారు = 17 - +=12+4+1- +·/2=1+4+ +1 +2-17 +1 +2.17 +1 +- +1 +3-4 3-4-34 +సుమారు +ఇట్లు కర్ణసూత్రము ననుసరించి నిర్మాణము లనేకములు +శుల్బకారులచే చెప్పబ డేను. +ఒక క్షేత్రమును సమాన వైశాల్యముగల మరొక +క్షేత్రముగా మార్చుట :- ii. చతుర స్రమును దీర్ఘచతురస్ర +ముగా మార్చుట. (కా.కు. III. 4.) చతురస్రము యొక్క \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0869.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0869.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..712f34f914e9f7de1a9495e921243134a9ff0a28 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0869.txt" @@ -0,0 +1,38 @@ +భూమి (n-1)a పరిమాణములు. ఈ భూమి చివరలకు (n+1)a పరిమాణములు గల | తాడును కట్టి దాని మధ్య శీర్ష కోణము వచ్చునట్లు లాగవలెను. దీని యెత్తు AD క్రొత్తగా నిర్మింపవలసిన చతురస్ర భుజమగును. దీని విలువ /1.2 పరిమాణములని కర్ణసూత్రము (పైథాగరస్ సిద్ధాంతము) తో నిరూపింపవచ్చును, (పటము 5), + +na³. +- (+21)' a' - ("=¹²)' a +2 +a* * + +ఇట్లు త్రిభుజములను చతురస్రములుగను, చతురస్రములను త్రిభుజములుగను మార్చుట, పెద్ద చతురస్రమునుండి +కావలసిన చిన్న చతురస్రమును ఖండించుట, కొన్ని అసమాన చతురస్రములను కలుపుట మొదలగు పద్ధతు +లనేకములు చెప్పబడెను. ఆ యా వేదుల నిర్మాణములకు కావలసిన ఇటుకల ఆకారములు, సంఖ్యలు కూడ చెప్ప +బడెను. + +శ్యేనచితికి కావలసిన ఇటుకల ఆకారములు, సంఖ్యలు, 4 అవ్యక్తరాసులుండు సమకాలీన సమీకరణములతో గాని +సాధింపబడనివిగా నుండును. ఇట్టివి బౌ. శు. iii. 24లోను, ఆ. శు. xi లోను చెప్పబడినవి. వాటిని ఈ పరిమిత +మగు వ్యాసమందు వివరించుటకు వీలు కాదు. + +బీజగణితము (Algebra): వైదిక గ్రంథములందు రేఖాగణితము ప్రత్యేకముగా శుల్బమను పేరుతో కాన్పించినట్లు బీజగణితము విడిగా కనిపించదు. కాని బ్రాహ్మణములందును, శుల్భములందును క్షేత్రములను సాధించునపుడు బీజగణిత సిద్ధాంతములు కొన్ని వాడబడెను, ఆ యంశము లిచట ఉదాహరింపబడును. + +i. చతురస్రమును దీర్ఘ చతురస్రముగా మార్చునపుడు వెనుక చెప్పబడిన పద్ధతి ననుసరించి ax=c2 ( a = దత్త భుజ పరిమాణము ) వంటి సమీకరణము ఏర్పడును, + +ii శతపథ బ్రాహ్మణము (x. 2-3-7-10) లో మహా వేదిని గూర్చి చెప్పబడెను. దీని నిర్మాణము ఆపస్తంబునిచే +వివరింపబడెను. (ఆ. శు.v.1.) అది ఒక సమద్విబాహు సమలంబ చతుర్భుజము (Isosceles Trapezium). దాని +భూమి 30 అడుగులు, రెండవ సమాంతర భుజము (ముఖము) 24 అ., ఎత్తు 36 అ.లు ఉండును. దీని వైశాల్యము 972 చ. అడుగులు. +' +వైశాల్యము కొన్ని చదరపు పరిమాణములు ఎక్జువకావలెనన్న మొదటి దైర్ఘ్య పరిమాణము లన్నియు ఎక్కువ కావలెను, అట్లెక్కువైన క్రొత్త పరిమాణము (unit) x అయిన + +36x. +(24x+30x) = +ల్యములో వృద్ధి) +972x=972+m +లేక x=/1 + m +972 +- 972 + m (m చ.ప. లు వైశా +ఇట్టి విలువ 101 అయినప్పటి నిర్మాణ క్రమ మ +మును కాత్యాయనుడు వివరించెను. (కాళ్లు. vi. 2) +iii శ్యేనచితి యొక్క వృద్ధిని చెప్పెడి ఒక పద్ధతి + +ఇది బీజ గణితములో లంబకోణ త్రిభుజములందుభుజముల నిష్పత్తిని తెలుపును. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0872.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0872.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cd600355ca342e91794fc5df568ed3be31ceb0f1 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0872.txt" @@ -0,0 +1,18 @@ +భూమధ్య రేఖమీదుగా పోవును. ఈ రేఖకు ఉత్తరమున నున్న భాగమునకు సౌమ్యగోళమని పేరు. దక్షిణమున నున్న భాగమునకు యామ్యగోళమని పేరు. సౌమ్యగోళ మంతయు జంబూ ద్వీపము. + +భూమధ్య వలయ రేఖకు విషువన్మండల రేఖయని పేరు. ఈ రేఖమీద లంక కలదు. ఇది నేటి సింహళము కాదు. +ఏనాడో లవణ సముద్రములో మునిగిపోయినదీ లంక. ఉజ్జయిని నుండి ఒక లంబరేఖ గీచినచో అది నిరక్షరేఖ నంటి యున్న యీ లంకనుతాకును. ఈ రేఖ మీదనే లంకకు తూర్పున యమ(వ)కోటియను పత్తనము గలదు. లంక +కును యమ (వ) కోటికిని 1265 యోజనముల దవ్వు (వృ. వ. సిద్ధాంతము). ఇది భూమి యడ్డు కొలతలో నాలుగవ వంతు. యమ (వ) కోటికి తూర్పుగా 1265 యోజనముల దూరమున ఆ రేఖమీదనే సిద్ధ పురి యున్నది. అటనుండి +ఆరేఖ మీదనే రోమకము అను ప త్త న ము గలదు. ఈ నాలుగుపత్తనములకును సుమేరు 'కుమేరువులు 1265 +యోజనముల దూరముననే యున్నవి. నిరక్ష దేశముననుండు వారికి రెండు మేరువులును, రెండు ధ్రువములును +క్షితిజమున కనిపించును. + +యామ్య గోళము :- భూగోళమధ్య వలయమునకు దక్షిణమున లవణ సముద్ర మున్నది. ఆటనుండి యొక దానికొకటి దక్షిణముగా (1) క్షీర (2) దధి (3) ఘృత, (4) ఇక్షురస (5) మద్య (6) స్వాదునీర సముద్రములు +గలవు. ఈ లవణ సముద్రమున కొకదాని కొకటి దక్షిణముగా (1) శాక (2) శాల్మల (3) కుశ (4) క్రౌంచ్ (5) గోమేధ (6) పుష్కరము లను ఆరు ద్వీపములు గలవు. ఈ యారు ద్వీపములును, లవణ సముద్రమునకు ఉత్తరముగా నున్న జంబూ ద్వీపమును గలిసి యేడు ద్వీపములు. కావుననే 'సప్త ద్వీపా వసుంధరా' అను సూక్తి సరియగుచున్నది. + +కొన్ని పురాణములలో ప్లక్ష, శాల్మల, కుళ, క్రౌంచ, శాక, పుష్కర ద్వీపము లొకదాని కొకటి దక్షిణముగా నున్నవని కలదు. మరికొన్ని పురాణములలో నివి కొంత వ్యత్యస్తముగా నున్నవి. యోగసూత్ర భాష్యములో శ్రీ వ్యాసులు శాక, కుశ, క్రౌంచ, శాల్మల, మగధ(గోమేధ), పుష్కర ద్వీపములను చెప్పిరి. + +యామ్య గోళము నందిపుడు మనకు ఆస్ట్రేలియా యును, ఆఫ్రికాలో కొంత భాగమును, అమెరికాలో సగభాగమును కానిపించు చున్నవి. మలయా మొదలగునవి భరత వర్షమున అనుద్వీపములని పురాణములలో గలదు. ఈ యామ్య గోళము నందు ఈ ద్వీప షట్కము లోని కొంత భూమి మునిగిపోయి యుండును. అట్లే జంబూ ద్వీపమునందును కొంత భూమి మునిగి యచట సముద్రము లేర్పడి యుండును. + +కుల పర్వతములు :- భారత వర్షములో మహేంద్రః మలయ, సహ్య, శక్తి మత్, ఋక్ష, వింధ్యః, పారియాత్రము అను ఏడు కులపర్వతము లున్నవని వాయు పురాణము పేర్కొన్నది (57 అధ్యాయము). ఉత్తరమున గంగ పుట్టిన చోటినుండి దక్షిణమున కన్యాకుమారి వరకును వేయి యోజనములు వ్యాపించియున్న భూమినే భారత +వర్షము లేక భరత ఖండము అనిరి. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0873.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0873.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7b2f25a2605d1c0c56484a9ea8c555085c3be22d --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0873.txt" @@ -0,0 +1,43 @@ +అమరసింహుడు ' _హిమవాన్ నిషధో వింధ్యో మాల్యవాన్ పారియాత్రకః గంధమాదన మన్యేచ హేమ కూటాదయో నగాః—' అని జంబూద్వీపములోని కొన్ని పర్వతములను చెప్పినాడు. + +1. హిమవంతము :- ఇది కింపురుషవర్షమునకు దక్షిణ మందు మేరయై యుండునది. + +2. నిషధము :- ఇది హరివర్షమనెడు వర్షమునకు ఉత్తరమున బాలసూర్యప్రకాశమై యుండును. + +3. వింధ్యము :- ఇది భారతవర్ష మందుండు కుల పర్వతము. + +4. మాల్యవంతము :- ఇదియే క్రౌంచపర్వతము. ఇది మేరు పర్వతమునకు పడమట గంధమాదన సమప్రమా +ణమై యుండును. + +5. పారియాత్రకము :- ఇది భారతవర్షమం దున్నది. + +6. గంధమాదనము :- ఇది మేరు పర్వతమునకు తూర్పున నున్నది. + +7. హేమకూటము :- ఇది కింపురుష వర్షమునకు ఉత్తరముననున్నది, (ఇది లింగాభట్టు చేసిన వివరణము) +జంబూద్వీపములో ఒక్కొక్క వర్షములోనేగాక నిరక్ష రేఖక్రింది ఆరు దీవులలోను దీవికి ఏడేసి కులపర్వతము లున్నవని వాయుపురాణము చెప్పినది. + +కులపర్వతము అనగా ప్రధాన పర్వతములని భావము. పర్వతమను పదమునకు సర్వత్ర ఉండునది, సంధులుగలది +యనియు వ్యుత్ప త్తియున్నది. పర్వములు లేకపోయినచో గిరియగును. అది పర్వతముకాదు. రెండు పర్వతముల +నడుమనున్న నేల లోయ లేక కనుమ. సంస్కృతములో ఇదియే ద్రోణి. గిరి పగిలినచో ఆపగులును దరి యందురు. + +భారత వర్షములో నున్న మహేంద్ర మలయాది కుల పర్వతములకు లెక్క పెట్టలేనన్ని శాఖలున్నవి. ఇవి శాఖా +పర్వతములు. మందరము, వైహారము, దుర్దురము, కోలాహలము, సురసము, మైనాకము, వైద్యుతము, పాతంధమము, పాండురము, కృష్ణము, గంతుప్రస్థము, గోధనము, పుష్పగిరి, శ్రీ జయంతము, రైవతకము, కారువు, కూటశిలము మున్నైనవి శాఖా పర్వతములు. ఈ కొండలలో ఆర్యమ్లేచ్ఛ జనపదము లున్నవని వాయు పురాణము తెలుపుచున్నది. + +కులపర్వతముల పుత్తికలు :- త్రిసామ, ఋతుకుల్య, ఇక్షుల, త్రిదివ, లాంగూలిని, వంశధార అను నదులు +మహేంద్రమను కులపర్వతము గన్న కూతుండ్రు. వంశధార మన మెఱిగినదే. వీనిలో కొన్ని నదులు నేడు లేవు. కొన్ని నదులు నామరూపములు లేకుండ పోవుట కలదు. త్రివేణిగా ప్రసిద్ధి చెందిన వానిలో సరస్వతి నేడు లేదు. నదులేమి ? అవి పుట్టిన పర్వతములే యొక్కొక యెడ మటుమాయమై పోయినవి. ఉత్తర సముద్రములో కొన్ని కొండలు మునిగిపోయినవని వాయు పురాణము వాకొనుచున్నది. + +కృతమాల, తామ్రపర్ణి, పుష్పజాతి, ఉత్పలావతి అనునవి మలయపర్వతమునుండి స్రవించిన యమృత వాహినులు. వీనిలో తామ్రపర్ణి సుపరిచితము. ప్రసిద్ధమైన ఉదకమండలమే మలయపర్వతమని కొందరనుచున్నారు. + +సహ్యకుల పర్వత పుత్త్రికలైన గోదావరి, భీమరథి, కృష్ణవేణి, వంజుల, తుంగభద్ర, సుప్రయోగ, కావేరులు దక్షిణ భారతము నానంద నిలయము గావించినవి. + +ఋసీక, సుకుమారి, మందగ, కూసపలాణిని యను వాహినులు శుక్తిమత్కుల పర్వత సంతానము. + +ఋక్షకుల పర్వతము గన్న గారాబు బిడ్డలు శోణ, నర్మద, మందాకిని, దశార్ణ, చిత్రకూట, తమస, పిప్పల, +శ్రోణి, కరతోయ, పైశాచిక, నీలోత్పల, విపాశ, జంబుల, శుక్తిమతి, మక్రుణ, త్రిదివ అనునవి. + +వింధ్యకులపర్వతము తాపి, పయోష్ఠి, నిర్వింధ్య, మద్ర, నిషధ, వేణ్య, వైతరణి, శితిబాహు, కుముద్వతి, తోయ, మహాగౌరి, దుర్గ, అంతళ్ళిల అను జలకన్యలను గన్నది. + +పారియాత్ర కులపర్వతమునుండి వేదస్మృతి, వేదవతి, వృత్రఘ్న, సింధు, వర్ణాస, చందన, సతీర, మహతి, పద, +చర్మణ్వతి, విదిశ, వేత్రవతి, శిప్ర, అవంతి, అను స్రవంతి సంతానముద్భవిల్లినది. + +ఇట్టి నదీమతల్లులకు పుట్టినిం డైన యీమహాపర్వతముల వయస్సెంత? ఇవి యెప్పటివి? వీనికి తావైనభూమి వయస్సు రెండువందల కోట్ల యేండ్లని భూతత్త్వవేత్తలు నుడువుచున్నారు. మన పురాణములు వై వస్వతమనువు 300 కోట్ల యేండ్ల వెనుకటి వాడని చెప్పినవి. ఈ వైవస్వత \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0874.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0874.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4544a92aa90dfb97f256a66ab46f152da26cf6b8 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0874.txt" @@ -0,0 +1,34 @@ +మనువునకు మునిమనుమడే సుప్రసిద్ధ భరతుడు. ఈతని పేరనే మనభూమి భారతవర్షమని ఖ్యాతమైనది. ఈతడును +మనువే. కావున ఈ భూమి అంత వయస్సుగలదియని తేలుచున్నది. పర్వతములుకూడ కోట్ల యేండ్ల క్రింద నేర్పడి +నవే. కొన్ని కొండలు సుమారు 120 కోట్ల పై చిలుకు ఏండ్లక్రింద పుట్టినవని భూగోళశాస్త్రజ్ఞులు నిరూపించిరి. + +భారతవర్షము :- పురాణములన్నింటిలోను కడుంగడు ప్రాచీనములైనవి వాయు, విష్ణు, బ్రహ్మాండ పురాణములు. ఇవి భారతవర్షమును గుఱించి యేమి చెప్పినవి? ఖగోళజ్ఞులు ఏమిచెప్పిరి ? పరిశీలింతము. + +మేరుపర్వతము : మేరువు బ్రహ్మాండములో ఈశ్వర మాయ. ఇదియే దేవలోకము, మేరువు భార్య ధారిణి. +ఈమె బార్హిషదుల కూతురు. ఈమెకు మందర అను పుత్రుడేకాక మరి ముగ్గురు కూతుండ్రుకలరు. ఇది స్వాయంభువ మన్వంతరములోని ముచ్చట (వా. 30 - 35.) + +వెనుకటిరోజులలో మేరు శిఖరము ధగధగలాడుచు ముల్లోకములకు కనబడుచుండెడిది. దానికి సామిత్ర మని పేరు. దాని ఒక ప్రక్క హిమవంతుని కూతురు నివసించెడిది. (వా . 30 – 81.) + +మేరువు ఇలావృతవర్షము నడుమ నున్నది. మేరువునకు నాలుగువైపులను భద్రాశ్వ, భారత, కేతుమాల ఉత్తర కురుదేశము లున్నవి. ఇందు నీల, నిషధ, శ్వేత, హేమకూట, హిమవత్, శృంగవత్ పర్వతములును, హిమవత్పర్వతము నాశ్రయించి భరతవర్షమును, హేమ కూటము నాశ్రయించి, కింపురుష వర్షమును, నిషధ +హేమకూట పర్వతముల నాశ్రయించి హరివర్షమును, నీలశైలము నాశ్రయించి రమ్యకవర్షమును, శ్వేతపర్వతము నాశ్రయించి హిరణ్మయ వర్షమును, శృంగవత్పర్వతము నాశ్రయించి కురువర్షమును గలవు. ఇలా వృతవర్షముతో నివి మొత్తము ఏడు వర్షములు. + +జంబూద్వీపము :- స్వాయంభువుని కొడుకు ప్రియ వ్రతుడు జంబూద్వీపమును తన పెద్దకొడుకుకగు అగ్నిధ్రుని కిచ్చెను. అగ్నీధ్రుడు తన పెద్దకుమారుడైన నాభి యను వానికి జంబూద్వీపములో దక్షిణముననున్న హిమ వర్షము నిచ్చెను. (వా. 33-37-45.) జంబూద్వీపము + +నందు సిద్ధచారణ గంధర్వులు నివసించు కొండలు గల తొమ్మిది భువనములున్నవి. లవణ సముద్రము దానిని +చుట్టుకొనియున్నది. జంబూద్వీపములో భారతవర్షమునకు దక్షిణమున అంగ, యమ, మలయ, శంఖ, కుశ, వరాహ, +బర్హిణము లను నేడు అనుద్వీపము లున్నవి. అంగ ద్వీపములో మ్లేచ్ఛగణములున్నవి. యమద్వీపము బంగారమునకు పుట్టినిల్లు. మలయద్వీపములో మ్లేచ్ఛులున్నారు. ఇక్కడ చందనవృక్షాలెక్కువ. ఇదికూడ బంగారమునకు,ముత్యములకు నిలయము. ఈ ద్వీపములో మందర పర్వత మున్నది. దానిమీద సురాసురపూజితుడు శ్రీ అగస్త్య మహర్షి యుండును. ఇందు త్రికూట పర్వత మున్నది. దానిమీద 3000 యోజనాల లంకాపట్టణ మున్నది. అది రాక్షస నివాసము. దీనికి తూర్పున గోకర్ణ క్షేత్రమున్నది. శంఖ ద్వీపము నూరు యోజనాల పరపు. ఇది మ్లేచ్ఛ నివాసము, కుముద ద్వీపములో మహాదేవుని సోదరియగు కుముదను, మహాద్వీపములో ఆదివరాహస్వామిని పూజింతురు. + +ఇట్లు భూమికి నడుమ లవణ సముద్రము మేఖలవలె నున్నది. ఆ సముద్రములో అనుద్వీపాలున్నవి. + +వాటిలో పుట్టు మీసాలవారు, మోకాలి బంటివారు, వ్రేళ్ళు వెల్లంకులు, కాయలు గసుళ్ళు తినువారు, 'వావి వరుసలు లేనివారు, 80 ఏండ్లు బ్రతుకువారు గలరట! + +వీరు ఊరాంగ్ ఉటాన్ వంశ మూలపురుషులేమో ? ఇందలి మలయము నేటి మలయాఔనా ? బర్హిణ ద్వీపము నేటి బోర్నియో కావచ్చునా? + +మేరువునకు దక్షిణముగా హిమవత్పర్వతము, దానికి దక్షిణముగా సముద్రము వరకును భారత వర్షము, దీనికి +ఉత్తరమున అనగా హిమాలయమున కెగువ కింపురుష వర్షము, దానికి ఉత్తరముగా హరివర్షము కలవు. + +కొందఱు నవ్యపరిశోధకు లిట్లందురు: జంబూ ద్వీపములో దక్షిణపు పెడ భారత ద్వీపము. కావున నిది జంబూ +భారత ద్వీపము, దీని దక్షిణపుకొన భారత వర్షము. అది కూడ జంబూ ద్వీపమే. తత్సుచకముగా నేటికిని కాశ్మీరములొ +జమ్మూ అని కొంత ప్రదేశ మున్నది. జంబూ పదమునకు తద్భవమే జమ్మూ అనునది. + +బ్రహ్మాండ పురాణములోని జంబూద్వీపము వేరుగా నున్నది. దానిలోను నవఖండములున్నవి. వాని పేర్లు : \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0875.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0875.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..161b0d9cc61d2665a45c7cdc748f8dbeec4d19ec --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0875.txt" @@ -0,0 +1,18 @@ +(1) దైవఖండము (2) గభస్త్యఖండము (3) పురుష ఖండము (4) భరతఖండము (5) శరభఖండము (6) గంధర్వ ఖండము (7) తామ్రఖండము (8) శేరుఖండము (9) ఇందు ఖండము, ఈ తొమ్మిది ఖండములలోను వరుసగా (1) దేవ (2) భూత (3) కింపురుష (4) మానవ (5) సిద్ధ (6) గంధర్వ (7) రాక్షస (8) యక్ష (9) పన్నగు లుందురు. + +తక్కిన వర్షములలో యుగములు లేవు. కాని భారత వర్షములో నాలుగు యుగములున్నవి. భరతునికి పూర్వము దీనికి హిమవర్షము లేక హైమవతవర్షము అని పేరుండెను. నాభి అనువాడు దీనిని పరిపాలించెను. దీనికి నాభివర్షమని +కూడ పేరున్నట్లు గనబడుచున్నది. (వెన్నెలగంటి సూరన తెలుగు విష్ణుపురాణము) నాభికొడుకు ఋషభుడు. +ఋషభుని కుమారుడు భరతుడు. వానివలననే హిమవర్షమునకు భారతవర్షమని పేరువచ్చినది. అజనాభమనియు +దీనికి వ్యవహారముండేను. (భాగవత 5 స్కం.) + +సగరుని కుమారులు జంబూద్వీపమును త్రవ్విపోయుట వలన (1) స్వర్ణ ప్రస్థము (2) చంద్ర శుక్లము (3) ఆవర్తనము (4) రవణకము (5) మందేహారుణము (6) పాంచ జన్యము (7) సింహళము (8) లంక అను ఎనిమిది ఉప ద్వీపము లేర్పడినట్లు భాగవత పురాణము తెలుపు చున్నది. + +ఆర్యభటుడు తన సిద్ధాంత శిరోమణిలో 'లవణ సముద్రమునకు ఉత్తరముగానున్న భూమిలో సగము జంబూద్వీపము. ఇక మిగిలిన సగములో ఆరుదీవులును, ఏడు సముద్రములును ఉన్నవి.' అని చెప్పెను. + +లవణ సముద్రము 2701 యోజనాలు, నిరక్షరేఖ మీద లవణ సముద్రములో లంక యున్నది. నిరక్షరేఖ మీద లంక, రోమకము, సిద్ధపురి, యమ (వ) కోటి అను పట్టణములున్నవి. ఈ నాలుగు పట్టణములకు పరస్పర దూరము భూవృత్తములో నాలుగవ వంతు. అనగా తొంబది యంశలు. లంకలో సూర్యోదయమైనప్పుడు యమ(వ)కోటిలో మట్ట - మధ్యాహ్నము. సిద్ధపురిలో అ సమయము. రోమకములో నడికిరేయి. + +దీని తెలివిడి యిది :- ఎనిమిది యినుపచువ్వలు గల యొక గుడ్డగొడుగును తెఱచి నిలువుగా నేలలో నిలుచు +నట్లు పెట్టుదము. గొడుగునడుమ ఆధారముగానున్న కఱ్ఱ మేరువు యొక్క పాతు అని యనుకొందము. గొడుగు మీదికి ఉబ్బెత్తుగా వచ్చిన కఱ్ఱకొన మేరువు. దానిచుట్టు నున్న చిన్న గుండ్రని గుడ్డముక్క ఇలావృతము. ఇనుప చువ్వల చివళ్ళచుట్టును గుండ్రముగా ఒక దారమును కట్టుదము. అదియే నిరక్షరేఖ. ఆ దారముతో కలిసి మన కెదురుగానున్న ఒక యినుపచువ్వకు ఒక ముత్యమును కట్టి దానిని లంక యందము. దానికి సమదూరములో మరిమూడు ముత్యములు కట్టి వానిని తక్కిన రోమక, సిద్ధపురి, యమ(వ)కోటి యను పట్టణము అని యందము. దారము క్రిందనున్న ఆకాశము లవణసముద్రము. గొడుగుకఱ్ఱ నలుదెసల నున్న గుడ్డయే జంబూద్వీపము. మన కెదురుగానున్న యినుపచువ్వకు ఈవలి యావలి రెండుచువ్వల నడుమనుండి ఎగువకఱ్ఱ కొసవరకును గల ప్రదేశము భారతద్వీపము. దీనిని మూడుగా విభజించి క్రింది భాగమును, లంకను ఆశ్రయించియున్న దానిని, భారత .వర్షమని గుర్తింతము. + +ఈ రీతిగా పురాణములలో చెప్పబడిన జంబూద్వీపము, భారత వర్షము - ఆర్యభటుడు చెప్పిన జంబూద్వీపము, +భారతవర్షము సరిగా సరిపోవుచున్నవి. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0880.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0880.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..80d700592d441d44c2d96bbcf9ca1a2f632dbd45 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0880.txt" @@ -0,0 +1,104 @@ +ఆదమ్ స్మిత్ 51, 52,828,882 ఆర్టీసియన్ రావులు 48 +ఆదిభట్ల నారాయణదాసు 494, 674 ఆర్డెను. 588 +ఆదిమవాసులు (ఆఫ్రికా) 787 +ఆదిల్ షా 418 +ఆదిలాబాదు జిల్లా 682 +ఆనంద గజపతి 494, 707 +ఆనందగోత్రులు 452 +ఆర్థరు సింగరు 274 +ఆర్థిక ఖనిజములు 768 +ఆర్థిక భూగోళశాస్త్రము 775 +ఆర్థిక వ్యవసాయ ప్రణాళిక +(ఇండియా) 776 +ఇజేర్ 148 +ఇబ్ను ఫీల్డూన్ 308 +ఇబ్ను జబీరు 306 +ఇబ్ను ఫాడ్లన్ 805 +ఇబ్ను బతూతా 308 +ఇబ్నె అబి ఉసై బి ఆ 8 0 5 +ఇబ్నె అబ్దురబ్బీ 308 +ఆనందచరణ అగర్వాలా 406 +ఆనందరామ పుకను 404 +ఆ ర్నెజ్యూయెట్ 272 +ఇబ్నె అల్ హై ఛాం 305 +ఆర్మ్స్ట్రాంగు కమిటీ 521 +ఇబ్నెమాసం 807 +ఆనందవర్థనా చార్యులు 847, 709 ఆర్యదేవుడు 449 +ఇబ్నె మేటరు 305 +ఆనందవల్లి 785 +ఆర్యభటుడు 781, 800 +ఇబ్నెయూనుసు 805 +ఆనీబిసెంటు 482 +ఆర్యవటము (ఆర్యావతము) 184 ఇబ్రహీం ఆల్ఫజారి 305 +ఆర్య సమాజము 785 +ఆల్ ఫ్రెడ్ 424 +ఇబ్రహీం ఆదిల్ షా 420 +ఇబ్రహీం కుతుబ్ షా 41 6 +ఆనెగొంది 723 +ఆపస్తంబుడు 725 +ఆఫ్ ఘనిస్థానము 729 +ఆఫ్రికా 781 +ఆబు అలీ ఇబ్నెసీనా 804 +ఆబు నవాస్ 802 +ఆబు యూసుఫ్ యాకూలు +ఆల్ ఫ్రెడ్ మార్షలు 829 +ఆల్ - బహుతూరీ 302 +ఆలియా 306 +ఆలివర్ వెండెల్ హోమ్సు 271 +ఆలూఖ్ ఖాను 4 8 5 +ఆల్ కిండి 804 ఆల్గోకియన్ 288 +ఆల్డ్ బెర్గు 180 +ఆబుల్ అతాహియ 30 2 +ఆభిరులు 450 +ఆమ్లజని 745 +ఆమ్లజని - ఎసిటలీన్ వాయువుల +మంట 748 +ఆల్బర్టస్ మ్యాగ్నన్ 662 +ఆవ్-మిస్టర్ 481 +ఆసఫ్ జా 481. 488 +ఆస్కార్ వైల్డ్ 429 +ఆస్వాద్ ఆదుఆలీ 802 +ఇంజరం 643 +ఇమర్సను 429 +ఇమ్మడి నరసింహరాయలు 487 +ఇమాన్యుయల్ III 874 +ఇరాక్ 825 +ఇరాకీస్ 268 +ఇర్వింగు బాబిటు 274 +ఇలావృత వర్షము 799 +ఇలియట్ టి. యస్. 280, 429 +ఇలియనాయిస్ 280 +ఇ స్మెల్ ఆదిల్ షా 408 +ఈక్విడారు 284 +ఈగిల్సు 884 +ఆమిలు 65 +ఆయలా 47 +ఆయిలర్ 747 +ఆయుర్వేదము - ఆర్ష +ఇంట్రడక్కి యో ఇన్ ఎనాలిసిస్ +ఈలియాటిక్సు 78 +ఈశ్వరదత్తుడు 450 +గ్రంథములు 750 +ఇన్ ఫినిటోరం 747 +ఈశ్వరదేవుడు 187 +ఆయుర్వేద ధర్మములు 757 +ఇందూరు 180 +ఈశ్వర సేనుడు 450 +ఆయుర్వేదము - వైదిక +ఇంద్రభట్టారకుడు 454 +ఈశ్వరుడు 785 +ఆరణ్యకములు 784 +ఇక్ష్వాకులు 450 +ఆరా 688 +గ్రంథములు 750 ఇంద్రేశ్వర్ బర్ ఠాకూరు 405 +ఆరుణ కేతము 764 +ఆరెంజీనది 784 +ఆర్కె మెడీసు 765 +ఇఖవాన్-ఎస్-సఫా 804 +ఇజ్రాయిల్ 825 +ఇథోపియా 218 +ఇప్లం పుట్రీ. సి. 78 +ఈస్టరుపోర్బ్సు 278 +ఉండవెల్లి 358 +ఉత్తర అమెరికా 274 +ఉత్పలుడు 248 \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0881.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0881.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c4355edde52bbfe7c61b38cdc4eb10014415ec27 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0881.txt" @@ -0,0 +1,109 @@ +ఉదజని పరామ్లజనిదము 745 +ఉదయసింహుడు 72 +ఉద్భటుడు 847 +ఉద్యోతనుడు 211 +ఎమెలీ డికెన్సను 271 +ఎరతిమ్మానాయడు 474 +ఎరిక్ మెండెహసన్ 698 +ఎరిట్రియా 220 +ఎర్డీ +నార్ట్లను +311 +ఎర్నెస్టు హెమింగవే 272 +ఎర్రసిద్ద 480 +ఉపగుప్తుడు 387 +ఉపవర్షాచార్యుడు 161 +ఉపేంద్రచంద్ర వేఖారు 408 +ఉప్పుగల్లు 181 +ఎర్స్కిన్ కాల్డ్వెల్లు 272 +178 +ఎఱ్ఱమల 174 +ఉమామహేశ్వరము +ఉమేళచంద్ర ఛటర్జీ 405 +ఉమ్రావ్ సింగు 266 +ఉరుగ్వే 288 +ఊటుకూరు 175 +ఊల్పు 47 +ఋ గ్వేదము 848 +ఋ +ఎంకన్న 88 +ఎజ్రాపౌండు 278 +ఎడిత్ వార్టన్ 278 +ఎడిసన్ 258, 426 +ఎడువార్డు 688 +ఎడ్గా వెర్బరు 278 +ఎడ్గాల్ లీ మాన్స్టర్సు 273 +ఎడ్నా సెంటు 278 +ఎడ్మండు విల్సను 274 +ఎడ్మండు స్పెన్సరు 425 +ఎడ్ల రామదాసు 489 +ఎఱ్ఱసముద్రము 825 +ఎఱ్ఱాప్రెగడ 476, 570 +ఎలకూచి బాలసరస్వతి 435, 534, 601 +ఎలమంచి పుల్లాజీ పంతులు 814 +ఎలిజబెత్తురాణి 425 +ఎల్మర్ రై ను 274 +ఎల్లా రెడ్డి 177 +ఎల్లోరా 826 +ఎస్కి మోలు 267 +ఏంట్రీసు 272 +ఏగంటివారు 489 +ఏచమనాయడు 472 +పచిన్ హెడ్ 28 +ఏథెన్సు 815 +ఏనీబాడ్ స్ట్రీట్, 271 +ఏనుగు లక్ష్మణకవి 801 +ఏర్చూరి సింగన 578 +ఓగిరాల జగన్నాథకవి 550 +ఓజన్ ఫాంటు 699 +ఓజోన్ +ఓటోహాన్ 122 +£35 365 +ఓమరుతీర్థ 405 +ఓరుగల్లు 178, 187 +ఓరున్టెడ్ 298 +ఓల్డుఫీల్డు సి. జె. 228 +ఓవెన్ లిస్టర్ 273 +ఓ హెన్రీ 272 +ఔరంగజేబు 69, 177, 226, 480 +క +కంకంటి పాపరాజు 485, 602 +కంటకొస్సల 448 +కందనవోలు 418 +కందపురము (కంతేరు) 452 +కందబాలశ్రీ 451 +కందరుడు 46 2 +కందారవంశపు రాజులు 452 +కందుకూరి రుద్రకవి 435, 588 +కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులు +117, 411, 490, 580, 617 +కందుకూరు 183 +కంపరాయలు 466 +కటారుపల్లె 177 +కడప 175 +220, 424 కట్టోడియనులు 268 +ఐక్యరాజ్య సమితి 59, 60, 68, +ఐతరేయ బ్రాహ్మణము 444 +ఐన్-ఉల్-ముల్క్ +419 +ఎనమండ్ర వేంకటరామయ్య, 552 ఐన్ స్టయిన్ 122, 128, +ఎడ్వర్డు టైలరు 271 +ఎడ్వర్డు బెల్లెమీ 272 +ఎతిపాస్కనులు 268 +ఎనాగ్జి మీనను 78 +ఎన్వర్ హాక్సుహా 874 +ఎక్స్కాట్ పిడ్జి గెరాల్డ్ 272 +ఎమర్సన్ 271 +ఎమిలో వెలు 278 +ఒక్లూషన్ 745 +ఒరినాకో 288 +ఒలింపియన్ 864 +ఒస్ట్వాల్డ్ 888 +కదంబులు 458 +కదిరీ 174 +కదిరీపతి నాయకుడు 435 +కనుపర్తి అబ్బయామాత్యుడు 802 +కన్నారచోడుడు 458 +కన్హేరి 448 +కమలేశ్వర చలహా 405 +కమ్మింగు ఇ, ఇ. 278 \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0883.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0883.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..476444984259f8412bf6f3b267d0de81b5692424 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0883.txt" @@ -0,0 +1,114 @@ +కెప్టెన్ కార్ 551 +షేమేంద్రుడు 847 +335188 +కేతన-మూలఘటిక 460,535, 568 ఖండదేవుడు 216 +కేథరైన్ అనీ పోర్టరు 278 +కేశవ చంద్రసేను 74, 77 +కేశవ మిశ్రుడు 847 +కైర్న్ జె. ఇ. 52 +కైలాసకోట 180 +5488 +కొండడు 186 +కొండనే 91 +కొండమ్మ 421 +కొండరాజు 421 +కొండవీడు 180, 198 +కొండాపురం 449 +కొండిపర్తి 186 +కొక్కిలి 454 +కొడ్డూర 448 +కొణిదెన 459 +కొణిదెన శంక రేశ్వరుడు, 459 +కొరవి గోపరాజు 575 +కొలంబను 267, 274 +కొలంబియానది 278 +కొల్లూరు 180 +కోటోపాక్సీ 88 +కోడితాడిపఱ్ఱు 181 +కోణార్కము 814 +కోనసీమ 182 +కోనిగ్ 180 +కోపర్నికస్ 187 +కోల్రాష్ 838 +కోల్రిడ్జ్, 428 +కోహలుడు 898 +3300 427 +కౌర్ నట్ 888 +కౌలూరి ఆంజనేయకవి 546 +• +క్షేత్రయ్య 488, 594, 886 +కేముడు 246 +గాము మల్లుదొర 879 +గాలన్ 429 +గాల్టన్ 198, 717 +గావూస్ 191, 195 +ఖడ్గతిక్కన 481 +ఖలీఫా అల్ మన్పూరు 805 +ఖలీఫా ఆలీ 302 +గ్లాన్ విల్లీ హిక్సు 274 +గ్లాస్ వర్తీ 429 +ఖలీఫాలే 802 +ఖలీపా-హరూన్.అల్ -రషీదు 804 +గ్లాస్ వ ర్తి ప్రిస్లీ +429 +గిబ్బను 427 +ఖ +ఖ వారిజ్మి 805 +గియాటో 686 +ఖాండేషు, 72 +గిరిధర దాస్ 606 +గిల్ +హార్డి +888 +భాప్రాజి 805 +గిల్బర్టు. డా. 298 +ఖాన్ బహదూర్ అర్దేషీర్ ఇరానీ 620 గిరీంద్రనాథ ఠాకూరు 382 +భార వేలుడు 447 +భీప్తి 805 +ఖుదీరాంబోసు 481 +ఖురాను 299 +ఖుస్తాబ్ లుఖా 804 +ఖుస్రూ 78 +ఖైస్బు జారిహ్ 301 +గ +గంగగోపాలుడు 461 +గంగయ 578 +గంగాధర మంత్రి 186 +గంగాధరుడు 464 +గండ +గుంతకల్లు 177 +గుడివాడ 180, 448 +గుణచంద్రుడు 210 +గుణాఢ్యుడు 447 +గుణేంద్రనాథ ఠాకూరు 882 +గుత్తి 178, 177, 418 +గుమ్మడి దుఱ్ఱు 448 +గురజాడ శ్రీరామమూర్తి 550, 709 +గురుదాస్ బెనర్జీ 480 +గుర్రం మల్లయ్య 488, 880 +గులాం ఆలీఖాను, 227 +గులాం రసూల్ ఖాన్ 485 +గగనేంద్రనాథ ఠాకూరు 882, 694 గుల్బర్గా 69 +గణపతిదేవుడు, కాకతి 179, 460, 689 గుల్మార్ు 247 +గణపవరపు వేంకటపతి +కవి 535, 540, 545, 595 +గణేశచంద్ర గోగోయీ 405 +గయాజుద్దీను 480 +గయార్డానో బ్రూనో బెనెడిక్టు 74 +గరికపాడు 198 +గాంధీ మహాత్ముడు 500 +గాగిన్ 267 +గాజులబండ 449 +గా టెమాలా 279 +గాము గంటందొర 879 +గూటెన్ బర్గు జొహన్నిస్ 117, 494, +708 +గూడెము 880 +47 +గెలీలియో 187 +గెలెటి, ఎ. 551 +గ్రెగర్ మెండెల్ 716 +గ్రే 49, 428 +గేటు బేరు 277 +గ్రేటు స్లేవు 277 +గై రొమియా 328 \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0884.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0884.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..bae216c9400dcae4ecd0db6acddeb0c7268e04f1 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0884.txt" @@ -0,0 +1,111 @@ +గోదావరి 83, 179, 224 +గోన బుద్ధారెడ్డి 589 +గోపాలకృష్ణ గోఖలే 480 +గోపాలచరణ ద్విజుడు 402 +గోపీనాథ పాఠకవి 402 +గోపీనాథము వేంకటకవి 604 +గోమఠం శ్రీనివాసాచార్యులు 708 +గోలి 448 +గోల్డుస్మిత్ 427 +గోవిందభగవత్పాదులు 152 +గోవిందమిశ్రుడు 402 +గోవిందవర్మ 458 +గోళకి మఠములు 179 +గోళ్ళవంశపునాయకులు 589 +గ్రోపియస్ 898 +గ్రోషియస్ 47 +గౌడపాదాచార్యులు 154 +గౌతమి 182 +చాందుబీబీ 72 +చాణూరుడు 4 45 +చారుదేవి 451 +చార్లెస్ I 874 +చార్లెస్ ఎల్ పామరు 383 +చార్లెస్ ట్రాక్టను బ్రౌను 271 +చార్లెస్ మార్టిన్ హల్ 388 +చార్లెసు సౌరియా 79 +చాళుక్యభీముడు 455 +చిక్కప్ప ఒడయరు 177 +చిత్రకవి పెద్దనార్యుడు 545 +చిత్ర సేన జఖరియా 406 +చిత్తాపుఖాను 588 +చిత్రావతి 175 +చిన తాతయ్య, ఆత్మూరి 64 +చిన తిమ్మరాజు 215 +చిన తిమ్మరాయలు 469 +చిన తిరుమలయ్య 208 +గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి 282, 447, 639 చిన బొమ్మనాయకుడు 216 +గౌతమీ బాల §, 447 +గౌరన 540, 547,574 +గ్రీనులాండు 274 +ఘంటసాల 448 +ఘంట సింగయ 575 +ఘసానీడ్ 323 +ఘాజీ తుగ్లకు 485 +చండ వర్మ 452 +చండుడు 210 +చంద్ర కుమార అగర్ వాలా +చంద్రగుప్తుడు 887 +చంద్రధర బారువా 405 +చంద్రశ్రీ 448 +404 +చిన రంగారావు 482 +చిన్నన్న 208 +చిన్నయసూరి 490, 588, 549 +చిన్నా దేవి 418 +చిమ్మపూడి అమరేశ్వరుడు 570 +2858689 +8288 +చుటు వంశపు రాజులు 450 +చెంజెర్ల 178 +చెన్న కేళవ గుట్ట 174 +చెస్టర్న్ 428 +“చెస్టర్ ఫీల్డు 428 +చేమకూర వేంకటకవి 590 +చొక్కనామాత్యుడు 975 +చోడబలి 458 +ఛాద్విగ్ '122 +ఛార్లెస్ బీర్డు 274 +చక్రకుడు 246 +చరకుడు 11, 14, 750 +చరిగొండ ధర్మన్న 588 +ఛాసరు 423 +ఛార్లెస్ మేయరు 278 +జ +జంబు కేశ్వరుడు 723 +జంబూ ద్వీపము 799, 800 +జంషీద్ షా 420 +జకోబీ 212 +జక్కన 578 +జగన్నాథ పండితుడు 215, 347 +జగ్గయ్య పేట 91, 450 +జగ్గరాయలు 470 +జటాచోడ భీముడు 458 +జటావర్మ సుందర పాండ్య 481 +జనీవా 48 +జనోక్రీట్సు 915 +జమిత్బుమామరు 801 +జమైకా 280 +జమ్మూ 800 +జయదేవుడు 347,398, 589 +జయమంగళి 175 +జయప్రభ 449 +జయసింహుడు 458 +జర్మనీ 58 +జలాలుద్దీను ఇజక్ 228 +జస్టినియస్ 874 +జాంబెజీ 9, 78 4 +జాక్ లండను 278 +జాకబ్ గ్రిమ్ 424 +జాక్విన్ మిల్లరు 272 +జాన్ ఆస్టిన్, సర్ 49 +జాన్ కోపింగ్ 80 +జాన్ గోల్డు ఫెచర్ 273 +జాన్ డాస్ పాపను 272 +జాన్ డ్యూయీ 272 +జాన్ ఫిస్కీ 274 +జాన్ బట్టోసు 272 +జాన్ బిల్లింగ్సు 278 +జాన్ మిల్ 185 +జాన్ మ్యూరు 272 +జాన్ లాద్రోవ్ మాట్లే 271 \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0886.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0886.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e3a84af6ee70786ae383a06bbe8987829f92a4e7 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0886.txt" @@ -0,0 +1,111 @@ +చార్యులు 208, 584త్రిలో చనాచార్యుడు 188 +తాళ్లపాక తిమ్మక్క 584 +తాళ్లపాక పెదతిరుమలా +తాళ్ల రేవు 648 +తిక్క II 482 +తిక్క భూపతి 460 +తిక్కన సోమయాజి 18, 460, 588 +తిమ్మరుసు 488 +నిమ్మానాయడు 474 +తిరుపతి వేంక టేశ్వర కవులు 494 +తిరుమలభట్టు 197 +తిరుమలమ్మ (తిమ్మక్క) 204 +తిరుమ ల రాజు 418 +తిరుమల రాయలు 469 +తిరుమలాంబ 417 +త్రిబిజోంద్ 217 +త్రిభువనమల్లుడు 188, 459 +త్రివిక్రముడు 210 +త్వెర్ 217 +థాకర్ 428 +థామ్సన్ 194 +థామస్ జఫ్ ర్ సన్ 271 +థామస్ నెల్సన్ 272 +థామస్ పైనీ 271 +థామస్ మూర్ సర్. 425 +థామస్ లింకన్ 229 +థామస్ వుల్ఫు 272 +థామస్ హార్డీ 428 +తిరుమలాచార్యులు, మేలిగిరి 197 +తిరు వేంగళ నాథుడు 422 +తిరు వేంగళప్ప 208 +థారన్ఘన్ వైల్డర్ 274 +థియోడార్ డ్రీజర్ 272 +థియోడార్ పార్కరు 271 +తిలక్ 160,796 +థియోడార్ రూజ్ వెల్టు 274 +తుపాకుల అనంతభూపాలుడు 599 థియోడార్ II 219 +తుపాకుల కృష్ణప్ప 597 +తుళువ ఈశ్వరరాయలు 487 +తూము నృసింహదాసు 488 +తూర్పు చాళుక్యులు 454 +తెనాలి రామకృష్ణుడు 582 +తెలుగుచోళుడు-పొ తపి 459 +తెలుగుచోళుడు- నెల్లూరు 459 +తెలుగు బిజ్జుడు 480 +తెలుగు భాషాసమితి 552 +తె మూర్ షా 729 +తైలపదేవుడు 292,468 +త్రైలోక్యనాథ గోస్వామి 408 +త్రైలోక్యమల్లుడు 188 +తోటరాంబ 214 +తోడరమల్లు 72 +తో పూరుయుద్ధము 47@ +తౌహిల్ అల్ హకీం 807 +త్యాగరాజు 432, 594 +2 +థూ నెన్ 338 +థేల్సు 76 +దండి 210, 347 +దండినాథ కవితా 405 +దక్షిణ అమెరికా 281 +దగ్గుపల్లి దుగ్గన 574 +దయానంద సరస్వతి 785 +దాచభూపతి 178 +దానార్ణవుడు 291, 458 +దామెర్ల రామారావు 630 +దామెర్ల వేంగళభూపాలుడు 485 +దామెర్ల వేంగళనాయకుడు 599 +దామోదర దాసకవి 402 +దామోదరవర్మ 452 +దాయభీమ 460 +దిట్టకవి నారాయణకవి 602 +దిన్-ఇ-ఇలాహి 72 +దివ్యజ్ఞాన సమాజము లేలి +దివి 190. 152 +దీపకర్ణి 445 +దీపాలదిన్నె 265 +దుతిరాముడు 403 +దున్దిరాజు గోవిన్ద ఫాల్కే SEP +దుర్ ష ర్రూకిన్ 407 +దూబగుంట నారాయణకవి 602 +దేవ బోధిసత్వుడు 449 +దేవరకొండ 138 +దేవరాయలు II, 220 +దేవవర్మ 452 +దేవీప్రసాద నారాయణ +చౌదరి 632, 682 +దేవీప్రసాదు చౌదరి 886 +దేవీంద్రనాథ ఠాకూరు 77 +దేవేద్రవర్మ 814 +దైత్యారీ భూషణుడు 408 +దైవచంద్ర తాలూక్ దారు 405 +దొడ్డాంబిక 184 +దొడ్డా రెడ్డి 182 +దొమ్మరాజు 468 +దోరాల 375 +దోస్తు మహమ్మదు 729 +ఢ +ధనంజయుడు 209, 847 +ధన్వంతరి 751 +ధరణికోట 268 +ధర్మవరము 178 +ధాన్యకటకము 446 +ధాన్య వాటీపురము 180 +ధారాసేనుడు 209 +ధూర్జటి 57.9 +ధేనూ యక్కండ 180 +ధోండు కేశవ కార్వే 640 +న +వందలాల్ బోసు 886, 882 +నందికంత పోతరాజు 477 \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0887.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0887.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fdc2e333465a6aa3879b3334344a55640aed2597 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0887.txt" @@ -0,0 +1,112 @@ +నంది కేశ్వరుడు 280 +నంది తిమ్మన 975, 579 +నంది దుర్గము 174 +నంది మల్లయ్య 575 +నాప్ దొర 880 +నాయని కా దేవి 446 +కా +నారాయణ తీర్థులు 688 +నారాయణభట్టు 457 +నందివర్మ (త్రిలోచన పల్లవుడు) 451 నారాయణమ్మ 878 +నందుడు 186 +,, +నకులచంద్ర భూయాన్ 405 +నగరాక్ 262 +II, 452 నారాయణ సూరి 208 +న గేంద్ర నారాయణ చౌధురి 408 +నడుపూరు 182 +నన్నయభట్టు 457, 580,534, 585 +నన్నెచోడుడు 458, 584, 585 +నరసభూపాలుడు 589 +పరసింహ (హోయసల) 462 +నరసింహ గుప్త 245 +నరసింహరాయలు, +నాసిక్ 105, 448 +నాసిరుద్దీన్ 808 +పంచాగ్నుల ఆదినారాయణ +శాస్త్రి 540 +పండరంగడు (పాండురంగడు) 455 +పచ్చకప్పురపు తిరువేంగళకవి 589 +పతంజలి 208,751 +పద్మనాభ గోహైబారువా 405 +పద్మధర చిలిహా 405 +నిజాం ఉల్ ముల్కు అసఫ్ జా 401 పద్మావతి 458 +నిజాం షా 420 +నిజామలీఖాన్ 483 +నిజాముద్దీన్ 308 +నిట్టల ప్రకాశదాసు 488 +నిత్యనాథసిద్ధుడు 882 +నిథోమాకస్ 815 +నిడదవోలు 182 +నిశ్శంకుడు 781 +(సాళువ) 204, 467 నిగ్రో 740 +నలినీ చాలా దేవి 405 +నల్ల నూకయ రెడ్డి 180 +నల్ల సిద్ధి 480 +నవకాంతబారువా 406 +సహఫణుడు 447 +నాగనాథుడు 179 +నా +నాగసముద్రముగుట్ట, 175 +నాగానాయడు 178 +నాగార్జునకొండ 98 +నాగార్జునాచార్యుడు 285, 449 +నాగార్జునుడు (సిద్ధ) 751, 752 +నా గేశ్వరీదేవి, యమ్, 882 +నాచనసోముడు 571 +నాజరు జంగు 481 +నాడీమండలము 41 +నాదిర్ ఖాను 729 +నాదిర్షా 481 +నానాజాతి సమితి 47, 60, 220 +నాన్సీ హేంక్స లింకన్ 229 +నీల్ మణిఫుకన్ 405 +నీలకంఠ దీక్షితులు 215 +నీలపర్వ 274 +నీలపల్లి 648 +నుదురుపాటి చిదంబరకవి 598 +నుదురుపాటి వెంకన 598 +నుదురుపాటి వేంకటకవి 548 +నుదురుపాటి సాంబకవి 598 +నూరీ 227 +న్యూటను 188 +న్యూ మెక్సికో 280 +నెగ్రెయిస్ అగ్రము 22 +నెథేనియన్ హాథారన్ 271 +నెపోలియన్ 60,280 +నెల్లూరు 175 +- +నై జరునది 784 +నైలునది 788 +నైషథము తిమ్మకవి 546 +ప +పద్మనాయకులు 182 +పరశురామపంతుల లింగ +మూర్తి 489 805 +పరాంకుశదాసు 438 +పర్షియా 217 +పల్లవులు 451 +పవడప్ప 177 +ప్రతాపరుద్ర గజపతి 488 +ప్రతాపరుద్రుడు 178, 184, 415, 482 +ప్రతాపసింహుడు 72 +ప్ర మోదకుమార్ +ప్రమోదకుమార +ప్రయిరీ 278 +ఛటర్జీ 121, 886, 692 +ఛటోపాధ్యాయ 680 +ప్రవరసేనుడు 458 +ప్రవరుడు 876 +ప్రసన్నలాల్ చౌధురీ 405 +ప్రసాద భూపాలుడు 552 +పాంటూరు 452 +పాండురంగస్వామి 781 +పాత్రో 500 +పానారుసీను 182 +పాపఘ్నీనది 175 +పామరు 9 +పార్థసారథి. 821 +పాల్ 689 +పాల్ ఎల్మర్ మోరు 274 +పాల్ గాగి 687 +పంచవర్ష ప్రణాళిక I, II, 777, 778 పాల్ నాష్ 689 \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0888.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0888.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ad018a292ee53d376f97a5f1ffbedc442eeb4d34 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0888.txt" @@ -0,0 +1,110 @@ +పొల్ లారెన్సు డ౯ బారు 273 +పాల్ లీస్పర్ ఫోర్డు 278 +పాలై స్పై నాక్ 887 +పాలవేకరి కదిరీపతి 598 +పెదకోమటి వేమా రెడ్డి 477, 572 ప్రోల రాజు I- కాకతి ice +పెదగడ్డపాలెము 884 +పెదతిమ్మరాజు 421 +పెద తిరుమలరాయలు 470 +పాల్కురుకి సోమనాథుడు 362, 488 వెదవలస 880 +పావ్ లోవ్ 258 +484, 564, 566 పెద విజయరామరాజు 482 +పింగళి సూరనార్యుడు 580 +పిండిప్రోలు లక్ష్మణకవి 608 +పిగ్మీ-బుష్ మళా 740 +థియజు 815 +పినాకో 689 +పిన్లే పీటరు డన్నీ 278 +2005. 3. 194 +పియర్, కె, +పియర్సాల్ స్మిత్తు 424 +పిల్లలమఱి పినవీరభద్రుడు 575 +పీతాంబరుడు 400 +పీటర్ బెహరన్స్ 896 +688 +పురందరదాసస్వామి 205 +పురుషో త్తముడు 209, 884 +పురుషో త్తమ గజపతి 467 +పురుషో త్తమ దీక్షితుడు 598 +పుల కేళి II, 458 +" +I. 454 +పులిన బేహారు దత్తు 692 +పులోమావి 448 +పుష్పగిరి తిమ్మన 801 +పుష్పదంతుడు 212 +పూ ఫెళ్లాడార్పు 47 +పూసపాటి వీరరాజు 548 +ఫ్లూటార్కు 428 +పృథ్వీసింగ్ 882 +వృధురామద్విజకవి 402 +వెంటా ఎరినాస్ 280 +వెండెమేరు 175 +వెటగోనియా యెడారి 281 +పెట్రోలియం వి. నస్బీ 278 +పెదవేగి 454 +పెద్దగా విడిపర్రు 298 +పెద్ద బ్రూఫెల్ 886 +పెద్దాపురపుకోట 65 +వెనామా 279 +పెన్నా నది 174, 175 +పెనుగొండ 178, 177. 205 +ప్రోలరాజు II, 188, 455, 988 +ప్రౌఢదేవరాయలు 487 +ఫజలలీ కమిషను 502 +ఫణిగిరి 449 +ఫయిజీ 221 +ఫర్మా 191 +ఫరుక్ షయ్యర్ 480 +ఫాక్ లాండు 11 +ఫాయిజ్ 227 +పెమ్మసాని తిమ్మానాయకుడు 418 ఫిరోజిషా బహమనీ 468 +పెరల్ హార్బరు 288 +పెరాగ్వే నది 281 +పెరిప్లస్ 688 +పేరూ 283 +పెల్లానగరము 315 +పేజీ 272 +76, 315, 818, 881 +"వేసియోలి 4 +వైటరు 688 +పైఠను 448 +పైడిపాటి లక్ష్మణకవి 548 +పైథాగరస్ 78 +పొట్టి శ్రీరాములు 501 +పొత్తపి వేంకటరమణకవి 545 +పొన్నిగంటి తెలగన్న 587 +ప్రొద్దుటూరు 197 +పో 271 +పోతా రెడ్డి 179 +పోతులూరి వీర బ్రహ్మం 489 +పోర్టు బ్లెయిర్ 28, 25 +పోర్టోరికో 280 +ప్రోక్సినఠా 815 +ప్రోలయ వేమా రెడ్డి 179, 182. +ఫాస్కల్ 191 +ఫిం. డు. పీకిల్ ఉద్యమము 382 +ఫిలిఫ్ టిడాడ్జి 85 +ఫిలిప్ ఫ్రైన్యూ 271 +ఫిలిప్ బారీ 274 +ఫిలిప్ వెబ్ 69 6 +ఫిలిప్స్ 864 +ఫిలిప్పైను దీవులు 280 +ఫిలెడిల్ ఫియా +288 +ఫిషర్ 192, 194 +ఫెడ రేష" ఆఫ్ ఇండియన్ ఛెంబర్సు +ఆఫ్ కామర్సు 608 +థెరిసా 480 +ఫేసు 816 +ఫ్రాంక్ లాయడ్ రైట్ 701 +ఫ్రాంకు నారిస్ 272 +ఫ్రాంసు 170 +ఫెడరిక్ 747 +ఫ్రాన్సిస్ పార్క్ మెన్ 271 +ఫ్రీమన్ ఇ 272 +ఫ్రెండు ప్రొ 882 +ఫ్రెడరిక్ జాక్సన్ టర్నరు 274 +ఫ్లోరిడా 280 +ఫేజరు నది 276 +184, 485. 476, 570 బంటు భాషలు 740, 748 \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0889.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0889.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..45af70ac73240563b4b47eece7b6ccbca13b3ab8 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0889.txt" @@ -0,0 +1,112 @@ +కాల +బందరు 648 +2550217 +21 305 +బ +బలిపురము లి +బక్షీ ఉల్ ము మాలిక్ 66 +బగ్దాదు 824 +బజ్ బారువా 404 +బద్దె భూపాలుడు 589 +బమ్మెర పోతన 578 +బర్ న్సు 427 +250-427 +బలరామ ద్విజుడు 402 +బల్లాలదేవుడు 488 +బీర్బల్ సహానీ 811 +బీర్ థమ్ 420 +బీర్ సింగు- రాజా 223 +బీహారీమల్లు 71, 78 +బీహారు రాష్ట్రము 259 +బుంగు 9 +బుక్కపట్టణము చెరువు 175 +బుక్క రాజు 417 +బెర్గ్ సన్ 128 +బెర్లింగ్ షాసెన్ 9 +బెర్డెలాట్ 79 +బెలక్ మాక్సు 429 +బేకను 78, 126, 185, 426 +బేగం సుల్తానా 224 +బేడ్ సా 91 +బేతరాజు I 186 II 186 +బుక్క రాయలు I 177, 468, 728 బేతి రెడ్డి 468 +" +బుక్కసముద్రము 177 +బుడా పెస్టు 266 +బుద్ధ భద్రుడు 98 +బల్లియ చోళుడు 458 +బహావుద్దీన్ ఘప్తావ్ 724 +బుద్ధ వర్మ 451 +బుద్ధుడు 107 +బహుజనపల్లి సీతారామా +బుద్ధోపలితుడు 449 +చార్యులు 490, 587, 540, 549 బుస్సీ దొర 481 +బళ్ళారి 178 +బాడపుడు 456 +|| 108 +బాదపుడు 292 +బానుహిలాల్ 804 +కాయిల్ జి. ఎ. 486 +బాల గంగాధరతిలక్ +II 467 +బూత్ టార్కింగ్ టన్ 273 +బూలర్ 265 +బ్యూనాస్ ఇర్సి 828 +బ్లూ నైలునది 220 +బృహత్పలాయనులు 452 +బెంగాలు విభజన 429 +బెంగో అఖాతము 9 +లోకమాన్య 431, 495 బెం గ్వేలా లి +బాలసరస్వతి 181, 188, 410 బెంజాన్సను 425 +బాల్కను యుద్ధము 1874, II 874 బెండమూర్లంక 64 +బాషా రు ఇబ్ను బుర్డు 302 +ఇబ్నుబుర్డు +బిందుసారుడు 886 +బిజ్జుల చినతిమ్మ భూపాలుడు 858 +బిణాబారువా 405, +బినందచంద్ర బారువా 406, 495 +బినెడ్ సైమను 194 +బిపిన్ చంద్రపాల్ 118, 480 +బియర్సు 272 +0-806 +బిల్హణుడు 349 +0424 +బెంధాము 185 +బెకెరెల్ 121 +బెట్టదేవుడు 480 +బెన్ జమిన్ ఫ్రాన్ క్లీన్ 271 +బెన్ని కల్పను 689 +బెన్ హెక్టు 274 +బెనెట్ 42 9 +బెయిత్ అల్ హికా 804 +బెర్ట్రాండు ర సెలు 5 +బెర్నార్డుషా 121 +బెర్కిలీ 128 +బేదునూరు 229 +బేయస్ 191 +బై జంటెన్ యుగము 685 +బైన్కర్ షాక్ 47 +బై రాంఖాను 71 +బొబ్బిలి యుద్ధము 482 +బొర్నార్డు 688 +బొహంబి యార్కు 884 +బోధిశ్రీ 450 +బోధిసత్వుడు 109 +బోన్ సన్ ఆల్ కాట్ 271 +బోట్టస్మన్ 388 +బోవెరీ 721 +బోస్టన్ 271 +బ్రాండు 79 +బ్రాంవెలు డబ్ల్యుసి, 274 +బ్రాహ్మణములు 764 +బ్లాకుమూరు ఆర్. పి. 274 +బ్రన్ 718 +బ్రెజిల్ 288 +బ్రెట్ హార్పే 272 +బ్రెడ్ హార్ట్ 272 +డౌనింగు-మి సెస్ 428 +బ్రౌను సి. పి. 485,580, 588, 549 +భక్తిరాజు 182 +భగవాన్ దాసు 71 +భగీరథి 682 +భట్ట తౌతుడు 246, 847 \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0890.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0890.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..11b1f3aefdde1353ef1f66773cc608b9ae5f1fb0 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0890.txt" @@ -0,0 +1,115 @@ +ఇల +భట్టిప్రోలు 91. 448 +భట్టి దేవి 461 +భట్టెందురాజు 246 +భట్టోజీ దీక్షితుడు 218 +భద్రశాసంఘము 61 +భవానంద మిశ్రుడు 402 +భరత మహర్షి 209, 847 +భరద్వాజుడు 750 +భరుకచ్ఛపము 448 +భవ్విరాజు 93 +భాగవత మిశ్రుడు 402 +భానుదత్తుడు 847 +భానుదేవుడు IV 478 +భామహుడు 347 +భార్హూత్ 100 +భావ వివేకుడు 4 4 9 +భాస్క రవర్మ 400 +భాస్క రాచార్యుడు 8, 4 +భాస్కరుడు (మొదటి) 781 +భివావతి 620 +భీమరుసు, చాళుక్య 186 +భీమునిపట్నం 642 +మంచన, 571 +మండ లక్ష్మీ నరసింహాచారి 586 +మంత్రి భాస్కరుడు 569 +మక్కా, 298, 824 +మడక ళిర 178 +మడికి సింగన 574 +మడ్డి 108 +మణి రామది వాజ్-బారువా 403 +మదరాసు 646 +మద్రాసు ఫిలింలీగు 621 +మద్దిలేరు 175 +మదీనా 800. 324 +మధురాంతక దేవి 457 +మల్లికార్జునరాయలు 487 +మల్లి కార్జునుడు 4రణి +మల్లియ రేచన 544 +మల్లు భట్టు 197 +మసూద్ సుల్తాజా 371 +మసూదుఖాను 224 +మహమత్ షేహ878 +మహమ్మను II1 467 +మహమ్మదు ఇబ్న్ అబ్దుల్ వహాబ్ 324 +ముహమ్మడు ఇబ్ను ఇషాఖ్ 805 +మహమ్మదు కుతుబ్ షా 224 +మహమ్మదు కులీకుతుబ్ షా 224 +మహమ్మదు ప్రవక్త 800, 824 +మధురాంతక పొ త్తపిచోళుడు 460 మహమ్మకము పియారు 406 +మన్నారుదేవుడు 598 +మనీ బర్కటీస్ 406 +మనుమసిద్ది 460 +మనోరథుడు 246 +మన్నె రాజులు 47 4 +మన్మగండ గోపాలుడు 488 +మన్రో 177 +భీమేశ్వర క్షేత్రము 4 4 7 +భువనగిరి 178 +మమ్మటుడు 210, 847 +మయూరశర్మ 458 +మరింగంటి నరసింహాచార్యులు 605 +భువ నేశ్వర వాచస్పతి మిశ్రుడు 402 మరింగంటి సింగరాచార్యులు 605 +భూతి రాజతనయుడు 246 +భూతిరాజు 2 4 6 +భూయాన్ డాక్టరు 408 +భృగుమహర్షి 188 +భైరవానితిప్ప 178 +భోజదాసు 489 +భోజుడు 209, 847 +భోలానాథ దాసు 404 +మంకరుడు 400 +మ +మంగళగిరి ఆనందకవి 608 +మంగిరాజు 454 +మంగోలియను జాతి 268 +మర్కెంటైల్ సిద్ధాంతము 882 +మట్టే. +డా 424 +మలక ప్ప నాయకుడు 177 +మల్ల దేవుడు 459 +మల్లప్పకొండ గుట్ట 174 +మజే 9 +మలాస్ఫినా 862 +మల్రాజు 410 +మల్లాంబ 184 +మల్లా రెడ్డి 179. 587 +మలియంపూడి 292 +మహమ్మదుషా 179, 478 +మహాయానము 93 +మహిమ చంద్రవరా 406 +మహేశచంద్ర గోస్వామి 407 +మహేశ్వర నియోన్ 408 +మాంటిస్క్యూ +167 +మాక్ కిన్లే కాటరు 27 2 +మాక్స్వెల్ 195 +మాక్స్ వెల్ యాండర్ సను 274 +మాక్సు ఈస్ట్మక్షా 274 +మాద్దాలాడు 219 +మాచ్యూ అర్నాల్డు +మాఠరీదేవి 450 +428 +మాఠరీపుత్ర శ్రీవీరపురుషదత్తుడు 450 +మాథోస్మిజు 689 +మాదన 465 +మాదన్న 85, 226 +మాదయగారి మల్లన 875, 598 +మాదానాయడు I. 478 +మాదానాయకుడు 180 +మాధవదేవకవి 401 +మాధవనాయడు 178 +మల్లి కార్జున పండితారాధ్యుడు 568 మాధవరావు టి. నర్. 490 +మల్లి కార్జునభట్టు 589 +మాధవవర్మ 452.III, 468 \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0891.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0891.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..54015a27c481d2757d95dce1789055718a734ed5 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0891.txt" @@ -0,0 +1,115 @@ +మాధవశర్మ 186 +మాధవాయపాలెం 648 +మాక్సింహుడు 71 +మానవీరుడు 462 +మానెట్ 687 +మామిడి వెంకయ్య 54 9 +మామిళ్ళపల్లి 197 +మార్కు ట్విక్షా 278 +మారన 876, 569 +మారప 466 +మారయ రెడ్డి II, 182 +మార్క్వర్డ్ జె. వి. 278 +మార్గరెట్ మిఛల్ 271 +మారినెస్కో 136 +మార్కొపోలో 180, 640 +మాల్ థస్, ఆర్ . 83లి +మాలిక్ కాఫరు 465 +మాలిక్ మహమ్మదు 488 +మార్కోడు 69 +మాల్కోమ్ కాలే 274 +మార్కు బేగర్ 689 +మారిస౯ యస్. ఐ. 274 +మారినేట్ 6 88 +మార్క్సు 828 +మార్కేటరు 274 +మార్లో 425 +మాలిక్ ఇబ్రహీం 420 +మాసూం 226 +మాస్కోజియం 268 +మిర్జా 227 +మిల్టను 428, 428 +మిల్లి సిసిల్ , డి. 819 +మిసిసిపి నది 274 +మిస్సౌరి 277 +మీడులు 409 +మీర్ కమరుద్దీజా 480 +మీర్జా అబ్దుల్ లతీవు 228 +మీర్జా హకీము 72 +మీగ్దుమ్లా 66 +మీవాడు 71 +ముకుంద రాయలు 416 +ముకుళ చంద్రుడు 692 +ముకుళాహ్వయపురము 180 +(ముక్కుళపురము) +ముజఫర్ జంగ్ 481 +ముద్దప 468 +ముద్దళగిరి 594 +మునీరు ఉల్ ముల్క్ +485 +ముకులభట్టు 847 +ముప్పెడి నాయకుడు 462 +ముమ్మడి చోళ రాజ రాజు 458 +ముమ్మడి నాయకుడు 188 +మురారిరావు 177 +ములంగూరు 178 +మువ్వార్ ఖాను 416 +ముహిబుల్లా బిహరి 805 +మెంకెను హెచ్. ఎల్. 274 +మెకంజీ నది 276 +మెకాలే 428 +మెక్సికో 279 +మెగస్తనీసు 445, 568 +మెడగాస్కరు ద్వీ 731 +మెదకు 180 +మెనిక్ 219 +నిక్ 218 +మెళైజాథాలర్ ఆట్మ 85 +మెసా పెద్దానాయకుడు 418 +మేనర్సు జలసంధి 28 +మేముహ 43 +మేరియ +ఇవాన్సు 428 +మేరియ కాఫర్డు యఫ్. 278 +మేరియా సిండ్రిల్లా 270 +మేరీ ఎల్లెస్ ఛేజు 278 +మేరీ జాజష్ట 278 +మీర్జామహమ్మదుసయీదుమీర్జుమారిరి మేరీ టాడ్ 280 +మైకేల్ విగిల్ వర్తు 271 +మైలారుదేవుడు 178 +మైలిగదేవుడు 468 +మైల్సుడా 404 +మైస్ వాండరులో హె 698 +మొగలితుఱ్ఱు సంస్థానము 65 +మొట ఫిలి 180 +మొట్టాడం వీరయ్యదొర 979 +మొయిని హారిస్ 689 +మొహమ్మదు బి అబ్దుల్ అజీజు 805 +మోక్షముల్లరు 75 +మోగల్లు 878 +మోటుపల్లి 180 +మోరోపంతు పింగళే 65 +య +యజ్ఞశ్రీ శాతకర్ణి 448 +యమన్ 218 +యముడు 14 +యశోవర్మ 245 +యాండాబు సంధి 404 +యాఖుత్ 805 +యాగంటి లక్ష్మయ్య 485 +యాచమనాయడు 470 +యానాం 643 +యార్డి 198 +యాట్సు 429 +యుద్ధమల్లుడు 458 +యుద్ధమల్లుడు II 292 +యువాన్ చాంగ్ 262, 400, +యూకాను 363 +యూక్లిడ్ 765 +యూఫ్రటీసు నది 825 +యూల్ . జి. యు 196 +యూసఫ్ ఆదిల్ ఖాను 468 +୪ +రంగరాజాధ్వరి 214 +రంగాజమ్మ 485, 592 +452, 454 \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0896.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0896.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..44aa2b9757476406c1bd1795ca592cf0f2a5785d --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0896.txt" @@ -0,0 +1,112 @@ +సూర్యకుమార భూయాన్ 405 +సూర్యఖరి దైవజ్ఞుడు 408 +సెంటు లారెన్సు 268 +సెన్నా చెరబ్, 408 +సెమెటిక్ భాషలు 740, 748 +సెయింటు పాల్ డిలోయాండా 9 +సెయుఫ్ ఇబ్నెయాజన్ 808 +సెపిన్ 79 +సెవెరీస్ సెబోఖు 1 +పైరకూస్ 767 +నైవుద్దాలా, 307 +సొపారా 448 +సోక్రటిస్ 815, 819 +సోణారామ చౌధురీ 406 +సోమదేవరాజు 417 +సోమయమంత్రి 181 +సోమాలీలాండు 220 +సో మేళ్వరుడు I 457 +సోవియట్ రష్యా 62 +సౌదీ అరేబియా 824 +స్కందవర్మ 452 +స్కాటు 428 +స్కూటారి, 872 +స్టాటిరా 885 +స్టార్ ్కయంగు 278 +స్టీఫెన్ డగ్లసు 280 +ఫీన్ కేన్ 272 +స్పినోజా 74, 77 +స్పియర్మన్ 19 4 +స్పెన్సరు 78 +స్వర్ణముఖి 175 +హనుమప్ప నాయడు 177 +హఫీజు 808 +హబీబుల్లా 729 +హమ్మ సిరినిక 450 +హరిభట్టు 587 +హవాయి 280 +హవి రామడే కా 406 +హరివర కాకతి 406 +హరివరుడు 400 +హరిశ్చంద్ర ముఖర్జీ 489 +హరిహరరాయలు II 468 +హరిహరరాయలు 468, 728 +హిరోషిమా 60 +హిస్పాసియోలా 260 +హీనయానము +హుబ్లి 22 +హునై౯ ఇబ్నె ఇషాద్ 20 +హుబై 804 +హుమాయూను 71, 221 +హుస్సేనల్లి 485 +హుళక్కి భాస్కరుడు 570 +హూకరు 75, 426 +గెల్ 74, 127 +హెజాజ్ 824 +హరీంద్రనాథ ఛటోపాధ్యాయ 429 హెన్రీ ఆడము 274 +హస౯ ఆవ్ సఘాని 306 +హస్తివర్మ 452 +హాంటి జాక్సను 272 +హాజీలెబీ 878 +హాడిల్ 306 +హాతింతాయి 823 +హామిల్టను 188, 288 +హారియట్ మన్రో 278 +హారిస్ 272 +హారీతీపుత్ర విష్ణుస్కంద చుటు +కులానంద శాతకర్ణి 450 +హారీతీపుత్ర శివస్కందవర్మ 450 +హార్డు క్రౌను 278 +హర్తుమను 180 +హాల శాతవాహనుడు 447, 563 +హాల్దారు 388 +హావెల్ ఇ. బి. 690 +హిందూపురము 174 +హిక్సు 829 +హిలేశ్వర్ బర్ బారువా 405 +హండె హనుమప్ప నాయకుడు 418 హిచాన్సెస్ యుద్ధము 884 +హండూ రాస్ 279 +హం పనాయడు 177 +హంపి 228 +హడమార్ 6 +హనుమకొండ 186 +హిమవత్పర్వతము 800 +హిమ్యరిటిక్ 298 +హిరాక్లిటసు 78 +హీరో రాజు 785, 788 +OF +హెన్రీ ఇలియట్, సర్ 228 +హెన్రీ జేమ్సు 272 +హెరీడేవిడ్ థోరూ 271 +హెన్రీ నీడెల్ కాన్ బీ 274 +హెమెటిక్ భాషలు 740, 749 +ఫార్మా 383 +హెరాల్డ్ ప్రెడరిక్ 279 +హెర్మియస్ 815 +హెర్వే ఎల్లెస్ 278 +హేమచంద్ర గోస్వామి 404 +హేమచంద్రబారువా 404, 406 +హేమచంద్రుడు 211, 847 +హేము 71 +హేమ్లిన్ గా రెండు 272 +హేలే సెలాగే 220 +హేవరిల్లా సంధి 280 +హైటరు 880 +హైడ్రా 87 +హైదరాబాదు 44 4 +హైదరాలీ 484 +హోమరు 426 +హోలీ ఎలయన్స్ 287 +హోల్డ్సుమను 180 +హ్యూగోవాన్ గ్రూటు 47 +హ్యూము 128, 185 \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0897.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0897.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d29c51bf133d99993e1cd45246cb7c7673fb13fd --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0897.txt" @@ -0,0 +1,71 @@ +అనుబంధము ౨. +పారిభాషిక పదములు +అంగ వర్తులత్వ సౌష్ఠవము - Radial Symmetry +అంగారయుగము - Carboniferous period. +అంజనము – Antimony +- +అండము - Ovum. +- +అంతర్గుహాక ములు – Coelenterata. +అయస్కాంత బిభ్రమిష - Magnetic moment. +అయస్కాంతశాస్త్రము – Magnetism +అయస్కాంతావలోకనశాలలు - Magnetic +observatories. +అలోహ ఖనిజములు - Non-metallic ores, +అవ శేపము - Precipitation. +అంతర్విధ్యుత్ప్ర్పతిష్ఠ - Internal Electrical Installation అవపాతము - Dip or Inclination. +అతోటములు – Walnuts. +- +- +అణు సంఘట్టన – Atomic Structure. +అతంచనక్రియ - Coagulation process. +అతితారశిలలు - Ultra basic rocks. +- +- +అతిభౌతిక శాస్త్రము – Metaphysics. +- +- +- Ultrasonics. +అతి శ్రుతి ధ్వని శాస్త్రము - +అధిక ర క్త స్రావము – Haemophilia. +రక్త +అనావృతమగు పొయ్యి - Open hearth. +అనిశ్చిత సమీకరణములు - Indeterminate equations. +అనుక్రమము – Sequence. +అనునాదము – Resonance. +అనుభవ మూలవాదము - Empiricism. +అనువర్తిత గణితశాస్త్రము - Applied mathematics. +అనువర్తిత యంత్రశాస్త్రము - Applied Machanics. +అపగత కేంద్రకము – Eccentric. +అపరిమిత కల్పములు - Infinite processes. +అవసర్పణరశ్మి వర్ణములు - Tunes of Spectrum. +అభితావనము – Annealing. +అభివర్ణి - Chromatin. +అభేద్య సంఖ్యావాదము – Prime Number Theory. +అభ్రక స్థానీయములు - Substitutes for mica. +అమ్మోనియా ద్వి ఉదజ భాస్వరితము - Ammonium +- +dihydrogen phosphate. +అయస్కాంతపు తుపానులు - Magnetic storms. +అవసరానుగుణమగు ఆకృతి రచన - Functional design +అవి క్షేమరూపము - Secretionary form. +అవిభాజ్య (ప్రధాన) సంఖ్యలు - Prime Numbers. +- +ఆంగారిక ఖనిజములు - Minerals of orginic origin. +ఆధార పంజరముల నిర్మాణము - Framed structure. +ఆధారము - Base +ఆవల్సితి చట్టనిర్మాణము - Emergency Legislation. +ఆమ్లజని - Oxygen. +ఆయతనము - Volume. +ఆవ ర్తనకాలము (డోలనకాలము) - Period of +ఆలేఖకుడు - Designer. +ఇత్తడి అచ్చుముక్కలు - Matrices. +ఇనుప గంధకిదము - Pyrites. +ఇష్టి కాశిలలు - Laterites. +ఉత్కీర్ణపద్ధతి - Intaligo. +ఉత్పరివర్తనము – Mutation. +ఉత్పాదకము - Transducer. +ఉత్ల్పవనము - Buoyancy. +- +ఉదజని - Hydrogen. +oscillation. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0898.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0898.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4deec2804eca27ac1ccae9cc25fc1b2832ef3a62 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0898.txt" @@ -0,0 +1,89 @@ +ఉదజహరికా (తా) మ్లము - Hydrochloric acid. +ఉపచయాపచయ క్రియలు - Metabolic activities. +ఉబికిన వ్రాత – Relief. +- +ఉభయగుణసృజనయుగ్మక ము - Heterozygous. +ఉష్ణతా ఉత్పాదనములు - Thermal generators. +ఉష్ణోత్పాదకము – Heater. +- +ఉష్ణోదక ప్రోతస్సులు – Geysers. +ఊర్ధ్వ మత్స్యయుగపు శిలారూప జీవములు - Upper +ఋ +Domain Fossils. +ఋజువిద్యుత్ప్రవాహ ద్వితంత్రీ వేషణము - Two wire +- +ఋణాంకము – Negative Number. +ఎఱ్ఱసుద్ద - Red ochre. +ఏకకణజీవి - Protozoa. +D. C. Supply. +ఏక గుణసృజన యుగ్మక ము - Homozygous. +ఏక ప్రసంక రణత్వము - Monohybridism. +- +ఏక ముఖ వికల్ప విద్యుత్ప్రవాహము - Single phase +A. C. +కలనగణితము - Calculus. +- +క వాటిక లు – Volves. +- +కాంతి వక్రీభవనము - Refraction of light. +కారణాంకము - Factor. +కిరణాతువు – Uranium. +- +- +కీలక స్థానము – Focal point. +కురువిందము – Corrundum +కుసుమాభము - Sea anemone. +- +కృత్రిమ సంపర్కము - Artificial Pollination. +కృత్రిమ సజ్జరసములు - Artificial resins. +కృమి రూపిజము – Vermiculite. +కేంద్రము - Main. +కేవల నిర్మాణ విశేషములు - Pieces of abstract +కొలిమి - Furnace. +కొలిమిసుద్ధ - Fire clay +Composition. +కోటిపూరక సంఖ్య- Complement Number. +క్రమసూచన సంఖ్యలు - Ordinal Number. +క్రమస్థాపనము - Grading. +క్రుమము +- +Cromium. +క్లీ బాణువులు - Neutrons. +త +ఏకముఖ విద్యుత్ప్రవాహము. Direct current (D. C.) - కిరణములు - X-rays. +- +ఏక ముద్రణము – Monotype. +ఏకాధిచుంబకము - Para magnetic. +ఏకోన చుంబనము - Diamagnetic +ఏటవాలు అక్షరములు - Italics. +G +క +కంకతినములు (టెనోఫోరా) - Ctenophora. +కందెన - Lubricant. +ర జలవృక్ష ప్రాంతములు - Mangrove swamps. +స్ఫతిజము - Crystolite. +క్షేత్ర వ్యావనము – Extension of fleld. +- +ఖండీలనము - Strobilation. +- +ఖటిక కర్బనితము - Calcium Corbonate. +ఖటిక ము - Calcium. +కం దెన స మ్మేళన ద్రవ్యము-Lubricating compound. ఖటియుగము - Cretacious period. +క ణ్యామండలము - Concentric. +కట్టడపురాళ్ళు – Building Stones. +క ణము – Particle. +కదళీమక్షికము - Drosophyla. +కరణీయాంకము - Irrational number. +- +కరణ్యం కము ~ Irrational Quantity. +కర్బన నిస్సారణము - Decarbonization. +కర్బనము - Carbon. +ఖనిజరంగులు - Ochres. +ఖనిజ సంబంధము - Inorganic. +గ +గంధక మిశ్రమ ద్రవ్యములు - Sulphur Compounds. +గంధ దృంహణము - Volcanising. +- +గణన సంఖ్యలు - Cordinal Numbers. +గణోద్వాహము – Group Marriage. +గరిమ నాభి - Centre of Gravity. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0899.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0899.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0bda783aa7a90bdfacf95444e51c2cef7700a5f7 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0899.txt" @@ -0,0 +1,90 @@ +- +గరిష్ఠ సామాన్య భాజక ము - Greatest Common +- +గాఢత – Intensity. +గుండ్లపొర - Conglomerate. +గుత్తహక్కు - Monopoly. +గొడుగురాయి - Lintel. +Factor. +గోతిక వాస్తువు - Gothic Architecture. +గోపాల సంస్కృతి - Pastoral Culture. +గోళ త్రికోణమితి – Spherical Trigonometry. +ఘ +ఘనగోళము - Solid Sphere. +- +ఘనపదార్థములు - Solid bodies. +ఘనము - Cube. +ఘనమూలము - Cube root. +ఘనాత్మకత – Cubism +- +- +చండాతువు – Tungsten. +చతుర్ని రాతువు – Plutonium. +చతు స్తంత్రీ ప్రేషణము – 4 wire supply. +చలన కలన గణితము - Differential Calculus. +చలన కలన సమీకరణములు. Differential Equations. +చలన రేఖా గణితశాస్త్రము - Kinematics. +చవిటి ఉప్పు - Earth Salt. +చవిటి సోడా - Saline Eflorescence. +చాయ – Tone. +చికిటకము – Planula. +చిట్టము - Hank. +చీలికతోకూడిన కాండ్యూట్ - Slit Conduit. +చూర్ణజము – Calcite. +- +- +చై తన్యసహితము – Organic. +చై నాసుద్ద – Kaolin. +ఛత్రికలు – Medusoids. +- +ఛత్రిక వర్గము – Scyphozoa. +ఛాయావాదము - Impressionism. +- +ఛేదన విస్తృతి ~ Cross Sectional Area. +99 +జంతు లేక వృక్ష సంబంధము - Organic. +జడపూరకము - Inert Filler. +జనక ము – Generator. +- +జలీయకము - Hydra. +- +జీవపదార్థము – Proto Plasm. +డింభదళ – Larva. +డ +డోలన వలయము - Oscillating circuit. +- డోలన పరిపథము - Oscillatory circuit. +తంత్రులు - +Cables. +తింత్రిణ్యామ్లక ము - Tartaric acid. +తీ గెలతో పేనిన వాహకములు - Stranded Conductors. +తులాదండము - Lever. +తెల్లసుద్ద +- +White Clay. +తేజాతువు - Radium. +త్రపుజా రేయిజము - Cassiterite. +త్రికోణమితి - Trigonometry. +త్రిజ్యా - Radian. +త్రిత౦త్రీ వేషణము - 3 wire supply +త్రిముఖ (దశా) వికల్ప విద్యుత్ప్రవాహము - Three +Phase A. C. +త్రై పరిమాణిక ములు - Three Dimensional. +త్వరణము – Accelaration. +- +ద +దంశ ఘటములు - Canidoblasts. +దళ - Phase. +దశాంశ భిన్నములు - Decimal Fractions. +'దిక్పాతము - Declination. +దిక్సూచి - Compass. +- +దిఙ్మండలము – Horizon. +దూలములు కట్టడము - Trabeated mode. +దృక్ రేఖాఫలక ము - Optical grating. +దృగ్విధానము – Optical Methods. +దృఢీకృతమైన సిమెంటు కాంక్రీటు - Reinforced +Concrete cement (R. C. C.) +దైనందినక మార్పు - Diunal Variation. +ద్రవకారులు – Fluxes. +ము +- \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0900.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0900.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..dd2c72bb83abba71e37fed8dd7756b77db1b329b --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0900.txt" @@ -0,0 +1,90 @@ +ద్రవ్యవేగము – Momentum. +- +ధనధ్రువ మార్గము – Anode. +- +ధనాంకము - Positive Number. +ధాతుఖనిజములు - Metallic Ores. +ధాతునిస్సారణము Extraction. +ధాతుమండలము - Tissue. +- +- +దాతుమిశ్రమములు – Alloys. +- +నత్రజని – Nitrogen. +- +నమ్యత్వము - Elasticity. +న +నావికా దిక్సూచి - Mariner's Compass. +నాళవిధానము - Conduit system. +నాళాభము - Solenoid. +నాళికా కాచము - Pipe line enamel +నిబంధన - Condition. +- +నిరోధకశక్తి – Incompressibility. +ని జేపజలాళయములు - Storage Reservoirs. +నిర్మాణాత్మక ము - Structure. +నిశ్శబ్ద విద్యుత్ప్ర్పయోగము - Silent electric discharge. +నీరసగంధకి కామ్లము - Dilute Sulphuric acid. +ప +పంక్తి ముద్రణము - Linotype. +పంపిణీ పెట్టె (ఫలకము) - Distributing board. +పచ్చసుద్ధ - Yellow Ochre. +పటలములు – Films. +పరవలయము - Parabola. +పరామ్ల జనిదము - Peroxide. +పరివర్తనములు - Cycles. +పలుగురాయి – Vein Quartz. +పునఃసృష్టి - Regeneration. +పునరుత్పత్తి కణము - Germ cell. +పురుషార్థశాస్త్రము - Philosophy of values. +పుర్వగకములు – Polypoids. +పుష్పజీవములు – Anthozoa. +- +- +పూర్ణాంక గుణిజము – Integral multiple. +పెద్ద కీలు - Master point. +పొటాసియ ద్వి ఉడజ భాస్వరితము - Potassium +పోగులు – Fibres. +- +పోత - Moulding. +ప్రతిమండలము - Eccentric. +ప్రతిరోధక ములు – Resistors. +dihydrogen phosphate. +ప్రతిస్ఫటిక పరిశోధనము – Colloid Research. +- +ప్రధాన తంత్రులు – Main leads. +ప్రధాన పరికర్మలు - Fundamental operations. +ప్రమాణవాదము - Quantum Theory. +- +ప్రమృత్తు - Kaolin. +ప్రమేయము – Function. +ప్రయోగ విధానములు - Operations. +ప్రా జేపక శాస్త్రము – Ballistics. +ప్రాణువులు – Protons. +- +- +ప్రేషణ అగ్రములు - Supply ends. +వేషణ యంత్రము - Transmitter. +ఫలదీక రణము - Fertilization. +- +ఫలమ క ము – Fruit fy. +ఫ్యూజు తీగెలు - Fuse wires. +బహురూపత - Polymorphism. +- +పారదర్శకత – Transparency. +బత్తిక - Blastilla. +పారద్యుతిక క్షేత్రము - Dielectric field. +పార్శ్వము – Lateral Part. +పిత్ర్య సంతతి - Filial generation. +పిత్ర్య సూత్రము - Chromosome. +పీడనజనిత విద్యుత్తు ఉత్పాదనము – Piezo electric +పీడనము - Pressure. +generator. +బిందువులు - Nodes. +బీజపూర్ణాంకములు – Algebraic Integers. +బీజము - Nucleus, +బీజ రసము ~ Germ Plasm. +- +- +బీజ సంఖ్య - Algebraic number, +బీజ సంఖ్యా క్షేత్రము - Algebraic number field. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0901.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0901.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f8b637cc807f995fd771e52da57a795ea52835d5 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0901.txt" @@ -0,0 +1,93 @@ +బీటికలు - Fissures. +- +బేరియం గంధకితము - Barium Sulphate. +భార ప్లవదము - Barium. +- +. +భాస్వర త్రిగంధకితము - Sesani - Sulphide of +భిత్తి శృంగములు - Cornices. +భూ పీడనము – Earth potential. +భూమి కొలత డ్రాయింగు - Survey. +భూ స్ఫటికము - Felspar. +భేద్యత - Permeability. +భ్రమణ కీలక ములు - Rotating Pivots. +Phosphorus. +భ్రమణ ముద్రాయంత్రము - Washing Mangle. +భ్రాజాభ్రకము (ఫ్లోగో పైట్) - Magnesium mica. +భాజాస్ఫటీయములు - Spinels. +- +మగ్నము - Magnesium. +మ +మగ్నస్ఛటము - Magnalium. +మచ్చలుచేయుట - Cicatrization. +మధుశిలీంద్రకణములు - Yeast cells. +మధుసారము - Alcohol. +మధ్యోద్భిదములు - Mesphytes. +- +యథాదర్శనము – Perspective. +- +యశద గంధకిదము - Zinc blende. +రజనములు – Resins. +- +- +ర +రసాయనిక విక్రియ - Chemical reaction. +రసాయనిక వియోగము . Chemical decomposition. +రాచిప్ప రాయి – Steatite. +- +- +రాతిగుండ్లు – Float ore. +రాతినార - Asbestos. +రేఖాఫలకపు కిరణ పృథక్కరణము - Grating +Spectroscopy. +రేఖాఫలకపు కిరణపృథకరణమానము. Grating Spectro- +రేడియోనాళములు - Radio tubes +- +రోచాతువు - Venadium. +అంబరూప దైర్ఘ్యము - Vertical length. +లఘుజాభ్రకము = లెపిగోలైట్ - Lithium mica. +లయ - Rythm. +- +లాభాంశము – Royalty. +లిఖిజము – Graphite. +లోహపునాళములు - Metallic conduits. +వ +మలాభ్రకము=బయో బైట్ - Magnesium iron mica. వక్రీభవనఘాతాంళ (క) ము - Refractive Index. +మాంగనము – Manganese. +- +మాక్షికము – Pyrites. +- +మిశ్రమ సంఖ్య - Composite number. +మిశ్రలోహము – Alloy. +- +మీటలబల్ల - Key-board. +ముగ్గురాయి – Barytes. +ముష (స) లకము - Piston. +మూలము - Radix, +మూసకట్టు – Mould. +మెట్టురాళ్లు — Trap rock. +మెట్లుగా తీర్చుట - Terracing. +మెరుగుడు ఖనిజములు - Abrasives. +మైకా లెక్సు - Micalex. +- +- +యంత్రశాస్త్రము – Mechanics. +[metry. +వర్గపారస్పర్య సిద్ధాంతము Quadratic Reciprocity +వర్గమూలము—Square root. +వర్గావశిష్టములు - Quadratic Residues. +వర్గావశి ష్టేతరములు - Quadratic non-residues. +వర్ణజా రేయిజము – Chromite. +- +వర్ష పాతజలము – Meteoric water. +- +వలయాత్మక పటములు - Wiring Diagrams. +వశీకరణ యంత్రసాధనము - Control gear. +వసంతీకరణము - Vernalization. +వస్తున్వరూప నియమనము - Statistical quality. +వస్తుస్థితిశాస్త్రము – Statics. +- +వాయుచలనశాస్త్రము - Aero Dynamics. +వాయుశిఫలు (గాలి వేళ్ళు) - Mangroves. +వాస్తురూపము - Architectural form. +Law. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0903.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0903.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ca016f17cf865cbaaf0860221305d50dd09837b8 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0903.txt" @@ -0,0 +1,43 @@ +- +సహజసంఖ్య – Natural number. +సహజీవనము – Symbiosis. +- +సహాయక ద్రవ్యము – Mordant. +సుద్ద రాయిు. - Shale. +సన్న పుగుల్ల రాయి - Calcarius Tufa. +సూచ్యంగములు - Endoblasts. +సృజనవిద్య - Buginics. +సృజనశాస్త్రము - Genetics. +సృజని - Gene. +- +సైకతము - Silican. +సొరంగమార్గము — Caverus. +సోడా-ఆష్ - Sodium Carbonate. +- +సోడియ హరితము - Sodium Chlorate. +స్ఖలనము – Leakage. +స్థాపత్యము - Engineering. +స్థితికోష్ఠము – Statocyst. +- +స్థిర స్ఫటము – Duralumin. +స్థిరాంకములు - Constants. +· +- +స్థూపముద్రణము - Cylinder printing. +స్థితిక విద్యుచ్ఛక్తి - Electrostatic energy. +స్ఫటము - Aluminium. +స్పర్శసూత్రము - Anterina. +స్ఫటమయ విభాజీయశిలలు - Crystolline Rocks +and Schists. +స్ఫటామ్లజనిదము - Aluminium oxide. +- +స్ఫటిక ములు - Crystals. +స్ఫాళ్ళము – Alumite or Alumstone. +స్ఫోరిజము – Bauxite. +హరణోఠము - Gypsum. +హరిదామ్లపు అగ్గిపుల్లలు - Eximuriated matches. +హరీశుల్భిజము – Barytes. +- +హేతుప్రాధాన్యవాదులు – Rationalists. +- +హ్రాసవిభాజనము – Reduction division. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0904.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0904.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2175f84c32fc06d771adcde57ea971dd08ed1194 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0904.txt" @@ -0,0 +1,18 @@ +అనుబంధము 8. +ACKNOWLEDGEMENTS + +We desire to gratefully record our thanks to the following institutions that have helped us in various ways in the compilation of this volume :- + +1. The foriegn service of the United states of America, Madras for supplying us with a book "Layman's guide to modern art and 5 Photos Viz. 1. Experimental detonation under water, 2. The USS MUTILUS, 3. Abraham Lincoln, 4, 5 American Indians.” + +2. The Library of Congress, Processing Department, Washington, 25 D. C. Exchange and Gift Division for supplying three books, (a) Information please, 1954, Alamanac; (b) Introduction to Asia, (c) The New International 1955 Year Book. + +3. The Archaelogical Department, Govt. of Andhra Pradesh, Hyderabad for the supply of colour and half-tone blocks for the article on Ajanta. + +4. The Director of Information and public relations, Govt. Andhra Pradesh, Hyderabad for supplying needed information. + +5. The Telugu Bhasha Samiti, Madras for supplying six blocks. + +6. Principal Biswanath Mukharjee, College of Fine Arts, Hyderabad for supplying 5 blocks for the section of painting. + +7. The Ajanta Printers, Secunderabad for supplying some needed blocks for use in this volume. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0906.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0906.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..661b46f13f09ce81ede9ebf7391f1099b3184c91 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0906.txt" @@ -0,0 +1,152 @@ +పుట +తప్పు +ఒప్పు +పుట +తప్పు +ఒప్పు +263 Pavalion +286 కారుకుడైన +287 మోగ్యమయిన +288 సంఖ్యలోను +Pavilion +కారకుడైన +475 చనిపోయెచు +462 పల్లవ +465 రాజకియ +487 క్రీ.వ. +458 గుటూరు +యోగ్యమయిన +సంఖ్యలోను +326 ఉద్బిదజాలము +ఉద్భిదజాలము +845 కట్టుకొనినట్లే +కట్టుకొనినట్లే +848 మాశాచ్యుతన +మాత్రాచ్యుతన +850 ఆఖ్యాయిక +859 తైలోక్యమల్ల +ఆఖ్యాయిక +488 కార్డ్యము +త్రైలోక్యమల్ల +468 చేసికొ నెమ +878 ప్రవరుల +876 దిని యొక +885 అవనీద్రనాథ +889 గ్రహించి +414 భారతీయందు +428 పౌరసత్వము +కాలముండునది +424 speach. +426 +429 సవరింవ +481 మచిలీపట్నములో +ప్రవరుల +నిది యొక +అవనీంద్రనాథ +గ్రహించి +భారతమఁదు +పౌరస్వత్వము +speech +కాలముండునవి +సవరింప +వాక్యము మొదట +చదువుము or +467 విజయనగర +467 విషయ +477 జే సెమ +478 లోడ్పడెను +480 విరువబడు +481 సలఙ్ఞ తుజంగు +497 జీవిపము +497 కొమఱ్ఱాజు +498 అగ్రంథమాల +499 ఎన్నికలు +కము +502 రాష్ట్రకవ +504 మారు +504 అభ్రకోతృత్తి +(మచిలీపట్నము) 504 జల్లా +435 కైటబారుల +కైటభారుల +4 8 5 . క్పతోద్గీత +441 సమ్మరానంత +4 42 వికృతిలో +448 వినురురాయి +444 పాలులు +4 44 కవితా రతులు +445 ఆహారము +447 సప్తగోదావరి +449 రచించెమ +450 ప్రవక్తకు +453 అంతట +454 .శశాబ్దపు +455 పనుగ +458 తీరువైయ్యారు +457 జరివి +చనిపో యెను +గుంటూరు +వల్లవ +రాజకీయ +క్రీ.శ. +విజయనగర +విషయ +దార్థ్యము +చేసికో నేను +తోడ్ప డెను +పిలువబడు +సలబతుజంగు +జీవితము +కొమఱ్ఱాజు +ఆ గ్రంథమాల +ఎన్నికలు +రాష్ట్రము +నూరు +అభ్రకోత్పత్తి +జిల్లా +507 మిట్ట +మిట్ట +507 రాచిన్ప +నమ్మరానంత +వికృతితో +E07 రకపు +కృతోద్గీత +విసురురాయి +పాటలు +కవితా రీతులు +అహారము +సప్తగోదావరము +రచించెను +ప్రవర్తకు +అంతట +శకాబ్దపు +507 న్నిరోదక +526 1920 +538 సూత్రములలో +543 బల్లారి +5 45 పిశేష +574 భోజరాజీయము +585 పూర్వార్ధము +585 500 +586 సస్కృత +589 వనుట +592 స్వాతంత్ర్యము +ఏనుగు +తిరువై యారు +592 ప్రబంధ +జరిపి +598 పట్టంపు +రాచిప్ప +రక పు +న్నిరోధ క +1928 +సూత్రములలో +బళ్ళారి +విశేష +భోజరాజీయము +పూరార్ధము +'పంపి +సంస్కృత +ననుట. +స్వాతంత్ర్యము +ప్రబంధ +పట్టంపు \ No newline at end of file