diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/meta.json b/Chandragupta-Chakravarti/meta.json new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..971d82c137accd979d10459e1351e0ccc760a64c --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/meta.json @@ -0,0 +1,392 @@ +{ + "status": "done", + "saved": 128, + "total_pages": 168, + "filename": "Chandragupta-Chakravarti.pdf", + "pages": { + "2": { + "quality": 3 + }, + "3": { + "quality": 3 + }, + "4": { + "quality": 3 + }, + "5": { + "quality": 3 + }, + "6": { + "quality": 3 + }, + "7": { + "quality": 3 + }, + "8": { + "quality": 3 + }, + "9": { + "quality": 3 + }, + "10": { + "quality": 3 + }, + "11": { + "quality": 3 + }, + "12": { + "quality": 3 + }, + "13": { + "quality": 3 + }, + "14": { + "quality": 3 + }, + "15": { + "quality": 3 + }, + "16": { + "quality": 3 + }, + "17": { + "quality": 3 + }, + "18": { + "quality": 2 + }, + "19": { + "quality": 3 + }, + "20": { + "quality": 3 + }, + "21": { + "quality": 3 + }, + "22": { + "quality": 3 + }, + "23": { + "quality": 3 + }, + "24": { + "quality": 3 + }, + "27": { + "quality": 3 + }, + "28": { + "quality": 3 + }, + "29": { + "quality": 3 + }, + "30": { + "quality": 3 + }, + "31": { + "quality": 3 + }, + "34": { + "quality": 3 + }, + "35": { + "quality": 3 + }, + "36": { + "quality": 3 + }, + "38": { + "quality": 3 + }, + "39": { + "quality": 3 + }, + "43": { + "quality": 3 + }, + "44": { + "quality": 3 + }, + "45": { + "quality": 3 + }, + "46": { + "quality": 3 + }, + "48": { + "quality": 3 + }, + "49": { + "quality": 3 + }, + "51": { + "quality": 3 + }, + "52": { + "quality": 3 + }, + "54": { + "quality": 3 + }, + "55": { + "quality": 3 + }, + "56": { + "quality": 3 + }, + "58": { + "quality": 3 + }, + "59": { + "quality": 2 + }, + "61": { + "quality": 3 + }, + "62": { + "quality": 3 + }, + "63": { + "quality": 3 + }, + "64": { + "quality": 3 + }, + "66": { + "quality": 3 + }, + "67": { + "quality": 3 + }, + "68": { + "quality": 3 + }, + "69": { + "quality": 3 + }, + "71": { + "quality": 3 + }, + "72": { + "quality": 3 + }, + "73": { + "quality": 3 + }, + "74": { + "quality": 3 + }, + "75": { + "quality": 3 + }, + "77": { + "quality": 3 + }, + "78": { + "quality": 3 + }, + "79": { + "quality": 3 + }, + "80": { + "quality": 3 + }, + "81": { + "quality": 3 + }, + "82": { + "quality": 3 + }, + "84": { + "quality": 3 + }, + "87": { + "quality": 3 + }, + "88": { + "quality": 3 + }, + "89": { + "quality": 3 + }, + "93": { + "quality": 3 + }, + "94": { + "quality": 3 + }, + "95": { + "quality": 3 + }, + "96": { + "quality": 3 + }, + "97": { + "quality": 3 + }, + "98": { + "quality": 3 + }, + "99": { + "quality": 3 + }, + "102": { + "quality": 3 + }, + "103": { + "quality": 3 + }, + "104": { + "quality": 3 + }, + "107": { + "quality": 3 + }, + "108": { + "quality": 3 + }, + "109": { + "quality": 3 + }, + "110": { + "quality": 3 + }, + "111": { + "quality": 3 + }, + "114": { + "quality": 3 + }, + "116": { + "quality": 3 + }, + "117": { + "quality": 3 + }, + "119": { + "quality": 3 + }, + "120": { + "quality": 3 + }, + "121": { + "quality": 3 + }, + "122": { + "quality": 3 + }, + "123": { + "quality": 3 + }, + "124": { + "quality": 3 + }, + "125": { + "quality": 3 + }, + "126": { + "quality": 3 + }, + "128": { + "quality": 3 + }, + "129": { + "quality": 3 + }, + "132": { + "quality": 3 + }, + "133": { + "quality": 3 + }, + "135": { + "quality": 3 + }, + "136": { + "quality": 3 + }, + "137": { + "quality": 3 + }, + "139": { + "quality": 3 + }, + "140": { + "quality": 3 + }, + "141": { + "quality": 1 + }, + "142": { + "quality": 1 + }, + "143": { + "quality": 1 + }, + "144": { + "quality": 3 + }, + "145": { + "quality": 3 + }, + "147": { + "quality": 3 + }, + "148": { + "quality": 3 + }, + "150": { + "quality": 3 + }, + "151": { + "quality": 3 + }, + "152": { + "quality": 3 + }, + "154": { + "quality": 3 + }, + "155": { + "quality": 3 + }, + "157": { + "quality": 3 + }, + "158": { + "quality": 3 + }, + "159": { + "quality": 3 + }, + "160": { + "quality": 3 + }, + "161": { + "quality": 3 + }, + "163": { + "quality": 3 + }, + "164": { + "quality": 3 + }, + "165": { + "quality": 3 + }, + "166": { + "quality": 3 + }, + "167": { + "quality": 3 + }, + "168": { + "quality": 3 + }, + "169": { + "quality": 3 + } + } +} \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0002.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0002.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b7b3de09b366473485e957254fb04447970a8d23 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0002.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +చంద్రగుప్త చక్రవర్తి

+ +చారిత్ర గాథ

\ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0003.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0003.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2a61723fc6025aece6388cc972c7810f99ce4da5 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0003.txt @@ -0,0 +1,9 @@ +పునర్ముద్రణ

+15 డిశంబర్ 1956

+ముఖ చిత్రము

+శ్రీ వడ్డాది పాపయ్య

+అచ్చుః

+రాజేశ్వరి ప్రెస్,

+రాజమండ్రి.

+ +వెల 1 - 8 - 9

\ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0004.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0004.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..33ce9e8c9c7807a18edfb2d7e34d2d78176bf7de --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0004.txt @@ -0,0 +1,10 @@ +విజ్ఞాన చంద్రికా గ్రంథమాల - 2

+ +చంద్రగుప్త చక్రవర్తి

+ +రచన

+శ్రీ స్వామి విద్యానంద పరమహంస B. A.

+ +ప్రకాశకులు

+కాళహస్తి తమ్మారావు అండ్ సన్స్

+సంస్కృతాంధ్రబుక్‌డిపో (స్థా. 1882) రాజమండ్రి

\ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0005.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0005.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e01d9cf026599da948a1481ed0129bb5411045a6 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0005.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +ముందు మాట

+ +ఈ గ్రంథము మేము తలపెట్టిన హిందూదేశ పాలక చరిత్రమాల (Rullers of India Series) యందు మొదటి సంపుటము. దీనికి విషయము సమకూర్చుటయందు గ్రంథకర్త మిక్కిలి పరిశ్రమ చేయవలసి వచ్చినది. మన ప్రథమచక్రవర్తి చంద్రగుప్తుడు. ఆతనిం గుఱించి మొట్ట మొదట వ్రాయ నుపక్రమించితిమి. కాని ఇటీవల ప్రతి దినమును అక్కాలమును గూర్చి ఏదో యొక విశేషాంశము బయలు పడుచుండుటవలన సాధ్యమయినంత వఱకు ప్రాచీన నవీనాంశముల సమన్వయము చేయుట ధర్మమని యెంచి ఇంతకాలాతి క్రమంబునకు నోర్వవలసి వచ్చినది. + +ఆంధ్రమున వ్రాయఁబడిన చరిత్ర గ్రంథములలో నిదివఱకు నవలంబింపఁబడని నవీనపద్ధతు లిందు నవలంబింపఁబడినవి. చంద్రగుప్త కాలనిర్ణయము ఆంగ్లేయ చరిత్రకారులలో నగ్రగణ్యుల నందగువారి ఫక్కి ననుసరించి చేయఁబడినది. గ్రంథాంతమున "చంద్రగుప్తుని సమకాలీనులు" అను ప్రకరణమున స్వదేశీయులును పరదేశీయులును నగుఁ గొందఱు మహాపురుషుల జీవితములు వర్ణింపఁబడినవి. ప్రసిద్ధ పాశ్చాత్య చరిత్రకారులచే రచింపఁబడిన "జీవితచరిత్రముల" సారమిం దిమిడ్చినందులకు గ్రంథకారు లభివందనీయులు. + +ఇయ్యది చిన్న సంపుటమే యైనను నిద్దానిని జాతీయాభిమానముతోఁ జదువునట్టివా రెల్లరకును దీని యుపయోగము గొప్పది యని తోఁపక మానదు. \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0006.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0006.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..52dfc268fd5990ae90c67ae1881179ccec836605 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0006.txt @@ -0,0 +1,9 @@ +చంద్రగుప్త చక్రవర్తి

+ +మొదటి ప్రకరణము

+ +మగధ రాజ్యము

+ +మగధము ఆర్యావర్తంబునందు మిక్కిలి పురాతన కాలమునుండి ఖ్యాతివడసిన యొక మహారాజ్యము. ఈ రాజ్యము యొక్క వైశాల్యము వేరు వేరు యుగములయందు వేరు వేరు విధములుగ నుండినను మొత్తము మీఁద నీ దేశమునకు ఉత్తరమున గంగానదియు, దక్షిణమున వింధ్యగిరియు, పడమట శోణానదియుఁ, దూర్పున చంపాదేశమును నెల్లలుగా నుండెనని చెప్పవచ్చును. ఇప్పు డీ ప్రదేశమును దక్షిణబేహార్ అనియెదరు. బేహారనునది విహారశబ్ద భవనము. బౌద్ధయుగమునం దీ రాజ్యముయొక్క చుట్టుకొలత రెండువేల మూఁడువందల మైళ్లు. ఇందలి గ్రామములసంఖ్య యెనిమిది వేలు. + +మగధదేశపు రాజధాని ప్రథమమున గిరివ్రజ మను దుర్గము. పిదప క్రమముగా రాజగృహము, వైశాలి, పాటలీపుత్రము అను పట్టణములు రాజధాను లయ్యెను. ఉత్తర ప్రాంతమందలి రాజ్యముల యభివృద్ధియే యిట్టి మార్పులకు \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0007.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0007.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cfffb55b4b73b252691ced23491f40217d1cb401 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0007.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +ముఖ్యకారణము. గిరివ్రజ మయిదుపర్వతముల నడుమ నిర్మింపఁబడిన యొక దుర్గము. రామాయణమునందు గిరివ్రజ మీలాగుననే వర్ణింపఁబడి యున్నది.* + +మహాభారతమునం దీపర్వతముల పేళ్లు వైహార, వరాహ, వృషభ, నృషిగిరి చైత్యకము లయినట్లు చెప్పఁబడియున్నది. ♦ఇప్పు డీపర్వతములను జనులు వైభార, విపుల, రత్నోదయ, సోనగిరు లని వాడుకొనియెదరు. వైభార పర్వతము మీఁద జైనుల శాసనములు పెక్కులు గలవు. ఈ పర్వతము మీఁదనే క్రీ. పూ 543లో బౌద్ధుల యొక్క ప్రథమ పాంచవార్షిక సంఘము కూడియుండెను. గిరివ్రజము యొక్క చుట్టుకొలత నాలుగున్నర మైళ్లు. గిరివ్రజము కుశరాజు యొక్క కుమారుఁడగు వసురాజుచేఁ గట్టింపఁబడియె. కట్టిన శిల్పి పేరు మహాగోవిందుఁడు. గిరివ్రజపు రాతిగోడలకంటెఁ బురాతనమైన కట్టడము లెవ్వియు నార్యావర్తమునందుఁ గానరావు. గిరివ్రజమునే యిప్పటి జనులు పురాతన రాజగృహమని వాడెదరు. + +రాజగృహ పట్టణము గిరివ్రజమున కుత్తరమున అర్థ క్రోశము దూరమున నిర్మింపఁబడియె. ఈపట్టణము బింబిసారుఁడను నృపపుంగవునిచేఁ గట్టింపఁబడియె. ఈతని కుమారుఁడగు ప్రజాతశత్రువు గౌతమ పుత్త్రునకు సమకాలికుఁడు. ప్రస్తుత మీ స్థలమందు రాజగిర్ అను జీర్ణదుర్గ మొకటి గలదు. \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0008.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0008.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..409166746ee3cbbe18536cdf9831fe03c2b97eac --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0008.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +ఇఁక మగధదేశపు రాజులనుగుఱించి విచారింతము. + +మహాభారతకాలమునం దచ్చట జరాసంధుఁడను రాజు రాజ్యము చేయుచుండెను. అతఁడు మిక్కిలి పరాక్రమవంతుఁడు. ఆతని దాడికి ఓర్వలేక యాదవులు మధురానగరము విడిచి పాఱిపోయి ద్వారకలో నివసించిరి. అతఁడు పెక్కండ్రులగు రాజులను బట్టితెచ్చి తన చెఱసాలలో నుంచెనని మహాభారతమునందు వర్ణింపఁబడు యుండుటఁ జూడ నతఁడసామాన్య పరాక్రమశాలి యనియుఁ, బెక్కురాజులు తన్ను బలిసికొలువఁ బ్రభుత్వము చేయుచున్న చక్రవర్తియనియుఁ దోఁచుచున్నది. ధర్మనందనుఁడు రాజసూయ యజ్ఞముఁ సేయ నుద్యమించినప్పుడు కృష్ణ భీమార్జునులు గిరివ్రజమునకు బ్రాహ్మణులవలెఁ బోయి జరాసంధుని వధించి యతని చెఱసాలలోనున్న నసంఖ్యులగు మూర్ధాభిషిక్తుల విడిపించి, యతని పుత్త్రుఁడగు సహదేవునకే పట్టాభిషేకముచేసిన సమాచారము మహాభారతముఁ జదివినవా రందఱకును దెలిసిన విషయమే. + +మహాభారత యుద్ధమునం దీ సహదేవుఁడు పాండవపక్షమునం బోరాడి హతుఁడయ్యెను. అతని వంశపువారగు నిరువదియొక్కరు రాజులు తరువాత రాజ్యము చేసిరి. చివరవాఁడు పురంజీవుఁ డను నామాంతరము గల రిపుంజయుఁడు. వీరందఱును గలసి వేయిసంవత్సరముల వఱకు రాజ్యముచేసిరని పురాణమువలనఁ దెలియ వచ్చుచున్నది. పురంజయునిమంత్రియగు శునకుఁడు తన రాజును జంపి తన కుమారుఁ డయిన \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0009.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0009.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..658f66b548d3e44744f1134a0c10b483289a658a --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0009.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +ప్రద్యోతునకు రాజ్యము నిచ్చెను. ఈ వంశమువా రైదుగురు రాజ్యము నేలిరి. చివరవాఁడగు నందివర్ధనుని జంపి యాతని మంత్రియైన శిశునాగుఁడు రాజయ్యెను. ఈ వంశమునకు శిశునాగవంశ మని పేరు. శిశునాగుఁడు, కాకవర్ణుఁడు, క్షేమధర్ముఁడు, క్షత్త్రౌజుఁడు, బింబిసారుఁడు, అజాతశత్రువు, దర్శకుఁడు, ఉదయనుఁడు, నందివర్ధనుఁడు, మహానంది, అని శైశునాగులు పదుగురు. + +శిశునాగు డేడవశతాబ్దమున రాజయ్యెనని చెప్పవచ్చును. ఈ వంశమునం దయిదవవాఁడు బింబిసారుఁడు. ఇతనికి శ్రేణికుడని నామాంతరము. ఇతడు క్రీ. పూ. 528 వ సంవత్సర ప్రాంతమున అంగరాష్ట్రము నాక్రమించి వశపఱచు కొనెను. ఇతడు కోసలరాజు కూతుఁను లిచ్చవివంశ కన్యను వివాహమాడెను. ఈరాజు రాజ్యము చేయుచుండఁగనే గౌతమబుద్ధుఁడును, మహావీరుఁడును దమతమ క్రొత్తసిద్ధాంతములను మాగధులకు బోధజేసి నూతన మతాభివృద్ధి చేసిరి. జైన మతాచార్యుఁడగు మహావీరుఁడు బింబిసారుని రెండవ భార్యకు దగ్గరి చుట్టము. గౌతమ బుద్ధుఁడు తన జీవితములో చాలకాల మితని రాజ్యములోనే నివసించి యుండెను. రాజ్యము విడిచి సన్న్యాసి యయి బయలుదేరిన తరువాత బుద్ధుఁడు ప్రప్రధమమున రాజగృహమునందే గురువులయొద్ద తత్త్వవిచారము నేర్చుకొనెను. అతఁడు బుద్ధత్వము చెందిన బుద్ధగయ మగధ దేశములోనిదే. \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0010.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0010.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..68a7cfa231cf296c91ba6c797506c112b08c161b --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0010.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +బుద్ధుడు బింబిసారుని దనశిష్యునిఁ జేసికొని రాజగృహ పట్టణమునకు వెలపలనున్న వేణువనమునందు విశేషముగా వాసము చేయుచుండెను. అనేక రాజులును, విద్వాంసులును, బ్రహ్మవేత్తలును వేణువనమునకు వచ్చి యాతని మతమును స్వీకరించిరి. బుద్ధుఁడు నిర్యాణము చెందిన సంవత్సరముననే రాజగృహము నొద్ద సప్తపరిణెగుహలో ఏ నూరుగురు బౌద్ధాచార్యులు చేరి బుద్ధుని యుపదేశ వాక్యములను మూఁడు పిటకములుగా సంగ్రహించిరి. + +బింబిసారుఁ డిరువదియెనిమిది సంనత్సరములు రాజ్యము నేలి తన రెండవ భార్య కుమారుఁ డగు అజాతశత్రునకు పట్టముఁగట్టి తాను ముక్తిమార్గమును వెతకుచుండెను. కాని అజాతశత్రువు దుర్మార్గుఁడై దేవదత్తుఁ డనువాని బోధవలనఁ దండ్రిని జంపించెను. + +అజాతశత్రువు క్రీ. పూ 500 ల ప్రాంతమున రాజ్యమునకు వచ్చెనని చెప్పవచ్చును. గౌతమబుద్ధుని బోధవలన నీతనికిఁ దానుజేసిన పితృహత్యకై పశ్చాత్తాపముగలిగెననియు దరువాత నాతఁడు పరిశుద్దాచరణ గలవాఁడుగ నుండెననియు బౌద్ధ గ్రంథములు చెప్పుచున్నవి. ఈ యజాతశత్రువునకును, గోసలదేశపు రాజునకును, జరిగిన యుద్ధవిషయమైన యొకవింత కథ గలదు. అప్పటి కోసలాధీశ్వరుడు పసేనది. (ప్రసేనధీ ) ఈతని యక్కయగు కోసలాదేవి బింబిసారుని భార్య ; అనగా అజాతశత్రువునకు సవతి తల్లి. తన సవతికొమారుడగు నజాత \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0011.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0011.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d8d8c56c51bcc7503b5672384a84ce18725e50a0 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0011.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +శత్రువు తన భర్తను జంపగాఁ గోసలాదేవి యా దుఃఖముతో మరణ మొందెను. కోసలరాజులు కాశీరాజ్యములోని కొన్ని గ్రామములు కోసలాదేవికి నరణమిచ్చియుండిరి. ఆమె పోగానే యా గ్రామములు గోసలరాజయిన పసేనదిచే నాక్రమింపఁ బడియె. అందుపై ముసలివాడగు పసేనదికిని, అతని సవతి మేనల్లుడగు నజాతశత్రువునకును యుద్ధము ప్రారంభమాయెను. మొదట నజాతశత్రువునకు గొంచెము జయము కిలిగెఁ గాని నాల్గవసారి యాతడు దాడి వెడలినప్పుడు పసేనదిచేఁ జెఱఁబెట్టఁ బడియె. కాశీదేశము గ్రామములపై దనకు నేమియు హక్కులేదని యనిపించుకొని యాతని గోసలేశ్వరుడు విడిచి పెట్టెను. కాని చెఱలో నున్న కాలమందు నాతనికిని గోసలేశ్వరుని కూఁతునకును బ్రేమ యంకురించినందునఁ గోసలేశ్వరుడు తన కూతురగు వజిరా (వజ్రా) దేవిని అజూతశత్రువునకిచ్చి వివాహము చేసి వివాద గ్రామములనే యూమెకు అరణ మిచ్చెను. + +ఇట్లు కోసలదేశములోని కొంత భాగమును స్వాధీన పఱచుకొని యజాతశత్రువు గంగ కుత్తరమందున్న లిచ్ఛవీ దేశముపై దండు వెడలి రాజధానియైన వైశాలి పట్టణమును స్వాధీన పజచుకొనెను. అజాతశత్రుని తల్లి లిచ్ఛవీ రాజు కూతురైనందున యిప్పుడీతడు జయించిన రాజ్యము తాతదయినను, మేనమామ దైనను కావలయును. ఈ దిగ్విజయముచే నాతడు గంగా నదికిని, హిమాలయ పర్వతమునకును నడుమ నున్న రాజ్యముయొక్క ఎక్కువ భాగమును సంపాదించి \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0012.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0012.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d65ad911048a3b051166321ce683b2cf0d36fc59 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0012.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +మగధ సామ్రాజ్యముయొక్క వైభవమును హెచ్చించెను. అజాతశత్రువు క్రీ. పూ. 475 సంవత్సర ప్రాంతమున గాల ధర్మము నొందియుండవచ్చును. ఆతని మనుమడు ఉదయుడు. ఉదయుని కాలము క్రీ.పూ 450 ఇతడే పాటలీపుత్రపట్టణమును గట్టించెనని చెప్పెదరు. అతని తరువాత నందివర్ధనుడు, మహానంది అనురాజులు రాజ్యము చేసిరి. + +మహానందితో క్షత్రియకులము నశించినదనియుఁ దరువాత రాజ్యముచేసిన వారందఱును శూద్రులనియు మన పురాణకారుల యభిప్రాయము. మహానందికి ఔరస సంతానము లేదు. మహా పద్ముడను దాసీపుత్తుఁ డొకడు మాత్రముండెను. మహానందికి తరువాత మహాపద్ముడే మగధరాజ్యమునకు జక్రవర్తి యయ్యెను. \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0013.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0013.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b6abecc6923ec8533793b74b050865dd01a48b22 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0013.txt @@ -0,0 +1,6 @@ +రెండవ ప్రకరణము

+చంద్రగుప్తుని జననము

+ +క్రీ. పూ. 528 లో బింబిసారుని ప్రతాపము వలన నంగదేశాక్రమణముతోఁ బ్రారంభమయి క్రీ. పూ. 371 లో మహాపద్ముని దిగ్విజయము వలన దన ఛత్రముక్రిందికి దేశమంతయు రాఁగనిన మగధసామ్రాజ్యము క్రీ.పూ 321 లో జంద్రగుప్తుని భుజాదండము నాశ్రయించెను. + +ఈ చంద్రగుప్తుని యుత్పత్తియు వృద్ధియు మిగుల నాశ్చర్య కరములు. కాని వానిని గుఱించి ఇదమిత్థమ్మని సంశయ రహితంబుగ జెప్పుట కఠినకార్యము. పురాణములలో నొక రీతిగను, నాటక కధలలో వేఱొక రీతిగను, జైనబౌద్ద చరిత్రములలోను గ్రీకుల చరిత్రములలోను మఱొక రీతిగ నుండుటం బట్టి చరిత్ర కర్తలు దమ తమ చిత్తములకు సరి పోయిన ట్లూహ పోహలను విస్తరించి యున్నారు. కావున మన దేశమునందు సాధారణముగ నంగీకరింపఁబడి యుండు పద్ధతిని మొదట వ్రాసెదము. తరువాత నితరుల వ్రాతల ననువాదించెదము. \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0014.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0014.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..dcc07854ae453eda4207462235e7e0e6d8cc9db6 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0014.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +'నందాంతం క్షత్రియకులమ్' అని పౌరాణిక శాసనమును లోకోక్తియు గలదు. ఇందునకు దృష్టాంతము, కల్యాదిని నందమాంకితులు కొందఱు రాజులుండిరి. అందు మిక్కిలి ఖ్యాతిగాంచిన వాడు సర్వార్థసిద్ధి. ఇతనికి మహాపద్మనందుడు, ధననందుడు, మహాబలి యని నామాంతరములు. ఈతడు నవకోటిశతేశ్వరుండు. చిరకాలము భూమినేలెను. వక్రనాసికుఁడు మున్నగు బ్రాహ్మణు లతనికి కులమంత్రులు. వీరిలో రాక్షసుఁడనువాడు పరమవిఖ్యాతుడు. దండనీతి ప్రవీణుడు. నంధి, విగ్రహ, యాన, ఆసన, ద్వైధ, ఆశ్రయములు, అనియెడు షాడ్గుణ్య ప్రవిభాగముల నెఱింగినవాడు; శుచి, శూరుడు. ఇతడు నందమాన్యుడై రాజ్యభారమును ధరించెను. + +మహాపద్మనందుడు పెక్కు దేశముల రాజులను గెలిచి మిక్కిలి శూరుడని పేరొందెను. ఇరువది నలుగురు ఐక్ష్వాకులను, ఇరువది యయిదుగురు పాంచాలురను, ఇరువదినలుగురు హైహయులను, ముప్పది యిద్దఱు కాళింగులను, ఇరువది. యయిదుగురు శకులను, ఇరువది యాఱుగురు కురువులను, ఇరువది యెనమండ్రు మైథిలులను, ముప్పది యిద్దఱు శూరసేనులను, ఇతఁడోడించెనని వ్రాయబడి యున్నది. + +మహాపద్ముడు మిక్కిలి ధనవంతుడు. ఇతనియొద్ద మహాపద్మ ధనమున్నందుననే యితని కీ పేరువచ్చెనట. నూఱుకోట్లయిన నొకపద్మమగును. అట్టి పద్మములు వేయియయిన నొక మహాపద్మమగును. ఈతడు తన ప్రతాపముచే వృద్ధిపొందించిన \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0015.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0015.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c66a3a9175266c6fb81e7f9750014e6830618573 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0015.txt @@ -0,0 +1,8 @@ + +మగధ రాష్ట్రమునుండి పన్నులు, కప్పములు, కానుకలు దయా దాక్షిణ్యములు లేక లాగి ధనమును గుప్పలు పోసికొనినందున ధననందుఁ డాయెను. తాను సంపాదించిన ధనమును ఈతడు గంగానదిలోఁ బంచకోశములుగా బాతియుంచెనట. పైభాగము నందు నడ్డకట్టగట్టించి గంగా ప్రవాహమును ద్రిప్పి బయల్పడిన స్థలమునందు నయిదు గోతులు త్రవ్వించి వాని ప్రక్కలను రాళ్ల కట్టడముతో ననువుపఱచి లోభాగమున ధనమునించి కరగిపోసిన సీసముతో వానిని మూయించి, యడ్డకట్టను ద్రెంచి ప్రవాహము. నెప్పటి మార్గమునకు మరల్చి యా ధనము మీదుగ బోవునట్లు చేసెనట. ఈరహస్యము వెల్లడి కాకుండుటకై యాపనులయందు నియుక్తులైన పరిజనుల నెల్ల సంహరించి నట్లుగ ఒక గాధకలదు. + +గ్రీకువారి వ్రాతల ననుసరించి చూడగా క్రీ. పూ. 326వ సంవత్సర ప్రాంతమున ననఁగా అలెగ్జాండరు (సికందర్) ఈ దేశము మీదికి దండెత్తి వచ్చినప్పుడు, మగధరాజ్యము మహోన్నత్యము జెందియుండెను. ఆ దేశపు రాజునొద్ద 20,000 గుజ్జములును, 200,000 పదాతి సైన్యము, 2000 రథములును, 4000 ఏనుగులును వుండెను. + +నవనందులు-మౌర్యుఁడు

+ +మహాపద్మునకు ఇళయను పట్టపురాణియు, మురయను ఉంపుడుకతైయు గలరు. ఇళకు నెనమండ్రు కుమాళ్ళు గలిగిరి. తండ్రియయిన నందుడును, వీరును గలిపి నవనందులని పిలువ \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0016.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0016.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9da06e430cca1061e5eba66f83f7657042ea9ecb --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0016.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +బడిరి. మురకు బుట్టినవాడు మౌర్యుడని పిలువబడెను. ఈ మౌర్యుడే చంద్రగుప్తు డనికొందఱును నీ మౌర్యుని పుత్రుడే చంద్రగుప్తు డని మఱి కొందఱు వ్రాసియున్నారు. మొదటి పురాణగాధ ననుసరింతము. + +మహాపద్మనందుడు దుష్టస్వభావము గలవాడై ప్రజా పీడన మొనరించినందున నతడు ప్రజలకు నప్రియుడయ్యెను. ఇతడు కలికాంశుడనియు, శూద్ర ప్రాయుడనియు, అధార్మికుడనియు పురాణములు చెప్పుచున్నవి. విష్ణు, పురాణ వ్యాఖ్యానమునందీతడు ఏకచ్ఛత్రుడు, ఏకరాట్టు, లుబ్ధుడు, సర్వక్షత్రకర్త, పరశురామసద్రుశుడు అని వర్ణింపబడియున్నది. + +గ్రీకువారి వ్రాతను జూచినను రాజగు నందునిపై ప్రజల కప్రీతియనియు అతడు లుబ్ధుడును విషయ లంపటుడును అనియు దెలియుచున్నది. + +మఱియొక కధ చొప్పున నందునకు శకటాలుడను ప్రియమంత్రి గలడు. ఒకప్పుడు రాజునకు మంత్రిపై గోపము వచ్చి యాతడు మంత్రిని భూగృహములో ద్రోయించెను. అతనికి దేహయాత్ర మాత్రమున కవసరమగునంత ఆహారము పెట్టించు చుండెను. ఇట్లతడు ప్రాణావశేషుడై చెఱలో నుండగా పగతురు మగధము మీదికి దాడి వెడలివచ్చిరి. నందుడు శత్రులను భారదోలునట్టి యుపాయము గానక శకటాలుని చెఱనుండివిడిపించి యాతని మంత్రశక్తి మహిమచే శత్రువులను దిరస్కరింప గలిగెను. కాని తరువాత నాతఁడు \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0017.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0017.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8761639d7818785bf8d341b0501b93f32b3df88f --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0017.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +మంత్రిత్వము చేయనొల్లక యన్న సత్రాధికారిగ నుండుచు నందుల కప్రఖ్యాతి వచ్చునటుల గుట్రలు పన్నుచు దుదిని వాణక్యుని కోపమును రేగించి నంద నిర్మూలము గావించెనట. + +నందుని యధర్మపుత్రుడగు మౌర్యుడు బలసాహసములచేఁ బేరువడసెను. ఇతనికి చంద్రగుప్తుడు మున్నగు నూఱుగురు సుతులు గలిగిరి. వీరు మహా బలాడ్యులు. మౌర్యుడును మౌర్యుని నూర్గురు పుత్రులును నవనందుల సైన్యమునకు అధిపతులుగ జేయబడిరి. కాని పుత్ర సమేతుడయిన మౌర్యుడు రాజ్యము నపహరించునేమో యని నందులకు నసూయ హెచ్చెను. కావున దమ యుద్యాన వనమున నొక కృత్రిమ శిల్ప గృహమును నిర్మించి మంత్రాలోచన మిష మీద మౌర్యుల నచ్చటికి రావించి వారలనందఱను నేలక్రింది గుహలో బ్రవేశపెట్టిరి. చంద్రగుప్తుడు దప్ప మిగిలిన వారంద ఱచ్చట భూగర్భమందు దుర్మరణము నొందిరి. చంద్రగుప్తుడు మాత్రము తప్పించుకొని లోనుండి బయటికివెడలెను.. + +చంద్రగుప్తుడు చాణక్యుని నాశ్రయించుట

+ +ఆజాను బాహుండును, రాజలక్షణ సమన్వితుండును, ఔదార్య శౌర్యగాంభీర్య నిధియు, వినయ వారిధియు నైన యాతని నా ఈర్ష్యాళులు నందులు తిరిగి సమయింప గపటోపాయముల బన్నిరి. ఉన్నత పదవియం దునిచిన నంతఃక్షోభమును, వెడలగొట్టిన బాహ్యక్షోభమును బుట్టించునని \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0018.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0018.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..50980ab5e1202f2dee44fb979ee174dd48ee8279 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0018.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +వెఱచి నీచమును హాస్యాస్పదమును నగు నన్న సత్రాధికారమందుంచిరి. ఇచటను మరి పగతీర్పునకు సమయోపాయములనెదురు చూచుచున్న చంద్రగుప్తు డొకనాడు ఆగ్రహావతారమనదగిన యొక అగ్రజన్ముని జూడగల్గెను. ఈతడు కాలికి దగిలిన యొక గడ్డిపోచను వేరుతోబీకి నిప్పున గాల్చి మిగిలిన బూదిని నీళ్ళలో గరగించి త్రాగెను. అదిగని మౌర్యుడు, ఇటువంటి చండకోపియే నంద నిర్మూలనమునకు దగినవాడని నిర్ణయించెను. + +గుప్తుడను పేరుగల యా బాలద్విజుండు ఔశనునిదండనీతియందును, జ్యోతి శాస్త్రమందును పారంగతుడు ; నీతిశాస్త్ర ప్రణేతయగు చణకుని నందనుండు చాణక్యుడని ప్రసిద్ధిగాంచిన శ్రోత్రియుండు, సర్వధర్మవిదుండు, గుణాఢ్యుండు ఈ బ్రాహ్మణుడు వేదములన్నిటిని వల్లెవేసినవాడు, శాస్త్రములన్నిటిని జదివినవాడు, ముఖ్యముగ బృహస్పతి, శుక్రుడు, మున్నగువారి --- తుల యందత్యంత ప్రవీణుడు, నైజమైన బుద్ధి సామర్థ్యమును సమయ స్ఫూర్తియు గలవాడు, మిక్కిలి ముక్కోపమును, పట్టినపట్టు వదలని గట్టి దిట్టతనమును గలవాడు. ఇతడొకనాడు నందులశాలలో నొకదాని యందు బహుజనమధ్యమున నగ్రాససమునందు గూర్చుండి యుండెను. అపుడెయచటికి నందులు వచ్చుటదటస్థించెను.వచ్చి యావికృత రూపుడును బ్రహచారియునగు బ్రాహ్మణుని బూర్వోత్తరముల విచారించి నందుల వెంటవచ్చిన వారి మంత్రులును మూగి \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0019.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0019.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..86af7215f3bd44ab4fcb1ee01f81f7d7aed7c6ec --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0019.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +యున్న జనులలో గొందఱును బ్రాహ్మణోదాసీనము కూడదని బోధించినను నా మాటలు వా రాలకింపక యతనిని గర్విష్టునిగా భావించి బంటులఁ బనిచి యా యాసనమునుండి లాగివేయించిరి. అంత నా చాణక్యుని జుట్టు వీడిపోయెను. కండ్లెఱ్ఱనాయెను. ఒడలు వడకెను.. పెదవిని కొఱికికొని యెగిరిపడుచు నచ్చటి జనులందఱు వినునట్లు గొప్పపంత మొకటిపట్టెను. చాణక్య శపథమేమనిన, "నన్నిట్లగ్రాసనము నుండి లాగి బహుజన సమూహమున నవమాన పఱచిన యో నందాధములారా! ఇట్లనే మిమ్ములను మీ సీంహాసనము నుండి లాగించి మీశిరముల నెల్లదునిమి, యటుపిదపనే యీజుట్టును ముడిచెద ! నా చాతుర్య సామర్థ్యములఁ జూతురుగాక!" అని ధిక్కరించుచు కాలరుద్రునివలె గర్జించిన యా బాహ్మణుని కోపానలమును జల్లార్చుటకై నందు లేవిధమైన శాంతివచనముల నైన నాడక పోయిరి. అయ్యోపాపము! బ్రాహ్మణ ద్వేషము సామాన్యమా? అద్దాని ఫలమును నందులు త్వరలోనే అనుభవింప వలసి వచ్చెను. + +చాణక్యుని యాగ్రహాదుల చంద్రగుప్తుఁడు చూడఁ గలిగెను, ఆట్లు బ్రతినపట్టి యరుగుదెంచుచున్న యా బాహ్మణుని వెంబడించి నడచివచ్చుచున్న చంద్రగుప్తుడు, వెనుక చూచుడు నతని కనులఁ బడియెను. అంత జంద్రగుప్తుడు సాగిపడి నమస్కరించెను. అతడును నితని లేవనెత్తి కుశలప్రశ్నము వేయ నతనితో చంద్రగుప్తుడు తనకును నందులకును గల \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0020.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0020.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d74b8e4d400779ab072eec03d74a39c249cefbc9 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0020.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +విరోధమును విశదీకరించి శరణము వేడెను. వెంటనే చాణక్యుడతని నోదార్చి సర్వ నందరాజ్యమునకును పట్టాభిషేక మతనికి జేయించునట్లు "రెండవ ప్రతిజ్ఞయు జేసెను. మౌర్యచంద్రుని తన యండ జేర్చుకొని యా కుటిలుడు నందకుల నిర్మూలనోపాయమును, పన్నెను. తన మిత్రుఁ డిందుశర్మకు క్షపణక వేషము వేసి, యా యభిచారికావేత్తతో రాక్షసాదుల వంచించుచు, నందరాజ్యార్ధమును బహుమతిగా వాగ్దానము చేసి మహాబలిష్టుడైన పర్వతేంద్రుని సాహాయ్యముగా జేర్చుకొని మ్లేచ్చబలములతో కుసుమపురిని ముట్టడించెను. నందులును సంరబ్ధులై మంత్రి రాక్షస వీర్యదృప్తులై యుద్ధమునకు సమకట్టిరి. పలు తెఱంగుల ప్రయత్నించియు, నా బలమును జయింప నశక్తుడై రాక్షసుడు ఛద్మమున చంద్రగుప్తుని సంహరింప నుద్యమించెను. + +కాని సర్వనందులును పర్వతేంద్ర బలానిలముతో చెలరేగింపబడిన చాణక్య క్రోధానలంబున శలభంబుల మాడ్కి సందగ్ధులైరి. పిదప రాక్షసుడు క్లేశపరవశుఁడై, బల పౌరుష నష్టుడై, అరిబలాక్రాంతమైన సేనలసాహాయ్యము గోలుపోయిన వాడై , ప్రాణ త్రాణ పరాయణుడై , నందవృద్ధుడైన సర్వార్ధ సిద్దిని సురంగమార్గమున పురమునుండి బయలుపంపి, నంద పక్షపాతులగు పౌరులతో పురమును మౌర్యువశము పఱిచెను. + +బౌద్ధ గ్రంథములందలి కథ

+ +బౌద్దులు చెప్పుటేమనగ, చంద్రగుప్తుడు శాక్యవంశ సంభూతుడు. కాన నితడు శాక్యసింహుడని వాడబడు గౌతమ \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0021.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0021.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8cd17892fef7a1e9922c0c532a9579b7e653fdc9 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0021.txt @@ -0,0 +1,4 @@ + +బుద్ధునివలె క్షత్రియకులస్థుడు. అతని తండ్రి మయూర దేశాధిపుఁడు. ఆ రాజు రాజ్య మేలుచుండ పగతు రితని దేశముపై దాడి వెడలివచ్చి యుద్ధమునం దితని నోడించి సంహరించిరి. అట్టి విపత్తుసమయమున మన చంద్రగుప్తుని గర్భమందు గాంచియున్న మయూరరాణి ఒక పశువుల కొట్టమునకు చేరువ నా బిడ్డను కని విడిచిపోయెను, అంత నొక గొల్లఁడు బిడ్డను పెంచి, పాటలీపురమున నొకనాడు వెడల దటస్థించి యచ్చట తక్షశిలా బ్రాహ్మణుడగు చాణక్యున కమ్మివేసినట. ధననందుడు చాణక్యుని అవమానపఱచి నందున, చంద్రగుప్తుని నిమిత్తీకరించుకొని పగదీర్చుకొనెనట. + +మఱియొక వృత్తాంతము చొప్పున మోరియ అనగ మయూరనగరవు రాణి, స్వభర్తసంహారము కాఁగనే గర్భార్భకుని కాపాడుటకై , తన యన్నను దోడ్కొ ని వుష్పపురికి పరుగెత్తి పోయెనట. అచ్చట మాఱువేషము దాల్చి బ్రతుకు చుండ కుమారుని గాంచెను. దేవతలు రక్షింతురుగాతమని యా శిశువును ఒక జాడీలోఁబెట్టి పసుల కొట్టపు గుమ్మమున నుంచిపోయె. అప్పుడు చణ్దుడన్న ఒక యెద్దు జాడి యొద్ద నిలిచి బిడ్డను కాపాడుచున్నందున అచ్చటి పశువులకాపరి వానికి చండగుప్తుడని పేరుపెట్టి కాపాడెను, చండగుప్త నామము చంద్రగుప్తనామముగా మాఱిపోయెనట. మోరీయులు పిప్పలి వనమున నున్నవారని బౌద్ధజైనుల వార్తగా నున్నది. స్వాటు పల్లపు సీమయందు నేటికిని . “ మోరా ' యని యొక కనుమ \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0022.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0022.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..809640c6350d124bd68e33e40192257af3c40d5d --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0022.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +యున్నదని వాడ్డెలుగారు నుడువుచు ఈనామము చంద్రగుప్తుని ఔత్తర జన్మమును సూచించు చున్నదనుచున్నారు. + +బౌద్ధచరిత్రములు గ్రీకు ఇతిహాసములతో మిక్కిలి సమరస పడియున్నవి. ముఖ్యాంశముల కథనమునందు వ్యత్యాసము లగుపడవు. మరికొన్ని బౌద్ధ గ్రంథములలో నిట్లున్నది :- + +చాణక్యుడు గొల్లవానికి క్రయంబిచ్చి చంద్రగుప్తుని తీసికొని అతనికి యుక్తమైన క్షాత్రవిద్యాభ్యాసము జేయించెను. చంద్రగుప్తుడు యౌవనము బొందగనే, తనయొద్ద రహస్యముగ వేతనంబిచ్చి యుంచియున్న సేనను అతని వశముజేయ నతడు పాటలీపురముపై దాడి వెడలెను. కాని యీ తిరుగుబాటు వ్యర్థమాయెను. కావున చంద్రగుప్తుడు పంజాబునకు బాఱిపొయెను. + +మఱియొక కథ గలదు. చాణక్యుడు తన చేతనున్న దొంగ కాహపణములతో సేనను గూర్చికొని నందునిపై దాడి వెడలగ మొదట నపజయము బొందెను. అంత చంద్రగుప్తుని బిలిచి "యుద్ధమువల్ల లాభము లేదు. గుప్తాచారులమై జనుల యభిప్రాయములను మొదట దెలిసి కొందము" అని చెప్పి వా రిరువురు గ్రామములో గుప్తచారులై దిరుగుచుండిరి. ఒక దినమొక పిల్లవాడు తల్లి తనకొక రొట్టె నియ్యగా దాని నదిమి భాగముమాత్రము తిని చుట్టునున్న భాగము వదలిపెట్టి మఱియొక రొట్టె నడుగగా తల్లి "ఓరి పిచ్చివాడా! చుట్టు నున్న రాజ్యమును ముందు వశపరచుకొనకయే మొట్ట \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0023.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0023.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b93391280c4f4ead1e16c5b503992b5ac9861fa1 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0023.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +మొదట రాజధాని మీదికి దండెత్తివచ్చి యోడిపోయిన చంద్రగుప్తునివలె రొట్టెను తింటివిగదా" యని వెక్కిరించెను. సమీప ప్రదేశమునందే మాఱువేషములతోనున్న చంద్రగుప్తు డా మాటలు విని మొదట సామంత రాజులను వశపఱుచు కొనుటకై యత్నము చేయసాగెను. ఒక బెస్తవానికి లంచమిచ్చి గంగానది ప్రవాహములో దాచి యుంచబడిన పంచనిధుల సంపాదించెను. + +మాక్సు ముల్లరుగారి కథ

+ +ఉత్తరవిహార సన్యాసుల కథలయందుండితీసి మాక్సు ముల్లరు గారు తమ సంస్కృత గ్రంథావళీ చరిత్రమునం దుదహరించున దేమనగ : తక్షశిలావాసియగు బ్రాహ్మణుండొకడు కలడు. అతనిపేరు చాణక్యుడు. పాటలీపుత్రమందుండ దటస్థించిన ఈ చాణక్యుడు ఏవిధముననో నందాగ్రహము నార్జించు కొనెను. అపుడు నందుడు భటులఁ బనిచి యతని బట్టుకొమ్మని యానతిచ్చెను. అంత చాణక్యుడు సమయస్ఫూర్తితోఁ దక్షణమె తన గట్టిన బట్టల సడలించి పారవైచి దిసమొలకాడై అజీవక వేషంబు గైకొని తప్పించుకొని పోయి నగరున విజనస్థలముగనున్న సంభారస్థానమునందు దాగియుండి కొంత తడవుమీద పర్వతరాజకుమార పరివారమును సంధించి వింధ్యంబుఁజేరె. వృషభరక్షితుడైన చంద్రగుప్తుడు అచ్చట పశువుల మేపుచుండెను. ఆ పిల్లవాని శుభలక్షణములఁ జూచి, పశువులకాపరికి ఒకవేయి కాహపణములఁ జెల్లించి చాణక్యుడు \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0024.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0024.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..272851dff5da7685f5e6a487c06cbe2f047e074d --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0024.txt @@ -0,0 +1,9 @@ +కుఱ్ఱనిఁ గొని, యతని మెడకు లక్ష విలువగల బంగారు ప్రోగుతోఁ జుట్టబడిన యొక కంబళిత్రాటిని జుట్టి కట్టెనఁట. పర్వత రాజపుత్రునకు నిటువంటి త్రాటిని మెడకు గట్టించెను. ఒకనాడా యిద్దఱు బాలురును విచిత్రములైన కలలు కనిరట. అంత నా బ్రాహ్మణుండు పార్వతుని బిలిచి నిదురించుచున్న చంద్రగుప్తుని మెడత్రాటిని త్రెంపకయు వీడ్వకయు నతనిని మేలుకొలుపకయు దెమ్మని చెప్ప, పార్వతుడు చేతకాక వచ్చెను. మఱునాడు పార్వతుడు నిదురింపగ చంద్రగుప్తుని బిలిచి యమ్మెయినే ఆనతియ్య నితడు చేతికత్తితో పార్వతుని శిరమును ద్రుంచి త్రాటిని తెచ్చి సమర్పించెనట. అదిగని చంద్రగుప్తుని యోగపురుషునిగ నిర్ణయించి నాఁటనుండి యేడు వత్సరములలో సమస్త విద్యా విశారదునిగ జేసెను. + +గ్రీకుల వ్రాతలు

+ +చంద్రగుప్తుడు చిన్న వయస్సులోనే మగధరాజు కోపమునకు బాత్రుడై పాటలీపురమునుండి తక్షశిలా ప్రదేశమునకు అనగా పంజాబు దేశమునకు బాఱిపోయి యచ్చట సైన్యమును గూర్చుకొని అదివఱకు రాజ్యము చేయుచుండిన గ్రీకువారిని వెడలగొట్టి, పిదప నందుల సంహరించి మగధ రాజ్యమును స్వాధీన పఱుచుకొనెను. + +గాథల సమన్వయము

+ +ఇట్లు చంద్రగుప్తుని జనననును గుఱించి, సర్వార్ధసిద్ధి మనుమడని యొకకథ, ధననందునికి మురయందు బుట్టినవాడని \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0027.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0027.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1cbdeb700820e55588bee44ad28e9222ac0b66a8 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0027.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +మూఁడవ ప్రకరణము

+ +మగధరాజ్యము నాక్రమించుట

+ +మహాపద్మ నందుని వార్ధకము నందు రాచకార్యము లన్నియు నతని ఎనమండుగురు కుమారులే చూచుచుండిరి. వారు గర్వాంధులు. మంత్రి శ్రేష్ఠుండును అనన్యసామాన్యస్వామి భక్తి భూషితుండును అగు నమాత్య రాక్షసుని బోధలు వినక వారు చాణక్యుఁడను బ్రాహ్మణుని అగౌరవించుటయు నతఁడు నందుల నందఱను సంహరించెద ననియు చంద్రగుప్తునకు రాజ్యము గట్టెదననియు నీ రెండు కార్యము లయినంగాని జుట్టు ముడివేయననియుఁ బ్రతిజ్ఞ చేయుటయు నిదివఱకే వర్ణింపఁబడి యున్నది. + +అట్లు రెండుపంతములఁ బట్టిన యాబాపడు మౌర్యుని వెంటఁబెట్టుకొని పోయెను. త్రోవలో చాణక్యునకు అత్యంత స్నేహితుఁ డొకడు నివసించుచుండెను. ఇతనిపే రిందుశర్మ. ఈతఁడును చాణక్యుఁడును ఒక్క గురువునికడ విద్యనేర్చినవారు. ఇందుశర్మ శుక్రనీతి యందును జ్యోతిశ్శాస్త్రమందును అఖండమైన నేర్పుగలవాఁడు. చాణక్యుఁ డతని యాశ్రమమున \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0028.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0028.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6380e93d0deb02d13f50a9c8f73661afa270230a --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0028.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +నిలిచి చంద్రగుప్తున కాతిధ్యమిప్పించి, కుశలప్రశ్న రాఁగనే నందతిరస్కారాది విషయములనెల్ల వెల్లడి చేసి యతని సాహాయ్యము వేడెను. + +అందుపై నిందుశర్మ తాను క్షపణకవేషమును దాల్చి నందమంత్రులకు తనయెడ స్నేహవిశ్వాసములు పుట్టునట్లుగ నటించుచు గట్టితనముగల నమ్మకమైన శిష్యులను చారులుగ నియమించి తనకుఁ దెలిసిన వర్తమానములెల్లఁ జాణక్యునకుఁ దెల్పుచు దేశకాలపాత్రములకుఁ దగినయట్టి పనులను సల్పుచు జంద్రగుప్తునకు తోడ్పడుటకు నంగీకరించెను. + +నందసంహారము

+ +పిదప చాణక్య చంద్రగుప్తులు పర్వతరాజు నగరునకుఁ బోయిరి. పర్వత రాజ్యమునకు తక్షశిల రాజధానియని కొందఱనుచున్నారు. కాని రాజునకు సింహళ దేశాధిపుఁడనియుఁ బేరుండుటంబట్టి సిమ్లాయను పురియం దతఁడుండుట కలదు కాఁబోలు. చాణక్యుఁడు పర్వతరాజు సన్నిధిఁజేరి చంద్రగుప్తుని యొక్కయుఁ దనయొక్కయుఁ బూనికలను దెలియఁ జెప్పె. పర్వతరాజునకును మగధరాజునకును బద్ధవైరముకలదు. కాని యతఁడు వంచకుఁడు, మిత్రునివలె నభినయించువాఁడు. దండయాత్రకుఁ దగుపాటి సమయము నెదురుజూచు చున్నవాఁడు. చాణక్య చంద్రగుప్తుల వ్యాజమునఁ దన రాష్ట్రమును వృద్ధిఁ బొందించు కొనఁదగిన యదను రాఁజూచి స్వబలమును శత్రు బలమును ఆలోచించుచు నిశ్చిత ప్రత్యుత్తరంబీయ కుండెను. \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0029.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0029.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..25b6769c01004ad9a3989e009f6897c26acfe65a --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0029.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +కాని చాణక్యుఁడు గడుసరికావున అతని యాలోచనల నూహించుకొని అతని సంశయములు నశించునట్లు దగినట్టి మంత్ర తంత్రములఁ బన్ని యతని మెప్పించి నందరాజ్యమునం దర్ధభాగము నిప్పించునట్లుగా నొప్పందము సేయించి యెట్టకేల కతని సాహాయ్యమును బడసెను. పర్వతరాజు వెంట నతని సహాయులుగ శక, యవన, కిరాత, కాంభోజ, పారసీక, బాహ్లిక రాజ ప్రభృతులును లేచివచ్చిరి. ఇట్లు ప్రాంతసీమలనుండి దాడి వెడలివచ్చిన మ్లేచ్ఛబలములు బహుసంఖ్యాతములును శౌర్య వీర్య వైర సంయుతములు నైనవి. + +చాణక్య చంద్రగుప్తుల యాలోచన మూలమున, మ్లేచ్ఛబలములు రెండు భాగములుగ వీడి, పూర్వభాగము గండకీ ప్రాంతముచేరి పాటలిని ముట్టడింపఁబోవ పర్వతరాజుచే నడపఁబడిన మూలబలము గంగా శోణాసంగమము వైపు నడచెను. నందులు తమ సైన్యముల నడపుకొని సరయూసంగమున శత్రువునకై వేచియుండఁగా, ఇందుశర్మ తంత్రములఁ బన్ని నందుల విడఁదీసి చాణక్యుని వలయందుఁ జిక్కించెను. అంత నితఁడు వీరి నందఱను సంహరింపించి మొదటి ప్రతిజ్ఞను నెరవేర్చుకొనెను. + +మంత్రి రాక్షసుఁడు

+ +నందమంత్రులలో ప్రముఖుఁడును ప్రచండధీబలదోద్బలములు గలవాఁడు నొకడుండెను. ఇతనిపేరు రాక్షసుఁడు రాజ్య నిర్వహణమునందు మనుష్యులలో నితనికి సమాను డక్కాలమున \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0030.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0030.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a510229b8c3343335b0f1393c940722c05ee5ccb --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0030.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +లేనందున, అట్టి అమానుష ప్రజ్ఞా శౌర్యములకు రాక్షసుఁడని బిరుదుఁ బడసియుండెను. స్వామిభక్తి పరాయణుఁడగు నీతఁడు తన యనుపమేయ సాహసంబుతో పగతురు సైన్యములఁ బలు సోలించి కూలించి నందుల శ్లాఘనను బడసెను గాని నంద నాశ, వృత్తాంతము సేనలయందుఁ బర్వఁగనే పర్వతరాజు బలముల కుత్సాహాధిక్యమును పాటలీబలములకు దైన్యాధిక్యమును రాక్షసునకు శోకవిహ్వలతయు నుప్పతిల్లె. + +నందసంహార మయినను మంత్రి రాక్షసుని ప్రతిభా విశేషమునకును స్వామిభక్తికిని వెఱచి చంద్రగుప్తుఁడు పాటలీ నగరమునఁ బ్రవేశించినవాఁడు కాఁడు. మఱియు చాణక్యుఁడు తన రెండవ పంతమగు చంద్రగుప్త పట్టాభిషేకమును జెల్లించుట కుపాయముల నాలోచించుచు పాటలీ బ్రవేశ ప్రయత్నమందు నుద్యుక్తుఁ డయ్యెను. కావున జయరాత్రిని పర్వతు బలములు పురికి దూరమున శిబిరములయందు విడిసియుండెను. + +విష కన్యక

+ +ఇంతలో రాక్షసుఁడు నందుల కుచితమైన తర్పణము చాణక్య చంద్రగుప్త పర్వతేశ్వరాదుల సంహారమె యని నిశ్చయించుకొని, అది ముగించుటకు యుద్ధోపాయ మక్కరకు రానందునఁ దగిన మాయోపాయములను తన యావచ్ఛక్తితో బన్నెను. అందు మొదటిది విషకన్యా ప్రయోగము. చిఱుత ప్రాయమునుండి యొక యాఁడుపిల్లను రాక్షసుఁడు సాఁకుచు వచ్చెను. దీనికిఁ గ్రమక్రమముగ నల్పమాత్రలనుండి యెక్కిం \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0031.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0031.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6b4e04af4a80dc32dcea65bbeca3a5bf6158effc --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0031.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +చుచు నధికమాత్రల పర్యంతము జీర్ణమగునట్లుగా విసము మెసవించు చుండెను. ఈ చిన్న దిపుడు నవ యువతిగను జగన్మోహనాంగిగను నుండె, జీవసిద్ధియను పేరఁబరంగుచు తనయొద్ద నాశ్రితుఁడుగ, విశ్వాస పాత్రుఁడుగ, దైవజ్ఞసూత్రుడుఁగనున్న క్షపణక వేషధారి నిందుశర్మను బిలిచి యతనిని బలువిధములఁ బొగడి యొక సందేశమునకు నియ్యకొలిపి విషకన్యక నొప్పగించి చంద్రగుప్తునకుఁ దన క్షమార్పణాస్వాగత సూచకమగు కానుకగా నా చిన్న దానిని జేర్చుమని వేడెను. అట్టి సందేశ సమర్పణములతో నా జీవసిద్ధి చాణక్య సన్నిధిఁ జేర నితఁడును రాక్షసాపేక్ష నూహించి చంద్రగుప్తునకు పర స్త్రీ కాంక్ష లేమిని దెలిపి పర్వతేశ్వరుని సంశ్లేషంబునకు కొనిపోవునట్టి యుపాయమును చేయింప, బుద్ధిహీనుఁడును కామా తురుఁడును నగు నాపర్వతేశుడు ఆకన్యకను స్వీకరించి విషస్ప్రష్టుఁడై మృతినొందెను. ఇట్లు చాణక్యుడీ యుక్తివలనఁ జంద్రగుప్తుని ప్రాణములను దక్కించుటయే కాక నందరాజ్యములో భాగమడుగకుండఁ బర్వతేశ్వరునిఁ గూడ సంహరించెను. + +భాగురాయణుఁడు

+ +పర్వతరాజు కొమారునిపేరు మలయకేతువు. తండ్రి మరణముచే భీతిఁబడుచున్న మలయకేతువు నొద్దకు సేనాపతి భాగురాయణుడువచ్చి పర్వతేంద్రుఁడు చాణక్యునిచేఁ జంపింపఁ బడెననియు మలయకేతువు తక్షణమే స్వదేశమునకుఁ బారి పోవని యెడల వాఁడు గూఁడ అర్ధరాజ్యమెగఁగొట్టఁ దలఁచిన \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0034.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0034.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ddc3c5943c0cb9e85785a5cd7f09607bd0251e96 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0034.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +నగరు వదలి పర్వత రాజ్యమునకు నడచెను. నడచిపోయి మలయకేతువు నాశ్రయించి తన నందభక్తియు మృతనంద తర్పణ ప్రతిజ్ఞయు విప్పి చెప్పెను. పర్వతేశ్వరునకు ఉచిత తర్పణము శత్రుసంహార రూపమున మలయకేతువు ఆచరింప వలసిన యగత్యమును గట్టిగ బోధించెను. రాక్షసునివంటి యమాత్య శ్రేష్ఠుఁడు తోడై యుండఁదనకు తప్పక జయము కలుగునని నిశ్చయించి అతఁడు తన సైన్యముల నెల్ల సన్నద్ధ పఱచి యుద్ధమునకు బయలుదేరెను. అతనికి కశ గాంధార యవనక శచీన పూణకౌలూతాది రాజులు తోడ్పడిరి. + +చాణక్య ప్రయత్నములు

+ +చాణక్యుఁ డీవినోదములను చూచుచు నూరకుండెనా? లేదు లేదు. రాక్షసుని ప్రయత్నముల నన్నిటిని జారులచేఁ దెలిసికొనుచు నాతని మాయోపాయముల కన్నిటికిని ప్రతి మాయోపాయములు పన్నుచు చంద్రగుప్తునకు నెట్టి యాపద రాకుండఁ గాపాడుచుండెను. తనకు పరమమిత్రుఁడగు పర్వతరాజు ఘాతమునకై రాక్షసుని పనుపున విషకన్యను దోడ్కొని పోయెనని నేరము మోపి జీవసిద్ధిని గ్రామమునుండి వెడలఁ గొటైను. ఇందుమూలమునఁ దిరిగియు రాక్షసా శ్రయము జీవసిద్ధి కనుకూలించినట్లును, ఇట్టి యనుకూలమున చంద్రగుప్తుని పరమున వేగు చూచుటకును, రాక్షస మలయ కేతువులకు వైరము కల్పించుటకును, జీవసిద్దికి సందుదొరికెను. మఱియు \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0035.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0035.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2dc96846f6a8bc69442aac0efbecb4e34575277f --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0035.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +నీ యుపాయము వలన పర్వతరాజు నొద్దకు విషకన్యను బంపినవాఁడు చాణక్యుడన్న యపవాదము తొలఁగి ఆ కన్యను రాక్షసుఁడే బంపెనన్న జనశ్రుతి పుట్టెను. + +చాణక్యుఁడు పట్టణమునందంతటను తన చారుల నంపి నందపక్షపాతు లెవ్వరెవ్వ రెచ్చటనున్నది కనుగొనుచుండెను. ఒక చారునివలన నమాత్య రాక్షసుని భార్యాపుత్రాదులు పాటలీపురములోనే యొక సెట్టి ఇంటనున్నారని తెలిసికొనుటయే గాక రాక్షసుని చేతిముద్రికయు సంపాదించెను. ఆ ముద్రికా సాహాయ్యము వలన నాతఁడు కొన్ని కాగితములు సృష్టించి మలయకేతువునకును రాక్షసునకును వైరము కలుగునట్లు చేసి వారి దాడిని వ్యర్ధపుచ్చెను. ఇట్లు రాక్షసుఁడు చేసిన పరశిక్షణోపాయముల కెల్ల చాణక్యుఁడు తగుపాటి ప్రతివిధానముల నేర్పఱచి రెప్పవాల్పక చంద్రగుప్తుని రక్షించుచుండెను. నందాదు లందఱు మృతినొందినను వారియెడ భక్తి విశ్వాసములు గలవాఁడై వారి శత్రువుఁడైన చంద్రగుప్తు నెట్లయిన సంహరించి తన మృతస్వాములకు తృప్తింగలుగఁ జేయవలెనని యమాత్య రాశుసుఁడు పట్టు విడువకుండెను. అమాత్య రాక్షసునివంటి మంత్రి చంద్రగుప్తుని కబ్బినయెడల నతఁడసామాన్య వైభవ శాలియగునని యెంచి రాక్షసున కెన్నియో యాశలు చూపి చాణక్యుఁ డతని వశపఱచుకొన నెంచెనుగాని యా స్వామిభక్త పరాయణుఁడు లోఁబడిన వాఁడు కాఁడు. తుదకు నీ క్రింది యుపాయముచే రాక్షసుని వశపఱచుకొనెను, \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0036.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0036.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b09629aaead4fb9ba2d6ab02bda24183d34f3aca --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0036.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +రాక్షసుని వశీకరణము

+ +చందన దాసుఁడను సెట్టి పాటలీపురమున కలఁడు. అతఁడు రాక్షసునకు పరమమిత్రుఁడు. రాక్షసుఁ డూరువిడిచి వెళ్ళినప్పుడు తన భార్యా పుత్రాదుల నీతని యింటనే విడిచి వెళ్లెను. ఈ సంగతి తెలిసికొని చాణక్యుఁడు రాక్షస భార్యా పుత్రాదులను తన స్వాధీనము చేయుమని చందనదాసుని నిర్భంధ పెట్టెను కాని యాతడు మిత్రద్రోహముచేసిన వాడు కాఁడు. అందుకాతనికి నురిశిక్ష విధంపఁబడెను. ఈసమాచారం తెలిసి తనకొఱకై తన మిత్రుఁడు చంపఁబడుట న్యాయము కాదని తలఁచి రాక్షసుఁడు తన ప్రతిస్పర్ధియయిన చాణక్యుని స్వాధీనమయి తనను జంపి తనమిత్రుని విడువ వలసినదనికోరెను. కాని "నీవు చంద్రగుప్తుని మంత్రిత్వము నొప్పుకొనిన యెడల నీ మిత్రుని రక్షించెద ” మని చాణక్యుడు చెప్పగా విధిలేక రాకుసుఁడు అందునకు నొప్పుకొనెను. ఈ సమాచారమంతయు క్రీ. పూ. 322వ సంవత్సర ప్రాంతమున జరిగియుండును. అమాత్యరాక్షసుని సాహాయ్యము వలనను చాణక్యుని మంత్రపు సాయమువలనను చంద్రగుప్తుఁ డరిభంజకుఁడై తనరాజ్యమును భరతఖండమం దంతటను వ్యాపింపఁ జేయుటయేగాక హిమాలయ పర్వతమున కావలనుండు దేశమును గూడ సాధించెను, + +చరిత్రాంశములు

+ +రాక్షసుని వశపఱుచుకొనినప్పుడే మలయ కేతువును గూడ వశపఱచుకొని యాతనిచే చంద్రగుప్తునకు సామంత రాజుగా నుండున ట్లొప్పించుకొని చాణక్యుఁ డాతని రాజ్యము \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0038.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0038.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7c4d001025c55fd6b364e5fd0e82637ef7e7923c --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0038.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +నాలుగవ ప్రకరణము

+ +గ్రీకువారితో యుద్ధము

+ +చంద్రగుప్తుఁ డసంఖ్యాకములగు సైన్యములఁ గూర్చుకొని యపరిమిత పరాక్రమవంతుఁడై యదివఱకు పంజాబ్ దేశము నాక్రమించియున్న గ్రీకుసైన్యములఁ బూర్తిగ నోడించి వెడలఁగొట్టెను, కాని ఈ కథా భాగమంతయు సవిస్తరముగ వర్ణించుటకుఁ బూర్వము గ్రీకువా రెవరైనది, వీరీ దేశమున కెట్లువచ్చినది. సంగ్రహముగఁ జెప్ప వలసియున్నది. + +సింధునది కావలివైపునుండు సులేమాను హాలా పర్వతములు సరిహద్దుగ బ్రారంభమయి వరుసగ పశ్చిమమున ఆప్గనిస్థానము, బెలూచిస్థానము, పరిషియా ( పారసీకము ) ఆసియాలోని తుర్కి, ఐరోపాలోని తుర్కియను దేశనామములచేఁ బిలువంబడు భూభాగమంతయు మన కథాకాలమునఁ బారసీకముగ నుండెడిది. అట్టి పారసీకమునకుఁ బశ్చిమసరిహద్దు మకడోనియా రాజ్యము. ఈ మకడోనియాకు దక్షిణమున గల దేశముగ్రీసు. అక్కడిజనులే గ్రీకులు. ఇట్లు గ్రీకు మకడోనియా దేశములకును హిందూ దేశమునకును మధ్యనుండినది పూర్వ కాలమున నొక్క ఫారసీకమె. ఇందు దక్షిణ సముద్రమునుండి \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0039.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0039.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..514cda0a7ea0a8bb694adf999bd2b5bb4f420bf7 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0039.txt @@ -0,0 +1 @@ +గెడ్రోష్యా, అరకోష్యా, పరోపమిశదము, బాక్ట్రియానా, సాగ్డియానా క్రమముగ నుత్తరమున వ్యాపించి యుండెను. ఇందు గెడ్రోష్యా, అరకోష్యా, పరోపమిశదములు ఇక్కాలమున బెలూచిస్థానము, ఆప్గనిస్థానము లనఁబడుచున్నవి. బాక్ట్రియానా సాగ్డియానాలు ఇప్పట్ల బొకారా, సమరకండములనియుఁ భారతమున బాహ్లిక మనియు, ప్రకటములై యున్నవి. పరోపమిశద బాక్ట్రియానాలకు నడుమ హిందూకుశ పర్వతములును, బాక్ట్రియానా సాగ్డియానాలకు నడుమ ఉక్ష (Oxus) నదియును నున్నవి. సాగ్డియానా దేశమునకు దక్షిణమున ఉక్షనదియు ఉత్తరమున జాక్సార్టిసు నదియును పాఱుచున్నవి. అరకోష్యాకు పడమట డ్రాంగియానా, పరోపమిశదమునకు పడమట ఆర్యా, బాక్ట్రియాకు పడమట మార్గియానా దేశములు కలవు. గెడ్రోష్యాకు పడమట కార్మానియా, పెర్శిసు దేశములును వీనికుత్తరమున ఎడారియు దీనికుత్తరమున వరుసగ పార్థియ, హుర్కేనియాదేశములు వ్యాపించి కశ్యప (Caspian) సముద్రమును డాయుచున్నవి. పార్థియ, హుర్కేనియలకు పడమటను, కశ్యప సముద్రమునకు దక్షిణ పశ్చిమముల మధ్య దేశము ఉన్నది. మధ్యదేశమునకు దక్షిణమున సూసియానా సీమయున్నది. ఈ దేశములన్నియు గలిసి ఇప్పట్ల పెరిషియా (పారసీకము) అని పఱగుచున్నవి. ఇట్టి భూమికి పడమట టైగ్రిసునది ప్రవహించు చున్నది. టైగ్రిసునది మొదలు సింధునది వఱకును, పారశీక అరేబియాసముద్రములు మొదలు కాకసపర్యతము కాశ్యపసముద్రము జాక్సార్టిసునది వఱకును, \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0043.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0043.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..833da4aa5ac80de0cba2312b1271c09186ef159e --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0043.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +సమ్మతింపక తిరుగఁబడినందున నాతఁడు క్రీ. పూ. 325 లో మరలి పోవలసినవాఁ డాయెను. తాను పంజాబు దేశములో సంపాదించిన రాజ్యమును కాపాడుటకు నధికారుల నియమించి వెళ్ళెను. + +చంద్రగుప్తుఁ డలెగ్జాండరును జూచుట

+ +ఇట్లు మన కథానాయకుడగు చంద్రగుప్తుఁడు చిన్న వయస్సులో నుండఁగా పంజూబు దేశమంతయు గ్రీకుదేశస్థులచే నాక్రమింపఁబడియె. నందవైరము కారణముగ చంద్రగుప్తుడు పాటలీ పురమునుండి పలాయితుఁడై పంజాబు ప్రాంతమున దిరుగుచు నలెగ్జాండరుని దండుఁజొచ్చి యాతని దర్శించునట్లును నందులు సర్వజన విరోధులుగావున వారినోడఁగొట్టి మగధము నాక్రమించుట మహాసులభ కార్యమని గ్రీకు యోధశ్రేష్ఠునకు నేష్య భారత చక్రవర్తి మంత్రోపదేశ మొసఁగినట్లును, యేదో యొక కారణమువలన అలెగ్జాండరునకు. చంద్రగుప్తునిపై నాగ్రహముప్పతిల్లి యతనిని బట్ట నాజ్ఞయిడ నతఁడు పర్వత ప్రాంతము లోనికిఁ బారిపోయినట్లును ఫ్లూటార్‌కు వ్రాసి యున్నాఁడు. ఈ మాటయే నిజమైన యెడల చంద్రగుప్తుఁ డిరువదియైదేండ్ల వయస్సును మించనివాఁడుగా నున్నప్పుడు అలెగ్జాండరు. మన దేశము మీఁదికి దండెత్తి వచ్చెనని మన మూహింపవచ్చును. గాని అలెగ్జాండరుతో నీతనికిఁ భోరేల కలిగెనో మన మూహింపలేకున్నాము, + +మూడులక్షల సైన్యపు వ్యూహములను మగధాధీశుని యేకచ్ఛత్రాధిపత్యమును, మహాపద్ముని ధనజనాదివై భవము \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0044.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0044.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c59b753815254ff90c8b0f5c17d96702a537693e --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0044.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +లను, చూచిన చంద్రగుప్తుని కనులకు అలెగ్జాండరుని 50,000 సైన్యమును పేదఱికమును చులకనయై తోఁచెనో ? అలెగ్జాండరు చంద్రగుప్తుల పరస్పర మర్యాదోపచారములలో హెచ్చు తక్కువలు కానిపించెనో ? గాంగేయసీమకు రాక స్వదేశ ప్రయాణోన్ముఖుఁడైన గ్రీకు వీరునిజూచి మౌర్యుఁడు పరిహసించెనో ? సాయమిచ్చి గాంగేయ భూమిని బొసఁగ గూర్చిన యెడ, తనకు భవ్యతం జూపమని తెల్పిన మౌర్యునిపై నలెగ్జాండరు కిని సెనో ? సామాన్య సంభాషణయందే చంద్రగుప్తుని స్వసామ్యతాగౌరవ భావంబుల కలెగ్జాండ రోర్వక పోయెనో ? "చింత్యము. + +చంద్రగుప్తుఁడు స్వతంత్రుఁడగుట

+ +పైని వర్ణించినట్లు గ్రీసు దేశీయుఁడగు నలెగ్జాండరు పంజాబు దేశంబునఁ గొంత రాజ్యము సంపాదించి, వాని రక్షణార్థమై కొందఱ సైనికుల నటనట నునిచి వెడలినతరువాత వారిని వెడలిగొట్టి యా రాజ్యమును దా నాక్రమించు కొన వలెనని చంద్రగుప్తుఁడు ప్రయత్నములు చేయఁ దొడగెను. + +మహావీరుడగు నీతఁడు సమయమునుకనిపట్టి వాయువ్య ప్రాంతమందలి యుద్ధప్రియులగు భటులను నరాట్టులను గూర్చుకొని శేషించిన గ్రీకుదళముల విదళీకరించి సైన్యబలమును నానాఁటికి వృద్ధిజేసికొని ప్రాంతసీమల కెల్ల నధికారియాయెను. (క్రీ.పూ. 322) అరాట్టులు, * అనఁగ, పంజాబు నివాసులును \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0045.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0045.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5c1f371c0409ede79737236a4d54458f887f8df9 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0045.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +దొంగలును దోపిడికాండ్రును అని భారతమునందు దూషింపఁ బడియున్నారు. కతేయులు నటులనే దూషింపఁబడియున్నారు. కాని ఈ అరాట్టుల సీమలు ప్రజాసభ పాలితములై, రాజుల కధికారమియ్యక స్వతంత్రజనపూరితముగ నున్నట్లు తోఁచెడిని. + +మహమ్మదీయ చరిత్రమునందు అక్బరు చెల్లాచెదరుగ నున్న దేశభాగములనెల్ల తన యాజ్ఞయం దిమిడ్చికొని చక్రవర్తిత్వఁ బడసినట్లు అతనికి 1900 సంవత్సరములకు మునుపు చంద్రగుప్తుఁడు చెల్లాచెదరుగనున్న సామంత ప్రభుత్వముల నెల్ల ఏకాజ్ఞాచక్రమునకు వశపజచుకొని మగధాధీశుఁడాయె ననవచ్చును. + +చంద్రగుప్తుఁ డిట్లు గ్రీకు వారిని వెడలఁగొట్టి, పంజూబు దేశమంతయు నాక్రమించుకొని, నందుల నోడించి, మగధరాజ్యము సంపాదించి, హిందూదేశమున కంతకును దానుయేక చ్ఛత్రాధిపతిగ నుండఁదలఁచి సైన్యముల మిక్కిలి యభివృద్ధి చేసెను. అతనియొద్ద నాఱు లక్షల కాల్బలమును, ముప్పదివేల స్వారులును, తొమ్మిదివేల గజంబులును నుండెను, ఈప్రచండ సైన్యంబుతో నాతఁడుత్తర హిందూ దేశ మందలి యన్ని రాజ్యములను గెలిచి, నర్మదా హిమాలయములు దక్షిణోత్తరపు టెల్లలుగను బూర్వపశ్చిమ సముద్రంబు లాయా దిక్కుల యెల్లలుగను గల యార్యావర్తంబున కంతటికిని ప్రథమ చక్రవర్తి యయ్యెను. \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0046.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0046.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e874d5658e062942a1e78e018810a169c16b1a5f --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0046.txt @@ -0,0 +1,6 @@ +శల్యూకస్‌ను జయించుట

+ +అట్లు పంజాబునుండి వెడలఁగొట్టఁబడిన గ్రీకువారికి శల్యూకస్‌నికేటర్ అను రాజుగలఁడు. ఇతఁడు మొదట నలెగ్జాండరు నొద్దనున్న గొప్ప సేనానులలో నొకఁడు . అలెగ్జాండరు కాలధర్మము నొందిన తరువాత సెల్యూకన్ కొన్ని దినముల వఱకు నితర సేనానులతోఁ బోరాడి ఆసియా ఖండములోని పశ్చిమ భాగమునకును మధ్య భాగమునకును రాజై బేబిలోన్ పట్టణమందు క్రీ. పూ. 312 వ సంవత్సరమున పట్టాభిషిక్తుఁ డయ్యెను. అతని రాజ్యము యొక్క తూర్పుసీమ హిందూ దేశము నంటియున్నందున గ్రీకుపతాకమును మఱల పంజాబు దేశములో నిల్పనెంచి దానిపై దాడి వెడలి వచ్చెను. (కీ. పూ. 305 ) అప్పటికి చంద్రగుప్తుఁడు సింహాసనమెక్కి పదునైదు సంవత్సరములయి యుండెను. అతఁడు పంజాబు సింధు దేశములను, గుజరాతు దేశమును జయించి వశపరిచి కొని యుండెను. సెల్యూకసు సింధునది దాఁటుట నడ్డగింపక చాణక్య చంద్రగుప్తులు అత్యంత చాతుర్యముతో అతని సైన్యమునెల్ల తమ సైన్యములతో చుట్టి ముట్టడించుకొని బంధించి వేసిరి. + +ఇట్టి యవసరమున సెల్యూకసు యుద్ధముఁజేసి సోలిపోయి శరణాగతుఁ డాయెనని కొందఱును, యుద్ధముసేయుటకు +వెఱచి తన దుర్బలము నరసి వీర్యముకంటే వివేకము మేలని నిశ్చయించి చంద్రగుప్తునకు శరణాగతుఁడాయెనని మఱికొంద \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0048.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0048.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..896c05e96d69efe47689da97943c0f9346ff2212 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0048.txt @@ -0,0 +1 @@ +చంద్రగుప్తు డామెను తనకు భార్యగ నామె తండ్రి సమర్పించు నట్లు చేసెను. అటుపిమ్మట నా గ్రీకునాయకుఁడు తనకు 500 ఏనుఁగులు కావలయునని వేడ, ఒక గజగమనకు మూల్యముగ 500 గజముల నియ్యవచ్చునను వాడుక నమసరించి చంద్రగుప్తుడు మామకు బహుమానమంపెను. నాఁడు చంద్రగుప్తుని వలనఁ బడిన బాధలు మనస్సున నాటుకొనినందున గ్రీకులు ఈ దేశముపై దాడి వెడలుట కలలోనైనను దలంపరయిరి. కాని గ్రీకుదొర కుమారిత గాన, చంద్రగుప్తుని మహిషికిఁ బరివారములుగ ననేక గ్రీకులు పాటలియందు నివసించుచుండిరి. సెల్యూకసు తన రాష్ట్రపు పశ్చిమ ప్రాంతమున అంతిగోనసు అను పగతుఁడొకఁడు లేచి యభిద్రవించుట విని క్రీ.పూ.303వ సంవత్సరమున బయలుదేరి వెడలెను. కాని తనకు రాయబారిగ మెగాస్తనీసు అనువానిని నియమించి పాటలీపురమున నుండుమని నిలిపె. ఈ మెగాస్తనీసు పరివారములును, ఆ గ్రీకుసాని పరివారములును, మౌర్యసేనయం దమరియున్న శిల్పులును, చేతిపనివాండ్రును గలిసి యొక్క గ్రీకుపేటయే పాటలీపురమందున్న ట్లూహింపదగియున్నదని రిసుడేవిడ్సుని అభిప్రాయం. ఇందువలన మనదేశపు జనులకు శిల్పాదికృత్యములు తెలియవని భావముకాదు. * మనవారినేర్పును గ్రీకులును గ్రీకుల నేర్పును మనజనులును నేర్చియుందు రందము. \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0049.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0049.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4598ecdcab774a1f957f2589b88c6e1d8d1dfee3 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0049.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +అలెగ్జాండరునకు పూర్వము భరతవర్షమును గుఱించి పశ్చిమ ఖండవాసులకు నిర్ణీతజ్ఞానము లేక యక్షరక్షాది లోకములవలె పుక్కిటి పురాణములకు విషయమై యుండెను. లోక మంతటిని జయింప నాసక్తుఁడై వచ్చిన అలెగ్జాండరు అక్కాలమందు గ్రీకులకు ఋషిస్థానముననున్న అరిస్టాటిలుని శిక్షయం దుంపఁబడి విద్యావినీతుఁడై పెరిగినందున, దానాక్రమింపఁగల సమస్త దేశముల చరిత్రభూగోళాది వివరములఁ జక్కగవ్రాయ గలయట్టి గ్రీకువిద్వాంసులను తోడ్కొని వచ్చెను. అట్టి పలంపరా ప్రాప్తబుద్దితో మెగాస్తనీసు తానున్నంత కాలము విన్నవియు కన్నవియు నౌ విషయముల దినచర్యగ వ్రాసికొని పోయెను. + +అ దినచర్యలో పాటలీపుత్ర నిర్మాణాది వివరములును, చంద్రగుప్త రాజ్యభారాది వివరములును, ఆ కాలమున నతడు అవలోకింపగల్గిన మతవర్ణాశ్రమాచార వ్యవహారాది వివరములును, దక్షిణ హిందూస్థానము మున్నగు తాను గనని ప్రదేశములను గుఱించి దా వినినయట్టి వివరములును, వంచన లేక లిఖించియున్నాడు. + +ఆతఁడు పాటలీయందున్న రెండు వత్సరముల లోపలనే ఎంతయో వ్రాసి స్వదేశమునకు పుస్తక రూపముగ జ్ఞానమును కొనిపోయెను, అందలివర్తమానములను గ్రీసు ఇటలీ దేశస్ధులగు చరిత్రకారులు తమ తమ చరిత్రములలో నెక్కించుకొని. సరితప్పులను తమ చిత్తమువచ్చినట్లు విమర్శనములలో కలిపి వ్రాసియుంచిరి. \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0051.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0051.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..73e20bd3ac1aac9104a8367dce3695ac7a23813f --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0051.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +మట్టునకైన తొలఁగించుచు, పురాణాతిశయోక్తి గహనంబును భస్మీకరించునట్టి దావానలంబుగను ప్రజ్వరిల్లుచున్నది. + +చంద్రగుప్తుడు పూర్వమే కోసలరాజ్యమును కబళీకరించి యుండె. అతఁడు స్వయముగ పంజాబును సింధు దేశమును జయించెను. పంజాబులో సైన్యశిథిలత రాఁగనే చెదరువడియున్న సైన్యమంతటిని నాతండు తన మూలబలముగా చేసికొనెను. అనంతరము గుజరాతును జయించి అచ్చట నొక రాజ ప్రతినిధిని నియమించినట్లు రుద్రదాముని శిలాశాసనము నేఁటికిని తెల్పుచున్నది. దీనికి పూర్వమే ఇతఁడు అవంతి అనగా ఉజ్జయినిదేశమును ఆక్రమించి వశపఱచుకొని యుండెను. + +ఇమ్మెయిని రాజ్యా రూడుఁడై న చంద్రగుప్తునకు విశ్రాంతికి సమయము దొరికినదిగాదు. వృషలజనన కలంకమునకు విషయభూతుండు. కావునను, ధననందునిచే పరపీడింపఁబడిన ప్రజలపై యధిరూఢుండు కావునను, నందకులాభిమానుల కూటోపజాపములకు లక్ష్యుండు కావునను, ఉన్నత జాతి సంభూత సామంత రాజుల అవజ్ఞా విరోధంబులకును, అలెగ్జాండరు పాశ్చాత్య సేనానాయకుల యభియోగంబునకును ఆస్పదుండు కావునను, స్వయంభారత సర్వస్వ విజయకాంక్షి గావునను, జయింపఁబడిన రాష్ట్రముల సమాధానపఱచి పరిపాలనా సంవిధానములయందు సంస్కారలక్షణ దృష్టినైజము గలవాఁడు గావునను ఒక్కయొడ కూర్చొనుటకుగాని నిలచుటకుగాని తృటికాలము పరుండుటకుగాని వ్యవధిలేక , సదా దుష్టనిగ్రహ శిష్టపరిపాలనమునందే జీవితకాలమంతయు గడప \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0052.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0052.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2c924a94e5d4324bf18800316864f7fb69ec0089 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0052.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +వలసినవాఁ డయ్యెను. చారిత్రక విషయముల కవిశ్వసనీయములగు పురాణేతిహాసాది విషయముల నటుండనిచ్చిన భరతఖండ చక్రవర్తులయం దీతఁడే మొదటివాఁడుగఁ గన్పించుచున్నాడు. సేనలు నడుపుట, శత్రువుల నాక్రమించుట, నూతన దేశముల నార్జించుట, న్యాయముల దీర్చుట, నగర పంచాయతులు గ్రామపంచాయతులు నియమించుట, శిల్పముల వృద్ధిపరచుట, విదేశీయుల విచారించుట, జనన మరణముల గణించుట, వ్యాపారముల విమర్శించుట, చేతిపనుల బెంచుట, బాటలు వేయుట, వంతెనలు కట్టుట, ఓడలు నిర్మించుట, రాజపురుషుల నియోగించుట, చారదృష్టి చూచుట, చౌర్యఘాతకాదుల ఖండించుట, పన్నులరాఁబట్టుట, కాలువలు చెరువులు బావులు త్రవ్వించుట, నీళ్లువిడుచుట, నేలకొలుచుట, పంట లెక్కించుట, ద్యూత మద్యాది దుఃఖముల విమర్శించుట, మున్నగు సర్వ రాష్ట్రనిర్వాహ విషయములందును వేగన్నుల చూపుతో జాగ రూకుఁడై , ఆత్మరక్షణార్థము ఆహార, విహార, శయ్యా, ఆసన, భాజన, ఔషధ, బంధు, కళత్ర, మిత్ర, పుత్రాదులనెల్ల అనిమీలిత నయనుఁడై పరిశోధించుచు ఇరువది నాలుగు వత్సరములు రాజ్యమేలెను. + +చంద్రగుప్త రాజ్యవిస్తారము

+ +క్రీ. పూ. 322 మొదలుకొని 303 వఱకు అనగా చంద్రగుప్తుఁడు. మొదట గ్రీకువారిని పంజూబు దేశమునుండి వెడలఁగొట్టినది మొదలు శల్యూకస్ నికేతర్ నోడించి అతనితో \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0054.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0054.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..88b2b6fbec658c123c1175f97d2cba2452814861 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0054.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +అయిదవ ప్రకరణము

+ +చంద్రగుప్త కాలనిర్ణయము

+ +హిందూ దేశమునకుఁ బ్రథమ చక్రవర్తియైన చంద్రగుప్తుని కాలమెట్లు నిర్ణయింపఁబడినదని చదువరు లడుగవచ్చును. వారి జిజ్ఞాస తృప్తిపఱుచుటకై యిచ్చట నీ విషయము చర్చింప వలసియున్నది. ఇదియుఁగాక చంద్రగుప్త కాలనిర్ణయము హిందూదేశ చరిత్రాధ్యయనముఁ జేయగోరు విద్యార్థులు గమనింపవలసిన ముఖ్యవిషయములలో నొక్కటి. హిందూదేశము యొక్క సాద్యంత చరిత్రము నేటి వరకు హిందూ మహాయుగము, మహామ్మదీయ మహాయుగము బ్రిటిషు ప్రభుత్వము అని త్రిప్రకరణాత్మకముగా వర్ణింపఁబడు చున్నది. ఇందు రెండవ మూఁడవ ప్రకరణములలోని కాల నిర్ణయములు నిశ్చితములు. వానిని గుఱించి విశేష భిన్నాభిప్రాయము లుండవు. గజినీమహమూదు సోమనాథ దేవాలయమును దోఁచుకొనిన సంవత్సరమును, అగ్బరు చక్రవర్తి రాజ్యమునకు వచ్చిన తేదియు, లార్‌డుకారన్ వాలిసు రాజప్రతినిథిగా హిందూదేశమునకు వచ్చిన యేడును మనము నిశ్చయముగా నెఱుఁగుదుము. ఇందుకు కారణము ఆయా కాలముల \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0055.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0055.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..80556c4be4da019bc0296972e2a6097887a1a13a --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0055.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +చరిత్రకారులు కాలస్థల నిర్ణయముతో సమకాలిక చరిత్ర విషయములను వ్రాసియుంచుటయే. కాని హిందూమహా యుగము నందలి చరిత్రాంశముల కాలనిర్ణయ మిట్టిది కాదు. ఇందలి ప్రతివిషయిక కాలనిర్ణయము సంశయాస్పదమే. ప్రతి విషయమును గుఱించియు అభిప్రాయ భేదములు తండోప తండములుకలవు. ఋగ్వేద మెప్పుడు రచింపఁబడెననిన ప్రశ్నకు నొక్కఁ డైదువేల యేండ్ల క్రిందననియు మఱియొకఁడు ఏడువేలేండ్ల క్రిందననియు, నింకొకఁడు పదివేలేండ్ల క్రిందననియుఁ బ్రత్యుత్తరము లిచ్చెదరు. ఇదమిత్థమని చెప్పుటకు దగిన సాధనములు లేవు. ఇట్లే ఉపసిషత్తుల కాలమును గుఱించియు మహాభాష్య రచనాకాలమును గుఱించియు శంకరాచార్యుని యవతార సమయమును గుఱించియు వాద ప్రతివాదములును గలవు. పై కారణములచే హిందూ మహాయుగము నిశ్చితకాల జ్ఞానాభావ మను అంధకారముచే నిండియున్నది. ఇట్టి మహాంధకార మధ్యమున చంద్రగుప్త కాలనిర్ణయమను నొక చిన్న దీపము గ్రీకు చరిత్రకారుల సాయముచే వెలుగు చున్నందున దానిని నాధారముఁ జేసికొని అందుకు ముందు వెనుక జరిగిన చరిత్రాంశముల కాలము పండితులు నిశ్చయించుచున్నారు. + +కావున కాలనిర్ణయము లన్నింటికిని ఆధారభూతమైన చంద్రగుప్త కాలనిర్ణయమెట్లు చేయఁబడెనో, అది యెంతవఱకు నమ్మఁదగినదో మన మాలోచింప వలెను, \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0056.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0056.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..09a0722c6eb74e9ee21e87f398635a4494c55cbd --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0056.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +అలెగ్జాండరు హిందూదేశమునకు వచ్చినప్పు డతనితో నేతెంచిన పండితులును, చంద్రగుప్తుని దివాణమునకు +రాయబారిగ వచ్చిన మెగస్తనీస్ అనువాఁడును వాని ననుసరించి మఱియు ననేకులగు గ్రీకు గ్రంథకారులును సాంద్రకోటస్ లేక శాంద్రగోప్తస్ అనువాఁడు అలెగ్జాండరును మొదట వచ్చి చూచినట్టును అలెగ్జాండరు చనిపోయిన కొలఁది కాలములోనే అతఁడు పంజాబు దేశమునుండి గ్రీకు సైనికులను వెడలఁగొట్టి స్వతంత్రుఁ డైనట్టును అతని రాజధాని గంగయొడ్డున పాలిబోత్రానామముతో మిగుల వైభవమునొందిన పట్టణమైనట్టును అతనికి పూర్వమున రాజుగనుండినది. నంద్రన్ అనువాఁడైనట్టును వానియందు జనులకు ద్వేషము గలిగినందున సాంద్రకోటన్ వానిని జంపి రాజైనట్టును వ్రాసియున్నారు. మొట్టమొదట సాంద్రకోటస్ అన నెవ్వఁడో దెలియక పోయెనుగాని పై వర్ణనలన్నియు చక్కగ విమర్శించి పాశ్చాత్య విద్వాంసులు సాంద్రకోటస్ అనగా చంద్రగుప్తుఁ డనియు పాలిహోత్ర యనగా పాటలీపుత్రమనియు నండ్రస్ అనగా నందుఁడనియు నిశ్చయించి యున్నారు. పాలిహోత్రకును గంగానదికిని గల యంతరము మెగస్తనీస్ వ్రాసి యున్నాఁడు. అదియును ప్రస్తుతము పాట్నా పట్టణమునకును గంగకును గల యంతరముతో సరిపోవుచున్నది. ఇంతియగాక పాలిహోత్ర గంగా శోణల సంగమము వలన గలిగిన యంతర్వేదిలో నున్నదని అతఁడు వ్రాసిన విషయము ప్రస్తుతము పాట్నా, అనఁగా పూర్వపు పాటలీపురమునకే, అన్వయించుచున్నది, కావున \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0058.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0058.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..febd4a46e958fc968ca5a6b6e0c626b237e30b85 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0058.txt @@ -0,0 +1,8 @@ +చరిత్రకారులందఱును నిస్సంశయముగా నొప్పుకొనినదే యయిసందున ఇచ్చట వివరణ మనవసరము. + +అశోకునిచేఁ బ్రకటింపఁబడిన పదమూఁడవ శిలాశాసనమునందు నీ ప్రకారముగా వాయఁబడియున్నది. + +పదమూఁడవ శిలాశాసనము.

+సత్యజయము.

+ +"పియదశి ముఖ్యతమముగ నెన్నెడి విజయము ధర్మ సందేశము వలననగు విజయమే. ఇట్టి విజయము పియదశి దన సామ్రాజ్యము నందేగాక దన కిరుగు పొరుగు సీమల యందలి ప్రజలందఱమీఁదను గూడ నొందియున్నాఁడు. ఆరువందల యోజనముల దూరముననుండు అంతియోక నామధేయుఁడగు యోనరాజు నివసించు ప్రదేశమునకు ఈ అంతియోకున కావల 'తురమాయె' 'అంతికిని' 'మక' 'అలికనుందర” అను నామములతోఁ బరగు రాజచతుష్టయము నివసించు ప్రదేశములకును ఈ విజయము వ్యాపించియున్నది." \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0059.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0059.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7709e5cc91a9544fa0ac4cd5415008f6229b0f55 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0059.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +ఈ శాసనమునందు నైదుగుఱు విదేశపురాజుల పేళ్లుదాహరింపఁబడినవి. వీరిలో అంతియోకుఁ డనువాఁడు ఆంటీయోకస్‌థియాన్ అను (Antiochus Theos) సిరియాదేశపు రాజు, ఇతఁడు క్రీ. పూ. 246 వఱకు రాజ్యముచేసెను. తురమాయే అనువాఁడు టాలిమీ ఫిలాడల్‌ఫస్ (PtolemyPhiladelPhus) అను నామముతో ఈజిప్టు దేశముపై రాజ్యముఁజేసీ క్రీ. పూ. 246 లో మృతుఁడయ్యెను. ఈతని కూఁతునే అంటియోకుఁడు వివాహమాడెను. అంతికిని అనువాఁడు ఆంటిగోనన్ గొనిటన్ అనునామముతో మకడోనియా రాజ్యమును సంపాదించి 239 వఱకు రాజ్యముచేసెను. అలికసుందరుఁడను వాఁడు పైరసు అనువాని కుమారుఁడు. అలెగ్జాండరు నాఁబడు ఎపిరస్ దేశపు ప్రభువు. క్రీ. పూ. రమారమి 260 వ సంవత్సరము వఱకు ప్రభుత్వముఁ జేసెను. మాగాస్ అనువాఁడు సైరిన్ దేశపురాజు టాలిమీకి సాపత్న్య సోదరుఁడు. 258 వ సంవత్సరమున పరలోకగతుఁ డయ్యెను, + +పైని ఉదాహరింపఁబడిన పేళ్లుగలరాజు లచ్చటచ్చట భిన్న కాలములం దుండినను పై ఐదు పేళ్లుగల రాజులేక కాలము నందు భిన్నదేశముల నేలుచుండుట మేముదహరించిన సిరియా, ఈజిప్తు, మకడోనియా, ఎపిరస్, సైరిన్ రాజుల విషయమయ్యే సిద్ధించుచున్నది. కనుక కాలనిర్ణయ విషయములో పొరబాటెంతమాత్ర ముండుటకు వీలులేదు. ఇదియునుంగాక ఈ మెగాన్ తప్ప యీ నామధేయము గల మఱియొక రాజు లేనేలేఁడు‌. \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0061.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0061.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..beb87e044aa0623762cd96563351e562285936b0 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0061.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +చున్నవి. మన చరిత్ర నాయకుఁడగు చంద్రగుప్తుఁడీ బిందుసారునితండ్రి. ఈతఁడిరువదినాలుగు సంవత్సరములు నేలయేలె నని పురాణములును సింహళ గ్రంథములును నుడువుచున్నవి. అనఁగా చంద్రగుప్తుఁడును బిందుసారుడును కలిసి 49 సంవత్సరములు రాజ్యమేలిరి. ఈ సంఖ్య 49 యిదివఱకు మనచే సాధింపబడిన 272లో ననఁగా అశోకుఁడు రాజ్యమునకు వచ్చిన సంఖ్యలోఁ గలుపగా 321 వచ్చుచున్నది. ఇదియే చంద్రగుప్తుఁడు రాజ్యమునకు వచ్చిన సంవత్సరపు సంఖ్య, + +ఈలాగున మనము రెండు భిన్నమార్గముల బయలుదేరి వేఱు వేఱు నడకల నడచినను ఘట్టకుటీప్రభాత న్యాయమున నొక్కచోటికే వచ్చి చేరుచున్నాము. సాంద్రకోటస్ అనఁగా చంద్రగుప్తుడని యెంచి, అలెగ్జాండరుయొక్క దండయాత్ర తిథులును గ్రీకు చరిత్రకారులును నాధారముగాగై కొని వేసిన లెక్కలవలనను అశోకవర్ధనుని శాసనము నాధారము చేసికొని పురాణాదులలో వర్ణింపఁబడిన మౌర్యరాజుల పాలనాకాలము లెక్క వేసినను క్రీ. పూ. 321 లోనో, లేక 322 లోనో అతఁడు రాజ్యమునకు వచ్చినట్లు స్పష్టమగుచున్నది. + +ఇదియుఁగాక వేరొక విశేషము గలదు. అశోకుఁడు క్రీ. పూ. 272 మొదలుకొని 231 వఱకు రాజ్యమేలెను. అతనిచే శాసనములోఁ బేర్కొనఁ బడిన ఆంటియోకుఁ డతనికి సమకాలికుఁడై 261 మొదలు 246 వఱకు రాజ్యమేలెను. చంద్రగుప్తుఁడు అశోకుని తాత, శల్యూకస్ నెకటాస్ అంటి \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0062.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0062.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fe7b4cdf9fdf2011afb581dc26699caacc3b77f9 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0062.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +యోకునితాత. మనుమలు సమకాలికులైనప్పుడు వారితాతలు గూడ సమకాలికులగుట సహజమని సాధారణముగ గ్రహింపవచ్చును. కావున సెల్యూకస్ నికేతర్ చంద్రగుప్త మౌర్యునకు సమకాలికుఁడనుట స్పష్టము. + +పైని వ్రాయఁబడిన హేతువులచే మనచరిత్ర నాయకుండగు చంద్రగుప్త మౌర్యుఁడు అలెగ్జాండరు. తోడను సెల్యూకస్ నికేతర్ తోడను సమకాలీనుఁడు అని తేలినది. గ్రీకు వారగు వీరిద్దఱి చరిత్రలును సమకాలికులైన గ్రంథకారులచే వాయఁబడి యున్నందున వారి కాలము నిశ్చితము. వారి యుద్ధములను గుఱించియు దాడులను గుణించియు ప్రవాసములను గుఱించియు చేయఁబడిన కాలనిర్ణయములలో ఒకటిరెండు నెలల విభేదము వచ్చినను రావచ్చును. కాని అంతకంటే నెక్కుడు ఎచ్చు తక్కువ లుండవు. + +అలెగ్జాండరు హిందూదేశమునకు వచ్చినప్పుడు చంద్రగుప్తుడు ఆతనిని సందర్శించి నట్టున్నది. గావున ఈ ప్రసంగము క్రీ.పూ. 325 లోనో 326 లోనో జరిగియుండవలెను. అలెగ్జాండరు క్రీ.పూ. 325 వ సంవత్సరమందు మే నెలలోనో జూన్ నెలలోనో కీర్తి శేషుఁడయ్యెను. అతని మరణవార్త తెలిసిన కొలఁది కాలమునకే చంద్రగుప్తుడు స్వతంత్రుఁ డయ్యెనని వ్రాయఁబడి యున్నది. అలెగ్జాండరుని మరణవార్త హిందూదేశ జనులకుఁ తెలియుటకు రెండు నెలలు పట్టినదనుకొన్నను ఆగష్టు నెలలోనో లేక సెప్టెంబరు నెలలోనో యీ వార్త తెలిసియుండును. ఆతఁడు. వెంటనే సైన్యములను కూర్చుకొని \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0063.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0063.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e763b7581d5c4391b79e7e53f60d51d6ceb21ff4 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0063.txt @@ -0,0 +1 @@ +పంజాబు చేశమునుండి గ్రీకువారిని వెడలఁగొట్టి నందున నీవార్త క్రీ.పూ. 322లో జరిగెనని చెప్పవచ్చును. సెల్యూకస్ తన ఏష్యవై భవమునకు బునాది నిర్మించుకొను చుండగా చంద్రగుప్తుఁడు హిందూదేశమునకు జక్రవర్తి యయ్యేనని జస్టిన్ వాసియున్నాఁడు.* సెల్యూకస్ క్రీ. పూ. 321 లో బేబిలోన్ పట్టణమునకు క్షేత్రపుడుగా నియమింపఁబడెను. ఈ క్షేత్రపాధికారమే యతఁడు తరువాత రాజగుటకు మూలాధారము. అప్పటికి చంద్రఫుప్తుఁడు మగధా ధీశ్వరుఁడై యుండవలెను. కావున నంద సంహారము, పర్వతేశ్వర వథ, అమాత్య రాక్షసుని వశపఱచుకొనుట మొదలైన ముద్రారాక్షస వర్ణిత కథాంశము లన్నియు 321 లోనో తరువాత ఒకటి రెండు సంవత్సరములలోనో జరిగియుండవలెను. సెల్యూకసు 305 లోనో 304 లోనో చంద్రగుప్తుని మీదికి దండెత్తి వచ్చి 303 లోఁ బూర్తిగ పరాభూతుఁడై మగధేశ్వరునితో సంధిఁ జేసికొని వెళ్లి పోయెను. చంద్రగుప్తుఁ డిఱువదినాలుగు సంవత్సరములవఱకు రాజ్యముఁ జేసెనని వాయుభాగవతాది పురాణములలోను సింహళదేశపు చరిత్రలోను వ్రాసియుండుటఁ బట్టి అతఁడు 298 లోనో లేక 297 లోనో కీర్తి శేషుఁ డయ్యెనని మనము చెప్పవచ్చును. చంద్రగుప్తుఁ డలెగ్జాండరును చూచు వఱకు నిఱువదియై దేండ్ల వయస్సు గలవాఁడని యెంచితి మేని \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0064.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0064.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2463de1bf6a55756e33ce95aa580628a820a08bc --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0064.txt @@ -0,0 +1,11 @@ +యాతఁడు 350 వ సంవత్సర ప్రాంతమున జన్మించి యుండవలెను. మనమిట్లు తేల్చుకొనిన కాలనిర్ణయమంతయు నీక్రింది పట్టికలోఁ గనుపఱచఁ బడినది. + +కీ. పూ. +350 చంద్రగుప్త జననము. +326, 325 అలెగ్జాండరును చూచుట +323 అక్టోబరు, 322 చంద్రగుప్తుఁడు పంజాబునుండి గ్రీకు వారిని వెడలఁగొట్టుట. +322, 321 మగధరాజ్యము నాక్రమించుకొనుట. +305, 304 సెల్యూకస్ హిందూదేశముమీదికి దండెత్తి వచ్చుట. +303 సెల్యూకసు పరాభవము, చంద్రగుప్తునితో సంధిచేసికొనుట. +298, 297 చంద్రగుప్తుని మరణము. + \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0066.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0066.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8f6d237b9800cbcd1daa0e3e64769f773da7e2e4 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0066.txt @@ -0,0 +1,9 @@ +వైభవమును, సంక్షిప్తముగఁ దరువాతి చరిత్రయు, నీ ప్రకరణమునందు వర్ణింపఁబడుట యత్యంతావశ్యకము. + +నామనిర్దేశము

+ +సాధారణముగా నిటీవలి యింగ్లీషుచరిత్ర గ్రంధములలో 'పాటలిపుత్ర' నామమే యెక్కుడుగా వ్యవహరింపఁబడు చున్నను, సంస్కృతకవులు మాత్రము పాటలీపుర, కుసుమపుర, పుష్పపుర నామములనే వాడి యున్నారు.* త్రికాండ శేషమునందు మాత్రము 'పాటలీపుత్ర' మను పాఠాంతరము కలదు. బృహత్కథయందుఁ గూడ నీ పేరు వచ్చినట్లున్నది. గ్రీకుల భాషలో దీనిని పాలిబోతు (Palibothu ) అని వాడియున్నారు. ఈ పట్టణ స్థానమునందున్న పట్టణమునకు నిపుడు 'పొట్నా' యన్న పేరు కలదు. + +ఇప్పుడీ పట్టణమెచ్చట నున్నది?

+ +హిందూదేశ పటమును ఎదుట వేసికొని చూచినయెడల ఈశాన్య దిశయందు ఇప్పుడు ఈ దేశపు ముఖ్య రాజధానియగు కలకత్తాపురి కానవచ్చును. ఇప్పురి గంగానది పాయలో బెద్దదియగు హూగ్లినదీ తీరమున గంగాసాగరమునకు నలువది మైళ్ళ దూరమున అలరారుచున్నది. ఇచ్చటనుండి యోడమార్గమునో లేక పొగబండి మార్గమునో అనుసరించితిమేని రమారమి 333 మైళ్ళ దూరమున పాట్నా యను పట్టణము గంగాతీరమున \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0067.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0067.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..412beaf755ad6a65ef298d11f68804c052e8d999 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0067.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +కలకత్తాకు వాయవ్యమున నుండఁజూతుము. ఇయ్యది దిగువ బంగాళపు (Lower Bengal) పట్టణములలో కలకత్తాకు రెండవదిగా నున్నది. ఇంతటి విస్తీర్ణమును జనసంఖ్యయు నేటికిని గల యీ పాట్నాపురి మహమ్మదీయ పరిపాలనమున బేహారు జిల్లాకు ముఖ్యస్థానముగ నుండె. కాని ఈ నామముచే నొప్పుపురము 650 వత్సరములకు మున్నుండ లేదు. దీనిస్థానమున గొంతకాలము బీడును, అంతకుఁ బూర్వమున, ననఁగా ప్రాచీన కాలమునందు మఱియొక గొప్పపురియు నుండెడివి. ఆ వురియే పాటలీపురము. + +రాజకీయ విషయమునందు గంగానదియొక్క విశేషము నరయుఁడు. గంగాశాఖ యగు హూగ్లీతీరమున హిందూదేశపు ప్రస్తుతపు రాజధాని కలకత్తా యున్నది. గంగ కుపనదియగు యమునాతీరమున మహమ్మదీయ రాజధానులగు దిల్లీ, యాగ్రాలు కలవు . దిల్లీకి మూడు మైళ్ళదూరమున పాండవ రాజధాని ఇంద్రప్రస్థ ముండె. ఇంద్ర ప్రస్థమునకు అఱువదిమైళ్లు వాయవ్యమున కౌరవపారిక్షితుల రాజధాని హస్తినాపురముండె. గంగ కుత్తరోప నదియగు సరయు (గాగ్రా) దక్షిణతీరమున అయోధ్యాపురి రఘుకుల రాజుల రాజధానిగనుండె గంగ, గాగ్రా, రాప్తి, గండకి, శోణానదులు కలియు ప్రాంతమున పాటలీపుత్రము చంద్రగుప్త రాజధానిగ నుండె. కావున రాఘవ, కౌరవ, పాండవ, పారిక్షిత, నంద, చంద్రగుప్త, గుప్త, ఆంధ్ర, మహమ్మదీయ, ఆంగ్ల రాజధానులు, గంగనో, గంగా \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0068.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0068.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..107ddbc61b3a535a3898df5d73f2b795fe1e9fa6 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0068.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +శాఖోపశాఖలనో ఆశ్రయించి యున్నవి. ఇందు పాటలీపుత్రము నిర్మింపఁబడిన స్థలము కంఠసరములను గూర్చిన పతకమువలె అనేక నదుల సంగమమునకు సమీపమున నుండుటఁబట్టి అలంకారముగను, బలప్రదముగను, వ్యాపారానుకూలతంబట్టి ధనప్రదముగను నుండెను. కనుకనే ఇది వేయునెక్కు వేండ్ల కాలము హిందూస్థానవు బలిష్ఠ రాజధానిగా విరాజిల్లుచుండెను. + +నామోత్పత్తి

+ +పాటలీపుత్రమన్న పేరుగల్లుట కనేకు లనేక హేతువులు చెప్పుచున్నారు. పాటలీయన నొక పుష్పవిశేషము. దీనిని దెలుఁగులో కలిగొట్టు పువ్వందురు. ఈ పువ్వును బోలి ఆ పురియొక్క యాకారముండెననియు, అందుచే నా పేరు వచ్చెననియు కొందఱి యభిప్రాయము. ఆ పట్టణమందును, సమంత ప్రాంత మందును పాటలీ వృక్షములును, పుష్పములును మెండుగ నున్నందున ఈ నామము కల్గెనని కొందఱందురు. శ్రీరామ లక్ష్మణులు సరయూగంగా సంగమమునకు పైని సరయును దాఁటి దక్షిణతీరము చేరఁగనే వారికి పాటలాది వృక్ష సంకీర్ణమైన వనము కానవచ్చినట్లు శ్రీమద్రామాయణము నందు వర్ణింపఁబడినది.* కావున మిక్కిలి ప్రాచీన కాలము నుండి మగధదేశముయొక్క యీభాగము పాటలిపుష్పమునకై ప్రసిద్ధి వహించినట్లు కానవచ్చెడిని. \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0069.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0069.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6b438a3b50ed6e6a4a772b0abc3ced0de443c418 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0069.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +ఇప్పుడు పాట్నా నగరమునందు చిన్న పట్న దేవి, పెద్ద పట్న దేవి యను దేవాలయములు రెండు గలవు. వానిలో నర్చకులుగా నుండువా రిట్లు చెప్పెదరు. సుదర్శనుఁడను రాజునకు పాటలి యను కూఁతురు గలదు. ఆమెచే నీ పట్టణము కట్టింపఁ బడియెను. ఈమె కాతఁడు బహుమతిగ నీ పట్న మొసంగగ, దీనిని పుత్రవాత్సల్యముతో తల్లింబోలె సంరక్షించి నందున పాటలిపుత్రమని పేరుగల్గెనఁట. + +పుత్రకుఁడు అను రాజకుమారుఁడు మంత్రదండ మహిమచే నిర్మించెననియు నతని భార్యపేరు పాటలి. కావున దీనికి పాటలిపుత్రమని పేరుఁ బెట్టెననియు కథా సరిత్సాగరము నందును హ్యూన్ ట్సాంగుని యాత్రా చరిత్రమునందు వ్రాయఁబడియున్నది. డియోడొరసు అను గ్రీకు చరిత్రకారుఁడు హెరక్ల్‌స్ (Herakles) అనఁగా బలరామునిచే నిది ప్రతిష్ఠింప బడియెనని తాను వినినట్లుగా దెల్పియున్నాఁడు. వాయు పురాణమును సూత్తపిటకమును శిశునాగవంశస్థుడు ఉదేయుడు దీనిని కట్టించినట్లు తెల్పుచున్నవి. + +మేజరు విల్ఫోర్డు పాటలీపుత్రమును పద్మావతియనియు మహాబలిపురమనియు పేళ్ళు గలవనియు, ఈ పేళ్ళు గల్గుటకు కారణము, మహాబలియనియు మహాపద్ముఁడనియు దానిని బ్రతిష్టించిన రాజు పేళ్ళగుట యనియు వివరించుచున్నాడు. అట్టి నందుని పట్టణము కావున బలిపుత్ర యనియు పాలిబోత్ర యనియుఁ బేళ్ళనొంది. గ్రీకుల చెవుల కందెననియు నుడువు \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0071.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0071.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..08cb6149026256568333f5cce4c52d433a3b2230 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0071.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +తాము దేశాంతరమునకు వెడలిపోయిరి. వారు వెడలు నప్పుడు నడిపివాని భార్య గర్భవతియై యుండెను. కాని యా సమాచారమా బాహ్మణునకుఁ దెలియదు. ఆపెకు నొక కుమారుఁడు కలిగెను. వానికిఁ బుత్రకుఁడని పేరుపెట్టిరి. కాని, బ్రాహ్మణులు తిరిగి రానందునను, కఱ వధికమైనందునను పుత్రకునిఁ దీసికొని యాతని తల్లి మగధదేశమునకుఁ బోవలసినదాయెను. అచ్చట ఈమె దనకుమారునితోఁ గూడ యజ్ఞదత్తుఁడను బ్రాహ్మణు నాశ్రయించి యుండెను. + +పుత్రుకుఁడు పెద్దవాఁడై విద్యాబుద్ధులు నేర్చుకొని మిక్కిలి ధనమును ఆర్జించెను. తన తండ్రియు పినతండి పెదతండ్రులును దేశాంతరమువెళ్ళి రాలేదన్న సమాచారము విని వారిని కనుఁగొను నిమిత్తమై యొక యన్న సత్రములు స్థాపించి తాను సత్రాధికారిగనుండి వచ్చిపోవువారి గోత్రనామములఁ దెలిసికొను చుండెను. ఆ మువ్వురు బ్రాహ్మణులును ఒక్కదిన మా సత్రమునకు రాఁ దటస్థించెను. వారా పుత్రకుని సమాచారమంతయుఁ దెలిసికొని వాఁడు వ్యభిచార జాతుఁడుగాఁ దలంచి వానిని జంపుటకుఁ గొందఱు పురుషులను నియమించిరి. పుత్రకుఁడు వారికి లంచమిచ్చి వారి చేతినుండి తప్పించుకొని వింధ్యప్రాంతమునకుఁ బోయెను. ఈతఁ డచ్చట చంచరించు చుండ నిద్దరన్నదమ్ములు రాక్షస కుమారులు తమ పిత్రార్జితమైన మూఁడు వస్తువులను గూర్చి తగవులాడు చుండఁ . జూచెను. వారు తగవులాడుచున్న వస్తువు లేవన 1 భోజన \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0072.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0072.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..49e8e93f9267489d13e09c484fdbd0e200fa0e73 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0072.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +పాత్రము, 2 దండము, 3 పాదరక్షలు. ఈ మూఁటియందును మూఁడు విశేషములు కలవు. భోజన పాత్రము కోరిన భోజన పదార్థములనిచ్చును. దండమువలన కోరిన ద్రవ్యము లభించును. పాదరక్షలను తొడిగినయెడల ఆకాశపథమున స్వేచ్చా విహారమును చేయవచ్చును! ఇట్టి వస్తువులకై పోరాడువారు పుత్రకుని మధ్యవర్తిగ నేర్పఱుచుకొనిరి. రాక్షస పుత్రులు పరుగెత్త వలసినదనియు, ఎవ్వఁడు నిర్ణీతస్థలముచేరునో వానికి ఈ మూడు ద్రవ్యము లీయఁబడు ననియుఁ బుత్రకుఁడు నిర్ణయించెను. వారందుకు నంగీకరించి పరువెత్తసాగిరి. అటువారిని పరువెత్త నిచ్చి యిటు పుత్రకుఁ డా పాదరక్షలను ధరించి మిగిలిన రెండు ద్రవ్యములను తీసికొని యెగిరి యాకాశమార్గమున ఆ కార్షికా పురికిఁ బోయెను. అచ్చటి రాజు మహేంద్రవర్మ. ఆతనికి పాటలియను కూఁతురుకలదు. ఆమె యుక్తవయస్కురాలై వివాహమునకు సిద్ధముగనున్న దని విని పుత్రకుఁ డొకనాఁడు ఆకాశమార్గమున నామె మందిరముఁ జేరెను. ఆమెయు నతని యమానుషశ క్తి, కచ్చెరువంది అతనిని వరించెను. కాని యా సమాచారము రాజునకుఁ దెలిసిన నాతఁడు పుత్రకుని వధించు ననియెంచి వారిరువురును, అచ్చట నుండి ఆకాశ మార్గమున వెడలిపోయి యొక పట్టణమును నిర్మించి, తమ యిద్దఱిపేళ్లును కలిపి దానికి 'పాటలీపుత్ర' మని పేరు పెట్టిరఁట, ఈ కథ బృహత్కథయను గ్రంథమునందున్నది. + +ఇట్లీ గ్రామముయొక్క యుత్పత్తిని గుఱించి పెక్కుగాథలు గలవు. ఇఁక వీనిని విడిచి చరిత్రభాగమునకు వత్తము. \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0073.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0073.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b052fd4351878afab4c2b25795fb2e3b87e4ea7b --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0073.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +పాటలి దుర్గము

+ +క్రీ. పూ. 490 వ ప్రాంతమున అజాత శత్రుఁడను వాఁడు మగధ రాజయ్యెను. ఇంతకుఁ బూర్వము పాటలి యనునది గంగకు దక్షిణతీరమున నుండిన చిన్నపల్లె. ఆ నదికి నుత్తరమున లిక్షవి వంశజులగు రాజుల ప్రబలమైన రాజ్యముండెను. ఆ రాజులు తన రాజ్యమునకు నేమియు నాపద కలుగచేయ కుండగ వారిని అడఁచియుంప వలయునని అజాత శత్రుఁడు పాటలి గ్రామమున నొకదుర్గమును కట్టించెను. రాజభృత్యులు దుర్గమును నిర్మించుచుండు కాలమున గౌతమబుద్ధుఁడు అచటికి వచ్చెను. అతఁడా దుర్గమును చూచి యందునుగుఱించి యిట్లు భవిష్యత్తు చెప్పెనఁట. "మిక్కిలి విఖ్యాతి చెందు స్థలములలోను, నలుదిశలనుండి వర్తకమును ఆకర్షించినందున పేరొందు పట్టణములలోను ఇది ముఖ్యమైనది కాఁగలదు, కాని యీ పట్టణమునకు అగ్ని, జలము, అంతఃకలహము అను మూఁడు విపత్తులు సంభవించును.” + +ఉదయనుఁడు అజాత శత్రుని మనుమఁడు. ఇతఁడు కీ. పూ. 450 వ ప్రాంతమున రాజయ్యెను. ఇతఁడు పాటలి దుర్గము నొద్దనే క్రీ. పూ. 434 వ ప్రాంతమున పాటలీపుత్ర పట్టణమును గట్టించెను. ఇదియే భగవాన్ బుద్ధదేవుని భవిష్యత్తు ననుసరించి వేయి సంవత్సరముల వఱకును హిందూదేశము యొక్క కంఠమణివోలె భ్రాజిల్లెను. + +ఇంతకుఁ బూర్వము మగధ రాజ్యమునకు రాజగృహము రాజధానిగ నుండెను. ఉదయనుఁడు రాజధానిని పాటలిపుత్రము \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0074.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0074.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1def7f086b9cd6caaaeb0618b9de2dd4d52a0848 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0074.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +నకు మార్చెను. ఇట్లు పర్వత ప్రాంతములో నున్న రాజ గృహమునుండి ఏటియొడ్డున నున్న పాటలిపుత్రమునకు రాజధానిని మార్చుటకుఁ గారణము లేకపోలేదు. మగధరాజ్యము దినదినాభివృద్ధి నొందుచుండెను. రాజ్యము యొక్క యన్ని భాగములను స్వాధీనమం దుంచుకొనుటకును, హిందూదేశ మందలి వర్తకము నంతయును ఆకర్షించుటకును గంగా, శోణ, గోగ్రా మొదలయిన నదుల సంగమమునకు సమీపమునందున్న పాటలిపుత్రము మిక్కిలి తగినదియని నిశ్చయింపఁబడెను. ఉదయనుఁడు శిశునాగ వంశపురాజు. క్రీ. పూ. 371 వ ప్రాంతమున ఈ వంశమంతరించి మగధము నందుల స్వాధీనమయ్యెను. వారిని వోడించి మన చరిత్రనాయకుఁడగు చంద్రగుప్తుడు కీ. పూ. 321 వ ప్రాంతమున మగధాధీశ్వరుం డయ్యెనని యిదివఱకే వ్రాసియున్నారము. + +చంద్రగుప్తునికాలపు పాటలీపుత్రము

+ +క్రీ. పూ. 303 వ సంవత్సరము నందుఁ జంద్రగుప్తుడు సెల్యూకస్ అను గ్రీకురాజు నోడించి యతనితో సంధి చేసి కొనెనని యిదివఱకే వ్రాసియున్నాము. ఆ గ్రీకురాజు మెగస్తనీస్ అనువానిని పాటలి పుత్రమందు జంద్రగుప్తునియొద్ద రాయబారిగ నుంచెను. ( క్రీ. పూ. 302) ఇతఁడు కొన్ని సంవత్సరములవఱకు ఈ పట్టణమునందుఁ గాపురముండి యా గ్రామమును గుఱించియు, ఈ దేశమును గుఱించియు విశేషము లనేకములు , వ్రాసియుంచినాఁడు. ఆ కాలమునాఁటి చరిత్రాంశములు \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0075.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0075.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8e62de2490ad08802932381ee969fb12ac49d504 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0075.txt @@ -0,0 +1,10 @@ +తెలిసికొనుటకు ఈ రాయబారియొక్క వ్రాతలే ముఖ్యాధారములు. ఆ వ్రాతల ననుసరించియే యీ క్రింది వర్ణనలు వ్రాయఁబడు చున్నవి. + +పురవర్ణన

+ +మగధదేశ రాజధానియగు పాటలిపురము గంగాశోణా నదుల సంగమమువలనఁ గలిగిన యంతర్వేదిలో శోణకు నుత్తరమునను, గంగకు దక్షిణమునను ఉండెను. ఇప్పురి రమారమి తొమ్మిది పదిమైళ్ల నిడివియు, రెండుమైళ్ల వెడల్పును గలిగి చతుర్భుజాకారముగ నిర్మింపఁబడియె. అనఁగా నిది యిరువది చదరపు మైళ్లు వైశాల్యముగల నగరము. అత్యంత ఘనమైన కాష్ఠ ప్రాకారముచే నావరింపఁబడి యఱువదినాల్గు ద్వారములును ఏనూటడెబ్బది బురుజులును గలిగి, శోణాది నీళ్ళతో నింపఁబడిన మిగుల వెడల్పును లోతునుగల యగడ్త చే రక్షింపఁ బడియుండెను. పట్టణము చుట్టునున్న యీ కందక మాఱు వందల యడుగుల వెడల్పును, ముప్పది మూరల లోతును ఉండెనఁట. ఈ గ్రామముచుట్టు డెబ్బదియైదు గజములకు నొక బురుజును, ఆరువందల యఱువది గజములకు నొక కోటగుమ్మమును ఉండెను. ఇరువది చదరపు మైళ్ల వైశాల్యమును ఇరువదినాల్గు మైళ్లు చుట్టుకొలతయుఁగల యా నగరరాజము కలకత్తాకు సమముగ నున్నట్లు లెక్కింపనచ్చును, + +రాజమందిరము.

+ +శోణానది యొడ్డున నానావిధ వృక్షజాతులచే శోభితంబగు నుద్యానవనము కలదు. అందు రాజమందిరముండెను. +. \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0077.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0077.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..bc9b3a287e9b8a23e86af4e8444e195d3fdd7cab --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0077.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +తోను నొప్పి ముద్దులొలుక నలంకరించిన రాజపీఠములును, ఫలకములును, రత్నఖచితములైన రాగిపాత్రములును, అతి సుందరములైన చిత్రవస్త్ర సంచయములును కాన వచ్చు చుండెను. ఇచ్చట రాజు సంపూర్ణ శోభనముతో నైమిత్తిక వైభవ కార్యముల నాచరించును. అట్టి యుత్సవకాలముల నతఁడు ముత్యపు కుచ్చులతో నలంకరించిన బంగారుపాలకి నెక్కి స్వర్ణ మయములైన పట్టు పచ్చడములును, సొగసుబట్టలును ధరించి సవారిపోవుచుండు. చిన్న సవారుల కాలముల, రాజు అశ్వారూఢుడైయును పెద్దసవారులప్పుడు గజారూడుఁడైయును వెడలు సమయముల ఇయ్యవి బంగారు సజ్జలతో నొప్పుచుండును. మఱియు నిట్టిసమయములందు ఎడ్లు, పొట్టేళ్లు ఏనుఁగులు, గండకములు మొదలగు మృగముల పందెములను మల్లుల పోట్లాటలును రాజు మిక్కిలి యుత్సుకముతో విలోకించును. ఇందలి ఎడ్లపందెములు మాత్ర మిప్పుడు జరగు టరుదు. తక్కినవి హిందూ రాజధానులలో నేఁటికిని వాడుకలో నున్నవి. ఇంతేకాక రధములకు నడుమ గుఱ్ఱమును దానికి ఇరువైపుల నెడ్లను పూన్చి పరుగునర దూరపు పందెములు పరిగింతురఁట. + +నగరముయొక్క నిర్మాణము విస్పష్టముగఁ దెలియఁ జూలము. కాని ఉన్నతములైన గోడలు, అలంగములు, ముట్టు గోడలు, కాపు గోపురములు, బురుజులు, మహాద్వారములు, అగడ్తలును నిస్సంశయముగనుండె. రాజు సాయంతన విహారము సేయునపు డతనిని పౌరులు చూచుటకై మందిరము \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0078.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0078.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..59f60e16d18df33477fb74ceb1a231153912c4c1 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0078.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +లుచితరీతిని కిటికీలు గలవై యుండెను.* నలువైపుల నిండ్లతో నమరిన చతుశ్శాల (Square) లును పెక్కులుండెను. + +సామాన్యముగ రాతికట్టడములే లేవు. పునాదులు, కంబములు, పడికట్లును దప్ప తక్కి నవెల్ల మ్రాఁకు కట్టడములు నిటిక కట్టడములునుగ నుండెను. వెలుపలను లోపలను గచ్చు పూసి పువ్వులు, బొమ్మలు, దండపని, తీగపని, సన్నని బొందుపని, రాక్షసపుపని, మున్నగునవి యొప్పునట్లు దేదీప్యముగ రంగులుదీర్చి యుండెను. + +గ్రామరక్షక సంఘము.

+ +ఇట్టి రాజధానిని రాజ మందిరంబును గాపాడుటకు ముప్పది యుద్యోగస్తుల సంఘ మొకటి యేర్పరుపఁ బడియెను. ఇది యప్పటి మునిసిపాలిటి యనవచ్చును. ఇందుండు ముప్పది మందియు నాఱు పంచాయితులుగా విభజింపఁబడిరి. ఒక్కొక పంచాయితిలో నైదుగు రుద్యోగస్తులుండిరి. అందు మొదటి పంచాయితీవారు పట్టణములోని కలాకౌశల్యాభివృద్ధికి నుత్తర వాదులయి యుండిరి. అనఁగా నిప్పుడు మన దేశాభిమానులు కొందఱు చేయుచున్న స్వదేశోద్యమము వంటి యుద్యమ మీ \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0079.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0079.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..90fbc0004c227a38a082743234dc5ca5e52142f7 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0079.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +యుద్యోగస్థులప్పుడు చేయుచుండిరి. రెండవ పంచాయితీ దార్లు పాటలీపుత్రమునకు వచ్చెడి యన్యదేశీయులఁ గాపాడుచుండిరి. అన్యదేశీయులు రాజ్యము గుట్టు కనుఁగొనవచ్చిన మోసకాండ్రో లేక నిజముగా నేదో యన్య కార్యముమీఁద వచ్చిన వారలో కనుఁగొనుట, అన్య కార్యముమీఁద వచ్చిన వారిని గౌరవించుట, వారికి నేమియు నిబ్బంది లేకుండఁ గాపాడుట, వారికిఁ గావలయు భోజన పదార్థము లిప్పించుట, జబ్బుగానున్న వారికి ఔషధము నొసంగుట, మృతిఁజెందిన వారికి నంత్య సంస్కార్యములు చేయించి వారిసొత్తేమైన నున్న యెడల వారి వారసులకు బంపుట, వీరి పనులయి యుండెను. ఇందువలన నా కాలమందు ననేక పరదేశీయులు మనదేశమునకు వచ్చుచుండి రనియు చంద్రప్తునకు సనేక పరరాజులు స్నేహితులుగానుండి రనియుఁ గానవచ్చుచున్నది. మూఁడవ పంచాయితీ దారులు +గ్రామములోని జననమరణపు లెక్కను జూచుచుండిరి. నాగరికతఁ జెందినయింగ్లీషు దొరతనమువారుకూడా మొన్న మొన్నటివఱకు నీదేశంబున జననమరణపు లెక్కఁ బ్రారంభింపలేదు. ప్రారంభించి కొద్దికాలమే యాయెను. ఇట్టి స్థితిలో రెండు వేవేండ్ల క్రిందఁ జంద్రగుప్తుడు ప్రజా క్షేమము తెలియుకొఱకును, పన్ను కట్టుటకు వీలుగ నుండుకొఱకును ఈ లెక్కల వ్రాయించుట చూడ నతని బుద్ధివైభవమునకు నెవ్వరాశ్చర్య పడకుందురు ? నాల్గవ పంచాయితీదార్లు వాణిజ్యాధికారము గలవారయి యుండిరి. తూనికెలు, కొల్తలు తప్పువి కాకుండను, అమ్మెడి వస్తువులలో మోసము లేకుండను జూచుట వీరిపని. అయిదవ పంచాయితీ \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0080.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0080.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e019fa1d1398f5744881000b4f4fde2f6a5f4a5c --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0080.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +దార్లు చేతిపనులమీఁది యధికారులు. వారు వర్తకు లమ్మిన సరకులమీఁదఁ బన్నులు పోగుచేయువారు. ఈ విడివిడి పనులు గాక వీరందఱును గ్రామములలోని యితర వ్యవహారములన్నిటిని జూచుచు, గుళ్లు, రేవులు, అంగళ్లు, మొదలైనవానిని గాపాడు చుండిరి. ఇది పాటలీపుత్ర రక్షణ విధము. ఇటులే యితర పురంబులన్నియు రక్షింపఁబడుచుండెను. + +ఒక మహోత్సవము

+ +పాటలిపుత్రమున వీథులయందు డంబుగ జరిపింపఁబడిన యొక దివ్య మహోత్సవమును మెగాస్తనీసు దర్శించి తెలిపిన దానిని స్ద్రాబో దిగువరీతిని వర్ణించినాఁడు. + +"వారి పండువుల యూరేగింపులయందు స్వర్ణ రజతాలంకృతములగు అనేక యేనుఁగులు ఒయ్యారముగ నడచి వచ్చును. నాలుగు గుఱ్ఱములచేతను, ఎద్దులజతలచేతను లాఁగఁబడిన "లెక్కలేని బండ్లును వెంబడించును. వెను వెంటఁ రిబచర సమూహములు నిండుదుస్తు తొడిగి బంగారు పాత్రలను, పెద్ద పళ్ళెరములను వెడల్పు గిన్నెలను, మేజాయిలు, విలువగల కుర్చీలు, పచ్చలు, మరకతములు, గరుడపచ్చలు, కెంపులు మున్నగు రత్నములు చెక్కిన రాగిగిన్నెలు, మొదలగునవి మోసికొని వచ్చుచుందురు. బంగారు నగిషీపని చేసిన ఉత్తమ వస్త్రములు మోచువారు కొందఱుందురు. వారి వెనుక అడవి దున్నలు, చిరుతలు, పెంపుడు సింగములు, పలురంగుల రెక్కలుగల నానాజాతుల పక్షులును, పిట్టలును గొనిరాఁబడు చుండెను." \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0081.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0081.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..12c5b232d5ed0b510bc845a218ac2833d528a613 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0081.txt @@ -0,0 +1,9 @@ +ఏడవ ప్రకరణము

+ +సైన్య వ్యవస్థ.

+ +క్రీ. పూ. నాలుగవ శతాబ్దమున నుండిన ఈ ప్రథమ చక్రవర్తి కాలముననే మన ఇరువదియవ శతాబ్దమునందలి రాజ్యాంగ నిర్మాణమును బోలిన విశేష రాజ్యాంగ నిర్మాణముండెను. ఒక్కొక్క.యంగమును వర్ణించుట కొక్కొక్క ప్రకరణమయినం జాలదు. ప్రతిభాశాలియగు చంద్రగుప్త చక్రవర్తియు మంత్రాలోచనా ధురీణుండగు చాణక్యుఁడును పన్నిన రాజ్యాంగముల స్వరూపముసు మాచే నయినంత సంక్షిప్తముగ నిటఁబొందుపఱచెదము. + +విస్తీర్ణమున ప్రస్తుతపు భరత ఖండమునకంటే నెక్కుడగు భూభాగమును చంద్రగుప్తునకు సంపాదించి పెట్టిన సైన్యపు సంఖ్య యపరిమితముగా నుండెనని గ్రీకు చరిత్రకారులు వ్రాసి యున్నారు, ఆ రాజపుంగవునికడ నాఱులక్షల పదాతులును, 30,000 అశ్వికులును 9000 ఏనుఁగులును, 8000 యరదంబులును, ఉండెనని తెలియుచున్నది. + +సారథిగాక ప్రతిరథముమీదను ఇద్దఱు రథికులుందురు, అందుచే 8000 భటులనఁగా 24,000 రథికులని యర్థము, \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0082.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0082.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d97ab06036bf424a222330765d2a93a37e248fa7 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0082.txt @@ -0,0 +1,9 @@ +ప్రతి ఏనుఁగుపై మావటివాఁడు గాక ముగ్గురు యుద్ధభటు లెక్కుచుండిరి. కాన 9,000 గజములనఁగా 36,000 భటులని యర్థము. ఇట్లు వీరినందఱను లెక్క వేయఁగా రమారమి ఏడు లక్షల బలమగుచున్నది. + +ఇంతగొప్ప స్కంధావారమున వ్యవస్థకల్పించి, ఒక్కొక్కరికి వారివారి పనుల నిర్ణయించి యేవేళ నే సందర్భము వాటిల్లిన నద్దాని కనువగు తెఱుంగున బలంబుల నడిపి వ్యూహచమత్కారంబుల గనుపఱచి చంద్రగుప్తుఁడు విజయంబుఁగొనియె. + +సైన్యవ్యవస్థకయి యీచక్రవర్తి ముప్పది యధికారుల సంఘమేర్పఱచి దానిని గూడ నాఱు పంచాయతులుగ విభజించె. మొదటి పంచాయతిలోని యధికారులు సముద్ర సైన్యమునకును, రెండవ పంచాయతి వారు రస్తుసామగ్రికిని ప్రయాణ ప్రయత్నములకును, సైన్యమునకుఁ గావలసిన తృణకాష్ఠాదులను సంపాదించుటకును, మూడవ పంచాయతి వారు కాల్బలమునకును, నాల్గవవారు. రథసైన్యంబులకును, ఐదవవారు అశ్వసైన్యములకును, ఆఱవవారు ఏనుంగులకును నధికారులై, యుండిరి. 1 + +సముద్ర సైన్యము

+ +ఈ చక్రవర్తివద్ద సముద్ర సైన్యముండినటుల మెగస్తనీసు వ్రాతల వలనఁ దెలియుచున్నది. కాని ఆ సైన్యమును గురించిన విశేషము లెఱుంగుటకు సాధనములు గానవచ్చుట లేదు. \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0084.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0084.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9629ce2c7cfe4800f63e2081644aba8dbe69bd94 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0084.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +శస్త్రములును, యంత్రములును, తైలములును ( Oils ) కాళ్లు చేతులు విరిగినవారికి కట్టులుగట్టుటకు వస్త్రములును మున్నగు వైద్యోపకరణంబులఁ గొని బలంబుల వెంబడి నేగుచుండిరి. గాయములువడిన యుద్ధభటులకు నుపచారములు సలిపి, పధ్య పానాదుల. నమర్చుటకయి తత్తదర్హ వస్తుసంచయంబులఁ గొనుచు ధాత్రికలు (దాదులు) ను వీరితోడం గూడనుందురు. ఇట్టి ధాత్రికలకు మార్గదర్శినియని యీ కాలమున లోకమునందంతట పేరుగాంచిన ఫ్లారెన్సు నైటింగేలుసతి. గత శతాబ్దము నందలిది. ఇట్టి ఫ్లారున్సు నైటింగేలులు చంద్రగుప్త చక్రవర్తి కాలమున నెందరో యుండిరి. అట్టివారిని నియమించుటయు రస్తుసామగ్రి పంచాయతివారి కర్తవ్యంబె. 1 + +కాల్బలములు

+ +చంద్రగుప్తుని కాలమునందలి పదాతులు ముఖ్యముగ ధనుర్దరులు. ప్రతిభటుఁడును దన పొడవునకు సమమగు పొడవు గలవింటిని మోయుచుండును. అవసరమగుడు దానిని భూమిపై మోపి గుణము సంధించి ఆకర్ణాంతముగఁ దిగిచి మూఁడు గజములఁ బాణంబులఁ బ్రయోగించు చుండును. ఈ బాణములకు డాళ్లుగాని కవచములుగాని మఱియెంత బలిష్ఠమయిన ఇతర రక్షలుకాని అడ్డుపడలేకుండెను. ఆ కాల్పంబులు తమ శరీరముల సంరక్షించుకొనుటకు పదునుచేయని తోళ్ళతోఁ జేయఁబడిన నిలువునతమ్మును బూర్ణముగ గప్పఁ గలుగు కేడెముల నెడమచేత ధరించుచుండిరి. \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0087.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0087.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..655e7e78d263dbcb66bf99f1138119c146bf8fa5 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0087.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +అరణ్యములయందును మధ్యభాగమున నిల్చి మిగత సైన్యంబు. చేరుటకు గురియై యుండుటయు, సైన్యోపయోగమున కగు జంతువులు ప్రవాహములు దాఁటవలసి వచ్చినప్పుడును ఝంఝామారుతమున ప్రయాణము సలుపవలసి వచ్చినప్పుడును చెదరిపోకుందుటకయి వానికి కట్టఁబడిన పగ్గములఁ బట్టుకొనుటయు, తమ రస్తుసామగ్రిని కాపాడుకొనుటయు, శత్రువుల రస్తుసామగ్రిని గొల్లకొట్టుటయు, క్రొత్తఁగ తమ సాహాయ్యూర్థము వచ్చు దండులను సంరక్షించుకొనుటయు, శత్రువులకు సాయమువచ్చు దండుల చెదరగొట్టుటయు, తమ సైన్యమును సుశిక్షితముగఁ బెట్టుకొనుటయు, సమయమగుడు దానిని పొడువుగ గానవచ్చునట్లు దీర్చుటయు, సైన్యపార్శ్వాంగముల సంరక్షించు కొనుటయు, యుద్ధము ప్రారంభ మగునప్పుడు మొదట స్వారికి వెడలుటయు, శత్రుబలంబుల చెల్లా చెదరుచేసి నుఱుమాడుటయు, తమ బలంబుల నాకస్మికముగ వైరు లెదిర్చినచో నడ్డువడయుటయు, వారిం బట్టుటయు, వారు లోఁబడి శాంతిమై వెడలుచో వారిని వదలుటయు, తమ సైన్యంపు మార్గమును మరల్చుటయు, రాజులను ధనంబును +మోసికొనిపోవుటయు, శత్రువుల వెన్నుదన్ని తాఁకుటయు, పారిపోవు రిఫులఁ దరుముటయు, జయించిన స్థానంబుల, పోగగుటయు నాశ్విక సైన్యంబుల కర్తవ్యంబులయి యుండె. + +ఈ యాశ్విక సైన్యంబులకు నుత్తమాశ్వంబులు కాంభోజ సింధ్వారట్టవనాయు బాహ్లిక సౌవ్వీర పాపేయతైతల \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0088.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0088.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..dafe4c7d383d25bc83690557c6cc8359e07da97a --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0088.txt @@ -0,0 +1,11 @@ +దేశంబుల1 నుండి కొనిరాఁబడు చుండెను. ఇందులో కాంభోజ సింధ్వారట్టవ నాయువుల గుజ్జములు శ్రేష్ఠములుగ నెన్నఁబడు చుండెను. + +గుఱ్ఱములమీఁది. యధికారికి అశ్వాధ్యక్షుఁడని పేరు. తీక్ష్ణ, భద్ర, మంజాది గుణముల ననుసరించియు వాని జన్మస్థలముల ననుసరించియు గుఱ్ఱముల తరగతుల నేర్పఱచి లెక్కలు వ్రాయించుటయు, వానికి యుద్ధమునందును ఇతర సమయము లందును బనికివచ్చు నానాగతులను2 నేర్పుటయు విశాలమయిన అశ్వశాలలను నిర్మించుటయు, అశ్వచికిత్సకుల నేర్పఱిచి వారిచేఁ బనులు గొనుటయు మఱి యితర విధముల నశ్వముల పోషించి కాపాడుటయు నీయధ్యక్షునికిఁ గర్తవ్యములయియుండెను. అశ్వముల కుపచారములు చేయుట కీ క్రింది క్షుద్రసేవకులు నియమింపఁబడి యుండిరి. + +1. సూత్రగ్రాహకుఁడు -నఫరుపని చేయువాఁడు + +2. అశ్వబంధకుఁడు - గుఱ్ఱములను గట్టివేయువాఁడు + +3. యావశికుఁడు - తృణమును కొని తెచ్చువాఁడు + +4. విధాపాచకుఁడు - గుఱ్ఱములకుఁ బెట్టు నిమిత్తమయి గుగ్గిళ్ళు మొదలగు వానిని వండువాఁడు \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0089.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0089.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9867025706ba94a4bad90452d2f987b34118a34b --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0089.txt @@ -0,0 +1,11 @@ +5. స్థానపాలకుఁడు - అశ్వశాలలను సంరక్షించువాఁడు + +6. కేశ కారుఁడు- వెండ్రుకలు కత్తిరించి గుఱ్ఱములకు నునుపు పెట్టువాఁడు + +7. జాంగలికుఁడు - ఆహారాదులఁ బరీక్షించువాఁడు + +గజములు

+ +మనదేశమున ప్రాచీన కాలమునందు సైన్యములోని యంగములలో గంజాంగ మెక్కువ యుపయోగకారియై కన్పట్టు చున్నది. చంద్రగుప్తుని కాలమునఁ బ్రతి గజముపై మావటివాఁడు గాక ముగ్గురు యుద్ధభటు లెక్కుచుండిరి. వారు మువ్వురును ధనుర్ధరులు. ఇద్దఱు ప్రక్కలనుండియు మూఁడవవాఁడు వెనుకనుండియు బాణముల వేయుచుండిరి.1 ఆ కాలమున గజసైన్యము యుద్ధ సమయములఁ జేయుచుండిన పను లెవ్వియనిన :-- + +సర్వసేనాముఖంబున నడచుట, సైన్యము నడచుటకు మార్గములను శిబిరస్థానములను నీరు దెచ్చుటకు త్రోవలను సిద్ధపఱచుట, సైన్యము చుట్టును నావరించి రక్షించుట, అంగేతరంబులు చలించినను చలింపక యెదురొడ్డి నిలుచుట, ప్రవాహంబు లడ్డము వచ్చినప్పుడు సైన్యములను దాఁటించుట, అభేద్యస్థలంబులను బలంబున భేదించుట, శత్రుసైన్యంబులకు నగ్ని ముట్టించి స్వసైన్యంబున గలిగిన యగ్నిబాధల నివారించుట, చెదరిన సైన్యంబును నొక్కెడ ప్రోగుచేయుట, వైరుల గట్టి మొనలను చెల్లాచెదరొనర్చుట, రిపువర్గమును హుంకరించి \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0093.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0093.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f177467c1c232466fd0f1b2ec2667c6b7e1f6a39 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0093.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +పదుగురిపై యధికారి నాయకుండు నాఁజను. అట్టి నాయకులందఱకును సర్వ సైన్యంబునకును నధికారి యగువాఁడు సేనాముఖ్యుం డనంబడు చుండెను. + +స్కంధావారనివేశము

+ +సైన్యము యుద్ధమునకు సన్నద్ధమయి వెడలుటకు మున్నొక నాయకుఁడును నొక ఔ్యతిష్కుండును నొక వర్థకుఁడును, అనఁగా వడ్రంగియు, బెక్కండ్రు కూలివారును బయలు దేరి మార్గములను, అందలి గ్రామములను, అరణ్యములను, వంతెనలను, కాలిత్రోవలను, బావులను, చెఱువులను బరీక్షించి చెడిపోయిన వానిని సంస్కరింపు చుందురు. సైన్యము విడియుటకుఁ దగినస్థలములను నిర్ణయించి వీలుకొలఁది వలయాకారము గలథిగఁగాని చతుష్కోణాకృతి గలదిగాఁ గాని శిబిరంబును నేర్పఱుతురు. శిబిరమునకు నాలుగు ద్వారములును ఆఱుత్రోవలును నుండును. అది తొమ్మిది భాగములుగా విభజింపఁబడును. శత్రువులవలన నపాయము జరుగకుండ దాని చుట్టును కందకములును, గోడలును, పరిధులును, బురుజులును నిర్మింపఁబడును. రాత్రింబవళ్ళు పహరాయిచ్చుటకు పదునెనిమిది జతల సైనికు లుందురు. శిబిరమునం దప్రమత్తత నెలకొనుటకయి ద్యూతము త్రాగుడు విందులు కలహములు పూర్ణముగ నిషేధింపఁ బడియుండెను. శత్రువులు మారు వేషముతో శిబిరముఁ జొరకుండుట కొఱకు అభిజ్ఞానపత్రము (pass-part) పొందనివారు లోనికి రానియ్యఁ బడుచుండ లేదు. 1 \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0094.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0094.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..91be8f41b2ac4119f3f2fcf4316b172e67147dfe --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0094.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +సైన్యంబులు దాడి వెడలు విధము

+ +గడ్డియు నీళ్లును కట్టియలును సమృద్ధిగ దొరకు మార్గమని ముందు వెడలిన నాయకునిచే సూచింపఁబడిన వార్తననుసరించి ఆయా గ్రామముల నెఱింగికొని రాజు యుద్ధమునకు వెడలును. + +సేనాముఖంబున నాయకులును, నడుమ రాజును అంతఃపుర స్త్రీలును, కుడియెడమవైపుల నాశ్విక సైన్యమును, చుట్టును నేనుంగులును దక్కుంగల సైన్యమును నడుచును. త్వరగా నడచిన యెడల దినమునకు రెండు యోజనములును (రమారమి 13 మైళ్ళు) మందముగా నడచిన నొక్క యోజనంబును (రమారమి 6 మైళ్లు) ప్రయాణము సాగించుచుండిరి. సేన విడిసి యున్నప్పుడు సేనాధ్యక్షుని కుటీరము సేనకు ముందుండును, సైన్యములు నెడలునప్పు డతఁడు వెనుక నడచును. + +యుద్ధముచేయు సమయముల భటు లుత్సాహముతో బనిచేయఁగలందులకు గాను శత్రుసైన్యములలోని బంటును చంపినవానికి 20 పణములును, కాల్బలముల నాయకుని జంపిన వానికి 100 పణములును, ఆశ్వికుని జంపినవానికి 1,000 పణములును, ఏనుంగునుగాని రథంబునుగాని నాశనమొనర్చిన వానికి 5,000 పణంబులును శూరాగ్రేసరుల నాయకుని జంపిన వానికి 10,000 పణంబులును, యువరాజును గాని నేనాధ్యక్షునిగాని జంపినవానికి 50,000 పణంబులును, శత్రురాజును మడియించిన వానికి లక్ష పణంబులును బహుమాన మొసంగఁబడు చుండెను, \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0095.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0095.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b35203e17eb461726e5133343d6e4391aa638d5b --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0095.txt @@ -0,0 +1,11 @@ +ధర్మ యుద్దము

+ +హిందువుల యుద్ధవిధులు ఇతర దేశస్థుల వానికంటె మిగుల కరుణాయత్తములు. + +"ఆయుధములు పడవైచినవారిని, జుట్టు విరియంబోసి కొనియో చేతులను జోడించుకొనియో దయవేఁడు వారిని,శరణు జొచ్చినవారిని హింసించఁగూడదని యార్యశాసనము."1 + +"భీరులతో, మత్తులతో, ఉన్మత్తులతో, మైమఱచిన వారితో, కవచ భ్రష్టులతో, స్త్రీ, శిశు వృద్ధ బ్రాహ్మణులతో, యుద్దము చేయరాదు."2 + +"సంహృత యోధుల పత్నులకు సంరక్షణ నొసంగ ఫలయు,"3 + +మెగాస్తనీసు ఇట్టి హిందువుల యుద్ధధర్మకారుణ్యమునకు సాక్ష్యము పలుకుచున్నాఁడు. "ఇతర దేశస్టులలో నుద్ధ కాలములందు భూనాశనము సామాన్యమైయుండఁగ నందునకు మాఱుగ హిందువులలో పంటకాఁపులు-పవిత్రులును సహింసనీయులును గావున-సమీపముననే పోరు చెలరేగుచున్నను భయమించుకయు లేకయే నెమ్మదిగ నుందురు. ఏలయన ఇఱు తెగల పోటరులును పోరుసలుపుచు నొండొరుల నఱకు కొనుచున్నను. సేద్యకాండ్ర జోలి కించుకయుఁ బోక నుందురు. మఱియు పగతుని భూమిని అగ్నిదగ్ధముచేయుట గాని అచ్చటి చెట్లను నఱకివేయుట గాని వారికి వాడుక లేదు. \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0096.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0096.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a98a1dbb766f686753010235a2f8ef758ab5aa5e --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0096.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +ఎనిమిదవ ప్రకరణము

+ +రాజ్యాంగ వ్యవస్థ

+ +చంద్రగుప్తుని కాలమున రాజునకు సలహా నిచ్చుటకు మంత్రి పరిషత్తొకటి కలదు. అందు 12 గురో లేక 18 గురో లేక ఆయా సందర్భములకు వలసినంత మందియో మంత్రులుండెడువారు. అన్నివిషయములలో రాజు వారిని యాలోచన యడుగుచుండెడు వాఁడు. మిక్కిలి రహస్యముగ నుండఁదగిన విషయములలో నొకరిద్దఱు మంత్రులు మాత్రమె యాలోచనఁ దీర్చుచుండిరి. ఎప్పుడైన నొకప్పుడు రాజు స్వతంత్రించి పని చేయుటయుఁ గలదు. కాని సర్వసాధారణముగ మంత్రులలో బహుజన సంఖ్య ఎట్లు చెప్పిన నట్లు నడుచుకొను చుండెడువాఁడు. సామ్రాజ్యము నందలి దూరపు ప్రాంతములపయి చంద్రగుప్త చక్రవర్తి ప్రతినిధుల నేమించి వారివలన రాజ్యకార్యముల నడపించుచుండెను. ఈ ప్రతినిధులు సామాన్యముగ రాజవంశము వారలయినట్టు కానవచ్చుచున్నది. రాజధానికి వేయి మయిళ్ల దూరము నందుండు 'గిర్నారు' అనఁబడు పశ్చిమ ప్రాంతమున పుష్య గుప్తుఁడను ప్రతినిధి పరిపాలించు చుండినట్లును అతఁ డచ్చటి \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0097.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0097.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..69bacaf306a2804dc70cf3a21efa9389db85ec2e --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0097.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +రైతుల సౌకర్యార్థమయి యొకనదికి యానకట్ట కట్టించి దాని నీటిని యొక తటాకమునకు మరల్చి తప్పని నీటివసతి నేర్పఱిచెననియు తెలియవచ్చుచున్నది. + +రాజ్య విభాగము

+ +ఆ దినములలో సాధారణముగ నైదువందల కాఁపు కుటుంబములు గలది యొకపల్లె. ఇట్టిపల్లెలు ఒకదాని కొకటి రమారమి క్రోశెడు దూరమున నుండుచుండెడివి. అందువలన నాపత్సమయమున నొకయూరివారు మఱియొక యూరివారికి సాహాయ్యము చేయఁగలుగు చుండిరి. పొలిమేర విషయమున వివాదము రాకుండుటకయి నదులు పర్వతములు మొదలగు స్వాభావిక చిహ్నములు పొలిమేర గుర్తులుగ నేర్పఱుపఁ బడి యుండెను. పల్లెచుట్టును కలపతో ప్రాకారము పెట్టుచుండిరి. ఇట్టి పల్లెలు అయిదు మొదలు పదింటివఱకు నొక్కయధికారి క్రిందనుండును. ఆ యధికారికి గోపఁడని పేరు. ఈ గోపఁడే ఆ గ్రామములకు సంబంధించిన లెక్కలు వ్రాయుచుండును.గ్రామములు, చేలు, తోటలు, మార్గములు, బీళ్లు, దేవాలయములు, తోఁపులు, తీర్థములు మొదలగువాని సరిహద్దు గుర్తులను ఇతఁడు సంరక్షించువాఁడు.1 గ్రామస్థులు చేసికొను దానములు విక్రయములు తనఖాలు ఈతని ద్వారా జరుపు చుండెను. గ్రామములోని ప్రతి గృహము నందలి జనుల యొక్కయు దాసుల యొక్కయు సేవకుల యొక్కయు పశు \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0098.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0098.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..bfd7011d6934425680636375d2422db08b848a39 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0098.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +పక్ష్యాదుల యొక్కయు లెక్క ఈతఁడు వ్రాయుచుండెను. అదే లెక్కలలో ఒక్కొక యింటివారు ప్రభుత్వము వారికి చెల్లించు చుండిన శిస్తుశుల్కముల మొత్తమును తేల్చుచుండును. గ్రామస్థుల వృత్తులను బేర్కొని వారువారు గడించు మొత్తములను రమారమిగ నిర్ణయించి లెక్క వ్రాయుటయు నతని పనులలో నొక్కటి.1 ఈ కర్తవ్యములను బట్టి ఇతఁడు అప్పటి కరణమని వేరుగ వ్రాయఁబనిలేదు. + +ఎనిమిదివందల గ్రామములపై యధికారికి స్థానికుఁడని పేరు. ఈ 800 గ్రామముల సంరక్షణార్ధము స్థానీయమనఁబడు దుర్గమొండుండెడిది. ప్రస్తుతపు జమిందారీలలోని ఠాణేదారు శబ్దమునకు ఈస్థానికుఁడు అనుపదము తండ్రియేమో. గోపుఁడు గ్రామముపైఁ బలెస్థానికుఁడు మండలముపై అధికారి. ఈయధికారులందఱ పై వాఁడు 'సమాహర్త' నాఁబరుగుచుండెను. రాష్ట్రమును మండలములుగ విభజించుటయు, గ్రామముల తరగతులను నియమించుటయు, గ్రామాధికారులయొక్కయు స్థానికుల యొక్కయు పనులను బరిశీలించుటయు నీతనికిఁ గర్తవ్యములు. ఈ సమాహర్తగాక రాజ్యాంగశాఖ లొక్కొంక్కింటికిని నొక యధ్యక్షుఁ డుండును. అధ్యక్షు లందఱును మంత్రులలోని వారె. వీరు రాజుతోడంగూడ పైన నుడివినట్లు రాజ్యభారమును వహింతురు. \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0099.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0099.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..86cf81093f854505dd635f18a3d8aa17eb8efcb0 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0099.txt @@ -0,0 +1,15 @@ +గ్రామము లుత్తమ మధ్యమాధమ భేదములచే మూఁడు విధములు. ఈ విభాగము గాక యీ క్రింది విధముగ వేరు తరగతు లేర్పడుచుండెను. + +(1) ఇనాము గ్రామములు + +(2) సైనిక గ్రామములు + +(3) ధన ధాన్యవస్తువులఁ జెల్లించు గ్రామములు + +(4) పశువులను సేవకులను అమర్చు గ్రామములు + +(5) పాలను పెరుగును కూరగాయలను ఇచ్చు గ్రామములు. . + +రాజ్యాదాయ మార్గములు

+ +ఇప్పటింబలె చంద్రగుప్తుని కాలంబునను రాజునకు మనదేశమున వరుంబడికి ముఖ్యాధారము నేల పన్నే యయి యుండెను. " సేద్యము క్రిందనుండు భూమిలో విశేషభాగమునకు నీటివసతి కలదు. సంవత్సరమునకు రెండు కారులు పంటలు పండును ... నదులమీద కొందఱు అధికారు లుందురు. వారు ఈజిప్టుదేశము నందువలె భూములుకొలిచి రైతుల కన్యాయము జరుగకుండుటకయి పెద్ద కాలువలనుండి పిల్లకాలువలకు నీళ్లు విడుచు ద్వారములను తగువిధమున మూయించుచు దెరిపించుచు నుందురు.” 1 సాధ్యమయినవఱకు ఇట్టి నీటి వసతుల నమర్చి చంద్రగుప్తుడు భూములయందు కర్షకులు చేయవలసిన కష్టమును అనుసరించి కరము గ్రహించుచుండెను, “ హస్త \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0102.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0102.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e71db346dc4b8078f2c88d42b179fba822033d08 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0102.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +క్షేత్రములకు వలయు బీజాదికములను సంపాదించి తత్తచ్చాస్త్రములఁ బ్రవీణులగు క్రింది యధికారుల సాయముం గొని దాసులను కూలివారలను ఖయిదీలను వినియోగించుకొని రాజుగారి సేద్యమును సాగించును. అందులకు నవసరమగు నుపకరణముల సిద్ధము చేయించుటయు నతనిపనియె. అతఁడు సూర్యచందాదులయు నక్షత్రములయు గతులను గమనించి కాలవైపరీత్యముల దెలియఁజేయు చుండినట్లును వాయువులను మేఘములను బరిశీలించి వర్షముల న్యూనాధిక్యము నెఱిఁగించుచుండినట్లును వర్షమాపక యంత్రముల సాహాయ్యంబున 'ద్రోణ' మను పరిమాణము నుపయోగించి వర్షపాతమును లెక్కించుచుండి నట్లును గానవచ్చుచున్నది. ఎఱువుల నుపయోగించు పద్దతులు గూడ నాతఁడే నియమించుచుండినట్లు తెలియుచున్నది. ఈ విధమున కాలవైపరీత్యములను గనిపట్టి వర్షముల న్యూనాధిక్యము నెఱింగించి వర్షపాతమును లెక్కించి యెఱువుల సారాసారంబుల నిర్ణయించి సీతాధ్యక్షుడు తన శాఖలోని యితరాధికారుల తోడంగూడ రైతులకు సాయపడుచుండెడి1 వాఁడు. + +చంద్రగుప్తుని కాలమున గో౽ధ్యక్షుఁడను అధికారి యొక్కరుఁ డుండును. అతఁడు రాజు గారి గోవులు మున్నగు పశువుల కన్నిటికిని పాలకుఁడు. ఆ పశువులకు వలయునుపచారములు చేయించి వానివలన వచ్చు నాదాయము సతఁడు రాజు \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0103.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0103.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fddbfe59808b665036ee0a524e33b46a48bcd329 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0103.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +గారి బొక్కసమునకుఁ జేర్చుచుండును. వేనవేలు పశువులు రాజుగారి కుండుటంబట్టి యీ యాదాయము కొలఁదిపాటి యనుటకు వీలులేదు. + +రాజునకు వరుంబడి నీనుటలో సాగుబడి భూములకు రెండవది దేశములోని వ్యాపార సముదాయము, + +చంద్రగుప్తుని కాలమున నెల్ల వ్యాపారమును కోట గుమ్మమునఁ గట్టఁబడిన సుంకపు కొట్టుకడనె జరుగవలసి యుండెను. ఇతర స్థలముల వ్యాపారము జరుపుట నిషేధింపఁబడి యుండెను. వ్యాపారమునకయి రైతులును వ్యాపారస్థులును దెచ్చిన వస్తుసముదాయము సుంకము కొట్టుకడ నమ్మఁబడిన తరువాత అమ్మకపు మొ త్తమును బట్టి సుంకము వనూలు చేయఁబడుచుండెను. రైతులుగాని వస్తునిర్మాతలుగాని వస్తు సముదాయములు ఒక స్థలమునుండి మఱియొక స్థలమునకు మార్చుకొనుచో సుంకపు కొట్టుదారిని రావలసివచ్చినను వారు సుంకమీయ నవసరము లేకుండెను. వివాహార్థమును, రాజున కర్పించుటకును, రాజుగారి అండారములఁ జేర్చుటకును, మతోపయోగమునకును, ప్రసవించు స్త్రీలకొఱకును, ప్రయోజనములకొఱకును. గొనిపోఁబడు సామగ్రి సుంకము లేక తీసి కొనిపోఁబడు చుండెను. సుంకపుతరము వస్తువువెలయందు ఇరువదియైదవ వంతు మొదలు ఐదవ వంతు వఱకును గలదు. సుంకపు నిబంధనలను మీరువారకి నేరము ననుసరించి 3000 పణములవఱకును ( అనఁగా, ప్రస్తుతపు 2000 రూపాయలు ) \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0104.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0104.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..968fe9216df3d05e4e391aa0b90f40ff3108e8d1 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0104.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +అపరాధము విధింపఁబడు చుండెను. ఈవిధముగను రాజుగారి బొక్కసమునకు విశేషద్రవ్యము చేరుచుండెను. + +విదేశములనుండి దిగుమతియగు సామాగ్రిపై వ్యాపార సుంకముగాక రాజుగారికి మఱియొక విధమగు సుంకము చెల్లు చుండెడిది. మొత్తముమీఁద దిగుమతియగు వస్తువులకుఁ బ్రబలతమమగు పన్ను విధింపఁబడుచుండెను. (1) 'శుల్క' మనఁబడు వ్యాపారసుంకమును (2) 'వర్తని' యనబడు మార్గసుంకమును 1 (3) 'గుల్మదేయ' మనఁబడు సైనిక సుంకమును (4) 'భాగ' మనఁబడు దిగుమతి సుంకమును సర్వసాధారణముగ దిగుమతి వస్తువులకుఁ దప్పినవి కావు. + +ఇప్పగిది సార్వభౌమునకు నెగుమతి దిగుమతులవలన సుంకముల రూపమున నాదాయ ముండెడిది. + +ఆకాలమున కొలతపాత్రలును తులాయంత్రములును ప్రభుత్వమువారే సిద్దపఱచి యమ్ముచుందురు. వ్యాపారులు వానిని కొనుటయేగాక ప్రతిదినమును వాని పరిమాణము సరి యయినదని నిర్ణయముద్ర వైచుటకు ప్రభుత్వమువారికి కొద్ది పాటి రుసుము చెల్లించుచుందురు. వ్యాపారస్థులు ప్రజల నేమాత్రము ఏమఱుచుటకుఁ బ్రయత్నించినను నపరాధులుగ నెన్నబడి జరిమానాలతో శిక్షింపఁ బడుచుండిరి. \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0107.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0107.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1ff6ba811d5a3c2acf54c042051e3386a2f72c81 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0107.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +నాణెముల పేళ్లు. అందలి విశేష లోహములు వెల (గురిగింజలలో) 1 పణము 1/16 రాగి, 1/16 సీసము =80 గింజలు = 80/122 తులములు = ఇంచుమించుగ నిప్పటిరూపాయిలో 2/3 వంతు 2 అర్థపణము " = 40 గింజలు, 3 పాదము " = 20 గింజలు, 4 అష్టభాగము " = 10 గింజలు 1 మాషము 1/4 వంతు ఇతరలోహం = 5 గింజలు 2 అర్ధమాషము " 2 1/2 గింజలు, కాకణి " 1 1/4 గింజలు అర్ధకాకణి " 5/8 గింజలు + +పై వివరణపట్టికయందుఁ గనినవిగాక అర్ధశాస్త్రమునందు చాణక్యుఁడు బంగారు నాణెములను బేర్కొని యున్నాఁడు. 5 గింజలయెత్తుగలది మాషమనియు, 16 మాషముల యెత్తుది సువర్ణములేక కర్షకమనియు, నాలుగు కర్షముల యెత్తుదీ యొక పలమనియు వాడియున్నాఁడు. ఈ పరిమాణ పరంపర తూనిక మాత్రమునకయి యుండనోపునా ? తూనిక మాత్రమునకు సువర్ణపు దిమ్మెలు గావలెనా? చంద్రగుప్తుని కాలమున నియ్యవి వాడుకలో నుండిన బంగారునాణెములని చెప్పుటయే యుక్తీ యుక్తముగ నున్నది. అప్పటికాలమున హిందూదేశము బంగారమునకుఁ బేరువడసి యుండెను. \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0108.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0108.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6ed9c54823eeb93577f8b53a3f21d2f685ad4ca8 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0108.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +మెగాస్తనీసు భరతవర్షమున సువర్ణమును త్రవ్వుటను గుఱించి చిత్రమయిన ఈ క్రింది కథను వ్రాసియున్నాఁడు. + +తూర్పు సరిహద్దునందలి 70-80 మైళ్ల చుట్టుకొలతగల ఉచ్చ భూప్రదేశమున భారతేయులలో నొక తెగ యగు 'దరదులు' అనువారు వసించుచున్నారు. అచ్చట భూగర్భమున బంగారు గనులు గలవు. అందువలననే సువర్ణమును త్రవ్వు చీమలును నచ్చటగలవు. అవి యడివినక్కలకు పరిమాణమునఁ దీసిపోవు. వాని త్వరిత గమనము విభ్రమమును బుట్టించును. అవి వేఁటాడి జీవనము సలుపును. వానికి సువర్ణమును ద్రవ్వుటకు శశిర ఋతువు అనుకూలము. అవి బంగారు గనులనుండి ఆ లోహమునుద్రవ్వి దానితోడంగూడిన మట్టిని అడవి ఎలుక (Moles) వలె గనిద్వారమునఁ గుప్పలువైచును. అట్లు పడిన సువర్ణ రజమును కరగించుటయే కర్తవ్యము. చుట్టుప్రక్కలం గల జనులు మోత పశువులను గొనితెచ్చి దొంగతనముగా నా మట్టిని మోసికొని పోవుచుందురు. వారు ఎఱుకవడునట్లు వచ్చినచో నచ్చటి యచ్భుతమగుఁ జీమలు వారి నెదిర్చి పారిపోనీక వెన్నఁటి వారిని వారి పశువులను జంపివేయును. కావున వా రచ్చటచ్చట వివిధములగు మాంసఖండములనువైచి యా చీమలు వానిని భక్షించుటయం దేమఱియుండ బంగారు పొడిని యపహరింతురు. ఆరజమును గరగించు పద్ధతులు తెలియవుగాన వా రితరుల కమ్ముచుందురు. 1 \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0109.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0109.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..034ab6d00d854b51c48fd78a699313b5069a07dc --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0109.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +పై సంగతు లత్యద్భుతముగఁ గన్పించినను నందు సత్యము లేకపోలేదు. త్రవ్వుచుండినది చీమలుగావు. కాని తిబెట్టుదేశపు ఖననక్రియాదక్షు లక్కార్యములను దీర్చుచుండిరి. వారి యుపకరణాదులనుబట్టియు వారి పద్ధతులను బట్టియు నభ్యాసములను బట్టియుఁ బై కథ పుట్టియుండునని నిర్ణయింపఁబడి యున్నది. + +ఏది యెట్లయినను బూర్వము హిందూదేశమున చీమలు బంగారపు పుట్టలఁ బెట్టుచున్న వన్నను బయటి దేశముల వారలు నమ్ముచుండెడివారు. అట్టి కాలమున బంగారపు నాణెము లుండెనని చెప్పుటకు వేరు యుక్తులు గావలెనా ? ఒక వేళ బంగారపు తూనికదిమ్మెలను నుపయోగించుచుండి రేమో.1 + +నాణెముల కథ యింతటితోఁ జాలింతము. ఇదివఱకుఁ బేర్కొనిన మార్గములేగాక రాజునకు నాదాయము నిచ్చు మార్గము లింకను ననేకములుండెడివి. వాని విస్తారవివరణమిట .యనవసరము, + +సామంత ప్రభువులు గొని తెచ్చియిచ్చు కప్పములును, గ్రామరక్షక సంఘములు వసూలుచేయు నపరాధములును, ఖయిదీలను విడిపింప నియ్యంబడు చుండిన ధనమును, అభిజ్ఞాన పత్రముల విలువయు, అవసరమగు నెడల దేవాలయాదులలోని ద్రవ్యమును, ఓడలమీఁద పన్నులును, బాటతీరువలును, గనుల తీరువలును, అడవి ద్రవ్యముల మీఁద సుంకములును, జరిమానాలును, రాజుగారి బొక్కసమునకుఁ జేరుచుండెడివి. \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0110.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0110.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7cff80f62272d7c286b6286f3b57308c076ed9ed --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0110.txt @@ -0,0 +1,10 @@ +జనాభా లెక్కలు.

+ +నాగరకునకును గోపునకును నియమింపఁబడిన కర్తవ్యములలో జనాభాలెక్క యెప్పటిదప్పుడు వ్రాయుట యొక్కటి మయి యుండెను. తమ గ్రామము నందలి ప్రతివ్యక్తి యొక్క తెగ, జాతి, పేరు, ఇంటి పేరు, వృత్తి, వరుంబడి, వ్యయము, పశుగణములు వీరు లిఖించి పెట్టుచుండిరి. బయటి వారెవరైనను వచ్చినప్పుడు వారిని గుఱించి తెలిసికొని వ్రాసిపెట్ట వలసిన దనియు నట్టివారుగాని మఱియెవ్వరుగాని తప్పు సంగతులు నుడివిన యెడల శిక్షకుఁ బాత్రు లగుదురనియు నున్నది. ఇంతకంటె విశేషమగు జనాభాలెక్క లేల కావలెను ? + +బాటలు వాహనములు

+ +చంద్రగుప్తుని రాజ్యము ఇప్పటి భరతఖండమునకంటె విస్తీర్ణమున ఎక్కుడయినదని ఇదివఱకే వ్రాసియున్నాము. ఇంతటి రాజ్యములో నొక్క భాగమునుండి మఱియొక భాగమునకుఁ బ్రయాణాదులు సలుపుటకు సదుపాయములు పుష్కలముగ నుండెను. + +పలువిధములగు బాటలు వర్ణింపఁబడినవి. వానివెడల్పు వానివాని యుపయోగములనుబట్టి 32 అడుగులు మొదలు నాలుగడుగుల వఱకు నుండెడివి. ఉపయోగమును బట్టియు గమ్యస్థాన విశేషమును బట్టియు నీ బాటలకుఁ బేరు లమరి +యుండెను. రాజమార్గము లనియు, రథపథము లనియు, పశు పథము లనియు, ఖరోష్ట్రపథము లనియు, చక్రపథము లనియు, \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0111.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0111.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a9fa0c7f8412dbb0e343ea5548ba125c64446fa1 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0111.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +మనుష్యపథములనియు, అసంపథములనియు, వరుసగ రాజులు, రథములు, పశువులు, ఖరోష్ట్రములు, శకటములు, సాధారణ ప్రయాణీకులు, బరువు మోసికొని పోవువారును ఉపయోగించు కొనుట వలన వచ్చిన పేళ్లు. రాష్ట్ర పధములనియు, వివీత పథములనియు, ద్రోణుముఖ పథములనియు, స్థానీయ షథములనియు, సయోనీయపథములనియు, వ్యూహపధములనియు, శ్మశానపథములనియు, గ్రామపథములనియు, వనపథములనియు హస్తిక్షేత్రషథములనియు, సేతుపథములనియు, నాయాగమ్య స్థానములనుబట్టి వచ్చిన నామధేయములు. + +ఇవిగాక కోటలయందు విశేషమార్గము లుండెడివి. వాని నిటఁ బేర్కొనఁ బని లేదు. + +ఈ బాటలెల్లయును బహుజాగరూకతతో గాపాడఁ బడుచుండెను. వీనిపై ప్రయాణీకుల కభ్యంతరము గలుగఁ జేసిన వారు దండింపఁ బడుచుందురు. ఇందు దక్షిణదేశమునకుఁ బోవుచుండిన బాటలవలన వజ్రములు, ముత్యములు, రత్నములు, బంగారు, శంఖములు మున్నగు వస్తువుల వ్యాపారము మిక్కుటముగ జరుగుచుండి నందున నా మార్గములకే చాణక్యుఁడు ప్రాముఖ్యత నిచ్చియున్నాఁడు. అన్ని మార్గముల మూలమునను జక్కని వ్యాపారము జరుగుచుండె ననుటకు సందియము లేదు. ఇంతియగాక ఈ మార్గము లింకొకవిథమునఁ గూడ నుపయోగించు కొనఁబడుచుండెను. అతివిస్తారంబగు నా రాజ్యమున సమయోచితంబుగ దండులను మందుగుండు \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0114.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0114.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9a9d632d50740fd003e68a7797e124b4f68ee2e7 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0114.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +బేళ్లు గలవు. ఈ నీటి బాటల కర్హమగు నావ లనేక తరములవి ఉండెడివి. సంయాత్యనావలును ప్రవహణములును సము ద్రముమీఁద ప్రయాణీకుల కుపయోగపడునవి. శంఖముక్తాగ్రాహిణనావలు పేరే ప్రకటించునట్లు సాగరమునండు ముత్తెముల నేరి తెచ్చుటకుఁ బయనమగునవి. మహానావలు మహానదులయం దుపయోగపడునవి. క్షుద్రనావలును, తెప్పలును, బుట్టలును ( హరగోలు ), ప్లనములును మున్నగు నీటిని దాఁటించు సాధనములకు లెక్క లేకుండెను. + +నావలలోని యుధికారులును, సేనకులును, వారివారి కర్తవ్యములును విస్తారముగ వర్ణితములయి యున్నవి. కావున నావికాయాన మప్పుడు పూర్ణస్థితియం దుండెనని చెప్ప నొప్పును. + +వ్యాపారము - చేతిపనులు.

+ +ఇట్టిబాట లుండుటవలనఁ జంద్రగుప్తుని కాలమున వ్యాపారము అతివిస్తారముగ జరుగుచుండెను. మధుర1, అప రాంత2. కళింగ, కాశి, వంగ, వత్స3, మహిష4 దేశములు సుందరతమమగు ప్రత్తివస్త్రములం బంపుచుండెను. ముత్యములు పారశీకము నుండియు బర్బరమునుండియు ; వాసన ద్రవ్యములు \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0116.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0116.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0c6f26ba21a0f17e7f4f7a6ac8be311a06477998 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0116.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +న్యాయవిచారణ

+ +"హిందువులు సొమ్మును, వడ్డీకిచ్చుట లేదు. అప్పు పుచ్చుకొనుటయు నెఱుంగరు. ఒరులకు గ్రీడొనరించుటకాని, ఒరులవలన గీడొందుటకాని ప్రాచీనాచారమునకు విరుద్దము. కావున సమ్మతి పత్రములుగాని తాకట్టులుగాని దొరకవు. ఒక వేళ ఋణమిచ్చియున్నను ధనము నిక్షేపించియున్నను, దానిని ఋణగ్రస్తుని వలనగాని, ధనగోప్తవలనగాని తిరిగి రాఁబట్టుటకు శాసన సాహాయ్యము లేదు. కావున ఋణదాతగాని, ధననిక్షేపిగాని విశ్వసించినవాఁడు మోసకాఁడయినయెడ, నందునకు దన్నుదా దూఱులాడుకొనుటకంటె నితరోపాయముగానఁడు” అని మెగాస్తనీసు వాసియున్నాఁడు. ఈ వాక్యములు స్థూల దృష్టితో వాయఁబడిన వనియు వానివలన నప్పటి యమాయకస్థితి నిరూపింపఁబడు చున్నదనియు మాత్రము చెప్పవలసి యున్నది. పైనివర్ణితమయిన వ్యాపారాదుల పరిమాణమునుబట్టి చూచినను చాణక్యున్ని అర్థశాస్త్రమునుబట్టి చూచినను అక్కాలమున న్యాయస్థాన పరంపరయుఁ దదుచితచట్ట సముదాయంబును నుండెనని వ్య క్తమగుచున్నది. + +ప్రతి గ్రామికుఁడును, అనఁగా గ్రామాధికారియు, గ్రామ వృద్దులతోడంగూడ ననఁగా గ్రామ పంచాయతితోడం గూడ పథమన్యాయస్థానంబై యలరారుచుండు. కొన్ని వ్యాయోగముల నీ న్యాయస్థానము వారికి సంపూర్ణాధికార ముండెడిది. దొంగలను దుర్మార్గులను గ్రామికుఁడు దన గ్రామమునుండి \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0117.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0117.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9eb067b1a787eae1be67f29d94257d3dbcd78d4a --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0117.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +వెడలఁగొట్టుటకును స్వతంత్రుఁడయి యుండెను. ఇతనిది మొదటి న్యాయస్థానము. రాజుగారిది ఉత్తమన్యాయస్థానము. ఈ రెంటికిని మధ్య స్థానము వహించి దేశమునందలి న్యాయ విచారణమంతయు నడుపు న్యాయస్థానములు పెక్కులుండెడివి. ధర్మస్థీయములనియు కంటకశోధసములనియు నవి రెండు తెజంగులుగా విభజింపఁబడియుండె. ఈవిభాగమునకుఁ గారణము వ్యాయోగ విశేషంబె. + +ధర్మస్థీయములు ఆఱుగురు న్యాయాధిపతుల సంఘములు. అందుమువ్వురు శాస్త్రాధ్యయన పారీణులై ధర్మస్థులు నాఁబరగుచుంద్రు. తక్కుంగల మువ్వురును రాజుగారి యమాత్యులలోనివారు. వీరు లోకానుభవము గలవారగుటం జేసి శాస్త్రవేత్తలకు సహకారులయి న్యాయము దీర్చుచుందురు. ధర్మస్థీన్యాయ సంఘముల మ్రోల విచారింపఁబడు చుండిన విషయములు సర్వసాధారణములు. ప్రజలలో నొండొరులకుఁ గల సామాన్య సంబంధ విషయక వివాదములను స్వల్ప ప్రజా సంఘంబు లొండొంటికింగల సామాన్య సంబంధ విషయక వివాదములను ఈ ధర్మస్థీయములు దీర్చుచుండెడివి 1 వీనికి కొద్దిపాటి జరిమానాలు విధించుటకంటే నెక్కుడధికారము లేదు. \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0119.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0119.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7dcea174b74783d4eb6f961987aa13e24a5b51e9 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0119.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +ఈ న్యాయసంఘములకు ననుసరణీయమైన సాధనములు నాల్గు విధములు. మొదటిది ధర్మము. ఇది శాస్త్రచోదితము. వ్యాఖ్యానభేద మున్నపుడే దప్ప ఇది యనుల్లంఘనీయము. రెండవది వ్యవహారము. వ్యాజ్యెదారులు తత్పూర్వము చేసికొనిన యొడంబడికలు మున్నగు నుపకరణములును సాక్షుల సాక్ష్యమును నిం దిమిడియున్నవి. మూఁడవది; చరిత్ర. అనగా ఆచారాదుల ననుసరించి యేర్పడిన తీర్మాన సముదాయము. నాల్గవది రాజ శాసనము. అనఁగా రాజులు పరంపరగ నేర్పఱచుచు వచ్చిన చట్టములు. ఇందు కడపటి మూఁడు సాధనములును వరుస క్రమమున బలవత్తమ బలవత్తర బలవంతములు. అయిన నిందెద్ది యయిన ధర్మ విరుద్ధముగాఁ గాని న్యాయ విరుద్ధముగాఁ గాని ఉండినచో ననుసరణీయము. + +సర్వ జనులకును సామాన్యముగఁ దెలిసిన ఈ నాలుగు సాధనములుగాక న్యాయసంమములకు మఱియొక సాధన ముండెడిది. అది వేగులవారి సమూహము. వారు దేశమునందలి ప్రతివిషయమును గనిపెట్టి రాజునకుఁ దెలియఁజేయు చుండుటేకాక యవసరమగు సంగతులను న్యాయ సంఘముల వారికిని తెలిపి న్యాయవిచారణకుఁ దోడ్పడ నేమింపఁబడిరి. కాని వారి వార్తలను మాత్రము న్యాయాధికారులు బహు జూగ్రత్తతోఁ బరీక్షింపుచుండిరి. ఇతరాధారము సంపూర్ణముగ నుండినపుడే తప్ప ఈ సాధన ముపయోగింపుకొనఁ బడు చుండలేదు, \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0120.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0120.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..af357c6c13e1f54e2b25ecf9c0614988e74c41c6 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0120.txt @@ -0,0 +1,8 @@ +చంద్రగుప్తుని కాలపుఁ జట్టములు పరిపూర్ణత్వమున నప్పటి చట్టములకుఁ దీసిపోవుటలేదు. భార్య మూర్ఖురాలయి నప్పుడు భర్త ఆమె నెంతవఱకుఁ బారుష్యముతోఁ జూడ వచ్చునో చెప్పి ఆమెను వెదురుబద్దతో నైనను త్రాటితో నైనను దన యఱచేత నైనను పురుషుఁడు మూఁడు దెబ్బల కంటె నెక్కుడు కొట్టినచో నేరస్థుఁడగునని వ్రాయఁబడి యున్నది. దీనినిబట్టి మా సిద్ధాంతము నిశ్చయమనుట తెల్లము కావున విశేషమిట వ్రాయుట యనవసరము. + +ఈతిబాధలు, వాని నివారణము

+ +అతివృష్టి రనావృష్టిః శలభామూషకాః శుకాః +ప్రత్యా సన్నాశ్చ రాజానః షడేతా ఈతయః స్మృతాః|| + +అని ఈతిబాధలు వర్ణింపఁబడినవి. వీనినుండి ప్రజలను సంరక్షించి పరిపాలించినవాఁడె ధర్మము నెరవేర్చిన రాజని మన శాస్త్రకారుల మతము. మిడుతలు, ఎలుకలు, చిలుకలు మున్నగునవి వేఁటలవలనను మందులవలనను ప్రాంతిక రాజులు యుద్దమువలనను నివారింపఁబడుదురు. చంద్రగుప్తుఁడీ రెండు సాధనములును సంపూర్ణముగఁ గలవాఁడని అతని చరిత్ర మొదటినుండి చదివినవారందఱకు విదితంబె. అక్కాలమున గృహములు సర్వసాధారణముగఁ గలపచేఁ గట్టఁబడుచుండి నందున నతివృష్టి, బాధయందొక యంశమునకుఁ బ్రతీకారము గానవచ్చు చున్నది. కాని యతివృష్టివలనను ననావృష్టివలనను గలుగు గొప్పబాధలు క్షామములును . తత్ఫలంబుగ, జాడ్యము \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0121.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0121.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3c78acf2d124e23ae890f025ea7477b3a34d508e --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0121.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +లును, ఇవిగాక పై శ్లోకమున నుడువంబడని మఱియొక దేశోపద్రవ కారణంబును గలదు, అది యగ్ని, ఈ మూఁడు బాధలను నివారించుటకుఁ దరతరములుగ నన్ని ప్రభుత్వముల వారును బాటుపడుచు వచ్చుచునే యున్నారు. చంద్రగుప్తుని కాలమున నతఁడెట్లు ప్రవర్తించినదియు నిట వివరించుట కర్తవ్యము. + +మెగాస్తనీసు వ్రాతల ననుసరించి యక్కాలమున సర్వసాధారణముగ చంద్రగుప్తుని సామ్రాజ్యము సుభిక్షముగ నుండెననియే చెప్పవలసి యున్నది. కాని అర్థశాస్త్రమున దుర్భిక్షముల సంగతి తడవి తత్ప్రతీకార పద్దతులు వాకొనఁబడి యుండుటచే క్షామమేదో యొకప్పుడు తటస్థించినను దటస్థించి యుండవచ్చును. + +కోష్టాగారాధ్యక్షుఁ1డను అధికారి యొక్కరుఁడుండును. అతఁడు రాజునకయి వసూలగు సర్వసస్యాదులును పోగుచేసి కాపాడెడువాఁడు. అట్లు పోగైన భోజన సామగ్రియందు రాజెప్పుడును సగపాలుకంటె నెక్కు డుపయోగింపరాదు. తక్కుంగల యర్థభాగంబును ప్రజల యవసరముల కొఱకు తీసి యుంచుచుండిరి. ధాన్యాదులు చెడిపోకుండుటకయి ప్రతి సంవత్సరమును అదివఱకుఁ జేరినరాసుల నితరులకిచ్చి క్రొత్త పంటల ఫలంబునుండి బదులుకొనుచుందురు. ఇట్లు సేకరింపఁ \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0122.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0122.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4dc8b17cc9068990767c037416df5174fbaac16e --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0122.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +బడిన సామగ్రి గలవాఁడగుట క్షామకాలమున రాజు ప్రజలకు భోజనమునకును విత్తనములకును ధాన్యము పంచిపెట్టుచుండు వాఁడు. ధనవంతులగు పౌరులనుండియు ఇతర రాజులనుండియు ధనము సంపాదించి క్షామనివారణార్థ ముపయోగించు చుండువాఁడు. + +మన ప్రభుత్వము వారింబలె దుర్భిక్ష సమయములఁ జంద్రగుప్తుఁడు గొప్ప బాటలు వేయించుట చెఱువులు కాలువలు త్రవ్వించుట మొదలగు పనులు చేయించు చుండినట్లును తెలియపచ్చుచున్న ది. + +క్షామములు ప్రతిదిన ప్రవర్తమానములుగాక ఎప్పుడో యొకప్పుడు తటస్థించుచుండినందునను తన యాదాయమున నర్థదభాగము దన్నివారణార్థము వినియోగించుటకు సార్వభౌముఁడు సన్నద్ధుఁడయి యుండుటనుబట్టియు నక్కాలమునఁ బ్రజులు క్షామమనిన వెఱపు లేనివారయియే యుండియుందురనిన ననృతము గానేరదు. + +జాడ్యముల నివారణార్ధము చంద్రగుప్తుఁడు పూర్ణమగు నేర్పాటులఁ జేసియుండె ననుటకు సందేహము లేదు. ఏనుఁగులకును గుఱ్ఱములకును జికిత్సకుల నేర్పఱచినవాఁడు ఇక్కాలమునను అరుదుగ గన్పట్టు ధాత్రికలను సైన్యముల కమర్చినవాఁడు నైన సార్వభౌమునకు ప్రజల యారోగ్యమునెడ దృష్టి నిలువకున్నె? మెగాస్తనీసు పాటలీపుత్ర పరిపాలనమునకు నేర్పడిన యాఱుపంచాయతులలో నన్యదేశీయులఁ గాపాడు పంచాయతిని గుఱించి వ్రాయుచు "జబ్బుగా నున్నవారికి వలయు నుపచారముల జూగరూకులయి యొనర్చుట” యని \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0123.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0123.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c253b26f7a528fc8e2c384d3a54f1ee9fc17e622 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0123.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +వ్రాసి యున్నాఁడు. దీనివలన నా పంచాయతికి లోఁబడి వైద్యులు తత్తదుచితోపకరణములం గొని సిద్ధముగ నుండు చుండిరని యర్థము. వారణాసియు తక్షశిలానగరంబును విద్యా పీఠములయి విలసిల్లి వైద్యశాస్త్ర ప్రవీణులను దేశమునకు సమర్పించు చుండెనని ఇదివఱకే వ్రాసియున్నాము. అలకసుందరుఁడు (అలెగ్జాండరు) ఈ దేశము పై దండెత్తి వచ్చునెడ +గ్రీకు దేశీయులగుఁ దన భిషజ్మణుల వెంటఁ గొనివచ్చెను. పాంచాలదేశమునం దతఁడుండ నాతని సైనికులకు పాముకాటులు తప్పినవిగావు. ఆ యపాయకరమగు నుపద్రవమునుండి గ్రీకువైద్యులు దమ వారిని రక్షించుకొను మార్గము గాన లేకుండిరి. అప్పుడు అలకసుందరుఁడు హైందవ వైద్యుల సాయము వేఁడ వారు తక్షణమ వ్యాళవిషానలంబునుండి గ్రీకులను దప్పించిరి. దానిచే నాతఁడు నివ్వెరగంది హైందవ వైద్యుల శక్తి సామర్థ్యంబుల మెచ్చి తన సైనికుల కపాయకరమగు ఋజలు సంభవించినపు డెల్లను మన వైద్యులకడకే ఏగవలసినదని యాజ్ఞాపించెను. 1 గ్రీకు చరిత్రకారుఁడు వ్రాసిన యీ వ్రాఁతను బట్టిచూడ గ్రీకు వైద్యులకంటే హైందవ వైద్యులే అక్కాలమున నెక్కుడు విజ్ఞానము గలవారయి యుండిరనుట విస్పష్టము. + +చంద్రగుప్తునికాలమున భిషజులనియు, చికిత్సకులనియు జాంగలీవిదులనియు, సూతికాచికిత్సకులనియు వైద్యులు వారి వారి యభిమాస వైద్యశాఖను బట్టి పిలువంబడుచుండిరి. +. \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0124.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0124.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0c462626ad8aadae765e5559cf9ae36de90f0efa --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0124.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +భిషజులు సర్వవైద్యవిశారదులు. చికిత్సకులు సాధారణ వైద్వులు. జాంగలీవిదులు విషవైద్యులు. సూతికాచికిత్సకు లనువారు మంత్రసానులు. దాత్రికలును సైన్యమువెంట నడచు రణవైద్యులును ఈ తరగతిలోఁ జేరినవారె. + +మూఁడు మూలికల పేరునెఱింగిన వారెల్లరును వైద్యులుగ నుండుటకు వీలుండినదిగాదు. ప్రభుత్వమువారి యనుమతిలేని దెవ్వరును వైద్యవృత్తి నవలంబింపరాదు.! ఆ వృత్తియందుండి అజాగరూకులయి మెలంగనురాదు. వైద్యునిలోపంబున రోగికి నపాయము గలిగినచో వైద్యుఁడు దండార్హుండయి యుండెను. అనుమానాస్పదంబగు మరణము తటస్థించినచో నీ యిరువదవ శతాబ్దంబునంబలె నప్పుడును శవమును పగులదీసి ఆశుమృతపరీక్ష, (Post Mortem Examination) చేయు చుండెడివారు. + +ఇట్టినియమములతో వైద్యులసిబ్బంది యుండినపు డెట్టి విశేషరుగ్మత వాటిల్లినను దగుసాయము గలుగుచుండెనని ప్రత్యేకించి వ్రాయుటయే పని లేదు. క్షామాదుల ఫలంబుగ జనించిన 'మారక' వ్యాధులను రూపుమాప నెల్లవైద్యులును దమ తమ మందు తిత్తులతో సిద్దముగ నుండువారు వారి తోడంగూడ దైవప్రార్థనాదికములు సల్పి యాపదం బాపఁగల సాధుజనంబులును బరిశ్రమ చేయుచుందురు. + +అగ్ని బాధలేకుండఁ జేయుటకుఁ దగిన నిర్బంధములును బరికరములును నేర్పఱుపఁబడియుండెను. వేసవి కాలమున \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0125.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0125.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1e26cb023f1610738c86fe2e3d3ca80ca1c91a6e --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0125.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +గ్రామికజనంబులు అగ్నినార్పు పది యుపకరణంబుల (5. ఘటములు; 1. కుంభము; 1, ద్రోణము అనగా తొట్టి; 1. నిచ్చెన; 1, గండ్రగొడ్డలి - ఇది దంతెలు దూలములు పడఁగొట్టుటకు; 1. తూరుపుబుట్ట-పొగను బారదోలుట కిది; 1. అంకుశము; 1. పటకారలజత; 1. తోలుసంచి) జూఫుటొండె పచనాదికార్యముల నింటివెలుపలఁ జేసికొనుటొండె చేయవలసియుండెను, + +ఎచ్చటనైన నగ్నిబాధ గలిగినయెడల నా ప్రాంతము నందలి గృహస్థు లెల్లరును దమతమ యుపకరణములతో వెలువడి యా యగ్నిని చల్లారుపవలసి యుండెను. అట్లు చేయని వారికి శిక్షలు విధింపఁబడుచుండె. + +పంచాయతులు

+ +పురపరిపాలనాక్రమము లెటువంటివో పాటలిపుత్ర వర్ణనాధ్యాయమునందు విస్తరింపఁబడి యున్నవి. సైన్యవ్యవస్థ ప్రకరణమునఁ దత్పరిపాలనాక్రమము వివరింపఁబడి యున్నది. మొత్తముమీద తేటపడునంశ మెద్దియన్న సమస్తాంశములకును పంచాయతి పరామర్శయను పద్ధతి ముఖ్యాధారముగ గ్రహింపబడి యుండుటే. పుర పరిపాలనమునకు ఆఱు పంచాయతులు, సైన్యనిర్వహణమునకు ఆఱు పంచాయతులు, శిల్పులు, వర్తకులు, కర్మకరులు మొదలుగాఁగల వృత్తి కులముల విమర్శనమునకు ఆయా కులమున కాయాకులస్థుల పంచాయతులు, గ్రామ పాలనమునకు గ్రామ పంచాయతి యనుచు నిట్లు పంచాయతి పుంజముగా నున్నట్లు తేటపడును. కొన్ని పంచాయతులు రాజ నిర్ణితములును రాజ పురుష \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0126.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0126.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f8416b60f8a62932e9c75aa8c31acbd35bdc101a --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0126.txt @@ -0,0 +1 @@ +నిర్ణితములును, తదితరములెల్ల జనసముదాయ నిర్మితములు. అత్యంత బలిష్ఠ రాజకార్యముల వినా తక్కిన వన్నియు జననియుక్త పంచాయతులు. వీనియందును రాజపురుషులై న గ్రామప్రముఖులైన నధ్యక్షులుగ నుండిరి. కాఁబట్టి రాజభక్తికి విరోధము లేకుండను జనస్వతంత్రముకు లోపము లేకుండను కార్యములన్నియు నిర్వహింపంబడె. మఱియు పంచాయతివారు తమ తీర్మానించు విషయములందు ప్రత్యక్ష జ్ఞానానుభవములుగల వారుగాను, వాదిప్రతివాది సాక్షుల పూర్వోత్తరముల తెలిసినవారుగాను, ఆయాజన సముదాయమునకు సత్యసాత్త్వికాదులయందు యశోమాన గణ్యతాబద్ధులుగాను ఉండుటంబట్టి వారి నిర్ణయములు న్యాయ్యములు గాను అంగీ కార్యములుగాను నుండె. వారు జనసముదాయ క్షేమాభివృద్ధుల సహజ ప్రీతియుతులగుటం బట్టియు, తత్సముదాయ అవయవీభూతులు కావునను వివాద నిర్ణయంబులకు అనగత్య వ్యయంబుల కాస్పద ముండలేదు. కావున న్యాయనిర్ణయములు సులభసాధ్యములై యుండుచు జనులకు సుఖకరములై యుండె. ఇక్కాలమునందు బలెవ్యాజ్యములకుఁ గల కాలవిలంబములు కాని, పలు తెఱంగుల ద్రవ్యనష్టములుకాని, న్యాయవాదుల తెలక్రిందుల పొరలింపులు కాని, న్యాయనిర్ణయ విపరీతములు కాని, వివాదుల యితర కార్యభంగములు కాని ఎంతమాత్ర ముండలేదని నమ్మవచ్చును. జనస్వతంత్రతా బుద్ధియు పదే పదే వర్ధిల్లుచు ప్రజాగౌరవమును భద్రముగ సంరక్షింపబడె. రాజక్షేమమును అభివృద్ధిఁ బొందె. \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0128.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0128.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5f8a3810622f0cd433e719bb8eade3b6a9eed128 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0128.txt @@ -0,0 +1,19 @@ +ఎనిమిదవది ఆచార్యులను, గురువులను, జ్యోతిష్కులను, వైద్యులను జూచుటకును వారి యాశీర్వాదముల నందుటకును వినియోగింపఁ బడుచుండెను. + +ఈ విధముగ రాజుయొక్క.. దినచర్య నిర్ణీతమయి యుండెను, విశేషకార్యము లున్నపుడు రాజీ కాలక్రమమును మార్చుకొనుచుండె ననుటకు సందేహము లేదుగాని సర్యసాధారణముగ నియ్యది యతనిచే ననుసరింపఁబడుచుండెను. + +"కార్యమున కెప్పుడును సిద్దముగనుండుటయె రాజునకు వ్రతము. ధర్మమును జక్కఁగ నెరవేర్చుటయె యజ్ఞకర్మ. ఎల్లరయెడ సమభావమునఁ బ్రవర్తించుటయె యాతనికినవభృధ స్నానము.” + +"ప్రజలసౌఖ్యమే యతని సౌఖ్యము. వారి క్షేమమే యతని క్షేమము. తనకుఁ బ్రీతికరమగునది ప్రీతికరంబని యతఁడు తలఁపరాదు. ప్రజలకుఁ బ్రీతికరంబగునదియె నిశ్చయంబుగ ప్రీతికరంబని యతఁ డెన్నవలయు." + +"రాజెల్లపుడును నప్రమత్తుఁడయి ధర్మములఁ దీర్పవలయును; అప్రమత్తతయె ఐశ్వర్యంబునకు మూలంబు. దాని వ్యతి రేకంబ దుఃఖమునకుఁ బునాది.” + +అను నీ సూత్రంబులు చంద్రగుప్తుని జీవయాత్రకు మూలాధారములు. కావుననే రాముఁడుంబలె + +"తండ్రి క్రియఁ" జంద్రగుప్తుఁడు + +“దండ్రుల మఱపించి ప్రజలఁ దారక్షింపన్ + +“దండ్రుల నందఱు మఱచిరి + +“తండ్రిగదా" చంద్రగుప్త “ధరణివుఁడనుచున్" \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0129.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0129.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d7e123380bcbe9e8c16a8d424c3941187ab1b140 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0129.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +తొమ్మిదవ ప్రకరణము

+ +కొన్ని యాచారములు

+రజస్వలానంతర వివాహములు

+ +చాణక్యుఁడు అర్థశాస్త్రమున శిక్షాస్మృతి వ్రాయుచు రజస్వలానంతర కన్యలయెడ ద్రోహబుద్ది చూపువారలకొక విధమగు దండనను విధించుచున్నాడు. ఒక్కెడ కన్య రజస్వలయయి ఏడుమాసములు చెల్లినచో యామె కృపకుఁ బాత్రుడగుట తప్పుకాదని విధించుచున్నాడు. రజస్వల యయినపిదప మూఁడు సంవత్సరములు అవివాహితగ నుండు కన్యను సజాతి పురుషుఁడు అనుభవింపవచ్చును. మూడు సంవత్సరములకు పైఁబడియుండినయెడల తండ్రికిఁ జెందవలసిన విభూషణము లా కన్య స్వాధీనమున నుంచుకొనదేని ఆమెను విజాతీయుఁ డయినను అనుభవింపవచ్చును. శుద్ధచరిత్రలేని కన్యయని కన్యాస్వీకారము చేసిన తరువాత బయల్పడినచో నట్టి కన్యను త్యజింపవచ్చునని మఱియొక్కెడ లిఖింపఁబడియున్నది. అట్టి సందర్భముల శుల్కమును స్త్రీధనంబును వరునకు ఇచ్చి వేయవలసినదనియు కన్యాదాత జరిమానాకుఁ బాత్రుఁడు గావలసినదయు శాసింపఁబడినది. శుల్కమును గుఱించి +వ్రాయుచు నింకొకపట్టున చాణక్యుఁడు తల్లిదండ్రు లిరువును \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0132.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0132.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..50e84b6b255deeb49c9f8d35a63467dd9d2895ca --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0132.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +త్సరము వేచియుండవలయును. సంతానము గలవారయిన పక్షమున సంవత్సరమునకంటె నెక్కుడు వేచియుండవలెను. “భోజనాదులకు వసతులున్న యెడల రెండింతల కాలము వియోగము భరింపవలెను. భుక్తికి జరుగని స్త్రీలను జ్ఞాతులు నాలుగు లేక ఎనిమిది సంవత్సరములు సంరక్షింపవలెను. పిదప వివాహకాలమున వారికి దత్తము చేయఁబడిన ఆస్తినిచ్చి పునర్వివాహము చేసికొన నియ్యవలెను. + +"భర్త బ్రాహ్మణుఁడయి అధ్యయనార్థము దేశాంతరస్థుఁడయియున్న సంతానరహితయగు స్త్రీ, పదిసంవత్సరము లతనికయి వేచియుండవలయును. సంతానవతి యయిన యువతి పండ్రెండు సంవత్సరములు గడుపవలయును. + +"భర్త క్షత్రియుఁ డయినచో భార్య ప్రాణమున్నంత కాలము వేచి యుండవలయును. కాని వంశ విచ్చిన్నమును దొలఁగించుట కొఱకు సవర్ణుఁడగు ద్వితీయభర్తను స్వీకరించినను నపవాదము నందదు” + +"భర్త దీర్ఘప్రవాసమునకు వెడలినను, సన్యాసియయినను, మృత్యువునందినను సంతానవిరహితయగు భార్య ఏడు మాసములు వేచియుండవలెను. సంతానసమేతమైన పక్షమున నొక్క సంవత్సరము వేచి యుండవలెను. ఈ కాలపరిమితి దాఁటిన పిదప స్త్రీ తనభర్త కనిష్ఠసోదరుని లేకున్న తనభర్త గోత్రములోని వానిని పునరుద్వాహమున స్వీకరింపవచ్చును. " \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0133.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0133.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..bc525ba1e52c4ed7ebd1501d57168cd09087cb90 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0133.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +అని అర్థశాస్త్రము వక్కాణించుటం బట్టి పురుషులకుం బలె స్త్రీలకును చంద్రగుప్తుని కాలమున పునర్వివాహ విషయమున స్వాతంత్ర్య ముండెనని తెల్లమగుచున్నది, + +దాంపత్యవిమోచనము.

+ +చంద్రగుప్తుని కాలమున మనమిప్పుడు మనదేశమున విననైన వినని యొక యాచార ముండెడిది. ఆ యాచారము దాంపత్య విమోచనము. భార్యాభర్తలు పరస్పరము స్నేహభావము కుదుర్చుకొనలేనిచో విధ్యుక్తముగ జరిగిన వివాహం బైనను నిర్బంధము గాదనుట యీ యాచారముయొక్క ముఖ్య ప్రయోజనము. ఇట్టి యచార మిప్పుడు విశేషముగఁ బాశ్చాత్య దేశములయందు ప్రబలియున్నది. అమెరికారాష్ట్రమునందు మితిమీరిపోయి యున్నది. చీటికి మాటికి భార్యాభర్తలు న్యాయస్థానముల కెక్కి యొకరిపై నొకరు అభియోగములనుదెచ్చి వివాహ బంధమును ద్రెంచుచున్నారు. ఇట్టి యనర్థముల కాకరమగు నీ యాచారము పలువురిచే ఖండింపఁబడు చున్నది. అయిన నిది చంద్రగుప్తుని కాలమున నేపగిది వ్యవహారము నందుండెనో కనుంగొనిన యెడల విభేదము తేట పడఁ గలదు. + +భర్తపై విద్వేషముగలిగిన స్త్రీ, ఏడుమాసముల కాలము అలంకారాదుల పొంతఁబోక కాలము గడుపవలెను. తరువాతఁ దనకు భర్తయిచ్చిన నగలను శుల్కమును సంపూర్ణముగ నాతని స్వాధీనముచేసి ఆతనికి మరియొక భార్యను స్వీకరింప \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0135.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0135.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ec7fac71a8d2a081d2265e1ef22eb40d4d111d87 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0135.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +శుల్కాది విరహితంబుగఁ గన్యాదానం బొనర్చుట ప్రాజాపత్యము నాఁబరగు.1 ఒకటి లేక రెండు జతల యావులం గొని కన్యనిచ్చుట ఆర్షమనంబడు 2 యజ్ఞమున ఋత్విక్కునకుఁ గన్యాదానము సేయుట దైవము3 అనంబడియెడి, రజస్వలానంతర వివాహములు సామాన్యములయి యుండినందున నీ నాలుగు విధముల యుద్వాహములయందును కన్యకకు కన్యయొక్క తలిదండ్రులకును వారివారి స్వాతంత్ర్యంబుల నుపయోగించుకొని తమలోఁ దామాలోచించుకొని వధూవరులకు సౌఖ్యావహంబగు విధంబున వివాహములు నడుప వీలుండెను. ఈవివాహము లిట్లు ఆలోచితములయి లోభాదిదుర్గుణవ్యాపార విదూరంబులగుటచేత వీని విషయమున విమోచన విధులు అనావశ్యకము లయ్యెను. తక్కుంగల వివాహము లన్ననో చూడుఁడు, + +గాంధర్వము : యియ్యది కన్యాపురుషు లొండొరులను జూచుకొనినంత మాత్రనఁ బెండ్లి చేసికొనుట. 4 ఇట్టి వివాహము భ్రమ కాకరంబుగదా. వినికిడి మాటలవలనను ఆకస్మిక దర్శనము వలనను ఒక్కరినొక్కరు ప్రేమించిన నా ప్రేమ కొన్ని సందర్భముల గ్రమక్రమముగ క్షీణించి దాని స్థానమున \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0136.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0136.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ef4e410feba7d58f8b5055d4f4217c1cb476913c --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0136.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +నసహ్యత నా దేశంబగుట సర్వజనవిదితము. అట్టి సందర్భముల బంధవిమోచనమునకు మార్గము లేకపోయిన ననర్థములు వాటిల్లును గదా! + +ఆసురము:1 ఈ తెగ పెండిండ్లు నేఁటికిని మనదేశమునఁ గానవచ్చుచు మన సంఘాభివృద్ధికి వేరుపురువులై పరిణమించు చున్నవి. ధనాశాపిశాచము పీడింపఁ గన్యాశుల్కము పుచ్చుకొని తలిదండ్రులు మాంసవిక్రయ మనియైన వెనుదీయక తాము గడుపార కన్న బిడ్డలను అమ్మివేయుటను మన ధర్మకర్తలు ఒక విధమగు వివాహముగ వర్ణింపక తప్పనందుల కెంతయుఁ జింతిల్లవలసి యున్నది. అయిన వారిడిన పేరు మాత్రము ఈ వినాహముల నెంతవఱకు ఖండింపవలెనో యంతవఱకును ఖండించుచున్నది. ఇట్లు దుష్టమగు వివాహంబు గావున దీనికి విమోచనం బవసరమని వేరుగఁ జెప్పఁబనిలేదు. కులగోత్రములను స్థితిగతులను రూపారూపంబులను ఆరోగ్యా నారోగ్యంబులను యౌవన వృద్దాప్యంబులను యోగ్యతా యోగ్యతలను విచారింపక భర్తను గట్టిపెట్టిన నాతఁడు దుర్మార్గుఁడో షండుఁడో యైన భార్య యేమిచేయవలయును? అతనిం బరిత్యజింప వలసినదేగదా! ఈ కన్యాశుల్కాచారపు దుష్ఫలంబులను మాన్పుటకు నిప్పుడు మనదేశంబుస దాంపత్య విమోచన స్మృతియొండు చంద్రగుప్తుని కాలంబునందువలెఁ గల్పించిన శ్రేయోదాయకం బగునని తోఁచెడిని. \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0137.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0137.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ccc220dbdf493234048d225fd408975d271e9d5a --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0137.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +రాక్షసము : యుద్ధమునందు కన్యయొక్క బంధువుల నోడించి కన్య నెత్తుకొని పోవుటకు రాక్షసమని పేరు. 1 రుక్మిణీ కృష్ణుల వివాహ మీ తెఱంగుది. పూర్వము ఈ విధమగు వివాహములయందు కన్యాపురుషులకుఁ బరస్పరానురాగము విస్పష్టముగఁ గానఁబడుచున్నది. అది యుండినను గాంధర్వ వివాహముతో నిదియును సామ్యముకలదియే కాన దీనను భ్రమాదుల కాస్పదంబుగలదు. ఒక వేళ నిందు కన్యక కనురాగము లేకుండుటయుఁ దటస్థింపవచ్చును. అప్పుడిది గాంధర్వంబున కంటె దూష్యంబయ్యెడు. కావున నిద్దానికిం గూడ విమోచనస్మృతి. + +పైశాచము : ఇది వివాహములయం దధమము. కన్య కిష్టములేకయే ఆమె నిదురించుచుండఁగనో మైమఱచి యుండఁగనో మనోవికలత్వమంది యుండఁగనో ఆమెపైబడి వరుఁడు ఆమెను లోఁబఱచుకొనుట పైశాచ మనంబరగు. ఇద్దానిని వివాహవిధులలో మన ధర్మకర్త లేల చేర్చిరో తెలియ రాకున్నది. 2 ఈ బంధమునకు విమోచన మవసర మని వేరుగ వ్రాయవలెనా ! వట్టి విమోచన మొక్కటియెగాక కామాంధకార సంజనితదు శ్చేష్టాలంకృతుండయి ఈ విధమగు వివాహంబు నాశించువరునకు నుచితంబగుఁ గఠిన శిక్షాస్మృతియుం \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0139.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0139.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d112528caf24f8f919fa2f2550d705478c6f8914 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0139.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +పదియవ ప్రకరణము

+ +చంద్రగుప్తుని సమకాలీనులు

+ +చరిత్రమున మహాపురుషు లెప్పుడును నొంటిగఁ దోఁచుటలేదు. పరిస్థితి పరిపక్వము గుదిరినం గాని మహాపురుషు లవతరించుట యరుదు. కాన లోకచరిత్రమున సుప్రసిద్ధములగు పట్టుల నెటఁ బరిశీలించినను కార్య నిర్వహణ ధురంధరులు సమాజములు కల్పించుకొని విచ్చేసిరో నాఁబరఁగుచుంద్రు. చంద్రగుప్త చక్రవర్తికాలము నిట్టిదియే. చంద్రగుప్తుని గంటికి రెప్పవోలె కాచి యాతనికి రాజ్యమును సంపాదించిపెట్టిన చాణక్యుండును, ఆ చాణక్యునకుఁ బ్రశంస నీయుండగు విరోధియయి పరఁగిన రాక్షసుండును, చంద్రగుప్తుఁ డడవుల నిడుమలు గుడుచుచుండ లోకమునంతయు నేకచ్ఛత్రముక్రిందికి దేఁ బ్రయత్నించిన సుప్రసిద్ధ వీరుండగు నలెగ్జాండరును, అలెగ్జాండరునకుఁ దరువాత నాతని కార్యమును గొంతదీర్చి యంతటి వాఁడని పొగడ్తఁగని చంద్రగుప్త చక్రవర్తి రాజ్యము నపహరింపనేతెంచి యాతనిచే పరాజితుఁడయి తనబిడ్డ నాతనికిచ్చి సంధిచేసికొనిన శెల్యూకసును, శేల్యూకసుచే నిర్ణీతుఁడయి చంద్రగుప్తుని యాస్థానమున రాయబారిగ \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0140.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0140.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..32c675aa088c2735e00c92c4bb58f87bed0e9855 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0140.txt @@ -0,0 +1,8 @@ +నుండి తన దినచర్య గ్రంథముచే నిప్పుడు హిందూదేశ పూర్వచరిత్ర లేఖనమునకు నాధారభూతుఁడయిన మెగాస్తనీసును మనకు సంస్మరణీయులు. వీరిచరిత్ర దొఱికినంత వఱకు సంక్షిప్తముగ నీ క్రిందఁ బొందుపఱచుచున్నారము. + +చాణక్య చరిత్రము

+ +శ్రీమద్రామాయణమునందు అయోధ్యాపురిని దశరధ సుమంత్రులను, కిష్కింధాపురిని సుగ్రీవ హనుమంతులను భారతమునందు ధృతరాష్ట్ర విదురులను, కృష్ణార్జునులను చేర్చి చేర్చి తలఁచుట యెంత ప్రకటమో, అటువలెనే ముద్రా రాక్షసమును చదువువారలకు చాణక్య చంద్రగుప్తులను నంద రాక్షసులను ఏకశ్వాసముతో స్మరించుట సహజము. మఱియు నా చదువరులు చాణక్యవాక్యములను చాణక్య చేష్టితములను పరికించుతఱి, విశ్వామిత్రుని కోపసాహస సామర్థ్యములను, భీష్ముని నీతి ప్రవీణతను, కృష్ణుని శత్రుసంహారమును కపట సూత్రధారిత్వమును, హనుమంతుని స్వామికార్య ధురంధరత్వమును, హనుమద్భీష్ముల బహచర్యనిష్ఠను స్మరింపకమానరు. + +విష్ణుపురాణములోను మత్స్య వాయు భాగవత పురాణములందును, బృహత్కథయందుసు చాణక్యుఁడు ప్రశంసింపఁ బడియున్నాఁడు. కామందకములో "పతిగ్రహము చేయనదియు విశాలమునైనదియు నగు ఋషివంశములలో పుట్టిన +యశస్వి, అగ్నిసమతేజుఁడు, వేదవిద్వరుఁడు, నాల్గువేదములను ఒక్క వేదము పడువున అధ్యయనము చేసినవాఁడు, ప్రజ్వలన \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0141.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0141.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..72f47ca9acc3d77eb7e1cc448a012a69369186dd --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0141.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +తేజుఁడు, అభిచారవజ్రముతో నందపర్వతమును వేరుతో పడకొట్టిన భూసురుఁడు, శక్తిధరసముఁడు, మంత్రశక్తితో నేకాకిగ కార్యకరణశక్తుఁడు, చంద్రగుప్తునకు ఈ మేదినిని సంపాదించి యిచ్చినవాఁడు, అర్థశాస్త్ర మహాసముద్రమునుండి నీతిశాస్త్రామృతమును చిలికి యెత్తినవాఁడు నైన విష్ణుగుప్తునకు నమస్కరించెదను " 1 అని యున్నది. + +రాక్షసుఁడు చాణక్యసన్నిధి చేరినపుడు, " ఇతఁడుగదా దురాత్ముఁడు లేక మహాత్ముఁడు కౌటిల్యుఁడు! సముద్రము రత్నములకెల్ల బొక్కసమయినయట్లు సర్వశాస్త్రములకును శరణ్యుఁడైన వాఁడు. వీనియందు మాత్సర్యవశమున గదా +ఈతని గుణములకు సంతోషింపక యున్నారము ! " అనుచు పాండిత్య స్తవమును జేసియున్నాఁడు. దశకుమార చరితము, \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0142.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0142.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c252639ba74824da3e5349f8a0004f2c1f06f953 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0142.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +పంచతంత్రము, కాదంబరి, చణ్డకౌశికము, బృహత్కథ, హితోపదేశము, విక్రమార్కచరిత్రము మున్నగు గ్రంథముల +యుదు సమస్తరాజ నీతిశాస్త్రములకును చాణక్యుఁడు గొప్ప ప్రమాణముగ సంగీకరింపఁబడి యున్నాడు. 1 + +ముద్రారాక్షసమునందు ప్రబలపాత్రముగఁ బ్రజ్వలించుచు, పరిస్ఫుటబుద్దిని, ఆత్మవిశ్వాసమును, యుక్తితంత్రజ్ఞతను, నిరంకుశ నీతిశాస్త్ర ప్రావీణ్యమును, దూరదర్శనమును, \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0143.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0143.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3000c95341ddfe0839ab1b2855edb33dd2e17db6 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0143.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +నిర్ణీత ఫలప్రాప్తికి వలసిన సర్వోద్యమ పరత్వమును చాణక్యుఁడు వెల్లడిసేయుచున్నాఁడు. ఈ నాటకమునందలి సర్వకార్య వ్యవసాయమును చాణక్యునిదిగనే ద్యోతకపడుచున్నది. + +ఇతఁడు “ విఘ్నేర్ముహుర్ముహురపి హన్యమానాః ప్రారబ్ధ ముత్తమగుణా సపరిత్యజన్తి, " 1 అను శ్లోకమునకు దృషాంత రూపుఁడన్నను సరిపోదు, విఘ్నముల ఛాయలైనను పొడఁగట్ట నట్టులు భూతభవిష్యద్వర్త మానములను గణితశాస్త్రజ్ఞుల సునిశ్చితతో సమానపఱచి, యుపక్రమించిన యత్నములను పూర్వనిర్ణీత యుపసంహారములకు కొనసాగించుచు ఆయా దేశములలో నా యా కాలములలో అస్ఖలిత జయులై సంచరించిన మహాత్ములలో నొకండు. గ్రీకులలో అలెగ్జాండరు, రోమనులలో సీజరు, ఫినిషియనులలో హానిబలు, యూరోపియనులలో నెపోలియను, అమెరికనులలో వాషింగుటను చరిత్రముల, జదివిన వారల కెట్టి యుత్సాహము పుట్టఁగలదో యట్టియుత్సాహము చాణక్య చంద్రగుప్తుల చరిత్రము జదివినవారికిఁ బుట్టక మానదు. అలక సుందరాదులకైన కొన్ని కొన్ని యపజయములు, చిత్తక్లేశములు కలవు. కాని ఈ చాణక్యునకు, మాత్రమది యేమియు లేదు. " సృషలుని కల్పనాయాసమును నాయొక్క మతి జాగరూకతయు" నని చాణక్యవచనమున \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0144.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0144.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b5fa13c79da34ebeb67d1ef692bf426bb21d2a1e --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0144.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +చదువరులు తడయ గల్గుచున్నది. కాని, సమస్త విషయములును అతఁడు అనాయాసముగనే నిర్వహించు నట్టులు ఒక్క యుదంతము వెనుక మఱియొక్కటి అనాలస్యముగ వచ్చుటం బట్టి కార్య ప్రహమునందు వేవేగముగ అందఱిని లాగికొని పోవునట్లును తోఁచుచున్నది. + +ప్రతిజ్ఞాభంగకారి గాఁగల దయా దాక్షిణ్యముల కెడ మియ్యక , అప్రతిగ్రహణ వ్రతంబును మఱపింపఁగల రాజకీయాభిమానాడంబరకాంక్షలఁ గలనైనను తలఁపక, జీర్ల కుడ్యపు పర్ణశాలయందు త్రేతాగ్ని సంరక్షణావిహిత కర్మల పరిపాలించుకొనుచు బ్రహ్మణ వృత్తిపరుఁడై రాజనీతి ధురంధరత యందు తన్నీతియు క్తమార్గము నవలంబించుచు, బ్రాహ్మణ క్షాత్రధర్మముల సమ్మేళన పఱచికొని, చాణక్యుఁడు శాంతాశ్వ ఉగ్రాశ్వములఁ బూన్చిన శకటంబుం ద్రోలు సారధివలెఁ బ్రవర్తించె. “ఇక్కాలమందును బ్రాహ్మణాది జాతిజన్యులు స్వస్వధర్మముల పరిపాలించుకొనుటకు వీలులేక, ఆ ధర్మములు శాస్త్రములయందు మాత్రము సుస్థిరములై నెలకొని యుండఁగ, దినదినానుభవమునందు మిశ్రాచారపరులై యుండఁ జూడమె? నిత్యకర్మానుష్ఠానములు త్రేతాగ్నిహోత్రక్రియలు గ్రామవాసములలో సహితము అంతర్ధానములై నవి గదా ?" యందు రే? మహమ్మదీయ ప్రభుత్వమునందు శ్రుతిస్మృతుల యదార్థానుష్ఠానము లెట్లుండెనో తచ్చరిత్రకారులు చెప్పగలరు. తత్పూర్వమునందున చాణక్యుఁడు ఇప్పటి వారింబలె \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0145.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0145.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3111c81ed47da40cbafcd83db04fc8bdf76a7da8 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0145.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +వేషధారి బ్రాహ్మణుఁడనుట బొత్తిగ ననాదరణీయము. వారి నిష్ఠ లెల్లయు బౌద్దజైనుల వ్యాప్తిని ఆటంకపఱుచుటకు చాణక్య ప్రభృతులైన బ్రాహ్మణులు పన్నిన కుట్రయని ముద్రా మంజూషమునందు చాణక్య వాఙ్మూలముగ చెప్పఁబడియున్నది. కొందఱు పశ్చిమఖండపు పండితులు నిట్లే యూహించిరి. కాని ఇయ్యది శంకనీయమని టెలాంగుగారి యభిప్రాయము. నాల్గవ శతాబ్దమునందు బౌద్ధనిగ్రహము చేసినట్లు తెలిసెడి గుప్త వంశపు రాజుల చెయిదమును చాణక్యునిపై నారోపించిరేమొ? బౌద్దనిగ్రహకథకు చోటియ్యక మెగా స్తనీసు దినచర్య వారిని గుఱించిన ప్రశంసయే చేయకున్నది. కావున బౌద్ధ జైనుల యాధిక్యతకు అశోకవర్ధనుని కాలమే మొదలని యూహింపవలసి యున్నది. అథవా బౌద్ధులవంటి వారిని నిగ్రహించుటకు వారిని మించిన సుశీలతానుష్ఠానము యుక్త మార్గముకాని కేవల రాజస తామస భూయిష్టమైన రాజ ద్రోహాది కార్యముల వంటిదికాదని జ్ఞప్తి నుంపవలసియున్నది. మనము నిర్ణయింపగలదెల్ల నేమనఁగ, చాణక్యుని యభిప్రాయము స్వధర్మువును రక్షించుకొనవలసినది ; క్షత్రియ కృత్యములలో ఫలసంప్రాప్తికిఁ గావలసిన మార్గ మేదియైనను నీతియుక్తమె యగు. రాక్షసుఁడు చంద్రగుప్త నాశనమునకై చేసిన కూట ప్రయత్నములును అటువంటివిగనే యున్నవి. కావున ఆకాలపు రాజమాత్య కులములవారి యభిప్రాయమున నీతిస్వరూప మమ్మెయిని భావింపఁబడి యుండె ననవలయు. +. \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0147.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0147.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ae56476b82ae767a94e8d17e401ea662caeba25d --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0147.txt @@ -0,0 +1 @@ +"పూర్వ ప్రతిజ్ఞయగు నందరాజ్య సర్వస్వమునకును చంద్రగుప్తాభిషేకమునకు భంగము గల్గెడిని. మఱియు నా పార్వతుఁడు అర్ధరాజ్యాలాభముతో దృప్తిఁబొందక అడియాసపడి స్వరాజ్యబలమును గూర్చికొని చంద్రగుప్తార్ధ రాజ్యమును కబళించు నట్టియని యతధర్ముండు. కావున అతని సామీప్యమున ప్రతిజ్ఞా సర్వస్వ భంగమునగు" నని యూహించి ఇట్టి సందిగ్ధమున, పర్వతకుని తొలఁగించుట సునీతియే అనియు అందున కుపాయము, రాక్షసుఁడె చూపఁగా దాని నంగీకరించుటయే భగవదాజ్ఞ యనియు నూహించెఁబోలు. వైరోచకుని యభిషేకమునకును అదేన్యాయ మనుటతోఁగూడ కూటతోరణమునుండి చంద్రగుప్తుని తప్పించుటయు నధికముఖాంతరమాయే. రాక్షస గ్రహణమునకై చేసిన యుపాయము పంచరాజ నిగ్రహమునకును మలయ కేతు సంయమనమునకును సాహాయ్యమగునట్టులు గావించిన బహుఫదాయక నీతిబీజము, ద్విపక్ష సేసలకును అనగత్య జీవనష్టము లేక యుండునట్లును భూలుబ్ధులైన మూలకంటకులు మాత్రము నివారింపఁ బడునట్లును, వేయఁబడుట మహామేథావియు, మహాజనోపకారియు నగువాని కర్మగా శ్లాఘింపఁదగినది. ♦ \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0148.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0148.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0c76b99b79042be1d18f617b91b8460f8bd4d25c --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0148.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +రాక్షసుని భేదించుటకు తానాలోచించినపుడెల్ల వీర రసంబగు ఆత్మశ్లాఘనవచనంబుల నేకాంతమునన భాషించినవాఁ డైనను రాక్షసమిత్రంబగు చందనదాసుని యెదుట “అస్యచ్చ, నందమివ విష్ణుగుప్త" అనుచు ఆత్మస్తుతి విషయముగ అర్ధోక్తి యందు లజ్జను నటించుటయు "సర్వంమే. — అని యర్ధోక్తి యందు లజ్జను నటించుచు (వృషలస్య వీరభవతా సంయోగ మిచ్చోర్నయః" అను నదియు చాణక్యుని సభావినయమును ద్యోతక పఱుచున్నవి. ఇట్టి స్వస్తుతియందు లజ్జిగలవాని నైజము ఎంతటి నీతినమ్రతయో తేటపడుచున్నది. + +కౌటిల్యుఁడను పేరఁబరంగిన ఈతని కౌటిల్యము ఇతనికి మాత్రము సహజమా? అని విచారించితిమా, తన యనుజుఁడు లక్ష్మణునిచే సేవయందుచున్న శ్రీరాముఁడు సుగ్రీవ విభీషణులను అనుమోదించుచు వారి. అగ్రజులయిన వాలి రావణులపై నభియోగము గావించిన కౌటిల్యమును, వాలి సుగ్రీవులు పోరు చుండు తఱి చెట్టు చాటుననుండి వాలిని ఏసిన కౌటిల్యమును, పూతన హననము మొదలుకొని దుర్యోధన సంహారము వఱకును కృష్ణుఁడాచరించిన కౌటిల్యమును, భీష్మద్రోణ కర్ల హననమునకై యాచరింపఁ బడిన శిఖండి యుధిష్ఠి. రార్జున కౌటిల్యములును, ఒకొక్క యుద్ధమునందును అలెగ్జాండరు వినియోగించిన కౌటిల్యమును, సీజరు అగస్టసుల కౌటిల్యమును, మహమ్మదు ఘోరి అల్లాఉద్దీను బాబరు ఔరంగజేబుల కౌటిల్యమును, క్లైవు హేస్టింగ్సు కౌటిల్యమును, నెపోలియనుని \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0150.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0150.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2b9d00371573708001a2711f99235be8e237ce9b --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0150.txt @@ -0,0 +1,6 @@ +చాణక్యునకు 'బండదంతుఁడ' నియు హేళన నామమును గలదఁట! అదియేల యనఁగ నతని యమ్మ ముంబంటిని పీకికొను మన్నందున మాతృవిధేయతకు కొఱఁత లేక యట్లుగావించి కొనెనట! కాఁబట్టి ఈ మాతృభక్తియందు అరిష్టాటులుకంటె నతని శిష్యు నలెగ్జాండరుకంటె మిక్కిలియు శ్లాఘనీయుఁ డని యెంచఁదగినవాఁడు. .. + +రాక్షసుఁడు

+ +చంద్రగుప్త చాణక్యులకుఁ దరువాత రాక్షసుఁడే ముఖ్యపురుషుఁడు అయినను ఇతనిచరిత్ర వ్రాయుటకుఁ జారిత్రక మగు నాధారము లెవ్వియుఁ గానరావు, ముద్రారాక్షస కథ వ్రాయునెడల మూఁడవ ప్రకరణమున రాక్షసుని బుద్దిచాతుర్యమును స్వామిభక్తిని వెల్లడిపఱచు నంశములు పేర్కొనఁబడినవి. ఇదివఱకు చాణక్య చరిత్రము వ్రాయుటలో నతని వయస్సును గుఱించి కొంత చర్చించినారము. ఇతఁడు నందవంశమునకు మొదటినుండియు మంత్రియైపరఁగి ఆ మైత్రిచే నా వంశమును నిలువఁ బెట్టుటకు మహాసాహసమునఁ బ్రయత్నించిన ననన్య సామాన్య స్వామిభక్తుఁడు. విధివశమున నాతని పన్నుగడ లెవ్వియును ఫలించినవిగావు. కష్టపరంపర లెన్ని డీకొనినను ఆలుబిడ్డలు ఇడుమల గుడుచుచున్నను దనకెంత యపాయము వాటిల్లినను వెనుదీయక కార్యముసాగినంతకాలము ధైర్యముతో +స్వామికై పరిశ్రమ సల్పిన మహావీరుఁడుగదా ఇతండు. చాణక్యుఁడే ఇతనిని గుఱించి. \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0151.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0151.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0ed4e332ff2bb469a5d662c603a7792d2c9dc028 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0151.txt @@ -0,0 +1,14 @@ +“కొందఱు ద్రవ్యకాంక్షమెయి + గొల్తురు రాజుల ద్రవ్యమున్నచోఁ +గొందఱు రాజు లాపదలఁ + గూరిననాఁడు భవిష్యదాశచే +నుందురు వీడకుండ; నిటు + లుర్వికిఁ బాసిన రాజులందు నీ +చందము భక్తిఁ జూపఁగల + సాధులు మాత్రము దుర్లభుల్ గదా!" + +అని నుడివియున్నాఁడు. ఇంతకంటె నెక్కుడు వ్రాయుటకు వీలులేకుండుట కెంతయుఁ జింతిల్లవలసి యున్నది.హ్ + +అలకసుందరుఁడు

+ +ఇతఁడె అలెగ్జాండరునాఁ బరఁగువాడు. ఈతనిని చంద్రగుప్తుని సమకాలికుఁడుగ నెన్నుట యంత సమంజసము గాకున్నను సెల్యూకసు రాజ్యముతో నితనికి విశేషసంబంధము గలదగుట చేతను. ఇతఁడు భారతవర్షముపై దండెత్తివచ్చి నప్పుడు చంద్రగుప్తు డీతనిని సందర్శించినట్లు చెప్పఁబడియుండుట చేతను ఈతని చరిత్ర యప్పటి పాశ్చాత్య ప్రపంచ పరిజ్ఞానమునకు ముఖ్యతమ మగుట చేతను నిట నది సంక్షిప్తముగ వర్ణిత మగుచున్నది. \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0152.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0152.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..31678e14db72c1ceea7d9fa6221dad326eb3c1e4 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0152.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +ఇతఁడు గ్రీసుదేశమున కుత్తరమునందలి మెకడోనియా, రాజ్యమునకుఁ బ్రధమచక్రవర్తి నాఁజను ఫిలిపునకు పుత్రుఁడు. తల్లిపేరు ఒలింపియసు. అలకసుందరుఁడు జన్మించిన ముహూర్తము సుముహూర్తము. ఫిలిపున కప్పుడు మూడు శుభవార్త లొక్కట వచ్చిచేరెను. అతనిసేనాని మహాయుద్ద మొక్కింట విజయము గొనుటయు, అశ్వము పందెమున గెలుపు నందుటయు, అలకసుందరుఁడు పుట్టుటయు నొక్కనిమేషమున నాతని వీనులకు విందుగొలిపెను. ( క్రీ. పూ. 355 సం! జూలై మాసము 6వ తేదీ) నాఁటినుండి యలకసుందరుఁడు గారామునఁ బెరుగుచుండె. ఆతనికి మొదటి నుండియు దేహము పై విశేషాభిమానము లేకుండెను. ఎల్లప్పుడును నుత్త మాదర్శముల యెడనె అతనికి దృష్టి నిలుచుచు వచ్చెను. గ్రీసుదేశమున సుప్రసిద్ధములయి ఎల్లయౌవనులకు నాదరణా స్పదములయిన ఒలింపియా పందెములకు నితనిని బురికొల్పిన “నాతోఁ బ్రతిఘటింపఁ గిరీటధారులే తేరినచో నేను పందెమునకుఁ బోవుదు” సనియె నఁట. ఫిలిపు నూతనముగ విజయము నందెననియు గొంతరాజ్యమును గైవసము చేసికొనెననియు వినినప్పుడెల్ల నలకసుందరుఁడు సంతసించుటకు మాఱుగ తన ప్రతాపమును ప్రకటించుటకు నవసరములు దగ్గుచు వచ్చునే యని చింతించు చుండెనఁట! + +ఇట్టి తేజోవంతుఁడగు నీ బాలుఁడు కార్యములయందుఁ దన ప్రతిభను జూపకుండువాడుగాఁడు. ఫిలిపులేని సమయమున \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0154.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0154.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8c51c34d5b0971e785699f7b92b678f06843600e --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0154.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +బోయియున్న సమయమున మెడారిజాతివారు తిరుగుబాటు నొనర్చిరి. బాలుం డయ్యును అలకసుందరుఁడు వారిపై నెత్తి పోయి వారిం బరాజితులఁజేసి తనపేర నొక పట్టణమును గట్టించెను. తరువాత తండ్రి తోడం గూడ యుద్ధభూమికి వెడలి కెరొనియా యుద్దమని పేరుగాంచిన సమరమున ముఖ్యుఁడై పనిచేసెను. ఫిలిపు కుమారుని మిక్కిలి గౌరవముతోఁ జూచుచువచ్చెను. + +అయిన నియ్యది బహుకాలము నడచినదిగాదు. వయసు చెల్లినవాఁడే యయినను ఫిలిపు మోహావేశముచే రెండవ భార్యను బెండ్లియాడెను. దానివలన గృహకల్లోలములు కలిగి అలకసుందరుఁడు దేశత్యాగియయి తలదాచుకొనవలసి వచ్చెను. ఒక స్నేహితుని మధ్యవర్తిత్వముస నతఁడు మరల తండ్రికడ స్నేహభావముతో వచ్చి చేరెను. పిదపఁ గొంత కాలమునకు నన్యాయము ననుభవించి క్రుద్దుండయిన పౌరుడొక్కఁడు ఫిలుపును దుదముట్టించెను. అలకసుందరుఁడు సింహాసనము సధిష్టించె. ( క్రీ. పూ. 335) వెన్వెంటన ఫిలిపు సామ్రాజ్యమున నెల్లెడల తిరుగుబాటులు దలసూపి రాజ్యవిచ్చేద మగునట్లు గాన్పించెను. గ్రీకు పట్టణములగు ధీబ్సు ఆథెన్సులు యుద్ధమునకు సమకట్టెను. అలకసుందరుఁ డందఱ సాహసమున నెదిర్చి పరాజితులఁ గావించెను. గ్రీకుపట్టణ రాజ్యములెల్లయు నితనిని తమ నాయక శిఖామణిగ నెన్నుకొని అప్పుడు దమకును పారసీక ప్రభువగు డెరయసునకును నడచుచుండిన విగ్రహమువ కీతనిని నియమించిరి. రమారమి యీ కాలప్రాంతమున నొక \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0155.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0155.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0956accc93f9b9378ec01d097ac885e3e5555002 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0155.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +విచిత్రమగు నుపాఖ్యానము జరిగినట్లు తెలియుచున్నది. గ్రీకు పట్టణములు అలకసుందరుని తమనాయక శిఖామణిగ నెన్నుకొను సమయమున దేశముయొక్క పదిచెరంగుల యందలి ప్రముఖులెల్లరును విచ్చేసి యుండిరి. సైనోపునగరమునకుఁ జేరిన 'డయోజనిసు' అను తత్వశాస్త్రవేత్త మాత్రము రాఁడయ్యె. ఏలరాకుండెనో చూచివత్తము గాకయని యలకసుందరుఁడు పయనమైపోయెను. ఆ సమయమున డయోజనిసు సూర్యరశ్మిలో పరుండియుండెను. జనులు గుంపుగ వచ్చుటం జూచి యతఁడు తలయెత్తి చూచెను. అంత నలకసుందరుఁ డాతని సమీపించి "అయ్యా! తమకు నే నెవ్విధముననైన నుపయోగపడఁ గలుగుదునే” యని యడుగ "నీవు సూర్య రశ్మి కడ్డము నిలువకున్నఁ జాలును" అని ప్రత్యుత్తరమిచ్చెనఁట! అది విని యలకసుందరుఁ డాతని స్వాతంత్రమునకుఁమెచ్చి "నేనలక సుందరుఁడు గాకుండిన డయోజనసు నగుట కాస చేసియుందు" నని పలికెను. దీనింబట్టి యలకసుందరుఁ డెంత నమ్రతగలవాఁడో చదువరు లెఱుంగఁ గలరు. + +గ్రీకు పట్టణములచే నాయకశిఖామణిగ నెన్ను కొనఁబడి ఆలకసుందరుఁడు డెరయసుపైకి వెడలెను. ఇప్పుడు మనయందువలె నక్కాలమున గ్రీకులు మున్నగు జాతులవారియందుఁ గూడ శకునములయెడ నెక్కుడు నమ్మక ముండెడిది. ఆనమ్మకములవలన నిప్పుడు మనకుఁ గార్యభంగము గలుగునట్లే వారికిని గార్యభంగ మగుచుండెడిది. అలకసుందరుఁడు మాత్రమట్టి నమ్మకముల యాటంకమునకు నిలిచినవాఁడుగాఁడు. శకునములు \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0157.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0157.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f0b65636550d64d97239d69023afd1d737cfc36d --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0157.txt @@ -0,0 +1 @@ +మెకడోనియనుల కమందానందము గలిగించుచు డెరయసును సంపూర్ణముగ నోడింప బయలుదేరెను. అజాగ్రత్త వలన డెరయసు ఇఱుకుప్రదేశమున యుద్ధము చేయవలసి వచ్చినందున అలకసుందరుని సైన్యము కొద్దియేయైనను సునాయాసముగఁ బారసీకులను దోలివైచెను. డెరయసు మాత్రము తప్పించుకొని పోయెను. అతని భార్యయు తల్లియు మఱియిద్దరవివాహితలగు కన్యలును నలకసుందరునిచేఁ జిక్కిరి. వారి కీతఁడు గనుపఱచిన మర్యాదవలన నితఁడు డెరయసునకే సంస్తవనీయుఁ డయ్యెను. ఆ యువిదలకు అలెగ్జాండరు రాజ వనితలకం దగు సదుపాయము లన్నియు నమర్చెను. పురుషు లెవ్వరును వారి యంతికముల కడకు పోఁగూడదని శాసించి వారి కేలాటిలోపమును రానీక కాపాడెను. డెరయ సొక్కరుఁడు లేఁడనుటఁ దక్క వారికి డెరయసునగరమునకంటె అలకసుందరుని నగరముననె నెక్కుడు సౌఖ్యము గల్పింపఁబడెను. పట్టువడిన కొన్ని మాసములకు డెరయసుభార్య గర్భస్రావమువలన మృతినొందెను. తన యుదారహృదయమును డెరయసునెడఁ జూపుటకు వీలులేకపోయెనే యని వగచుచు నలకసుందరుఁ డామెకు మహా విభవముతో నుత్తరక్రియలు జరిపించెను. ఇదివిని డెరయసు వికలమనస్కుఁడయ్యె. కాని అతనిభార్యతో గూడ పట్టువడి ఆమెయొద్ద అలెగ్జాండరువలన సేవకుఁడుగ నియమింపఁబడి ఆమె మరణానంతరము దప్పించుకొనిపోయి డెరయసుం జేరియుండిన కొజ్జాటిరియ ననువాఁడు అలెగ్జాండరు యొక్క నైర్మల్యముం బ్రశంసించి నమ్మకమగు సాక్ష్యముపలికి \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0158.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0158.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..af5268ec5e8ab23b72abd4f626aef40fcb53e092 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0158.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +డెరయసు మనముం దేర్చెను. అలెగ్జాండరు శుద్ధచరిత్రుఁడని వాఁడు నొక్కినొక్కి వక్కాణించి యున్నాఁడు. + +ఈదుఃఖము వాటిల్లిన కొంతకాలమునకే డెరయసునకు నలెగ్జాండరుతో ఘోరయుద్ధము సంప్రాప్తించి అపజయము కలిగెను. నాఁటితో పారసీక సామ్రాజ్య మంతరించె. అలెగ్జాండరునకు గ్రీసు మొదలు భరతవర్షము వఱకుఁగల ఆసియా ఖండంబును ఈజిప్టుదేశమును లోఁబడిపోయె. అచిరకాలంబుననె డెరయసు పరలోకప్రాప్తిఁ జెందెను. అతని కళేబరంబును రాజపురుషుని కళేబరమునకుం దగినరీతిని మర్యాద దప్పకుండ సమ్మానించి ద్రావకములో నునిచి ఆతని తల్లికి నివేదించునట్లు అలెగ్జాండరు ఏర్పాటులఁ గావించెను. డెరయసుతోఁ బోరు సల్పుచుండిన కాలమున నలకసుందరుఁడు చూపిన కొన్ని గుణములు ప్రశంసనీయములయి యతని స్వభావమును దెలియఁ జేయుచున్నవి. + +అరెస్టను అను సేనాని యొక్కఁడు శత్రువులలో నొక్కరుని జంపి వాని శరీరముం గొనితెచ్చి అలకసుందరునకు సమర్పించి "అయ్యా! మా జాతిలో నిట్టిసమర్పణకు బంగారు గిన్న బహుమానము" అనియెనఁట. అంతట అలకసుందరుడు. "వట్టిగిన్నె ఏల? నిండుగిన్నె నిచ్చెద" నని యొక బంగారు గిన్నెకు సారానించి అందిచ్చి అతనిని గౌరవించు తెఱంగునఁ దానును ద్రావెను. + +ఒకదివసము హీనజన్ముఁ డొకడు మెకడోనియను కంచరగాడిదెపయి రాజుగారి ద్రవ్యమును వేసికొని బొక్కసము \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0159.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0159.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..838ad44b96fc9ebd03fe7f7c895dcf46d403cd64 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0159.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +నకుఁ దోలుకొని పోవుచుండెను. మార్గమధ్యమున నా మోయు పశువు పడిపోయెను. అంతట నాసేవకుఁడు ద్రవ్యపుమూటలను వీపునవేసికొని మోయలేక మోసికొని పోవుచుండెను. అప్పుడు వానిని అలకసుందరుఁడు చూచుట తటస్థించెను. వెంటనే సంగతులు తెలసికొని అలెగ్జాండరు "మిత్రమా! నిలువుము. ముందునకు సాగిపోవలదు. అది నీ సొమ్ము. నీయింటికిఁ గొనిపోయి నీవే యుపయోగించుకొనుము" అని నియోగించెను. ఆహా ! ఒక్క నిమిషంబున దారిద్ర్యమునుండి లేవఁదీసి మహైశ్వర్యవంతునిగఁ జేసిన అలెగ్జాండరునెడ నా దరిద్రుఁ డెంత భక్తివిశ్వాసములు గలవాఁడయ్యెనో మనమెఱుంగఁ గలమా? అలెగ్జాండరింతటి యుదారవంతుఁ డనియైన మన మిప్పుడు లెక్క వేయఁగలమా? + +ఒక సందర్భమున నలెగ్జాండరు సైన్యము మిక్కిలి విరివియగు నిర్జలప్రదేశముగుండ ప్రయాణము సలుపవలసి వచ్చెను. కొందఱు మెకడోనియనులు మాత్రము ఒక ఏటికడ బుడ్లలో నీరు నించుకొని తమ వాహనములపైఁ దెచ్చుకొనుచుండిరి. అలెగ్జాండరునకు విశేషము దప్పిపుట్టెను. అప్పుడు వారిలో కొందఱు శిరస్త్రాణంబున నొక్కట నీరునించి అతని కిచ్చిరి. అతఁడు దానిని బుచ్చుకొని ఎవ్వరికిఁగాను గొనివచ్చుచుండిరని యడిగెను. వారు "మా బిడ్డలకొఱకు కొనివచ్చుచున్నారము. మా ప్రభువు జీవించినచో నిప్పటి బిడ్డలు పోయినను మాకు బిడ్డలకుఁ గొదవయుండ" దనిరి. ఈ లోపల నలకసుందరుఁడు చుట్టుఁజూడ సైనికులనేకులు దలలువాంచి అతని చేతిలోని \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0160.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0160.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f2a15be2443245b24ed419feed4ad1fb8728e68e --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0160.txt @@ -0,0 +1,9 @@ +నీటివైపునఁ జూచుచుండిరి. అది గమనించి అతఁడు "నేనుదకమును ద్రావినయెడల నావలెనే పిసాసాపీడితులగు నీ సైనికులు అధైర్యపడియెదరు" అనుచు నీటిని వెనుకకు నిచ్చివేసెను. అతని యౌదార్యమునకుసు త్యాగమునకును మెచ్చి సైన్య మెల్లయు నొక్క పెట్టున మిక్కిలి తెగువతో ద్రోవనడచెను. + +అలెగ్జాండరు భరతవర్షముమీదికి దండెత్తి వచ్చుట మున్నగు విషయములు నాలుగవ ప్రకరణమున వ్రాయఁబడినవి. మరల నిచ్చట వ్రాయుట అనవసరము. - + +డెరయసు మరణానంతరము అలెగ్జాండరు దనరాజ్యము నందు సంబంధములును బాంధవ్యములును నుండిన రాజ్యస్తైర్యమున కనుకూలమగునని తలఁచి పౌరవాత్య పద్దతులను అవలంబింప మొదలిడెను. భరతవర్షమునుండి తిరిగి పోవుచు సూసాపట్టణముకడ మహావైభవమున రోక్సానా యను పారసీక కన్యను జేపట్టి పెండ్లియాడెను. తన మిత్రులకును బంధువులకును గ్రింది యధికారులకును అనేకులకుఁ బూర్వదేశముల యందలి కన్యలను వివాహమున నిప్పించెను. 9000 వివాహములు జరిగెను. తాను ఉడుపులు మున్నగు ఇతర విషయములను గూడ పౌరవాత్యపద్ధతులనే అనుసరించుచు వచ్చెను. + +భరతవర్షమునుండి దిరిగిపోవుచు నతఁడు బాబిలోను వద్దకు వెళ్లునప్పటి కాతనికిఁ జలిజ్వరము సంభవించి మృతుఁ డయ్యెను. ( క్రీ. పూ. 323) + +అలెగ్జాండరు అంతిమదశయందు విశేషము త్రాగుడు వలన కొందఱను అన్యాయముగ జంపినట్లు చెప్పఁబడుచున్నది. ఎట్టివారికిని గళంకము లుండును గదా! \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0161.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0161.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..059887d725b6b690356ac3eff4942624dacd499a --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0161.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +సెల్యూకసు

+ +అలెగ్జాండరుచేఁ జయింపఁబడి కొంతకాల మాతని పాలనకు లోనయియుండి ఆతని మరణానంతరము చెల్లాచెదరయి పోయియుండిన రాజ్యశకలములను, జంద్రగుప్తుఁడు భరతఖండమును ఏకచ్ఛత్రాధిపత్యము గ్రిందికిఁ దెచ్చుచుండిన కాలముననే, ఏకచ్ఛత్రాధిపత్యమునకుఁ దేఁ బ్రయత్నించి జయము వడసి చంద్రగుప్తుని నెదిర్చి నిలువలేక అతనికిఁ బుత్రికనిచ్చి మైత్రిచేసికొనిన మహావీరుఁడు ఈ సెల్యూకసు. + +ఇతఁడు క్రీ. పూ. 358-354ల మధ్యకాలమున జనన మందెను. ఇతఁడు రమారమి ముప్పదిసంవత్సరముల వాఁడయి ఆసియా మీఁది కెత్తి పోవనున్న అలెగ్జాండరు సైన్యమునఁ జేరువఱకుంగల ఇతని జీవిత చరిత్రము మనమెఱుంగము. క్రీ. పూ. 326.వ సంవత్సరమున నితఁ డలెగ్జాండరు సైన్యములోని ముఖ్యాధికారులలో నొక్కఁడయి కన్పట్టుచున్నాఁడు. ఆప్గఘనిస్థాన ప్రాంతము నందలి పర్వతప్రదేశమున నలకసుందరుని బ్రీతుంజేయుటచేత నతనికడఁ బ్రధానాధికారిగ నేమింప బడెను. అలెగ్జాండరు, టాలమీ, పర్డిక్కాసు, లాసిమేకసులతో భరతవర్షముంజొచ్చి పురుషోత్తముతోడి పోరున నితఁడు పేరు మగండయి . వెలసె. అందువలన నలకసుందరున కీతనిపయి ననురాగము చెన్నువహించి నట్లగుపించుచున్నది. సూసాపట్టణమున క్రీ. పూ. 324 వ సంనత్సరమున జరిగిన మహావైభవోపేత వివాహములలో నలెగ్జాండరు వివాహమునకు \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0163.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0163.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3f98835f2df3f18f854a0af1d3d7237c9d014616 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0163.txt @@ -0,0 +1 @@ +సహపాలకుఁడు పర్డిక్కాసు మడిసిన పిదప ఆన్టిపేట రాతని స్థానమునకు నియమింపఁబడియెను. అట నతనికిఁ గొన్ని చిక్కులు దటస్థించెను. సైనికులలోఁ గొందఱకు నాతఁడు ఇయ్యవలసిన ధనమిచ్చుటకు సందర్భము లతనికి వ్యతిరేకము లయ్యను. అంతట వారతనిని శిలావర్షమున నొప్పించి చంపఁ జూచిరి. ఆ తరుణమున వారినుండి యాతనిని సెల్యూకసు దప్పించె. కృతజ్ఞతఁ జూపుటకు నతఁడును సెల్యూకసునకు బేబిలోనియా ప్రభుత్వమిచ్చి యని పెను., ఇదియు సెల్యూకసునకుఁ జాలకాలము దక్కినదిగాదు. ఆన్టిగోనసు మహాబలవంతుఁ డగుటయు అతనికిని "సెల్యూకసునకును వైరము గలుగుటయుఁ దటస్థించెను. ఎంతఁ బ్రయత్నించినను ఆన్టిగోనసును నమాధాసపఱుచుట యసాధ్యమయ్యెను. క్రీ. పూ. 317 లో సెల్యూకసు ఈజిప్తునకుఁ బారిపోయి టాలమి శరణుఁజొచ్చెను. 316 లో రాజవంశము పేరైనను లేక పోవుటయు ఆన్టిగోనను ప్రజల ప్రభువగుటయు సంభవించె. అంతట నితర క్షత్రపులు- ఈజిప్తు న టాలమీయును, అతనికడఁ జేరియుండిన మన సెల్యూకసును, మెకడోనియాయందు కసాండరును లాసి మేకసును-ఆన్టిగోనసు నెడ నీర్ష్యగలవారయి యాతనిపై వైర మూని క్రీ. పూ. 315 నందుఁ గొన్ని సమాధానము లడిగిరి. దానిపయి వారికిని అతనికిని విగ్రహముపుట్టె అందు 315 మొదలు 312 వఱుకును సెల్యూకసు టాలమీ సేనానులలో నొక్కఁడుగఁ బనిచేసెను. కాని యా సంవత్సరము ప్రారంభ \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0164.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0164.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c0a7ec23adf28b1fd6ba93335f5ebf59d963b33c --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0164.txt @@ -0,0 +1 @@ +మగునప్పటికి సెల్యూకసున కదృష్టము పట్టుటకుఁ ప్రారంభించెను, ఆన్టిగోనసు మెకడోనియాపై కెత్తిపోవ నుండెను. ఆ దాడి నాటంకపఱచి యతని విఫలమనోరధునిఁజేయ సెల్యూకసు ఉపాయము వెదకి ఆతని కుమారుని పరాజితుంజేసి యతని సైన్యములను 'గాజా' యుద్ధమున నుఱుమాడించెను. అంతటితో ఆన్టిగోనసు తనచేసిన ఏర్పాటుల నెల్ల యు మార్చుకొను వాఁడాయెను. సెల్యూకసు శకము ప్రారంభమయ్యె. టాలమీ 800 పదాతులను, 200 స్వారులనుఇచ్చి సెల్యూకసును బేబిలోనియా స్వాధీన పఱుచుకొనుమని పనిచెను. ఇంత స్వల్ప సైన్యముతో నేమి చేయవచ్చునని కొందఱు సెల్యూకసుతో వాదింపఁ జొచ్చిరి. కాని అలెగ్జాండరు దృష్టాంతమును జూపియును, వీరపురుపోచిత ధర్మముల నుపన్యసించియు, శకునముల గనుపఱచియు సెల్యూకసు దనబలములఁ బురికొల్పి మార్గమువ జయము గొనుచు బేబిలోను చేరి ఆన్టిగోనసు పక్షమువారిని పరాజితుల నొనర్చి యానగరమును వశపఱచుకొనెను. నాఁడె సెల్యూకసుల సామ్రాజ్య జన్మదినము. నాఁటినుండియు సెల్యూకసు తన స్థానమును బలపఱచుకొనఁ జొచ్చెను అచిర కాలముననే ఆన్టిగోనసు తన క్షత్రపుఁ డగు 'నికనరు' ను 10,000 పదాతులతోను, 7000 అశ్వికులతోను సెల్యూకసు పైకి ననిపెను. ఇతని సైన్యమున 3000 కాల్బంబులును, 400 స్వారులును నుండిరి. అయినను సెల్యూకసు ప్రతిభవలన నీ చిన్న సైన్యము నికనరును సంపూర్ణముగ నోడింపఁ గలిగెను. \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0165.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0165.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..70e8984910437c8f79faa9e040982b8ffa86c84b --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0165.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +ఈ దెబ్బతోడనే ఆన్టిగోనసునకుఁ బశ్చిమమునఁ దొందరలు చూపట్టెను. అయినను వెనుదీయక ఆన్టిగోనసు తనకొమరుని డెమిట్రియసును బేబిలోనియామీఁదికి గొప్పదండుతో నని పెను. ఆ దండు కొల్ల గొట్టుటతప్ప మఱి యేవిధమయిన ఫలమును గొనిరాదయ్యె. సెల్యూకసు మెల్ల మెల్లఁగ ఆన్టిగోనసు పక్షపాతులను పరాజితులఁ జేసి మరల బేబిలోనియాను స్వాధీన పఱచుకొనెను. రెండవమా రితఁడు ఈ నగరమును కైవసము చేసికొనినది మొదలు క్రీ. పూ. 302 వఱకు తొమ్మిది సంవత్సరములకాల మేమిజరిగెనో మన మెఱుంగుట కాధారములు గానరావు. 302 లో సెల్యూకసు లాసిమేకసులకును ఆన్టిగోనసునకును ఇప్సను అను స్థానమున యుద్ధము జరిగెను. అన్టిగోనసు హతుఁడయ్యె. సెల్యూకసునకు పాలెస్టను మొదలు భరతభండమువఱకుఁగల రాజ్యము సర్వస్వాతంత్ర్యములతో నబ్బెను. పాలెస్టను సెల్యూకసునకును ఈజిప్తు క్షత్రపుఁడగు టాలమీకును వివాదకారణమయ్యే. కాని టాలమీ సెల్యూకసునకు కష్ట కాలమున సాయము చేసినవాఁడు గావున నా వివాదము అప్పుడు విగ్రహము కాదయ్యెను. + +సెల్యూకసు రాజ్యవిస్తారము పెంపునందిన ఆ 303 వ సంవత్సరముననే అతఁడు భరతవర్షము పయికెత్తివచ్చి చంద్రగుప్తునిచేఁ బరిభవమంది పుత్రికనిచ్చి సంధి చేసికొనెను, + +సెల్యూకసు బలవంతుఁ డగుట చూచి తక్కుగల క్షత్రపు లతనిపై విరోధమూనిరి. టాలమీ లాసి మేకసు \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0166.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0166.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b55a0222b7a0b4e794b02bd79e6313c0113d56f2 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0166.txt @@ -0,0 +1,6 @@ +లొక్కండై రి. కొంతకాలము ఆన్టిగోనసు కుమారుఁడు డెమింట్రియసు సెల్యూకసుతోడఁజేరి, కొంతకాల మెదిరించి, కొంత కాలములోఁబడి పలుపాట్లఁబడి క్రీ. పూ. 283 లో విషము పుచ్చుకొని చచ్చెను. అతనితోటి సంబంధములలో సెల్యూకసు ఉదారుఁడుగను, దయార్ద్రహృదయుఁడుగను, ధైర్యశాలిగను గన్పట్టుచున్నాఁడు. డెమిట్రియసు పలుత్రోవలఁ ద్రొక్కి తుట్టతుదకుఁ జిక్కి. సెల్యూకసుచే రాజపురుపోచితమగు చెఱయం దుంచఁబడెను. అప్పుడు లాసిమేక నతనిని జంపిన రెండు వేల టాలెంటులు ఇచ్చెదనని సెల్యూకసునకుఁ దెలియ పఱచెను. దానిపై సెల్యూకసు మండిపడి అట్టి దుష్కార్యము తగదని లాసిమేకసునకు విశదీకరించుచుఁ బ్రత్యుత్తరమిచ్చెను. + +ఒకతఱి ప్రజలు కొందఱు డెమిట్రియసు పక్షము వహించియుండిరి. అతనికిఁ గొంచెముగ విజయము కలిగి +యుండెను. బలములఁ జేర్చుకొని అతఁడు కొంత యనారోగ్యము దటస్థించినను లెక్క. సేయక పితూరీపోట్లాటలు జరుపు చుండెను. అట్టి సమయమున సెల్యూకసు డాలునొక్కటిని మాత్రము చేతఁబట్టుకొని యొంటరిగా డెమిట్రియసు విడిసి యుండిన యడవిఁజొచ్చి యచ్చటి యుద్ధభటులను దనపక్షమునకు రావలసినదని చీ రెనఁట! ఆహా! ఎంతసాహసము! ఎంత ధైర్యము ! ! + +ఇంత యాత్మవిశ్వాసము గలవాఁడు గావుననే దైవము గూడ నతనికిఁ దోడయ్యె. \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0167.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0167.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..83d4905293a2c8c21962ab90e307d0f4587318e0 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0167.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +లాసిమేకసు టాలిమీలరాజ్యములలో నంతఃకలహములు పొడఁగట్టె. క్రీ. పూ. 281 న లాసిమేకసు సెల్యూకసుచే యుద్ధమున మడిసె. టాలమీ రాజ్యమున కర్హుండగు కెరౌనసు టాలమీ ఈతనివద్ద శరణుజొచ్చియుండె. అట్లగుట చేత నలెగ్జాండరు రాజ్యమున నీజిప్తుదప్పఁ దక్కిన భాగంబుల కీతఁడు సర్వాధికారి యయి ఈజిప్తు యువరాజును దన వశ వర్తునిగఁ జేసికొని యడ్డులేక యలరారె. , + +సెల్యూకసునకు ఆంటియోకసు నాఁబడు పుత్రుఁడు గలఁడు. సెల్యూకసు డెమిట్రియసు బిడ్డను స్ట్రాటొనిసె అను నామెను బెండ్లియాడి యుండె. ఆంటియోకసునకు నామెపయి యనురాగము గలిగెనఁట. అంతట సెల్యూకసు పుత్త్రుని యందలి ప్రేమచే నాయమ నాతనికిచ్చి వారిద్దఱను అర్థ రాజ్యమున కధికారులను జేసి పంపియుండెను. (క్రీ. పూ. 293) నాఁటి నుండియు వారల కీపౌరవాత్యదేశములను ఇచ్చివైచి తాను తన తండ్రి తాతల దేశమగు మెకడోనియాయందు కడపటి దినములు గడపవలయునను నుద్దేశము కలిగినట్లు గానుపించెడు. ఆ యుద్దేశమును నెఱవేర్చుకొను కొఱకు సెల్యూకసు క్రీ. పూ. 281 లో మెకడోనియాకుఁ బ్రయాణ మయ్యెను. వెన్వెంటనె కెరౌనసు టాలమీయుఁ జనియె మధ్య మార్గమున నీ కెరౌనసుయొక్క. విశ్వాసఘాతుకముచే సెల్యూకసు అకాల మరణము నందెను. + +అతనిచే స్థాపితమయిన రాజ్యము బహుకాలము జరిగి చరిత్రమున ప్రసిద్ధిగాంచెను, \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0168.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0168.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ba155a4bdb724416b818b30cee1277132799c397 --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0168.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +మెగాస్తనీసు

+ +మెగాస్తనీసును గుఱించి మనకు విశేషము తెలియదు. ఇతని గ్రంథమును లేదు. ఇతని తరువాతి గ్రీకు గ్రంథకారు లీతనివని కొన్ని కొన్ని వాక్యములు అనువాదించి యుండుటం బట్టి లోకమున కితని చరిత్ర తెలియకున్నను ఇతర విషయముల చరిత్ర పరిస్ఫుటముగఁ దెయవచ్చుటకు వీలు కలిగి యున్నది. + +కొందఱు మెగాస్తనీసు పారసీకుఁ డనియు నలెగ్జాండరు వెంట వచ్చినవాఁ డనియు ననుచున్నారు. కాని యవి వట్టి యూహలు, + +ఇతఁడు క్రీ. పూ. 302 లో సెల్యూకసుచే చంద్రగుప్తుని యాస్థానమున రాయబారిగ ననుపఁబడెను. ఇతఁడు పంజాబులలోని నదులను బేర్కొనుటచే నామార్గముగఁ బాటలీపు త్రముం జొచ్చినట్లూహింపఁ దగియున్నది. ఆ పట్టణమున నితఁడు బహుకాలము నివసించెను. దానికి బూర్వ భాగమందుండు భరతవర్షమును ఇతఁడు సమక్షముగఁ జూచి యుండలేదు. కొంద ఱీతఁడు చంద్రగుప్తుని తోడంగూడ దేశమును జుట్టుచుండె నందురుగాని దాని కాధారము గానము, ముఖ్యముగ బ్రాహ్మణులనుండి విని సర్వమును నితఁడు వర్ణించి యున్నాఁడు. దేశభాషలు చక్కఁగఁ దెలియమింజేసి వినుట యొక్కటి యర్థము చేసికొనుట మఱియొక్కటియయి. ఈతఁడొక కొన్ని యద్భుతముల వ్రాసె ననుటకు సందియములేదు. \ No newline at end of file diff --git a/Chandragupta-Chakravarti/page_0169.txt b/Chandragupta-Chakravarti/page_0169.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..331b244b8e90b6658d7498484e3e7d8eab2f66da --- /dev/null +++ b/Chandragupta-Chakravarti/page_0169.txt @@ -0,0 +1 @@ +కాని కొందఱు వాదించు, విధంబున నితఁడు గపటికాఁడు. భాషలు దెలియమిం జేసియు, హైందవపద్ధతులను గ్రీకు అనుభవములతో విమర్శించుటం జేసియుఁ గొన్ని లోపములు గల్గిన వనుట సమంజసము. ఇంతియగాక ఇతని సంపూర్ణగ్రంథము లేని దీతని దూర నేరికి దరంబు? తరంబైనను అదెట్టి న్యాయంబు? తెలిసినది తెలిసినవఱకు దేశమును గుఱించియు, భూస్థితిని గుఱించియు, శీతోష్ణస్థితిగతులను గుఱించియు, పశుపక్ష్యాదులను గుఱించియు, జాతిమతములను గుఱించియు, ఆచారవ్యవహారములను గుఱించియు, రాజ్యాంగ పద్దతులను గుఱించియు విషయమును సేకరించి లిఖంఛియుంచి భారతవర్ష ప్రాచీన చరిత్రాంశములఁ బెక్కింటికి నాధారభూతుఁడైన ఈ మెగాస్తనీసు మనకు సంస్మరణీయుండు గాఁడే! \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/meta.json b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/meta.json new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d1171fe73925cfe91cd498ba3c79fb5e3c635d47 --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/meta.json @@ -0,0 +1,107 @@ +{ + "status": "done", + "saved": 33, + "total_pages": 40, + "filename": "Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.10, No.1 (1936).pdf", + "pages": { + "4": { + "quality": 3 + }, + "5": { + "quality": 1 + }, + "7": { + "quality": 3 + }, + "8": { + "quality": 3 + }, + "9": { + "quality": 3 + }, + "10": { + "quality": 3 + }, + "12": { + "quality": 3 + }, + "13": { + "quality": 3 + }, + "14": { + "quality": 1 + }, + "16": { + "quality": 3 + }, + "17": { + "quality": 3 + }, + "19": { + "quality": 3 + }, + "20": { + "quality": 3 + }, + "21": { + "quality": 3 + }, + "22": { + "quality": 3 + }, + "23": { + "quality": 3 + }, + "24": { + "quality": 3 + }, + "26": { + "quality": 3 + }, + "28": { + "quality": 3 + }, + "29": { + "quality": 3 + }, + "32": { + "quality": 3 + }, + "33": { + "quality": 3 + }, + "34": { + "quality": 3 + }, + "35": { + "quality": 3 + }, + "36": { + "quality": 3 + }, + "38": { + "quality": 3 + }, + "40": { + "quality": 3 + }, + "41": { + "quality": 3 + }, + "42": { + "quality": 2 + }, + "44": { + "quality": 1 + }, + "46": { + "quality": 3 + }, + "47": { + "quality": 3 + }, + "48": { + "quality": 3 + } + } +} \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0004.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0004.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0f67a124c73baaf37effe8f7e2b2f2fc9140e9ad --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0004.txt @@ -0,0 +1,25 @@ +శ్రీవాణీ! యనిపిల్వ, లక్ష్మి తొలుత శ్రీ శబ్దమాత్మార్థకం +బై వాళొంట సిరుల్హటింప; నది శోభార్థంబుగా నీవు వి +ద్యావైశద్యము గూర్తు, భారతి ! విచిత్రం బిట్లు మీూ మీ విరో +ధా వేశంబుల కార్తరక్షణకళా వ్యాసక్తి నేకాగ్రతా +భావంబూన్చెడి విశ్వతోముఖము శబ్దబ్రహ్మ మర్చించెదన్ + +ఉ. మెల్లనఁ జైత్రపాడ్యమి సమీరకిశోరుని జంకఁబెట్టీ, యీ +చల్లని వేఁకువన్ గుసుమ సంతతులన్గనయిసేసి, నీ ముఖో +త్ఫుల్ల సరోజగంధరసపూరమువిందులు నారగింపఁగాఁ +దల్లిరొ! వచ్చె నీ ప్రకృతి దానుగ నీ పదపద్మసేవకు౯ + +ఉ. కోయిల పంచమంబు శ్రుతిగూర్చె, వసంతుఁడు ప్రేమగీతికల్ +హాయిగఁబ్రాడె, గ్రంథ సదనాంతరలక్ష్ములు బేరఁటాండ్రుగా +నీ యడుగుల్భజింత్ప్రు జననీ! పలుకుంజెలి ! ముద్దుపల్కులం +దీయగ స్వాగతం బిడఁగదే శుభధాతకు ధాత కియ్యెడన్. + +మ. కవులు౯ గాయకులు న్గళావిదులు నీ కళ్యాణగాధాంకముల్ +చవులీనన్ దమ భావవీణెపయి భాషాతంత్రి మ్రోయింత్రు రు +త్సవ సన్నాహముగా సమస్తధరణీ సారస్వత శ్రీ యశో +భవనపాంగణసీమ భద్రనటనప్రారంభము౯ జూపవే + +మ. ప్రణయంబున్ బ్రణవంబు నైక్యగతి నుద్భాసించు నీ నాట్యకం +కణకాంచీమణికింకిణీక్వణనశిక్ష౯ ద్యార్థి కావ్యంపు నై +పుణి వ్యాఖ్యానము సేయు టార్యమతమేమోయంచు గ్రంథాలయాం +గణసీమ న్దిరుగాడు ధాత యడుగో కల్యాణి! వీక్షింపవే! \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0005.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0005.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..68b740a3395358831a3f6b5be2650d2447674479 --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0005.txt @@ -0,0 +1,65 @@ +5 +సంపాదకుని తొలిపలుకులు +శ్రీ ధాత ఆశీస్సు +శ్రీ ధాతసంవత్సర మారంభమయినది. ధాత +సృష్టిని సంకేతించును. సృష్టియనునది యేనాడో +యే దేవుడో యేదయ్య మో చేసినదికాదు. నవనవ +వికాసమున అనుదినముజరుగునట్టి క్రియ. అందుననే +ఈశ్వరుని స్వయంభూత్వసిద్ధి కలుగుచున్నది. +తానేక +ర్త, తానే పోషకుడు, తానే హర్త అగుట +అతనిగుణము.హ +ర్తృత్వ కర్తృత్వములసంధి ప్రశ +యము.ఇదియు అనంత కాలముననిముసనిముసము +కలయట్టి క్రియయే. సృష్టికి ఇది ఆది ఇది అంతము +అనునది లేనియట్టులే ప్రళయమునకు ఆద్యంతము +లులేవు. ఈ రెంటి నడుమను చేరుకొనినది కావున +స్థితికి అవి గలవు. మానవుడు ఈశ్వరాంశ +సంభూతుడు, సృష్టిక ర్తయందలి కళ. అది మరచి, +సౌలభ్యమునకు మరగి, స్థితియం దాస్థగొని +ఆద్యంతములు స్వస్వరూపములనిభ్రమించి భయ +విహ్వలమానసుడై ప్రళయమునకు జంకుచున్నాడు +ధాత పేరు చెప్పిన వడవడ పడంకుచున్నాడు. +తాను సర్వకాలస ర్వావస్థలయందును సృష్టిక ర్త +యనుటను మరువక, స్థితియందు దృష్టిని బంధింపక, +నిరంతరపరిశ్రమ కావించినయెడల ప్రళయము +తన స్వాధీన మనుటను గ్రహింపగలడు; తరింప +గలడు. ధాతయొక్క సుందరవికాసవదనార +విందమును ప్రత్యక్షము కావించుకొని యానం +దింపు. +కావుననో సోదర సోదరీమణులగు భారతసంతా +నములారా!ధాత యమంగళకరమని జంక వలదు. +మంగళా మంగళములు మీ పరిశ్రమఫలములు. +మీ యీశ్వరాంశనువిూరు గురుతించి వికాసమున +నృత్సాహమున నిరంతరోద్యోగు లగుడు లేని +మీరు అమంగళము నెప్పుడును ననుభవింపరు. +సర్వమంగళ సాన్నిధ్యమె మీ కెల్లకాల ముండ +గలదు. కలది పోవునేమోయని బెంగలు పెట్టు +కొనక ముందంజ వేయుడు. నడుములు బిగింపుకు ' +నవనవసృష్టికర్మయందు మగ్నులుగండు. విజయ +ముచేకూర్చుకొనుడు. ధాత మీకు ధన్యత +ప్రసాదింపగలదు. జయ్ ! విజయీభవ!! +గ్రంథాలయ సర్వస్వ నవీనాకృతి +మాగ్రంథాలయసర్వస్వమునం దొక సవీన సృష్టి +ప్రయత్నము నారంభించుచున్నాము. గ్రంథాల +యోద్యమము అనంతవిజ్ఞానప చారకోద్యమము. +ఆ విజ్ఞాన స్వరూపిణి యగు శ్రీ సరస్వతికి +గ్రంథాలయము సాంకేతికము. సాం కేతిక మునకు +సంబంధించిన విషయపరిజ్ఞానము మిక్కిలి యవ +సర మేయైనను అంతటితో సంతృప్తిపడినయెడల +సాధనముతో సంతృప్తిపడి యు దేశమును మరచిన +వార మగుదుము. కాబట్టి ఈ గ +ట్టి ఈ గ్రంథాలయ +సర్వస్వమున నేటినుండి అనంత విజ్ఞానప్రచార +మును మాకు చెందిన మితాధికారసంప తితో +కావింప తలపెట్టితిమి. ఈ సచరాచర ప్రపంచ +రహస్యము లెక్కడ మాసమునకు నలుబదిపుటల +పరిమితిగల మాగ గ్రంథాలయ సర్వస్వ మెక్కడ? +మేము కోరునట్టి మహాసృష్టి యెక్కడ ? +సాధనసంపత్తియొక్క యణుమాత్రస్వరూప +మెక్కడ? అనుప్రశ్నలు మాకు తోచకపోలేదు. . +కాని యణువుల సృష్టియే యనంత సృష్టి. నిముస +ములకర్మయే నిరంతరకర్మ. ఎడ తెగని ప్రయ +త్నమే ఎల్ల లేనిజీవనము. ఈ భక్తితో నుపక +మించితిమి. +మా \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0007.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0007.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..941ef97dd586fb10137355d6ace606a9ef655721 --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0007.txt @@ -0,0 +1,14 @@ +ప్రియసఖి తిలకమా! + +తాము మిక్కిలి బలహీనత కలిగియుండియు దానిని లెక్కింపక నాకు వ్రాసిన కార్డు నాకందినది. దానివలన మీ శరీరమున కించుక +నెమ్మది కలిగెననియు ముందీవ్యాధియే నిశ్శేషమగునను నమ్మకముగా నున్నదనియు జదివి యప్పుడే తాము సంపూర్ణారోగ్యతను గాంచి నాకన్నుల కగుపడినటుల నత్యంతానందము గలిగెను. చి. లక్ష్మారాయుడు, మిక్కిలి నీరసించి యుబ్బసముతో బాధపడుచుండెను +గాని వానికి స్నేహితుఁడగు నొక డాక్టరు పట్టుదలతో మదిచ్చి దానిని బోగొట్టినందున నాఱు సంవత్సరముల నుండియు వాఁడు శరీర సౌఖ్యము కలిగియే యున్నాఁడు. వాఁడిప్పుడు చెన్నపురికి వచ్చియే యుండును. +ట్టును ? + +చి. చంద్రమతి చదువుకుంటున్న వార్త విని సంతోషించితిని. దానికి నా ముద్దులు చెప్పుడు. + +ఇంక మిగతసంగతుల నావలఁద్రోసి వెనుకటి యుత్తరములో వ్రాసిన ప్రకారము మా అమరకంటక యాత్రావార్తను వ్రాసెదను. + +బిలాస్పూరమునుండి సంబలపురమునకు మమ్ములను మార్చిన వార్త తెలిసిన వెంటనే మాక మరకంటకమునకు +వెళ్లవలయుననెడి కోర్కె హెచ్చెను. పూర్వ మాఱుసంవత్సరములు బిలాస్పురమునం దుండి పర్వతప్రదేశమును జూచుట తటస్థించినది కాదు. నర్మదానదికి జన్మస్థానమగు నీస్థలము బిలాస్పురమునకు సనిూపము నందుండుటవలన వెంటనే బయలు దేరు దినము +నిశ్చయముచేసికొని, మ.మీ బావగారచటియాఫీసరును సెలవడిగిరి. అందుకాయధికారి సమ్మతించి \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0008.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0008.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e6624478e3c78b394a4e392618a5575ca73c9535 --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0008.txt @@ -0,0 +1,20 @@ +నందున జూన్ నెల ౪ వ తేదీని సాయంత్రము నాలుగుగంటల ట్రైనులో సకుటుంబ సపరివారముగా నెక్కి రాత్రి ౮ గంటలకు ఖుర్దారోడ్డను స్టేషనులో దిగితిమి. ఆరాత్రి యాపల్లెలో మేము దిగుటకు నిల్లుదొరుకుట కష్టమని తలంచి స్టేషను సమీపమునం దున్న బాలుర పాఠశాలలో దిగి ఫలహారములు చేసి విశ్రమించితిమి. బిలాస్పూరము నుండి బయలు దేరిన దినము గర్భశూలవలన నే +సధిక బాధపడినందున నాదిన మచటగడిపి రాత్రి ప్రయాణముచేయుటకు నిశ్చయించి తెల్లవారిన పిదప మమ్ముల నొకధర్మశాల +యందునిచి కొన్ని కోసులదూరములోనున్న సర్దారుపనిచూచుటకు మ. మీ బావగా రరిగిరి. నాటి దినము చి. బాయియే వంటచేసినది. పనిచూచి శ్రీ మీ బావగారు మాబసకు జేరునప్పటికి రెండు ఝాములు దాటినది. తదనంతర మందఱమును భోజనము జేసి +యమరకంటకమునకు బోవుటకు బండ్లు గుఱ్ఱములు సవారీలు మొదలైనవి అద్దెకు దొరుకునాయని విచారించితిమి. కాని యా +దినములు వ్యవసాయకులు భూమిని దున్ను చుండు దినము లైనందు వలన మాకు రెండు కప్పులు లేని బండ్లును, పిడికెడు వరిగడ్డి మేసి బలిసిన యొక గుఱ్ఱపుతట్టును మిక్కిలి ప్రయాసముగా నద్దెకు దొరికినవి. + +మేము దిగిన స్టేషనునుండి యమరకంటకమునకు రోడ్డు లేనందున బండ్లు త్వరగా నడువని మేము రాత్రి రెండుగంటలకే ప్రయాణ +మైతిమి. మేము సూర్యోదయమునకు నైదుకోసులు నడుతుమని యనుకొనినను ఆ తెల్లవారి తొమ్మిది గంటలకు తొమ్మిది మైళ్ళు +ప్రయాణము చేసితిమి. బండ్ల స్థలము వరకే పోవును గాన మేమంత వాని నచటనే విడచి మరలి వచ్చు వఱకు గాచియుండుడని +చెప్పి పిల్లల నొక్కరొక్కరినిగా నశ్వారోహణము చేయించుచు మేము పాదచారులమైపోవు చుంటిమి. ఇట్లు మే మొకమైలుదూరము +నడిచిన పిదప నామ్రవృక్షచ్ఛాయాసమన్వితంబును శీతలోదక యుక్తంబును నగు నొక్క సెలయేటిని గాంచితిమి. సూర్యతాపముచే బడలియున్నమా కాష్త్ర దేశమధికసుఖప్రదముగా నుండినందున మేమచటగొంత దవ్వుండి ప్రాతర్యధుల నిర్వర్తించుకొని యల్పాహారము +జేసి మనస్సున కసమ్మతమైనను ఆస్థలమును విడిచి ముందుకు సాగితిమి, కాలము వేసవికాల మైనందునను పొద్దెక్కి నందునను కొండతావుల యందుంగల రాళ్లన్నియు కాగి యుండినందున పాదరక్షలు లేక మే మాస్థలము నుండి నడుచుటయే దుష్కరముగా +నుండెను. అయితే మాతాపము నివారించుట కచట నెవ్వరును లేకుండిరని యనుకొనకుఁడు. సదా పరోపకారమే నైజగుణముగాగల +యనేక వృక్షము లప్పుడప్పుడు తమఛాయను మాకొసంగి మమ్ములను సత్కరించి తాపమునార్పిన పుణ్యము నోడి గట్టుకొనినవి. ఇట్లు +నాలుగు మైళ్ళుకొండపై కెక్కిన పిదప మేమమరకంటక మనుపర్వతమును జేరినర్మదా గుండమును గాంచితిమి. ఈగుండముమధ్య నొక +దేవాలయము గట్టబడియున్నది. ఆ దేవాలయము క్రిందిగా నర్మద ప్రవహింపుచున్నదఁట. ఆగుండమునందలి నీరంతయుందీసినప్పు +డాప్రవాహము కానుపించునఁట. గుండముచుట్టును రాతికట్టడము గట్టి దిగుటకును స్నానములు చేయుటకును వీలుగాఁజేసియున్నది. దీనినుండి జల మింకొక గుండములోనికిని, దానినుండి యింకొక స్థలమునకును బ్రవహించును. + +మేమును నర్మదాగుండమునకు సమీపమునందున్న తీర్థవాసులయింటదిగి మూడుజాముల వరకు భోజనములఁ గావించుకొని సాయంత్ర +మాపర్వతమునఁగల క్షోణభద్ర ప్రవాహమును జూడనరిగితిమి. ఇది నర్మదాగుండమునకు మైలు దూరములోనున్నది. ఈక్షోణభద్రకుఁ బోవు \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0009.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0009.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a6178eb2ca29537bf9678b20706126a548a7cc37 --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0009.txt @@ -0,0 +1,16 @@ +మార్గము విశేషరమణీయముగా నుండును. మేమచటికి గ్రీష్మాంతమునం దరిగియుండినందున మార్గమధ్యమున కిరుపక్కలంగల పర్వతములు కోమలపల్లవయుతములగు వృక్షలతాదులచేఁ గప్పఁబడి దూరముననుండి చూచువారి కీపర్వతములందుండు ననలక్ష్మి యాకుపచ్చరంగు +గల పీతాంబరమును గట్టుకొనినదో యనుపట్టు లగుపడుచుండెను. కన్నుల కింపగు నావను గొంత దవ్వరిగి యఁట నాపర్వతము +నుండి కిందికి నేగుచున్న క్షోణభద్రో యను సెలయేటిఁగాంచితిమి. ఇదిగాక ఆపర్వతమున గులీబ కావలీవన మనునొక ప్రసిద్ధిగాంచిన పుష్పవనమును, కపిలధారపాలధార మొదలగు ననేక ప్రేక్షణీయస్థలములు గలవు. వీనిలో కపిలధార ముఖ్యమైనది. మేము రెండవ +దినము కపిలధారనుగాంచి బయలు దేరనెంచితిమి. + +తలచినటుల రెండవ దినము తెల్లవారు జాముననే లేచి పిల్లలు నడువలేరని వారినింట నుంచి మార్కండేయుని మాత్రము తీసికొని +కపిలధారమార్గమున నడచి పోవుచుంటిమి. ఇది నర్మదాగుండమునుండి 3 మైళ్ల దూరమునందున్నది గుండమునుండిబయలు వెడలు సన్నధారయే కొంత దూరనురిగినపిద పఁ గొంచెము పెద్దదగును. ఈ ప్రవాహమున కాపర్వతమునందలి సెల యేళ్లు సహాయ +పడుచుండుటవలన నది మనకుద్రోవలో క్రమ క్రమముగా వృద్ధియగు చుండునట్టగు పడును. మనము పోవు మార్గము నర్మదా +యొడ్డుగానుండును. ఈనది రెండు పర్వతములు మధ్య చదునుగా నున్న పర్వతముమీద నిటులు మూడు మైళ్లేగి యచట నాకొండకు డెబ్బది యడుగులకింద నుండు రాళ్ళపై బడును. దీనినే కపిలధార యని పిలుతురు. కపిల ముని త్రోవ కడ్డముగా కాలుంచినందున నది వంకరగా నేగి ధారగా క్రిందికి దిగెనని యందురు. మేము పైవరకు నదితో సరిగి యచటనుండి దుర్ఘటమగు మార్గమున కిందికి దిగి కొంతసేపు ఆనందించితిమి. కపిలధార పాపము చేసిన వారిపై ఁబడదని వింటిమి; కాని, యప్పుడు మేమును మాతో నాస్థలమును +జూడవచ్చిన వారును ధారకింద స్నానములు చేసితిమి కాని మా కెవ్వరును బాపము చేసిన వారగుపడలేదు. అనగా ధారకిందికిబోవ +వెఱచిన వారెవ్వరును గానరాలే దనుకొనవచ్చును. నర్మదయటనుండి కొంత దూరమేగి పర్వతము క్రింద పడును. దానిని పాలధారయని పిలుతురు. మే మచటనుండి బసకు వచ్చువరకు జాము పొద్దెక్కెను. బసకుఁజేరిన వెంటనే వంట చేసి యందఱకును వడ్డించి నేను భోజనము చేసి ప్రయాణమగునంతకు రెండుజాము లయియుండును. అచ్చట నీరు మంచిదికానందున నాయాసమును లక్ష్యముచేయక నాఁడే పర్వతముదిగి బండ్లలో నెక్కి స్టేషను జేరి పొగబండి నెక్కి యామఱుదిన ముదయమున బిలాస్పూరము జేరితిమి. + +ఈ ప్రయాణములో విశేషము లేమియు లేకుండినను దర్శనీయమగు కపిలధార వార్తను మీకుఁ దెలుపవలెనని తెలిపితిని. దాని ఫొటో +కొఱకు విచారించితిని గాని యది చిక్కినది కాదు. + +మా అమ్మగారికి కన్నులు బాగున్న వఁట. చి. బాయి నాగ పురములో సుఖముగానున్నటుల యుత్తరము వచ్చినది. రాజ్యలక్ష్మమ్మ పిన్ని గారికి నా నమస్కారములు. \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0010.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0010.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..042c4084389a7dc09bfc50bed62472b97b98d782 --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0010.txt @@ -0,0 +1,27 @@ +ఇచట ఆంధ్రులనోము నర్తించిచనియె; +ఇచ టుషోగీతికలు నినదించి విడిచె; +ఇచట భరతర్షి వేదసద్రచన నిలచె +ప్రాభవముడిగ్గి పఠిత మూకీభవింప + +ఇచట కనువిప్పులోన లయించిపోయె +'ధణధ ధోందణ' శివునినర్తనలు నేడు; +ఇచట కాలాహినోట జీర్ణించిపోయె +పలుకునిగ్గులు, గానస ప్తస్వరాలు + +కూచిపూడి చిన్న గ్రామము. బందరునకు 10 లేక 12 మైళ్లదూరమున నున్నది. ఇప్పటికిని లౌకికవ్యవహారములు చక్క దిద్దుకొనుట +కాయూరివారు మచిలీపట్టణము రావలసినదే. దీనినే కూచిపూడి యగ్రహార మందురు. అగ్రహారీకులగు బ్రాహ్మణులు విశేషముగా +నుండుట చేత - ఈ యగ్రహారమునకు దగ్గరగా 8 మైళ్ల దూరమున కృష్ణాస్త్రవంతి ప్రవహించుచుండును. వారి కళోపాసనకాధార +మీ కృష్ణామధు తోయము. కృష్ణ వేణీస్రవం త్యాగత మంద వాయువులు వారిగళమందున్న జీరలకు విరోధులు. కృష్ణాపులిన సీమలలో +వారు గానమును సాధింతురని వినుకలి. + +అగ్రహారము చిన్నదియు కాదు పెద్దదియు గాదు. సామాన్యమగు విస్తీర్ణముగలది. రాజ వీధి కిరుపక్కలను ఎత్తగు వేదికలు గృహపురో భాగములం దుండును. ఉదయమున కల్లాపు చల్లి ముగ్గిడిన తరువాత ఆగృహపురోభాగములు సరస్వతీ విహారసదనములవలె దోచును. +వేకువలయందు గురువులు శిష్యులకు గృహప్రాంగణమందలి ఉన్నత వేదికలమీద నుపవిష్ణులై పాఠములు చెప్పుచుందురు. ఎప్పుడు చూచినను ఆగ్రామమందేదో యొకమూల సంగీతము వీనులబడును. సాయం సమయములందు సూర్యారుణకిరణము లేటవాలుగా పడుచుండ చల్లని గాలి కృష్ణానది నుండి గ్రామముమీదకు విహరించుచున్నప్పుడా గ్రామవీధులయందు నడచిన గాంధర్వలోకములో విహరించునట్లని పించునని ఆయూరివారు పలుకుదురు. జన్మభూమి స్వర్గముకన్న నెక్కుడానంద హేతువన్న విషయము వారల నట్లనిపించినదనుటకు వీలుండదు. ఎచ్చట చూచినను కిన్నెరవలె కోకిలస్వరములతో విద్యార్థులు పాడుచుందురు. ఇది వారి +కుగ్గుపాలతో పెట్టిన విద్య. + +అగ్రహారీకులు ప్రాచీన శిష్టవ్యవహార భాష మాట్లాడుదురు. 'ఏమంఛారు' ఇత్యాదిపదములు వారుపయోగింతురు. 'అటువంటిన్ని +ఇటువంటిన్నీ' అను టిన్నులు వారి సంభాషణలో దొర్లును. ఛాందసరీతిని వారు మాట్లాడుదురు. అందరును కొద్దిగనో గొప్పగనో +సంస్కృత వాసన చవిచూచినవారే! + +అగ్రహారమునందు బ్రాహ్మణు లొక్కరే కాపురములు లేరు. ఇతర వర్ణములవారున్నారు. కాని బ్రాహ్మణగృహసంఖ్య విరివి. ఆరునెలలు +సహవాసము చేసిన వారు వీరగుదురన్న సామెత ప్రకారము బ్రాహ్మణ సేవాపరాయణులగువారియందు గూడ సంగీతము లయించినది. +వా రభినయక్త్రమశిక్ష నొందకున్నను వాసనయంటి \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0012.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0012.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7be9411f23b3595f50dddfdf3f34ffe7bf5deb0d --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0012.txt @@ -0,0 +1,15 @@ +హిందూ యువజన సంఘము, శాశ్వత ధర్మకర్తలు. +రు 50,000/- లు భవనదాత.

+ +thumb|center + +రా.బ.మోతే గంగరాజు జవిూందారుగారు.

+హిం.యు.సంఘ ధర్మకర్తృ సంఘాధ్యక్షులు. +ఏలూరు గోసంరక్షణ సమితి ప్రెశిడెంటు: +ఏలూరు అన్నదాన సమాజం సోల్ ట్రస్టి.

+ +thumb|center + +మ.రా.శ్రీ మద్దుల వెంకట చినరాజు శ్రేష్ఠి గారు. +ప్రథమ శాశ్వతధర్మకర్త (ధర్మకర్తృ సభా గౌరవ కార్యదర్శి.) +ఏలూరు గోసంరక్షణసమితి, అన్నదాన సమాజముల వైస్ ప్రెశిడెంటు.

\ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0013.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0013.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..173624fbfd12ba53648a79ff9099f9e40b2690ad --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0013.txt @@ -0,0 +1,9 @@ +సామాన్యముగా పాడగలరు. అభినయము చేయగలరు. వారి వాసన కొన్ని సమయములందు భాగవతుల కత్యుపయోగముగ +నుండును. + +నిసర్గముగా సృష్ట్యాదినుండి స్త్రీ ప్రకృతి సునిళితమయినది. పురుష ప్రకృతికి కార్యవ్యగ్రతా విశేషమున సునిశిత మోటువారును. +పురుషుని కంఠమునందు స్థాయిభావములు తరచు మారును. స్త్రీ గళమునందు స్థాయి భావము నిశ్చలముగానుండి ఎగుడు దిగుడులు ఎత్తుదింపులు లేని శబ్దము జనించును కూచిపూడిలోని ఆడవారు పాఠశాలలయందు చదువుకొనిన వారు కారు. సంగీత బోధకునియొద్ద నిత్యము గానకళాభ్యాస మొనరించిన వారు గారు. అనుక్షణము వారి ఇండ్లలో సంగీతము మారు మ్రోగుటంజేసి వారు అనుశృతముగా +వచ్చిన వశపారంపర్యహక్షులచే సంగీత విద్యార్థినులగుదురు. వారు హార్మోనియం వాయింపులకు మోహపడరు. ఉచ్చమయిన కంఠములతో అధ్యాత్మరామకీర్తనలు భక్తి ముక్తి ప్రదముగా నేర్చుకొందురు; నేర్పుదురు; పారాయణచేయుదురు. వారు గృహకార్య నిమగ్నులై కాలము గడుపుదురు. వ్రాయను చదువను గలుగుట సకృత్తు. వారి సంగీతము సరసమును హృదయరంజక మనుట అనుభవసిద్ధము. + +కూచిపూడి గ్రామ సస్య కేదారములు కృష్ణా స్రవంత్యోదక వర్ధితములు. పంటల దినములలోను, వర్షాకాలములందును అగ్రహారీకులు +వ్యవసాయము చేయుదురు. వారాకాలమున నుద్యోగము నాసించలేదు. స్వతంత్ర జీవులు. నాటక సంచారము లేని వ్యవధిదినముల యందు కర్షకులుగా కాయమును దిట్టపరుచు కొందురు. కూచిపూడివారు కర్షకులు, గాయకులు, అభినయవేత్తలు, విద్వాంసులు. \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0014.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0014.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..72edf8daa359ede74d5580a98f372d242b70e1bc --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0014.txt @@ -0,0 +1,67 @@ +1.4 +గొడగూచికథ +శ్రీ ఉభయభాషాప్రవీణ, కా. వీరభద్రేశ్వర రావుగారు, బి.ఏ., యల్.టి. +శివ దేవుఁడను శివభక్తుఁడు పొన్నూరి కేగుచు +కడగొట్టుపాప నింట గాపుంచి, “అమ్మా! గొడ +గూచీ, ఇంట బదిలముగనుండుము. నిత్యము +గుడి కేగి దేవ దేవునకుఁ గుంచెడుపాలు ఆరఁగింపఁ +బెట్టుము. ఈవ తమును నీవు తప్పక జరి పెదవని +నమ్మి పోవుచున్నాము. చిన్న తల్లీ! నీ కొక +మంచి బొమ్మయు నిన్ని బొమ్మపొత్తికలును +తెచ్చి యిచ్చెదము" అని అప్పగించి వెళ్ళెను. +గొడగూచియు కాళ్ళు మొగము గడిగికొని, +గంగియావుపాలు కమగా కాచి కుంచెడు కోరతో +గొలిచిపోసి, కోరను పొత్తిన కొంగున గప్పి +శివాలయమునకు వెళ్ళినది. శివునిముందర నామే +కోరఁబెట్టి మ్రొక్కి పాలారగింపవలసినదని విన్న +వించి, కనుమర గయ్యెను. తాను చాటున కేగినను +కోరలోనున్న పాలు కొంచెమైన గదలనందున +భయముఁ జెందినదై యిట్లని బహుపకారముల +సన్ను తించెను. +“పాలేల యారగింపవు లింగమూర్తి: +కాచుట చాలదో! కమ్మ వల్వమినొ? +పాచియొక విరిగెనో పడుచ నే ననియె +పొద్దెక్కెనో యొండె పొగవట్టి చెడెనో? +బుద్ధిపుట్టదొ? నెయ్యి వోయకుండిననో? +కడు వేడియో! నీరు గలసినవనియొ +యెడ వాద్యములులేక యేనె తెచ్చితినొ +చాలవో! యివి యాలపాలుగా వనియొ + ఇది పాల్కురికి సోమనాధ సుకవి ప్రణీతమైన +పాలపైఁ జిత్తమే బరపితి ననియొక +కోర బెడంగానో కుంచెడు లేవా? +యారగింపగ బెట్ట నేరకుండితినో? +విూదుపోయినవనో మీఁగడలేదొ? +యేదెచ్చునెడ నెవ్వరే జూచి రనియొè +యూర కేమిటికి పాలొల్లవు తావ? +కారణంబే దేని కల దేని చెపుము. +నిక్కవు టాకలి నీకు లే దేని +గుక్కెడైనను గొని చిక్కించు నాకు +. గుడుపున కియ్యెడ గుద గుద లేల, +కుడు కెడు దెత్తునా గుజ్జునోగిరము. +మూలపన్నారుల, యాలోవిలోన, +పో లెలున్నవి, పంపు, పోయి తెచ్చెదను. +యుటిపై బానలో నున్నది. నెయ్యి +ఇట్టున్న దెచ్చెద నిష్టమే నీకు. +కుండెడున్నది పోయి కొనివత్తు పుల్ల +ఖండంబు వలెనేని గ్రక్కున జెపుమ. +అచ్చన యెల్లి మాయయగారి నగర +జెచ్చెర బిల్వవచ్చెద నారగింపు. +మా శివసోదరి మఠమునగలదు. +పాశంబుదెచ్చెద పాలు ముద్దావు. +షోడశపండువు చూడ బోదండు +పోడిగా నీపాలు పురహర గొనుము. +వీ రేశుజాతర వేళ ని న్చండి +యేరొప్ప బనిచెద నీపాలు దావు. +బసవపురాణమునందలి చిన్ని కథ. ఇట్టికథ లనేకములందు +వర్ణింపఁబడినవి. ఈకధలను సోమనాథుఁడు సర్వసామాన్య భాషయగు తేట తెనుఁగులో ద్విపదలతో గూర్చెను. ఇందు +జాను తెనుఁగుమాటలు, వీనుల విందుగు జాతీయములు గోచరించుచున్నవి. += += +పొన్నూరు = పొరుగూరు, కోర = పాత్ర,కమ్మ = తీపిదనము, ప్ర్రాచి = చద్ది. బెడంగెనో - తొణికెనో. +మీదుపోవుట = దృష్టిదోషముతగులుట, చిక్కించు = విడిచి పెట్టు, కుడు కెడు = కుడుక (పిడత) + ఎడు. ఓగిరము = +అన్నము. పన్నారులు = దొంతెర, లోని పాత్రము, పోలెలు—పోళీలు = భష్యువిశేషములు, పాశము = +పాయసము; పులఖండము = కండచ క్కెర . += +== += +" \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0016.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0016.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..62644bab556a7a2414360a6d7934c004666755ef --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0016.txt @@ -0,0 +1,52 @@ +1.క.మాకందము నీకందము + మాకందమునకునుగూర్చె మఱిమఱియందం + బోకోయిల యీ మాధవు + రాకయెగదె భువికి మేలురాక తలంప౯ + +2.గీ.ఎచటనుంటివె కోయిలా యిన్ని నాళ్లు? + నీకు మాధవునకు నేటినేస్త మొక్కొ? + అతనితో గూడ వేంచేతు వరయ తెలిసె + నతడెగా నీకు గానవిద్యాగురుండు! + +3.గీ.చిగురుగొమ్మలచాటున జేరి నిలిచి + పంచమస్వరమున మించి పాడెదీవు + సర్వజనులకు కర్ణ రసాయనముగ + చిత్తములు కోయిలా యిగు రొత్తుచుండ + +4.గీ.ఎవరు సభ జేసి పిలువరు, ఎన్న డేమి + పారితోషిక మీరు, నీపాటి కీవె + నవసుధారసభ వ్యగానమున బుధుల + పామరులగూడ నానంద బఱతు, వౌర! + +5.ఉ.ఏమి తపంబు జేసితివె; + ఎట్టి మహౌషధము ల్భుజించితే? + యేమహనీయు గొల్చితివె; + యెట్టిసుకర్మము లాచరించితే? + యీ మధురంపు గానకళ + యీధర నీకె లభించె కోయెలా! + యేమి ఫలంబు గోర కెద + నిట్టుల బాడెదు, పుణ్య మద్దియే. + +6.గీ.ఎల్లరసములు గోలి మత్తిల్లు మాకు + నీ మధురగాన పటిమ లభింపదాయె + మెత్తనౌ వగరు చిగురులు మేసినంత + నీదు కుత్తుక కేలాటి నేరు ఫమరె. + +7.ఉ.ఇన్ని దినాలనుండియును + నేమియు పల్కకనూరకుంటనో? + తిన్నని పంచమస్వనము + తీయదనంబును నీకు గల్గె; నీ + వెన్నడు పాడవత్తువని + యెంచుచునుంటిమి; వత్సరాదియున్ + పన్నుగ వచ్చె నామనియు + వచ్చెను వచ్చితి నీవు యెలా. + +8.గీ.పాడవే, ప్రీతి, కోయెలా! పాడుమమ్మ, + యింక పదిమాసములనాటికే గదమ్మ + యీచవులనీను గానంబు నేమువినుట, + యేల నెడనెడ మానెదో యెఱుగమమ్మ. + +9.గీ.హా! తెలిసె, బాలురెల్ల నీ వనినయట్టు + లనుటచే, గేలిజేసినారంచు గిన్క + నంది, కనులెర్రజేసెద, నట్లుగాదు, + వారు నీపాట నేర్వగా గోరినారు. \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0017.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0017.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..adc1f199fe911ed91b9f0ccdfe9fd633656e3b3f --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0017.txt @@ -0,0 +1,27 @@ +15-8-1936న, ఆంధ్ర దేశ గ్రంథాలయ సంఘము యొక్క సామాన్య సమావేశము "ఉండి" గ్రామమున జరిగినది. శ్రీ గా.హరిసర్వోత్తమరావుగా గ్రాసనాధిపత్యము వహించిరి. ఈ క్రింది తీర్మానములు ఆమోదింపబడినవి. + +1. ఈకింది వారిని ముందు సంవత్సరమునకు కార్యనిర్వాహకులుగా ఎన్నుకోవడమయినది. (కార్యనిర్వాహక సంఘము) + +అధ్యక్షులు — గాడిచర్ల హరిసర్వోత్తమరావుగారు + +ఉపాధ్యక్షులు - శ్రీమతి బొడ్డపాటి సీతాబాయమ్మగారు, మ. రా. గోపు రామచంద్ర రావు గారు + మాగంటి బాపినీడు గారు, శరణు రామస్వామి చౌదరి గారు (గుంటూరుజిల్లా) + భూపతిరాజు తిరుపతిరాజు గారు (పశ్చిమగోదావరి) మారేపల్లి రామచంద్రశాస్త్రి గారు (విశాఖపట్టణము) + +కార్యదర్శి శ్రీ అయ్యంకి వెంకటరమణయ్య గారు + +సహాయ కార్యదర్శులు: శ్రీ మల్లెల శ్రీరామమూర్తిగారు, శ్రీ వావిలాలగోపాలకృష్ణయ్య గారు,శ్రీ పాతూరి నాగభూషణంగారు + శ్రీ తాడి మేటి కుటుంబశాస్త్రి గారు, శ్రీ కలచవీడు వెంకటరమణాచార్లు గారు + శ్రీ హట్టి శంకరరావుగారు (అనంతపురంజిల్లా సంఘ కార్యదర్శి) + డాక్టరు కైప సుబ్రహ్మణ్యశర్మగారు (కర్నూలు సంఘ కార్యదర్శి) + శ్రీ మాడపాటి హనుమంతరావు గారు ( హైదరాబాదు సంఘ కార్యదర్శి) + శ్రీ నరసింహ దేవర సత్యనారాయణగారు (తూర్పుగోదావరి సంఘ కార్యదర్శి) + శ్రీ పురిపండ అప్పలస్వామిగారు (విశాఖపట్టణం సంఘ కార్యదర్శి) + శ్రీ తిత్తి బలరామయ్య గారు + +II 1936-37 సంవత్సరమునకు ఈ దిగువ విధముగా బడెటును నిర్ణయించడమైనది. + +III. ఆంధ్రోద్యమము యొక్క సాఫల్యమునకు గ్రంధాలయోద్యమము వెన్నెముక వంటిదని యీ సభవారభిప్రాయపడుచు, ఆంధ్రదేశ గ్రంథాలయసంఘ కార్యనిర్వహణమునకుగాను అన్ని గ్రామములలోను, పట్టణముల లోను, రాబోవు సంవత్సరాదినాడు, అభిమానులు +పూనుకొని యింటిలటికి వెళ్ళి చందాలను వసూలు చేసి, వనూలైన మొత్తములను ఆంధ్రదేశ గ్రంథాలయ సంఘ కార్యదర్శిగారి పేరిట బెజవాడకు పంపవలెనని ఈ సభవారు వేడుచున్నారు. + +IV. ఈ సంఘ కార్య నిర్వహణకు అవసరమగు మొత్తమును ప్రజలనుండి విరాళములు సభ్యత్వచందాలు వగైరా మూలముగా వసూలు చేయుటకు ఈ దిగువ వారిని ఒక సంఘముగా నేర్పరచడమైనది. ఇతరులను గూడ వీరు తమతో జత చేర్చుకొనవచ్చును. వీరు కనీసము రు.1000/- లైనను ఏప్రిల్ నెలాఖరులోగా వసూలు చేయ ప్రార్ధితులు. \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0019.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0019.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e8acac83d77dcd62a31dd12ee4a6177dbdf31cbe --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0019.txt @@ -0,0 +1,36 @@ +7. గ్రంధాలయ సర్వస్వ ప్రకటనశాఖ +సంపాదకులు: శ్రీ గాడిచర్ల హరిసర్వోత్తమరావుగారు, శ్రీ అయ్యంకి వెంకటరమణయ్యగారు + +ఈ శాఖయొక్క ప్రత్యేక నిబంధనలు: + +1. ఆంధ్రదేశ గ్రంథాలయ సంఘపక్షమున పత్రికను ప్రకటించవలెను. + +2. దీని లెక్కలను ప్రత్యేకముగ నుంచవలెను. + +3. ఆంధ్రదేశ గ్రంథాలయ సంఘసభ్యులలో రు. 3 ల చందానిచ్చువారందరికి ఈ పత్రిక ఉచితముగా పంపవలెను + +4. ఆంధ్రదేశ గ్రంథాలయ సంఘమునకు రు 3 లకు తక్కువ కాని చందాయిచ్చు ప్రతిసభ్యు డొక్కింటికి గ్రంథాలయ సర్వస్వశాఖకు కర్చులకుగాను రు 2 లు జమకట్టుచుండవలెను. + +5. ఈ శాఖకు సంబంధించిన అచ్చు, ప్రకటన, ఉద్యోగుల నేర్పరచుట, జమాకర్చులు చేయుట మొదలగు అన్ని ఏర్పాటులు +వగైరాలు యావత్తు ఈ శాఖ వారే నిర్వహించవలెను. + +6. ఈ శాఖయొక్క కర్చులకు గాను ఆంధ్రదేశ గ్రంథాలయ సంఘము వారు సంవత్సరమునకు రు 600 లు ప్రత్యేకము విరాళముగ జనరల్ ద్రవ్యములో నుండి యిచ్చుచుందురు. + +7. పైని వివరించిన రు 600 లును, ప్రతిసభ్యునకు గంథాలయ సర్వస్వము పంపుటకు ఇచ్చు రు 2 లు, ప్రకటన ద్రవ్యము, ఇందునకు ఇచ్చు ప్రత్యేక విరాళము ఈ శాఖయొక్క ఆదాయములు + +8. గ్రంథాలయ సర్వస్వమునకు వచ్చు ద్రవ్యములో మిగిలినది ఈపనికై ప్రత్యేక నిధిగా ఉంచవలెను. + +9. ఈ శాఖా సభ్యుల నిర్ణయము ననుసరించి ఈ శాఖ వారు తమలోనివారికి గాని, ఇతరులకుగాని గౌరవభృతుల నీయవచ్చును. + +10. అవసరమును బట్టి ఉచితముగా పంపు పత్రికలను ఈ శాఖవారే నిర్ణయింపవచ్చును. + +బెజవాడ నగర గ్రంథాలయ సంఘ చతుర్ధ వార్షికోత్సవము ది 8-3-36 ని, బెజవాడ రామమోహన ధర్మ గ్రంథాలయ భవనమున +మద్రాస్ మేయరు జనాబ్ అబ్దుల్ హమీద్ ఖాన్ B. A. M. L. C. గారి యాజమాన్యమున జరిగినపుడు కార్యదర్శి మల్లెల +శ్రీరామమూర్తిగారు చదివిన నివేదిక. + +నేటి కాలమున ప్రజల విజ్ఞానాభివృద్ధికి గ్రంథాలయము లత్యంత సహకారముగ నున్నవని ఎల్ల రంగీకరించిన విషయము. భారత +వర్షమున గ్రంథాలయోద్యమము దినదినాభివృద్ధి గాంచుచున్నది. అందు ఆంధ్రదేశము ఇతర రాష్ట్రములకంటే వేయుచున్నది. +ఆంధ్రదేశ గ్రంథాలయ సంఘము ద్వారా గ్రంథాలయోద్యమము తెనుగునాట వృద్ధిగాంచుచున్నది. జిల్లా సంఘములు, తాలూకా సంఘములు ఏర్పడి పల్లెలలో ప్రచారము చేయుచూ ప్రజల విజ్ఞానమును పెంపొందజేయుచున్నవి. అట్లే పెద్ద నగరములలో +కూడ ప్రత్యేక నగర గ్రంథాలయ సంఘములు స్థాపింపబడి గ్రంథాలయోద్యమాభివృద్ధిచేయుటా అవశ్యక మైయున్నది. +ఆకారణముననే ౧౯౩౨ వ సంవత్సరమున బెజవాడ నగరమున ఆంధ్రదేశ గ్రంథాలయ సంఘ ప్రధాన కార్యదర్శి శ్రీ అయ్యంకి వేంకటరమణయ్య పంతులుగారిచే ఈ సంఘము స్థాపింపబడి యథాశక్తిని పనిచేయుచున్నది. ఈ సంఘమును స్థాపించుటలో +గల ముఖ్యోద్దేశములు. \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0020.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0020.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4c9ea33243250f254044aed5e69f85c0fd28f013 --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0020.txt @@ -0,0 +1,40 @@ +౧ బెజవాడనగరమందుగల వివిధ గ్రంథాలయములకు, సంఘములకు ఐక్యభావము కలుగ జేసి సమీకరణము చేయుట. + +౨ బెజవాడ నగరమందుగల అన్ని గ్రంథలయములలోని పుస్తకములకు సంయుక్త గ్రంథ విభజన పట్టికను తయారు చేసి అన్ని గ్రంథాలయములలో నుంచి చదువరులకు సౌకర్యము కలుగ జేయుట. + +3. సంచారశకటముల ద్వారాను, మాజికు లాంతరు ఉపన్యాసముల ద్వారాను వయోజనులకు గ్రంథాలయముల ద్వారా విజ్ఞానము +కలుగ జేయుట. + +౪. రిజిస్టరు కాని గ్రంథాలయములను, సంఘములను రిజిస్టరు చేయించుటకు యత్నించుట. గ్రంథాలయ పరిపాలకులకు గ్రంథాలయాభివృదికై సలహాలనొసంగి ఉద్యమమును అభివృద్ధి చేయుట. + +ఈ కార్యములు చక్కగ జరుగుటకుగాను యీ సంఘము స్థాపించబడినది. ఈ సంఘము వారి కృషివలన కొన్ని గ్రంథాలయములు +రిజస్టరు చేయబడినవి. సంయుక్త గ్రంథముల పట్టిక కొఱకు ప్రయత్నములు చేయబడుచున్నవి. సాధ్యమైనంత త్వరలో ప్రకటించుటకు తోడ్పడవలెనని గ్రంథాలయ సంఘములవారిని కోరుచున్నాము. బెజవాడ నగరమున యిప్పటికి ౨౨ గ్రంథాలయములు గలవు. వాటివివరము లుదహరించు చున్నాను. + +౧ శ్రీరామమోహన ధర్మ గ్రంథాలయము +౨ భారత మహిళాసంఘ గ్రంథాలయము +౩ శ్రీ రామమోహన ధర్మగ్రంథాలయ శాఖ +౪ దివ్యజ్ఞాన సమాజ గ్రంథాలయము +౫ ఆంధ్రజంఖానాక్లబ్ గ్రంథాలయము +౬ రైల్వేఇన్స్టిట్యూటు లైబ్రరీ (ఇండియన్సు) +౭ రైల్వే ఇన్స్టిట్యూ, లైబ్రరీటు, యూరపియన్సు +౮ హిందీ మహావిద్యాలయ గ్రంథాలయము +౯ శ్రీ భ్రమరాంబా మల్లేశ్వరాంధ్ర గ్రంథాలయము +౧౦ శ్రీ వెలిదిండ్ల హనుమంత రాయ గ్రంథాలయము +౧౧ ప్రకృతి ఉచిత పఠనాలయము +౧౨ యువతీజన ధర్మగ్రంథాలయము +౧౩ భారతీ భువన పుస్తుక భాండారము +౧౪ శంకరగ్రంథని నిక్షపము +౧౫ రామచంద్ర రాయపుస్తక భాండారము +౧౬ కార్మికగ్రంథాలయము +౧౭ మాడపాటి వేంకటేశ్వరరావుగారి టౌన్ హాల్ గ్రంథాలయము +౧౮ హిందూ హైస్కూలు గ్రంథాలయము +౧౯ మునిసిపల్ హైస్కూలు గ్రంథాలయము +౨౦ మహమ్మదీయ గ్రంధాలయము +౨౧ ఎంగుమెన్సు మహమ్మడన్ అసోసియేషన్ లైబ్రరీ +౨౨ శ్రీ శంకరమఠాలయ విద్యాపోషక సంఘ గ్రంథాలయము + +ఇందు నగరమున ౧౪, గవర్నరుపేట గాంధి నగరములలో ౮ గ్రంథలయములు గలవు. ఇందు దేవాలయ సంబంధమయిన +మత విషయక గ్రంథాలయములు 3, స్త్రీలకు సంబంధించినవి 3, కార్మికులకై క్రొత్త పేటలో ౧, మహమ్మదీయులకు ౨, రైల్వే +సర్వీస్ ఉద్యోగులకు ౨, మునిసిపల్ గ్రంథాలయము ౧, హైస్కూళ్లలో 3, క్లబ్బుల యాజమాన్యమున ౨ , దివ్యజ్ఞాన సమాజ +పక్షమున ౧, హిందీ విద్యాలయపక్షమున ౧, ప్రకృతి ప్రచారమునకై ౧, సార్వజనీక గ్రంథాలయములు ౨, వైశ్య వర్తకుల +యాజమాన్యమున ౧, మొత్తము ౨౨ గ్రంథాలయములు యీ విధముగా వివిధపక్షములచే స్థాపింప \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0021.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0021.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..60c65fd8c1410210eb0edfc5192bc2cea66a666a --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0021.txt @@ -0,0 +1,15 @@ +బడి ప్రజల కుపయోగపడుచున్నవి. వీటిని నగరవాసులు ఉపయోగపరచుకొని విజ్ఞానము నభివృద్ధి చేసుకొనవచ్చును. ఈ ౨౨ +గ్రంథాలయములలో 3 కి తప్ప మిగిలిన ౧౯ గ్రంథాలయములకు స్వంతభవనము లున్నవి. ఈ గ్రంథాలయము లన్నిటిలోగల పుస్తకములు వివిధ భాషలలో ఇరువది వేలకు మించియున్నవి. వాటి కిమ్మతు ౨౫ వేల రూపాయిలు దాటియున్నది. +గ్రంథాలయములకున్న భవనముల విలువ లక్ష యాబై వేలరూపాయి లుండవచ్చును. ఈ గ్రంథాలయములన్నిటిలో సగటున +రోజుకు సభ్యులుగాక ౧౦౦౦ మంది చదువుకొనుచున్నారు. ఇన్ని గ్రంథాలయములు బెజవాడలో గలవని చాలామందికి తెలియదు. బెజవాడలోని కొన్ని గ్రంథాలయముల యభివృద్ధికి కీ॥శే॥ మాడపాటి వేంకటేశ్వరరావు పంతులు, బహ్మశ్రీ కవుతా సూర్యనారాయణ +రావు, శ్రీనడిమి తిరువూరు జమీందారు, శ్రీ చల్లపల్లి రాజా, శ్రీ మీర్జాపురం రాజాగార్లు పెద్ద మొత్తములు ధర్మముల నొసంగి వారి ఔదార్యమును వెల్లడించిరి. అట్లే శ్రీమంతులు గ్రంథాలయములకు ధర్మముల నొసంగి ప్రజలకు విద్యాదానమొసంగి దేశకల్యాణమునకు తోడ్పడు టావశ్యకము. + +బెజవాడ నగరమున గల గ్రంథాలయముల చరిత్రలను సంపాదించి గ్రంథరూపమున ప్రకటించుటకు సంకల్పించితిమి. ప్రయత్నము +చేయుచున్నాము. ఈ సంవత్సరాంతము లోపల నగర గ్రంథాలయముల చరిత్రను ముద్రించి ప్రకటించగలమని నమ్ముచున్నాము. +అందులకై మాకు తోడ్పడవలెనని గ్రంథాలయ పాలకులను ప్రార్థించుచున్నాము. బెజవాడ నగరము ఆంధ్రదేశమునకు మధ్యనున్నది. నగరము దినదినాభివృద్ధి యగుచున్నది. దీనిని దాదాపు ౨౫ పల్లెటూళ్లు సముదాయముతో పోల్చవచ్చును. ఏలనన నగరమున +నగరమున మారుమూల కార్మికులు నివసించు ప్రతి భాగమును ఒక్కొక పల్లెటూరుగ నున్నది. అట్టిచోట్ల నివసించు ప్రజలకు విద్యాగంధము గాని, జ్ఞానసముపార్జన మార్గములు గాని బొత్తిగ లేకున్నవి. పాశ్చాత్యదేశములందు జరుగుచున్న గ్రంథాల +యోద్యమాభివృద్ధి మహత్తరమైనది. ఆ దేశములందలి ముఖ్యముగ అమెరికా, ఇంగ్లండు, రష్యా దేశముల యందలి జనులలో జ్ఞానవిహీనతచే నష్టపడు వాడెవ్వడును ఆయా దేశములలో నుండ కూడదని ఆ దేశపు ప్రభుత్వములు గ్రంథాలయోద్యమ ప్రచార మూలమున పాటుపడుచున్నవి. + +అరువది ఐదు వేలకు మించిన జనాభా గలిగిన బెజవాడ నగరమునకు ౨౨ గ్రంథాలయములు పనిచేయుచుండుట మిక్కిలి సంతోష +దాయకమైన విషయమే. మద్రాసు నగరమును మినహాయించిన యీ రాజధానియందలి గల మరి ఏయితర పట్టణమునను ఇన్ని గ్రంథాలయములు లేవని చెప్పుటకు గర్వపడు చున్నాము. అయితే యింతమాత్రమున తృప్తిపడకూడదు. ఏలనన మన ఈ గ్రంథాలయములును, ఇతర పట్టణములలోని గ్రంథాలయములును చదువు కొనుటకు శక్తికల్గిన కొలదిమంది జనులకు మాత్రమే +ఉపయోగపడుచున్నవి. వారైనను పూర్తిగా వానినుపయోగించు కొనరు. కాన వారందరును కూడ గ్రంథాలయముల కేగి చదువుకొనుటకు మనము ప్రయత్నము చేయవలసియున్నది. నూటికి ౯౦ మంది నిరక్షరకుకులైయున్న జనాభాలో ఎక్కువమంది గ్రంథాలయ సౌకర్యము, విద్యాప్రచారము లేక జ్ఞానవిహీనులై యుండుట మిక్కిలి శోచనీయము. ఈ నగరమున గల కార్మికుల పేట \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0022.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0022.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d1336b88a3910ff281fe4556e221bb299fd6308e --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0022.txt @@ -0,0 +1,24 @@ +లన్నిటిలో రామభజన మందిరములు వెలసినవి. అట్టి భజన మందిరములలో సరస్వతీ దేవిని కూడ స్థాపించి ఆమె ప్రసాదమును చదువురాని వారికి కూడ అందుబాటులో నుండునటుల చేయుటకు రాబోవు సంవత్సరమున మన మందరము శక్తివంచనలేక పాటుపడవలసి యున్నది. ఇందుకొక సంచార గ్రంథాలయ శకటము, ఉత్సాహవంతులగు ౨౫ మంది గ్రంథాలయ సేవకులు, +అత్యంతావసరమై యున్నారు. ముందు సంవత్సరము నాటికి చాల యభివృద్ధికరముగ పనిజరుగుటకు తోడ్పడవలెనని నగరవాసులను ప్రార్థించుచున్నాము. పురపాలక సంఘాధ్యక్షులగు కవుతా సుబ్బారావు పంతులుగారు మా సంఘమునకు అధ్యక్షులై యున్నారు. వారి యాజమాన్యమున చాల పనిచేయగలమని నమ్ముచున్నాము. ఇంతవరకు యీ సంఘమునకు కార్యదర్శిగ నుండి సేవయొనర్చిన శ్రీ అయ్యంకి వేంకటరమణయ్యగారికి వందనము లర్పించుచున్నాము. ఈ వార్షికోత్సవ సభాధ్యక్షత వహించుట కంగీకరించి వచ్చిన ప్రజాసేవకులగు మద్రాసు మేయరు అబ్దుల్ హమీద్ ఖాన్ సాహేబ్ యం.యల్.సి. గారికి మా సంఘపక్షమున హృదయ పూర్వకమైన వందనము లర్పించుచు విరమించుచున్నాను. + + + + +తాడేపల్లిగూడెం తాలూకా గ్రంథాలయ సంఘ కార్యదర్శి శ్రీ తేతలి సత్య నారాయణగారు ఆహరహము సంఘము తరఫున జరుగు +చుండు పనిని గురించి అప్పటికప్పుడు పంపిన కార్య నివేదికలను 1-4-35 నుండి 19-2-36 వరకును గల వానిని ఈ క్రింద ప్రకటించితిమి. గ్రంథాలయ కార్యకర్తలు దీనిని జాగ్రత్తగా చదివి తామును కార్యనిర్వహణ వివరములను తెలియజేయుచుందురు +గాకయని కోరుచున్నాము. ఆ సత్యనారాయణగారి శ్రద్ధను, భక్తిని, కార్యదక్షతను మేము ప్రత్యేకము ప్రశంసింప నవసరము లేక +వారి నివేదికయే వేనోళ్లు ప్రశంసించుచున్నది. + +4-4-35: రావులపర్రు శ్రీ వెంకాయమ్మ గ్రంథాలయము సందర్శించి, “పంచాంగ శ్రవణం” చేయవలసిన పద్ధతిని గురించియు గ్రంథాలయ పరిపాలన గురించియు ఉపన్యసించితిని. + +7-4-35: మాధవరంలో శ్రీ భారతీ గ్రంథాలయభవనము, జిల్లాబోర్డు అధ్యక్షులు మరా. శ్రీ బడేటి వెంకట్రామయ్యనాయుడు గారిచే తెరువబడెను. + +9-4-35: జగన్నాధపురము శ్రీ మల్లేశ్వర గ్రంథాలయముచూచి, గ్రంథాలయ నిర్వాహకులకు కొన్ని ముఖ్యసలహాల నిచ్చితిని. + +27-4-35: అనంతపురము పంచాయతీ గ్రంథాలయము చూచి, అభివృద్ధి సూచనను తెలిపితిని. + +29-4-35: యేలూరు యువజన హిందూ సంఘగ్రంథాలయ త్రిదళోత్సవమునకు హాజరైతిని. ఫొఫెసరు రాధా కృష్ణగారు అధ్యక్షతను అత్యంత జయప్రదముగ జరిగెను. + +28-5-35: పెదతాడేపల్లి శ్రీ సరస్వతీ గ్రంథాలయము చూచి, రిజిష్టరు నూతనముగా తెరిచితిని. + +30-5-35: చేబ్రోలు జిల్లాబోర్డు గ్రంథాలయమును చూచితిని. చక్కగ పని చేయుచున్నది. \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0023.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0023.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ce8d35b87faaacad43f7132a68cee27e9a3e1cba --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0023.txt @@ -0,0 +1,47 @@ +6-7-35: ద్వితీయతాలూకా గ్రంధాలయ మహాసభ శ్రీయుత అయ్యదేవర కాళేశ్వరరావుగారి అధ్యక్షతను, పెంటపాడులో శ్రీనివాస గ్రంథాలయము వారి యాజమాన్యమున అత్యంత జయప్రదముగా జరిగెను. తల్లాప్రగడ ప్రకాశరాయుడుగారు ప్రారంభోపన్యాసమును, మందల పూర్తి ఉపేంద్ర శర్మ గారు, భూపతిరాజు తిరుపతిరాజు గారు, శిరిగి కాడిసుబ్బారాయుడు గారు వావిలాల గోపాలకృష్ణయ్య +గారు, ముదిగంటి జగ్గన్న శాస్త్రి గారు, అయ్యంకి వెంకటరమణయ్యగారు, విఠాల వీరభద్రరావుగారు, య. వెం.రత్నంగారు ఉపన్యసించిరి. తరువాత భీమేశ్వరరావుగారు అధ్యక్షులుగను దద్దనాల లక్ష్మీసత్యనారాయణగారు ఉసాధ్యక్షులు గను, తేతలి సత్యనారాయణమూర్తి గారు కార్యదర్శిగను, పుట్టా సుబ్బారావుగారు సహాయ కార్యదర్శిగను యేడుగురు సభ్యులుగను ఎన్నుకొనబడిరి. + +తణిఖీ + +తాలూకా గ్రంథాలయ సభ అనంతరము దిగువ గ్రంథాలయమును ఆయా గ్రామడైరెక్టర్లతో చూచితిని. గ్రంథాలయ నిర్వాహకులను సమావేశపరిచి ఆంధ్రదైనిక పత్రిక లేనిచోట ఆంధ్రపత్రిక తెప్పించుటయు, చందాదార్లను చేర్పించుటయు, రిజిష్టరు లేనిచోట +రిజష్టర్లు ప్రారంభించుటయు, కొన్నిచోట్ల వార్షికోత్సవములు జరుపుటయు, కొన్ని చోట్ల గ్రంథాలయ పరిపాలన గురించి ముఖ్య +సలహాల నిచ్చుటయు జరిగినవి. + +26- 8-35 బాదంపూడి, బొమ్మిడి +2.9-35 కాగుపాడు +3-9-35 కేశవరము +8-9.35 శారదా గ్రంథాలయము (తా.గూడెం) +16-9–35 కాకినాడు, పిప్పర, చెరుకుగనుము (రెండు) +18-9-35 నల్లజర్ల +22-9-35 అలంపురము +23-9-35 గణపవరం, సరిపల్లి (రెండు) +1-10-35 వలూరు, అర్ధవరం +15.10-35 పెంటపాడు +17-10-35 చేబ్రోలు +25-11-35 పరిచల్ల, ప.విప్పరు, కొమ్మర, యానాలపల్లి +27-11-35 పెదతాడేపల్లి +2-12–35 కాశిపాడు, రాలిపాడు, చింతపల్లి, బోడపాడు +3-12-35 నాలుగుంట్ల + +సంవత్సరారంభమున 51 గ్రంథాలయములు గలవు. తదుపరి చోడవరం నందమూరులలో నూతనముగా గ్రంథాలయములు తెరువబడినవి. మొత్తము 53 గ్రంథాలయములకు ఇప్పటికి 28 గ్రంథాలయములు తణిఖీ చేసిపిని. ఇంకను 25 గ్రంథాలయములు +31-3-36 లోపుగా పూర్తి చేయవలసి యున్నది. ఈ మాసాంతములోపుగా, 1 పడాల 2 మారంపల్లి 3 ఉప్పాకపాడు 4 దరిశపరు గ్రామములలో నూతనముగా గ్రంథాలయములు తెరుచుటకు ప్రయత్నములు జరుగుచున్నవి. + +తాలూకాలో పంచాయతిబోర్డులున్న 58 గ్రామములకు ఇంతవరకు, 32 గ్రామములలో పంచాయతి గ్రంథాలయములును, 2 గ్రామములలో జిల్లాబోర్డు గ్రంథాలయములను, 5 గ్రామములలో కమిటి గ్రంథాలయములు గలవు. మిగిలిన 19 గ్రామములందలి పంచాయితీబోర్డుల +వారిచే గ్రంధాలయములు తెరుచుటకు ప్రయత్నములుజరుగుచున్నవి. మిగిలిన గ్రామములలో, గ్రంథాలయములు 'పెట్టటకు శక్తి లేమివలన పఠనమందిరములైనను పెట్టుటకు యేర్పాటు చేయబడును. ప్రతి పఠనమందిరముకు దైనిక ఆంధ్రపత్రి కొకటి తెప్పించబడును. + +ఆంధ్రపత్రిక + +ఈ తాలూకాలోని గ్రంథాలయములన్నిటికీ రు 18-0-0 రేటున, తాలూకా గ్రంథాలయ సంఘ కార్యదర్శి, సిఫారసుతో యిచ్చుట కంగీకరించిరి. దిగువ గ్రంథాలయముల వారిచే నూతనముగా ఆర్డరు చేయించితిని. + +1 బాదంపూడి +2 అనంతపల్లి +3 రావుల పరు +4 కృష్ణాయపాలెం +5. తాడేపల్లిగూడెం (స్త్రీలు) +6 జలి కాకినాడ +7 సరిపల్లి + +సోదా + +దిగువ గ్రంధములు, పోలీసువారు సోదా చేసి గ్రంథాలయముల నుండి తీసుకొని వెళ్లిరి. సెర్చివారంటు కొన్నిచోట్ల లేదు. రశీదులు +కొన్నిచోట్ల ఇవ్వలేదు. కొన్నిచోట్ల రాత్రి సోదా చేసిరి. కొన్నిచోట్ల పట్టుకొని వెళ్లిన గ్రంధములు తిరిగి యిచ్చిరి. \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0024.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0024.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0e3b7662a0c423bf1e9126adf11bb86f75cf8d59 --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0024.txt @@ -0,0 +1,67 @@ +సోదాచేసిన గ్రంథాలయములు + +1 రామదాసుగ్రంథాలయం (రాచెర్ల) +2 నాగేశ్వరిగ్రంధాలయం (గణపవరం) +3 జిల్లాబోర్డుగ్రంథాలయం(తాడేపల్లిగూడెం) +4 శ్రీనివాసగ్రంథాలయం(పెంటపాడు) +5 రామమోహన గ్రంథాలయం(వుంగుటూరు) + +ఈ విషయమును గూర్చిపంపిన సర్క్యులరుకు ఇంకా కొన్ని గ్రంథాలయముల నుండి జవాబు రాలేదు. + +సోదాచేసి తీసుకొని వెళ్లిన గ్రంథములు + +1 గాంధీ నీతిమంజలి ము.జగ్గన్న శాస్త్రి +2 రాజనీతిసారము " +3 మేజనీ జీవితము " +4 జాన్సీ లక్ష్మీబాయి " +5 వినాయక సావర్కారు " +6 బార్డోలీ విజయము " +7 గ్రామపునర్నిర్మాణము ము. జగ్గన్న శాస్త్రి +8 గవర్న మెంటు శ॥ సుబ్బారావు +9 భారత స్వరాజ్యయుద్ధ ము గా॥ సూర్యనారాయణ +10 ఫెంచి స్వాతంత్య్ర విజయము, +11 స్వరాజ్యదర్పణము +12 కలియుగ ప్రహ్లాద +18 అల్లూరి సీతారామరాజు +14′ స్వరాజ్యచక్రము +15 సత్యాగ్రహ చరిత్రము + +డిస్ట్రిక్టు ఎడ్యుకేషనలు ఆఫీసరు గారి అంగీకారము + +600 గ్రంధములజాబితా, గ్రామగ్రంథాలయముల నిమిత్తం వాని జిల్లా ఎడ్యుకేషనలు ఆఫీసరుగారికి అంగీకారము నిమిత్తము పంపగా ఇందుకొన్ని గవర్న మెంటువారుని షేధించియుండని (Proscribe చేయని) గ్రంధములను వారు అప్ప్రోవ్ చేయలేదు. వాటిజాబితా ఒకటి కిందటి నెల గ్రంథాలయ సర్వస్వము నందు ప్రకటింపబడినది. మరియు, గ్రంథాలయములవారి అంగీకారము నిమిత్తము పుస్తకముల జాబితా పంపగా, ఒక పుస్తకము ఒక చోట ఆపు చేయుటయు, మరియొక చోట చేయకపోవుటయు జరుగుచున్నది. గవర్నమెంటు వారిచే నిషేధింపబడిన పుస్తకముల పట్టికను మాసమున కొకసారిగాని, సాలునకొకసారి గాని పంపవలసినదని కోరగా +అట్టిది వారివద్దనే లేదని శలవిచ్చిరి. + +వార్షి కోత్సవములు + +9-11-35 వ తేది వల్లూరు గ్రంథాలయమునకు, 16-11-35 వ తేది తాడేపల్లి గూడెం శారదా గ్రంథాలయమునకు వార్షికోత్సవములు జరిగినవి. వివరములు ఇందు జతపర్చుచున్నాను. + +నేను 6-7-35వ తేదీని, కార్యదర్శిగా ఎన్నుకొనబడితిని. నాటినుండి నేటివరకు, తాలూకాలో జరిపిన కృషిని వ్రాసితిని.ఇక ముందు +ఏ నెల కానెల నివేదికలు వ్రాయుచుందును. + +1935 డిశంబరుని వేడిక + +పాతగ్రంథాలయములు + +ఈ నెలలో 17 గ్రంథాలయముల సందర్శించి ఆయా గ్రంథాలయముల యజమానులకు తగు సలహాల నిచ్చితిమి. రిజషర్లు లేనిచోట రిజషర్లు తెరుచుటయు, పత్రిక లేనిచోట చైనిక ఆంధ్రపత్రిక తెప్పించుటయు, పంచాయితీ బోర్డుల సమావేశపర్చి, గ్రంథాలయము 1 కి 500 లు సేంక్షను చేయించుటయు, సాలునకు రు 1-0-0 చొ||న గ్రంథాలయములకు సభ్యులను చేర్చుటయు జరిగినది. ఈ సంచారములో ఆయా ఫిర్కా డైరక్టర్లు, ఇతర గ్రంథాలయోద్యమాభిమానులు నాకు తోడ్పడిరి. అందు వివరములు దిగువ నుదహరింపబడినవి. + +2-12-35 + +1 కాశిపాడు (పంచాయితీ గ్రంథాలయము) +2 చింతపల్లి (భీమేశ్వర గ్రంథాలయము) +3 బోడపాడు (పంచాయితీ గ్రంథాలయము) +4 రావిపాడు (రామలింగేశ్వర గ్రంథాలయము) + +ఫిర్కా డైరెక్టరు, పెన్మత్స సూర్యనారాయణరాజు గారుకూడ పై గామములకు వచ్చిరి. 26 మైళ్లు సైకిళ్ల మీద వెళ్ళియుంటిమి. + +3-12-35 + +5 నాచుగుంట (గంగాదేవి గ్రంథాలయము) + +9-12-35 + +6 కోరుమిల్లి (సరస్వతి గ్రంథాలయము) +7 మీన విల్లూరు (పంచాయితీ గ్రంథాలయము) +8 మీన విల్లూరు (తిక్కన గ్రంధాలయం) + +ఈ రెండు గ్రామములు పుట్టా సుబ్బారావుగారు (సంయుక్త కార్యదర్యి) పెన్మత్స సూర్యనారాయణరాజు గారు (ఫిర్కా డైరెక్టరు) ధూ.సత్యనారాయణ గార్లతో వెళ్ళియుంటిని. మొత్తము 26 మైళ్ళు సైకిల్సు మీదనే వెళ్ళి యుంటిమి. దారిలో భద్రిరాజు +కొండేపాడు అను గ్రామ \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0026.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0026.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e673a624bb1f4495306c702e649ee47dfd9838bc --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0026.txt @@ -0,0 +1,45 @@ +1-1-36 + +1. వుంగుటూరు (శ్రీరామమోహన గ్రంథాలయం) +2. వుంగుటూరు (శ్రీ) సదాశివరెడ్డి గ్రంథాలయం) +3. తర్లాపురం (శ్రీ రామ గ్రంథాలయం) + +12-1-36 + +4. నవాబుపాలెం (పంచాయతి గ్రంథాలయం) +5. మాధవరం (శ్రీ భారతి గ్రంథాలయం) +6. జగన్నాధపురం (శ్రీ మల్లేశ్వర గ్రంథాలయం) +7. దండగ (శ్రీ కృష్ణాగ్రంథాలయం) + +14-1-36 + +8. రాచెర్ల (శ్రీ) రామదాసు గ్రంథాలయం) + +30-1-36 + +9. తాడేపల్లిగూడెం (జిల్లాబోర్డు గ్రంథాలయం) + +పైగ్రంథాలయములు, ఆయా గ్రామ డైరెక్టర్లతో, పై తేదీలను చూచితిని. తర్లాపురం గ్రంథాలయము గ్రామముతో బాటు పరశురామప్రీతి అయినది. మరల పునరుద్ధరణ చేసితిమి. మాధవరం గ్రంథాలయము జిల్లా బోర్డు వారి పరిపాలనలో యున్నది. ఇటీవల ఒక నౌకరును కూడ సంక్లను చేసిరి, తాడేపల్లిగూడెం గ్రంథాలయమునకు సలహా సంఘమును చందాదారులనుండి ఎన్నుకొనుటను జిల్లా బోర్డు +ప్రసిడెంటుగారికి వానితిని. + +ఈ మాసములో నూతన గ్రంథాలయములు తెరువలేదు. సంఘ సమావేశములు జరుగలేదు. తాలూకాలోని 55 గ్రంధాలయములకు ఇప్పటికి 51 గ్రంథాలయములు తనిఖీ - చేసితిమి. మిగిలిన 4 గ్రంథాలయములు తనిఖీ చేయుటయు నూతన గ్రంథాలయములు మరికొన్ని తెరుచుటయు ఫిబ్రవరి మార్చి నెలలలో జరుగును. ఏప్రియల్ మొదటివారములో తృతీయ గ్రంధాలయమహాసభ జరుపుటకు ప్రయత్నించెదము. ఈ సంవత్సరము గ్రంథాలయ యాత్ర యేర్పాటు చేయు నుద్దేశము లేదు. + +5-2-36 + +1. అనంతపల్లి:- శేషాద్రి గ్రంథాలయమును జూచితిని. రిజష్టర్లు సక్రమముగా వ్రాయబడు చున్నవి. ఆంధ్రదైనిక పత్రిక వచ్చుచున్నది. కొందరు నూతన చందాదారులను చేర్పించి, కార్యనిర్వాహకులకు కొన్ని సలహాల నిచ్చితిని. + +2. చోడవరం:- "శ్రీమోతేరాజా" గ్రంథాలయము చూచితిని, దానికి మోతే గంగరాజు గారు రాజపోషకులుగ నుండి ఆర్ధికముగ తోడ్పడుచున్నారు. 1.7-35 వ తేదీని, నూతనముగా, పంచాయితీ బోర్డు వారిచే తెరువబడి, ప్రత్యేక భవనమున నుంచబడినది. +రిజషర్లు వ్రాయబడుచున్నవి. ఆంధ్ర దైనికపత్రిక వచ్చుచున్నది. పంచాయితీ బోర్డు జీతముతో భాండారకుని నియమించిరి. + +19.2 36 + +3. నందమూరు:- ఇది యొక నూతన గ్రంథాలయం. 3-7-35 వ తేదీని తెరువబడి, రు.2000 లు విలువగల స్వంత భవనములో నర్సారావుపేట, నిడదవోలు, జమిందారు గారి రాజపోషణతో, గ్రామమందలి వెలమవారు (మొఖాసదారుల) యాజమాన్యమున, ఆదర్శముగా పని చేయుచున్నది. బీరువాలు మున్న గుసామగ్రి (committee library) అంతయు గలదు. + +4. మారంపల్లి:- ఇది యొక నూతన గ్రంథాలయం. 19-2-35 తేదీని, నాచే శ్రీ రామలింగేశ్వరుని పేరట తెరువబడెను. 25 గురు చందాదార్లు చేరిరి. సరిపల్లి వీరభద్రరాజుగారు అధ్యక్షులుగ గల సంఘముచే వ్యవహరింపబడుచున్నది. రూ 35–0-0 లు చందాలు వాగ్దానము చేయబడెను. పత్రిక తెప్పించుటకు ప్రయత్నములు జరుగుచున్నవి. రిజిస్టర్ తెరువఒడినవి. సరిపల్లి పెదవెంకట్రాజుగారు గ్రంధాలయ భవనమునకు స్థలముచితముగా నిచ్చిరి. ఈ గ్రామము వద్ద డీసిలు కారు, రెళ్లుకూడ ఆగుచుఁడుటవలన ఇటీవల ఈ గ్రామము ప్రాముఖ్యతకు వచ్చుచున్నది.గ్రామమున పంచాయితీ బోర్డు లేదు. + +4-3-36 పోతవరం, గ్రామమందలి, బాల సరస్వతి గ్రంథాలయమును చూచితిని, అభివృద్ధి సూచనలు, కార్యనిర్వాహకులకు, తెల్పితిని. +15-3-36 ఉండి సమావేశమునకు హాజరైతిని. +24-3-36 సంవత్సరాది భిక్షులు నిమిత్తము యేడు రూపాయిలు వసూలు చేసితిమి. +28-3-36 ఉప్పకపాడు గ్రామమునందు, గ్రామపంచాయితీ బోర్డు వారిచే, శ్రీ శీతారామాంజ నేయ గ్రంథాలయము, తెరువబడెను. గ్రామ పంచాయితీ బోర్డు వారు 50 రూపాయల విరాళము నిచ్చిరి. + +షరా:- ఇంతటితో ఈ సంవత్సరమునందు(ద్వితీయమహాసభ జరిగిన పిమ్మట) ఈతాలూకాలోని 55 గ్రంథాలయములను జూచి వాటి అభివృద్ధికి పాటుపడితిమి. ఇక మిగిలిన పోతవరం గ్రంథాలయము 4-3-36 వ తేదీని జూచితిమి. ముందు మాసము నివేదికలో వ్రాయబడును. సంచారము పూర్తి అయినది. యాత్రలో ఆఖరికి యున్న 51 గ్రంథాలయములుగాక నూతనముగా, 5 గ్రంథాలయములు తెర్చితిమి. ఏప్రిల్ నెలలో తృతీయసభ గావించి ముందు సంవత్సరము వెనుకబడిన గ్రంథాలయములను గురించి కృషి చేయుటకును, మరికొన్ని నూతన గ్రంథాలయములు తెచ్చుటకును నుద్దేశించి యున్నాము. \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0028.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0028.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..000482285567ef17c0074a37a94d1ca6e4a33e33 --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0028.txt @@ -0,0 +1,25 @@ +తన కుతూహలము హెచ్చినదనుటకు అంగ్ల ఆంధ్రపత్రికల సంఖ్య 60 వరకు అభివృద్ధి చెందుటయే తార్కాణము. ఈ కాలమున +ఈ సంఘద్వారమున విస్మరింపరాని ఉత్కృష్ట సేవ జరిగినది. అదేదన, 1916 సంవత్సరమున కొల్లేటి వరద వలన నష్టమొందిన బీదసాదలకు మదరాసు "కొలేటివరద నిధి" వారు పంపిన రూ 200 లను ఈ సంఘ సభ్యులు కొందరు అవిపదంగమునకు వెళ్ళి +అర్తులకు గింజల రూపమునను, బట్టల రూపమునను, వివేచనముతో పంచిపెట్టి రనుటయే మరొక్క విషయము. 1917 సం॥ చివర +భాగమున "ప్రకృతి పరిణామము - హైందవ సిద్ధాంతము” అను విషయమును గూర్చి కృష్ణాపత్రికా రచయిత శ్రీ మాట్నూరి కృష్ణారావు గారు భావపూరితమగు ఉపన్యాము నిచ్చిరి. కలరా మున్నగు భయంకర వ్యాధులు పురమును నాల్గుమూలల ముట్టడించి ప్రజలను వేధించు చుండిన దినములలో సంఘసభ్యులు కొందరు బయలుదేరి ఉపన్యాసము లిచ్చియు, వ్యాధిగ్రస్తులకు ఔషధాది పరిచర్యలు చేసియు నిర్వ్యాజమగు సేవయొనర్చిరి. + +ఉగాదిపండుగ + +1918 వ సంవత్సరము ఈ సంఘ జీవనమునకు ఉగాది పండుగ. ఇంతవరకు ఈ సంఘమున జరుగుచున్న సరస్వతీ ప్రసన్న తను గూర్చియే మీరువింటిరి. ఇపుడు లక్ష్మి సాక్షాత్కరించినదని, యీ సాక్షాత్కారమునకు ఈ సంఘమును భరించిన మహాస్తూపములలో నొక్కడు ప్రజాహితైక సేవాతత్పరుడు, వదాన్యుడునగు మద్దుల వెంకటచిన రాజు శ్రేష్ఠిగారు నూరు రూకల దక్షిణతో శతమానం భవతు +శతాయు” అని అమృతాశీస్సు గావించిరి. వీరే సార్దకమైన ప్రధమశాశ్వత సభ్యులు. సంఘమునకు దినక్రమమున పుస్తకములు, ఇతర సామానులును పెంపొందుచుండుటచే జవాబు దారితో గూడిన జాగరూకత గల కాపుదారీ అవసరమైనది. ప్రజాదరము అంతకంతకు పరివ్యాప్తియందు ఉన్నదని ఉత్సాహము కలుగుచుండిన మాట నిజము. కాని వచ్చుబడికున్న వెచ్చము అధికమగుచున్నది. అంత +ఆలనపాలనకును, అర్థికోషపత్తికిని అనువయిన సంఘ మొకటి మాపురవైశ్య జమిందారుడు, వితరణ వినోదియగు రావుబహదూర్ మోతే గంగరాజుగారు శీర్షికగా ప్రతిష్ఠమైనది. ఈ ప్రతిష్ఠాపనమునకు ఆ వెంకట చినరాజు శ్రేష్ఠి అమృత సంకల్పమే నిశ్చల కార్యదీక్షయే కారణమనిన అతిశయోక్తికాదు. ఆది మొదలు సంస్థను నడపుటకు ఆవశ్యకములైన సన్నాహములు జరిగినవి. అట్లు స్ధాపింపబడిన +సంఘమే నేడు ధర్మకర్తృసంఘము పేర ప్రవర్తిల్లుచున్నది. తరువాత జరిగిన తత్పరిణతిని గూర్చియు ఇంచుక విన్న వించు +కొందుము. 500 రూపాయలు పూర్తీగా చెల్లించి శాశ్వత ధర్మకర్త అయినవారు. 1930 సం॥ న ద్వాదశార్కులవలె పన్నిద్దరు. ఇందు శ్రీకారము మద్దుల వెంకట శివరాజు శ్రేష్ఠి గారే రు 500 × మీద వడ్డీ యిచ్చువారు చతుర్దశ భువనములవలె పదునలుగురు. మొత్తము ఇరువది అగుగురు. ఇట్లే క్రనూభ్యున్నతినొంది నేటికి ధర్మకర్త సభ పూర్తిగ సొమ్ము చెల్లించిన పదునారుమంది సభ్యులతోను," అంత మొత్తము మీద వడ్డీ నిచ్చు 17 సభ్యులతోను శాశ్వతపోషకులు మొదలు సహాయులు 52 సభ్యులతోను విరాజిల్లుచున్నది. మరియు ఈ సంవత్సరముననే 1860 సం. 21 అక్టుప్రకారము లేఖ్యారూఢమైనది. శుభోత్కరములైన యిన్ని సన్నివేశములకు ఆకరమైనదగుట ఈ సంవత్సరము ఈ సంఘమునకు ఉగాదిపండుగ. రు 500లు వెచ్చించి మ్యాజిక్లాంతరు నొకదానిని తెప్పించిరి. ఉద్దేశానుసారము పామఠ +జనసామాన్యమున జ్ఞానమును పరివ్యాప్తము చేయుటకై దీనిని వినియోగించిరి. ఈ సంఘము యొక్క ఊనషోడశ వక్షోత్సవము (15) +[1920 జనవరి 18, 19 వ తేదీలు] నకు అధ్యక్షత వహించిన శ్రీ కాశీనాధుని నాగేశ్వరరావుగారు ఇట్లు నుడివిరి. + +ఈ పురయువజనులు 1904 సంవత్సరమునందు కతి పయ గ్రంథములతో నారంభించిన గ్రంథాలయము పదునైదేండ్లలో +క్రమవికాసము బొందినది. ఆంధ్ర దేశము నందుగల 530 గ్రంథాలయములలో ఈ గ్రంథాలయము పుస్తకముల ననుసరించి +ఐదవదిగను, ఆదాయము గురించి ఎనిమిదవదిగను ఉండుట ఈపురవాసులైన యువజనుల యుత్సాహమునకు నిదర్శనము. యువజనుల యుత్సాహమునకు విశేష ప్రోత్సాహమొసంగిన మోతేగంగ రాజుగారు మొదలగు పౌరులు మనకృతజ్ఞతకు బాత్రులు. + +గృహ నిర్మాణము + +ఈ సంఘమునకు మోతే గంగరాజు జమీందారు గారు స్వగృహమును నిర్మించెదమనిరి. ఏలూరు పురపాలక సంఘమువారు +2000 చ.గ. స్థలమును ఉచితముగా నిచ్చిరి. ఈ స్థలమునకు మ్యునిసిపాలిటివారు కోరినట్లు అద్దె క్రింద 30 సంవత్సరముల +వరకు సం॥ 1 కి రు 100 లు చొ॥ చెల్లింతుమనియు, ప్రతి ముప్పది సంవత్సరములకు నూటికి 30 రూప్యములు మించని +అద్దె వసూలు చేయవచ్చుననియు 25-10-20 సం॥ తేదీన సంఘము తరఫున మ్యునిసిపాలిటీకి రిజిష్టరు దస్తావేజు వ్రాయించి యీయబడెను. అంతట శంకుస్థాపన మయినది, స్థంభప్రతిష్ఠమైనది. మహారాజ \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0029.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0029.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ffbb4fab17eb84c2cc5dfdb849090d9541fc02c7 --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0029.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +హిందూ యువజన సంఘ భవనము

+ +frame|center + +(Upper chamber: Library Hall)

\ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0032.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0032.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ff81ed026a8219e9df2bbaa2ed3c5ca17b6f9235 --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0032.txt @@ -0,0 +1,9 @@ +హిందూ యువజన సంఘ భవనము

+అంతర్భాగము - అర్ద్ర దృశ్యము, పఠనశాల

. +thumb|center + +(Inner side- Front Hall - Reading Room) +గర్భదేశము - నాట్యశాలావరణము - రంగభూమి.

+thumb|center + +నాటకశాల తెరమీద మద్దుల వేంకటశేషి, ట్రస్టుబోర్డు కార్యదర్శి గారి పటము అగుపడుచున్నది.

\ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0033.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0033.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4c04aa53fbf191d911a364506f6b564c0e0f965f --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0033.txt @@ -0,0 +1,24 @@ +సౌధముతో మందిరము తయారైనది. రు.15000 లతో పరిపూర్తి చేయనెంచుకొనిన భవననిర్మాణ క్రమము అర్ధలక్ష ఆరగించినది. + +జిల్లా కలెక్టరు పి.యల్. మూరుగారు భవనమునకు శంకుస్థాపనము జేసిరి. ఈ శంకుస్థాపనమయిన రెండు సంవత్సరములకు గవర్న మెంటు రివెన్యూ పన్ను క్రింద ఏడాదికి రూ 413-3-7 ల ఆధిక పుపన్ను విధించినది; రు 18000 ల సొమ్మువరకు వ్యయపరిచి నిర్మించుచుండిన భవనముపని హఠాత్తుగా ఆగిపోయినది. మితిమీరిన నిరుత్సాహము మమ్మావరించినది. ఈ పట్టున 5 సంవత్సరములు అటు గవర్నమెంటుతో, ఇటు మ్యునిసి పాలిటీతో, ఉత్తర ప్రత్యుత్తరములు సాగినవి. జప్తులే కావు, వారంట్లే కావు, చివ +రకు వేలమువరకు వచ్చినది. ఈ యవకాశమును చూచుకొని పురపాలక సంఘమువారును దావా వేసిరి. + +ఇట నొక్క చిన్న విషయము. ఈ విపత్తరంగముల మధ్య సంఘనౌక కొట్టుమిట్టాడుచున్న సమయమున, సంఘాధ్యక్షుఁడు, ఉపాధ్యక్షుఁడు, కార్యదర్శులు, కమిటీ చాలమందియు తమ బాధ్యతలను తొలగఁ ద్రోసికొనుటకై రాజీనామా మాటలు పంపిరి. ఆ పంపిన +వారిలో రాజా భుజంగ రావు, మోతే గంగరాజు జమీందారు, మోతే నారాయణరావుగార్లు గూడ నున్నారు. ఇంచుమించు సంఘము నిరాధారస్థితికి వచ్చినది. అపటున అసహాయముగా నిలువఁబడి సంఘ పరిరక్షణమే ధర్మమని నమ్మి సొంత పూచీమీద ప్రోనోట్లు వ్రాసి డబ్బు తెచ్చి సర్కారుశిస్తు చెల్లగట్టి, సంఘపాలక వర్గమును మరలగూర్చి మహావిపత్తు నుండి రక్షించిన శ్రీ ఈదర వెంకయ్యపంతులు మొదలుగా హితైషుల ఉపకారము సంఘజీవనమున నొక ముఖ్యోపాఖ్యానముగ నున్నది. + +తుద కెట్లయిన నేమి, పట్టణ స్థలముమీద ధర్మసంస్థలకు నేలపన్ను విధించు ముఖ్య సూత్రమును పురస్కరించు కొనిఎకరము 1కి రూ 1000 ల రేటునుంచి, రూ 6-4-0 కు పుచ్చుకొన్న తేదీనుంచి పన్ను తగ్గించినట్లు సె 620/30-3-27 తేదీ గల ఉతర్వు ప్రభుత్వము తెచ్చుట భగీరథప్రయత్నమైనది. భగీరథ ప్రయత్నం చేసిన మద్దుల వేంకటచినరాజు శ్రేష్ఠి గారికి అముఖమై దివాన్ బహదూరు +మోచర్ల రామచంద్రరావుపంతులు గారుసహకారము నెరపిరి. ఈ సఫలప్రయత్నులు ఇరువురును ఈ శుభవార్త మోసి కొని చెన్నపట్నము నుండి మెయిలు దిగిననాడు ఈ సంఘపక్షమున స్వాగతాద్యభినందనము లొసగిరి. 10.2-29 న నూతనభవన ప్రవేశ వైభవము కూడ జరిగినది. ఆపట్టున కవాటోద్ఘాటనకాండ మదరాసు గవర్నమెంటు హోం మెంబరు మార్టోరీబ్యాంక్సు కె.సి.ఐ.ఇ. దొరవారిచే జరుపబడినది. దివ్యభవనమును గట్టించి సరస్వతీదేవిని కాపురము నిల్పిన శ్రీ గంగరాజు జమిందారుగారి రూప పటముతో మదరాసు నుంచి వచ్చిన మార్షుబ్యాంక్సు దొరగారు పఠనమందిరము నలంకరించిరి. + +గ్రంథముల యభివృద్ధి + +కీ. శే. డాక్టరు సామర్ల కోటయ్యనాయుడుగారి వెయ్యిరూపాయల విలువగల 1076 గ్రంధములు ఈ గ్రంథాలయ మలంకరించినవి. +చిన్నం చెలమయ్య శ్రేష్ఠి బి.ఏ.గారు రు 150 విలువగల ప్రపంచయుద్ధచరిత్రను ఒసంగిరి. బొర్రా వెంకటస్వామి నాయుడు గారి +జ్ఞాపకారమై జంపన రామయ్యనాయుడు గారు 41 తాళపత్ర గ్రంథములతో ఈ గ్రంథాలయమును పూజించిరి. చీమకుర్తి కూర్మసుబ్బా +రాయుడు గారి కుమారుడు మల్లికార్జున శ్రేష్ఠి గారు అమూల్యములగు 1050 ఆంధ్ర గ్రంధములతో ఈ సరస్వతీ నిలయమును అలంకరించిరి. కృష్ణాజూట్ అండ్ కాటన్ మిల్సు సంఘమువారు సహస్రరూపికలతో ఈ విజ్ఞానమూర్తిని తాన మాడించిరి. ఎనిమిది +వందల రూప్యముల విలువగల నైతిక గ్రంథ సంపుటములతో "తిలక్ పొలిటికల్ లైబ్రరీ” పేర ఈ శారదాదేవికి తిలకము ధరింప +జేసిరి. + +రాయబారము పేర ఆంగ్ల దేశమున పర్యటన మొనర్చి వచ్చిన ది.బ. మోచర్ల రామచంద్రరావు పంతులు, సర్.కూర్మా వెంకటరెడ్డి +నాయుడుగార్లకు ఈ సంఘము ఊరేగింపుతో స్వాగత మొసంగెను. ఇంచుమించు ఈ సంవత్సరాంతముననే, ఆనవిద్యవిద్యా +సంపన్నుడని అమేయ విమర్శకదక్షుడని అంధ్రులలో గణ్యతగన్న కట్టమంచి రామలింగారెడ్డిగారు "హైందవసంఘ పునర్నిర్మాణముం” గూర్చి నిజవ్యాఖ్యానముతో ఈ సారస్వతకోశమునకు మహదాశీర్వాద మొనర్చిరి. తెలుగు సీమయందలి ప్రతిభకును, ఉపజ్ఞకును ఉదాహరణ భూతులును, ఆంధ్రవాఙ్మయము నకు హాస్యరసమను భిక్షపెట్టిన స్రష్టయునగు శ్రీ పానుగంటి లక్ష్మీనరసింహారావు పంతులుగారి అధ్యక్షప్రసంగము వలన 1922 సంవత్సరములలో ఈ గ్రంథాలయము మంగళ ఆశీస్సు బొందినది. 18 వ +వార్షికోత్సావము 1923 వ సంవత్సరములో సాధుశీలురగు శ్రీ రాజా వెంకటాద్రి అప్పారావు హద్దర్ ఉయ్యూరు వగైరా యస్టేట్ల జమీందారుగారి సాచివ్యమున జరుపబడినది. \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0034.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0034.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1adbc646c5e64bd612a352b0b8f52697b74e5516 --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0034.txt @@ -0,0 +1,27 @@ +ఆ తరువాత 1930 సం॥వరకు వార్షిక సభలు జరుగక 'పోవుటకు భవన నిర్మాణప్రయత్న విమగ్నతయే కారణమని విన్నవించు +చున్నాము. మరల 1930 సెప్టెంబరు మాసమున, ఆంధ్ర భీష్మబిరుదాంకితులగు న్యాపతి సుబ్బారావుపంతులు గారిఆధ్యక్షతను +వార్షిక సభ జరిగినది. 21-4-39 వ తేదీని తన రాజకీయ విజ్ఞానముతో విదేశీయులను నిర్విణ్ణులను చేసిన గౌ.వి.యస్.శ్రీనివాసశాస్త్రి +గారు ఈ సంఘవార్షికోత్సవమునకు అధ్యక్షులయిరి. శ్రీవారికి అభినంగన పత్రికను సమర్పించిరి. ఈ సంఘమునకు ఇది ఒక పర్వదిన మనవచ్చును. ఆసందర్భమున గ్రంథాలయముం గూర్చిన ఇద్దరు పెద్దమనుష్యుల ప్రసంగములు సంస్తవనీయములనవచ్చును. ఒకరు కన్నెమరా గ్రంథాలయ పాలకులు ఆర్.జనార్దనరావు నాయుడుగారు, మరియొకరు నరసింహదేవర సత్యనారాయణ గారు. + +ఈ గ్రంథాలయమునందలి పుస్తకములపట్టిక వ్రాతలో నుండెడిది. అది గఱికపాటి వేంకటకామేశ్వర దీక్షితులు, వేపాసత్యనారాయణ +బి.యె వకీలు మొదలగు వార్లకృషి వలన రమారమి వేయి రూపాయల వెచ్చముతో ఆంగ్లాంధ్ర సంస్కృత హిందీ గ్రంధములకు +సరియైన పట్టికలు తయారు కాబడి అచ్చుపడినవి. + +కృతజ్ఞతలు + +చేపట్టినదాది అత్యంత ప్రీతితో నీహిఁదూ యువజన సంఘమును పోషించుచు, భవనదాతగను, ధర్మకర్తృ సంఘాధ్యక్షుఁడుగను కొలుచుచున్న శ్రీ శ్రీ గంగరాజు జమీందారు గారి జీవితము, తదేక దీక్షతో ధర్మకర్తృ సంఘమునకు శ్రీకారమై, కార్యదర్శియై, పెక్కువిధముల ప్రాణమునకన్న మిన్నగ ఈ సంఘమును రక్షించుచున్న శ్రీ శ్రీ మద్దుల వెంకటచినరాజు శ్రేష్ఠి గారి జీవితము +ఈ సంఘచరిత్ర యందు మిళితమైనవి. + +1915 మొదలు 1923 సం॥వరకును అధ్యక్షపదవికి అలంకారభూతులై యుండిన రు. రా.రా. శ్రీ రాజూ మంత్రి పెగడ భుజంగరావు బహద్దర్ జమీందారు గారును, 1924 మొదలు 1933 వరకు అధ్యక్షులై సంఘము నెదుర్కొనిన క్లిష్ట సమస్యల పరిష్కారమునకు +అవసరము పడినపుడెల్ల చక్కని సలహాలిచ్చుచుండిన ది.బ.రామచంద్రరావు పంతులు గారును, ఆదినుండి ఉపాధ్యక్షులుగ +నుండి అనేక విధముల తోడ్పడుచున్న శ్రీ మోతే నారాయణరావు జమీందారు గారును ఆత్యంతము ప్రశంసనీయులు, మరియు +పెక్కేండ్లు కార్యదర్శులుగా నుండి తమపదవులు సార్ధకములగునట్లు అంతఃకరణశుద్ధియగు ఆస్థతో ఈ సఁఘమును సేవించిన ఈదర వెంకయ్య పంతులు, గ్రంధి రామమూర్తిగార్లు సంస్తవనీయులు. + +1933-34సం||కుగాను ప్రభుత్వము వారు ఇచ్చిన రు 200 ల విరాళముతో మరి రెండువందలు సంఘనిధి నుండి చేర్చి, 250 మేల్హర పుగ్రంథములను గూర్చి తెలుగున వ్యాస పరీక్షలతో వక్తృత్వపరీక్షలను గూడ జోడించితిమి. అంతట తనిసియుండక విజ్ఞానప్రపంచమునకు పౌరుల దృక్కులను ఆకర్షించుటకును, యువకులయందు అంతర్భూతమైయున్న ప్రజ్ఞావిశేషములను ప్రబోధించుటకును మతసాంఘిక +సారస్వతాది విషయములపై చర్చలు జరుప నేర్పాటు చేసితిమి. పైచర్చితాంశములలో ముఖ్యముగా పేర్కొనదగినది, “హిందూ స్త్రీలకు విడాకుల చట్టము అవసరమా” అనునది. ఈ చర్చయందు ఉభయపక్ష వాదములును తీవ్రతరముగ సాగినవని చెప్పుటకు డుదినములు వరుసగా జరుగుటయు, ప్రముఖులు పాల్గొనుటయు, వందలకొలది అబాలవృద్ధముగ స్త్రీ పురుషులు కుతూహలాయత్తులై సభ నలంకరించుటయు నిదర్శనములు, ఈ చర్చావిధానమునకు, 1933 సంవత్సరము వార్షికోత్సవమున కధ్యక్షతవహించిన శాస్త్రిగారు +ప్రసంవశమున ఇచ్చిన హితవు దిక్సూచికము, హెచ్చరికయు అయినవనియు, వారు వ్యంగ్యముగ సూచించిన దానిని ఈ గ్రంథాలయము వారు ఆనువదించుచున్నారు. ఈ సంవత్సరమున వ్యాస వక్తృత్వపరీక్షలలో గెలుపొందిన ఆయిదుగురు విద్యార్ధినులు ఉత్తమ సత్కారములకు యోగ్యలైరి. ఈ సంఘవ ర్దనమునకు రచితము లైయుండిన పూర్వ నిబంధనలకు ప్రకృతస్థితికి అనువుపడునట్లు సంస్కరించుటకై ఉపసంఘమొకటి నియుకమైనది. మార్పు జెందిన నిబంధవలును తయారైనవి, + +ప్రకృతికి గాలిపాటునుబట్టి సాంక్రామికాది తరుణ వ్యాధులు తప్పనట్లు మాయీసంఘ వ్యవహారము అందుకు అప్పుడప్పుడు విషవాయువులు వీచుచుండినననుట విజమే. కాని నిరోధకాది నివారణ చికిత్సలతో సంఘము ఒక విధముగ ఆరోగ్యముగనే కాలక్షేపము చేయుచున్నది. ఇందునకు సంఘ శ్రేయమునకై పాటుపడెడు మాన్యులరక్షణమే కారణము. + +1984 సంవత్సరము వార్షికోత్సవము ఆంధ్రభాషాభిజ్ఞులలో నొకరుగా నెన్నదగిన మా ప.గో. జిల్లా ట్రెజరీ డెప్యూటీక లెక్టరు మ.రా.శ్రీ +మరూరు లక్ష్మీనరసప్ప యం.ఏ. గారు అధ్యక్షత వహించి నిర్వహించుటయేగాక, యెల్ల విధముల ఈ సంఘమును గొలుచుచున్న మద్దుల వెంకట \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0035.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0035.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cc7e9401805b6fd2f6bf784f6bc7c4b50a7c4a23 --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0035.txt @@ -0,0 +1,30 @@ +చినరాజు శ్రేష్ఠిగారి రూపపటమును గ్రంథాలయ భవనమున ప్రదర్శించిరి. + +ఈ సంవత్సరాంతమున మదరాసులో జరిగిన తొమ్మిదవ అఖిల భారత గ్రంథాలయ మహాసభకును పదు నేడవ ఆంధ్ర గ్రంథాలయ మహాసభకును, ఈ సంఘ పక్షమున కార్యనిర్వాహక సభ్యుల సేకులును, కార్యదర్శి నరహరశెట్టి రంగారావుగారును, భాండాగారాధిపతి +పా. సత్యనారాయణమూర్తి బి.యె.బి.ఇడి. గారునూ ప్రతినిధులుగా వెళ్ళి ఉభయసభల కార్యక్రమము నందును ప్రాముఖ్యముగా పాల్గొనిరి. ఆన్చొత్తింపబడిన నివేదిక అసుభాముఖములఁ జదువబడెను. ఈ సంఘ భవనము యొక్క వివిధరకముల పటములు గ్రంథాలయ ప్రదర్శనముకు పంపబడెను. + +ఈ సంఘము సాగించుచుండిన కృషివలన వణిగ్వర్గము నందు అంకురించిన గ్రంథపఠనాభిరుచిని పురస్కరించు కొని నడిబజారులో పఠనాలయ శాఖ యొకటి 1932 సంవత్సములో నెలకొల్పబడినది. నాటి మొదలు నేటివరకు నిరంతరాయముగను ప్రోత్సాహకరముగను నిర్వర్తింపబడుచున్నది. + +నౌకరులు + +ఈ గ్రంథాలయమునకు ప్రతి నెలకును రు 90 ల జీతము మీద 4 గురు గుమాస్తాలును 3 గురు బంట్రోతులును గలరు. + +ఫలశృతి + +వింటిరిగదా ఈ సంఘచరిత్రము! సంగ్రహముగా నివేదించిన ఈ సంఘజీవిత పరిణామములను బట్టి నడుమ నడుమ నలమితొలఁగిన అవాంతరముల కేమి గాని, మొత్తముమీద గ్రంథాలయాధి పఠనమందిరముల ద్వారా సంఘౌద్దేశములు కొన్ని యేని నిర్వర్తింపఁబడుచు వచ్చినవి. మన రాజధానియందు అధవా మన తెలంఁగు సీమయందు సర్వాంగ సౌష్ఠవములయిన గ్రంథాలయములలో ఈ మాసంఘము మొదటిది కాకపోయినను రెండవదిగా నైన ఎన్నుటకుఁ దగిన లక్షణములు గల్గియున్నది. కాని 1920 వ సం. వార్షిక సభాధ్యక్షత వహించిన వదాన్యమూర్తి కాశీనాధుని నాగేశ్వరరాయడు, ఆకరములం చూపుచు రాజధాని యందలి ఉత్తమ గ్రంధాలయములో ఈ +గ్రంథాలయమును పంచమసాయి కెక్కించి నిజవాత్సల్యమును వెలువరించిరి. ఆయమృతవాక్కు నాధారముగఁగొనీ నాటికీ నేటికి పదునైదేండ్లు గడచినవి కాన అద్వితీయమని చెప్పనగును. + +గ్రంథముల సంఖ్య పండ్రెండువేలను దాఁటినమాటనిజమే. ఇందు అపురూపములైన గ్రంథములును పెక్కుగల వనుటయు నిజమే. +ఇటు గ్రంథాలయమునను, అటు పఠనమందిరమునను పఠితల సంఖ్య మిక్కిలి ప్రోత్సాహకరముగ నున్నదనుటలో అతిశయోక్తి +లేమియు నిజమే. చందాదారుల పట్టిక పెరుగుచున్నదనియు చెప్పికొనుటకు సంతోషమే. సంఘము చూపుచున్న సేవాపరాయణతను పెరిగిన దనియుఁ దెలుపుటకు బట్టి ధర్మకర్తల సంఖ్య ఉత్సాహమే. కాని ధర్మకర్తల దాననిధినుండి రావలసిన వడ్డీయందు సగముకూడ +సక్రముముగా వచ్చుట లేదు. చందాల మూలకముగ ప్రతి నెలకును రావలసిన ఆయమున సగమువంతు వసూలగుటయు చాల కష్టమగు చున్నది. మంచి పుస్తకములు పదుగు రపేక్షించునవి పట్టుకొని వెళ్ళెడు వారిలో చాలమంది నెలల తరబడి వాపను చేయుట లేదు. వాపసైన వానిలో కొన్ని శిధిలావస్థు నొంది యుఁడును. అగులు పుచ్చుకోనిన పుస్తకములను, ఎట్టి యమూల్యములైన వైననుసరే. ఇచ్చు నలవాటే లేని మహానుభావులు కొందఱు, పోగొట్టిన పుస్తకమునకు వెల ఇచ్చువారును గలరు గాని, అప్పుడే వాపసు చేసి నామని ఆసులుకే ఎవరు పెట్టు పెద్దలే ఎక్కువగా నున్నట్లు లెక్కలు తెలుపుచున్నవి. + +ఇట్టిధార్మిక కార్యమునఁగూడ అధికార వ్యామోహము పీడించుట వలన అప్పుడప్పుడు కలఁతలకు కొంత ఈపాలక వర్గమున తావేర్పడు చున్నదా? అనిన ప్రశ్నమునకు, లేదని చెప్పదగిన భాగ్యము లేదు. + +సరి ఇట్టివాని కేమి పోనిండు ఈ రోజులలో సంఘర్షణల-సొలుగాని సంస్థలు ఎన్ని? కేవల సేవామాధుర్యలోలురు ధర్మైక దృక్కులు +కొందరు లోటుబాటులను బాళించుకొనుచుండుటచే కొన్నియలజడుల కెడమిచ్చినను మొత్తముమీఁద సంస్థలు నిరపాయముగనే నడచుచుండును. + +భరత వాక్యము + +అమెరికా సంయుక్త పరగణాల నుండి ఖండఖండాంతరములయందు ప్రశస్తి గాంచిన కార్నీ జియజ్ లైబ్రరీని ఉదాహరణ భూతముగ నుంచుకొని ప్రపంచమున కంతకు గాకున్నను కనీసము భరతవర్షమున కంతకును అద్వితీయ మనుపించునంత స్థితికి ఈ సంఘమును గ్రంధాలయమును వృద్ధిపొందింప వలయునని యువ్విళులూరుచున్నారు. భాషాభిరతులు వదాన్యవినోదులు తలంచిన అదెంతపని? +ముఖస్తుతిగా భావింపకుందురు గాక! ఆమో తేగంగరాజు జమీందారు వంటి దాన శౌండుఁడు మఱోక్కమాఱు ఈ \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0036.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0036.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..01dd4c9f7831d756886c6838142a9a13b10d325c --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0036.txt @@ -0,0 +1,10 @@ +సంఘమువైపు కటాక్షముం బఱపెనా చాలును. భారతవర్షమున నిరుపమానమగు గ్రంథాలయము ఏలూరు కన్న దన్నమాటె, కేవలము అమూల్య గ్రంథములచే అల్మైరాల నలఁకరించుటే గాదు - పెద్ద పిన్న తారతమ్యములు లేక ప్రతి పల్లెయ౦దును ప్రతి యింటి గుమ్మమునను సరస్వతీ దేవతను ప్రతిష్ఠింపవలయును. పర్ణకుటీరములు మొదలు ప్రభువుల సౌధోపరిభాగముల వరకు సరస్వతీదేవి తాండవింపవలయును. ఐతిహాసికాది సమస్త విషయముల పరిశోధనలకును శరణ్యమిదియే యనిపింపవలయును. + +ఆస్తి + +ఈ గ్రంథాలయమునకు రు 50,000 లు ఖరీదు చేయు భవనము రు 17,306-14-6ల గ్రంథములు, రు 6429-49 ల సామాను, +300-11-3 ల ఇతర సామానులు, బహుమతులు వగైరాలకై రొఖము రూ 899 లు వగైరాలు 92 వేల ఆస్థి గలదు. + +

+ +

\ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0038.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0038.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9b871e3c9846cafa3f81080621b6eb0e30383a9a --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0038.txt @@ -0,0 +1,18 @@ +ములు వేలకొలదియప్పుల పాలగుటయునొకప్పుడు ముద్రాయంత్రమునే యమ్ముకొనుటయు సంభవించెననిన, ఆశ్రయమేలేని +గ్రంథకర్త లీయాఁధ్రభూమీలో బ్రతుకు టెట్లు ! ప్రభువులగుచుండు ప్రజలు గ్రంథకర్తల నేలుదురా? చూతముగాక. విమర్శ +యందుండు సంచికలో శ్రీవిమర్శాదర్శకనడకుదుటి వీర రాజకవిగారు భాగవతములోని “ఇమ్మనుజేశ్వరాధములకిచ్చి" యను పద్యము ప్రక్షిప్తమని నిరూపించి పోతనకును రావుసింగమభూపాలునకును గౌరవము నిలుప బ్రయత్నించినారు. ఇది సత్ప్రయత్నము. వీరీ ప్రయత్నమున కృతకృత్యులై రనియే దోచుచున్నది కావున వీరి నభినందించు చున్నాము. ఈ పత్రిక వార్షిక మూల్యము రు.1-2-0 లు. విడి ప్రత్రిక 0-1-6. + +వినోదిని

+ +మార్చి సంచిక యధాపూర్వంగా శృంగారరస భూయిష్టమయి యున్నది. దుర్వ్యసనం (త్రాగేభర్తకు తాగడం ప్రోత్సహిస్తేనేగాని +సౌఖ్యం పొందలేని యిల్లాలి కధ), మాయబజారు (టక్కరుగా బాతుకోడిగుడ్లు విలాసవతి బుట్టలో పడవేసి దానిమానం తీయనెంచిన విటపురుషుని కథ), స్త్రీ హృదయం (మొదట రంకుమగని వలచి పిదప తన మగనితో మచ్చికై రంకుమగనిని రచ్చ కెక్కించిన స్త్రీ కధ), పిల్ల పిచ్చి (వీధులవెంబడి విటత్వం ఫలిస్తుందని విటుడై తిరిగే విద్యార్ధికథ-క్వీ౯ మేరీ కళాశాల మీద వానిచేత కారుకూత కూయిస్తూ), బ్రాహ్మణీకం (విధవను వలచి కడుపుచేసి వివాహమాడి దానిని తిప్పలు పెట్టిన బ్రాహ్మణుని సశేషం కథ) ఇత్యాదులను +వాడుక భాషలో అనర్గళంగా ఈ సంచికలో క్రుమ్మరించినారు. మానవ ప్రపంచములో లేని అత్యూహలుగాని అత్యుక్తులుగాని ఇందులో +లేవన వచ్చునేమో. స్వభావవిరోధం కూడ చేయలేదన వచ్చునేమో. కాని దుస్స్వభావజన్యములగు చిత్త వికార వర్ణనములు, నీతికి +అలవాటు పడని నీచస్వభావములను సంస్కరించుటకు బదులు అధోలోకమునకే ఎక్కువగ లాగికొని పోవును. పచ్చి బూతులు, బండ +పల్కులు లేకున్నంతమాత్రము చేత సద్భావ వికాసమును వ్రాతలు పురికొల్ప జాలవు. పూర్ణమగు నీతిపరుడుగాని, పూ ర్ణమగు అవినీతి పరుడు గాని ప్రపంచమున లేరు. నీతిపాబల్యమున్న ప్రకృతి నీతిపరము. తద్వ్యతిరేక మవినీతిప్రకృతి. అందుచేత దుస్వభావ వర్ణనమే ప్రముఖము చేసేనప్పుడు నీతివిరోధంకాక తప్పదు. పామరజన వశీకరణేచ్ఛతో అట్టిపధకం వేసికొనడం హార్షింపదగిన మార్గంగాదు. రాముడు లేని రావణసృష్టి వాల్మీకి చేసియుంటే వాల్మీకి ఉత్తమ కవియై యుండడు. మావిమర్శ కాక్షేపణ కలదు. నాటి గాధలు గొప్ప పురాణాలు; +నేటి కధలు చిరు కథలు, అనైతిక దృష్టి యిందులో పెట్టి కథను పెంచితే కళ చెడుతుందనడ మీయక్షేపణ. ఇది సరి యనరాదు. +మూడు ముక్కలలోనే దోషమూ ఇముడ్చవచ్చును, గుణమును ఇముడ్చ వచ్చును. ఇది చేసిననాడే మనది మానవత్వం. అది చేసిన నాటిమాట పదిం బదిగ చెప్పవలెనా ? + +గృహలక్ష్మి

+ +\గృహలక్ష్మి ఈ మార్చి మాసముతో తోమ్మిదవ సంవత్సర మారంభించినది. ఇందులోని వ్యాసము లెప్పటివలెనే చక్కగనున్నవి. త్యాగము అను చిరుకధ చదువందగినది. దీనితో గూడ “స్వయంకృతాపరాధమా"! “రాత్రి రాత్రే, పగలు పగలే” “మంచిమార్గం” అనుమాన పిశాచం" అనే ఇతర కథలును కలవు. ఇందులో నొకటి సశేషము. కేశవ చంద్రసేనుని మాతయగు శారదా సుందరీదేవి జీవితము ప్రక \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0040.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0040.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ecd9db138c4f2ac7c735b0d9fa04d253180dc484 --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0040.txt @@ -0,0 +1,24 @@ +32 + +చ్చారణము, ఈత, ఇన్నియు స్త్రీల యారోగ్యమున కుపకారులనియు స్థిరపరచబడినవి. జల చికిత్సా విధానము శీతలోదక సర్వాంగ +తడికట్టు చిత్రములతో గూడ సుగమముగా వర్ణితమైనది. దేహవ్యాయామ పాఠములలో మూడవ పాఠమున కాళ్ళ కండరముల యభి +వృద్ధిని గురించి కథ సాగించిరి. విశ్వేశ్వరం గ్రామమున్సిఫ్ తమ 12 ఏండ్ల బాలికకు మోర్తోట యోగాశ్రమమున కలిగిన ప్రకృతి +చికిత్సవలని మహారోగ్యఫలమును గురించి యు కొరిపెల్ల వెంకట్రామయ్య చౌదరి గారు ఉపవాస చికిత్సవల్ల తమకు గలిగిన +ఆరోగ్యఫలమును గురించియు, ఏర్లగడ్డ రాఘవయ్యగారు తాము పాముకాటుకు చేసికొనిన చికిత్సను గురించియు స్వానుభవ లేఖలను +వ్రాసిరి. ఈకడపటి చికిత్స తెలిసికొనగోరువారనేకు లుందురు. కాన వివరింతుము. చౌదరిగారికి 24 కట్లుకలిగిన పాము, ఎడమకాలు +నాల్గవ వ్రేలిని కరచినదట. ఆభాగము పైన కట్టుగట్టిరి. నీటితో కలిపిన మట్టిపట్టీని పైభాగము వరకును వేసిరి. ఇట్టివి మూడుపట్టీలు పదినిముసముల కొక పర్యాయము వేసిరి. తరువాత దేహమంతటను చక్కగా ఆవిరిపట్టి చన్నీటిస్నానముచేసిరి. పిమ్మట అరగంట తొట్టిస్నానము. పిదప వ్యాయామము. నీలిరంగు సీసానీరు పావుగంట కొక యాన్సు చొప్పున మూడు అవున్నుల సేవన. పిదప +ఎనీమా, ఆ దినము అనగా ఒక రాత్రి మరుసటి దినము ఉపవాసము. తజ్ఞు లీచికిత్సలోకల్గిన పరివర్తనములు శాస్త్రీయముగా +విమర్శించుట బాగు. + +భారతి

+ +శ్రీ దేశోద్ధారక కాశీనాథుని నాగేశ్వరరాయల ఆంధ్ర భాషా సేవయందొక యపూర్వాంగంగా ప్రకటిత మామాసపత్రిక యిది యనడం +లోకము చక్కగా నెరుగును. విమర్శనలో నుండు సంచిక, 120 పేజీలుగలది. ఇందు శ్రీ తలిశెట్టి రామారావుగారు ఆంధ్ర నాయకులకు సంబంధించిన రెండు వికటచిత్రములు వ్రాసిరి. అందులో నొకటి “ఆంధ్రనాయకులు కొత్త ‘పోజు'తో ఆంధ్రమాతనుజూచి, 'ఒసే +దూరంగా పో; దగ్గరకు రాకు; మేము మడిగట్టుకున్నాం" అనే వివరణకు పైగా ప్రకటితమైనది. 'భారతి'ని చదివి మూయడముతో +'భారతి' ఈ నాయక త్వానికి తోడ్పడుచున్నదే యనుచింత కలిగింది. ముఖ చిత్రంలో తెలుగునకు ప్రాధాన్యం తప్పిందనడం గోచరించింది. హిందీయక్షరాలు 'భారతి' యను మూర్ధ మలంకరించినవి. 'తెలుగక్షరాలు' క్రింద చిత్రంలో రంగులలో ఇమిడి +పోయినవి. తలిశెట్టి రామారావు తెలివి నిజముగా గొప్ప చేయన్పించింది. మరియొక పర్యాయము సంచికలోనికి దృష్టి ప్రవేశ +పెట్టితిమి. బొడ్డు బాపి రాజుగారి “దేవ"! అగ్రస్థానాన నున్నది. కవిత్వము చక్కనిదే కావచ్చును. గాని 'జనుప్వాధజీవి'ని +క్రమ్ముకొన్న యంధకారమున కీప్రధానస్థాన మేలనా యనుపించినది. తరువాత పుట త్రిప్పితివిగదా! శ్రీ చల్లపిళ్ల వెంకటశాస్త్రిగారు +తమ 'కర్మము కాలి' తమకొక విమర్శకుడు దాపరింపగా 'ఇంత చెత్త ప్రసంగము వ్రాయవలసివచ్చినది' అని వ్రాసిన పది +పేజీల వ్యాసము (ఇట్టి వానిలో మూడవది) దృగ్గోచరమైనది. విఖ్యాత పురుషులను విమర్శించువారు వేలుందురు? అందరికిని +ప్రత్యుత్తర మీ విధమైనది కురిపించకపొతే లోకమునకు నష్టమా ? తమకు న్యూనతా ! పత్రికలకు విషయము కరవా ! శాస్త్రులవా రేలయాలోచింపలేదోయని మెరపు మెరసినది మా మెదడులో. ఇంత గ్రంధమున్నది, కథ లెన్నియున్నవోయని వెదుకగా రెండేయని తేలినది. \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0041.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0041.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3bf015ce59060e4eade572307fe791ac160569ef --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0041.txt @@ -0,0 +1,13 @@ +మండలి +సంతోషం కలిగినది “కర్మబద్ధులు”“తప్పెవరిది* నిరూపించిరి అనునట్టివి. అహోబిల పండితుడు కాశీభట్ట బ్రాహ్మయ్య శాస్త్రుల వారి జీవిత చరిత్రలు రెండు వ్యాసములలో వివరింపబడినవి. “రసాభాసము”, “నరసభూపాలీయము” నను సారస్వత వ్యాసములు గలవు. 'రసాభాస' వ్యాసకర్త తెలుగున వ్రాయుచుండుట మరచినట్లు తోచును. తిర్యంగ్మ్లేచ్ఛగతరతి, బహుసక్త యోషద్గతరతి వర్ణనములు రసమేగాని యాభాసకాదని సిద్ధాంతీకరించు పాండిత్యప్రదర్శనమే ముఖ్యముగా గణించి వ్రాసినట్లున్నది. ఈవ్యాసకర్త తనయూహచే +జగన్నాధ పండితుడు తనమతము వాడని నిరూపింప జూచుటచింత్యము, వీరడిగిన ఈ కింది ప్రశ్న నడిగి శాస్త్రవాదము చేయక యుండియుందురేని ఆలంకారికు లేమి జవాబిత్తురో చూచి యుండవచ్చును. + +“దక్షిణనాయకున కనేకనాయి కానురాగము వర్ణితమైనప్పుడు రస మగుచుండ నాయిక కట్టి యను రాగము (బహునాయకాను రాగమన్న +మాట) వర్ణించిన రసమేల కాగూడదు?" + +నరసభూపాలీయమును గురించిన వ్యాసము మిక్కిలి చదువఁదగినది. మూలమగు ప్రతాపరుదీయము నుండి మూర్తి' ఎచ్చటెచ్చట +నెంతెంత మారుపడినాడో దానిచే కలిగిన దోషములెట్టివో ఈ వ్యాసమున పూసగుచ్చినట్లు వివరించిరి. నరస భూపాలీయమును అచ్చు వేయుటలో ప్రకాశకులు చేసిన యపచారములను నిరూపించిరి. "తెలంగానా శాసనములు” విజయనగర (హైదరాబాదు శ్రీ లక్ష్మణరాయ పరిశోధక వారి ప్రకటనము) సామ్రాజ్య తృతీయ వంశ చరిత్ర పరిశోధనలు (మదరాసు విశ్వకళాపరిషత్తు ఇంగ్లీషు ప్రచురణము) కాంగ్రెసుచరిత్ర (ఇంగ్లీషు - తెలుగు) అను గ్రంథముల దీర్ఘ విమర్శలు వేరు వేరు వ్యాసము లందుగలవు. "తెలంగానా” శాసనముల విషయమై శ్రీ శర్మగారు కొంచెము కఠిన విమర్శయే చేసిరి. గ్రంధకర్తపై అభిమాన మెక్కువగల విమర్శకు డెంతపక్ష పాతము చూపనగునో యను విషయము కాంగ్రెసుచరిత్ర విమర్శయదగుపించును. 373 వ పేజీలో (ఇంగ్లీషు) గ్రంథకర్తగారు, సర్ తేజ్ బహదూరు సప్రూను +గురించి 'ఇట్ సీమ్సు’అను పదములతో నొక యపోహ వేయగా, విమర్శకుడు గట్టిగా బల్ల గ్రుద్దిసప్రూ 144,108 వ శెక్షనులను కనుగొని వానిని మూలనుండి ముంగిటికి తెచ్చిరనివాసిరి, ఓప్తికతో విమర్శకుడు 111 వ పేజీ చూచునేని కడచిన శతాబ్దములోనే 144, 108 న +సెక్షనులు రాజకీయనాయకుల నిర్బంధమునకు వినియోగింపబడెనని స్పష్టముగా గ్రంథకర్తయే వ్రాయుట కాన్పించును. +ఇతరోదాహరణములు ఈ గ్రంథమున కలవు. ఈ భారతి సంచికలో ఇతర వ్యాసములును గలవు. అందు మిక్కిలి యాకర్షకమైనది తలిశెట్టి రామారావుగారి జావాయందలి ప్రతిమా నిర్మాణము. ఇది వారి వ్యాసావళిలో 8వది, కడపటిది. ఇందులో వర్ణితమైన భారతీ యాంధ్ర +ప్రతిభ మన కుత్తేజకరము. \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0042.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0042.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..75a4ee0a50c637856bde4a0752f6958cebf987ee --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0042.txt @@ -0,0 +1,84 @@ +42 +గ్రంథ విమర్శ +స్మృ తికాలపు స్త్రీ +లు +బ్ర, శ్రీ. జటావల్లభుల పురుషోత్తము ఎమ్.ఏ గారు +(ఆంధ్రగీర్వాణ విద్యాలయమున ప్రిస్సిపాలు, కొవ్వూరు) +తొలుత వేద కాల స్త్రీలు ' అను గ్రంధమును వ్రాసి లోక +సామాన్యముగ నందించిన విషయము లమూల్యములు గదా! +ఆ లేఖినియే యిపుడు స్మృతికాలపు స్త్రీల చరిత్రమును +జిత్రింపగలిగినది. శ్రుతిస్మృతిసమన్వయమున నిక లోపము +రాదని హరింప నయ్యెడిని. +అర్యమత సాంప్రదాయములలో వివాహవిధి' యెంత +ముఖ్యమో అంతక్లిష్టమైనది. "శ్రుతిశ్చభిన్నా స్మృతయశ్చ +భిన్నా ” అన్న ట్లొకయఁశమును నిర్దారించుట కెన్నో +మతాంతరములమూలసూత్రములు సమన్వయింప వలసి +యుడు. నే డార్యావర్తమున నావరించిన యన్ని +దారిద్య్రములతోఁ బాటు గ్రంథదారిద్య్ర మొకటి. +ఆర్యమతముల పూర్వోత్తరములఁ జర్చించి యిద మిత్థ +మని యొక నిర్ణయము సేయుట కష్టతమముగాఁ గన్పట్టు +చున్నది. ఇంత చేసినను వినిపించు కొనెడి యా సిక +భావము ప్రజలలోఁగఱ వగుచున్నది. అట్టిస్థితిలోఁ గల +దానితోఁ గాల క్షేపము చేసి, అంతలోనంతదారి గల్పించి +సరియగు సమన్వయము చేసి, తామొకటి హృదయమున +నిడుకొని యాసిద్ధాంతమునే సమర్థింప, స్మృతివాక్యముల +కరాంతరములఁ గల్పింపక, వితండవాదమునకుఁ జొరక, +విషయమును జనసామాన్యమునకు బోధించుటయే ప్రధాన +ముగా నెంచి చేసిన గ్రంధకర్తల రచనాపాటవ మాదర్శ +ప్ర్రాయమనుట కానందము గలుగుచున్నది. ఇట్టి నిష్పక్ష +పాతవిమర్శన శైలి యిప్పటి కాంధ్రులలో కొద్ది +మాత్రమే గోచరించినది. +Q +మందిలో +సంఘసంస్కారులను పేర శ్రుతిస్మృతుల కర్ధాంతర +కల్పనము సేయు నొక తెగ యీనాడు దేశమున బయలు +దేరినది. వాని ప్రతికూల వాదఝంఝామారుతమున నార్య +జాతీయమత ధర్మవృక్షము కూకటివేళ్లతోఁ గదలిపోవు +చున్నది. ఆర్యుల విజ్ఞానాదర్శము భగ్నమై శాంతి, యైక +మత్యము చెడిపోయెనని యెఱుంగక, ధర్మశాస్త్రములఁ +దిద్దినచో నైకమత్య మేర్పడుననియు, పాశ్చాత్యులలోఁ +గూడ కొంద ఱంగీక రించిన ఆర్యవైవాహిక సూత్రముల +దుడిచి పెట్టినచో, వీర్యవంతులగు బిడ్డల భారతజనని కను +ననియు, దేశమునఁ బ్రాతినిధ్యము వహించి రాజ్యము +చేయుచున్నవి. అధిక సంఖ్యాకుల బలమే బల మనుచు, వారి +కనుకూలము గాఁ బండితులగువారు కూడ భావముల మార్చి, +విరుదార్దములఁ జెప్పుచున్నారు. తమలో ఘనీభవించిన +భావముల కనుకూలముగధర్మశాస్త్రగ్రంధముల నన్వయించి, +వాని గౌరవము చెఱచుటకంటే, తమ విధానము కాలమాన +మున సఫలమైనదిగా నమ్మి ప్రచారము చేయు భారత +జాతీయనాయకులు కొందరున్నారు వారిప్పటికిఁ బ్రశం +సార్లు లే.ఇట్టి స్థితిలో శ్రీపురుషో త్తము గారు తమ గ్రంధమును +బండిత సామరు లెల్లరును సామాన్యముగా గ్రహింప +వలసినవియు, ప్రకృత కాలప్రవాహమున నూగులాడు +జీవయాత్రా విధానమున నిదమిత్థమని నిర్ణయించు కొన +వలసినవిగా వాకొన్న యీ క్రింది యంశములు గమనార్హ +1. వివాహవయస్సు +2 వ అధ్యాయము +II. వివాహవిధానము 4వ అధ్యాయము +III. పునర్వివాహము. +ములు. +IV. గౌరవము. స్వాతంత్య్రము +V. విద్య. +ఇందొక్కొక్క దానిలోని సారమును చదువరుల +సౌకర్యమున కిట వివరింతును. +I వివాహవయస్సు. +8 +పురుషున కుపనయ మెట్టిదో స్త్రీకి వివాహవిధి యట్టిది. +బ్రాహ్మణున కుపనయనమయస్సు 8 సం॥క్షత్రియునకు 11 +సం॥ లు, వైశ్యునకు 12 సం॥లు. స్త్రీకి వివాహమే యుపన +యనమువంటి దగుచో నావయస్సుననే వివాహము చేయ +నగును. +II నారదుఁ డొక్కఁడు మాత్రము ప్రధమరజస్వలా +నంతరమున మొదటి పదు నారుదినములలో వివాహ సంస్కా +రము చేయనగును, అంతకుఁ బూర్వము వాగ్రూపముగా +వరుని యోగ్యతలఁ బరీక్షించి, దానము చేయవలెను.! +అనెను. దీని బట్టి దానము వేరు, వివాహము వేరు. రెండిఁటి +కని నడుమ కొంతకాలము వ్యవధియున్నట్లు స్పష్టము. ఈ +విషయమున ననుకూలించు ధర్మశాస్త్రము లింకఁ గానరావు. +వశిష్ఠుఁడు, గౌతముఁడు, పరాశరుఁడు, యమసంహిత, +సంవర్త సంహిత,యాజ్ఞ వల్కృస్మృతి, రజస్వలానంతర వివా +హముల నొప్పుకొనవు. యమస్మృతి, పరాశరస్మృతి +స్త్రీకిఁ పండ్రెండవ యేడు రాక పూర్వము వివాహము +చేయవలె ననుచున్నవి. +14 +> \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0044.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0044.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b89aa43d227c07830bd5cca2881e7c4669f18bd8 --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0044.txt @@ -0,0 +1,64 @@ +44. +ప్రణవము ఇంద్రియాతీతమా? +(కల్లూరి వీరభదశాస్త్రిగారు.) +మన తెలుగు దేశములో అక్షరాభ్యాసము +చేయునాడే బిడ్డలచేత ఓంనమఃశివాయ సిద్ధంనమః +అని అనుపించడము ప్రత్యేకాచారము. ఇవియే +మొదటియక్షరములుగా నేర్పుటయు పూర్వపు +పద్ధతి. భారతభూమియం దితర ప్ర్రాంతములలో +నీయాచారమున్నట్లు గాన రాదు. అక్షరాభ్యాస +ముతో నుపక్రమించిన యీ ఓంకారమును మన +దేశములోని ప్రతిపురుషుడును జీవితాంతమువరకు +మంగళాచారముగా అభీష్ట కార్యముయొక్క నిర్వి +ఘ్న సమా ప్తి కొరకును, ఆధ్యాత్మిక లక్ష్యసంప +కొరకును వినియోగించుకొనుచున్నాడు. ఓన +మాలు దిద్ద బెట్టునప్పుడు మొదట, చెవినిబడిన +ఈ యోంకారము బ్రహ్మోపదేశమున అనగా +నుపనయనమున- వేద వేదాంగాది +' +విద్యాభ్యాస +ప్ర్రారంభమున జ్ఞానవిజ్ఞాన సాధనకు నిరంతర +జ్ఞానవిజ్ఞానసాధనకు +ముచ్చరించి యుపాసింపదగిన మహామంత్ర బీజ +ముగా నేర్పడుచున్నది. +అడుగడుగునకు చెవి నిల్లుగట్టుకొని ధ్వనించు +నీ ఓంకారమును గూర్చి ఆర్యమతాభిమానులు +తెలిసికొనుట యవసరము. ఉపనిషత్తులలో ఓం +కార మే బ్రహ్మయని మన పెద్దలు ఘోషించినారు. +కాని ఈ 'ఓం'కారమునకు వర్గము చెప్పునప్పుడు +భేదాభిప్రాయములు కలిగియున్నవి. నాదబ్రహ్మ +మునుపాసించువారు పలువురున్నారు. వారు 'ఓం' +కారము, పాణము(వాయువు), అనలము, (అగ్ని) +వీనిసం యోగముచే బుట్టునందురు. అనాహత +స్థానమున స్వప్రకాశమై శబ్దించునందురు. ఇదే +పరసాదము, పరమాత్మయందురు. దీనికి శ్రుతి +వాక్యము విరోధముగనున్నట్లుతోచును, వినుడు, +“యోవేదాదౌ స్వరః ప్రోక్తః వేదాం +తేచ ప్రతిష్ఠితః తస్య ప్రకృతిలీనస్య “యః పరస్స +మహేశ్వరః.” +ఏస్వరము వేదముల మొదటను, వేదాం +తములందును నిలుపబడినదో. అది • ప్రకృతిలీన +మైనది. దానికిఁ బరుడైనవాఁడే మహేశ్వరుఁడు. +(పరమాత్మ) +ఇందు వేదాది వేదాంతముల ప్రతిష్ఠితమైన +శబ్దము - అదియే ఓంకారము అథ వాస్త్రణవము- +ప్రకృతియందు లీన మైనదని చెప్పబడినది. పర +మాత్మ ప్రకృతికి అతీతుఁడు. ప్రకృత్యతీకమును +ప్రకృతిలీనమును నొక్కచేయనుట బొత్తుగా +సరిపడదు. +ప్రకృతిలీనమగు దానికంటె పరమైన దే +యాత్మయనుట సిద్ధాంతము, “ఓమిత్యేకాక్షరం +బ్రహ్మ”యని మనము +మనము దినమును ఉచ్చరించు. +చున్నాము. ఇతి శ్రుతి వాక్యముగదా! దీని గతి +ఏమి ? యని విజ్ఞులు ప్రశ్నింపగలరు. +ఏమి +శ్రీశంకరులవారే దీనికి ప్రత్యు త్తరమిచ్చిరి. +దాని యనువాదమును వినుఁడు. కర్మపరతంత్రు +లగువారు ఓంకారమును తొలుత నుచ్చరించియే +కర్మ లాచరింతురు. ఈ విధముగా చేసిన నే +ఫలముగల్గునని విధినిబద్ధము. తద్వారా +ప్రయోగ మభ్యాసబలముగలది యగుచున్నది. +అట్టివారు బ్రహ్మోపాసనాస్థితికి వచ్చినపుడు +ఓంకార లక్ష్యమును విడచి ఆత్మవస్తువును పరిగ +హింపనేరరు. ఆ స్థితియం దీ రెంటికి న భేదమును \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0046.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0046.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a97a1e33658e42209b467cc81bb16d5d34a5ad35 --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0046.txt @@ -0,0 +1,23 @@ +పై శీర్షిక యొక వింతగా తోచవచ్చును. గుడ్డివారలకు గ్రంథాలయములా? యని. కాని మనకు ఆశ్చర్యముగ తోచునది ఇంగ్లండు అమెరికా దేశములలో కార్యరూపము దాల్చినది. అనేకులు అంధులు మేలు పొందుచున్నారు. ఇచ్చటనో కళ్లతోపాటు అన్ని అవయవము +లుండీయు కోట్లకొలదిగ నిరక్షరకుక్షులై తమ జీవితమును నిరర్ధకముగ గడుపుచున్నారు. + +'ఇంగ్లండులో, నేషనల్ లైబ్రరీవారు అంధులకై ఎత్తుపల్లములుగల పుస్తకరూపమున సలుపుచున్న సేవ ఎంతయు ప్రశంసనీయము. +ఈ సంస్థ 1882 వ సంవత్సరమున స్థాపింపబడినది. ఆ గ్రంథాలయాధికారుల నిరంతర కృషివలన గ్రుడ్డివారల కుపయోగపడు +పుస్తకముల యుత్పత్తి అధికముగ సాగుచున్నది. 25 సంవత్సరముల క్రిందట 1,000 పుస్తకములసంఖ్య నుండి క్రిందటి సంవత్సరమునకు 1,85,000 అంధుల పుస్తకములు వృద్ధినందినవి. ఈ పుస్తకములలో అక్షరములు ఎత్తుగనుండును. వీటిని చేతితో తడుముట ద్వారా నేత్రాభావుడు చదువగల్గును. ఈ అక్షరములు రెండువిధములు 1. బైలీ అక్షరములు 2. మూన్ అక్షరములు. బైలీ అక్షరముల పుస్తకము సాధారణపు గ్రుడ్డి చదువరులకు పనికి వచ్చును. మూన్ అక్షరములు పైరకముకన్న పెద్దవి. పై వానిని గ్రహింపలేని వారల కుపయోగపడును. + +ఇంగ్లండులో 11,000 గ్రుడ్డి చదువరులున్నారు. వారిలో 8,000 మంది పోస్టుద్వారా పుస్తకములు తెప్పించుకొనెదరు. పుస్తకముంచుకొను +గడువు సాధారణముగా నొకనెల. ఎన్ని పుస్తకములు కావలసినను తెప్పించుకొనవచ్చును. నేషనల్ లైబ్రరీ, గ్రుడ్డి వారల పుస్తకముల +కొరకై 1935 వ సంవత్సరమున 24,000 సవరనులు ఖర్చు పెట్టినది. మరియు 3,14,243 పుస్తకములను ఎరువిచ్చినది. అదే సంవత్సరమున బైలీ అక్షరములు వ్యుత్పత్తిచేయబడినవి. ఎక్కువ మంచి పుస్తకము లైతేనేకాని అంధుల కొరకై తయారు చేయబడు +వానిలో జేర్పరు. + +గ్రుడ్డివారలు స్పర్శజ్ఞానము చేతనే అక్షరములు తడుముట వలన వాటిని గుర్తించ గలుగుదురు. ఈ పద్ధతి అంత సులభముగ +కనబడలేదని యెంచి అమెరికాలో గ్రామఫోను వంటి “గ్రంథఫోను" అను ఒక యంత్రమును నిర్మించినారు. ఇది గ్రామఫోను వలెనే యుండును. కాని దీనికి రెండు తిరుగునట్టి గుండ్రని బల్ల లమరి యుండును. (శబ్దము ఫిలింమీద రికార్డు చేయబడును). పై +బల్లలమీద నుంచి అడ్డముగ ఫిలిం, ఫొటో ఎలెక్ట్రిక్ సెల్ (విద్యుచ్ఛకివలన, వెలుతురును శబ్దముగ మార్చు సాధనము) +వద్దకుపోవును. ఫొటో ఎలెక్ట్రిక్ సెల్ వలన శబ్దము ఉత్పన్నమై గ్రంథఫోను నందున్న యంత్రము వలన స్పష్టీకరింపబడును. +స్పర్శకు బదులు శ్రవణము ద్వారా జ్ఞానసంపాదన జరిగిపోవును. అమెరిక౯ లైబ్రరీ కాంగ్రెసుయొక్క 1935 వ సం॥ పుసమావేశ +మందు గ్రుడ్డి వారలకు వాషింగ్ టన్ నందు ఏర్పరచిన 'అమెరికన్ ఫౌండేషన్' సంఘము వారు యంత్రములను తయారు +చేయుటకు ఈక్రింది బడ్జెటును ఆమోదింప జేసిరి. మాట్లాడు పుస్తక రికార్డులను తయారుచేయుటకు 75,000 డాలర్లును, 5,000 +యంత్రములను తయారు చేయుటకు 2,11,500 డాలర్లును గ్రాంటు చేయబడినవి. ఈ సంఘము యొక్క పారిశ్రామికాలయ +మందే రికార్డు చేయుటకు ఏర్పాట్లు గావింపబడినవి. + +ఒక నవలను, 500 అడుగుల ఫిలింమీద రికార్డు చేయవచ్చును, మెషీను మీద, విరామము లేకుండ ఫిలింను త్రిప్పుచు నవలనంతను ఒకేమారు చదివించుటకు వీలగును. అమెరికన్ లైబ్రరీ కాంగ్రెసువారు తయారు చేయించు రికార్డులు, మెషినులు, అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రములం \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0047.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0047.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8d29c576b5cab649a89b467f522cd27538ec6521 --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0047.txt @@ -0,0 +1,41 @@ +గుంటూరుమండల గ్రంథాలయ సంఘమునకు ఉపాధ్యక్షులైన శ్రీ కస్తూరి కుటుంబరావు గారు 1935 వ సంవత్సరమున తాము +గ్రంథాలయముల పక్షమున చేసిన సేవను గురించి దిన చర్య ఈ క్రింద వ్రాసిరి. ఏమాత్రము సేవయైనను ఒక్కొక్కరు జరుపునెడల ఉద్యమము అంతవరకును పురోభివృద్ధి నందగలదు. ఎవ్వరుకావించిన సేవాకార్య వివరము, వారు వాసి పంపి ప్రకటనకు తోడ్పడినయెడల ఇతరులకు మార్గము చూపినట్లగును. + +28-4-1935 + +శ్రీకృష్ణ మోహన గ్రంధాలయము నాజర్ పేట, తెనాలి. ఈ దినము, యీ నిలయమును చూచితిని. గ్రంథాలయ పరిస్థితులను తెలిసికొనిన తరువాక, వార్షికోత్సవము జరుపుటకు ప్రోత్సాహపరిచితిమి. + +5 వ తేదీ మే + +నేడు పైగ్రంధాలయ వార్షికోత్సవము జరిగినది. యీవారికోత్సవమునందు పాల్గొంటిని. గ్రంధాలయ ప్రదర్శనమును +జరిపితిని. సభయందు గ్రంధాలయోద్యమ ప్రాశస్త్యమును గురించి ఉపన్యసించితిని. + +6 తేదీ మే + +ఈ గ్రంథాలయమును చూచి, భాండాగారిని కలసి, గ్రంథాలయ పరిస్థితులను గురించి తెలిసికొంటిని. యీ నిలయమున +ప్రదర్శనము జరిపించుటను గురించి మాట్లాడితిని. మ్యునిసిపల్ మేనేజరుతోను, కమిషనర్ తోను మాట్లాడితిని. ప్రదర్శనమును, గ్రంథాలయోద్యమ ఉపన్యాములను జరిపించుటకును అంగీకరించిరిఁ పట్టణములో నివాసులైయుండి, మ్యునిసిపాలిటీకి పన్ను +చెల్లించు వారందరికి ఉచితముగ, గ్రంథాలయమును నుండి పుస్తకములను పొందు ఏర్పాటు చేయించవలసినదని, సలహా యిచ్చితిని. + +28 ఆగస్టు + +గ్రంథముల సంఖ్య 400 పత్రికలు + +రిజిష్టరులు వగైరా యిపుడే తయారు చేయుచున్నారు. దేశ భక్తులగు గొల్లపూడి సీతారామశాస్త్రి గారి ప్రోత్సాహముతో నడపబడుచున్నది. +రిజిష్టర్లు ఉంచవలసిన పద్ధతిని చెప్పితిని. సర్వజనులకు పుస్తకములను యింటికి యిచ్చుయేర్పాటు చేయవలసినదని చెప్పితిని + +28 ఆగస్టు + +నూతన పద్ధతుల మీద గ్రంథాలయమును నడపుటకు ప్రోత్సాహపరచడమైనది. కార్యనిర్వాహకుల తోడను, జాతీయ పాఠశాల ఉపాధ్యాయులు, నేతిశివయ్య గారి తోడను యీ గ్రంథాలయాభివృద్ధిని గురించిమాట్లాడితిని. విజ్ఞాన సర్వస్వ సంపుటములను తెప్పించదలచినట్లును, యిక ముందు, ప్రోత్సాహకరముగ గ్రంథాలయమును నడపుదమనియు, నిర్వాహకులకు చెప్పిరి. + +28 ఆగష్టు + +ఈ గ్రంథాలయమందు 250 గ్రంథములు గలవు. పత్రికలు, ఆంధ్ర దైనిక, కృష్ణాపత్రిక తెప్పించవలసినదిగా చెప్పితిని. పాఠశాలలోని ఉపాధ్యాయులు, బాలురును గ్రంథాలయమును ఉపయోగించుచున్నారు. సర్వజనోపయోగముగ గ్రంధాలయమును ఉంచవలసినదిగా చెప్పితిని. గ్రంధాలయము అభివృద్ధిలోనికి తెచ్చుటకు వలయు సహాలనిచ్చితిని. రిజస్టర్లు ఉండవలసిన విధానమును తెలిపితిని. + +28 ఆగష్టు + +ఈ నిలయమున 300 గ్రంధములు గలవు. రిజష్టరులు ఉంచబడుచున్నవి. ఆంధ్రపత్రికను తెప్పించి ఉపయోగించు చున్నారు. ఇంకను పత్రికలు తెప్పించ వలసినదిగానున్ను గ్రంథములను అభివృద్ధి చేయవలెననియు చెప్పితిని. గ్రామస్థులందరును ఐకమత్యముగా యుండి గ్రంథాలయమునకు ఆర్ధికమున తోడ్పడవలెననియు, గ్రంథాలయము వైపునకు ప్రజల నాకర్షించుటకుగాను, సభలు జరిపి ఉపన్యాసము +లిప్పించుట అవసరమని చెప్పితిని. + +28 ఆగష్టు: + +గ్రంధములు 700 ఆంధ్ర, ప్రజామిత, పత్రికలు. \ No newline at end of file diff --git a/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0048.txt b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0048.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..096a81a018c06b0cca21f1b31fd0bfb44b418053 --- /dev/null +++ b/Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.1_(1936)/page_0048.txt @@ -0,0 +1,26 @@ +కొలదిమందికి మాత్రమే ఉపయోగ పడుచున్నది. గ్రామప్రజలు అందరు గ్రంథాలయమును ఉపయోగించుటకుగాని, బహిరంగసభలు వార్షికోత్సవములు జరుప వలసినదిగా ప్రోత్సాహము నిచ్చితిమి. + +28 ఆగష్టు + +గ్రంధములు 250; పత్రికలు, ఆంధ్ర దైనిక, ప్రజామిత్ర, కృష్ణ. రిజస్టర్లు ఉంచబడున్నవి. + +పుస్తకములను, పత్రికలను వాడుచున్నారు. గ్రామస్తులు ధనసహాయము బాగుగా చేయుచున్నారు. పుస్తకములు అభివృద్ధి చేయవలెను. రి +వార్షికోత్సవములు, బహిరంగ సభలు చేయుచుండ వలెననియు, ప్రజలను బాగుగా ఆకర్షించవలెననియు చెప్పితిని. + +20 అక్టోబరు + +ఈ మహాసభా సందర్భమున గ్రంథాలయ ప్రదర్శనమును జరిపితిని. గ్రంథాలయోద్యమమును గురించి, యువకుల కర్తవ్యమును +గురించి ఉపన్యసించితిని. + +20 డిశంబరు + +గ్రంధముల సంఖ్య 1219, పత్రికలు, ఆంధ్ర, కృష్ణా, భీమాప్రచారిణి, గ్రంథాలయ సర్వస్వము. + +1935 సంవత్సర ప్రారంభమునుండి డిశంబరు 20 తేదీ వరకు చదువబడిన గ్రంధములు 393. వేతనముమీద భాండాగారి కలడు. +ఇన్ని గ్రంధములున్న గ్రంథాలయమున 393 గ్రంథములు మాత్రము చదువుట చాల విచారము. ఉచితముగ ఎల్లరకు పుస్తకములనిచ్చి చదివించవలెననియు, వార్షికోత్సవములు ఉపన్యాసములు జరుపవలెననియు, సలహాల నివ్వడమైనది. గ్రంథాలయ అభివృద్ధిని +తెలియజేయు స్టేటుమెంటులను వ్రాసియిచ్చితిని. రిజిష్టరులను క్రొత్తపద్ధతులపై ఉండవలెనని చెప్పితిని. + +24 డిశంబరు + +పమిడిమర్రు గ్రామవాసియగు గొప్పూడి కోటయ్య చౌదరిగారువచ్చి నేడు నాతో మాట్లాడి వెళ్ళిరి. వారి గ్రామమున గ్రంధాలయమును +స్థాపన చేయదలచినట్లును, అందులకు గాను, గ్రంథాలయోద్యమమును గురించి ప్రజకు ఉపన్యసించి సహాయము చేయవలసినదిగా కోరిరి. వారెప్పుడు, వర్తమానము చేసిన అప్పుడువచ్చి సహాయము చేయుటకు సిద్ధముగా యుంటినని చెప్పి పంపితిని. \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/meta.json b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/meta.json new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1348ca723cd2b7eba86dd2a748bd725ad8f4aebf --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/meta.json @@ -0,0 +1,377 @@ +{ + "status": "done", + "saved": 123, + "total_pages": 180, + "filename": "Kulashekhara-mahiipaala-charitramu.pdf", + "pages": { + "2": { + "quality": 4 + }, + "4": { + "quality": 3 + }, + "5": { + "quality": 4 + }, + "6": { + "quality": 4 + }, + "8": { + "quality": 3 + }, + "9": { + "quality": 3 + }, + "10": { + "quality": 3 + }, + "11": { + "quality": 3 + }, + "12": { + "quality": 1 + }, + "38": { + "quality": 3 + }, + "39": { + "quality": 3 + }, + "40": { + "quality": 3 + }, + "44": { + "quality": 1 + }, + "45": { + "quality": 1 + }, + "46": { + "quality": 1 + }, + "47": { + "quality": 1 + }, + "48": { + "quality": 1 + }, + "49": { + "quality": 1 + }, + "50": { + "quality": 1 + }, + "51": { + "quality": 1 + }, + "52": { + "quality": 1 + }, + "53": { + "quality": 1 + }, + "54": { + "quality": 1 + }, + "55": { + "quality": 1 + }, + "56": { + "quality": 1 + }, + "57": { + "quality": 1 + }, + "58": { + "quality": 1 + }, + "59": { + "quality": 1 + }, + "60": { + "quality": 1 + }, + "61": { + "quality": 1 + }, + "62": { + "quality": 1 + }, + "63": { + "quality": 1 + }, + "64": { + "quality": 1 + }, + "65": { + "quality": 1 + }, + "66": { + "quality": 1 + }, + "67": { + "quality": 1 + }, + "68": { + "quality": 1 + }, + "69": { + "quality": 1 + }, + "70": { + "quality": 1 + }, + "71": { + "quality": 1 + }, + "72": { + "quality": 1 + }, + "73": { + "quality": 1 + }, + "74": { + "quality": 1 + }, + "75": { + "quality": 1 + }, + "76": { + "quality": 1 + }, + "77": { + "quality": 1 + }, + "78": { + "quality": 1 + }, + "79": { + "quality": 1 + }, + "80": { + "quality": 1 + }, + "81": { + "quality": 1 + }, + "82": { + "quality": 1 + }, + "83": { + "quality": 1 + }, + "84": { + "quality": 1 + }, + "85": { + "quality": 1 + }, + "86": { + "quality": 1 + }, + "87": { + "quality": 1 + }, + "88": { + "quality": 1 + }, + "89": { + "quality": 1 + }, + "90": { + "quality": 1 + }, + "91": { + "quality": 1 + }, + "92": { + "quality": 1 + }, + "93": { + "quality": 1 + }, + "94": { + "quality": 1 + }, + "95": { + "quality": 1 + }, + "96": { + "quality": 1 + }, + "97": { + "quality": 1 + }, + "98": { + "quality": 1 + }, + "100": { + "quality": 1 + }, + "101": { + "quality": 1 + }, + "103": { + "quality": 1 + }, + "114": { + "quality": 1 + }, + "120": { + "quality": 1 + }, + "121": { + "quality": 1 + }, + "122": { + "quality": 1 + }, + "123": { + "quality": 1 + }, + "124": { + "quality": 1 + }, + "125": { + "quality": 1 + }, + "126": { + "quality": 1 + }, + "127": { + "quality": 1 + }, + "128": { + "quality": 1 + }, + "129": { + "quality": 1 + }, + "132": { + "quality": 1 + }, + "133": { + "quality": 1 + }, + "134": { + "quality": 1 + }, + "135": { + "quality": 1 + }, + "136": { + "quality": 1 + }, + "137": { + "quality": 1 + }, + "138": { + "quality": 1 + }, + "139": { + "quality": 1 + }, + "140": { + "quality": 1 + }, + "141": { + "quality": 1 + }, + "142": { + "quality": 1 + }, + "143": { + "quality": 1 + }, + "144": { + "quality": 1 + }, + "145": { + "quality": 1 + }, + "146": { + "quality": 1 + }, + "148": { + "quality": 1 + }, + "150": { + "quality": 1 + }, + "151": { + "quality": 1 + }, + "153": { + "quality": 1 + }, + "154": { + "quality": 1 + }, + "155": { + "quality": 1 + }, + "156": { + "quality": 1 + }, + "157": { + "quality": 1 + }, + "158": { + "quality": 1 + }, + "159": { + "quality": 1 + }, + "160": { + "quality": 1 + }, + "162": { + "quality": 1 + }, + "163": { + "quality": 1 + }, + "165": { + "quality": 1 + }, + "166": { + "quality": 1 + }, + "167": { + "quality": 1 + }, + "168": { + "quality": 1 + }, + "169": { + "quality": 1 + }, + "170": { + "quality": 1 + }, + "171": { + "quality": 1 + }, + "172": { + "quality": 1 + }, + "173": { + "quality": 1 + }, + "174": { + "quality": 1 + }, + "176": { + "quality": 1 + }, + "177": { + "quality": 1 + }, + "178": { + "quality": 1 + }, + "179": { + "quality": 1 + } + } +} \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0002.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0002.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2ef529f518920f14af7830c52c3019172138db3e --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0002.txt @@ -0,0 +1,8 @@ +కులశేఖర మహీపాల చరిత్రము

+శేషము రఘునాథార్య ప్రణీతము

+ +KULASĒKHARA MAHĪPĀLA CARITRA

+ +SĒSAM RAGHUNĀTHĀRYA

+ +T. CHANDRASEKHARAN, M.A., L.T.

\ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0004.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0004.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..826a66e2cae1503eaf2eaf7c13f3c6a308b3967f --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0004.txt @@ -0,0 +1,6 @@ +INTRODUCTION

+There are two manuscript copies of Kulaśekhara Mahīpāla Caritra available in the Government Oriental manuscripts Library, Madras, described under Nos. D. 2077 and R. 1071. The second one is a restored copy of the former which is in palm-leaf. The original palm leaf manuscript is complete and not damaged. The writing is also lucid and there are only minor mistakes and omissions here and there. + +In the galaxy of the Alvārs, the pioneers of Vaiṣṇava cult, Kulaśekhara Mahīpāla holds a unique place. He was not only the author of "PERIYA TIRUMOḺI" of Tamil Prabandhas, but also the famous Stotra “MUKUNDAMĀLĀ" in Sanskrit. The life of an esteemed person is the subject-matter taken for this Kāvya. Sēṣam Raghunathācārya of Kauņḍinya Götra and Āpastamba Sūtra is the author of this work. The following information may be gathered from the Introductory portion of the work regarding the author's family and heredity. The family tree to which clan the author belonged is given as follows:— + +In addition, Cenna Bhaṭṭar the youngest brother of Raghunathācārya also mentions in his book “Abhimanyu Kalyāņam" about his brother Raghunāthācārya. This Abhimanyu-Kalyāṇam in Dvipada is also of a fluent and simple style. The manuscript copies of this book are available in this library under D. Nos. 1022 to 1027. But this is not yet printed. The son of this Cennabhaṭṭar Raṅgācārya is the author of Bhāvanārāyaṇa Vilāsamu in Yakṣagāna style. This also is a fine piece of poetry available in this library under D. No. 1931. Thus we clearly understand that this author comes from a family of scholars and poets. The subject-matter chosen in Bhāvanārāyaṇa Vilāsamu is very \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0005.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0005.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6521ddbc31a4acc1a6c30650036f253e875dbec5 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0005.txt @@ -0,0 +1 @@ +enchanting and interesting. There is a temple of Säkṣi Bhāvānārāyana in Ponnur village of Guntur District. The story goes that a Bhakta of this Bhāvanārāyana by name Guni Gōvinda brought him there as a witness to his maternal uncle in connection with his marriage. Because he was brought there by his Bhakta as a witness, the God was thereupon called by the name Sākṣi Bhāvanārāyana. This Sthalapurāņa or the description of this incident, i.e., Māhātmya of that God happens to be the subject-matter of Bhāvanārāyana Vilāsamu. In a way, the narration of the theme in Abhimanyu Kalyānam, written by Cenna Bhattar coincides with that of Bhāvanārayāņa Vilāsamu. In both these works, the maternal uncle fails to keep up his promise to his nephew in connection with giving his daughter in marriage, when God Bhāvanārāyaṇa interferes as a witness and fulfils the wishes of the nephew. Thus we find a similarity in the works of both the father and the son. Now, as the son selects the subject matter pertaining to Guntur District, there is a slight chance for our drawing the hypothetic conclusion that they might be the inhabitants, somewhere, of Guntur District. Practically, no internal evidence is available from either the present book or from the works of his brother Cenna Bhattar or from that of his son i.e., Raṅgācārya to assign any date to the author. \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0006.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0006.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..78dab97869ec5247e649dadf4214a692244fb6e9 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0006.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +The style and the descriptive talents in poetry, exhibited in this book may assign to this author a place in comparison to the Prabhanda Kavis, the men of letters of the age of Kṛṣṇadēvarāya. None of the poets of the Tanjore Naicks' time could stand a comparison to this author in his great creative imagination and poetic fluency in narration. He may be classified amongst the illustrious poets like Kaṅkaṇṭi Pāparāju and others. Thus this book forms one of those rare and exceptional works. It is a wonder how a great poetical work has not been printed so far. We can go to the extent of even saying that it excels all the poetical works so far published by the Government. Every poem in this book is a shining precious gem of a high order. This Raghunāthācārya assimilated in him many of the high poetical talents from the so-called pioneer works of the Prabhanda Yuga like Āmukthamālyada, Vasucaritra, Pāṇḍuraṅga Māhātmyam, Prabhāvatī-Pradyumnam, etc. The fluent narration and candour, appropriate usage of words, epic style and magnificent poetical imagination, all assign to him an important place of high order in the poetical hemisphere. + +The subject-matter of this work is the life-history of one of the Alvārs of Viśiṣṭādvaita Sampradāya; as such his Stuti (prayers) to five weapons of Lord Viṣṇu (Pañcāyudha), Viṣvaksena (Commander-in-Chief), Garutmanta (the ride of Lord Viṣņu) etc. adds a special flavour to the excellent diction and brings to our memory Āmuktamālyada of Śrī Kṛṣṇa Dēva Rāya of Vijayanagaram. The excellence of the style and the ideal usage of words reveal that he is a great scholar with a wide field of varied scholastic interests and a poet of magnitude. In reading his poetry one cannot miss the influence which he has in his writings from the great Prabbandha poets, like Rāmarājabhūşana, Tenāli Rāmakṛṣņa, Pingali Sūraņa etc. Especially the story of the deer in the first canto and the situation brought out in the meeting of Śrī Dēvi by Śrī Raṅganātha, after he married Nīlā in the fourth canto bears testimony to the genius of the author. The different metres used to suit the different situations are also worth mentioning. The rest is left to the readers themselves. + +It is hoped that this work, a rare gem of its kind, will take its proper place in the world of Telugu Literature, + +My thanks are due to Sri M. Sarabhesvara Sarma, Telugu Pandit of this library, for preparing the press copy and correcting the proofs and to the Solar Works, Madras, for printing the work in a good manner. \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0008.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0008.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..53711f66b0a49d790f03b451e741ee423bf0a2d9 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0008.txt @@ -0,0 +1,8 @@ +పీఠిక

+ +చెన్నపురి ప్రభుత్వ ప్రాచ్యలిఖతపుస్తకభాండారములో ఈ కులశేఖరమహీపాలచరిత్రమునకుఁ దాళపత్రప్రతి యొక్కటియే కలదు. (డి. నం. 2077) ఇటీవలనే దానికి దుహితృక కల్పింపఁబడినది. (ఆర్. నం. 1071) + +మాతృక అశిథిలమును దోషరహితము నగుటచే ముద్రణ ప్రతిసంపాదనము సుకర మైనది. చివరియాశ్వాసమున తుదిపద్యము లొండురెండును కావ్యమధ్యమున రెండు మూడు తావులలో నొకటి, అఱ, +పద్యచరణములు మాత్రము త్రుటితములును లేఖక ప్రమాదవిసృష్టములు నని తెలుపవలసియున్నది. + +అపరిహరణీయములగు నీనీహారలేశములను విడిచినచో నితరపూర్వకావ్యములవలె సందేహస్థలములలో బరిష్కర్తల వికల్పముల కెడమీయక యథోచ్చారితముగఁ బ్రకాశము నందగలుగుట యీ కావ్యవిషయమున నెన్నదగిన విశేషము. ఇందలి కావ్యగుణముల మేలిమి కీ మేలు కలిసివచ్చినది. ఇట్టిది యరుదు. శ్రీవైష్ణవమతప్రవర్తకులగు నాళ్వారులలో నన్యతముఁడును, సుప్రసిద్ధమగు ముకుందమాలకును ద్రవిడాగమైకదేశమగు పెరియతిరుమొ௶కినిఁ గర్తయగు కులశేఖరమహీపాలుని చరిత్ర మిందలి వస్తువు. ఆపస్తంబసూత్రుఁడును కౌండిన్యగోత్రుఁడునగు శేషము రఘునాథాచార్యుఁడు దీనికిఁ గర్త. ఇతఁడు ప్రస్తావనలో నిరూపించిన తనవంశక్రమ మిది:— \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0009.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0009.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9989d72e6280291a6ffd9761319cd8b3a00ef375 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0009.txt @@ -0,0 +1,17 @@ +పినతమ్ముఁడు చెన్నభట్టరు, తన యభిమన్యుకల్యాణములో రఘునాథాచార్యుని నిట్లు స్తుతించెను. + +"అందగ్రజుఁడు సద్గుణాభిరాముండు +నందనందనకథానందచిత్తుండు +శమదమవాత్సల్య సౌశీల్యముఖ్య +కమనీయగుణరత్న కలశవారాశి +యమలవైష్ణవరహస్యార్థసంవేది +రమణీయశుభకీర్తి రఘునాథగురుఁడు.” + +ఈ అభిమన్యుకల్యాణము రసోత్తరమయిన ద్విపదకావ్యము. ఇది యీగ్రంథాలయమున డి. నం. 1022-1027 రులలో వర్ణితము. ఇది యముద్రితము. ఈచెన్నభట్టరుకుమారుఁడు రంగాచార్యుఁడును సరసకవి. భావనారాయణవిలాసమను ప్రశస్తయక్షగానమును రచించెను. + +"ఇది శ్రీమన్నందనందనచరణారవిందద్వంద్వనిష్యందిమరందబిందుమదవదిందిరాయమాణ మానసశేషవంశాబ్ధిసుధాకర చెన్నభట్టారకకుమార రంగాచార్యప్రణీతంబైన భావనారాయణవిలాసంబు" అని దానిగద్య. + +ఇది యీ గ్రంథాలయమున డి. నం. 1981 రున వర్ణితము. వీరివంశము పరిపాటి యిట్టిది. అందఱును విద్వత్కవులే. భావనారాయణవిలాసమునందలి యితివృత్తము ముచ్చటయైనది. గుంటూరిమండలము పొన్నూరు గ్రామమునకు గూనిగోవిందుఁడను భక్తునిచేఁ దనవైవాహికవిషయమున మేనమామకడకు సాక్షిగఁ గొనితేఁబడి సాక్షి భావనారాయణుఁ డనపేర నచట నిలిచిన స్వామి మాహాత్మ్య మిందు వర్ణితమైనది. + +చెన్నభట్టరు రచించిన యభిమన్యుకల్యాణమునందలి వస్తువుకూడ దాదాపుగ నిట్టిదియే. కన్యాప్రదానవిషయమున నాడినమాట తప్పఁ జూచిన మేనమాను, సాక్షియైన నారాయణుని యనుగ్రహమునఁ దుదకు గృతార్థుఁడైన మేనల్లుఁడును, ఈ తండ్రికొడుకుల కృతులలో సమానముగ గోచరింతురు. రంగాచార్యుఁడు గ్రహించిన యితివృత్తము పొన్నూరునకు సంబంధించినదగుట నీశేషమువారు గుంటూరుమండలవాస్తువ్యులై యుందురనునూహ కెడమిచ్చుచున్నది. రఘునాథాచార్యుల కాలనిర్ణయమునకుఁ బ్రకృతకావ్యమునందుఁ +గాని తమ్ముఁడు చెన్నభట్టరు కృతిలోఁ గాని, తత్పుత్రుని కృతిలోఁ గాని యాధారములు గనవచ్చుట లేదు. \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0010.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0010.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8f89f820497162274a04ca85e99eeb87744ab14c --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0010.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +

+ఎట్లును బదునేడవ శతాబ్ది కీవలిదియే యనకతీఱని యీకావ్యము కవితాపరిణతినిబట్టి మాత్రము పదునాఱవశతాబ్దిలోఁ బుట్టఁదగినదిగఁ దోఁచును. ప్రతిభావ్యుత్పత్తులలో నాయకరాజులనాటి తెనుఁగుకవులెవ్వరును రఘునాథాచార్యునితో సరిరారు. ఇట్టి విశిష్టమైనవాఙ్ముద్రయే వారికి లేదు. ఈయుజ్జ్వలతయు పరిణతియు క్షయోన్ముఖమైన నాఁటి సారస్వతములో పుట్టకపుట్టిన వనవలెను. ఆ యుగలక్షణముల కపవాదభూత మై కంకంటి పాపరాజు కావ్య మొకటి యున్నదన్నచో నీ కులశేఖరచరిత్రమును దాని సరసను జేర్పవలెను. గతానుగతికమును మందప్రతిభము నగు పదునేడు పదునెనిమిదవ శతాబ్దుల తెనుఁగువాఙ్మయములో నరుదుగ నుదయించిన రెండుమూఁడు ప్రశస్తకృతులలో నిది యొకటి. అస లిది యిన్నా ళ్ళప్రకటితమై మఱుగుపడి యుండుటయే యాశ్చర్యము. ప్రభుత్వమువారిచే నేఁటివఱకుఁ బ్రచురితములగుచున్న పూర్వాంధ్రకావ్యములలో నింతకవితాగుణసమృద్ధమైన కావ్యము రాలే దనుట యతిశయోక్తి కాదు. ఇందలి ప్రతిపద్యమును శాణోత్తేజిత మైనరత్నము. ప్రబంధవాఙ్మయమహాసౌధమునకు మూలస్తంభములగు ఆముక్తమాల్యద, వసుచరిత్రము, పాండురంగమాహాత్మ్యము, ప్రభావతీప్రద్యుమ్నములలోని యాయా విశిష్టకవితాలక్షణములు రఘునాథాచార్యుని కృతిలో హత్తికొనినవి. భావగతముగనో రచనాగతముగనో, పలుకుబడినో, ప్రతిపద్యమునను నొకవిశేషము భాసించుచునేయుండును. కవియొక్క కృతహస్తతకు నిందలి ప్రతిపద్యము నుదాహరణమే. + +ఇదియు నాళ్వారుకథ యగుట, కావ్యముఖమునందలి పంచాయుధవిష్వక్సేనగరుత్మదాదులస్తుతులును, కావ్యమున నాపాదచూడముగ గుబాళించుచున్న విశిష్టాద్వైతసంప్రదాయముద్రయును ఆముక్తమాల్యదను దలపించుచున్నవి. శ్లేషవర్ణనాసందర్భములలో నీకావ్యము వసుచరిత్రధోరణులను పుణికి పుచ్చికొన్నట్లు కననగును. ఒక్కొకయెడ తెనాలికని కూర్పుబిగువులహరువు మెఱయును. ఇఁక సంవాదములలో, శృంగారదౌత్యములలో, ప్రణయలేఖలో సూరన దైశికముద్ర యుట్టిపడును. కవియుపజ్ఞకుఁ దొలియాశ్వాసమున హరిణీవృత్తాంతములోని కోడండ్రికముయొక్క చిత్రణమే గొప్పయుదాహరణము. నాల్గవయాశ్వాసముతుద నీళాపరిగ్రహానంతరము శ్రీరంగనాథుఁడు దాక్షిణ్యభంగభీరువై శ్రీదేవిని జూడనేగిన సన్నివేశము తన్నిర్వహణము కావ్యమునకు మకుటాయ \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0011.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0011.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..63051e150e00a88a856ef4e80bf1be266fcd891e --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0011.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +మానముగనున్నవి. కులశేఖరులు నీళను శ్రీదేవికి నప్పగించు సందర్భములో దుహితృ స్నేహావిక్లబమగు పితృహృదయమునుఁడి వెలువడినమాటలు, వానికి శ్రీదేవి యొసఁగినయుత్తరమును ఔచిత్యమునకు మేఱుగ నున్నవి. + +కౌస్తుభాంశజనితుఁడగు కులశేఖరుని భక్తివాసనాక్రమసమున్మేషము, రామాయణశ్రవణసమయములయందలి యతనితన్మయత, భాగవతులయం దతని పక్షము పుణ్యవాసనాప్రబోధదక్షములుగ నున్నది. మంత్రులదుర్మంత్రమును వ్యవహారకౌటిల్యమునుఁ జిత్రించిన నేర్పు కవికిఁ గల లోకస్వభావపరిజ్ఞానమునకు నిదర్శకముగ నున్నది. రసానుకూలముగ నాయఘట్టములలో స్వీకృతము లైనఛందోభేదములు శిల్పజ్ఞతను జాటుచున్నవి. + +కావ్యము సర్వాంగీణముగ గుణసంపన్నమైనపుడు కతిపయోదాహరణములతో దాని సమగ్రసౌందర్యనిరూపణము సాధ్యపడునది కాదు. సమగ్రపరిశీలనమున కెడమును లేదు. ప్రచురితములై వెలువడుచున్న గ్రంథమాత్రములనెల్ల "వ్రతానా ముత్తమం వ్రతం" అను న్యాయమును పాలించి యతివిస్తరముగఁ బీఠికలయందుఁ బ్రశంసించుట యొకయాచార మైపోయినది కానఁ బ్రకృతకావ్యమును గూర్చి సంక్షేపముగ నైన నీమాత్రము చెప్పవలసి వచ్చినది. కాని నిజమన కిట్టికావ్యములు పీఠిగోపజీవ్యములు కావు. స్వయంప్రకాశములు. + +నికషాయమాణులై యభిజ్ఞు లీకృతిరత్నము నొరయుదురు గాక. \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0012.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0012.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d1f92bc916dac9ba8270c355156151d7bfb22545 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0012.txt @@ -0,0 +1,85 @@ +విషయసూచిక

+ +కావ్యముఖము + +పురవర్ణనము + +రాజు వేఁట కేగుట + +హరిణి పూర్వకధ + +పరిజనము రాజునరయుట + +అనపత్యతకు రాజు విచారించుట + +మంత్రులు రాజునోదార్చుట + +రాజుకడకు భాగవతులు వచ్చుట + +భాగవతుల యుపదేశము + +వ్రతారంభము + +శ్రీమన్నారాయణసాక్షాత్కారము + +వరప్రదానము + +కులశేఖరుని జననము + +కులశేఖరుఁడు రాజగుట + +వైష్ణవయవచ్చుట + +రాజూ ప్రశ్నములకు యతియుత్తరము + +రావణోదంతము + +శ్రీమన్నారాయణునితో నింద్రుడు తెనపొట్లు చెప్పుకొనుట + +ఆభయ పదానము + +శ్రీ రాముని యరణ్యగమనము + +సీతాపహరణము + +సుగ్రీవ సమాగమము + +హనుమ సముద్రమునుదాటి సీతను గనుగొనుట + +లం కొదహాసము + +యుద్దము + +రావణ వధ + +అయోధ్యా ప్రవేశము + +శ్రీరామాభిషేకము + +కులశేఖరుని రామాయణ శ్రవణము + +కులశేఖరుఁడు రావణునిపై దండెత్తుట + +నీళాదేవి యవతరించుట + +వనవిహారము + +సూర్యాస్తమయవర్ణనము + +మన్మభాద్యుపాలంభము + +శ్రీరంగపతి విరాళి + +నీలవేణి నీళావృత్తాంతమును శ్రీరంగపతికి విన్నవించుట + +నీలవేణీ నీళాదేవియొద్దకు వచ్చుట + +మంత్రుల దుగ్మంతము + +స్వాములకు దోషము లేమికి గులశేఖరుడు పాముముట్టుట + +శ్రీమన్నారాయ - సాకు త్కారము + +నీళా కల్యా ణము + +నీళను శ్రీదేవి పరిగి హించుట \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0038.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0038.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1d102b38dcdb1021dd6592723b3bd9b33aeb598f --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0038.txt @@ -0,0 +1 @@ +పరిజనము రాజు నరయుట

\ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0039.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0039.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9c3f6918e63a25f5e6114302363b04b7f4678bef --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0039.txt @@ -0,0 +1 @@ +అనపత్యతకు రాజు విచారించుట

\ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0040.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0040.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..734230ba591f6c1d672bcf86b9ad3737207c242f --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0040.txt @@ -0,0 +1 @@ +మంత్రులు రాజు నోదార్చుట

\ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0044.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0044.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..360e91361097dfca5b40713e2864101e33237ce9 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0044.txt @@ -0,0 +1,32 @@ +కులశేఖర మహీపాల చరిత్ర +ద్వితీయాశ్వాసము +కం. +శ్రీజనక జామనోహర! +రాజక శాధరధనుర్ని రాస విలాస +వ్యాజ ప్రకటిత భుజబల ! +రాజద్గజరాజగామి! రామస్వామి! +1 +వ« అవధరింపుము శిష్యులంగని గురువర్యుం డవ్వలికథ యిట్లని చెప్పం +దొడంగె. +సీ. +రాజుకడకు భాగవతులు వచ్చుట +సుషమపారాశర్యసూత్రత త్త్వవివేక +పరిణామ మేధాను భావయుతులు +భూత కాసారాదిపూర్వపుణ్యశ్లోక +జల్పితద్రవిడ +వాళ్చతురమతులు +ఘనమనఃకీలితా కారత్రయార్థనిష్ఠాంత్యంత +రసిక సాంగత్యమతులు +నశ్రాంతకృతతిదీయారాధనార్ధన +త్కర్మనిర్మితయళశ్శర్మగతులు +తే. గీ. పరనుపురుషానుమతులు శ్రీభాగవతులు +నిజ నిలయభాగ వేదికా నిష్ఠులగుచు +బలసి సద్దోషి సేయుచోఁ బార్ధి వేంద్ర +భటులు గాంచిరి కన్నుల పండువుగను, +2 +B +వ. కాంచి కరమ్ములుమోడ్చుచు +మహాత్ములార! మహీకాంతుండు +యుష్మత్సందర్శనంబు గోరుచున్నవాఁడు విజయంచేయుండనుటయు నట్ల కాకయని +యందఱుం గదలి. +4 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0045.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0045.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..13be4b9babdc65894ca104a5550ef4b5065d44f0 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0045.txt @@ -0,0 +1,38 @@ +36 +సీ. +ద్వితీయాశ్వాసము +మధుక రాశనమనోరథసిద్ధి వాటింప +సారస్వతో దారశక్తి గాంచి +సదమలామృతపదాశారసజ్ఞత దోప +సఫలసంకల్ప ప్రశస్తి గాంచి +పర భామినీసహోదరవృత్తి గన్పింప +సుమనస్సమాగమస్ఫురణ మించి +బంధు దివ్యప్రబంధకూఢి యెసంగ +నిత్యమాధవయోగ నిరతిఁ బూని +తే.గీ. యెలమి సంశ్రితజనమనోభీప్సితార్ధ +నిచయఘటనాసమర్ధత నివ్వటిల్ల +జనిరి రాజేంద్రుకడకు నిచ్ఛావిహార +పారిజాతమ్ములో యన భాగవతులు. +ఊ. +ఆ సౌజన్య గుణప్రసన్నముఖు లిట్లాస్థానముం జేరు ను +ల్లాసం బేర్పడ వచ్చుచున్న యెడ లీలన్ మంత్రిసంఘంబుతో +నాసక్తీన్ మనుజేంద్రచంద్రుఁడు సముద్యద్భక్తిసంయు క్తుఁడై +దాసోహమ్ముని మ్రొక్కెఁ దచ్చరణపద్మ ప్రాంతధాత్రీస్థలిస్ +ఆర్యజనాగ్రగణ్యు లపుడాన్న శేఖరుఁ జూచి దోర్బలౌ +చార్య సమృద్ధినస్తు ధనధాన్యయ కోవిభవోస్తు సంతతా +చార్యకృపాకటాక్ష విలసన్మహిమాస్తు సుపుత్రకోస్తు తే +సూర్యసమప్రతాప! యనుచున్ దగ దీవనలిచ్చి రందఱున్, +తే.గీ, సరవి నీరీతి మంగళాశాసనమ్ము +లెలమిఁ గావించు శ్రీవైష్ణవుల సభ క్తి +వినయవినమితుఁడగుచు భూవిభుఁడు రత్న +చిత్రపీఠుల నుంచి పూజించె నంత. +వ. ఇవ్విధంబున నమ్మహాత్ములం బూజించి +5 +6 +7 +యమ్మహీ +కాంతుండు +8 +దానునుం దదనుజ్ఞ గైకొని యాసీనుండై వినయవినమితమ స్తకుండగుచు వారలతో +9 +నిట్లనియె. \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0046.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0046.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a6b1cc8725041e5fba667529c36ee4ea1f9eb007 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0046.txt @@ -0,0 +1,34 @@ +కులశేఖర మహీపాల చరిత్ర +శ్రీ హరిపాదపద్మతులసీదళతీర్థ రసజ్ఞు లజ్ఞ హృ +న్మోహనివ ర్తకుల్ భవవిమోచను లాశ్రితమోక్ష లాభ ని +ర్వాహులు రోషలోభమద రాగవివర్జితు లూర్జితక్రియో +37 +త్సాహులు నైన మిమ్ముఁ బ్రమదంబునఁ గొల్తురు ధన్యు లెల్లెడన్ +10 +సీ. +భవబంధ మెడలించు బహుముని వ్రజవపు +స్సంగ మంగళజలాభంగ గంగ +తనుతాప ముడిగించు వినుతపోడశకళా +పరిణామరుచిహారి పంకజారి +దారిద్ర్య మడగించు ధన్య లేఖజ నౌఘ +కలితనిత్యశ్లాఘి కల్పశాఖ +యపమృత్యువు నడంచు నపగ తౌఘసుధీ +హృదానందరసపూర యమృతధార +తే.గీ. యిన్ని గుణములు గలసి యొక్కెడ నిలిచి +యుండు నే వార్థికన్యాప్రియోరుచరిత +ఘనసుధాస్వాద విదళితక లుషపాళ +వేష్టనులరైన మీయందు వెలయుగాని, +హారాళు లెంచ నాహారాళులే యంచు +గళమున వనదామగరిమ బూని +కేయూ కరుచి మన కేయూర రుచియంచు +భుజముల దరచక్రములు వహించి +కటకానివృత్తి యక్కట కానివృత్తి యం +చొకట చే నక్షమాలిక ధరించి +కాంచి కాగుణ మిచ్చఁగాంచి కాగుణమంచుఁ +గటి తంతుసూత్ర మొక్కటి యమర్చి +తే. గీ, మణివిభూషణ ముఖ్యసంపత్సు దేశ +రసము నొల్లక గాఢపై రాగ్యలక్ష్మి. +పేర్మి హృద్వీధి నొలయ గాంభీర్య రేఖ +నలరు మీ వంటి ధన్యులెందైనఁ గలరె! +11 +12 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0047.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0047.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a697d79be01ee7ad11fbc79ef126ff485b3f6eeb --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0047.txt @@ -0,0 +1,39 @@ +38 +కం. +ఉ. +ద్వితీయాశ్వాసము +అనుచు వినుతించి ముదమున +ననపాయనిజాభిలషిత మాపుణ్యులకున్ +వినిపింపఁ దలఁచి క్రమ్మఱ +వినయానతవదనుఁడగుచు విభుఁ డిట్లనియెన్. +అట్టి మహానుభావులు మహాగుణగణ్యులునైన మీరు మా +పట్టునఁగల్గుటన్ జతుర పాంపతి వేష్టిత రాజలక్ష్మికిన్ +బట్టఁపు +రాజునై విమల భాగ్యసమృద్ధిఁ బ్రసిద్ధిగాంచు నా +పుట్టువు సార్ధమై వెలయఁ బుత్రులు గల్గ ననుగ్రహింప రే! +చం. ప్రకృతివికారమైన తను భావము గల్గినచో నిజాన్వయో +పకృతి పరోపకారము లపాయములందఁగనీర యేని యా +సుకృతులు ధర్మకీర్తి పరిశుద్ధిఁ బ్రసిద్ధి వహింతు రింకఁ ద +ద్వికృతియొనర్చునట్టి యవివేకులు నిషలజన్ము లెన్నఁగన్. +ఆరయ నిట్టి రెండుపనులందు నొకండు గులాభిరక్ష త +త్కారణభూతపుత్రఫలగౌరవ రేఖ నలంకరించి భూ +భారము నిర్వహించు సదుపాయం మెఱుంగదలంచియే జుడీ +ధీరజనాగ్రగణ్యులగు దేవరవారి గురించి వేడెదన్, +తే, గీ, అనుచు ననపత్య +దోషభయాభిభూత +చిత్తుఁడై వేడుచున్న రాజో త్తమునకు +వరదులై యమ్మహాత్ములు కరుణ నెరయు +చూడ్కులల రంగఁ బల్కిరి సొంపుమీఱ . +కం. పున్నామనరకభీతి వి +భాగవతుల యుపదేశము +పన్న పరిత్రాణకార్యభారగుఁ డగుచున్ +బన్నగరాజశయానుం +దున్నాఁడు మదిం దలంకుటు చితమె! నీకున్, +ఉన్న జగత్త్రియమ్ము హరి యున్నతకీ ర్థి శుచిత్వ లక్ష్యమై +యున్నది మింటనంటి ధ్రువుఁడున్నది ధారుణిపై విభీషణుం +13 +14 +15 +16 +17 +18 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0048.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0048.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6db18d72a1034837155082ce49ffb75e4ff9d817 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0048.txt @@ -0,0 +1,37 @@ +సీ. +కులశేఖర మహీపాల చరిత్ర +డున్నది క్రింద దైత్యపతియున్నది పుణ్యపు రాణసిద్ధమై +ది తోచియున్న దిశనున్నది యున్నది చిత్ర మన్నిఁటన్. +యున్నది +విప్రకోటికి 'వేదవిధి పేటి ముఖమయ్యె +నదియు ఖంబయ్యె నయ్యభిముఖునకు +నాకంబున కజాండరోకమ్ము పదమయ్యె +నదిపదమ్మయ్యె నమ్మృదుపదునకు +సర్వభోజికిఁ జలచ్ఛద రాజి రథమయ్యే +సదిరథమ్మయ్యె నయ్యతిరథునకు +మునిమనః కేళిక వనపాళి సుఖమయ్యె +నదిసుఖమయ్యె నయ్యధిసుఖునకు +తే.గీ. నతఁ డనంతుఁ డనంతలో కాంత రాంత +రాంతరితో దిభూతమయాంగ జంతు +నిచయబహిరంత రనుగత నిజకళాంశుఁ +సీ. +డధిప! నీచి సంతాప మతఁ డెఱుంగు. +శేషదిక్కుంజరశ్రేణి మాన్చి జగమ్ము +నిజకరాంగుళమున నిలుపనోపు +నొగి జీవకోటుల నుపసంహరించి క్ర +మ్మఱఁ గ్రమ్ముకొనఁజేసి మనుపనోపు +బ్రహ్మాండభాండకర్పరము బ్రద్దలు +వాపి +చెలిమి నెప్పటియట్లు సేయనోపు +గడిఁదిమై సప్తసాగరముల నింకించి +పెంపొంద మఱలనిండింప నోపు +తే.గీ. గిరులకరులఁ గిరులఁగరులుగా పుట్టించు +కిరులకరుల కరులఁగిరులఁ జేయు +నకట వాసుదేవు నఘటితఘటనాను +భావ మేమి చెప్పఁ బార్ది వేంద్ర! +వ, అతం డెట్టివాఁడని తలంచితి రేని. +39 +19 +20 +21 +22 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0049.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0049.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fde4b21012d28c9de629b9ced424281d05da299f --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0049.txt @@ -0,0 +1,36 @@ +40 +ద్వితీయాశ్వాసము +తరువఁద్రవ్విన +వేళఁ దఱికొండ డిగవ్రాల +నరవేల నూఁదీన యతఁడితండు +మొసలి కాటులనొంప విసువు నేనుఁగు బెంప +నసము డింపక వచ్చు నతఁడితండు +రచ్చ రామొగరాన రెచ్చుసింగఁపు మేన +నచ్చుగా సరి వచ్చు నతఁడితండు +కడిఁది వేలుపునింటఁ గలసిరుల్ గొనుదంట +నడుగంటఁ ద్రోచిన యతఁడితండు +తే.గీ. విను మతఁడతండు వల్లభవనజ భవమ +హేంద్రసనకాది మానసాభీప్సితార్ధ +దానధౌ రేయుఁ డాశ్రితో దారధీవి' +ధేయుఁ డిసుమంత నీకోర్కె దీర్పలేఁడె. +సీ. +హరులచేఁ గరులచే నరులు గెల్వఁదరం బె +చక్రపాణి సహాయశక్తి లేక +కలిమిచే బలిమిచేఁ గులముఁ బెంపఁ దరం బె +రాక్షసాంతకు దయారసము లేక +సతులచే సుతులచే నుతులకెక్కఁ దరంబె +శౌరి కటాక్ష వీక్షణము లేక +జపముచేఁ దపముచే నుపరమింపఁ దరం బె +కనక చేలుని యనుగ్రహము లేక +తే.గీ. మానవేశ్వర! యమ్మహామహుని కరుణ +కలుగదేనియుఁ గలుగునే! ఘనులకైన +నైహికాముష్మిక సుఖమ్ము లతని నాత్మఁ +దెలిసి కీర్తించి నీకో 'ర్కె దీర్చికొనుము. +శా +ఆ లక్ష్మీ ్మశపదా_ప్తికిన్ బహుళజన్మాయాస విశ్రాంతికిన్ +మూలంబైన తదీయభక్తిరచనా మూలమ్మునన్ గోవిదుల్ +బాలత్వమ్మున యౌవనమ్మున గుణప్రఖ్యాతి వాటించి వా +గాలమ్ముల్ పచరింప రాత్మహిత సౌజన్యమ్ము ధైవారగన్. +23 +24 +25 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0050.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0050.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..91e6e6a270e24ecc648d925a48bb510377890cb8 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0050.txt @@ -0,0 +1,36 @@ +కుల శేఖర మహీపాల చరిత్ర +భుజంగప్రయాతము, జరాజర్జరీభూతసర్వాంగ యష్టిన్ +బరీతో పరివ్యాధి బాధావిభూతిన్ +నరుల్ బుద్ధిజాడ్యమ్మునన్ జొక్కు వేళన్ +మురారాతి నేరీతిఁ బూజింతు రాత్మన్. +తే. గీ, కావున మనోవికారముల్ గ్రమ్మనీక +ఘనులు తద్భక్తిఁ గాంతురుగాన శౌరి +పూజనము బాల్యయౌవనంబుల ఘటింప +వలయు నదియట్టులుండె నీ తలఁచుపనికి. +కం. +శ్రీ రోపహారనియతిన్ +41 +26 +27 +వారిజదళ నేత్రు భక్తవత్సలుఁ గరుణా +పూరితహృదయు భజింపు ము +దారత నీకోర్కె దీర్చు ధరణీనాథా ! +28 +వ. అనినం గందళితహృదయుండగుచు నమ్మహీపాలుం డమ్మహాత్ములకుఁ +బ్రణమిల్లి నిటలకటఘటితకరకములుండై యిట్లని విన్నవించె. +29 +సీ. +క్షీరోపహారవ్రతారూఢి వాటింపఁ +దొడరుచో నేమేమి నడువవలయు +పుండరీక దళాక్ష, పూజాపరత్వమ్ము +దాల్చుచో నేమేమి దడవవలయు +దైనందిన ముకుంద ధర్మనిర్మల +గోపి. +వెలయుచో నేమేమి విడువవలయు +చక్రాయుధధ్యానజప హోమకార్యముల్ +గడపుచో నేమేమి నుడువవలయు +తెగీ. నెంతకాలమ్ము గావింప నిందిరామ +నోహరుం డిచ్చమెచ్చి యుత్సాహ మెనఁగఁ +గింకరుఁడనైన నన్ను రక్షించు బుద్ది +సంతయు నెఱుంగఁ గృపసేయుఁ డయ్యలార ! +30 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0051.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0051.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b62b610f576e46c5ef96c2a20a3370fd5e95c95b --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0051.txt @@ -0,0 +1,39 @@ +42 +కం. +అని యిట్లు విన్న వించిన +ద్వితీయాశ్వాసము +మనుజేంద్రునిఁ జూచి భువనమాన్యచరిత్రుల్ +వినుమీ వెఱుంగఁదలఁచిన +పని యంతయు ననుచుఁ దెలియఁ బల్కిరి వేడ్కన్. +తే. నుడువు మచ్యుతనామముల్ విడువు మితర +తంత్రముల్ విష్ణుచరితామృత ప్రసక్తి +దడవు మిహపర సౌఖ్యసందర్భనిరతి +నడువు మవనీశ! వేయు సనంగ నేల! +બોટ +ప్రకృతిభిన్న స్వాత్మ పరమాత్మ సాంగత్య +మొకటియందొకటికా నుడుపవలయు +స్తవపూజనాహ్లాద తాత్పర్యశీలమ్ము +లొకటియందొకటిగా నునుపవలయు +భవ్యకర్మజ్ఞానభ_క్తియోగమ్ముల +నొకటిపై నొకటిగా నూఁదవలయు +నలమనోబుద్ధిచి త్తా హంక్రియావృత్తు +లొకటిచే నొకటీగా నడుపవలయు +తే.గీ. వలయు నీకింక నొక్కటి వనజనాభ +చరణకంజాతమంజుల సౌరభాను +భ వరసిక భాగవతజనాపచితి యిదియె +మాధవారాధన ప్రౌఢి మనుజనాథ! +తే.గీ. అధిప! భార్యాసమేతుఁడ నగుచు నొక్క +వత్సరము బ్రహ్మచర్యానువర్తనమున +శ్రీహరి భజింపఁ గార +కార్యసంసిద్ధి మగుట +నిశ్చయంబంచు పలికిన నృపవరుండు +అంజలి చేసి పల్కెఁ బుల కాంకురజాలము లంగకమ్ములన్ +బుంజములై తలిర్పగుణభూషణులార! మదీయ భాగ్య మొ +స్పెం జగ మిచ్చమెచ్చ నిరుపేదకుఁ బెన్నిధి గల్గగోరి సి +ధౌంజన మిచ్చినట్లు కృప నానతి యిచ్చితిరిట్టి ధర్మముల్ +యి +31 +82 +38 +84 +35 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0052.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0052.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..82c2a341677713578a0534ff0754fbb0860be020 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0052.txt @@ -0,0 +1,32 @@ +ఉ. +కులశేఖర మహీపాల చరిత్ర +వందన మాచరింతు బుధవంద్య చరిత్రులు కేర్పడన్ బున +ర్వందన మాచరింతు గుణవై భవయుక్తులకుఁ బునఃపున +మాచరింతు హితవత్సలచిత్తులకంచు భూమిసం +క్రందనుఁ డమ్మహాత్ములకు గాఢమతిన్ బ్రణమిల్లెఁ గ్రక్కునన్. +48 +36 +వం ఇట్లు మనుజేంద్రుండు భాగవతశిఖామణులకుం బ్రణామమ్ము లాచ +రించి త తన్మందిరమ్ముల కనిచి తానునుం దదీయ శాసనం బవలంబించి దక్షులగు +వారలం బురరక్షణమ్మునకు నియోగించి పత్నీ సహితుండై శ్రీ కున్నా రాయణ +పరాయణత్వంబునన్ గృతవ్రతారంభుండయ్యె నప్పుడు. +వ్రతారంభము +మృగ నాభితిలక వర్ణితమైన నుదుటిపై +బొలుపొందె ధవళోర్థ ్వపుండ్ర రేఖ +యతులచీనాంబరోచితమైన నెమ్మేన +నలరారెఁ గృష్ణసారాజినమ్ము +సీతహారపుంజరంజిత మైన యురమునఁ +దళుకొ త్తెఁ దులసికాదామపంక్తి +కొంచనవలయ సంగతిగాంచు కరమున +నమ రె వినూత్న పద్మాక్షమాల +తే.గీ. వితతమంజులమణిగణ ద్యుతివిదీ ప +చటులకోటీరయోగ్యమస్తకమునందుఁ +గీలితంబయ్యె హరిపదాంకిత పటమ్ము +సచ్యుతారాధనోద్యుక్తి నవనిపతికి. +సీ. +సమ దేభతురగశిచమత్కారమ్ము +పరగించె నింద్రియపటలి యందు +శత్రురాజన్య దౌర్జన్యభంజనశక్తి +సమకొల్పే మదమత్సరముల యందు +37 +38 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0053.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0053.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..18deb2d951c84f22e2c73e2af645d87f70cb0a19 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0053.txt @@ -0,0 +1,40 @@ +44 +ద్వితీయాశ్వాసము +వసి ధనుశ్శరకృతాభ్యాసకౌశలబుద్ధి +గర పె నష్టాంగయోగముల యందు +పర రాష్ట్రదుర్గసం పాదనక్షమవృత్తి +నెర +పె భక్తిజ్ఞాననిరతులందు +తే, గీ, భాసురావర్ష మణిగణభర్మరజత +జాలకో శాల యేక్షణాన కి నిలిపె +కమలలోచను దివ్యవిగ్రహమునందు +భవ్యరుచిహేళి యమ్మహీపాలమౌళి. +కం. +కం. +అతులిత జప హోమంబుల +సతిశయమునఁ బ్రీతుఁ జేసె నంబుజనాభున్ +బ్రతిమారూపమ్మున న +చ్యుతు నర్చితుఁ జేసెఁ దత్తదుపచారమునన్, +కేసరములఁ సేసెను +గేసరినిభ మధ్యుఁ బద్మ కేసర చేలున్ +వాసి దగు మలికాసుమ +39 +40 +వాసనలన్ బొదవె భక్తవత్సలు పదముల్ . +41 +కం. +కం. +చారుతులసీ దళము లవి +కారత నర్పించేఁ దులసి కాదామునకున్ +శ్రీ రోపహార మొసఁ గెను +శ్రీ రాంబుధిశాయికిన్ విశేషమనీషన్. +కమలా +ప్తసదృశ తేజుఁడు +కమలమ్ములఁ బూజచేసెఁ గమలాస్త్రగురున్ +గమలాక్షు గమలనాభుని +గమలాహృదయేశు హృదయకమలం బలరన్. +42 +43 +వ. ఇవ్విధంబున నారాజదంపతులు భక్తినిష్ఠాగరిష్ఠులగుచు భగవత్సమారా +ధనం బొక్కసంవత్సరంబు నలుపుటయుఁ దదనంతరంబ. +44 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0054.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0054.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..16eb1739ba617f68161e89d4089e4846b8fd071e --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0054.txt @@ -0,0 +1,37 @@ +సీ. +కుల శేఖర మహీపాల చరిత్ర +శ్రీమన్నారాయణ సాక్షాత్కారము +Q +కలుములు వెద్యజలఁ గలశవారి జనించు +మగువతో మొల తెంచు నగవుతోడ +పరిపూర్ణ చంద్రబింబము వోలు చక్కని +మొగముతో శేష వన్న గముతోడ +మొనసి నారదముఖ్యు లొనరించు గానని +స్వనముతో గరుడవాహనముతోడ +ప్రభ మించు భద్రసుభ ద్రాదిపరిచరో +త్తములతో శంఖచక్రములతోడ +తే, గీ. సజలజలధరకోమల శ్యామలాంగ +కలితకీలితరత్న ధగద్ధగాయ +మానభూషణరుచిభీత భానుకిరణుఁ +డజ్జనాభుండు ప్రత్యక్ష మయ్యె నపుడు . +చం. +పెలుచ ననేక జన్మకృతభీషణదోషకృపాణవంపై +నొలయఁగ నీని గట్టి మరువూదిన కై వడి నింది రామనో +లలితవిహారి రాక నొడలన్ బులకాంకురపుంజపంజరం +బలవడఁ దాల్చె భూరమణుఁ డాచరణాననమస్తకమ్ముగన్, +మృదునాళీక దళ ప్ర దేశముల దారిందూరి లోవ్రాఁకలన్ +గుదురై నిల్చు దుషారవారి పయిటేకుల్ వేకువన్ దుమ్మెదల్ +బెదరింపన్ దొనుకాడులీల హరి విచ్చేయంగఁ గనేవలన్ +గదలంబాజె నృపాలదంపతుల కానందాశ్రుబిందుచ్ఛటల్. +న. పతగాధీశ్వరు నెక్కి లేము లుడిగింపన్ జూచు వాల్గంటితో +శతసూర్యద్యుతి నిషుధవ్వగురుఁ డిచ్చన్ దోఁచినన్' మేదినీ +పతి దా వ్రాల్చినకన్నుదోయి కదలింపన్ జాలఁడయ్యెన్ సము +ద్గతసంతోషర సాతి రేక జనితాంతః పారవశ్యంబునన్. +కం. +అంత నృపమాళి లక్ష్మీ +కాంతుని కృప విపులభై ర్య గౌరవ మేధా +45 +45 +46° +47 +48 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0055.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0055.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3209ce04a7583523e96e6940ecce6df6656b3f25 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0055.txt @@ -0,0 +1,37 @@ +46 +ఉ. +వంతుండై వీక్షించె ము +ద్వితీయాశ్వాసము +రాంతకు శుభమూర్తి లోచనానందముగన్. +శాంచి మహీవరుండు పులక ప్రక రాశ్రుపరీతమైన మో +మంచిత భూప రాగ పటలాంచితమై విలసిల్లినట్లు న +కంచరవైరి దివ్యపదతామరసమ్ముల వ్రాలె సంపతత్ +కాంచనదండ రేఖ సవికారచిరంతనభ క్తి వైఖరిన్, +49 +50 +ఇ తెఱంగున సమ్మహీ కాంతుఁ డనంతశయనునకున్ బ్రణామమ్ము +లాచరించి యిందిరా దేవికి వందనం బొనర్చి పరిషద్భాగవత బృందమ్మునకు బ్రణ +మిల్లి కృతార్ధంబైన చి తమ్ముతో నప్పరమేశ్వరు సగ్రభాగమ్మున నిటలతటఘటిత +కరకమలుండై యానంద బాష్పజలసి కకపోలుండగుచు నిట్లని వినుతించె +చం. +జయజయ! భక్తలోకహరిచందన పంకజ గర్భ పార్వతీ +ప్రియ! సనకాది దేవమునిబృందని పే. వితపాదపద్మ! దు +ర్జయరిపు రాజగర్వతరుషండద వానల! ధర్మమార్గని +శ్చయనిరతాంతరంగ! బుధసన్నుత యంచు మతించి క్రమ్మఱన్. +త +సీ. +అనిలాన్న వన్యాశనాంగమానసశయ్య +లొకనిద్ర యొక నిద్ర నొనరు ముద్ర +కమలకై రవలబ్ధకల్యాణదై వమ్ము +లోకకంట నొకకంట నొగరి యుంట +నరిశిరశ్రవణదా రాయుధ శ్రేష్ఠమ్ము +లొక కేల నొక కేల నొనరు లీల +భ్రాంతిసంపత్పూర్ణ కాంతాలలామమ్ము +లొక కేవ నొక క్రేప నొనరు రేవ +తే. గీ. పంక మణఁగింప లోకమ్ము లంకురింపఁ +జేయగల యాడు మొగ పాప లాయితముగ +దగ నడుగు దమ్మి పొక్కి టిదమ్మిఁ బొడము +మహిమ నీయందె చెన్నొందె మధువిరోధి, +51 +52 +53 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0056.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0056.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..53de78ef94f97e5efabbccb82fa4890b6f9a9915 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0056.txt @@ -0,0 +1,36 @@ +సీ. +కులశేఖర మహీపాల చరిత్ర +బహుభోగనిలయత్రిపాద్విభూతిసమృద్ధి +నుతికెక్కు నారాయణుండ వీవ +వాసు దేవాదిభ వ్యవ్యూహ భేదనం +గతుల మించిన జగత్పతివి నీవ +భువనరక్షణక ళాస్ఫూర్తిచే నవతార +విభవము లను జగత్ప్రభుఁడ వీవ +సకల చేతనకర్మసాక్షి పై సదసదం +తర్యామి యగు మహ +త్తరుఁడ వీవ +తే, గీ, యీవకావె క వేరక న్యావిదూర +తుంగమణి హేమహర్మ్యానుషంగరంగ +పురవిహారివి, సితకీ ర్థిపరిచితా భ్ర +గాంగభంగ ! విహంగ పుంగవ తురంగ ! +చం• +1 +నే నేనోములు నోచినాఁడని శరన్నిర్ణి ద్రపద్మా ! నా +నానై నోనిచయం బడంచితి నితాంతధ్వాంతమున్ సంతతో +నూ నేనో ప్రచయం బడంచుక్రియ నిన్నుం గొల్తు నెట్లనఁ గా +నీ నేనౌననఁ గాదనాగలనె. రానీ నీదయాసారమున్. +విదితజగత్ప్రయాక్రమణవిశ్రుతి కాంచి విరించికుండికా +భ్యుదితపయః ప్ర సేచనసమున్న తినొంది మహాఘవల్లి కా +విదళన కేళిలోలుపఆవిత్రములై విలసిల్లుచున్న నీ +పదకమలమ్ము లెప్పుడు కృపామతి నిల్పుము నా మనమ్మునన్. +47 +64 +55 +56 +వ అని యిట్లు భ క్తినిష్టాగరిష్ఠుండుగు నృపశ్రేష్ఠుండు వినుతించుచున్న +యెడ నప్పరమేశ్వరుండు కృపారసతరంగితంబులగు నిజకటాక్ష వీక్షణమ్ము అతని +పయిం బరగింపుచు జ్ఞానముద్రాముద్రితంబగు దక్షిణక రాగ్రంబు గదలింపుచు ముక్తా +ఫలదంత కాంతద్యుతినహకృతంబగు మందస్మిత చంద్రి కాజాలమ్ము +బొలుపుదీపింప సజలజలధర మధుర భాషణమ్ముల నిట్లని యానతిచ్చె. +నలుగడలం +57 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0057.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0057.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f772beaa5a78670104cfdfd85f07c6e650409809 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0057.txt @@ -0,0 +1,37 @@ +48 +ద్వితీయాశ్వాసము +వర ప్రదానము +ఉ. ఇంపెనలార నాదుమతి నెంతయు మెచ్చితి మిమ్ము భూమిభృ +ద్ధంపతులార! మీ హృదయ తామరసమ్ములఁ గల్గు కోర్కె ల +క్షింపఁగ +నయ్యె నటై పొసఁగించెద మీవలె మద్విధంబు ని +ష్కంపిత భక్తిచే నెఱుఁగగానరు గా నరులెందుఁ జూచినన్. +కం. +అనఘమతులార! మీ యం +దనుపమత మదీయ కౌస్తుభాంశంబున నం +దనుఁడు జనియించుఁ 'దేజో +వినయోజ్జ్వలశౌర్యధైర్యవిశ్రుతు లెనఁగన్. +58 +59 +వ అదియునుంగాక మదీయ ప్రియాంగన యగు నీళావధూటి యంశంబున +భవత్పుత్రునకుం బుత్రిక యై యొక్క కన్యాలలా మంబు సంభమిషగలయది. మదీయ +విభవస్థానం బైన శ్రీరంగంబునం బొలుపు దీపించుచున్న యే నవ్వరారోహం బరిగ్ర +హింపంగలవాఁడ మహీపాలా! నీయెడం గృపాళుండ నగుటం జేసి +భవదన్వయంబు +పవిత్రంబయ్యెం బొమ్మని యానతిచ్చి రథాంగధరుండు నిజభవనంబునకు విజయం +చేయుటయు నా రాజదంపతు లానందభరితాంతఃకరణమ్ముల నగ్గరుడధ్వజుం +బొగడుచు నాత్మగృహమ్ముఁ బ్రవేశించి రంత. +శా. శ్రీ దేవీపతి సత్కృపామహిను ధాత్రీకాంత కాం తాసుత +ప్రాదుర్భూతికి వేగురింప మణిరాజాంశంబు తద్గర్భ మ +ర్యాదన్ లోక సుఖప్రవర్ధనకరంబై యొప్పె నంత స్తమః +జో దాంచర్ఘటమధ్యదీ పక ళికాంకురాను కారి ద్యుతిన్, +కం. +వనజాక్షుకరుణ కేరళ +జనపాలాంగనకు భువనసంస్తుత్యకళా +జనకమగు కౌస్తుభాంశం +బనుపమజఠర ప్రవిష్టమై 'పెనుపొందెన్. +ఖర్జూర వ ల్లరీగర్భ పాంసుచ్చాయ +గండపాళికలపైఁ గానుపిం చే +60 +61 +62 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0058.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0058.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4889dbddcb48d13a85ddf1bd41d9eb14e819e638 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0058.txt @@ -0,0 +1,40 @@ +తే. +కం. +కులశేఖర మహీపాల చరిత్ర +కమలకో శాగ్రసంగత మధు వ్రత రేఖ +మనపయోధర చూచుకముల నమరె +గ్రస్తపల్ల +వకంఠకలకంఠరవలీల +మందసల్లాపసంపదలఁ దోఁచె +వలిత శైవలనూత్న వల్లీవిలాసమ్ము +సువ్య క్తరోమాళిఁ జూడనయ్యె +వసధిమేఖల నొడుచు సర్భకుఁడు గర్భ +యుక్తి గన మధ్య మేఖల యోహటించి +కొలఁకు లందక మంజూషికల నడం +జిగురుఁబోడికి దోహదశ్రీ వెలుంగ. +మిసమిసయను చెలి 'మేనన్' +బసపున నలుగిడుట వెట్టిపనియని చెలులా +రసికతఁ జూపరు మేలిమి +పసిఁడిన్ గరసాననేయు పనులుం గలవే! +తే, గీ. గర్భగతడింభకునియూర్పుగములు తోడు +పడిన కై వడి నిశ్వాసపం క్తి యింతి +వదనమున సంచరింప దుర్వార విమత +జనపతుల కట్టి నిట్టూర్పు లినుమడించె. +చం• +మించెం జెమర్చె పొంగె నని మేన ఘటింపక యింతి ద్రోచినక్ +గొంచక తన్మనోహరుని కూరిమికి గటకమ్మ కాంచి మేల్ +గాంచు పురంబులయ్యె మొదలం దుదఁ జెందు వివర్ణవృత్తి న +ర్ధించి నిచోళ మంగదము దేశములయ్యె నృపాలమౌళికిక్. +ట +హరిసతి శంభురాణి యచలాహితు నంగన యిట్టి నేర్పు ము +న్న రాయగఁ జాలరంచు వసుధాధిపుదేవి తనంత మృత్కణో +త్కరరుచి గోరె కామశిఖ +కాండజయంతు లెఱుంగ లేని త +త్సరస రసారసజ్ఞత నిజప్రభవవిష్ణుఁ డెఱుంగునట్లుగ, +7 +49 +63 +64 +65 +66 +67 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0059.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0059.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1a7ca9174c7d72dfe6d588969fadd8bfce899b45 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0059.txt @@ -0,0 +1,41 @@ +50 +కం॥ +ద్వితీయా శ్వాసము +కులశేఖరుని జననము +ఆరయఁ గుంభసంక్రమణ ముందు శుభానుగతి బుసర +బునర్వసూ +తార నుదారకీర్తి వనితాసహచారుఁ గుమారు సద్గుణా +ధారు న రేంద్రసుందరి ముదంబునఁ గాంచె సముల్ల సత్పయో +వారిధి గర్భ వీచి చెలువంబుగఁ జంద్రుని గన్నకై వడిష్ +. +తనయుండు సంభవి చుట +విని భూపతి సూతికాని వేశమ్మునకు +జని బాలు వదనకమ ము +కనుగొనె సంతోష మాత్మ గడలుకొనంగర్ . +తే. +జనకునకు నాత్మభవరత్న జనన వేళఁ +కం. +ఉ. +తే. +గానబడు పితృలోళతమోనివృత్తి +నాత్మభవరత్న ముదయింప నవ్విభునకు +గానఁబడే సర్వలోకతమోనివృత్తి +సుతు కభ్యుదయముగా జన +పతి యానందమున నొసఁగె భర్మాచల గో +వితతమణి చేల యువతీ +ప్రతతుల నమితముగ భూసురప్రవరులకున్. +Qa +లోకహితారియైన శిఖిలోచను సాధనభంగవృత్తి : +నాకుని పక్షహానియు మనమ్మున సైపక హేమశైలర +త్మాకరతోయముల్ దలపఁడయ్యె సుతోత్సవదానవేళ సు +శ్లోకులు సాధురక్షణనిలోపము సేయుట కోర్వనేర్తురే. +చంద్రవంశావతంసమై సంభవించు +సుతున కన్వర్ధముగనై యశోధనుండు +ప్రేమఁ గుల శేఖరుండను నామమిడియె +సకలశిష్ట న భోజనసమ్మతముగ +68 +69 +70 +71 +72 +73 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0060.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0060.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7d6e0f02156d89928c70973026cc5f1b65ee6975 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0060.txt @@ -0,0 +1,37 @@ +రంబులు +వ +క్రమంబున. +కులశేఖర మహీపాల చరిత్ర +51 +ఇట్లమ్మహీపాలుండు బాలునకు జాతకర్మ నామకరణాది సంస్కా +నిర్వర్తించి సంతుష్టాంతరంగుండై యుండె నయ్యర్భకుండు క్రమ +ఆ. వె, అక్క మ త్త యవ్వ యనియెడి నామమ్ము +లోలిఁ బలుక నేర్చు వేళలందు +కం. +రామ! రామభద్ర ! రఘువీర ! యనియెడు +పేరు లుగ్గడించి పిలువఁదొడఁ గె. +పాపని తోకతోక పలుకుల +లోపల రఘుతిలక ! కమలలోచన! యను స +లాపము లెఱింగి పొంగున్ +భూపతి యొక భుజము రెండుభుజములు గాఁగన్. +శ్రీ రామమూర్తి వర్ణించువారల పొందు +వీడఁ డాకొనియున్న వేళనైన +రఘునాథనామకీర్తనము సల్పెడుపట్టు +వెడలఁడు నిద్రించు వేళనైన +కాకుత్సవరు గుణోత్కర మెన్ను నెడఁ బాయఁ +జాలఁడు క్రీడించు వేళ నైన +జానకీపతి కథాశ్రవణ మబ్బిన నొండు +వినఁ డంబ పిలిచిన వేళనైన +తే. దశరథాత్మజ పాదపద్మప్రసక్త +చిత్తవృత్తికిఁ బరదైవవృత్తరక్తి +సొరగ నీఁడయ్యె మహనీయసుగుణగణవి +రాజితుండైన కేరళ రాజసుతుఁడు. +చం. అతివలు నవ్వుటాలకు నృపార్భకుతోఁ దనతండ్రి ద్రోఁచినన్ +సతియును దాను రాఘవుఁడు శైలములందుఁ జరించెనాఁగ దుః +ఖతుఁడగు జానకీవిభుఁడు కేవలమర్త్యుఁడె! సోదరుడు భూ +సుతయును దోడరా నగరుపొచ్చెననన్ మదిఁబొంగు క్రమ్మఱన్. +74 +75 +76 +77 +78 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0061.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0061.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..519b94b2a7931c063ccc2ab2f514eaec4b0950e8 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0061.txt @@ -0,0 +1,45 @@ +52 +ద్వితీయాశ్వాసము +ఆ.వె. కోసలేంద్రతనయు శోమలవిగ్రహ +ధ్యానవశత నుండుచో నతండు +ననుభవింపఁగోరి యటమున్న తెమ్మన్న +దాది చేతిపండు తాఁ దినండు. +కం. +కినియుచుఁ బోరిడు నతనికి +జనని గుడఫలాదు లొసఁగఁ జల ముడుగక యుం +డిన నెల్లి వచ్చు రఘుపతి +మనయింటికి ననిన నలుకమాని చెలంగున్. +వ +79 +80 +ఇత్తెఱంగున నైసర్గిక శ్రీ రామ చరణకమలభ_క్తి భావనాధురీణుండగు +కుమారు నుపనీతుం గావించి దృఢవ్రతుండు వివిధవిద్యావిశారదుఁ జేయఁదలంచి +యార్యుల +వశంబు చేసిన నతండు. +కం. శ్రీ తిపాలసుతుఁడు గురుసం +ఉ. +గతి నతులిత సూక్ష్మబుద్ధికౌశలమున నం +చిత వేదశాస్త్రముఖ్యో +ర్జితవిద్యానిచయ మభ్యసించెన్ బ్రీతిక్. +క్రూరకుదృష్టి భాషణనిగూఢ వికల్పితశబ్దలింగశా +రీరక శాస్త్రసూత్రక బరీపరి వేష్టిత విష్ణుతత్వమం +దారసుమమ్ము దాఁ గొనియె ధన్యవిచారుఁడు నీరసుగత +చెల్వగు +శ్రీ రవి వేచ నారచన +తే. +శా +హ సకిశోరవై ఖరి౯. +వేద వేదాంగముల ధను ర్వేదమున న +రుంతుదాభ్యాసకాశలస్వాంతుఁ డయిన +యక్కు.మారునిఁ దోడ్కొని యార్యజనులు +పార్ధినేంద్రుని కడ కేగి పలికి రెలమి. +రాజన్మూర్తి భవత్తనూజుఁడు మనో రాజీవవీధిన్ మహా +రాజశ్రీరఘురామనామదివిషద్రాజాధిరాజాంఘి సే +వాజాగ్రద్దతిఁ బూని నేర్చెఁ జదువుల్ వైదుష్య మేర నో +రాజా ! పాండురకీర్తి రాజనిధిముద్రా ! రాజ రాజోఫమా +! +81 +82 +88 +84 +85 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0062.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0062.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..70015236eefb0e5da468838f9cef4df2c27e4613 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0062.txt @@ -0,0 +1,33 @@ +కుల శేరఖ మహీపాల చరిత్ర +సీ. +అనఘ! పురాణవాగర్ధబోధాయనం +డాగత వివిధ భాషాగరుండు +53 +ప్రాకటన్యాయశాస్త్రి కదృక్చరణుండు +చతురాత్మపౌరుష శబ్దభోగి +విపులాహి తైశ్వర్యవిక్రమబల భేది +రమ్యధర్మకళాప్తిరాజమాళి +ప్రమదామనశ్చ్యుతి ప్రసవసాయక పాణి +ధృతిసార విహసిత క్షితిధరుండు, +తే, గీ. చతుర గాంభీర్య వాహినీ స్వామి పద్మ +వేష్టితపదార్హుఁ డనుభవవితరణస్వ +భావఘనుఁ డింక నిన్ని చెప్పంగ నేల +సుజనమాన్యుఁడు నీతనూజుండు రాజ! +చం. +అనవుడు ధారుణీరమణుఁ డాత్మజుఁ గగ్గోని బార సాచి య +క్కున గదియించి పెల్లెసఁగు కూరిమి +పేర్మి నిజాంకపీఠి పై +నునిచి శిరంబు మూర్కొనియె నోలి కుమారు శిరోజపాళిఁ జెం +దిన నవమౌక్తికంబులగతిని ప్రమదాశ్రుకణమ్ము లొల్కఁగన్, +86 +87 +వ. ఇట్లమ్మహీ వల్లభుండు ప్రమోదరసభరితాంతఃకరుణుండగుచుఁ గుమారు +గారవించియాచార్యునకు ననేక మణిభూషణ సువర్ణ చేలంబు లొసంగి పరితుష్టులగు +వారలయాశీర్వచనంబులు గైకొని యనంతరంబ కుమారునకు ననన్యక న్యాసాధార +ణమ్ములగు గుణసౌందర్యవిశేషమ్ములం బొలుపు దీపించు నొక్క రాజపుత్రికం +ఖరిణయంబుగావించి పరీక్షి తశుభ లక్షణశోభితుండుగు నతనివలన నాత్మీయ +సామ్రాజ్యలక్ష్మి సురక్షిత యగుంగాక యనితలంచి నిజపరికరంబులతో నతని +రాజపీఠంబున నభిషిక్తుంజేసి ప్రధాన సామంతబలపరిజన భాండాగారంబులు మొద +ఆగు సప్తాంగంబులతని వశంబు చేసి తన్నుం గృతార్ధుంగా దలంచుచు నిర్భరుండై +యుండె నంత, +88 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0063.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0063.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..063fef264dd13f379336232c8ef2cb4f4bbe97f7 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0063.txt @@ -0,0 +1,35 @@ +54 +కం. +ద్వితీయాశ్వాసము +కులశేఖరుఁడు రాజగుట +సాంద్రసుధాకరమగు మను +జేంద్రసుతాభ్యుదయమున మహీచక్రము ని +సంద్ర ఫల వృద్ధి గనియెన్ +జంద్రోదయ వేళ నలరు జలనిధి వోలెన్. +ఉ. సంతతసత్య దానగుణశాలి దృఢవ్రతనందనుండు కా +ర్తాంతిక విద్వచార్య కవిరాజ సుఖప్రదుఁడై చతుస్సము +ద్రాంత వసుంధరాభరణ మాత్మభుజాభరణమ్ము జేసె ది +గంతి భుజంగ రాజ కనకక్షి తిభృత్కిటులన్ హసింపుచుకో. +Ф +చం• వనులు ఫలప్రవాళసుమ వాసనల దటినీ చయమ్ము గో +కనద బిసప్రసూన నవగంధ మనోహర తీరము గో +ధనము పయః ప్రదోహనవిధానమును ధర సస్యసంపద +దన రే దృఢవ్రతాత్మజుఁ డుదారత రాజ్యవిభూతి నందుట౯ • +చం• భుజబలశాలి యవ్విభుఁడు భూరిశరాసన బాణధారియై +గజ రథ వాజి వీరభట గౌర వభీషణ సైన్య బృంద మ +క్కజముగఁ గొల్వ ౯గి పటు గర్వమహీపతికోటి నోర్చి ది +గ్విజయము జేసెఁ గీర్తిపదవీపిహితాంబుధి సప్తకంబుగ౯. +ఆ ధనుర్ధరు ధాటి కంగరాజు చలింప +కర్ణాటవిభుఁ డిచ్చకంబు నెరపె +నౌపుణ్యునకుఁ గామరూపభ ర్త ప్రియమ్ము +సేయ విదేహుండు సిగ్గువడియె +నా వినోదికిఁ గుంతలాధీశ్వరుఁడు మొక్క +కాశ్మీరపతి హితకారి యయ్యె +నాయజ్ఞరతుఁ గాశనాయకుండు భజింప +నొగి విదర్భవ రేణ్యుఁ డోటువడియె +నాబలాఢ్యునకు మహారాష్ట్ర రమణుండు +మ్రొక్క వరాటేంద్రుఁ డుక్కు సిడియె +89 +90 +91 +92 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0064.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0064.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0707195658a80dd9d79140468f4ab3f8371d8fff --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0064.txt @@ -0,0 +1,36 @@ +తే. +సీ. +కులశేఖర మహీపాల చరిత్ర +పరగఁ బాంచాలపతి పద్య ఫణితి నతని +వినుతిసేయంగ గాంధార విభుఁడు పఱచె +బలియులగు వారలీటులైన జలలిహీను +లేమి సే సెద రమ్మానవేంద్రు నెచుట. +అతని సౌందర్యధుర్యతకు వస్త్ర తుండు +బెదరి పట్టినకొమ్మ వదలఁడయ్యె +నతని విచారదక్షతమ దక్షుఁడు నాన +యెత్తి వంచినకల యెత్తఁడయ్యె +అతని మహాబలోన్నతికి భీతిలి మహా +బలుఁడు పాఱిన కాలు నిలువఁడయ్యె +నతని ప్రతాపానలాభీలతకు శూలి +తివిరి మూసిన కన్ను తెరువఁడయ్యె +తే.గీ. నతని చెలియెంత యాతని యల్లుడెంత +యతని సుతుఁడెంత యాతని యశన మెంత +కాముఁడైనను రాజైన భీముఁడైన +గరళమైనను సరినెన్న గలరె కవులు. +తే.గీ. అతని ధైర్యప్రతాపవిశ్రుతికి విబుధ +దంతివహ్నులు దలఁకి దిక్తటులఁ జేరె +నవియె చిరధారుణీభర మాని మోచె +నవియె భయమంది మిన్నుల నాశ్రయించె. +సీ. +తన సఖత్వము శారదా దేవి వాంఛింప +హనీలవేణి పొమ్మంచుఁ బలికి +తన కుచా ప్తత రాజతనగమ్ము గాంక్షింప +హరసతీనిలయ! పొమ్మంచుఁ బలికె +తన నేత్రముల మైత్రి ధవళాంబుజము వేడ +నలికులాకులమ పొమ్మంచుఁ బలికె + +55 +93 +94 +95 +96 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0065.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0065.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b4667560e254da346c6a78c9932c39d0dde5ede2 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0065.txt @@ -0,0 +1,40 @@ +2 +56 +ద్వితీయాశ్వానము +తే.గీ. తన సితచ్ఛాయ సరిసేయఁ దగిన వారి +నెరసు లెన్నంగఁదొడఁగె నా నృపవ రేణ్యు +కీర్తిసీమంతినీ మణి కేళిసలుప +తే, +నవని కడద్రొక్కి, వినువీధి కరుగునపుడు. +తెలిగన్నులకు మీను బెళుకు లెన్నినఁ జాలు +కలువ రేకులఁ జెప్పవలె నటమ్మ ! +మాటల కమృతంపు డేఁట లెన్నినఁ జాలు +కలికికోయిలఁ జెప్పవలె నటమ్మ ! +తగు మోము చికిలియద్దము నెన్ను కొనఁ జాలు +వనజాతములఁ జెప్పవలె నటమ్మ ! +గతులకు రాయంచగమన మెన్ని నఁ జాలు +వారణమ్ములఁ జెప్పవలె నటమ్మ ! +పొలఁతి వర్ణించు కవివరుల్ ప్రొద్దువోక +నిన్ని ద్రవ్వెద రనుచు దా నితర కాంతిఁ +గేలిగొను సమ్మహీనాథు కీర్తికాంత +ప్రాణసఖియైన మిన్నేటిపడుచుఁ గాంచి, +97 +98 +చం. +అడుగునఁ బుట్టితీవు దివియందు జనించినదాన నౌట నే +కం. +80, +పొడవని గంగ పల్క, నరపుంగవు కీర్తివధూటి పల్కు నౌ +నడుగున నీవుపుట్టితివి హస్తష్టాలమ్మునఁ బుట్టినట్టి నే +పొడవని యిటైసంగుదురు భూరి నభోంతరవీధి నిద్దఱున్. +ధర విక్రమమునఁ గులశే +ఖర నృపతిం బోల్ప హృదయగతుల మహీపా +లుర వెదకి వెదకి వేసరి +సరి కేసరి యొకటి యండ్రు సరసులు సభలన్. +అని యతిశ యో కి రచనన్ +వినుతింపన్ దగి సముద్ర వేలావృతభూ +జనర పరతంత్రత +నొనరె౯ ధరణీశ్వరుఁడు సమున్న తలీల, +99 +100 +101 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0066.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0066.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ffb1c8dc3d07c28e48c61e6aa6b088a2ddcf6721 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0066.txt @@ -0,0 +1,34 @@ +వ +కులశేఖర మహీపాల చరిత్ర +57 +వెండియు నఖండసామ్రాజ్యలక్ష్మీ కటాక్ష వీక్ష ణసంధుక్షిత ప్రతిక్షణా +భినవోదయ వై ఖరీనిరీక్షణోపగత నిజైశ్యర్య న్యూసతానుశయ సంకుబ్ధసహస్రారు. +సంతాపని శ్వాసశ్వసనఘటనా నిశ్శేషి పరిశోషిత మకరంద పరిమ్లాన నిజసుందరీప యో +ధర మిళితమం దారమాలికావిర క్త మధువ్రతనికరపరి వేష్టి తాత్మీయమహో ద్యాన మం +డలుండును, మండలాగ్ర విధుంతుదక బళిత విరోధి రాజన్య యశశ్చంద్రికానిమాలనో +న్మీలన సంతాపితతదీయకాంతా నయనో పాంత విగళితసాంజనసలిలధారా ప్రవాహ +తిమిర ప్రసారనిరోధక నిజతురంగరింఖా సంఘాతసంఘట్టన సముద్ధూతభూ భాగారుణపరా +గ రేఖామయూఖానుమిత నిరవసాన స్వప్రతాపతపనోదయ సంవ్రీడితపద్మినీ +బంధుండును, బంధుజననయనానంద సంధాయక నిరంతర +నిజకరతలము క దాన +ధారాసలిల వేణికా పరిప్లుతసమస్తమహీవలయ సంచార సముదంచిత కీర్తిసీమంతినీ +చరణపంకాంకిత దిక్కుంభి కుంభ మధ్యుండును, మధ్యమానమహార్ణవ సముదీర్ణ +సంక్షోభ తిరస్కార కారణభూరి భేరీభాం కారరవశ్రవణసమయోపగతభయకుతూహల +భరితామిత్రమిత్ర సముదయుండును, దయారస లేశమాత్రయోగ పాత్రభూతార్ధి +సందోహమంది రాంగణ ప్రవేశిత దంతావళక పోలమదామోదానుభవామోదిత మధు +వ్రతమాలికాఝంకారర వాకర్ణనోత్సుక ప్రాహూతిక ప్రశంసితనిజౌ చార్య గుణవిశే షం +డురు గౌతమ జైమినిద్వైపాయనప్రభృతి ప్రణీత వివిధతంత్రాంతరాళ యారుందతు +మేధాశాలి విబుధహృదయాహ్లాదసంధాయకుండునునగు నమ్మహీనాయకుండు మహ +నీయ కుడ్యవించిత చిత్రపుత్రికాసౌందర్యావలోకన కుతూహలాయాత జన విస్మయా +పాదకంబును, +మణిఖచితశాతకుంభ స్తంభశోభావి భాసమానాభ్యంతరప్రదేశంబు +నగు సభామధ్యంబున విలాసినీకరకమల చలద్వాలవ్యజన జనితమృదుపవనంబు +లొలయ విచిత్రసింహాసనాసీనుండై సచివసామంతపురోహిత ప్రభృతులగు ముఖ్య +జనంబులతోడసంభాషణంబులు సలుపుచుండె నంత, +వైష్ణవ యతి వచ్చుట +సీ. జడలుగట్టిన శీరోజశ్రేణి బాలార్క +కిరణాంకురమ్ములఁ శ్రేణి సేయ +భూషిత శ్వేతోర్ధ్వపుండ్ర రేఖలలోనఁ +బచరించు హారిద్రరుచు లెసంగ +102 +8 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0067.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0067.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0e65c8cd2d4e6561cf63add7ff01d39ab7ca2cf6 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0067.txt @@ -0,0 +1,42 @@ +8 +ద్వితీయాశ్వాసము +బహుతంతు కీలితపటమిళత్కంఠ పా +ళిక పయోజాక్షమాలికలు గదల +పుణ్యతీర్ధోదక పూరితంబగు తిరు +క్కావేరి వల కేలఁ గానుపింప +తే.గీ. భవ్యభుజవీఠి వ్రేలుచు దివ్య దేశ +గమ్యమృదుతీర్థ గుళికల కక్షపాల +సారె నురియాడ శ్రీభ క్తిసారు లనఁగ +నెసఁగ నొకయోగిశేఖరుం డేగుదెంచె. +కులావతంసం +103 +ప ఇట్లు చనుదెంచు యోగీంద్రు నసతిదూరంబునం గాంచి యారాజ +బిరుగడలు నాందోళితవ్యజనదండపాణులను సీమంతినీరత్నమ్ముల +కరతలమ్మున వారింపుచు కాంచనపీఠమ్ము డిగ్గ ముఱికి సంభ్రమంబున సభాసదులుం +దాను నమ్మహానుభావు నెదుర్కొనిఁ ప్రదక్షిణపూర్వకంబుగా సాష్టాంగదండ +ప్రణామంబులాచరించి కనకాసనంబున నునిచి త ప్తకాంచనకల కౌనీతంబులగు +పూతశీతల సలిలంబుల నమ్మహాత్ముచరణంబులు గడిగి తత్తో యంబులు శిరంబున +నిడుకొని యథావిధిం బూజించి తదనుజ్ఞ గైకొని తానును సమ చితపీఠంబున +సమాసీనుండై నిజవిలోక కిరణాంకుర నికరంబు లమ్మహనీయమూర్తి ముఖముండ +లంబునంబొలయఁ గరంబులు ముకుళించి సవినయంబుగ నిట్లనియె. +ఉ. +కం. +మ. +ఏయెడ నుండి మీర లిపు డిం దరుదెంచితిరయ +తిరయ్య!మున్ను నేఁ +జేయు తపమ్ము లన్నియును సిద్ధివహించె రమామనోహర +శ్రీయుతదివ్యమూర్తి మదిఁ జేర్చి భజించు మహానుభావు లే +ఛాయకు వచ్చినన్ గలుషసంఘము వాయుట తథ్య మెన్నఁగన్. +మది మిమ్ముగొలుచుటకు స +Ф +మ్ముదమున భావింప సాడఁబోయిన తీరం +బెదురుకొనునట్లు మీ రి +య్యదనున విచ్చేసితిరి కృతార్ధుఁడ నైతిన్ . +భవదావానలకాల మేఘము విపత్పాథోధిపోతము దుః +ఖవిషాభీల భుజంగ బర్హిణము మార్ఖ గ్రావదంభోళి దు +ర్వ్యవసాయాంధతమఃపతంగకిరణ వ్రాతంబు, తాపత్రయీ +నవిధారణ్యకుఠారధార భవదీయోలాభ మెవ్వారికిన్ . +104 +105 +106 +107 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0068.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0068.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fde85abc40ec721edc6d9b9145bfc2faed99d7c1 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0068.txt @@ -0,0 +1,38 @@ +కులశేఖర మహీపాల చరిత్ర +59 +కం. +సంసరణం బెటు దొరకు జడులకు భగవ +సంసృతివిపినము వెడలగ +త్సంసతియులగు యుష్మ +త్సంసర్గము లేకయున్న ధన్యవిజారా! +108 +వ. కావునఁ బుణ్యపాపఫలమ్ము లెట్టివానికి ననుభవింపందగియుండు నెట్టి +వానికి మోక్షమ్ముదొరకొను నదియునుంగాక నాకుం గాలక్షేపమ్ము సేయు సదు +పాయమ్ము నెఱింగింపవలయునని ప్రార్ధించినం బ్రీతుండై యమ్మునీంద్రుండు +నరేంద్రునింజూచి యిట్లనియె. +109 +రాజు ప్రశ్నములకు యతి యుత్తరము +సీ. +నిసువుఁబ్రొయముఁ జెన్నెసఁగు నారాయణ +ద్వయమంత్రవర్ణ సంతతులు గాంచె +చుంచు బెంచిననాఁడె మంచు ద్రుంచిన వేల్పు +కొలము సామి భజించు నెల వెఱింగ +గరిడి ద్రొక్కిననాఁడె గర్వాంధపరిసంధి +కంధికి మంథాద్రికరణిఁ దోచె +నఱుత జన్నిదమూఁదినప్పుడె తోలుపల్కు +కొనలఁ దోఁచిన తత్త్వమునఁ +తే.గీ. కర్ణ:సనాగ్రభుజబుద్ధికౌశలములు +వర్ణనీయమ్ములయ్యె నవ్వలనుగాంచి +కాంచుగా కేమి సిరినెదఁ గొంచు విభుని +క ఠరత్నంబు పుట్టువు గాంచుకతన, +వ +బెం గె +110 +ఇట్టి నీవు పరత త్త్వవిచారపరుండవగుట యాశ్చర్యము కాదు కావున +నీవడిగిన ప్రశ్న వచనంబులకు నుత్తరమ్ములు సెప్పెద నాకర్ణింపుము. +111 +సీ. +ఓనర నేబదికోట్ల యోజనమ్ములు గర్భ +గోళమ్ము దళ మొకకోటి యోజ +నంబులు గలిగి వర్ణ్యంబై హిరణ్మయాం +డంబు దీపించు నున్నతిఁ దనర్చు \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0069.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0069.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9a015ccbe272ead845e12ef544b6db9764bd8f75 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0069.txt @@ -0,0 +1,35 @@ +60 +ద్వితీయాశ్వాసము +నయ్యండమునకు జలానలానిల వియత్ప్రభృతి +సప్తావృతి ప్రతిభ దనరు +భువి యాదిగా సప్తభువనపర్యంతమ్ము +దగ నూర్ధ్వలోకస ప్తకము వెలయు +తే. గీ, నతలవితలాదిసంజ్ఞల నమరి క్రింద +జగము లొకయేడుగలవు విశాలలీల +నిందు భువిదక్క దక్కిన పొందుపట్లు +పుణ్యపరిపాక లభ్యముల్ భూవరేణ్య ! +112 +వ ఇంక భూలోక విశేషమ్ము పరిపాటి నెఱింగించెద, +118 +కం. +గ్లంబై యొక లక్ష యోజనంబుల దగు దీ +జంబూద్వీపము వి స్త్రీ +నిం బరివేష్టించిన లవ +ణాంబుధికిన్ మాన మదియె యవనీనాథా! +బ +114 +వ ఇ తెఱంగునఁ బదిద్వీపంబు లేడును నైక్షవప్రభృతిసముద్రసప్త +కంబు నొండొంటికి౯ ద్విగుణితయోజన విస్తీర్ణంబులై విలసిల్లుచుండ సముద్రద్వీప +పరిమితమహీ నలయంబునకునినుమడియగుచు పిపీలికామశకమక్షి కాది విరహితంబును +విబుధవిహార యోగ్యంబునునగు సువర్ణభూమి తేజరిల్లుచుండుమఱియును. +తే.గీ. అంత మీఁదట జక్రవాళాచలంబు +పసిఁడిపుడమికిఁ బెనుకోలు పగిది నెసఁగు +నవల మిహిరాంశుజాలమ్ము లడర వదియె +బంధు రాంధతమఃపుంజపంజరమ్ము +శా. సంబద్ధోరుతరప్రకాండని చేయచ్చన్నాంబరప్రోల్లన +జ్జంబూభూజపతత్ఫలప్రజరస స్రావస్రవంతీతటీ +జంబాలోజ్జ్వల హేమ కొంతిపి తాళాకోణమై యుండుటన్ +జంబూద్వీప మనంగఁ బెం పెసఁగు భాస్వల్లీల శోభిల్లుచున్ . +115 +116 +117 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0070.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0070.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9f88e60794939568d20216a966d1d2506ff93ce6 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0070.txt @@ -0,0 +1,38 @@ +కం, ఈజంబూద్వీపంబున +కులశేఖర మహీపాల చరిత్ర +నోజ్" నవఖండములు సముజ్జ్వలలీల +రాజిల్లు నందు నెన్మిది +తేజోవిలసితము లగుచు దీపించు నృపాం +తే.గీ. ద్వీపషట్క భూమిఁ దిరిగెడు పుణ్యాత్ము +లాఁకలియును దప్పి యలఁత ముదిమి +వ +మ. +చెవులు లేక నెపుడు తెలివొంది యుండుదు +రష్టఖండవాసు అట్టివారు, +మఱియును. +నిరవద్యాచ్యుతలో కలోలుపసుధీని +శ్రేణి కాదండ, మా +దరణీయాతిథికల్ప కాండము వినూత్న శ్రీకరండమ్మ ని +ర్జర భాగాశనపూర్ణ భాండము, త్రివర్గస్థేమశౌండమ్మ +నరతా త్తామృతఖండ భరతఖండం బొప్పు భూవల్లభా ! +61 +118 +119 +120 +121 +వ. మఱియు నిట్లుస్నా నతపోయజ్ఞ వసనభూషణాన్న ప్రదానాది సుకర్మంబుల +వలన స్వర్గాదిపుణ్యలోక ప్రాప్తియు బ్రహ్మహనన సుజనతిరస్కరణపరధనపర దారాద్య +వహరణ మృపావాద ప్రముఖ దుష్కర్మంబులవలన నిరయని వాసంబును సిద్ధించు +స్వర్గ నర శాదిసంబంధంబులు జీవులకు స్వకర్మఫలభోగై కవినాశ్యంబులు కావునన్ +బుసర్జనన కారణంబులై యుండు భగవన్మాయానిరుద్ధులగు బద్దజనంబులు కామాది +గుణవికారమ్ములం జేసిక దా గదాధరు నారాధింపంజాలరు జాలరి జాలకంబునం +బొదివి జలచరంబుల నిరోధించు చందంబున నప్పరమపురుషుండు నిజమాయావిశే +షమ్మువలనం జీవులం జిక్కువఱచుచుండు మనుజసమూహంబు ధనదారపుత్ర +క్షేత్రాభిమానంబులను తిమినక్రఝషభుజంగంబుల నతిభయంకరంబగు సంసారసము +ద్రంబునంబడి మునుంగుచుండు. భగవతీ డాపరికరంబును గుణత్రయాన్వితంబును +నగు ప్రకృతివలనంబుట్టిన మహత్తత్త్వంబున నగు సహంకారంబువలన నయ్యెడు +శబ్దస్పర్శాదితన్మాత్రలం బ్రభూతంబులగు గగనాదిభూతంబుల మేళనంబునం జేసి +యీశరీరంబులు శరీరులకు భోగ భోజనంబులగుచుండు. పూర్వపూర్వజననావసరసము +త్పాదితినా +నావిధకర్మఫలానుభ వజ విత వాసనావి శేషంబుల వలన బహీరింద్రియోపకర +ణంబులను మనోబుద్ధ్యాదులు సెక్కు త్రోవలం ద్రొక్కింపుచుండు. నప్పర మేశ్వరుండే \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0071.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0071.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f806323b610eaec3f8bffa2fd8352117edc30f96 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0071.txt @@ -0,0 +1,35 @@ +62 +ద్వితీయాశ్వాసము +- +L +P +తత్ప్రపంచంబునకు నుదయస్థితి విలయకారణమ్ములైన రజస్సత్వతమోగుణమ్ముల +నాశ్రయించి వాసు దేవాదివ్యూహ భేదమ్ములను రామకృష్ణాద్యవతారవిశేషంబులను +వినోదంబుసలుపుచుండు నింకపునరావృత్తిరహితంబగు నప్పరమపురుషు పరమస్థానం +బునకుఁ జేరు రుపాయమ్ములు కర్మజ్ఞానభక్తిప్రపత్తియోగమ్ములను నభిధానమ్ములు +జతుర్విధంబులని యార్యులవలన వినంబడు, నవి యెయ్యనియం టేని శ్రీవిష్ణునుందిర +• +నిర్మాణ తదీయసమ్మార్జన దీపారోపణ మాల్య సమర్పణాదికంబును పంకజోదర +కైంకర్యరూప తపోదానయాగాధ్యయనవన తటాకాదినిర్వర్తనంబులను క్రియాని శే +షంబుల నగునది కర్మయోగంబనంబడు, నట్టిది జనక మహీపతి ప్రభృతులయందు +ప్రఖ్యాతంబయ్యె స్వస్వరూపపరస్వరూపనిరోధిస్వరూప ప్రభృతి విషయకంబైన +యథాబోధంబు జ్ఞాన యోగంబనంబడు, నట్టిదినారదాది మహామునులయందు విశ్రుతం +బగుచుండు విజ్ఞాన పరిణతంబురు సత్త్వగుణాతి రేకో పగతవుల కాంకుర బాష్ప గద్గదస్వర +వికారాది గుణవిలసితంబును విచ్ఛిత్తివిరహితంబునునగు భగవద్విషయ ప్రేమవి శేషంబు +భక్తియోగంబనంజను, నది ప్రహ్లాద ప్రభృతులయందుఁ బ్రసిద్ధంబయ్యె నింకఁ +దృప్తప్రపత్తియు నార్తప్రపత్తియుననన్ బ్రసత్తియోగంబు ద్వివిధంబై యుండు +ముకుందభ_క్తిపరిపాకంబువలన దేహ దేశకాలాదుల వైరాగ్యంబువలనను నిత్య +యు క్తంబులగు తాపత్రయజనితదు ఃఖమ్మువలన నసహిష్ణుకంజేసి విష్ణు దేవునిం గూర్చి +యాక్రోశించునది యా ర్తప్రపత్తియనంజను సది గజేంద్రముఖ్యులయందు విఖ్యాతం +బయ్యె నింక నాచార్యకృపాలబ్ధంబులగు పంచసంస్కారంబులవలనం బవిత్రిత +గాత్రుండగుచుఁ దదుపదిష్టత త్త్వజ్ఞానవి శేషవిశ దీకృతాంతఃకరణుండై స్వపార +తంత్ర్యంబును భగవత్స్వతంత్రతయు నెఱింగి యాశేషతల్పునకు శేషభూతుం +డును బరమ భాగవత సేవానిరతుండును నగుచు గృహస్థుండయ్యును సుహృత్కశత్ర +పుత్రక్షేత్రారామపశుప్రముఖంబులను ధనంబులయందు మమత్వమ్ము విడిచి యర +విందస `భవ భ వేంద్రసనక ప్రముఖ వర్ణనీయంబులగు నయ్యంబుజేక్షణు దివ్యరూప +విద్యగుణ దినముహిమైశ్వర్యంబులు మనంబులం దలంచి పులకితశరీరుండగుచు +మోక్షపర్యంతంబు కాలక్షేపంబు సేయునది తృప్తప్రపత్తియనంజను, నట్టిది వశిష్ఠ పరా +శరశౌనక వ్యాసాది ఋషులయందును బ్రియవ్రతోత్తానసుత ధ్రువ నాభి వైన్య +రుక్మాంగదాంబరీష ప్రభృతి +రాజముఖ్యులయందును సుప్రసిద్ధంబయ్యె నదియట్లుండెల +గారణజన్ములగు వివంటియు త్తమపురుషుల కీధర్మంబులు సులభంబులై యుండు \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0072.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0072.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..643da011441a6c21b046d84eff97f460d251a491 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0072.txt @@ -0,0 +1,35 @@ +కులశేఖర మహీపాల చరిత్ర +6. +నదియునుంగాక శ రవాచకశబ్దంబులకు శరీరిపర్యంతధావనం బుగలదు కావున జగచ్ఛ +రీరుండగు నప్పురుషో త్తముండు సకలశబ్దవాచ్యుండగు నైనను విష్ణునారాయణ +వాసు దేవాదిదివ్య నామంబులతనియందు ముఖ్యవృత్తిం బ్రవర్తించుటంజేసి తదాత్మ +కంబయినమంత్రంబులు ప్రపన్నులకు నవశ్యమునం ధేయంబులని వేదవాకంబుల వినం +బడు నదియునుంగార భావజ్జనససమయంబున దృఢవ్రత శాంతాని శాంతంబునకుఁ +జను దెంచి సూత్రవతీ కాంతుండే శాంతంబున శ్రీమన్నారాయణదివ్యమంత్రంబు నీకు +నుపదేశించుటంజేసి మున్న కృతార్థుండవై యున్నవాడనైనను సంధుక్షితమోక్ష +లక్ష్మీప్రతీక్షి తులగు విచక్షణులకుననంతశయను ననంతగుణకథనశ్రవణంబులం +గాలయాపనంబు సేయవలయుంగావున భాగవతకులావతంసంబ ! నీవును దొల్లిబృం +దారక బృందసం ప్రార్థితుండై గోవిందుండు రావణవధార్థంబుగా దశరథసుతుండై +యుదయించి చేయు కార్యంబులు వల్మీక సంభవుండు శ్రీరామాయణంబను నభిధానంబిడి +రచియించు నితిహాసంబుపరమపవిత్రంబురు నిహపర సౌఖ్య సంధాయకంబును నగుటం +జేసి యాప్రబంధంబు శ్రీవైష్ణవసన్నిధానంబున గాల క్షేపంబు సేయునదియని యాదే +శించిన నా ధరాభారధౌరేయుండు రోమాంచకంచుకితశరీరుండును ప్రమోదబాష్ప +సలిలసంసి_క్తరీ పోలయుగళుండునునగుచు నమ్మునివరుసకుం బునఃపునఃప్రణామంబు +లాచరించి యంజలిపుటంబు ఫాలతటంబునం బ్రస్ఫుటంబు గావింపుచు నిట్లనియె. 122 +యతివర పం_క్తీకంఠుఁడు సురావళి నెట్లుజయించె వార లే +చం. +గతి హరిఁగాంచి వేడిరి జగన్నుతుఁడేమనియానతిచ్చె సం +శ్రితహితవృత్తిఁ దా నవతరించి విరించివరాను భావగ +ర్వితులగు దైత్యముఖ్యుల హరించిన చందమెఱుంగఁ బల్కవే! +కం. సారములు సాధునిచయా +కం. +ధారములు నిశాటహృద్విచారములు మహో +దారములు మోక్షలక్ష్మీ +హారములు రమాధిపతి విహారములరయన్. +కావున శ్రీహరిచరితము +పావనము శుభాన్వితమ్ము ప్రమదం బెసఁగన్ +నీవలనన్' వినవలె నని +భూవరుఁ డరింప యోగిపుంగవుఁ డనియెన్. +123 +124 +125 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0073.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0073.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..eb396c5993f75d1cf368f22b42aa3a7e9f029700 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0073.txt @@ -0,0 +1,35 @@ +64 +సీ. +3. +కం. +ద్వితీయాశ్వాసము +రావణోదంతము +వినవయ్య! విశ్రవస్త నయులు రావణ +కుంభకర్ణులు జగతోభ మెసఁగ +నవ్విరించి గుఱించి యతిఘోరమగు తపం +బాచరించిన మెచ్చి యవ్విధాత +సుర దైత్యనాగన్న రయష్ ముఖ్యుల +వలన నొప్పమిలేని వరము లొసఁగె +నది కారణమున దుర్మదగర్వదు ర్వార +సంరంభుఁడై దిగీశ్వరులఁ దొడరి +నొడిచె నగధారి మృగధారి నోటువఱచె +నణఁచె నరభోజి హరవాజి నపహరించె +తఱిమె ధనరాజు దినరాజు దర్పమణఁ చె +గెలిచె నలకీలి వల కేలి కలిగతుల +అంత నిరంతరరోషను +రంతో గ్రబలేంద్రజిద్భుజాక్రాంతుండై +వృతఁబడవలసె నమరా +త్యంతీనుండైన ధవళదంతీశునకున్. +శ్రద్ధర. మదవదై త్యేంద్రర క్తాంబక చలనచలన్మంజుల స్వర్గలక్ష్మీ శ్రీ +పదమంజీరారవోజ్జృంభణత సనుమితా పద్భయుల్ దివ్యులాత్మా +స్పదకాంతారంబు డాయంజనఁగ బెదరి కుంజసింహొమ మంత్రి +స్యదసీర్యద్రావమై విచ్చలవిడి విబుధస్థానముల్ జేరు నోలిన్, +శిఖరళి +మహాశ్రద్ధర, తూలెన్ గైలాస మత్యద్భుత ఖర శిఖాందోళనధ్వానకుప్య +ద్వ్యాళీనిశ్వాసధూమవ్యతికరకుహనా వారిద భ్రాంత చేతః +ఖేల త్తద్బర్హి కేశాళృతగుహపద కేకి ప్రతిధ్వానమై ద +ర్పాలీఢానేక లోకోద్యమ దశ వదనోద్యద్భుజోత్సాహశక్తిన్, +126 +127 +128 +129 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0074.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0074.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5c898000ace8524e3269b88adf65696be31b9331 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0074.txt @@ -0,0 +1,39 @@ +కులశేఖర మహీపాల చరిత్ర +ఆ. వెం అమరు లలిగి వరప్రౌఢి ననురు లలిగి +నిశితపత్రిదశ ద్వేషి. నిశితపత్రి +తే. +గతులఁ గఱచిన బహుపత్రిగతులఁ గఱచి +పర చిరంతనహాస్యు లై పఱచినంత. +ఇంచుకించుకవడియైన సంచితాస్త్ర +సంచయాభీల శౌర్యు నక్తంచరేంద్రు +నొంచుటకుఁ జాల కమరులు సంచలించి +యంచ రాతింటపంచమే లంచుఁ జనిరి +65 +130 +131 +వ. ఇట్లే తెంచి విరించిగాంచి దండప్రణామమ్ము లాచరించిన సుపర్వుల +పరిశ్రాంతి నిరీక్షించి యతండు వారలతో నిట్లనియె. +సీ. +వింతగౌరుల మేలుబంతి నీచౌదంతి +యేదొంతిఁ జొచ్చె నహిప్రభేది! +నిక్కి వైరులఁద్రొక్కు నీపోతుజక్కి యే +చక్కిఁ జిక్కెనౌ విభాస్వత్కుమార! +పన లేమి విసివి నీ మొసలి దాముసలియై +మసలేనో జలధిసామ్రాజ్యధుర్య! +కొంక దిజ్జగతి నిశ్శంక సీజింక యే +వంక జంకెనొ గంధవహనశాలి! +తే.గీ. వాహనము లాయుధమ్ములు వదలి యలసి +సొలసి యేతెంచితిరి దశాస్యునకు నేము +వరము లిచ్చు టెఱింగియు వానితోడ +కయ్యమున కియ్యకొనరు గదయ్య! మీరు, +అనినం ద్రిదశపతులాభాషాపతితో నిట్లనిరి. +తే.గీ. ఇంటి ముంగిట నుండనీ కెగ చియెగచి +యసుకబూతంబు వెను వెంట నంటి తఱుము +వచ్చుటయకాని వానితో వైరమెత్తి +పోరొనర్పంగఁ దరమె +యెవ్వారి +182 +188 +184 +! +135 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0075.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0075.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..bc1dc1c3e154c9d78bd62e3d1404309f2f4122de --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0075.txt @@ -0,0 +1,36 @@ +66 +కం. +పెరువేట్లగిబ్బ కొమ్ముల +ద్వితీయాశ్వాసము +కొనలకుఁ బదనిచ్చి విడుచుకొమరున మీరా +దనుజులకు వరములొసఁగిన +గినిసి యతనిఁ దొడరవశమె! గీర్వాణులకున్. +186 +అనిపలికిన వారలపలుకులకుఁ జి తమ్మునం గనికరమ్మువొడమి +పద్మసంభవుండు పాకశాసన పావక సరేతవతి ఫుల భోజన పాశధక పవన పౌలస్త్య +పార్వతీపతులం దోడ్కొని పాలకడలిపట్టునకుం జని యొక్క శుచిప్రదేశంబున +నాసీనులై నియమి +కేంద్రియ వ్యాపారులగుచు శ్రీహరి నారాధించుచున్న యెడ. 187 +సీ. మొలకలె త్తెడునవ్వు ముఖసుధాకరునిపై +నవచంద్రికాసమున్నతి నెసంగ +సచుకొన్న కరుణారసమ్ము కన్దమ్ముల +మకరందబిందుసంపద వహింప +పొలుపొందు కలుసులబోటి వక్షఃపీఠి +తగు రత్న రేఖావిధమ్ము దాల్ప +విలసిల్లుదరచక్రములు భుజోదయశృంగ +ములకేవఁ జంద్రార్క కలనఁ బెనుప +లలిత పీతాంబరము గాత్రజలధరమున +మించు క్రొమ్మించు తెఱఁగున మెఱుపులీన +చటుల ఖగ రాజ పక్షఘోషము లెనంగ +శౌరి విచ్చేసె నిర్జ రేశ్వరుల కడకు, +మ +188 +ఇత్తెఱంగున మొదలిచదువులు తుదలంబొదలు కలిమిచెలి మగనిరూపు +చవి చూపులంగ్రోలుచు నొండెఱుంగక యొక్కింత తడవూరకుండి యంతఁ దెలివి +కొని యమ్మహాపురుషునిం గాంచి. +చం. సనకసనందనాదిమునిసన్నుత పాదసరోరుహాయ, స +జ్ఞానవిపడంధ కారదివసప్రభ వే, కమలాల యాఘన +స్తనతటకుంకుమారుణవిలాససముజ్జ్వలవక్షసే, సుహృ +ద్వినయవిదే నమోభగవతే భవతే ! యనియొక్క రందఱున్', +39 +140 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0076.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0076.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1640a7373b4dc40e700d69fe4a907b12170b7c8e --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0076.txt @@ -0,0 +1,37 @@ +కులశేఖర మహీపాల చరిత్ర +మ. అపు డ దేవవ రేణ్యు లాత్మనీటల ప్రాంతమ్ములం జేర్చుపా +ణిపుటంబుల్ విలసిల్లె రావణభు: జాన్వీత జ్వలచ్చంద్రహా +సపటు క్షేవనిరీక్షణోదిత మహాసంతాపముం జెందు డెం +కం. +దపుఁ చెందమ్ములచంద మచ్యుతుని చెంతం దెల్పునట్లొప్పుగన్, +చతురానుపమోక్తుల న +చ్చతురాననుఁ డాత్మవినయ సంభృత్వడై స +న్నుతి గావించిరి శంకర +శతమన్యుప్రభృతులును వళస్స్ఫురితులుగన్. +చం. జయజయ ! భక్తలోళ హరిచందన ! నందసునందపత్రి రా +డ్జయవిజయాది నిత్య పరిషద్భజనీయ నిజస్వరూప! దు +ర్ణయదనుజాటవీదవధనంజయ ! వేదశిరస్సకస్థలీ +శయితమర్తాళ! కాననగజశ్రమమోచన! పద్మలోచనా ! +సీ, +సదముల భవబంధచయము బాపెడు వ్రాశ +పదములందు జనించి బయలువ్రాక +యొడలిపైఁ దెలిచాయ కడలఁజిమ్మెడి చిల్వ +కడలిపై నుసుపాన్పుశరణి గొల్వ +కరమునందు సువర్ణకమలమూఁదిన చాన +యురమునందు వసించి యొరపు బూస +శ్రుతులందు నుతులఁ బేర్కొన్న చిల్వల గొంగ +గతులందు వైభవోన్నతి నెసంగ +తే.గీ. నతివిచిత్ర ప్రభావాభిమత విలాస +భాసురోదారచరిత మేర్పడిన నిన్ను +సన్నుతింతుము రక్షితసకలభువన ! +జంగమస్థావర ప్రాణి చక్రపాణి, +కాదన రాదు కాదు శిఖ కృధి నడంచు భవత్ప్రతాపముకో +గాదనరాదు కాదు ఫణి కాశ్యపిఁ బూన్బుమహోపకారమున్ +గాదన రాదు కాదు ఘనుకాంతి నడంచుతనూవిలాసమున్ +నీదువిహారముల్ దెలియ నేరరుగా విధిముఖ్యు లీశ్వరా! +67 +141 +142 +143 +144 +145 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0077.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0077.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..06665dae917726f383d34ffe1e16648df95349a8 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0077.txt @@ -0,0 +1,36 @@ +68 +ద్వితీయాశ్వాసము +కం. అనుచుఁ జతుర్ముఖుఁ డీక్రియం +కం. +దను నుపనిషదర్ధగతులఁ దగ వినుతింపన్ +విని పద్మలోచనుఁడు కృప +నెనయు మనోవృత్తి దెలియనిట్లని పలికెన్, +ఏమి హిరణ్యగర్భ ! పనియేమి శచీశ్వర! వహ్ని వారిధి +స్వామిమరుత్కు బేరదివసప్రభుచంద్రములార! బూర లే +మేమొకదా భయ బడరి యిట్లరుదెంచుట పం క్తికంధరో +ద్దామభుజావిజృంభణవిధానము సైపకనో! తలంపగన్. +హరి యిట్టు లాన కిచ్చిన +సరసీజగర్భుండు విపులసంతోషాంతః +కరణుండై పురుహూతుం +గరము ల్లాసమున సైగ గాఁ గన్నుగిలిపెన్. +Q +శ్రీమన్నారాయణునితో నింద్రుఁడు తనపాట్లు చెప్పికొనుట +తే. గీ. శీఖకలాపాగ్రమేచకశ్రీ నెనంగు +కం. +లోచననహస్ర మమ్మేమమే దశాంగు +మోముచందురు పైఁ బర్వ మ్రొక్కులిడుచుఁ +జేరి వృతారి తమకత చెప్పఁ దొడఁగె +అనుపముభుజశౌర్యమునన్ +మును జగములనేచు రావణుండుతపస్సం +జనీతబలమ్ములఁ గ్రమ్మఱ +పసరుహసంభవుని వలన వరములు వడసె౯. +రక్కుసులతేఁడు తన పే +రుక్కున బలి గెలువఁబోయె నోహో ! తన యూ +రెక్కడ! సుతలం బెక్కడ! +నక్కజ మగుచున్న దిప్పుడది మదిఁ దలఁప. +146 +147 +148 +149 +150 +151 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0078.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0078.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..89b6045e7fc8311f913ffa1ac23caa792df46da8 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0078.txt @@ -0,0 +1,37 @@ +కులశేఖర మహీపాల చరిత్ర +సొలయ నెల్లెడఁ ద్రిప్పి సురభిఁ ద్రొక్కెర త్రాళ్ళ +స్రుక్కఁజేసిరి పాలుగ్రోల ననుచుఁ +దఱిమి యైరానతదంతిదంతమ్ములు +పెకలఁ దీసిరి వాలుబిడులకనుచు +సనయులై పారిజా తాదిద్రు శాఖల +విఱుగఁద్రొక్కిరి మంచివిరులటంచు +బలిమి రంభాది కాంతల పయ్యెడలు పట్టి +తలఁగఁ జేసిరి కేళికలకు ననుచు +తె.గీ. నసురు లిబ్భంగి విశ చకలా రకమల +కైరవస్ఫార సౌరభోద్గారివుణ్య +7 +వారిశోభిత గగనస్రవంతిఁ జొచ్చి +కసటుగల్పిరి మేనులు గడిగి కడిగి, +తే. వరములందిన యప్పుడ సరవి నాతం +సీ. +తే. +డమరకాంతలఁ జెఱగొందు ననుచుఁబలికె +నాది నిది చెప్పవలయు నాహా! నిశాట +కపటకృతి బుద్ధి కొక పాదు గలుగనీదు. +దనుజేంద్రుసంధికై త్వష్ట నందుఘటింప +నతని స్వహర్మ్యనిర్మితికిఁ జొనిపె +సడలక నంత వైశ్వానరుఁబు +త్తేర +నతనిఁ బొక క్రియాన్వితునిఁ జేసె +పనిద ప్పెనని సమీరునిఁ బంప నతని శు +ద్ధాంత కేళీశ్రమం బణఁప నుని చె +మానక విధుని సన్మానించి పంచిన +నతని నుద్యానానుగతిని నిలిపే +మన బృహస్పతి సర్దించి పనుప నతనిఁ +గాంచి శుక్రుండు సుతులతోఁ గవసి పలుగు +రాల వైచుచుఁ దఱిమినఁ జాలుననుచుఁ +బుడవి యద్రువంగఁ బఱ తెంచి పురమునిచ్చె. +69 +152 +153 +154 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0079.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0079.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..aed83b241fdd0a159ff2630973a4fa3bad3e532c --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0079.txt @@ -0,0 +1,40 @@ +70 +ఉ +ద్వితీయాశ్వాసము +అక్షత వార్ధి జన్యధవళేశ్వము నెక్కి జయంతుఁ డేగ, ధూ +మ్రాక్షుఁడు దాడిమైఁ జనుచు నాతనిఁ ద్రోఁచి హరి హరింప, నా +రాక్షసుఁ దాఁశనోడిరి సురప్రభులట్లనె పోఁ జుమీ! రమా +ధ్యక్ష ! మదూర్వశీవచనహాసవిలాసము లాఁగకుండిన . +3. కుంభుఁ డటవచ్చి వెలిగిడ్డి గొనియె మొదల +చం. +చం +దాని విడిపింప నశ్వరత్నమ్ముఁ బొదినె +దాని విడిపింప వెండియు దానిఁ బొదినె +చూడు వేల్పులపాటు కౌస్తుభవిభూష ! +తవిలి దశాస్యు (డస్మది భదంతము కుయ్యిడ గాఁ బెక ల్చే దా +నవపతిసూతి నన్నొగి రణమ్మున గెల్చి మదం బెలగ న +య్యవినయుఁ డింద్రజేత యను నాఖ్యవహించె ని కేమిసేయుదు +నవసినదంతికి విముతనామకృతంబగు కింవదంతికి. +బంచి పే +దనుజుఁడు మేనకాది సుం తామర సాక్షులఁ బిల్వఁబంచి +ర్చిన మధుపానజృంభణముచే దశవక్త్రముల గడంగి చుం +బనగతుల దదీయతను పార్శ్వముల బలు గంట్లు సేయఁ గా +ర్కొనియెడు భీతి వానియిలు ద్రొక్కరు క్రమ్మఱ నెన్ని చెప్పినక్. +కం. +అందుకు మావెల్లేనుఁగు +కం. +బందియ పెట్టించినాఁడు పాపరతుం డీ +చందమ్మున బృందారక +బృందము త్రిదివమున నిలువరింపఁగ గలదే! +వీరు వినుఁడు ననుబిల్చున్ +వీరుఁడు రక్కసుడు మేషవృషణ! యహల్యా +జార ! యనుచు నిరిద్రసునా +సీరాఖ్యులు నుడువ డపహసింపుచు సభలోన్, +ఆయసుర మరుత్తుని యా +గాయతనముఁ జెఱుపఁదలఁచి యత్యుగ్రుండై +155 +156 +157 +158 +159 +160 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0080.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0080.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d2405f17011366377001ce88c5fcfd0b0bfe2146 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0080.txt @@ -0,0 +1,37 @@ +ఉ. +కులశేఖర మహీపాల చరిత్ర +డాయగ భీతిలు సురలకు +వాయన కృకలాస రూపవై భవ మమరెన్. +రాజీలు దైత్యరాజునకు రాజు భయంపడె రాజరాజు నీ +రాజన మిచ్చె దక్షిణపు రాజు ప్రదక్షిణ మాచరించే వా +రాజు వణంకె డొంకె ఫణిరాజు హరీ! యిశ నేమి యే మరు +ద్రాజనె కాదె రాజపదరాజికి నోటమి గలై నేఁటిఫిక్. +71 +161 +162 +బంధుర, అమృతము ద్రావుదు రమరులు సుఖులని యందురు పామరులౌటఁ జుమీ! +విమత నిశాచర వీర శిలీముఖ విషపితాంగకులై విబుధుల్ +నెమకుదు రద్రిగుహాగహనోదర నిర్వ్యధనాంతరముల్ గతిగా +కమలవిలోచన! విబుధవిపర్యయ కార్య మవార్యమె! దేవరకు", +తే. +వేయు నేటికీ దను దుర్విష హదుర్వి +నెలవు వీక్షింపఁ జనరు వేల్పులు ముకుంద! +163 +లాసదుష్ట క్రియాప-కిలమ్ములైన +నిన్నె కొలిచెద మిచ్చోట నిలుము కృషను. +164 +అని విన్నవించు సురలను సురేంద్రునిం జూచి కృపావిస్మయంబులు +మనంబునం బెనంగోన హరి యిట్లనియె. +165 +అభయ ప్రధానము +కం, శుభమగు వెరవకుఁడిఁక మీ +కభయ మ్మిచ్చెద నిశాచరాధీశ్వరునిక్ +బ్రభ చెడఁ దునుమాడెద ము +న్ని భరాజుం బ్రోచు టెఱుఁగరే! సురలారా! +166 +అనుచు గోవిందుఁ డందఱం దప్పక చూచి నిూమియంశంబులం +గీళపతులం బుడమిం బొడమునట్లు గావింపవలయునని యానతిచ్చి విరించి నూఆడించి, +రుద్రు నుల్లాసామృతసముద్రునిం జేసి, పురందరు నానందకందళిత హృదయారవి దుం +గావించి, తక్కటి బృందారకుల నందఱం బ్రియంబంద మందమందసల్లా పమ్ముల +ననూనయించి వారల వీడు కొల్సి యంతర్హితుండయ్యె మఱియును. +167 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0081.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0081.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c81a26d768d4a6b461ed06440dc50a8043f841ef --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0081.txt @@ -0,0 +1,44 @@ +72 +ఉ. +సీ. +తే. +కం. +తే. +సీ, +ద్వితీయాశ్వాసము +అంత నిరంత రాదరిత హంసర థాది సుపర్వ +సంచయ +స్వాంతుఁ డుదార సద్గుణని శాంతుఁడు శాంతజనాంతరంగవి +శ్రాంతుఁడు పుణ్య కాననవసంతుఁ డనంతుఁడు కోసలావనీ +కాంతుని కాంత నెమ్మొగము కాంతినహింప జనించు వేడుక. +పరిసంధిక +స్త్రసంపాతవారణవజ్ర +పంజరమ్ములు భద్రకుంజరములు +ఉరుతరో త్సేధమంధరకుభృచ్ఛిఖరాభి +నందనంబులు ఘనస్యందనములు +నతుఱరింఖావిలంఘితత తాహితపురీ +కూటకంబులు నటదోటకములు +900 +గణనీయబిరుదో గ్రరణరంగభూతలో +ద్వృత్తనృత్తార్భటుల్ వీరభటులు +బలసి తనుగొల్వ గల్వల చెలిమి కానీ +కలిమి నలమిన సస్యమ్ము కరణి ధరణి +విరులు వరులందు, జనులందు సిరులు సమత +నెసఁగె దశరథ భూపాలుఁ డేలునపుడు. +అతఁ డనపత్యతఁ బాయఁగఁ +జతురగతిన్ ఋశ్యశృంగు సాహాయ్యమునన్ +గ్రతు వాచరించి విప్ర +ప్రతతికి గోభూహిరణ్యరత్నము లొసఁగెన్, +మెఱయు గౌసల్య కైక సుమిత్ర లనెడి +రాజసతులకుఁ గ్రమమున రామభరతు +లోలి లక్ష్మణశత్రుఘ్ను లుదితు లై రి +మంత్రపాయస భాగ సంబంధకలన, +మురునందు చిన్నారిమోము కస్తురిబొట్టు +శశిబింబతాంఛనచ్చవి వహింపం +దళుకు కెంజూయ కన్నులపై కనీనకల్ +తమ్మి రేకుల తేటి యె +యెమ్మె నెరప +168 +169 +170 +171 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0082.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0082.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f5b9430394cc87f766d29132dfb3078fdb491c3a --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0082.txt @@ -0,0 +1,36 @@ +`కులశేఖర మహీపాల చరిత్ర +పొలుచు గెమ్మోనిపైఁ గళలీను పలుగొనల్ +చివురు పై మొగ్గల చెలువుదాల్ప +మెలఁపు చెక్కుల నవ్వు తెలివి యద్దములపై +చికిలి నిగ్గుల గుంపు చెలిమిఁ బెంప +తే.గీ. మణిరుచిరకింకిణీగుణుకుణుర వంబు +కం. +కం. +లుల సీల బాలలీలలఁ దల్లిమ్రోలఁ +జెలఁగు రఘురాము నెలమి నీక్షించు పౌర +జనములకు నేత్రలాభమ్ము సఫలమయ్యె. +మఱచి మరునొకనిఁ బిల్తు రె +మఱి నూర్వుర వలయు రూపమహిను నతనికిన్ +దఱచి విధు నెన్న వచ్చు నె +మణి నూర్వుర వలయు రససమంచితరుచికిన్, +ఆటల వేళనె దోర్బల +పాటవ మెలరు భజింపఁ బటువిశిఖమున౯ +తాటకఁ బడనేసె గాధితనయుం డల కక్షా. +కాటుక ప్రోవుం బోలిన +ఖేచరులై నిశాచరులు కిల్బిషవృత్తి మునిప్రణీత యా +గాచరణాంత రాయకరు లౌట వెసంగని వారి ఘోరనా +రాచపరంపరం బొలుపఱం దునుమాడి కువాచు నీచు మా +రీచుఁ బయోధివీచికల కేవలఁ ద్రోంచె మరుచ్ఛరమ్మునన్. +సీ. పదసరోరుహర జఃపట లేక లేశాను +భూతిచే నొగి రాతి నాతిఁ జేసె +కరపల్ల వాగ ప్రకర్ష ణాకర్షణ +పెల్లుచే హరువిల్లుఁ బొల్లుచేసె +ప్రకటపై భవముచే సకలాస్త్ర దేవతా +ప్రతతుల నిజదాస్యరతులఁ జేసి +మృదురూపమహిమచే మిధిలేంద్రకన్యాల +లామంబు దనకు నిలాలిఁ జేసె +78 +172 +173 +174 +175 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0083.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0083.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..423ba818022668239c8c0904d8c570cb9f431548 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0083.txt @@ -0,0 +1,40 @@ +76 +ద్వితీయాశ్వాసము +తే.గీ. రామభద్రుండు విహరించే భీమసింహ +శరభ శార్దూలభల్లూక చమరశల్య +గండ భేరుండ కాసర ఖడ్గగవయ +దంతిముఖజంతుఘోరకాంతారములను. +కం: +అవిరళవిక్రముఁడు +రఘు +ప్రవరుం డయ్యడవి నుగ్రభంగి వధించె +దివిషన్ని రోధు భైరవ +రవరూఢక్రోధు సాపరాధు విరాధు. +కం. ఈలీల మదిని మునిపరి +పాలనతత్పరత నవ్విభావసువంశ +శ్రీలుం కరిగె౯ వ్యాఘ్ర +వ్యాళమృగార్భటికిఁ బంచవటి చక్కటికి, +తే.గీ. అమ్మహాటవి శూర్పణఖాభిధాన +దానవీదుర్విధానప్రధానవచన +సూచిత క్రూర తాసహిష్ణుత నతండు +జేసెఁ దత్కర్ణ నొసనిచ్ఛేద మపుడు. +Vo. ముక్కును జెవులును బోయిన +రక్కసిమొఱలిడుచుఁ జని ఖరప్రభృతులతో +నక్కార్యం బెఱిఁగించిన +నెక్కొను రోషమున రాము నిర్జించుటకున్, +తే.గీ. ఆగరిత జాగరితయగు నమ్మహాత్ము +నాత్మమాయల బెదరింప నలవిగాక +రుధిరపూరమ్ము సెవినిండి బధిరఁజేయ +దీనగతి నేగె నజ్జనస్థానమునకు . +. +మందరాచల నిభస్యందనారూఢుఁడై +భాసురుండైన ఖరాసురుండు +పటురణోత్సాహసంభరితుఁడై ధృతధను +ర స్తకుండైన త్రిమ స్తకుండు +3- +185 +186 +187 +188 +189 +190 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0084.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0084.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5c135e55a6b7044bcf0d26b70d50b5b1c71aa3c3 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0084.txt @@ -0,0 +1,37 @@ +కులశేఖర మహీపాల చరిత్ర +తతసింహఘోషదుర్దాంతుఁడై కృతమరు +త్క ఆపనుండైన యకంపనుండు +భూరిదోస్సారప్రభూతగర్వక్రూర +భాషణుండై పేర్చు దూషణుండు +తే.గీ. దర్పమద విస్ఫురచ్ఛతుర్దశసహస్ర +దనుజ భటపు కి నడువ నుద్దతి యెసంగం +జనిరి రఘుకులసార్వభౌముని జయింతు +50. +మనుతలంపు నిలింపులు కసము బెంపు +అది చూచి రాఘవుండ +భ్యుదితో గ్రక్రోధశి ఖళి భోజ్జ్వల నిశిత +ప్రదరా స్త్రధనుర్ధరుఁ డై +యెదు రేగెన్ దనుజవీరహింసాకృతికిన్. +మత్తకోకిల, ముంచె నుగ్రశరాగ్ని కీలల మోహరించు భటావళిన్ +ద్రుంచే ఘోర శిలీముఖమ్ముల దూషణు ద్రిశీరు౯ మహో +దంచితాస్త్రముల స్వధించె ఖరాసురుఁ బ్రియమంది భూ +షించే దేవగణమ్ము లారఘుశేఖరు గుణసాగరు. +చం. +అదివిని జాతరోషభయదాకృతియై దశకంధరుండు దు +ర్మదమున మాయఁపుంబసిఁడిమొగల లేడివి గమ్ము రాఘవుం +డుదిత సతీనియుక్తి నిను నొయ్యనఁ గైకొన నేగుదెంచు న +య్యదనున సుందనందన నృపాంగనఁ గైకొని తెత్తు లంకకు . +77 +191 +192 +198 +194 +అనుచు మారీచుం బు త్తెంచిన నతండును హేమకురంగరూపధరుఁ డై +శ్రమసమీపవర్తియగుటయు. +స్వాశ్రమ +80. చంచద్రత్న కురంగో +దంచితరూపమ్ము గని ధరాత్మజ వేడ +బంచాశుగనిభు విభుఁ బ్రో +ర్ధించే గాంచనమృగమ్ము దెన్ముని వేగం, +195 +196 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0085.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0085.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7522230a5ccd12e6b3756a132d883f9ce1af40f5 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0085.txt @@ -0,0 +1,36 @@ +78 +a. +80+ +ద్వితీయాశ్వాసము +సీతాపహరణము +జ్యోతితశౌర్యుఁ డారఘుకులో త్తముఁ డట్లు మృగానుసారియై +యాతతవృత్తి నేగఁగ దశాస్యుఁడు భవ్యకులాభిజాత ని +ర్ణీత పతివ్రతా చరితనీత సుధీజనగీత సద్గుణ +వ్రాతసమేత సీతఁ గొనివచ్చె జటాయువు గూల్చి లంకకు. +శంకితమానసుండగుచు జానకిఁ గైకొని రావణుండు దా +లంకకు నేగె భాస్కరకులప్రవరుండును హేమరత్న చి +త్రాంకమృగాకృతిం జను నిశాటు వధించి నిజాశ్రమంబు ని +ర్వంకల నింతిగానక దురత్యయ భేదపరీతమూర్తియై, +కంఠే దనుజక రఖడ్గ విదళిత +తనుపక్షశ్రీ ణబలు పతంగాధ్యక్షు +గని కనికరమున రఘునం +దశుఁ డిచ్చెన్ మెచ్చి యచ్యుతంబగు పదమున్ . +కం. క్రౌంచారణ్యమ్మున నృప +కం॥ +పంచానను లాగ్రహించి బాహాయుగమున్ +ద్రుంచి పడవైచి రురుమృగ +పంచజనాద్యంధు దురిత బంధు కబంధున్, +ఎలమిఁ గబంధుఁడు దమకున్ +చెలిపిన గతి నేగి కనిరి దీపితపంపా +సలిలాశయ తటతరుసుమ +కలిత రజఃపటల జటిలక బరిన్ శబరిన్. +197 +198 +199 +200 +201 +వ అంత నత్యంతసంతుష్టాంతరంగయగున య్యెఱుకుటింతి సేవంతినీలతాం +తంబులఁ బ్రఫుల్ల మల్లి కాకుసుముదామస్తోమంబుల మా తీప్రసవమాలికల సుకరంబు +బగువకుళముకుళంబుల మఱియు ననేక విధార్ఘ్యంబులం బూజించి సుధామధుర +ఫలవి శేషంబులు సమర్పించి కృతార్థమైయున్న యన్నాతికిం బ్రీతియెసంగ దివ్య +పదం బొసంగి తదుపదిష్ట ప్రకారంబున సుగ్రీవుం జూచువారై చనిచని ముందట. 202 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0086.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0086.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0ad5cce25bd76dd69067ae3bc084c1f8e7231bae --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0086.txt @@ -0,0 +1,35 @@ +సీ, +కుల శీఖర మహీపాల చరిత్ర +తటసరద్దఙఘటాఘటిత మేఘాశయో +త్కంఠానటన్నీ లకంఠచయము +స్ఫటికాశ్మబింబితస్వతనువీడాన్యధీ +వై రసంఘుష్టకంఠీరవమ్ము +సానుసన్నిహి తేందుసందర్శనా సీత +ఫలమనీషోత్పతద్వానరమ్ము +ఘనవిదూర జళి లేక్షణబాఖుభుగ్భీతి +కేకరీకృతకోకకోకిలమ్ము +తే.గీ. సైరిభద్వంద్వ కలహప్రసంగ శృంగ +చిటచిట రవోపగత వేణుపటల దావ +బహుళశబ్ద భ్రమభ్రమద్బహుళమృగ ని +కాయమగు ఋశ్యమూకంబు గానఁబడియె. +సుగ్రీవ సమాగమము +కం. కనుగొని యటఁగ్రుమ్మరు న +మ్మనుజేంద్రాత్మజులఁ జూచి మదిఁ బెగడుచు న +య్యిన తనయుఁ డనుపఁ బావని +చని వారి తెఱం గెఱింగి సంతుష్టుండై +తే.గీ. నక్తసాంకవమృగ మదస్ఫటిక తటుల +నడుగులిడఁ గష్టమగునంచు హనుమ వగచి +తనభుజమ్ముల నిడుకొని దశర థేంద్ర +సుతులఁ గొనివచ్చె మార్తండసుతుని కడకు, +తే.గీ. అంత నిరువురు సఖ్య సౌఖ్యమ్ము నంది +వెలయ సుగ్రీవుఁ డవనిజ వెదకు పనికి, +సరవి రఘువల్ల భుఁడు వాలిఁ జంపుటకును +శపధములు జేసి రపు డగ్నిసాక్షికముగ. +కం. +లీలఁ దళ్లుకొత రాముఁడు +మేలగుబలువింటఁ దొడిగి మిడుగురులడరన్ +79 +208 +204 +205 +206 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0087.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0087.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2e9ac4f9936eb57df8c97b53114b9603ad3b730a --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0087.txt @@ -0,0 +1,37 @@ +80 +వాలిక తూఁ పెద నాఁటిన +ద్వితీయాశ్వాసము +వాలి వెసన్ దూలి తూలి వ్రాలెన్ బుడమిన్. +అంత ననంత తేజుఁడగు నమ్మనుజేంద్రతనూజుఁ డబ్దినీ +కాంతునిపట్టికిన్ బ్లవగ గౌరవ రాజ్య మొసంగినన్ శుచి +స్వాంతుఁ డతం డగణ్యమగు వానరసైన్యములన్ సమ స్తది +కాంతములందు సీత వెదుకం బనిచెన్ బ్రతికారశీలుడై. +207 +208 +వ. ఇవ్విధంబున నవ్వసుధాకన్యాన్వేషణమ్మునకు ననన్యసామాన్యబలో +దీర్ణమ్ములగు సైన్యమ్ముల నలుగడలకుం బసిచి హనుమదంగ దజాంబవన్నీ లనల +ప్రభృతులను కపిప్రవరుల ననేకవీర వాన రానీకంబులతోడం బనిచిన వారును దక్షిణ +దిశావలయమ్ము కలయంబరికించి పదంపడి సంపాతివచనంబులవలన రావణానీతయై +సీతా దేవి లంకాపురంబున నుండుట యెఱింగి పరితోషమ్మునం బొంగు నంతరంగమ్ము +లతో( +'( జనిచని ముందట. +స్రగ్ధర, అభ్యస్తోదగ్ర వేగవ్యవసిన మకర వ్యాళ పాఠీనధాటీ +80. +శుభ్యత్తు బ్రాండజంబై మురనికర మనస్తోమకృద్రత్న దం బై +బిభ్యదై ్వమానిక స్త్రీ పృథుకుచ పరిరంభీకృతోరఃప్రియంబై +యభ్యుద్యత్తుంగ భంగాహతఘనతటమై యబ్ధి గానంగ నయ్యెన్. +చూచి వెతఁ జెంది తొల్లిఁటి +వాచాలత యుడిగి రిచ్చవడిరి కపులు కా +లోచిత మెఱింగి పావని +ఖేచరగతి నడువ సుత్సుకితమానసుఁడై. +209 +210 +211 +హనుమ సముద్రమునుదాఁటి సీతఁగనుగొనుట +సీ, +చూచినచూపులు సురవైరిపుర గోపు. +రాట్టాలకమ్ముల సదరఁ జేయ +చాచిన హ స్తముల్ సమదవైమానిక +ప్రకరమ్ము నిటట్టు పరవఁ జేయ +పూఁచినపదములు భుజగ రాజస్ఫటా +తతులకు దుస్సహ త్త్వమ్ముఁ జేయ \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0088.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0088.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e95a7b510e8816f5ebbe2f5fc041cf3cebfa23c8 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0088.txt @@ -0,0 +1,38 @@ +కుల శేఖర మహీపాల చరిత్ర +వీచిన వాలమ్ము విపులది శాగ జ +శ్రేణికి గుండియల్ చెదరఁ జేయ +తే.గీ. అచల మల్లలనాడ విహంగ రాజ +గతి నెగసి లీలఁ దళు త గగనవీధి +నరుగఁ దొడఁగె నవక్రపరాక్రమ ప +చండ వై ఖరి నన్న భస్వత్సుతుండు. +మ. +80. +చని యాతండు తమస్వినీ సమయ సంచారోన్ముఖుండై పురా +తనలంకాపుర గోపురావసథ సౌధస్ఫారశాలా వినూ +తనపుష్పావృత పుష్పక ప్రతనరత్న గ్రావముల్ రోసి పూ +నిన చింతన్ నృపచంద్రచంద్రముఖ న న్వేషించే జాగ్రద్గతిన్. +మొనసి పురియరసి కానక +పనివడి క్రమ్మఱఁ దహించే పావని కులపా +పని వనితామణి జనకా +వనిపాలతనూజ కింకవని తావని తాజ్ . +అనిలాత్మజుఁ డవ్వనమున +పనివడి వెదుకంగ శింశుపాతరుమూలం +బునఁ గృశత దోఁప చింతా +తినతాననయైన రాముదేవిం గనియెన్ . +తే.గీ. కాంచికోదంచదవలగ్న కాంచనాంగి +కాంచి కపి కార్యసిద్ధి యూహించి పొంగె +భంగ సంఘాతసంచారభంగిఁ గ్రుంగి +చంద్రకళఁ గాంచి పొంగిన జలధివోలె. +312 +213 +214 +215 +216 +ఇక్కరణి నక్కపికుంజరుండు నిశాచర చరిష్యమాణంబగు నవ్వన +మధ్యంబునఁదనుమధ్యం జూచి పతివిరహజనిత చింతాపరి శాంత స్వాంతయు నుపవాస +కృశాంగియు నగు నన్నలినలోచన చిత్తంబు రామలక్ష్మణ క్షేమక థాకలితంబులగు +సొంత్వవచనంబుల నుపశమిల్లం జేసి రాఘవాుగుళీయకం బమ్మధుర భాషిణికి నభి +జ్ఞానమ్ముగా నొసంగి సంతోషరసతరంగితాంతరంగం గావించి పునఃప్రయాణోన్ము +ఖుండగుచు న దేవిచేత ననుజ్ఞాతుండై యచ్చోటు గదలిచని. +11 +217 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0089.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0089.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..674f518e9b13f100a8b6ff2878c641c979ad282c --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0089.txt @@ -0,0 +1,38 @@ +82 +ద్వితీయాశ్వాసము +తే.గీ. చంపకాశోక సహకార చందనాది +బహుళతరు ఫలపుష్పసంపదల నొప్పు +ప్రమదవనమెల్ల నిర్ఘాతపాతఘోష +భీషణమ్ముగ విఱిచే నా భీమబలుఁడు. +శా. ని స్త్రీంశాదినమ స్తనధనకళాన్వీతుల్ నిశాటుల్ సమి +న్నిస్త్రాసుల్ పొదునం గవీంద్రుఁడు గదానిర్ఘాతపాతమ్ములన్ +భస్త్రాజాలముభంగిఁ బ్రోవులుగ గూల్ఫన్ మేఘనాదుండు బ్ర +హ్మాస్త్రం బేసి నిబద్ధుఁజేసి వెసఁబిత్రా వాసము జేర్చిన". +తే.గీ. అతఁడు రోషారుణామఁడె యనిల తనయు +వాలమునఁ దైలసంసి కన స్త్రచయము +చం. +చం. +ట +జుట్టి కాల్పింపఁ బచిన సురవిరోధు +లట్ల కావించి రత్యుగ్రులై కడంగి. +లుకొడహనము +పవనజుఁ డంత రజ్జుకృతబంధనముల్ విదిలించి వైచి వా +ల విపుల ఘోరవహ్ని శిఖల దరికొల్పి సుశాలి శాలికా +సవనిరయ స్ఫురన్ద్రవిణసద్మ విభూషణవస్త్రపేటికా +భవన విచిత్రమంటప సభానిచయమ్మ దహించె నుగ్రుడై. +దెసలఁ బటు స్ఫులింగములు దీటుకొని గపివాల కీలిచేఁ +బసిఁడిక వాటముల్ గరఁగిపాటి మణిచ్ఛట క్రాఁగి ప్రక్కలై +వసుమతిఁ గూలె సౌధరుచివైఖరి తీజె రవమ్ముమీజె రా +నవని తాశ్రుబిందువులు జాలై కనుంగవ నిండి కేవలన్. +తే.గీ. జృంభదతికాయ కుంభ నికుంభ కుంభ +కర్ణ ధూమ్రాక్ష మ త శుక ప్రహ స్త +జిష్ణుజిన్ముఖ్యమందిర +శ్రేణి దవిలి +తోఁక +చీచ్చయ్యె హనుమంతు తోకచిచ్చు. +218 +219 +220 +221 +222 +223 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0090.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0090.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..71b52e5b70f7327f13a828ff0da02ac351d2b7a8 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0090.txt @@ -0,0 +1,38 @@ +కులశేఖర మహీపాల చరిత్ర +88 +బాచ +వ. ఇవ్విధంబునఁ బ్రళయసమయ విజృంభితతాండ ప్రచండమూర్తియగు +రుద్రునిచందంబున సకలదనుజ భయంక రాక పండగుచు లంకాపురీదహనం +రించి యుపశమితక్రోధుడై కీలికీలాభీలంబగు వాలంబు సముద్రసలిలంబుల జిల్లార్చి +రామపత్నింగాంచి ప్రణామంబులా చరించి య దేవిచేత ననుజ్ఞాతుండై సముద్రంబు +గడచి వాలితనయజాంబవత్ప్రముఖులం గూడికొని చని లక్ష్మణసుగ్రీవసహితుండై +యున్న యన్న ృపశిఖామణి చరణంబులకు, బ్రణామంబులాచరించి సీతావృత్తాంతం +బంతయు నెఱింగించిన నమ్మహాబాహుండు కపిగోలాంగూల భల్లూక సై న్యంబులు +పరివేష్టింప భేరీ భాంకార నిర్దళిత దిశాభాగుండగుచుసత్వర ప్రయాణమ్ముల సాగర +సమీపంబునకుం జనిచమూసమావృతుండై యచటనిలిచియున్నంత. +కం. అగ్రజుఁడు రావణునిచే +చం• +విగ్రహముంజెంది యలవిభీషణుఁ డపుడ +వ్యగమతి నేగి రఘువీ +రాగ్రణి కృపఁజెంది నిలచె ననుచరుఁడగుట. +నరవరుఁడంత దర్భశయన వ్రతియై తను వేడుచున్న, ము +ష్కరమతియై సముద్రుఁడు ప్రసన్నుడుగామి నత్తి ప్రచండని +ష్ఠురభయదాకృతిన్ ధనువుజొప్పడఁ దాల్చి మహానలజ్యాల +చ్ఛరనికరంబు పై ఁ బఱ పై సాగరనీరము నింకఁ బాఱఁగన్. +ఉడుకునీట వసింపనోఁడి గ్రక్కున దీవి +మేటల నలరు తామేటికులము +శరధూమవిసరధూ సరవహ్ని కీలలఁ +జెదరి శోషిలుచుండు చిలువపిండు +తూఁపుటగుల కాకదొరలి తూలింపంగఁ +దెరలుచుఁ బెన్నీటఁ దేలుమాలు +విశిఖానలో +మ్మ దుర్విన హమై క్రమ్మిన +మినుక జాలక తెళ్లు పెనుమొసళ్లు +తే.గీ. నగుచుఁ గంధిజలమ్ము లుగ్రాస్త్రశిఖకి +నింధనము లయ్యె దనుజసంబంధ మింత +జేసె నను భూనభశ్చరశ్రేణి ఘోష +మెల్లెడలఁ బర్వె సాగరం భింకఁదొడగె. +224 +225 +226 +227 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0091.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0091.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7b1e8480fc4de86bbde56666b686fc3e7cef286e --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0091.txt @@ -0,0 +1,41 @@ +84 +ఉ. +కం. +ద్వితీయాశ్వాసము +అంత దురంత రోష చరణారుణలోచనుఁడైన జానకీ +కాంతుఁడు ప్రజ్వలజ్జ్వలన కాండము మార్వి టింప ఘోరక +ల్పాంతవిజృంభితార్కనిభమాట సముద్రుఁడు భీతుఁడై జలా +భ్యంతరసీను వెల్వడి నృపాగ్రణిఁ గొల్వఁగవచ్చె నమ్రుఁడై . +నిరహంకృతి నతఁ డారఘు +వరుని న్వినుతించి కరుణవడసి సరస్వ +తరణమ్ము సేతు బంధో +ద్ధరణమ్మున నగునటంచుఁ దగఁ బల్కుటయుస్ . +వ +శెలసా! శిలాజాతంబుల +228 +229. +అట్లకాక యని తదా దేశ ప్రకారంబున ననేక ప్లవంగి పుంగ వానీతంబులగు +సేతుబంధంబుల సలక రృకంబును శతయోజనపరి +మితంబురు నై విలసిల్లె నంత రామభద్రుండు లక్ష్మణసుగ్రీవహనుమ ద్విభీషణాంగద +జాంబవన్నలనీలాదివీ కభట పరివారంబు గొలువ సముద్రతరణంబు జేసి చని ప్రదం +డాట్టహాసగర్జారవఘోరమ్ముగా లంకాపురద్వారనిరోధంబు జేసినం గుపితులను +నిశాచరవరులు కయ్యమ్ము సేయవెడలిన. +మ +యుద్ధము +అమితోత్సాహులు భాను జాంగద జగతాణాత్మజుల్ జాంబవ +త్ప్రముఖుల్ నుర్కటభల్లుగాధిపులు ధూమ్రాక్ష ప్రహ సప్రజం +ఘ మహాపార్శ్వ నికుంభ కుంభముఖ విఖ్యాతాసుర శ్రేణులస్ +సమగక్షోణి వధించి రుజ్జ్వల భుజాసరం భదుర్వారులై . +తే.గీ. మేరు సమభీరకాయు రమేయబల వి +మ. +జృంభణోదీర్లు శిఖవర్లు కుంభకర్లు +చండకోదండము కార చంద్రవిశిఖ +నిహతిఁ దునుమాడె రామావనివిభుండు, +ఉరులంకాపురవజ్రపంజరము మాయోపాయమంజూష యు +ద్దుర గర్వాంధత మోద్రిగహ్వరము వేథోదత్తదివ్యాళ్లుగా +కర మీతండన నొప్పు నింద్రజిదభిఖ్యాతాసురుం దాఁకి దు +ర్భరబాణాహతిఁ ద్రుంచే నొక్కట సుమిత్రాపుత్రుఁ డవ్యగ్రుఁడై . +280 +281 +232 +283 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0092.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0092.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..508dd76b3c0ca6ed93d4033506ddfccac09de6f3 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0092.txt @@ -0,0 +1,36 @@ +CAX +కం. +సీ, +కులశేఖర మహీపాల చరిత్ర +దనుజేంద్రుఁ డంతయును విని +ఘనశోక ద్వేషరసవి కారోద్ధతుఁడై +యిన వంశ వర్యుఁ దొడరుదు +నని సూతుంబనిచె రథముదగ్రతఁ దేఱన్". +ప్రకటభల్లూక చర్మస్యూతషోడశ +చక్ర చంక్రమ చలఱ్ఱ్మాతలంబు +యుగ భారసహ వేగయుక్తురంగ సహస్ర +ఖురధూత ధూళిసంకుల నభంబు +వితతాంగ దారులంబిత ఘంటిక జాల +ఘోష కాతరది శాకుంజరమ్ము +చటులరత్న ప్రభా సంవృతధ్వజపటీ +రచిత గృధ్రవిహంగ రాజితమ్ము +తే.గీ. శరగదా కుంతకోదండ శ క్తిపశు +ఖడ్గ ముఖ్యాయుధోగ్రంబు కాల కేతు +సూతచోదిత మగుచుఁ బ్రఖ్యాతమైన +ఘనరథం బెక్కి వెడలె రాక్ష సవిభుండు. +85 +234 +235 +వ ఇట్లు వెడలి రావణుండు ప్రచండకాండపరంపరలం బ్లవంగ పుంగవులం +దొలగిపరడం జేయుచు రామభద్రుందరిసిన సమ్మహాబాహుఁడును బురుహూత +పేషితంబును మాతలి సూతసహితంబును న గుస్యందనం బెక్కి రక్కసు వెసం దారొజు ని +కయ్యంబుజేసె నప్పుడు. +చం• అపుడు రఘూద్వహుండును దశాననుఁడున్ బరగించుఁ దూఁవు ల +ట్లపరిమితంబులై దిసలు నౌకసమున్ వెసఁగ్రమ్మె నట్టిచో +నృపమణి యుగ్రలీల రజనీచరవల్లభు మస్తకంబులున్ +విపుల భుజంబులుం దునిమి వే మొలువం దునుమాడె సారెకున్. +రావణ వధ +తే.గీ. అంత రఘువీరుఁ డత్యుగ్రుఁడగుచు బ్రాహ్మ +ణాస్త్ర మకరించి వజ్రవ్రణాంక మైన +236 +237 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0093.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0093.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cb6a9acb2562b815252754d9a9bce9b7bfacc258 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0093.txt @@ -0,0 +1,39 @@ +86 +ద్వితీయాశ్వాసము +రక్కసులలేని వక్షమ్ము ప్రక్కలింప +నసువు +లెడలిన గిరివోలె వననివ్రాలె. +288 +వ ఇవ్విధంబున దశవదను వధియించి రామచంద్రుండు సర్వసుపర్వగణ +మధ్యంబున వెలుంగు మ హేంద్రునిచందంబున సకలకవిసేనా మధ్యంబునం దేజరిల్లు +చున్నంత లక్ష్మణసుగ్రీవ హరు మదంగ దాది కపివీరు లమ్మహాత్మునకుం బ్రణామమ్ము +లాచరించియభినందించి రప్పుడు. +సీ. +కురిసె రాఘవుని పై ఁ గోమలమందార +సుమసముచితమైన సోనవాన +మొరసె నొక్కట నవాబుద గభీర ధ్వాన +గభీరధ్వాన +తులితమై దివ్యదుందుభి రవంబు +మెఱసె నంబరవీథి మృదులాప్సరోగణ +సంగీతనాట్య ప్రసంగసరణి +నెక సె నల్లనఁ బద్మినీ సూన చయనీతి +సౌరభంబగు దివ్యమారుతంబు +తే.గీ. సురలవిరుతులు మునివరస్తుతులు మర్క +టో త్తమస్తోత్రములు కొన్న రోర గేంద్ర +సిద్ధయకు స్తవంబులు చెలఁగె దిశల +జానకీజాని విజయావసరమునందు, +ఇందీవరా రేండు కుందబింబోడు స +న్నియనఫాల రదోష్ణ నఖరనిచయ +కలశ కేసరి శంఖకలహంస ఘనతుల్య +కుచమధ్య గళయాన కచవిలాస +స్మరధనుఃకరభ చంపకతన్నుకుర సు +భ్రూరునాసాంగ కపోల ఫలక +యావ రబిసకాహళాంబుజశ్రీ నము +ద్యన్నా భిబాహు జంఘాంఘి కర్ణ +తే.గీ. సీత సద్గుణసంఘాత శిఖముఖంబు +వెడలి సీత చేలచందనవిమలకుసుమ +రాజ రాజతమూ రియై రామవిభుని +శోభితోత్సంగ పీఠిఁ గూర్చుండె నపుడు। +239 +240 +241 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0094.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0094.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7b012a56bcf56cd472f49cf7a90c9a3b49fa65de --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0094.txt @@ -0,0 +1,39 @@ +కం. +సీ. +కులశేఖర మహీపాల చరిత్ర +పూజ్యయశోనిధి రాముఁడు +ప్రాజ్యగుణు విభీషణునిఁ గృపన్' బహులీలా +భోజ్యంబగు లంకాపుర +రాజ్యరమావిభవమునకు రాజుం జేసెన్. +వ +అయ్యవసరమ్మున, +మంచు వేలుపు చాయ లెంచి మెచ్చని కాంతి +మించి రాణించు రాయంచ నెక్కి +కొమ్ముజిమ్ముల బొమ్మగ్రుడ్డు జీరలువాఱఁ +గ తరించిన మేటిగిత్త నెక్కి +నడల నచ్చరబోంట్ల కడువ్రీడ నొందింప +రంగారు మద్యపు టేనుంగు నెక్కి +రతనంపుజతలు దీధితు లెల్లెడలఁ బర్వ +మానితంబైన విమాన మెక్కి +ఆ. వె. పద్మసంభవుండు ఫాలేక్షణుండు సు +కం. +రేశ్వరుండు దశర థేశ్వరుండు +సకలవిబుధవరులు జనుదేఱ నేతెంచి +రోలి రామచంద్రుపాలి కవుడు. +ఊర్జితవాచారచనల +నిర్జితరిపురాముఁ బొగడి నెరి ససురేఖా +వర్జితులగు వానరుల పు +న ర్జీవితులుగ నొనర్చి నయమెసలారన్. +87 +242 +243 +244 +245 +వ మఱియును దగువరమ్ములోసంగి నిజనివాసంబులకుం జనిరంత రామ +భద్రుండురు జానకీలక్ష్మణసమేతుడగుచుఁ బుష్పకాధిరూఢుండై విభీషణసుగ్రీవ +హనుమదంగదప్రభృతులగు ప్రధానవకులు సపరివారమ్ముగాఁ దన్నుఁగొలిచిరా +సాకేతపుర సమీపమ్మునకుం జనునప్పుడు భరతుండంతయు విని మహానందభరితాంతః +కరణుండై కౌసల్యాదిజననీచయంబును వశిష్ఠ ప్రభృతిగురువర్గంబును సుమంత్రప్రభృతి +మంత్రిసంఘంబులును సమస్తపౌరజనంబులునుం బరివేష్టింపు జని యగ్రజు ఐదు +ర్కొని, +246 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0095.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0095.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1611e3929d137acb45385e20f42d8dddc8d843ae --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0095.txt @@ -0,0 +1,37 @@ +88 +కం. +కం. +ద్వితీయాశ్వాసము +తాఁ దలనిడుకొని భరతుఁడు +మోదమ్మునఁ దెచ్చి మణిసముజ్జ్వలవిలస +త్పాదుకలు రామభద్రుని +పాదమ్ములఁదొడిగి మ్రొక్కె బహువారమ్ముల్ . +జననీ గురుభూసురవం +దనములు గావించి సచివనాగరజనులన్ +వినయో క్తుల నలరింపుచు +నినవంశ పయోధిచంద్రుఁ డేగెన్ బురికిన్. +అయోధ్యా ప్రవేశము +తే, గీ, జడలువిడిపించి మంగళస్నాన నమలరం +జేసి రుచిరాంబరంబులఁ జిత్రరత్న +భూషణమ్ముల స్రగ్గంధపుంజముల న +లంకరించిరి వెసరామలక్ష్మణులను. +సీ. +శ్రీ రామభద్రాభిషేకోత్సవంబు ని +త్ప్రత్యూహ మగునంచు, శాకునికులు +సముదగ్రజలధరస్వన సమధ్య నిక రో +దారాహతులఁజూపు మారజకులు +తత ముఖానిలసముద్ధతఘళంఘళ ఘోష +కలన నేర్పులు జూపు కాంబలికులు +షడ్డాది బహువిధస్వరమిళన్మాధురీ +వైఖరుల్ గావించు వై ణవికులు +తే, గీ, స్వస్తివాచన ముఖర ద్విజ వ్రజంబు +జయజయార్భటి వందిసంచయము వోగడ +రుచిర కాంచనమయ రథారూఢుఁ డగుచు +రామచంద్రుం డయోధ్యాపురంబు సొచ్చె. +వ +తదనంతరంబ. +247 +248 +249 +250 +351 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0096.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0096.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c3f6aeb8db7c4346c9279ed3afff1f87ceefebc6 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0096.txt @@ -0,0 +1,38 @@ +కుల శేఖర మహీపాల చరిత్ర +కం. చంచన్మణిమృణి విలస +త్కాంచనపీఠమున జనకతన్యకతో ప +__క్తంచరవైరి రఘూద్వహుఁ +. +డంచితగతి నొప్పుచుండె నార్యులు పొగడన్ +శ్రీరామాభిషేకము +ణ +కపిముఖ్యుల్ చతురబ్ధితోయముల వేడ్కందేర సమ్యక్సుధీ +సపది ప్రోత్సహనమ్మునన్' జని యుదం వత్స్వర్ణ కుంభమ్ములన్ +నిపుణప్రక్రియఁ దెచ్చినన్ ముదము సంధిల్లన్ ద్విజవ్రాత మం +త్రి పురోథస్సుహృదా ప్రవర్గము బలశ్రీమన్మహూర్తమ్మునర్, +తే.గీ. అమలమణిమయసింహాసనమున జనక +జనవరాత్మజతో రామచంద్రు మునిచి +మహిత పుణ్యోదకంబుల మంత్రరచన +వెలయ నభిషిక్తుఁ జేసిరి విప్రవరులు. +కవిరాజ, బలిమి చెలంగ నితండు ఘనుండని పల్కు నిలింపుల మాటలతో +నలరుచు గీతుల రీతు ఁ దేలేడి యచ్చరబోటుల యాటలతో +పలుగడలన్ జయమంగళమే యను పాటలగంధుల పాటలతో +రఘూద్వహు నయ్యభి షేచన మన్నరవానర కోటులతో, +మ. +నల రె +మరుదీశుం డురుపారిజాత సుమదామంబుల్ కనద్రత్నసం +దర కేయూరము లర్యమాత్మజుఁడు చంద్రద్యోతిహారాళి శం +బరనాథుం డనిలుండు కుండలము లింపారం గిరీటంబు కి +న్నరపాలుండు నొసంగి రవ్విభునకున్ మంజుక్రియాధుర్యులై• +తే. గీ, జలనిధులు పొంగె దివిమ్రింగె సాధువాద +మవనిసుర సౌఖ్యము పొసంగె సమముగ్రుంగె +పుణ్యము లెసం గె విమతుల పొలుపుద్రుంగె +రామభద్రుండు రాజ్యాభిరతి సహింప +12 +89 +252 +253 +254 +255 +256 +257 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0097.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0097.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e873c8999ed38eff9363ea96c5c4a448f7dd509b --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0097.txt @@ -0,0 +1,38 @@ +90 +ద్వితీయాశ్వాసము +ఇవ్విధంబున రామచంద్రుడు సామంతమంత్రి పురోహితగోభూసుర +సమూహానందసంధాయకుండగుచు లక్ష్మణ భరతశత్రుఘ్న హనుమత్సుగ్రీవప్రముఖా +నుజసుహృత్రియజనంబుగొలువ పదునొకండు వేల యేండ్లు రాజ్యమ్ముఁ జేసి శ్రీమన్నా +రాయణలక్షణలక్షితంబైన నిజరూపంబుధరియించి గరుడ వాహనారూఢుండై పరమ +స్థానంబునకుం జనియె భూపల్ల భా ! ఇట్టి శ్రీరామచరిత్రంబు వల్మీక సంభవ +ప్రోక్తం +బునుగాయత్రీవర్ణాత్మకంబును నుభయలోక సౌఖ్య సంధాయకంబునునగుటం జేసి యి +ప్పుణ్యచరితంబు భాగవతోత్తమునిచే నాకర్ణింపుచున్ గాల క్షేపంబు సేయుమని చెప్పి +యప్పుడమిలేని నామంత్రితుం జేసి నిజేచ్చంజనియె నని చెప్పిన శిష్యప్రవరు లయ్యా +చార్యుంజూచి యవ్వలివృత్తాంతం బెట్టిదని యడిగిన. +మ. +కం. +జనక్మవరకన్యకాముఖసరోజూ తార్క 1 శక్రాదిదే +! +వళి కాయాపదపాయ హేతుకర భాస్వచ్చండకోదండము +కనిశాతాశుగ భిన్న దైత్య గళరక్త ప్లావితో గ్రాహవా +పనిభాగా! మద నాగశూన్య ఘనవిద్వ ద్వేద్య తత్త్వోజ్జ్వలా +ధీరజనోద్ధార ! మహో +దారగుణాధార ! సారతర విద్యావి +స్తార! సీతఖడ్గధారా +దారిత మాద్యత్క బంధదై తేయక రా! +మాలిని, శరవిహతవిరాధా! సద్ధితాత్మీయబోధా ! +సురుచిరశుభదాయీ! శూరలో కాగ్రయాయీ! +సరసిజదళ నేత్రా ! చంద్రబింబాభవక్త్ర ! +! +సురహితజయభద్రా ! శోషితాం భస్సముద్రా ! +258 +! +259 +వ ఇది శ్రీరామచంద్రకరుణానిరీక్షణసమాసాదిత కవితావి శేష +260 +261 +శేషా +స్వయప్రదీపక వేంకటాచార్యకుమార రఘునాథక్యప్రణీతంబైన కుల శేఖరమహీ +పాల చరిత్రంబను మహాప్రబంధంబునందు ద్వితీయాశ్వాసము. +262 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0098.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0098.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d0f95773eb96d2f59fc64c54655c08280f215564 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0098.txt @@ -0,0 +1,31 @@ +కం. +కులశేఖర మహీపాల చరిత్ర +తృతీయాశ్వాసము +శ్రీ జయకీర్త్యభిరామ ! మ +హీజాప్రియకామ ! విమతహృద్భీమ! మహా +తేజస్సీను ! జగద్దిత +Q +రాజద్గుణధామ ! రామరాజ లలామా ! +1 +వ అవధరింపుము గురువర్యుండు శిష్యులంజూచి యవ్వలికత యిట్లని +చెప్పందొడంగె. +ఉ. +సీ. +కులశేఖరుని రామాయణ శ్రవణము +ఆనృపవర్యుఁ డాఘనుని యానతిఁ గై కొని సద్గుణాన్వితున్ +సూనుని యౌవరాజ్యపదశోభితుగా నొనరించి నిర్భరం +డై నిజబుద్ధికిం గడుప్రియంబగు రామకథాసుధారసం +బానుచు నుండెఁగర్ణముల నందొక వైష్ణవముఖ్యసన్నిధిన్. +కౌశికువెంట రాఘవుఁడు కాల్నడ నేగె +ననుచోట రథిఁ జేతుననితలంచు +భార్గవుండొగి రాముపైఁ గిన్న నే తెంచె +ననుచోటఁ దానెదుర్కొనఁ దలంచు +కై కేయి జానకీకాంతుఁ గానలఁద్రోఁచె +నను చోట మఱలింతునని తలంచు +దశరథాత్మజుఁ డద్రితటుల నెక్క దొడంగె +నను చోటఁ దా నె త్తికొనఁదలంచు +దానె +తే.గీ. వితత కారుత్సగుణ కథామృత రసైక +పాఠకౌతుక విభ్రాంత భావుఁడగుట +2 +3 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0100.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0100.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6e19d810101c05664b72f8c0906c447affc5f4c2 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0100.txt @@ -0,0 +1,41 @@ +A +ఉ. +కుల శేఖర మహీపాల చరిత్ర +98 +బలభిన్ముఖ్యామృతాంథఃప్రవరు లదటునన్ బల్కి రాశ్చర్య మంచున్ +దలయూఁచెన్ ధాత రాజో త్తము రఘుపతి సద్భక్తి మెచ్చుల్ ఘటింపన్ . 11 +వ అంత నమ్మహీవల్లభుండు. +దిగ్గన లేచి వీర రసదీప్తముఖాంబుజుఁడై సరేశ్వరుం +డగ్గలిక ధనుశ్శరగదాసి ముఖాయుధభీషణమ్ము స +మ్యగ్గతిశోభితో త్తమహయాన్వితమై మణిమాలికావళిజ్ +నిగ్గులు దేఱు తేతెదుట నిల్పిన సారథిఁ జూచి ప్రీతుఁడై . +తదారోహణం బాచరించి. +12 +13 +14 +వ. +కం. +సదమల తేజుఁడు రథహయ +మ. +మదకుంజర వీరభటసమాజము దన్నుం +బొదివికొని నడువ నరిగె౯ +మది రాఘవకార్యభర సమగ్రంబగుటక్. +నిపుణాశ్వాఘ ఖురాగ్రధూత మగుచు గెంధూళి పై సోక వి +ష్ణుపదీగాహన వాంఛ నేగుటయు వచ్చోఁ దద్రజోవ్యాప్తి త +ద్విపరీతాకృతికి దొలంగి వెసనబ్ధిం జేరఁ దద్రేణుతో +ణపయఃపూరము గ్రమ్మరం గని నగె నైమానిక వ్రాతముల్ . +15 +16 +వ. ఇవ్విధంబునఁ జతురంగబల పరీవృతుండై కోదండక శా ప్రచండభుజదండ +మండితుండగు సిద్ధ రాఖండలుండు సీతావల్లభునకు సమరసాహాయ్యం +నుద్యోగించు నవసరంబున, +కం. +అదియెల్లఁ జూచీ మంత్రులు +తుది మొదలు నెఱుంగఁబడని దుష్కర కార్యం. +బిది మానుప నెట్లగునని +మది నాశ్చర్యమ్ము భయము మల్లడిగొనఁగన్. +ఉ. ఎన్నటికై క యీవరము! లేన్నటి రాఘవరాజ్యవర్జనం ! +బెన్నటి దండళోపగమ ! నెన్నటి తాపన వేషధారణం +బొనరింప +17 +18 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0101.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0101.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c8bf661e9abb6ae887ebbe25fc728bc3efde9d72 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0101.txt @@ -0,0 +1,36 @@ +94 +తృతీయాశ్వాసము +బెన్నటి రాక్షసీవికృతి యెన్నటివారు ఖరాది దానవుల్ +నిన్నటి నేఁటి కార్యముగునే ! నృపుఁడేల యెఱుంగఁ డక్కటా! +సంతతమున్ దిశాంతరని శాంతులు వైష్ణవు లేగుదెంచి యే +చింతకుఁ దారయై మనలఁ జెంతలఁజేరగనీక రాజు నే +కొంతక థావిచిత్రిత వికల్పములం గడు వెట్టిఁ జేసి హా! +యెంతకుఁ దెచ్చి రయ్య లిఁక నెవ్వరికిన్ దరమే! మఱల్పఁగన్. +తే.గీ. సచివు లిట్లు వితర్కించి సమయసముచి +తా పులగు వారి నల్వుర నరసి తగిన +కార్య మెఱిఁగించి పంచినఁ గడగివారు +సైన్యములత్రోవఁ గేడించి చనిరి వేగ. +సముదితశ్రమబిందుసరణి ముల్ చీరలు +మేనులు మలకలై కనుపింపఁ +గనయు బీజెండల కడిమిచేఁ గ్రాఁగు కన్ +గనలు కెంజివురుల కరణిఁదనర +రాలెడు వేణుపత్రములు గ్రమ్మినమ స్త +కములఁ బుష్పరజమ్ము గ్రమ్ముకొనఁగఁ +అ +ట +దొడిబడ నీరముల్ దూటి కొఱులఁ బెటు +కట్టువల్వల సీరికలు నటింపఁ +తే. గీ. జేరువల సాగువల వెంటఁ జేరి తిరిగి +కం• +దండకాటవి నందుండి తరలివచ్చి +నట్లు మాయాపరిశ్రమం బలవరించి +మనుజపతి చూడ్కి— నొదవి రమాత్యహితులు. +డాయఁబిలిచి వారలతో +నేయెడలందుండి విూర లీటవచ్చితి రి +టాయాసపడుచు ననవుడు +మాయికు లిట్లనిరి రాజమణికిఁ బ్రణతులై. +19 +20 +21 +22 +23 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0103.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0103.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f8775e1a0a4e8a7307aa9afe2413723bcb7091f2 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0103.txt @@ -0,0 +1,43 @@ +96 +43 +ఉ. +తృతీయాశ్వాసము +ట +జని పురముసొచ్చి యచ్చట +పనయస్థితి నుండె రాముచరితము వినుచున్. +రాజ్యము సేయుచుండి యువరా జొకయించుక లేక లోభమున్ +ద్యాజ్యము సేసి సత్త్వగుణధన్యత పెంపువహించి వైష్ణవ +ప్రాజ్య సమాగమోత్సుకిత భావముచే నొగిఁ దత్ప దాబ్జముల్ +పూజ్యములై దలిర్ప మణిభూషణముల్ మదిఁ గోరఁడేమియున్. +మంత్రులు వైష్ణవో త్తమసమన్వితులై విలసిల్లు రాజునా +మంత్రణ కార్యభాషణ సమర్ధన వేళ ఘటింపకున్న దు +ర్మంత్రము బూని వాకిఁట నియంత్రితులైన భటాళితోడ వా +క్తంత్రము మీఱ మీరు నృపుదండకుఁ జేరగనీకుఁ డయ్యలన్. +వ అని నియమించి చనుటయు, +మ. సరనాథుం గను వేడ్క వైష్ణవులు సన్నాహమ్ముతో దిక్కులన్ +హరిదివ్యస్థల వానులౌట ఫలభక్ష్యవ్రాతముల్ చందనో +43 +ఉ. +త్కరముల్ జేర్చిన తీర్థవ ళ్లుభయహస్తమ్ముల్ వేసం గొంచు చె +చ్చెర విచ్చేసిరి తీర్పగూడలు భుజశ్రేణిన్ విడంబింపఁగ. +కావలివారు వారి లెడగా నేను రేగి మహాత్ములార!మా +భూవరు నాజ్ఞ లేదిఁక ప్రభుప్రియవాదములాచరించి సం +భావన బొందఁ గాల మొకభంగి నటించునే! వచ్చుత్రోవల +• +30 +$1 +32 +33 +84 +బోవుట కార్య మంచుఁ దమ మూర్ఖత వడ్డము వచ్చినిల్చిన 35 +తే.గీ. అని నిరోధింప వార లన్యోన్యముఖ ని +రీక్షణ మెలర్పఁ బ్రభదర్శ నేచ్ఛ యాత్మ +సందడింపంగ శ్రీనివాసా ! యటంచు +వేడ్కఁ గూర్చుండి రోగి బహిర్వేదిశలను. +కం. +మానవపతి తనకు నను +హనసమయమగుట నిరుగడలు భాగవతుల్ +గానబడ రనుచు మదిలో +నూనిన సంతాపమున సముస్థితుఁ డగుచు. +36 +37 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0114.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0114.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..72787c547abcc65e1ff1196434f7de5012b13748 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0114.txt @@ -0,0 +1,36 @@ +కులశేఖర మహీపాల చరిత్ర +కొమ్మ పయినున్న గొమ్మి కల్గెనక మున్న +క్రమ్ముకొనవమ్మ సరిగ ఔఱందు దిగిచి. +తే, గీ అలరుఁ దేనెలు తేంట కాహారమగుట +కొమ్మ విరిగొమ్మ కదలింపకమ్మ కమ్మ +విలుతుఁ బిలువంగ షట్పదకులము గినుక +కదలె నరమించు పసులకుఁ గరుణకలదె ? +తే. గీ, అకట కర్ణావతంసమ్మునకు రసాల +వల్లవముద్రుంప నాయాసపడకుమమ్మ ! +చెన్ను దళుకొత్తు చివురునఁ జివురుకోయ +వశమె ! యేఁద్రుంచియిచ్చెద వనిత నీకు . +Y3 +తే. +సీ. +వకుళముయ నందు ఖగ వర్గము లిట్టటు బాఱఁ దగ్గరు +త్ప్రకటితమారుతాహతులు రాలిన పుప్పొడి మేనసోక ద +ర్పకనశతన్ దుపాసలము పైఁబడినట్లు వణుకుచున్న య +మ్ముకురనిభాననం బొదివి ముద్దియ లూఱడిలంగఁ బల్కుచున్, +ఇది యదనుగాగ నీయెడఁ గుదుఱుపఱచి +మదనుఁ డదయత పూముల్కు లొదవఁ జేయ +బెదరుకొని నీవు మెదలు తుమ్మెదల రొదలఁ +బొదలు పొద లేలదూలెదు మృదుల వేణి ! +వనిత పుప్పొడి( ద్రొక్కి నగ చెదు విరిఁదేనె +మడు వల్లయదియె కాల్గడుగవమ్మ +శుక మోహబింబమ్ముఁ జూడ భీతిలకు మి +చ్చటు సంకుసౌగంధ్య జటిలమమ్మ +తుమ్మెదల్ నెమ్మోముదమ్మిఁ బై కొను చింత +దలఁగి సంపగివిరుల్ దాల్పవన్ము +మలయానిలమ్ము పై నోలయు నంచడలకు +వేణికాఫణి డాయ వెఱచునమ్మ +10% +92 +98 +94 +95 +96 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0120.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0120.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2ed5a2604ea93f9de87a06991eece0479eafb595 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0120.txt @@ -0,0 +1,35 @@ +సీ. +కులశేఖర మహీపాల చరిత్ర +ష్కరములు పుష్కరంబెనయఁ గాంచినకందు జగమ్ముమెచ్చఁ జిం +దరుఁ డుదయించెలేటి చెలి తోడుగఁ దూఱుపుకొండ కొప్పున. +కలశాబ్ధిసుతు తనుగ్గాని పోఁగడుగుచో +ధరకుడిగిన సుధాధారలనఁగ +శశిరథోద్ధతిఁ బూర్వ శైలద్రుమంబులు +సుడియ వీడిన విరిపోవలనఁగ +పతిఁజూచి రోహిణీప్రభృతు లబ్బునఁదాల +కొలఁకులంటని హారగుళికల సఁగ +'జు తామసగర్వరాహిత్య మొనరింపఁ +బేర్మిఁజూపిన వెండిబెత్తులనఁగ +తే, గీ. హరజటా పేటి విధుసఖ్య మమరెఁ దొలుత +నాకసమ్మున నిపుడబ్బెననుచు గంగ +పొంగఁ జదలేటి నవ ఫేన పుంజ మనఁగఁ +జంద్రికలువ్రాలె ధాత్రి ని స్తంద్రగతిని. +చం. పనవుచుజక్కవల్ జతలఁ బాసి చరించే చకోరకమ్ము క +మ్మని కడిగాంచే పంక జసమాజ మొగిక్ ముకుళించె పాంథభం +జనపరుఁడై మరుండు శరచాపము లోలిధరించెఁ బిండిచ +ల్లినగతి వెన్నెలల్ఱఁతలేక జగమ్ముల నిండియుండఁగన్, +అర్ధేందునిభలలాటాంతరమ్మునదిద్ది +తీర్చిన కస్తూరీతిలక మనఁగ +జిలుగుబంగరు శాలు జిగిఁజిందు మౌళిపై ఁ +బికిలికుచ్చులదండ పెంపుఁజూప +సరసచందనచర్చ సమకొన్న యురమున +సిరిగాంచు ముత్యాలసరులు గదల +సొరిది నెన్నడుమునఁ జుట్టినధట్టి చె +ఱంగు లిర్వంకలరంగుఁ జూప +తే, గీ, శారికాకోకిలాళీ మయూరభటులు +దండ నేతేర నిక్షుకోదండకుసుమ +15 +118 +124 +125 +126 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0121.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0121.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8bf72103e757f604600737205e4a9fbf73c0be92 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0121.txt @@ -0,0 +1,41 @@ +114 +తృతీయా శ్వాసము +కాండములు బూని శుకతురంగంబు నెక్కి +విరహిమృగముల వేటాడవెడలె మరుడు. +తే, గీ, మలయపవనమ్ముడాయ వెన్నెలలుగాయ +భృంగసంఘమ్ము రొదసేయఁ బికముగూయ +తుంటవిలుదంట క్రొవ్విరితూఁపు లేయ +సక్రియ సుమశయ్యఁ గనుముయ్యఁ జాలదయ్యె. +మన్మధాద్యుపాలంభము +మ. +వ ఇట్లయ్యింతి మదన తాపమ్మునం బొరలుచు సఖులంజూచి, +మునుభర్గుండు లలాటకీలల మరుస్ బోకార్చియున్ గ్రమ్మరన్ +దనకు జాలినయంత భిక్ష.మిడ రీతన్వంగులం చల్క నం +గనలం జంపుటకై యనంగునకు సంగశ్రేణిఁ గల్పించి పం +చెనౌ ! కాదేని ధనుస్సుమాస్త్ర చయ మేచేత విడంబిం చెడుజు. +స్త్రచయ +అని పరిశ్రాంతిం బల్కిన. +కం. నీలాలకజాల గుణా +వాల మహీపాల బాల వగ పెఱిఁగి సఖుల్ +దూలుచు శైత్యవిధానము +లోలిం గావింప నప్పుడొక సఖి పలికె౯. +. +మలయానిలాహతాకులమైన చెలిమేనఁ +జందనసలిలమ్ము చల్ల వలదు +కుముద బాంధవ రుచిషుభితమౌ నురమున +మనసార రేణువుల్ గ్రమ్మవలదు +రతిరాజతాప లోహితములై తగు నేత్ర +ములఁ బద్మపత్రముల్ మొనుపవలదు +వరపిక స్వరభీతిఁ బొరలుచోఁ బఱపునం +జూతపల్లవములు చొనుపవలదు +తే.గీ. తజ్ఞనిత్వమ్ము తన్నామధారణమ్ము +తచ్ఛరత్వమ్ము తత్త్రియత్వమ్ము నెఱిఁగి +సేయు శిశిరోపచారముల్ చెలికిఁదగు నె +పగఱకూరిమిగలవారు పగటి కారె ! +127 +128 +129 +180 +131 +132 +133 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0122.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0122.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8b6fff212323100b3e92471966c59cf202c7e28f --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0122.txt @@ -0,0 +1,37 @@ +కులశేఖర మహీపాల చరిత్ర +115 +హ. +త్తెఱంగున నత్తెఱవ మనస్తాపమ్మునకు ను తలంపడు చిత్తమ్ము +లతోఁ దరుణకిరణప్రసారవిజృంభితుండగు సుధాకరుంజూచి సరోష భాషణమ్ముల +నిట్లనిరి. +సీ. +అతి వేలగుణగణోన్న తుఁడైన శంకరు +శిరముద్రొక్కిన దుష్ట చేష్టితమ్ము +తొలుత దివ్యుల కాత్మకళలు దానమొసంగి +క్రమ్మఱఁగైకొన్న కల్మషమ్ము +నతులవిద్యా ప్రదుండగు దేవతాచార్యు +నీల్లాలిఁ గవసిన హీనవృత్తి +533 +నీనామముధరించి నెమ్మి వాటించిన +శిలల నీరుగఁ జేయు చెట్టతనము +తే.గీ. కాని పనులిన్ని ఁటికిఁ దలకట్టు తోడు +బుట్టువున్న ట్టియిల్ల రికటుకొనుట +మానినీమణి నేచక మానఁగలవె ! +134 +కలుషమూలమ్ము నీదారి కమలవైరి. +సీ. +హంసాదిఖగముల కానంద మొనరించి +శోకమిచ్చెదు చక్రవాకములకు +కుముద ముఖ్య ప్రసూనములకు సిరులిచ్చి +కుందొసం గెదు పద్మబృందములకు +బహుశైలపంక్తులపై నింపువాటించి +కరపు దెచ్చితి +తి విందుకాంతములకు +యువతీజనమ్ముల నుల్లసిల్లఁగఁజేసి +వెతలేర్పఱించెదు విరహిణులకు +తే.గీ. పక్షపాతేచ్చ నీకిట్లు ప్రాప్తమైన +కళలకును బక్షపాతసంగతి పొసంగె +రాజ వే ! నీవు ధరణిఁ గారణగుణములు +కార్యగుణముల కారంభకములుగావె ! +135 +136 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0123.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0123.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c26338bc7590285c684a53ad02a7f90eb4ebe56d --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0123.txt @@ -0,0 +1,40 @@ +116 +తృతీయాశ్వాసము +చం. అమృతము కాలకూటము సుధాంబుధియందు జనించే నట్టిచం +దమున్న నీవునుం బొడమినాఁడవు నీకు హలాహలస్వభా +పము దిరమయ్యె నయ్యమృత వై ఖరి యించుక లేదు భామినీ +శ్రమకృతకల్మషం బొకటి చాలదె నిన్నుఁ గృశాం' సేయఁగన్, +ఉ, రోహిణి మున్నుగా సతులు రూఢినొనర్చిన సువ్రతమ్ములన్ +రాహుముఖమ్మునన్ వెడలిరాఁగలిగె విరహాంగ నాజన +ద్రోహము నిన్ను నబ్ధిఁబడద్రోయదె ! మేన కృశింపకు న్నె +సాహసవృత్తి మానుమిది సౌఖ్యకరంబగునే సుధాకరా ! +సీ. +రాజవై నినుగన్న రత్నాకరము నేచు +బడబాగ్ని నుడుపని వెడఁగుదనము +డాయఁజీఱిన మాత్రదాయకై వడి భర్గు +తల కెక్కి నిలిచిన తులువతనము +చిఱులేటిఁ గొని నేలఁ జెంగలిఁ దిననీక +వినువీధి నడ్డ +పెట్టిన భవమ్ము +వితతవిద్యాసమన్వితుఁ జేయు నాచార్యు +సీమంతినీమణిఁ జెందునఘము +తే.గీ. కందుకొను నీకు బహుళపక్షక్షయ ప్ర +సక్తి వాటించి విదలింపఁజాల వమృత +కిరణభరణమ్ము భవదీయశరణమగుట. +మ. +చం• + +! +గగనమ్మెక్కటి నెక్కి రాతిరిపగల్' గావింపఁ దాపంబునన్ +మగువల్ కుయ్యిడ ధాత నీదు కళలక్ మార్చెజ్ సుధావా ప్తిచే +నెగవారం డిగవారఁ గొంతకుశలం బీలీలఁ బూర్ఖుండ వై +జగతి౯ జాలయిన౯ గరం చెదవు మాశక్యమ్మె జై వాత్మకా ! +కలఁగక బాడబంబు నిజగర్భమునందిడుకొన్న తోయఫిక్ +గళగళఁ బొంగగాఁ గముచుకాఁకల గొన్నమవై హళహళిక్ +హలహల మట్టిణంచు హరునౌదల నెక్కి మహావిషంబ వై +నెలకొను నీకు నివ్విరహిణీవధ దుష్కరమా ! కళానిధీ ! +187 +138 +1839 +140 +141 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0124.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0124.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0506639127941e3cf1ab60e438638da94d8faa04 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0124.txt @@ -0,0 +1,39 @@ +కుల శేఖర మహీపాల చరిత్ర +ఉ. తమ్ముల చేనఁ జెక్కి గురుతల్ప సుఖమ్మున జొక్కి యాత్మకాం +తమ్ముల నీఁటఁద్రొక్కి జడదారి శిరమ్మన నెక్కి పాంథజా +తమ్ములమీఁద నిక్కి క్షణదావిహృతిం బుయిలోటదక్కి చి +త్తమ్ముల నుక్కి వుండనక తజ్ఞులుదూతన విక్కె దే! శశీ ! +కం. హరిణేక్షణ లి తెఱఁగున +చం. +సీ. +సరసీరుహవైరి దూరి సఖి వేత గిని ని +ష, రుణాత్ముఁ డనుచుఁగ్రమ్మఱ +మరు నుద్దేశించి కుసితమానస లగుచు, +117 +142 +143 +మయూరము ! +మదన ! తురంగమా శుకము ! మంగళకాహళమా +న్మదకరిబృందమా పికసమాజము ! చంద్రసమీరులా ఫులా ! +ప్రదరములా సుమమ్ములు! శరాసనమైక్షవమా ! మృదుత్వసం +పద లీటుగల్గియు సతుల పాలిటి బూతమ వైతి వక్కటా ! +మధుప సంపదగుణప్రధితుండవగు నీకు +144 +సరసధర్మగ్రహోత్సాహమేల ! +జడచారసాహ్యలక్షణశాలినగు నీకు +సన్మార్గవిహరణశ్రాంతి యేల! +రజనీచరత్వదౌర్జన్యమ్ముగల నీకు +మాధవాశ్రయణసంబంధ మేల! +కృతపద్మినీచయాహితవృత్తివగు నీకు +శుక వచఃపరిచయౌత్సుక్య +మేల +తే, గీ బాలికాచి త్త దుస్సహాభీల కీలి +కీల జాలోపమోదగ్ర కేళి సలుప +శరములేను ధరించే దుత్సాహమేసఁగ +శరమెఱుంగవు దుశ్చారి శంబరారి ! +చం. అనుపము సౌరభమ్మున సుమాళి జగత్త్రియ మాచరించి పే +ర్చిన సుమనోభిధానమునఁ జేర్ను దలిర్ప సగంధవృత్తి స +య్యన భవదీయసాధనములై కుసుమాహ్వయమంది డిందె దు +ర్జనసహవాస మీక్రియఁబొసంగిన వన్నెయువాని గ్రుంగదే! +145 +146 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0125.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0125.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f46ef534a6d89bb01932ae4d14eab7fcf0547a4e --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0125.txt @@ -0,0 +1,35 @@ +118 +తృతీయాశ్వాసము +నల్లవశ్రీ నోటుపఱుపఁ జూచెద వేనీఁ +బల్లవశ్రీ నోటుపఱుప లేమె ! +మల్లీలతాంతమ్ము మఱల నే సెద వేని +మల్లీలతాంతమ్మె మనుపలేమె ! +యజ్ఞమ్ముచేఁబూని యరమఁజూ చెద వేని +వదనాబరోచులఁ బొదువలేమె ! +కువలయంబని యేము దివుర నేసెదవేని +కువలయ౦బనియేము దివుర లేమె +తే, గీ, నీవశోకమ్ముగొని యుగ్రనియతిఁ బూన +నీవ శోకమ్ముగొనధాటి నెరపలేమె +మార్గణములిట్లు వమ్మైన మార్గణములు +పరిహసింతురు నినుఁజూచి పంచబాణ : +ఉ. తాలిమి చూఁబోవఁ బరితాపము గూర్చెదు మానసమ్మునన్ +బాలిశుఁ డేనియున్ దనదుపట్టు దహించునె! నిన్ను దూఱగా +నేల భవచ్ఛరీర మొగి నీశుని మిక్కిలికంటి మంట చేఁ +గ్రాలకకాటన్ గొఱవికై వడి వేడిమి సూపకుండు నే +ఘోరం బగు కుసుమశరా +సారమ్మునఁ గప్పి ధైర్యసారము దప్పన్ . +బోరుడుగ వక్కటకటా ! +మారుఁడనయ్యెదవొ మాకుమారుఁడవయ్యున్, , +మానిని, ఫాలవిలోచనలోచనరోచుల భస్మమయంబై మేనొకటన్ +సోలకవ్రాలక గాలిపిశాచము చొప్పున గుప్పునఁ గొందలిరుం +గోలల గోలల నేయుచు డాయుచుఁ గోలుమసంగి యెసంగెడు నీ +శీలము జాలము గాంచిన ప్రాంచులు చెట్టని తిట్టరె భావభవా ! +'తే. అనుచునొక్కట మీన కేతనుని రోష +భాషణమ్ముల నిరసించి భయదలీల +నెమ్మి నేతెంచు దక్షిణానిలము దలఁచి +తోయజాక్షులు నిందింపఁదొడఁగి రపుడు. +147 +148 +149 +150 +151 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0126.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0126.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..703bae0c8d249fed0bc429451186b210c5957def --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0126.txt @@ -0,0 +1,39 @@ +మ, +ఉ. +కుల శేఖర మహీపాల చరిత్ర +రాణం గందపు శుబ్బలిం బొడమి సారగ్రాహివై సారస +శ్రేణిన్ సౌరభ శైత్య సంపదల నాశ్లేషించి లోకుల్ జగ +త్ప్రణుండంచు వచింతు రత్తెఱఁగు తథ్యంబైనఁ బొంథాంగనా +ప్రాణంబుల్ గొన నెట్టు లోర్చితివి దుష్ప్రరంభ ! మందానిలా ! +అహితప్రార్ధన మాచరించి మలయాఖ్యమ్ముధ రేంద్రమ్మునన్ +బహుభోగి ప్రకటస్ఫటా మణిరుచి ప్రాగల్భ్యముల్ మాని దు +సృహదంష్ట్రా విషవహ్నిఁబూని విరహక్రాంతాంగ నాంగవ్యథా +వహబుద్ధిం జనుదెంచెదింత కుటిలత్వం బేల మందానిలా ! +ప్రాణపదంబటంచు నిను భావమునన్" గణుతింపుచుండుదున్ +ఘ్రాణసుఖమ్ము సేయుమికఁ గస్తురిరంగని మేనితావిచే +నేణము నెక్కి.. పొమ్మచటి కీక్షణమాత్రనా రెమ్ము క్రమ్మఱన్ +బాణియుగమ్ముసాచి నినుఁ బ్రార్ధన చేసెద మారుతార్భ కా +కా! +చం. అకలుషజీవనమ్మున మహాసరసుల్ దన రార దూజెదో ! +వికల ముఖంబుగాగ నడవిన్ సుమన స్తతి గెంటఁద్రోచెదో ! +ప్రకటరజోవికాసమున భాసిలు కొమ్మలఁ గౌఁగిలించెదో ! +ఆకటకటా మహ త్తరులు కాకులపాటొద వెన్ సమీరణా ! +ఉ. +క్రూరభుజంగ చంగములు కోఱలు జీరలు వాఱఁజీఱగాఁ +బౌరుష మేది కాలునిలుపన్ ధృతిమాలి విరాలి జాలిపొం +గారఁ గలంగుచున్న యబలాళిఁ గురంచి మహాబలుండనక్ +బేరును బెంపుగాంచుటిది పెంటితనమ్మునుమా సమీరణా ! +119 +152 +153 +154 +155 +156 +వ. అని యిత్తెఱంగున నిందుకందర్ప మందపవనులు నిందించి తత్పరిసర +వర్తులగు మరాళచంచరీకశుక కోకిలమ్ముల నుద్దేశించి యిట్లనిరి. +కలుషించి వినముగ్రక్కకు రాజహంసంబ +మలినమ్ముగా +దె నీమానసమ్ము +కొదుకుపల్కులఁ బండుగొఱుకకు కీరంబ ! +యేవగించిన దీఱ దీఫలమ్ము +157 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0127.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0127.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6e72ee7159b2ec47c3d0fea535dadeb4bce040ab --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0127.txt @@ -0,0 +1,39 @@ +120 +తృతీయాశ్వాసము +పానమత్తత నెదురఁ గరాకు మధుపంబ +తెలియఁజాలవు నీదు దేహబలము +పంచమస్ఫూర్తి గారించనేల పీకంబ +పలుగాకులకుఁ దేటపడుకులంబు +తే, గీ, నేల నడవడి దప్పుదు రేల మొగము +గంటు మానుడు రేల మీ కాఱులరవ +రేల కన్నెఱఁజేయరు మేలు మేల్వి +జాతులకుఁ బక్షపాత మెచ్చట ధ్రువంబు, +వ. అని యుపాలంభంబు సేయు నవసరమ్మన. +తే.గీ. ధరణిపతికన్య విరహసంతాపభరము +కం. +కం• +మ. +మది సహింపక వెన్నెల మడువు సొచ్చి +తనువు దొర గెద ననుచు నుద్ధతివహింప +వలదు సాహసమనుచు నెచ్చెలులు గదిసి. +పొదివికొని యూఱడింపుచు +మదవతు లారాజకస్య మఱలఁదిగిచి నె +మ్మది కుసుమశయ్యఁ జేర్చిన +మదనాశుగ తాపత +ప్త మానసయ సమున్. +వ్యాకోచాంబుజలోచనల్ పొదివి యాశ్వాసించుపల్కుల్ మనో +వైకల్యమ్ము నొకింత మాన్చుతటి దుర్వార స్ఫుర చ్చంద్రికల్ +పై కొన్నన్ నెత సశుతోయకణముల్ రాలం గళం బెత్తి తా +శోకించెన్ గలకంఠి కోకిలరవ స్ఫూర్తి విడంబించుచు. +వికలమతి నెద్దియును దో +చక వగచుచుఁ జూచుచున్న జలజాక్షుల యం +దొక నీల వేణి యనఁజను +ముకు రాసిన పల్కెఁ జెలియమోము నిమురుచున్. +అకటా ! రూపగుణ ప్రభావరుచిర వ్యాపారయోగమ్ములన్ +బ్రకటింపందగు రాజకన్యక వికన్ గన్నీరుమున్నీరు సే +160 +161 +162 +163 +164 +165 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0128.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0128.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0e1a3e983dceea3e0295d52633bedd0037d6896b --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0128.txt @@ -0,0 +1,36 @@ +సీ. +కులశేఖర మహీపాల చరిత్ర +యకు నీనాయకు రంగనాయకుని నెయ్యం గాజు దో నేర మ +త్సుక రాలాసము లోపు పేరుతో నాత్సుళ్యమ్ము వాటింపుమీ ! +హరిణశాబేక్షణ! హంసమయూC ధూ +ర్తకులు నీకూర్చు న ర్తకులఁ జేతు +మధురోష్ఠి ! భయకంద మందమారుత రతి +ధవుల నీ విహిత బాంధవులఁ జేతు +వనిత ! కోకిలమధువ్రత ముఖక్రూరవ +త్తములు నీ గాయ త్తములఁ జేతు +కాంత ! సంతాపదుష్కర చంద్రికాపేటీ +కల నీదుకడఁ జేటికలుగఁ జేతు +తే. శ్రీ సతిన మును నీకుఁ బగవారు లైనవారిఁ +జెలిమి నీకింక భృత్యులఁ జేయుదాన +గంగవిభు నిన్ను గూర్చు తెఱం గొనకు +విగవవలదమ్మ యేనుగులుగ శుభాంగి ! +చం. +చెలియ మనోవ్యథన్ వెతలఁ జెందఁగ నేటికి నన్ను మున్ను బెం +పలరఁగ నేలినట్టి ఋణమంతయు దీర్చెద రంగభ ర్తతో +నలవడ నీరు సచ్చరితమంతయుఁ జేక్కొని తోడి వెత్తు నీ +కెలమి ఘటింతు నుజ్జనకుఁడిచ్చిన ఖేచ విద్య పెంపున౯. +ఆ. వె. అనిన నీలవేణి యంబుజమృదుపాణి +మోహసాగరమున మునిగియున్న +నన్ను నుద్దరింప నావ వీవైతివి +పొమ్ము రంగభక్త పురమునకును. +కం. +అని కౌగిలించికొని పొ +మ్మనుసమగతి నీవువచ్చునంతకు నిచ్చో +టనే నిలిచియుండువారము +ఘనవిగ్రహు తోడి తెమ్ము గమలదళాక్షీ ! +121 +166 +167 +168 +169 +170 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0129.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0129.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d5d0edcd747e0aa877fa66b4f7e842a034c8fdaa --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0129.txt @@ -0,0 +1,34 @@ +122 +తృతీయాశ్వాసము +అని యిట్లు నముచితసత్కారమ్ములం బ్రియమ్మున్నపి మఱియు +నయ్యింతింజూచి నీల వేణి ! మనోభన పాణి విసృష్టమ్ములగు బాణవేణికల మును గంజాల +సొమ్ము చక్రపాణి నభిముఖుం జేయుమని యాజ్ఞాపించిన నయ్యింతి పితృద తంబగు +విద్యావి శేషమ్ము నవలంబించి నభంబున కెగసి చనందొడంగెనంతనక్కడ. +శ్రీ రంగపతి విరాళి +చ. ఎలమి మరుండు రంగ విభుఁడెంతయు రాజసుత గురించి సం +చలితమనస్కుఁడౌ ఒఱిఁగి సయ్యన నెయ్యపుఁదియ్య వింట నే +ర్పలకఁగఁ బూన్చి సూనవిశిఖావళి పై బరగించు సంతకుం +దొలుత విపాండుపత్రరుచి దోఁచె మురాంతకు నెమ్మొగమ్మునన్, +J +తే.గీ. మును నృపాత్మజ చెలువమ్ము వినినయపుడ +నెఱి మరుండు జగదమణీ శ్రమంబు +దలఁగి యాత్మీయహృత్బీకి నెలవునేయ +రంగనిఁ గోర్కి యువతిపై జెంగలించె. +కం. ఇవ్విధమున రాజాత్మజ +దవ్వుల నుండియును దనదు గండ నిలిచిన +ట్ల వ్వేళలఁ దోఁచిన మది +నవ్విభునకు విరహధాన మగ్గలమయ్యెన్. +మంభాద్రిఁబూని యుబం వీధిఁ జను మేటి +విరహభారముజల్ప వేచుచుండె +పెఱిగినజలనిధిన్ బృధివిఁ దేల్చిన దిట్ట +మోహాబ్ధివొడల సందేహమందె +తీసుక దావాగ్ని మ్రింగిన మహాద్యుతిశాలి +దర్ప కానలసముద్ధతికి నులికె +సకలదివ్యాస్త్ర తేజము లణం చెడుజోదు +నొనరు పూఁదూఁపుల నోటువడియె +తె, గీ, చటుల భేరీసహస్ర ఘోషమున కోర్చు +ధైర్యధుర్యుండు కోకిలధ్వనికి నో ర్చె +171 +172 +173 +174 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0132.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0132.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0929a17aa87b22431c4974f9cc8fe0e60f3fb70c --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0132.txt @@ -0,0 +1,39 @@ +తుల శేఖర మహీపాల చరిత్ర +125 +తే.గీ. యేల విధములు తురగంబులేల పేరు +చం, +చితిరథమేల రత్ని హర్మ్యమ్ము +నేల నన నేల నీళావధూలలాసు +లే" +గైకొనియెనేసి నిన్నియుఁ గలుగవలయు. +అనిస ఖ గేంద్రుఁడిట్లనియె నక్కట దేవరవార లాసతి +చ్చినపని మాళ్ళిచాల్చి కులశేఖరభూవరుఁ డాత్మకన్యఁ దో +డ్కొని భవదీయసన్నిధికి గొబ్బునఁ, దానరు చేరకున్నె ! యం +తనె కుశలమ్ముగ లెడు వృధా విరహశ్రను మంద నేటికిన్, +తే.గీ. అనిన లక్ష్మీశ్వరుండు ఖగాధి నాథుఁ +బలికె వినుమన్న మున్ను నేభావవీధిఁ +తెలిసియుండగ సంకిలిగలిగె నొకటి +యదియు వినుపింతు నీకు నెయ్యం బెసంగ. +శం. ఏయువతికైన శస్త్ర +ప్రాయంబగు హృదయ మింది రా దేవి సప +త్నీ యోగమ్మున కోర్వదొ +కో యని వెఱఁజెంది యూరకుండితి ననఘా ! +వ, అనిపలికిన పైన తేయుండిట్లనియె. +& +I +062 +శ్రీభూనీళలు మున్ సపత్నులగుచున్ సేవింపరే ! నిన్ను +శాభామామణి దా వరించుటకు లీలస్ రాజక న్యాకృతిన్ +శోభిల్లెన్ వేసి నిందిరారమణి మెచుంగాక సంపద్యశో +లాభమ్ముల్ గృపసేయు దేవికి మనోల్లాసమ్ము గాకుండు నే ! +185 +186 +187 +188 +189 +190 +అనుటయు ఖగవల్లభువచనమ్ములకుఁ గలంక దేసిన మనమ్ముతో +వికసితముఖుండై మధుసూదనుండిట్లనియె. +కం. పతగేంద్ర! నీసఖత్వము +కతనం జితమయ్యె హృదయగతసంశయ మ +191 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0133.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0133.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9c78c09e776da50b84e7364912798f472d832ec0 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0133.txt @@ -0,0 +1,41 @@ +126 +తృతీయాశ్వాసము +య్యతినం బరిణయము కు సం +గతికిఁ బ్రయత్నమ్ము సేయఁగావలయు నికన్. +అని పల్కు నవసరమ్మున, +కం. నృపకన్య మున్ను పనిచిన +యువకారిణి గగనవీధి నొగి నేగుచు రం +గపతిం గను టెట్లో ! యే +నెపమున భాషింపనగు న నేక జనులలోన్. +க +తే. +ఉ. +కం. +19 +ఆరమణీవతంసమున కాత్మహితమ్ముగఁ బెక్కు ప్రేలితిన్ +దూరవిచార మించుకయుఁదోఁచక రంగ విభుండు వేడ్క దే +వేరులఁ గూడియుండు తిరువీధుల నేరెడు వేళ చిత్రవి +ద్యారతు లేగు దింతురు రహస్యవచోరచనల్ ఘటించు! +అని వితర్కించు వేళ నల్లదియె విరుల +తోట యచ్చోట ఖగరాజుతోడ రంగ +నాయకుఁడు సంచరించుచున్నాఁడు నీల +వేణి ! పొమ్మంచు నశరీరవాణి పలికె. +ఆపలుకుల్ మనమ్మునకు వచ్చేరుపాటు ఘటింప నభ్రవీ +ధీపథ ముజ్జగించి జగతీస్థలికిన్ వెసడిగ్గి వార్ధిక +న్యాపతి సంచరించు తెఱఁగారసి నిక్కడ వేళఁగాని నే +నాపృధివీశపుత్రి చరితామృతమున్ జవిచూప నెట్లగున్. +వ అని తలంచుచు. +అంతట నొకయీరమ్మున +నంతర్హితలీలఁ దాల్చి హా ! నీళాసీ +మంతిని యనికూర్చున్న ము +కాంతకు పలుకాలకించి యతిన మనమునన్ . +ఎక్కడివింత భూపసుత నెన్నడుచూచే భ్రమంబుజెందె ! నీ +చక్కని సామికిం జెలియ చక్కదనమ్ము మదిం ఘటింప న +192 +193 +194 +195 +196 +197 +198 +199 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0134.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0134.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a70a6eac51e2646ba12a1d4e40ff0a76bed1267d --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0134.txt @@ -0,0 +1,35 @@ +కం. +కులశేఖర మహీపాల చరిత్ర +లిక్కులనుండి శ్రుమ్మఱు సుధీ గుణ +గుణు లెవ్వరుపూనికొక్కొ +127 +మ్రొక్కి యెఱుంగఁ జెప్పుటలో మున్నె యెఱుంగ నయ్యె వయ్యకున్', 200 +అనుచు భయసంభ్రమంబులు +దనమది ముప్పిరిగొనంగఁ దరుణీమణి య +ల్లన నడుగులిడుచుఁ జనియెన్ +వినయాన్వితయగుచు రంగవిభుఁ డున్నెడకున్, +తే.గీ. వచ్చుచున్నట్టి విరిబోడినలను సూచి +భూపకన్యక హృదయసంతాప ముడుపఁ +దలఁచి యేతెంచు సఖినకాట దనదుదివ్య +చి త్తమున గోచరించె లక్ష్మీ విభునకు, +పరిపూర్ణ చంద్రబి బహ్మునందు నెరసులె +న్నఁగఁజూచు సుందరాననము. వాని +శరదుల్ల సత్సరోజ దళమ్ముల హసించు +విమలవిశాల నేత్రములవాని +కమనీయపద్మరాగమణిద్యుతుల మించి +రాణించు సరసాధరమ్మువాని +భూరికుంజ కరస్ఫూర్డినోడించు న +త్యున్నతదీర్ఘ బాహువులవాని +తే.గీ. చెన్నైనఁగు చిన్ని నగవులు వెన్నెలలకు +నన్నలునుదమ్ములును జేయునట్టివాని +రమ్యనుగు శయ్య గూర్చున్న రంగ విభునిఁ +గొంచెఁ బూబోడి కన్నులక అవుదీజి. +5. +కని భయజౌతుకమ్మ లెసఁగన్ వెసఁగ్రమ్మిన సమ్మదాశ్రువుల్ +కనుగవనిండఁ బర్వితొనుకస్ గొలుకుల్ నిలుపోప లేమిఁ జ +య్యన నును జెక్కులం బెరయ నంగకముల్ పులకింప రంగథా +ముని చరణాంబుజమ్ములకు మ్రొక్కె సరోజదళాక్ష్ని గ్రక్కునన్, +201 +202 +203 +204 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0135.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0135.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e0eadf6310ca5730c4a793d28e39bb7cddc3fdde --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0135.txt @@ -0,0 +1,35 @@ +128 +కరి +మ్రొక్కి నిలిచి యదేవుని +తృతీయాశ్వాసము +వెక్కసమగు తేజమునకు వెఱదుడు మదిలో +స్రుక్కి తలవొంచి పలుకని +యక్కోమలి తెఱఁ గెఱంగి హరి యిట్లనియెన్, +ఎందు వసించుదానవిట కీగతి రాఁజనియేమి కుందమా +కందమధూక చంపక విక స్వర వాసన విందుగోరి నీ +విందుఁ జరించెదొక్కొ! మఱియింకొక కార్యభారమ్ముపూని +చందమున న్మెలం గెదవొ చంద్రముఖీ ! భయమంద నేటికిన్. +తే.గీ. అనుచు రంగేశుఁ డానతిచ్చిన మృగాక్షి, +ముదము సంధిల్లఁ గరములు మోడ్చి పలికె +సద్గుణాధార ! సాధురక్షణవిచ్చా ! +కూర్మిఁదళుకొ త్త మనవి చేకొనఁగవలయు. +నీలవేణి నీ వృత్తాంతమును శ్రీరంగపతికి విన్నవించుట +కం. శ్రీనిలయ ! నీచుసన్నిధి +ఉ. +సీ. +నే నెంతటిదాన నట్టిదిట్టిదియనఁగా +నైనరు నొక సందేహము +పూని యిటకు వచ్చితిని ప్రభూత పణాఢ్యా ! +హేలి న రాతినిర్మథన హేతుపరాక్రమశాలియై యశ +శ్శీలదయారు భావములు చెల్వగు పక్కల శేఖరావనీ +పాలుని దేవియైన కులపాలిక కున్ జనియించి బాల శో +భాలలితాంగియై పెరిగె బాల సుధాకర రేఖ వైఖరిన్. +ఆయింతీ కుచగౌ: వారూఢిఁ గనికాదె +గజకుంభములు ధూళిఁగప్పికొనుట +యాలేము ముఖకాంతిఁ బోలఁజాలకకదా +పసజారి కడు కృశత్వమ్మునొందె +205 +206 +207 +208 +209 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0136.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0136.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a6204979bf265a444eeceee0abf2ef21eeba3ac9 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0136.txt @@ -0,0 +1,36 @@ +కుల శేఖర మహీపాల చరిత్ర +యానాతి లోచనశ్రీ నోటువడిక దా +కమలముల్ జలములఁ గదలకుండె +నాబోటి పలుకుల యల వెఱుంగకకదా +చిలుకలు పంజరంబుల వసించె +తే, గీ, నాచలచ్చూర్ణకుంతల యంఘ్రయుగళి +నులికి చివురులు శాఖాగ్రములఁ జలించే +నా కలికి మధ్య భాగావలోకనమున +బెదరికాదె మృగేంద్రముల్ బిలము సొచ్చె . +129 +210 +వ. ఇవ్విధమ్మున నయ్యింతి చెలువమ్ము గొంతకొంత యెఱింగించి రమా +కాంతునితో నిట్లనియె. +తే, గీ, మతికొలఁది నింతి యవయవ ప్రతతీఁ బోల్పఁ +దోఁచె నివికొన్ని సదృశవస్తువులు సాటి +మున్న తెలిసిన సర్వజ్ఞమూర్తి వీ +వెఱింగినను నాకుఁ దెల్పవే ! రంగనిలయ ! +వ అనిన రమావల్లభుండిట్లనియె. +తే. గీ. లేమ సుగుణమ్ములెన్న పులోమజాది +సతుల నెఱుఁగవె పత్నీ ప్రశంస సేయ +నాకు నుచితంబె చెలియ సౌందర్య మహిమ +నీ వెచెపు మేను వినియెద నీలవేణి. +కం. +మ +అని తను నియమించిన న +వ్వనజాయతనయన రంగవల్లభుని గనుం +గొని చెప్పఁదొడఁగె భూవర +తనయామణి రూపసంపదలు తెలియంగన్. +రమణీవేణిక పై నెదుర్చు మధుపవ్రాతమ్ముల స్మారుఁడ +క్షముఁడై త్రోఁచిన వ్రాలి కట్టెదుట రాజన్నాసి కాచంపక +17 +211 +212 +213 +214 +215 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0137.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0137.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b42ba5d567839efe3801a360a62b36189d8d9194 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0137.txt @@ -0,0 +1,42 @@ +130 +మ. +చం• +మ. +ఉ. +తృతీయాశ్వాసము +భ్రమదోఁషన్' వెఱగంది వక్త్రశతపత్ర ప్రాంతయు క్లీన్ సఖి +త్వము వాటించెననంగ ముంగురులు దత్ఫాలమ్మునన్ బొల్పగున్. +తనముఖ్యాస్త్రము లింతిలో చనములై త తద్యువాంతర్వి భే +దనమున్ దృశ్చరపం_క్తి చేఁ బెనుపఁ గందర్పుండి కేలంచు పై +చిన పుండ్రేక్షుశరాసనమ్ములు కృతస్నేహములై యక్షిప +ద్మని దేశమ్మున నిల్చిన ప్లేసఁగె సమ్య గూలతల్ బోటికిన్. +విరహిత సౌరభంబగుచు వెల్వెలఁ బాఱు దిలప్రసూనమున్ +జరదళీ సంఘసంగతిఁబొసంగని చంపకమున్ దలంచి ని +ర్భరబహుగ్రంధలబ్ది ముఖపద్మవిలో ల మధువ్రతాప్తి దా +నరసి మృగాక్షి నాస పరిహాసమొనర్చు నిజోపమమ్ములన్, +నవసంఖ్యాకృతితో ననంతగుణమాన్యమై శ్రీ శ్రుతిప్రఖ్య ద +మ్మవలంబించుట వీను లెన్న శతపత్రాకారమున్ రూపరూ +పవదర్ధగ్రహశక్తి మాకె తగు గర్వం బేలనం చింతిక +నవ కిస౯ గడఁద్రోయు నట్టులమరేజ్ గర్ణాంతవిశ్రాంతమై. +చిలుక ముక్కునఁ జిందరల్ సేయునట్టి +దాడిమీబీజములు ముంటి దారిఁ జూపు +ము త్తెములు విచ్చిచను మొల్ల +మొగ్గగుంపు +1 +రహి సమంబులే పూబోడీ రదనములకు, +ఆరమణీముఖంబు సరియందురు మోవికిఁజాలనంచు నం +భోరుహ మంబులం దపముబూనుట రాగము జెంది రత్నమై +నీరసమౌటకున్వగచి నిష్ఠురమైన గతిం దపించి ని +రత బింబమై యధరబింబమనం జను కంబుకంఠికీ. +ర్భీరుత +స్థాణుశిరమ్మున న్ని యతిసల్పి తమంబెడల బుధాన్న వి +శ్రోణన మాచరించి జనరంజనత శుభుఁడయ్యు జందురుం +ణము దాల్చియున్కి హరిణేక్షణ ప్రనన్ని మోము సాటికి +నాణెము జెందఁడయ్యె నలినంబది పంకజ మెన్న నేటికి +216 +217 +218 +219 +220 +221 +222 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0138.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0138.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..02c316b61ea30714189adc16c373d5f339a3b6a6 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0138.txt @@ -0,0 +1,40 @@ +కులశేఖర మహీపాల చరిత్ర +కం. +వదనము ఘనసారస్వత +సీ. +పదనిగళము గళము రుచిరపటుశంఖకళా +స్పద మాపదంబు వేసలి +మృదుబిస కాండమ్ము లంబు జేక్షణ భుజముల్ +ణ +సౌవర్ణ కలశముల్ సరివచ్చు శిఖశిఖా +క్రమణకల్పితములు గాక యున్న +వనజకోకము లెన్నవచ్చుఁ జంచలచంచ +రీక రేచితములు గాక యున్న +గజకుంభములు సాటిగాంచుఁ దుండోఙ్ఞత +గ్రాసధూసరములు గాక యున్న +శైలాగ్రముల్ బోల్పఁజాలు నిమ్నోన్నతా +కారఘోరమ్ములు గాళయున్న +తే.గీ. కాంతిసౌష్ఠన సమతాతీకఠిన భావ +కలన నొక్కొక్క ధర్మంబు గలుగఁజూచి +కొఱత లెఱుఁగక పూఁబోడి కుచసమాన +ఫణితి నెన్నుట యుచితమే ప్రాజ్ఞులకు. +మ. +ప్రబలం బై చెలి యావనామృతఝరుల్ పై పై మెయింబర్వ నా +భి.బిలావర్త విఘట్టితాహి వెఱ నుద్వృత్తి బయల్నాకుచుకో +సొబగొప్పక్" వళివీచిక ల్గడచి యచ్చోట సగంధ స్తన +కాంతస్థితిఁ గాంచెనాఁ జెలికి నందంబయ్యె నూఁగారొగి౯. +తే, గీ, గగనమై తోఁచు నయ్యింతి కౌనుతీఱు +చం• +స్వాతిపథమందు మౌక్తికస్థగిత కాంచి +కోసల వ్రేలెడు వజ్రంపు గుంపు లెల్లఁ +జుక్కలై తోఁచు నెయ్యింతి సొబగు తెఱఁగు, +వలుద మెఱుంగుచన్ను లిరువంకలఁ గాంచనకుంభముల్ బోమల్ +సలలితచాపముల్, గళముశంఖము పల్కులు కోకిలో కులి +టల రెడు గాంతమేను కుసుమాయుధుఁడుండు పసిండితేఱు సం +చలితరథాంగ మింతికటి శాతశరమ్ములు చూడ్కులెన్నఁగన్. +181 +223 +224 +225 +226 +227 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0139.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0139.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c0cc9248ed6887c23110f4c9afb470f4d9f90c9c --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0139.txt @@ -0,0 +1,40 @@ +139 +తృతీయాశ్వాసము +తే.గీ. రమణి రూపమ్మును నోడి రంభయొక తి +యులికి కనుముయ్యదయ్యె “వేతొండు రంభ +కన్య యూరుభయంబునఁ గదలికదలి +కం. +చం• +కం. +ఉ. +ન +కదళి యను పేర నేఁటికిఁ గదలుచుండు. +ఆహితగుణజంఘలకును +గూహకమున నోరు దెఱచికొని కలహకళా +మోహమున నఱచుచుండెడు +కాహళములఁ బోల్ప నుచితగతియే చూడన్. +సరవిఁ బ్రవాళ మాత్మరుచిసంపద పేర్మిఁ దదీయవిస్ఫుర +చ్చరణతలమ్ములం గెలుచు సాహసమూఁది నిజాంగ సంగి ని +పురతఁ దలంచి క్రమ్మఱినచోఁ దనమార్ధవ రాగ యోగని +ర్భరత నెదిర్చి పల్లవము పల్లవమయ్యె సరోజ సంధికిన్. +ఆయింతి రూపగుణ రే +ఖాయుత సౌష్ఠవము తోచినంత తెలిపితిన్ +వేయేల నీకుఁదగు చెలి +తోయజముఖ కీవు దగుదు తుల్యాకృతులన్. +స్వాములు మున్ను కొందఱు భవద్గుణరూప విలాసముల్ నృప +గ్రామణి చెంగటన్ దెలుఁగాఁ బితృసన్నిధిఁ బాయకున్న క +న్యామణి విన్న మాత్ర హృదయంబున మతృతి నిర్జితాహిత +సోముఁడు రంగభ రయనుచుం దలఁ చెస్ దమి చెంగలింపఁగన్. +కం. రంగాధినాథ ! చటులవి +નાક +హంగేంద్రతురంగ ! విలసితాంగ జనిభది +వ్యాంగ ! నినుబొందుటకు నీ +శాంగన తపియింపుచున్నయది మదిలోనన్, +హా! జగదీశ చాలతడవాయెగదా యిటు నేను వచ్చి యా +రాజకుమారి సాహసికురాలుగ దే ! తనువల్లి యింత కే +228 +229 +230 +231 +232 +288 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0140.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0140.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..85cf358fdb21687165378225624630a7e92cc750 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0140.txt @@ -0,0 +1,38 @@ +కులశేఖర మహీపాల చరిత్ర +యోజకుఁ దెచ్చునొక్కొ మరుఁ డుద్ధతుఁ డోర్చునె ముద్దరాలు ! వి +భ్రాజితదివ్యమూర్తివి కృపన్' సెలవిచ్చినఁ బోయిన చ్చెదన్, +. +మానిని, కోకిల కోళ బలాక కులార్భటిఁ గొందల మందెడి డెందముక +దీను గందపుగుబ్బలిఁ బ్రమ్మిన తెమ్మెరతావుల యుమ్ములిక +పైకొని చిన్నెల యన్నెల వెన్నెల పర్విన నోర్వలి వేదన : కా +కం. +ఉ. +ఆకలవాణి తపింపకయుండునె! యారనిపోరిది లోకపతీ ! +అని నీలవేణి పలికిన +వినయోచితవచనరచన విని యుత్సాహం +బుస హృదయమలర నవ్వుచు +వనజాక్షుం డిట్టులనియె నసతామణితో, +సంగతిమీఱ సభ్యులు ప్రసంగవశమ్మున మెచ్చుచున్న నీ +శాంగన రూపసద్గుణ సుధాంబునిధిక్ మదిడిందియున్న న +న్నంగభవుం డెఱింగి కుసుమాస్త్రము వేయఁ గలంగికాదె నా +రంగ లవంగలుంగ వనరంగవిహారము గలె ! గోమలీ ! +ఇంగితజ్ఞురాల ! యిఁక వేయు చెప్పంగ +నేల యేనయటకు నేగుదెంచి +క్షితిత లేంద్రతనయఁ జేకొనియెద వేగఁ +జనుము చెలియ సంతసమున నెనయ. +వ. అనుటయు. +కం. స్వామీ ! మా రాతయకు +નક +సేమం బెసగంగ ముదము చెన్ను వహింప +శ్రీముఖపత్రిక యొసఁగుకు +నా, మధుదై త్యాంతకుండు నగుచుం బలికెన్. +అంచిత సౌరభ స్ఫురితమైన మృగీమదకర్దమంబు నీ +లించి సమంచి తాత్మనఖ లేఖని చే నౌక వృత్తపద్ధతి +133 +234 +235 +236 +237 +288 +239 +240 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0141.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0141.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d79f7f4ec810b9642fbcd3bb2f396fb206ef42e6 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0141.txt @@ -0,0 +1,36 @@ +134 +తృతీయాశ్వాసము +గాంచన కేతకీ కునుమగర్భదళమ్మున వ్రాసి లేదు కి +మ్మంచు నొసంగె నంతట మురారి సువాణికి నీల వేణికి, +241 +వ, అని యిత్తెఱంగున రంగపతి యానతియిచ్చి విహంగ పుంగవ సమర్పి +తంబగు లేఁజివురులు బొదివిన కుసుమమాలి కానిచయమ్ము నీల వేణికి సబహుమాన +మ్ముగానొసంగి నీలావథూమణి నూఱడింతువుగాని పొమ్ముపొమ్మని యానతిచ్చిన +నెలంత శ్రీకాంతునకు మ్రొక్కి యమ్మహాత్ముని చేత ననుజ్ఞాతయై సభమ్మునకు +నుద్గమించి చనునెడు నంతనట నీళావధూటి విరహభార పరిశ్రాంతయై యుండుటం +జేసి నెచ్చెలులతో నిట్లనియె. +క్షం. +తే. +ఆకల్లార్పఁదొడంగె మందపవనుండందంద సూనాస్త్రభృ +ద్రాకాచంద్రులు దోడ్పడ గినుకచే, రానోవునే! తద్భయో +దేశంతికి నీల వేణి, విభుఁ దో డేఱంగ నేగెక్ బనుల్ +గాకున్న కొగద రాకయున్కి యని యక్కంజూస్య చింతింపఁగళా. +వ. అనిన నచ్చేడియతో నెచ్చెలు లిట్లనిరి. +బాలామణి ! మది నెఱుఁగక +నీలో వగ పేల కార్యనిర్వహణక ళా +శాలినియై సేమంబున +నీలోనన నీలవేణి యే తేఱంగళా. +చొఱనీయవలెగదె శుద్ధాంత మందిర +ద్వారసంస్థిత మహోదగ్రభటులు +నెడమీయవలెగదె యింది రావిభుఁ గొల్వ +బడిబడి నే తెంచు భాగవతులు +మాటాడవ లెగదె మదనమోహనమూ రి +తేటకన్నుల నింతిఁ దేటిచూచి +తలయూఁచవ లెగదె తగిన కార్యంబంచు +తాల్మి చేవలయూరు తల్లి గారు +తెలివి నూహింప నిన్ని పట్టులు నిజప్ర +సంగభంగుల సవరించి రంగవిభుని +242 +243 +244 +245 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0142.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0142.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e8fabf8f94d2d01a86c8c90efd73a41aeb544295 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0142.txt @@ -0,0 +1,28 @@ +కుల శేఖర మహీపాల చరిత్ర +135 +మానసమ్మున నీమోఁది మమతఁ జేర్చి +వేగ నే తెంచు మననీల వేణి యబల! +246 +వ, అని యిత్తెఱంగునఁ జెప్పిరనిన గురువర్యుగం జూచి శిష్యప్రవరులు +తఱువారి చరితం బెట్టిదనిన వినుఁడని చెప్పఁదొడంగె. +కం. +సుగ్రీవానిలనందనాది సుభటస్తోమప్రియోత్సాహ ! పం +.క్తిగ్రీ వేంధన వీతిహోత్ర ! విబుధ మావహా ! శంకరో +దగ్రేస్వాసనిశాసభాసుర ! జగత్ప్ర ఖ్యాత చారిత్ర ! క +త్న గై వేయకముఖ్యభూషణ లసత్సౌందర్య పాథోనిధీ : +రాజద్రాజతనగ సుర +రాజేభాజాశ్వ భుజగరాజ త్రిదివ +త్మజ మృగరాజ ధవళాం +భోజ ద్విజరాజ సదృశ పుంఖతకీర్తీ! +మాలిని. అనుపనుగుణసాంద్రా ! హంసవం శాబ్ధచంద్రా ! +వినిహతరిపుసేనా ! విప్రపుత్రాసుదానా ! +మనసిజరిపుకాయా ! మానుషార్చాని ధేయా ! +జనకనృపకుమారీ | సమ్యగానంద కారీ ! +గద్య. ఇది శ్రీరామచంద్రకరుణానిరీక్షణ సమాసాదితకవితావి శేష శేషాన్వయ +ప్రదీపక వేంకటాచార్యకుమారక రఘునాథాచార్యప్రణీతం బైన +217 +248 +249 +250 +కుల శేఖరమహీపాలచరిత్రంబను మహా ప్రబంధంబునందుఁ దృతీయాశ్వాసము, +251 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0143.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0143.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5b32e7ce58612a1b7ca741b669c94c68b52cf621 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0143.txt @@ -0,0 +1,32 @@ +కులశేఖర మహీపాల చరిత్ర +చతుర్థాశ్వాసము +శ్రీరమ్యమకుటరత్న +స్ఫారద్యుతి విజితభాను భాను ప్రజ ! లో +కారూఢకీర్తిసౌరభ ! +సారగుణా వేశ ! జనకజాహృదయేశా! +1 +అవధరింపుము గురువర్యుండు శిష్యులకిట్లనియె నట్లన్నెలంత విరహ +భారమునఁబొరలుచున్న యెడ. +మ. +జ +నీలవేణి నీళాదేవియొద్దకు వచ్చుట +హరిహస్తాబ్జ నియుక్త నూత్న కుసుమోద్యన్మాలి కావాసనల్ +సరవిం బై పయిఁ గ్రమ్ము దేరఁ జెలులాశ్చర్యమ్మునన్ నల్ దెసల్ +బరికింపన్ దివి నీలవేణి ననువొప్పన్ గాంచి రచ్చో నభోం +తరనిర్యన్నన చంద్ర రేఖయన నుత్సాహమ్ము వాటింపగన్. +ఉ. రంగవ రేణ్యదత్త సుమ రాజి సువాసన మున్నెసంగఁగా +నింగి దొఱంగి వేదన మునింగి మనంబుగలంగియున్న నీ +శాంగన సంతసిల్ల ధర సంఘులిడన్ డిగివచ్చు నీలవే +ణిం గని బాలి కామణుల నెమ్మునముల్ వికసించాఁ గ్రక్కున, +కం. +కాంచితిఁ గాంచనాంబరు వికస్వరవిగ్రహుఁ గాంచికాగుణో +దంచితమధ్యు రంగవిభు నద్భుతమందుచుఁ జెంతనేరి సే +వించితి నీదు రూపగుణని భ్రమ వైఖరి సారెసారె గీ +ర్తించితి నిన్నతం ఢరుగుదెంచి వరించుట సంఘటించితిజ. +అను పల్కు లనుృతరసమై +తనవీనులఁ జొచ్చి హృదయ తాపముడుప న +2 +19 +3 +6 +7 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0144.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0144.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0c82faf4cb44012bc4323df323f234d352e12a9f --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0144.txt @@ -0,0 +1,43 @@ +ఉ. +కం. +ఉ. +కులశేఖర చుహీపాల చరిత్ర +మ్మను కేంద్రతనయ కుతుకము +దొనుకఁగ నస్త్రీల +ల వేశిత +నిట్లనియెన్. +ఇందుని భార్య | రంగవిభు నెయ్యెడఁ గాంచితివీవు సూచి యే +చందమున స్వచించితివి సారె పరాకొకయింత లేక గో +విందుఁడు చిత్తగించే నె! విభేది విచారులు గొందఱయ్యెడన్ +జెందరుగా ! ననున్ గరుణ చేకొనవచ్చునంటే తలోదర్ ! +వ. అనిపలికిన నీలవేణి యిట్లనియె +రాజముఖీ ! మనోహరుని రాకలకున్ వగవేల మేఘవి +భ్రాజితమూర్తి నీదుపరిరంభము గోరుచునున్న వాఁడు ము +న్నే జప మేతపంబు రచియించితొ ! తత్ఫల మబ్బెనేఁడు న +వ్యాజమనోజ బాధ లేడయ్యెఁజుమీ జలఖాతలోచనా ! +హర్విగాంచి వేడుకొనుటకు +నరవిందదళాక్షి మీద లట్లనుప నభోం +తరవీధిం జనఁగ విభాం +కుర రుచిరములైన మణులు కు సెనే మీఁద. +వ. అప్పుడేను వెఱుగుపడుచుండు నింతి. +మానవతీ ! మలిన్ "వెఱపుమానుము మింటఁ జరించు సిద్ధవై +మానికదంపతుల్ మణిసమాజము వేడుక సారే దోయింట +బూని సమంబు బేసియగు బొమ్మని క్రీడయొనర్చుచున్న నీ +పై నొకకొన్ని రత్నములు బ్రమ్మినచో వెఱగంద నేటికిన్. +187 +8 +9 +10 +11 +12 +13 +14 +వ. అనుచు నిరువురు సిద్ధాంగనలు శుభాంగీ ! నీయత్నమ్ము శుభోదరం +బగుం బొమ్మని మత్పార్శ్వంబును బలికి నిజేచ్ఛంజనుటయు. +తే.గీ. అపుడు పొడవున నరుగుచో ననఁదుఱిక +తెలఁ గనుపడే గంపంత లేసినగుచు +మహి నిరీక్షింపఁ దుంగభూరుహము లెల్ల +దుంగపాచల భంగిఁ గానంగఁ బడియె. +18 +15 +16 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0145.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0145.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a2084f19c6113ed3f5a24e016a52b024e6b96aa5 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0145.txt @@ -0,0 +1,37 @@ +188 +చం. +చతుర్థాశ్వాసము +పటుగతి నేగుచో నెదుట బారులు దీఱు చకోరకమ్ము లు +త్కటరవ ముల్లసిల్లఁ దమదండలనుండెడు పిల్ల పిండు ముం +దట నెగువంగ సారసముదంచిత కోమలచంద్రికాపళిన్ +గుటగుట గ్రోలుచున్కి గనుగొంటి మదికా ముదమగ్గలింపఁగన్, +17 +వ అంతఁ గడచి చనుచున్న యెడ విబుధావాసభాసురంబగు మేరునగమ్ము +చందమ్మున మహాభాగవతమణిమందిర మాలికాలంకృతంబైన Cంగనగరంబు దవ్వు +దవ్వులం గనంబడియె నందు భేరీపటహ శంఖాదినినాదమ్మును నటనటీజనప్రవర్తిత +వేణువీణాగానరావంబులును మహాభాగవత ముఖోదీరిత దివ్యప్రబంధానుసంధాన +ధ్వానంబులునుం గలసి వీ తెంచిన నమ్మహావైభవంబునకు సద్భుతంబంది విను +చున్నంత నామనంబున, +కం. +ఇట్టిమహావిభవంబుని +నెట్టణ విలసిల్లు రంగనిం గనుచందం +బెట్టిది చెలికత యే నే +పట్టున వినిపింప నేర్తు బహుసంఘములో . +అని వితర్కించుచున్న యెడ. +కవిరాజ, సలలితకీర్తి పొనం గెడు వేళ విచారముపొందెద వల్లదిగో ! +ఫలకుసుమాసవ సౌరభ వై భవ భోజన భూజసమాజములస్ +18 +19 +20 +బొలుచు వనంబు కనంబడుచున్నది పొందుగ నందు ఖగేంద్రునితో +నెలదు వసించే రమాగ మ ణీ విభుఁ డిందు ముఖీ ! చను మచ్చటికిన్. 21 +5. అని యశరీరి యా దేశించిన కులకు డెందం బోనందకందళితంబగు +టయు గగనపథావత: ణమ్ము చేసి యవ్వనంబు చేరంజని యందుఁ బ్రసవవిసగ విలసి +తంబులై పొదలు పొదలలోనం గూచ్చున్న. యన్న ళినలోచను నాలోకించునప్పుడు +నామనంబున +కవిరాజ, అలికుల వేణుల వేణులకుం విరు లారీని తాఁ గొనివచ్చుటకై +యళికుల మాకులమందఁగ నిప్పని యపనికిందగు నే యనుచున్ +దలఁచితిఁ గ్రమ్మఱఁ దోఁచె నెఱుంగక తప్పఁదలంచితి నీతనికిన్ +గలుగిరె భృతులు దీనికి వేరొక కార్యము గల్గునటంచు మదిన్ +22 +26 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0146.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0146.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..af28d485cd8e9f1e25c27e16f76822fbc2aab661 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0146.txt @@ -0,0 +1,40 @@ +కులశేఖర మహీపాల చరిత్ర +189 +§*0. +Å +తే. +క్షం. +అని నేను నమ్మహాత్ముని +కనుగొనుచున్నంత విపులకాంతా విరహో +పనత్మ శాంతిఁ జరించుట +కననయ్యెన్ మరుఁడు పాపకర్ముఁడు గాఁడే! +రమణీయసుమరజోరాజి రాజలు చోట +సొలయుచు వేళించి తొలఁగునిమ్మ +లలితకోకిలకు కాలాపముల్ నీ తేర +గరములఁ గరముల్ గమ్మునమ్మ +మృగనాభి సౌరభో న్మేష సాంక వళిలా +వితతుల డాయంగ 'వెఱచునమ్మ +ఘనచంద్రికాజాలక లితస్థలమ్ముల +నులికి వృక్షచ్ఛాయ నొదుగుసె మ్మ +గుంజదళిపుంజ కలహంసకోకనిచయ +రుచిర నవపద్మకుముద సరోవతంస +మిళిత మరుదంకురములకుఁ దలఁకునమ్మ +యంగ జశ్రాంతచిత్తుఁడై రంగ విభుఁడు. +అదియెల్లఁ జూచి నామది +నోదనె విచారమ్ము విరహయోగశ్రమ మి +టిద కాదె యితనిమిది యే +మది రాననయందుఁ జెందె మమతదలిర్పన్ . +మ తకోకి• సంగతంబగుచుం దరంగము సైంధవంబగుగాని తొ +రంగమే జల రాశిలోకము రంగ భర్తృకృతమ్ముగా +నింగితజ్ఞు లెఱింగి కొల్చెద రింపుసొంపు వహింప న +య్యంగహీనుఁ డెఱుంగఁ డంగ రథాంగపాణి నలం చేడున్, +ఈమహనీయమూ రిమది యేమదిరాననాయందుఁ జెంది వి +శ్రామములేక నెవ్వగఁ బొసంగిచరించెనా ! చూచిచూచి యే +నేమని మాలతాంగి కతలేర్పడఁ జెప్పుదు ! నిప్పుడీ గుణ +గ్రామణి పల్కునే యిది యగాధమనోరథ మేమి సేయుదున్, +ఉ. +24 +25 +26 +27 +28 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0148.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0148.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cf5aeaab30d1e3e34f0d59c560848959e7b12d81 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0148.txt @@ -0,0 +1,38 @@ +సీ. +S +కుల శేఖర మహీపాల చరిత్ర +శిలపత్రపత్రి సౌష్టవము మెచ్చని దయో +దారి విశాల నేత్రముల వాని +బ-ధురగల్ని దర్పణపాళి నోడించు +లలితకోమలక సోలముల వాని +బలభిన్మణిస్ఫురత్ఫలకమ్ము నిరసించు +సముదీర్ణ విపుల వక్షమ్ము నాని +ణ +దర్పితరాకాసుధాకరశ్రీ నోర్చు +భాసురవదనబింబమ్ము వాని +హారకుండల మకుట కేయూర కౌసు +భాంగుళీయక కాంచికాద్యతుల కత్న +భూషణోజ్జ్వలవిగ్రహు బుధమనోని +తుని రంగ విభుని గాంచితి లతాంగి! +చం. సదము భక్తిచే నతని సారసతుల్య పదద్వయంబు ఫా +లము గదియంగ మ్రొక్కి మఱలన్ గనుదోయికిఁ దత్సమగ్రతే +జము మిఱుమిట్లుగొల్పి భయసంభ్రమములో మదీనగలించి తా +లిమి చెడి యొక్క తీవఁ గదలింపుచు మోమఱపొంచి నిల్చితిన్ . +ఆ. వె. నాద్భున మెఱిఁగి నారాయణుఁడు చిఱు +నగవు మిగులఁబల్కె మగువ యిచటి +కేమిదలఁచి వచ్చి తెవ్వరుబనిచిరి +వెఱవనేల దెల్పవే మృగాక్షి ! +వ +141 +35 +36 +37 +అనిపల్కు నమ్మహాత్ముని సంభాషణమ్ముల వలన ధైర్యం బవలం +38 +బించి కరంబులుముకుళించి యిట్లని విన్న వించితి. +3 +ఆ. వె. హరి జగన్ని వాస హాటక వసన ర +మావిహార నాడు మనవి యొకటి +కలదు చిత్తగింపవలయు నీదగు దయా +మతృవిలోకనములు మెండుకొనఁగ. +89 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0150.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0150.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7fbf3ab30072ee67ae06bdcf982454e011a9e204 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0150.txt @@ -0,0 +1,35 @@ +కులశేఖర మహీపాల చరిత్ర +148 +రెండును +వ, ఇంతెఱంగున మదన శరపీడితయగు నన్నెలంత నిరంతర చింతా సంతా +సీతస్వాంత యైభవత్సన్ని ధానంచిన నిజవృత్తాంతం బెఱింగించి ప్రార్ధించుటకు నన్నుం +బనిచిన నే తెంచితి నన్నెలంత ప్రాణపరిత్యాగ ప్రాణరక్షణమ్ములు +భవత్కరకమలగతంబులై యున్నయవి భక్తవత్సల! దేవర దివ్యచి తమ్మునకుం +దోఁచినయట్లు చేయుండని మ్రొక్కి నిలిచిన నమ్మహాత్ముండు వికసితముఖుండై +నన్ను జూచి, +కం. మున్ను బుధు లెన్న నిన్నియు +విన్నాఁడఁ దదీయవిరహ వేదనచే ని +ట్లున్నాఁడ నింక నేన +క్కన్నియఁ గైకొనక తాళగలనా! లలనా ! +తే.గీ. అతివ ! నేన వత్తు నచటికిఁ గుల శేఖ +రావనీశుఁ గాంచి యాదరించి +యతనిపుత్రిఁ బెండ్లియాడెద నిఁక వేయుఁ +జెప్ప నేల చనుము తెలియకడకు. +45 +46 +47 +అని యానతిచ్చి నిజనఖరముఖలిఖితంబు శ్రీముఖంబు నీకు నిమ్మని +యొసంగె మఱియును మధుక కనికరసుక మ్ములగు నెత్తావివిరిదండలు నాకుంగృపసేసి +బహూకరించె పదంపడి భవద్విరహశాంతి శాంతిం బొందించుకుని యమ్మహాత్ముం +శాజ్ఞాపించినం జనుదెంచితిననిపల్కి.. మఱియు నిట్లనియె. +ఈ ఓసుకుమ "రగాత్రి ! సుగుణోజ్జ్వలకీర్తి ! నృపాలపుత్రి యు +ల్లాసమేసంగ రంగపతిలాలితలైన లతాంగులెవ్వరున్ +నీ సరిరారటంచు మది నిశ్చయమేర్పడఁ బల్కె నింక నీ +చేసిన పుణ్య రాశి ఫలసిద్ధి వహించెఁగదమ్మ ! నేఁటికిన్. +48 +49 +వ అనిపల్కి రంగ వల్లభుండిచ్చిన శ్రీముఖపత్రంబు నీళాంగనకు నొసంగిన +నెయ్యింతి నిజసఖులుం దానును పత్రికాలిఖితవృత్తమ్ము చదివించి రండు. +శా శ్రీలాలిత్యవిశాల రంగనగరం జెల్వొందు గోవిందుఁడన్ +బాలారత్నమ! చింతయేమిటికి, సంభావించి శక్రాది ది +50 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0151.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0151.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8ca209e92a8847efdfdb29c9ad8e7a9d3a8a5391 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0151.txt @@ -0,0 +1,35 @@ +144 +చతుర్థాశ్వాసము +శ్పాలుల్ ' మెచ్చ: బరిగ్రహింతు నేను సౌఖ్యం బేర్పడన్ భృంగిలీ +లాలోలాలకలాంఛితాలిక ! నినీళాళవరూధూమణీ, +51 +వ. అనుచుం జదువునప్పుడు నామాక్షర వ్యత్యయమ్మునకు వితర్కించు +సమయమ్మున నెచ్చెలు లిట్లనిరి. +చం. +మగువ విచారమేల! వనమాలి మనోభవబాధితాంగుఁడై +సొగయుచు వృత్త లేఖ నొక చొప్పున వ్రాయుచునుండి యంత నీ +దగ్గునభిధానవర్ణము లుదంచితలీల లిఖించుచోటఁ బె +లెగసిన మోహనంతమ మిటు రచింపఁగఁ జేసెఁ గోమలీ ! +52 +[3 +వ. అని +ప్రౌఢశాంతలుపన్యసింప వారలు తదర్ధానబోధ వంబునకు సంతసిల్లి +రాజకన్యక' వికసిత ముఖకమలయై నీలవేణిం జూచి, +పద్మసంభవముఖ ప్రార్థనీయ పదుండు +నిలిచి మాటాడెన్ నీలవేణి ! +నకల వేదాంత సంచారస్వభా వాడ్యు +నెలవు జేరితివటే! నీలవేణి +శతమఖప్రముఖ పూజితపదాంభోజుండు +నిను సత్కరించెనే! నీలవేణి +కవిబృహస్పతి కృతి స్తవ భవ్య వరితుండు +నీనుతుల్' 'మెచ్చెనే! నీల వేణి +తే. శ్రీ. నాగశయనుని దర్శించి నాచుమనవి +వితతముగ విన్నవించి సమ్మతునిఁ జేసి +యెలమిఁ దళుకొ త్త ననునిర్వహించి తీవు +నీదు ఋణమెట్లు దీర్తునే నీలవేణి ! +తడస్ధానబోధనంబునకు +54 +55 +3. అని పొగడుచు నెయ్యింతం గౌఁగిలించికొని సంతోషమ్మునం +బొదలుచున్న యెడ సఖీజను లారాజకన్యం గనుంగొని, +56 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0153.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0153.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e21fe8fb93fd62088d6d5fba84ef44f4ad29e997 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0153.txt @@ -0,0 +1,41 @@ +148 +చతురాశ్వాసము +P +డే +డాడిగ నాగ్రహించి చనిన మ్మెయినిచ్చిన చోట నెవ్వ తే +జాడలవత్తురో తెలియశక్యమే ! నూకు ధరాతలేశ్వరా ! +ఆ. వె. అనినఁ జెవులు మూసికొని పాపరతుల దు +ఉ. +చం. +'చన వినఁగవలసె ననుచు +ర్వచనరచన +జనవ రేణ్యుఁడపుడు సంత ప్తచిత్తుఁడై +కనరుదోఁప మంత్రిజనులఁ జూచి. +అక్కట శాంతచిత్తులు మహాత్ములు భాగవతో త్తముల్ మఱిన్ +స్రుక్కక వారు చోరులనుచున్ గద యిట్లు వచించుటెర మీ +కెక్కడి సత్యశౌచకథ లెక్క డిధర్మవిచార సౌష్ఠవం +కదంబొకటి హీనవిచారులఁ జేయకుండునే ! +జలరుహపత్రలోచనుఁడు సర్వజగత్పతి వైష్ణవో త్తముల్ +దలఁపఁ దదీయపుత్రులుగ దా ! ధరఁ గల్గుధనమ్ము లెల్ల వా +రలవిని గైకొనందగుదు రట్టిదెఱింగి యివేల పెక్కు. భా +షలు భగవత్ప్రపన్నులకుఁ జొర్యము లేదని పాము ముట్టెదన్. +అని తెంపునఁ బలికెడి య +జ్జగపతి +గపతి వచనములకులికి నచివులు నృప ! నీ +కనుచితము బాస ధరఁ గాం +చనవాంఛం బొసంగు నెట్టిజనులకు సైనాన్ +ఏమేమి ! మీకణములు +స్వాములపై 'ద్రోచి పలుకఁ జను నే . దుశ్చిం +తామలినస్వాంతులు ల +శ్రీ మహిళారము చెంత వేంగల రే! +76 +77 +78 +79 +30 +81 +వ. అనిపల్కి భాగవతపరిధనభాషణ శ్రవణజనితతో షక పాయితమ్ము +లగు కనుంగొనల నిప్పులుప్పతిల్ల వారలముఖభంగంబును భగవత్ప్రపన్న ప్రభావ +ప్రకటనంబురం జేయం దలంచి దండ నొకయహితుండకునిం బిలిచి నీల వర్ణాభీలంబైన +వ్యాళంబునొక్కటి గొని తెండని పనిచిన వారు నతిక్రూరపత్కారఘోరం బైన +భుజంగమ్ముఁ బట్టి తెచ్చిన నిజావళీయకంబుతో దానినొక్క నూత భాండమ్ము \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0154.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0154.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..386edcafbc5f1b98c2d9618e42e3cc43afdcce37 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0154.txt @@ -0,0 +1,39 @@ +కులశేఖర మహీపాల చరిత్ర +149 +నందుఁ బెట్టించి తానును నియతుండై దానింబట్టికొన నుద్యోగించునప్పుకు +సు: గరుడ గంధర్వకన్నా కింపురుష సిద్ధిసాధ్యాకు లాకాశమ్ము నివకాశమ్ముగా +నిలిచి విస్మయంబునం జూచుచుండిరి హిత్రపు లోహతి మంత్రి సామంత వర్గం బిది యేమి +పనియని యిమ్మహారాజునకు దోఁ చెనను వారును నెవ్వరిగుణమ్ము లెవ్వరెఱుంగుదు +రిట్టిసాహసమ్మునకుం జొత్తు రేయను వారును నయ్యుండి ంత నమ్మహీ కాంతుండు. 82 +స్వాములకు దోషములేమికిఁ గులశేఖరుఁడు పాము ముట్టుట +తే.గీ. చూడు డెల్ల వారు శుద్ధాంత రంగులు +0 +భాగవతులు వారిపట్ల ఁ గలుష +వృత్తి లేదటంచు వెనఁ గేలఁదడ వెద +సర్ప మూఱకునికి సాక్షిమీరు. +85 +అనిపలికి దయాసముద్రుండగు రామభద్రుం దలంచుచు. +84 +కం. +చండాళీ విష భీషణ +భాండమ్మునఁ గేలుసొనిపి భయవిరహితుఁడై +యుండిన మండలవతిఁగని +గుండియ లిట్టట్టు చెదరెఁ గొకొని ప్రజకున్. +85 +రం. తృణరజ్ఞులీల వంచిన +ఉ. +ఫణమెత్తికయన్ని ఘోరఫణి గాంచి నృపా +గ్రణి యొక్కకడకుఁ ద్రోచుచు +మణిముద్రిక డిగిచిచూపె మనుజుల కెల్లన్, +సురగంధర్వవిహం. పుంగవులు యక్షుల్ సిద్ధవిద్యాధరుల్ +ధరణీవల్లభు సత్యధర్మముల కాత్మన్' విస్మయోల్లాస ని +క్భరులై యాతినిమీఁద దిన్యకుసుమ వ్రాతిమ్ము వర్షించి ర +చ్చరబోటుల్' నటనావిశేష లలితోత్సాహమ్ము వాటింపఁగన్. +అప్పుడు మంత్రులెంతయు భయంపడి మేరులు సంచలింప మా +తప్పు క్షమించుమంచు వసుధావరు పాదములందు వ్రాలినన్' +జొప్పకు శాంతి చేఁ బలికె నుక్కి వెతంబడ నేల ! స్వాములం +దెప్పుడు భక్తియు క్తిఁ జరియింపుడు ముష్కృతమెల్లఁ బాయఁగన్, + ఁ +86 +87 +88 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0155.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0155.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7d611bf1dc677810edfd2226127ab5d1725ea8ae --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0155.txt @@ -0,0 +1,39 @@ +150 +చతుర్థాశ్వాసము +భూమినాతంత పౌరజనంబుల సాధువాదంబు బెరియుకలకలంబు +ఊశీల నెసంగె నప్పుడు. +శ్రీమన్నారాయణ సాక్షాత్కారము +సీ. +మురువుదీపించు నెమ్మోమ +జాబిల్లిపై +చిఱునవ్వు వెన్నెల చెలువుఁజు - ప +జిగిదళుకొ త్త వాసించుపొక్కిటితమ్మి +బొమ్మవేలుపు జన్మభూమిఁ దెలుప +నడుమునఁ గాంచీగుణవ్యా ప్తి బొడ్డులో +గలజగమ్ములకుఁ బై కాఁపుఁబూస +పొలుచు వక్షోహారములు చందిరఁపుఁ గాప్ +కమలాకుచగాని గణనసేయ +"తే మంజుళంజాత కింజల్క పుంజ రుచిర +ఉ. +નો +金 +పీతకౌ జీయరుచులు మైఁబెరయ విహగ +రాజతురగమ్ము నెక్కి శ్రీరంగరమణుఁ +డమ్మహీవల్లభునకుఁ బ్రత్యేక్షమయ్యె. +మించుల మించు వస్త్రరుచి మేదుర భూషణరత్న దీధితుల్ +మించిపొనంగ నిన్ని ఁటినిమించి మురాంతకుదివ్య తేజమున్ +గాంచుటకుఁ దలం కెడుమనంబు నొకించుక నిల్వరించి సే +వించె నృపాలమౌళి యరవిందడముని పాదసన్నిధిన్. +తే.గీ. ఇట్లు ప్రణమిల్లి యతఁడు లక్ష్మీకు నెమట +నిటలతటమున నంజలిపుటముఁ జేర్చి +సమ్మదాశ్రులు కన్నులఁగ్రమ్ము దేఱ +సవినయమ్ముగ నిట్లని సన్నుతించె. +చం• సరిసిజగర్భశంకరీ కృశానుశతశ్రతు ముఖ్య సేవ్య ! భా +సురమహీమాలవాల ! పరిశోభితభూరియశో విశాల ! దు +ష్కరదనుజవ్రజోగ్ర బలఖండనపండిత కాండజాల ! ను +స్థిరనిగమాంత సంచరణశీల ! సుధీజనపాలన ప్రియా ! +89 +90 +91 +92 +98 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0156.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0156.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0a24d8df0a7ec3a2b210018be8a9e8c306594c8e --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0156.txt @@ -0,0 +1,36 @@ +కులశేఖర మహీపాల చరిత్ర +! +151 +సంజాత +డకము, శ్రీమత్సుధా-భోధి వీచీ చలచ్చేషభో గ్రీంద్రపర్యంక శాయీ ! ప్రపంచో +దయాదిక్రియాసంవిధాయీ ! సధర్మానుయాయీ ! బుధానందదాయీ +జగజ్జీవనాధారసమ్యగ్విచారా ! ధరాభార సంహార కార్యావతారా! జితా +రాత్రిశూరా ! మహోదారలక్ష్మీ శ్రీ విహారా ! గభీరోరుసంసారఘోరాం +బురాశింబ్రవేశించి నిర్మిస్తులై తీరమున్ జేసి గాజాలరజ్ఞుల్ కడుం +బ్రాజ్ఞులాత్మన్ భవద్విగ్రహధ్యానయోగంబు పెన్నావగాఁ జెంది నిశ్శంక +బుద్దిన్ నిజృభింతు రానందసంధానసద్మంబు లైనట్టి మీ పాదపద్మంబు +లెల్లప్పుడున్ గొల్చు వారెంతవారొక దా! త్వత్ప్రభావమ్ము భావింప +నేనెంతవాఁడన్ మహ త్తి త్వసంభూతభూతాద్యహంకార +శబ్దాది తన్మాత్రజా భానిలాగ్ని క్ష మాఖ్య ప్రసిద్ధ బులౌ పంచభూతంబు +లన్యోన్య యోగంబుసం జేసికాదే ప్రపంచంబ నే కాళ్ళతుల్ దాల్చి చూపట్టు +నోయయ్య నీనెయ్యెడ సూక్ష్మరూపంబునంజొచ్చిన ర్తింతు నీ వేకదా! +మున్ను కల్పాంత వేళిన్ ' మహల్లో లకల్లో లవీ చీన ముద్యత్ప యో రాశి +మధ్యంబున్ దివ్యతేజోనుకాస ! నమో ! మీనమై వారిధింజొచ్చి +డై త్యాధముంద్రుంచి వేదమ్ములా వేదకర్పింపవే చెప్పకంబై భారం +బున౯ మందు ్మధరం బ-బధింగస్వముంజేసి దేవాసురుల్ దచ్చుచో +గ్రావసంభోధిఁగ్రసంగ విలోకించి కారుణ్యదృష్టితో మహోర్మిచ్ఛటల్ +జర్ఘరీభూతముల్ గా వడింగూర్మమైచొచ్చి యక్కొండకుం ద్రిండుగా +దండీవై నిల్చి చంచత్సుధాకుంభసంభూతి గావించి బర్హిర్ముఖశ్రేణులక్ +బ్రోవవే ! దుర్జయుండై హిరణ్యాక్షుఁ డుర్వీతలం బంతయుం జాపచుట్టంగ +నీక్షించి బ్రహ్మాదులత్యంత భీతిన్ వితర్కించుచోనో మహోదార ! +భూదారరూపంబున౯ దైత్యువడమ్మ భేదించి నిష్ప్రణునింజేసి +లోకమ్ములంగావవే ! యింకఁ దత్పూర్వజుండైన దుష్టాసు రేంద్రుండు +సమ్యగ్గుణాదారు గోవిందపాదాబ్జచింతావిహారుం గుమారున్ని రోధించి +నాతోవిరోధించె దే దుర్మతీ ! యివ్విరించి ప్రపంచమ్మనం దెవ్వఁడైన +మదీయాజ్ఞ కున్మించిన చెనే! విష్ణుఁ డెందెందు శోధించినందోఁచు +సంచీవు 'శోషిం చెద పైన నేతత్సభా స్తంభమధ్యంబునం జూపుమం +చుగ్రబాహాగ్ర సంఘట్టనధ్వాన నిర్భిన్నదిగ్ధంతి కర్ణద్వయీగోళముల్లా +సభా స్తంభమున్ వ్రేయ సందద్భుతాకారఘోరమ్ముగా ముద్భవంబై +నృసింహాకృతిం బెంపువాటించి దైత్యేంద్రుని న్మింటిపై నొంటిమై వంటి +రానీని వేగంబునం బాఱుచో వానిఁబోనీక యుమ్మద్భుజదండసంఘట్టి +0 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0157.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0157.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..19177a3989be4b641d15232fe6e415487aa6262f --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0157.txt @@ -0,0 +1,35 @@ +152 +చతుర్థా శ్వాసము +తుం జేయుచుందెచ్చి రాజత్సభాద్వార దేశం.. సం దూరు దేశంబునం +బేర్చి దఃభోళిధా రాధి కారంబు న దందనిందించు చంపన్న ఖాగ్రంబులం +దున్మితూటాడి తత్పుత్రు నత్యంత సౌభాగ్యసంపన్ను నిం జేసి రక్షింపవే ! +తొల్లియి.ద్రుం బలీంద్రుండు చండప్రతాపానలజ్వాలలం గ్రమ్మి +నా కాదిలోకమ్ములన్ న్నిల్వఁగానీక ఘోరాటవిం జెందగాఁ జేయుచుస్ +బూజ్యమైనట్టి స్వర్ణోక రాజ్యమ్ము తాఁజేయుచోఁ ఆశ్యప ప్రార్ధనావాక్య +సంతుష్టచిత్తుండ వై వామనా కారమే పొు యాజ్ఞా మద్దానుం జేరి +నాకు జపస్థానదానమ్ము గావించు మూఁడడ్గులంచుం బ్రసంగించి +మైకొన్న చోఁ బాదముల్ "పెంచి బ్రహ్మాండగోళంబు పాదద్వయింగొల్చి +డై త్యేంద్రునోడించిస్వారాజ్య మింద్రాది బృందారకుల్ మెచ్చంగా +నిచ్చి +పోషించ వే! యింక మున్గార్త వీర్యార్జునాది క్షమాభర్థ అత్యంత గర్వోద్ధతిన్ +ధర్మవిధ్వంసమున్ జేయఁ గోపించి నీవయ్యెడన్' జామదగ్న్యడవై పుట్టి +పాపక్రియో పార్టునుండైన యయ్యర్జునుందాఁకిత ద్భాహుసాహస్రముల్ +తిత్కిరీటోజ్జ్వలంబైన శీర్షంబుతోడన్ గుఠారోగ్రధారాహతిం ద్రుంచి +గర్వాంధ రాజన్యక ధ్వంసమున్ జేసి భూభారమున్ మాన్పవే మున్ను +లోకై కసంరక్షణం బాచరింపన్ విరించాదిసం ప్రార్థణంజె ది ధాత్రీస్థలిం +గోస లేంద్రాగ్ర భార్యాలసద్గర్భసంభూతి వాటించి శ్రీరామనామంబుగన్ +బూర్ణ చంద్రాకృతిన్ సొంపుదీపించి ఘోరధ్వనిధ్వస్త నానాపుర +గ్రామ +శృంగాటకం దాటక ద్రుంచీ సంగ్రామికోత్యాహు నత్యుగ్ర దేహున్ +సుబాహున్ ధరనూల్చి మారీచు సంభోధివీచీనిమగ్నాంగు గావించి +మౌనీంద్రుయాగమ్ము సౌభాగ్య యోగమ్ము గావించి వేఱక్కచోటన్ +మునీంద్రోగ శాపమ్మునన్ గ్రావరూపమ్మునన్ గాననాపన్న యైయున్న +యన్మని దేవిన్ " గృపాదృష్టినీక్షించి నీపాద పద్మద్వయీసాలసు లేశమ్ము +సన్ దోషనిర్ముక్తయై తొంటిరూపమ్మునం జెంది తద్భర్తృసంభోగ +సౌఖ్యమ్మునొందింప వే ! శంకరోదగ్రకోదండద ఉమ్ము ఖండమ్ములౌ నట్లు +గావించి లోకైక విఖ్యాతల క్ష్మీకళాజాతయా సీతఁ బెండ్లాడి త్రోవన్ని +రోధించినన్ భార్గవుందోలి నా కేతముంజేరి నీనంత మాత్రం ద్వేష +యోగఁబునన్ రాజ్య సౌఖ్యాభిలాషమ్ము చాలించి సమ్యగ్గుణో పేతయై +యొప్పు సీతామహాదేవియున్ ప్రేమదీపింప సౌమిత్రియుం గొల్వఁగాఁ +దాపసాకార మేపారఁ గాంతారవీధిన్ విరాథన్ ఖరున్ దూషణాద్యుగ్ర +తేయులం ద్రుంప వే! రావణుండంత దుస్తంత్రుఁడై ధారుణీకన్యఁ \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0158.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0158.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c9c531604413eb8b61573be3db5072de56f8605f --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0158.txt @@ -0,0 +1,39 @@ +20 +కులశేఖర మహీపాల చరిత్ర +153 +గొంపోయి లంకాపురారామసీమన్ జెజిన్ బెట్టుటన్ నీవు సుగ్రీవసాం +గత్యమిoపొందఁగావించి యొక్క మ్మునస్ వాలిఁదూలించి సుగ్రీవు +రాజ్యాభి +షేకోజ్జ్వలుంచేసి తత్సంగతిని వార్ధి బంధించి వేగస్ హనూ +మతభృత్యుగ్రశాభామృగశ్రేణితో లంక కేవించి +3 +ధూమ్రాక్షకుం +మౌని +భేంద్రజన్ముఖ్యులం జంపి యక్కుంభకర్ణన్ ధరనూల్చి జైత్యేశ్వర +ప్రాణవిధ్వంసమున్ జేసి నీదాసునిస్ సంభకర్ణానుజుంబ్రోచి బ్రహ్మేంద్ర +ముఖ్యుల్ భజింపంగ సీతాసమేతుండవై జాంబవచ్చారువు తొంజ నే +యాంగ దాదుల్ వెసంగొల్వ రత్నప్రభావిస్ఫురత్పుష్ప కారూఢి నేతెంచి +మా ర్తండవ శావనీశ ప్రియంబౌన యో ధ్యాపురంబున్ బ్రవేశించి గంధర్వ +గానంబురంభాదినాట్యప్రసంగంబులున్ +కణ్వాది +వ్రజంబున్ సునాసీరముఖ్యామరశ్రేణియుస్ భూరి భేరీమృదంగాది హో +షములుంబర్వఁ బర్వేందుబింబంబుచంద బునం గాంతి పెంపొందఁ బట్టాభి +షి. కుండపై లోక సంరక్షణోపాయమేపారశోభిల్ల వే! యింకనుం దేవకీదేవి +గర్భంబునంబుట్టి పెంపేర్పడస్ రామకృష్ణాభిధానంబులన్ బెంపువాటించి +వ్రేపల్లెలో నల్లవుల్ మెచ్చ' గ్రీడించుచున్ వెన్న లుంబాలు చౌర్యం +బునం గ్రోలుచో గుంపులైగోపికల్ రంగుసేయన్ బ్రమోదింప వే ! +పూతనాఖ్యన్ దృణావర్తూనిస్ వత్స చైత్యున్ బకాభ్యాసురాభిఖ్యులస్ +ద్రుంచి గోగోపక వ్రాతమున్ బ్రోవవే ! కాశీయాహిన్ మదంబింక పాదం +బులంద్రొక్కిస్రుక్కింపవే! వజ్రకోపించుటన్ ఘోరపాషాణవాతాంబు +పాతంబులన్ గోకులం బాకులంబండగాఁ జేయు మేఘవ జంబుకో విలోకించి +గోగోపగోపీజనంబుల్ ప్రమోదింప గోవర్ధనోర్వీధరంబెత్తి హస్తాగ్ర +పీఠమ్మునన్' నిల్పి ఛత్రమ్ముగాఁబట్టి యాధీసులు బ్రోవవే ! గోపికల్ +నీపయిన్ మోహవిభ్రాంతిచేఁజేరి ప్రార్ధింప గద్వాంఛలీడేర్పవే ! ధర్మ +విధ్వంసునింగంసుహింసించి మోదంబునన్ గల్లి దండ్రుల్ హితుల బంధు +సందోహముల్ సంతసింపంగవ ర్తింపనే! కీర్తి మూర్తీభవింపన్ ద్విజ +శ్రేణులన్ బ్రోవవే! మాగధాదిద్విషత్కోటి నిర్జించి శ్రీరుక్మిణీకన్యకం +దెచ్చి పత్నీ వతంసంబుగాఁ జేయవే ! పాండుపుత్ర ప్రియా కాంక్షి వై దుష్ట +చారిత్రుదుర్యోధనుఁ గూల్ప వేచక్రపాణీ! జగన్నాథ! నిన్నున్ భజింపంగ +శక్తుండనే రాక్షసవాత నిర్యాత నేచ్ఛన్ దకీయాంగ నాసదతధ్వంస +ముంజేయ బుద్దావతారంబుగై కొంటివింకన్ గలివ్యాకులంబైన కాలంబు +నన్ దుర్మదోదగ్రమై మ్లేచ్ఛ వర్గంబు దోర్గర్వదుర్వారవృత్తిన్ విజృం \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0159.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0159.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..46c1c7c520a188918bef3f49f8756efb4adb2feb --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0159.txt @@ -0,0 +1,37 @@ +154 +చతుర్థాశ్వాసము +భించి ధర్మక్రియా నాశముం జేసి వి ప్రాదిక ప్రాణిలోక ప్రమాదావహంబై న +యత్నంబునన్ మించి బాధించినన్ గాంచి కోపించి నీవయ్యెడ గుల్కి +కాదె రంగత్తురంగాధిరూఢుండవై బాహుదండస్ఫురన్మండలా గ్రంబునం +దుష్టులం బట్టి ఖండించి సన్మార్గముల్ పెంచి లోకంబళోకంబుగాఁ జేసి రక్షిం +పవే! వృష్టి చేఁ దుష్టిగావించి సస్యాభివృద్ధికి బ్రజన్ బ్రోవవే! గ్రాహ +సుగ్ర సమై హ స్తిరాజమ్ము ఘోషింకపు గారుణ్య మేపారనే తెంచి రక్షిం +పవే! కర్మవిజ్ఞాసభ_క్తిప్రపత్త్యాదులందెద్దియుం జేయఁగాఁజాల నీపాద +పద్మద్వయంబున్` శరణ్యమ్ముగా నమ్మితిన్ నన్ను రక్షింపవే! భక్తమం +సర్వప్రజాధార ! లక్ష్మీ విహారా ! నను సేనమస్తేనమః, +୪ +చం. అనుచు నుతించుచున్న వసుధాధిపతిన్ గరుణామృతమ్ము చే +నేనసినచూడ్కి ఁ జూచుచు రమేశ్వరుఁ డాతని మేను పల్లవం +బన మృదులీలనొప్ప నిజహస్తతలంబున నంటుచున్ గుణా +వనతుఁడవీవు నీకు సరివత్తు రె ! దివ్యులు భక్తియుక్తికిన్ . +తే, మెచ్చువచ్చితి వేమైన నిచ్చఁగల్గు +చం. +తే, +వాంఛ దీర్చెద నరవర! వరము వేడు +మనినఁ గుల శేఖరుఁడు వినయమునఁబలి కే +స్వామి ! నీపాదభక్తియే చాలుననుచు, +సురనరనాగలోకముల శోభిలుకన్యకలందు విందుమె +వ్వరు సరిరారు రూపగుణవై భవలీలలు నీతనూజ కి +దరనని లోకు లెన్నఁగ నుదారగుణాకర ! నాదుకన్యక +దీరముగ నీకు నీఁదలఁచితిన్ జెలిఁ బెండిలిగమ్మ నెమ్మితో. +వరమిదియెయనిన నవ్వుచు +హరి యిట్లను నోసుగీజనాగ్రణి ! లక్ష్మీ +ధరణీనీళాళఖ్యలు ము +వ్వురు మత్సతులనుచు నెఱుఁగవో! వేదములకీ, +ఇపుడు నేను రంగమందుండు టెఱిఁగి కోర్కి +మదివొడమి నీదుపుత్రియై యుదయమందె +94 +95 +96 +97 +98 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0160.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0160.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..bc0c4edbc3eeaa6f97f9c70a7d75d53894755d1a --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0160.txt @@ -0,0 +1,37 @@ +కులశేఖర మహీపాల చరిత్ర +155 +కం +వింటెనరపాల ! యే నంతకంటే మున్నె +కోరియున్నాఁడ నెయ్యింతిఁ గూడుటకును. +అని యభిప్రాయంబెఱింగించిన. +రాజు ప్రియమంది యోఖగ +రాజతురంగానుషంగ రంగపతీ ! మా +రాజీ వేక్షణఁ బెండిలి +గాఁ జేయ ననుగ్రహింపగావలయుఁ గృపన్ , +99 +100 +101 +వ. అనుచుం బ్రారించినన దేవ దేవుం డట్లన కాని డని యనుగ్రహించినం +గార్తాంతికులం బిల్వఁబంచి యా రేయి ముహూర్తనిశ్చయంబుగావించి ముక్తాఫల +మాలికాభిరామంబును మరకతమణి ప్రభాశోభిత స్తంభసంభృతంబును బద్మరాగ +శిలాపుంజమంజులసాలభంజికా రంజితంబును నగణితమణిగణకిరణభూషితసువర్ణ బిందు +సుందరళ వాటశోభితంబును నగునొక్క మహా సౌధంబమ్మహాత్మునకు +ట +విడిదలగా +నిరూపించి యచ్చటికి విచ్చేయునట్లుగావించి రుచిరాభిష్ట పదార్థంబులు సమర్పించి +యంతఃపురంబు శృంగారింపందగువారి నియోగించిన. +సీ. రచితసాము తాంగ +రాగమఁటిసక ఆల్ +తలఁగఁ జేసిరి సభా స్తంభములను +రజమడంగఁగఁ జందనజలంబుఁ జల్లిరి +వీధివీథులు బహిర్వేదిక లను +మృగనాభి నలికి కూర్చిరి కప్పురంబున +రంగువల్లికలు గేహాంగణముల +రహిమించు పచ్చతోరణముల నెడ నెడ +వ్రేలఁగట్టిరి కర్క రీఫలముల +తే.గీ. ధూర్తు లెసఁజల్లు పిష్టాతధూళి బొరయు +పటిక ముల నొరసిరి ? [మఱి] పావడముల +ప్రేమ దళుకొ త్త నిలిపిరి నృపతిగృహ వి +టంకతటములఁ జత్రపటధ్వజములు. +102 +10% \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0162.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0162.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b9af7c27dbb262628529c0125d1acf8b1bd6acf7 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0162.txt @@ -0,0 +1,36 @@ +కుల శేఖర మహీపాల చరిత్ర +157 +దడవి ముడియునిచి జగిచిం +మ . +దెను కస్తూరితిలకమిడిరి నెలలకు నునుట, +సరవిం గన్నులఁ గజ్జలంబు నిచి చంచ చందనస్వాదుప +త్రరుచుల్ చెక్కులఁ జేర్చి కర్క శకుచద్వంద్వంబునజ్" గుంకుమ +స్ఫురణం బేర్చఁడఁ జేసి మానికఁ పుసొమ్ముల్ శోభిలక్ బెండ్లి కూఁ +తురు గావించిరి పేరటాండ్రు మహిళృత్పుత్రికా బ్రమోదమ్మునక్, +తే.గీ. హారతాటంక హీర మంజీర కటక +కాంచికా హంసకచ్యుతుల్ గడలు కొనఁగఁ +దనరు రాజన్యకస్యకఁ గనక పీఠి +నునిచి పాటలు వాడిరి సనజముఖులు. +111 +112 +118 +వ, అంత మళ్లీ కాంతుండు రంగ విభునకు మంగళస్నానాలంకారాద్యు ప +చారంబులాచరింపందగిన పుణ్యాంగనలను వేదవేత్తలగు విప్రవరులం బంచిన +వాళలమ్మహాత్మునిసందర్శించి వచ్చిన కార్యంబు తెజం గెఱింగించి తదనుజ్ఞఁ గైకొని, +కం. +సీ. +మోము సెమర్పఁ గన్ను లఱమోడ్పు వహింపఁ గ చ ప్రసూనముల్ +వేమఱు జాఱుపాఱఁ గుచవీధి దొరంగి సరుల్ నటింప హ +సామితరత్నకంకణచయధ్వని సొంపువహింప నొక్క కాం +తామణి నేర్పుచే సురభితైలమునం దలయంటె శౌరికిక్. +ప్రాంచద్భహుమణి కీలిత +కాంచనకలశోదకములఁ గడు వేడుక దీ +పించి జలకమాడించిరి +పంచాన మధ్య లపత్రాగునకుకో. +పనితెయెుక్క తో సవ్యకనకతాంబడం +బందిచ్చి లోకైకనుండరునకు +తరుణియొక్క తె ఫాలతలమునఁ గస్తూర్ +రేఖఁ దీర్చె వినన్రు లేఖుసుకును +114 +115 +116 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0163.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0163.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..38fdcf2544bfcd58afd838c488857542dae7150b --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0163.txt @@ -0,0 +1,36 @@ +158 +చతుర్థాశ్వాసము +సుదతియొక్క- +తె సంకుమదమృదు +శ్రీగంధ +మలఁదె భక్తాభీష్ట ఫలదునకును +జెలియోర్తు మకుటళుండలముఖ్యభూషణో +త్కర మొసంగెను సుధాకరముఖునకు +తే. గీ, వెలఁదియొక్క తె సుమమాలికలు మురారి +కంఠమునఁ జేర్చె `నేతొక్క కంబుకంఠి +పసిఁడిపావాలు దొడిగె శ్రీపతిపదములఁ +జికిలిముకురమ్ముఁ జూపె నేఱక తె హరికి. +117 +ప ఇ తెఱంగున సమ్మ త్త కాశినులప్పురుషో త్తము నలంకరించి మణివిచి +త్రరుచివిలసితంబగు నొక్క సమున్నతకసకపీఠమ్మునందునిచి మహీసురమంత్రో +చ్చారణరవంబు లెసంగం గొలిచియున్నంత. +118 +సీ. +అరుదెంచె గరుదంచలాంచీత హంసాశ్వ +సాదరుండగు సారసోదరుండు +చనుదెంచె శుభ్రాభ్రసముదగ్ర వృషభైక +వాహితుండగు నీలలోహితుండు +నేతెంచె గతిచాతురీ హితారోహణో +చ్చైశ్రవుండైన వృద్ధశ్రవుండు +తరలివచ్చిరి మరుద్వరుణవహ్ని కుబేర +ముఖులు శ్రీహరిపదాంభోజసఖులు +తే.గీ. నపుడు చేరిరి గంధర్వు లప్సరసలు +రంగవల్లభు పరిణయారంభ మెఱిఁగి +యందఱచటకుపఱ తెంచి రధిపుఁ గొలువ +జయవిజయ శేషభజ గేంద్ర సైన్యపతులు. +కం. పేక్కండ్రు విబుధ శేఖరు +లొక్కటఁ దను జుట్టి కొలిచియుండఁగఁ దేజం +బక్కజముఁగ హరియొప్పెక్ +జుక్కలలోఁ జంకకుండు శోభిలు భంగిన్. +119 +120 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0165.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0165.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ffa6b06f140574792b896dcef6b91280a38c6cf5 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0165.txt @@ -0,0 +1,36 @@ +160 +వ. +చతుర్థాశ్వాసము +బంధుజనసహితుండై వివిధ +వాద్యరవమ్ములు పిక్కటిల్ల ముచుకుంద +వరదు నెదుర్కొని. +చం, మృదుల సుగంధ చూర్ణములు మేనులపైఁ గురియించి యందుస్ +గదిసినచో సృపాలుఁడు జగత్పతికిం గలపంబల: ది స +మ్మదమున సూనమాలికల మానితలీల నలంకరించి సొం +పొదవ విరించిరుద్ర పురుహూతమునిద్విజులన్ గ్రమమ్మునన్. +126 +127 +వ. సముచితపూజావి శేషమ్ములం బల్నీ సహితులగువారలకుం బ్రియంబు +నెఱవీ యందఱందోడ్కొని చన నగరవీధిం గ్రమ్ముకొను రంభాద్యప్సరోగణమ్ముల +నృత్తప్రకారమ్ముల వీక్షింపుచు మందగతిం జనునప్పుడు భేరీపట హభాంకారఘోష +మ్ములును గాహళ వేణువీణాగాన స్వాసమ్ములును దిశలం బర్వె నయ్యవసరమ్మున 128 +వేణువీణాగానస్వానమ్ములును +సీ. తుంబురు నారద స్తుతగీతరసలీల +భౌమగాయక గాన ఫణితి గాంచె +రంభోర్వశీకృత ప్రచురనాట్య విధంబు +నగర వేశ్యానృత్త సయత నేన సె +ఆంగీరసోదీరి తాగమస్వర సిద్ధి +నగవద్విజోచ్చారణతఁ బొసంగె +సురకంఠముచారసూన సౌగంధ్యంబు +జనధృతప్రసవవాసనల నొదిగె +తే, గీ, మఱియుఁ గౌబేరనిలయ సంపత్ప్ర భావ +మానృపతికోశగృహలక్ష్మి ననుసరించే +వింతగాదిది శ్రీరంగ విభుని కరుణ +కలిగె నేనియు సచట దుగ టముగలదె. +వ. +129 +ఇత్తెఱంగున రంగవల్లభుండు మహీ సురస్వ స్తివాచనంబులతో సంతః +పురంబు సొచ్చిమొగసాల నేనుం గుడిగ్గి సేనాపతికగంబవలంబించి కత్యంతరంబులు +గడచి విరించి ప్రభృతులు పొదివికొనిరా నేతెంచి ముందట నతివిచిత్రపాంచాలికా +సముదంచిత స్తంభాభిరామంబును బరిస్తీర్ణమనోహరణా స్తరణశోభితంబును నగు కల్యా +ణావసథంబు నగు మొగంబునం బ్రవేశించి సపరివారంబుగా నాసీనులై యున్నంత. 180 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0166.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0166.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b3dae7c8cdcb112fa2ccc8d240cd31cfad00e513 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0166.txt @@ -0,0 +1,42 @@ +కులశేఖర మహీపాల చరిత్ర +- +తే.గీ. అపుడు నగరి పురోహితు లమర గురువ +శిష్ఠముఖ్యమునీంద్రులచే ననుజ్ఞ +కాంచి యుచితస్థలంబునఁ గనకవిరచి +తోపకరణమ్ము 'లునిచి మంత్రోక్తు లేసఁగ. +పావనపీఠమున రంగపతి నునిచి యిఁకన్ +161 +131 +కం. +వైవాహిక సమయోచిత +వేవేగఁ గన్యఁ దోడ్కొని +రావలయునటంచుఁ బలుక రాజు ప్రియమునన్. +182 +కం. +చెలులఁ గని కన్యకామణి +నెలమిన్ దో డెండు మీరలిపుడని పనుపన్ +జలజాక్షులు వేగమెచని +కలవాణిం గాంచి ప్రేమ గడలుకొనంగన్. +188 +మతిమతి మాలతీ సుమసమానశరీరిణి ! మంజు భాషిణీ! +కుతుక మెలర్ప లోకములకుం బతి నీపతియయ్యె, నయ్య నీ +కతిహితమాచరించే సముదంచితమయ్యె విగించి +లేఖ ము +న్నతనుఁడు నిన్ను నేఁచె నిఁక నాతని నేఁ చెద వమ్మ క్రమ్మఱక్. +తే.గీ. అనుచుఁ గించిదవాఙ్ముఖియైన రాజ +కన్య కరమూఁది తిగిచి యగ్గలిక మిగులఁ +బొదివికొని వచ్చి చూపఱద్భుతము నొందఁ +దండ్రిముందట నునిచిరి తలిరుబోండ్లు. +తే.గీ. అంత సంకల్పతంత్రమంత్రాది విధులఁ +బరగు వైదికముఖ్యు లేర్పడఁగఁ జేయ +సరవిఁ గూర్చున్న యవ్వధూవరుల కపుడు +నడుమఁ దెఱఁబూనిరి భవుండు నళినభవుఁడు. +కం. జనపతి పసిండిపళ్ళెర +21 +మున రంగేశుని పదాబ్జములు నిలిపి ముదం +బున శుభ జలములఁ బ్ర +శనమొనరిచి మాళిఁ దజ్జలమ్ము వహించెన్. +184 +185 +136 +137 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0167.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0167.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fa47f61ea4585dc367acebb4f68dd604a570e974 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0167.txt @@ -0,0 +1,39 @@ +162 +కం, దర్పకుఁడు విరిశరమ్ముల +కం. +కం. +చతురాశా +ర్థాశ్వాసము +ననుచుఁ దలఁక మహీశుం +దర్పం బెడయయ్యె +డేర్పడ నొగి మధుపర్కం +బర్పించెన్ రంగపతికి సర్క ద్యుతికిన్. +నరనాథుఁడు ప్రాగ్జ్యోతిష +ధరణీశుండొసఁగు గంధదంతావళమున్ +హరికి సమర్పించేఁ బురం +దరుఁ డిచ్చిన కల్పకుసును దామమ్ములజోన్. +ఆరట్టవిభుఁడు మును దా +కోరినక్రియ నిచ్చు చటుల ఘాటకముల ల +క్ష్మీరమణునకిచ్చెన్ మది +కూరిమి దళు త్త రత్నకుండలములతోన్. +138 +139 +140 +వ మఱియుం గుల శేఖరధరారమణుండు మదింబొదవుముదంబు తుది +గానంబడక జగద్వల్లభుండైన యల్లునకుఁ బరార్థ్యహారకిరీట గోహిరణ్యాదిపదార్థం +బులు సమర్పించే సంత వధూవరులకు మఱుంగుపడ నెరంగు తెఱ వీడం జేసిన. 141 +సీ. రంగవల్లభు చూడ్కి రమణిమోమునఁ జెందె +సతిచూడ్కి విభుపదాబ్జమునఁ బెనఁగె +వరుచూపు బోటీ కంధరమున విలసిలె +చెలి చూపు హరియూరువులఁ దనర్చె +కాంతువీక్షణ మింతిఘనకుచమ్ముల వ్రాలె +నాతివీక్షణ మీశు నాభి నెసఁగె +పతిదృష్టి సఖినితంబములపై ఁ బ్రాపిం చె +యువతిదృష్టి మురారియురము బ్రాఁకె +తే.గీ. నాథుని విలోకనమ్ములు నాతి యూరు +జానుజంఘాదులకు డిగ్ఁ జంద్రముఖి వి +లోకనమ్ములు భర్త బాహకపోల +నయన నిటలావలంబనోన్నతికి నెసఁగె. +తే.గీ. రంగపతి తన్ను ఁజూచిన రమణీమోము +వాంచు నతఁడొండుజూచినఁ గాంచుమఱల +142 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0168.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0168.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0da5c9b46838117286ec8418d6025b16365e2d50 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0168.txt @@ -0,0 +1,39 @@ +కులశేఖర మహీపాల చరిత్ర +హంసములు ఖంజరీటమ్ము లందిడింది +మొనసి డాఁగురుమూఁతలాడిన విధమున, +కం. సంగతి జగముల కెల్లన్ +మంగళదం బనుచు జన్మలు మది మెచ్చఁగ నీ +శాంగన కంఠంబున హరి +మంగళసూత్రమ్ముగ ట్టె మది ముదమెసఁగన్, +అంచిత హేమపాత్రముల నక్షత్రముల్ దగ నాణిముత్యముల్ +నించి నిజా ప్తులిస్గడీల నిల్చిన దంపతులింపుమీఱ ల +క్షించి చలించుదోయిళులఁ జేర్చి పరస్పరమాళు లొప్పఁగా +నుంచిరి ముద్దులేనగవు లూలెడుమోములు సొంపుగుల్కఁగన్. +చం. పదపడి వహ్ని నేల్చి తనపాణితలమ్మునఁ బద్మగంధి కే +ల్ముదమునఁ గీలు కొల్చి ద్విజముఖ్యులు మంత్రములుచ్చరింప నం +బుదముపిఱుందఁ గ్రోమ్మెఱుఁగు బూనినరీతి లతాంగితోడ సౌ +ఖ్యదహుతభుక్త్రదక్షిణము కైటభవైరి యొనర్చేనయ్యెడన్ . +వ. +Q +163 +148 +144 +145 +146 +ఇత్తెఱంగునఁ గ్రమక్రమంబున వివాహకార్యక్రమంబు నిర్వర్తించి +యొక్క మణిమంటపమ్మునందు సువిశాలమనోహరంబై నకుసుమతల్పమ్మునందయ్యి +రువురుదంపతుల నునిచిరి. పుణ్యాంగనల జయమంగళంబను పాటలు రవం బెసం గె +వేణువీ ణాపణవాది వాద్య ఘోషమ్ములు పిక్కటిల్లె గంధర్వగానంబువినంబడి యెనచ్చ +రలు పెచ్చు పెఱిఁగి తమ హెచ్చులమెచ్చు లెఱుంగుటకు విచ్చలవిడి నటనమ్ము సలుపం +దొడంగిరిట్లు మహావిభవమ్మునం దేజరిల్లుచున్న శ్రీరంగ వల్ల భుం జూచి. +సీ. +ఘటితరత్నచ్ఛటాజటిలహాటక +మైన +మకుటమ్ము గమలసంభవుఁ డొసంగె +మంజురోచిఃపుంజ రంజితాభ్రంబైన +పచ్చలపతకమ్ము భవుఁ డొసంగె +మందారగంధసంబంధ బంధురమైన +హారవారము సునాశీరుఁ డొసఁగె +మానితాంబుజ రాగ మణిమండితములైన +కుండలమ్ములు మృగాంకుం డొసంగె +147 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0169.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0169.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6fde834afea3f81c182702fae1d3c0b561c2a731 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0169.txt @@ -0,0 +1,36 @@ +164 +చతుర్థాశ్వాసము +తే గీ, వహ్నివరుణాది దిక్పతుల్ వసనభూష +ణాదిసం భావన లొనర్చి రలవుమెఱసి +రందఱును నవ్యతులసికాహ స్తులగుచు +మంత్రపుష్ప మ్మొ సంగిరి మాధవునకు. +సగముకల్వల తేని సరిపచ్చు నుదుటిపైఁ +గ్రమ్ము క స్తురితిలకమ్ము దనర +కెమ్మోవిరుచిగ్రమ్మి కెంపులకై వడి +ముక్క ఱము త్తెముల్ మురువునూప +రహిమించు చెక్కుల రవల తాటంకముల్ +మితిలేని ధగధగద్యుతి నైసంగ +కుంకుమంబలఁదిన కుచకుంభయుగళిపై +మణిహారపంక్తి సంపదవహింప +తే, గీ, సిరులెనయుచూడ్కి పొదల ముంగురులు గదల +పసఁపుజిగిచీర మెఱయఁ బూఁ బాన్పుమీఁద +ఘనుని చెంగట రాజన్యకన్యఁ జూచి +విబుధ కాంతలు సిగెత్తి వెల నెరి +తి +తే.గీ. భారతీపద్మసంభవుల్ ' పార్వతీత్రి +పురహరులు శచీపురందరులు మొదలు +సురవలో త్తము లవ్వధూవరుల చేత +మిధున తాంబూలములు గాంచి రధికలీల, +శం. +అంత వసంతములాడిరి +పంతములిగురొ త్త విబుధపతు లచ్చరలున్ +వింతగ సామంతులునటఁ +గాంతలతో చలుపోరు గావించిరొగిన్, +148 +149 +150 +151 +వ ఇట్లు కృతోత్సవలీలావిశాలుండగు కులశేఖరనృపాలుండు కార్తాంతి +కులవలన దంపతులనొకటి సేయుటకు ముహూర్తమ్ము నిశ్చయించి తత్సమయంబగు +టయు నయ్యరువురు సముజ్జ్వలాలంకారశోభితులంగావించి గంభీర స్తంభసం భాస +మానమ్మును విచిత్రచిత్రపుత్రికామనోహరకుడ్యమ్మును వినూత్నపల్లవతోరణోల్ల \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0170.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0170.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b397b9e76c2c0b0fc9d974a6b8c387d7c8ca71fe --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0170.txt @@ -0,0 +1,42 @@ +కులశేఖర మహీపాల చరిత్ర +165 +సితపురోభాగంబును వివిధ వర్ణోపరినిబద్ధవి తానవిల సీతమ్మునువి తానపర్యంత లంబమాన +విద్యోతమానఖద్యోతసదృశ సమృద్ధమణిమాలి కాలంకృతమ్మునునగునొక్క రమణీయ +మంటపమధ్యంబునందు. +తే.గీ. పచ్చరాఁగోళ్లు పవడంపుఁబట్టియలును +పట్టువఱచిన నునుపట్టు పట్టెడలును +దనరు పర్యంకపాళి మందారకుసుమ +152 +పుంజములు మంజులాకృతిఁ బొందుపఱచి, +158 +కం. +పొందుగ ఫలభక్ష్యమ్ములు +చంద నక స్తూరి కానుషంగ భరణీకల్ +సుందరతల్పప్రాంతము +నందునిచిరి చంద్రవదన లతి మోదమునన్ • +154 +వ. అయ్యవసరమ్మున, +155 +కం. +వాచస్పతియు వసిష్ఠుఁడు +తగినచోటుల +శోచి పేశుండు తగిన చోటుల మంత్ర +శ్రీచతురతఁ జూపిరి సమ +యాచారవిచార కార్య మనుకూలముగన్, +కం. +వాణీయు శర్వాణియు గీ +ర్వాణాధిపురాణి గూడి రాణించు గుణ +156 +యిట్లనిరి. +శ్రేణిఁ దనరు నీళాక +ల్యాణిం దోడ్కొనుచుఁ జనిరి హరియున్నెడకున్ . +157 +వ ఇట్లు దోడ్కొని చనుదెంచి శ్రీవత్సాంకు పర్యంతసమీపమ్మున నిలిపి +బొంకుట నేర దర్ధిజనపోషణతత్పర సత్యధర్మని +స్పంక చరిత్ర వృద్ధగురు భ క్తిసమన్విత శీలసతియా +లంకృత కీర్తిశాలిని విలాసమనోహర తావకైకమో +హాంకుర భిన్న హృన్న ళినయై యిటులున్నది రంగవల్లభా ! +ఆ. వె. సరసవచనరసిక ! సకలపతివ్రతా +తిలక మీమృగాక్షి దేవ! నీదు +158 +159 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0171.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0171.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..68773ee6e60873d3dc40a32739fc2a4d6d35bb98 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0171.txt @@ -0,0 +1,42 @@ +166 +కం. +ఉ. +కం. +కం. +చతుర్థాశ్వాసము +పత్నులందు మెచ్చుపడ నేర్చు నీ ముద్ద +రాలి మనసు దెలిసి యేలికొనుము. +అని యప్పగించి దేవాం +గనలు నగవులొదవు వదనకమలమ్ములతోఁ +జనుటయు రం +రం గేశ్వరుఁ డ +జ్ఞానపతిసుతవలనఁ గేలుసా చెన్ బ్రీతిన్. +జృంభితభర్తృమోహ మొక చెంత నలంత ఘటింప నద్భుతా +రంభితయా నపత్రప భరమ్మున నిల్వఁగ లేక మంటప +స్తంభము మాటుకుం జనినఁ దత్పరిరంభ విలోలచి తనం +రంభమునం గనుంగొనుచు రంగ విభుం డెలనవ్వు మీఱఁగన్. +విరిపాన్సు డిగి రంగే +శ్వరుఁ డయ్యరవింద గంధి జాడుజని త +త్కరపల్ల వమ్ము నిజకర +సరసిజమున నూఁదినగ వెసఁగ నిట్లనియెన్. +ఇదియే మే శుక వాణీ ! +మదనాయాసమున నీవు మగువననుప నే +నొదవిన వీరహశ్రమమున +గదియం జను చేర, నెట్లుగాఁ దొలఁగితివో ! +160 +161 +162 +163 +164 +అనిపల్కి యయ్యితిం గౌగిటం జేర్చి పూఁ బాన్పునక్కు దెచ్చె మఱి +యునుమృదు మధుర సల్లాపమ్ముల నబ్బోటి పుయిలోటఁదీర్చి రంగవల్లభుండు. +సీ. +శశిబింబ మెంతనఁజాలు పూబోడి నే +మ్మోముపైఁ గదియంగ మోముఁజేర్చె +పసిఁడిచాయల డిందుపఱచుఁ జక్కని చెక్కు +టద్దముల్ కళలంట ముద్దులిడియె +మృదులబింబఫలంబు నదలించు సఖిమోవి +నలరు సుధారసం బాసఁదోడఁగె +గజకుంభములు 'గెల్వఁగడఁగు పీనప యోధ +రంబుల సఖలాంఛనంబు లునిచే +165 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0172.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0172.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b18dc9f1f80a9b9ac03dfbd5cd5e88729a4bdf92 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0172.txt @@ -0,0 +1,38 @@ +కులశేఖర మహీపాల చరిత్ర +తే, గీ. విరులు క్రొమ్ముడినునిచె ముంగురులుదడ వె +ప్రబ్బి మేనులఁ బుల కాంకురమ్ము లెసఁగ +మరుని చెయ్యులఁ బెగ గొన్న మమతకతన +రమణి నీవికిఁ జెయిసాచె రంగవిభుఁడు. +తే.గీ. ప్రౌడ పెంపున నయ్యింతి విభుని కేలు +తనకరమ్మున బిగఁబట్టుకొనిన నగుచుఁ +జెలియ చిబుకంబు నివురుచుఁ జెలిమి నెరపి +రంగరమణుండు చెలి యనుగ్రహమువడసె, +167 +166 +167 +వ. ఇట్లన్యోన్యబద్ధాను రాగులగు నయ్యిరువురు సురతవి శేషని హారమ్ముల +మెలంగునప్పుడు చెదరిన తిలకమ్ములును జిక్కువడినహారమ్ములును సడలిన కేశకలాప +మ్ములును ముదురులగునూర్పులును గలిగి పరిశ్రాంతస్వాంతులగుచుఁ బర్యంక +తలమ్మున శయనించియున్నంత. +ఉ. చందన శైల దేశమున సంజనితంబగు చుక్ సుమప్రజా +మంద సుగంధసంపద సమంజసమై విమలోల్ల సత్సరో +ఉ. +ఉ. +బృంద పయఃకణప్రజము 'పెంపెసఁగన్' మరుదంకునమ్ము గో +విందుఁడు సుందరీమణియు వేడ్క సుఖంపఁగ వీచె నయ్యెడన్, +జాతవియోగదుఃఖయగు జక్కవ మెచ్చఁగ మున్న హర్ముఖ +శ్రోతకు వేళఁ దెల్చి విలసద్గతిఁ బద్మిని మేలనన్ మనః +ప్రీతి చెడన్ జకోరకము, బిట్టలుకన్ విట చోరభంగ వి +ఖ్యాతములై యెసం గెఁ జరణాయుధకంఠకఠోరనాదముల్, +అయ్యెడ మేలుకొంచి కమలాసన మెల్లన శయ్యడిగ్గి కౌ +నొయ్యన సంచలింప ముడియూడిన కొప్పు నెఱుల్ నితంబమున్ +నెయ్య మొనర్ప సళ్లుకొను నీవి కరంబునఁబట్టి సిగు సం +దియ్యక తోడ్పడంగఁ బడకిల్ వెడ లెన్ బదముల్ తడంబడన్, +168 +169 +170 +171 +వ. ఇట్లు వెడలిచను నెడ నెచ్చెలులచ్చేడియం గూడుటయు లజ్జాభరమ్మునఁ +జిఱునగవు నెఱయు మొగంబెగ యిం పంజాలక యూఱక చనుచున్న యన్నరపతిసుతం +జూచి వారలిట్లనిరి. +172 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0173.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0173.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..939ccdfd90c5e34884068c3128b459fa3bec5391 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0173.txt @@ -0,0 +1,40 @@ +168 +కం. +చతుర్థాశ్వాసము +ఏమియుఁ జెప్ప ఎప్పుడదియేమి సరోరుహగంధి మున్నుగా +నీమది సంచలింప నతన్నిగదియంబడి చుల్కనైతొ, యా +ధీమణి ప్రార్ధనల్ వడసి తేజముగంటివో ! చెవులన్నియున్ +క్షేమముగోరు మాకు నెఱిఁగింపుము సఖ్య మునివ్వటిల్ల గన్ . +అనిన వారలకిట్లనియె. +అక్కట క్రొ తకతలు మీ +రిక్కడ సెప్పెదరు వింటినింతియసరి యం +దొక్కటియు నే నెఱుంగను +జిక్కులఁ బెట్టంగ నేల చేడియలారా! +అనిన సఖులిట్లనిరి. +తే. గీ, ఏమియు నెఱుంగననుచు నీవిపుడు మమ్ము +చిక్కు పఱి చెను సరులేలఁ జిక్కు గొనియె +కుచతటుల నెలవంకలగుంపు మోవి +కెంపు లివియేమి తెల్పవే కీరవాణి ! +178 +174 +175 +176 +177 +అనియిట్లు సాభిప్రాయవచనమ్ము లెసంగ మందస్మితాలంకృత వదనార +విందలగుచు నృపాలసుతం దోడ్కొని సముచితకృత్యమ్ములకుం జనిరంత. +ఉ. తామరసాక రోత్సవవిధాయి రథాంగవిహంగ +సంతత +క్షేమసమర్ధనమ్ము సువి శేషబుధప్రజ[ వేద]భాషిత +శ్రీమహనీయమై రుచులఁ జెన్నెసఁగె భువనైకదర్శన +ప్రేమరసావలంబ మినబింబము తూఱుపుకొండ కొప్పునన్. +కం. +సీ. +సూర్యోదయమ్మునకు స +త్కార్యా[ హర్ముఖములెల్లఁ] గావించి మహాశా +చార్యధురీణుఁడు హరి దను +నార్యులుగొలువఁగ వరాసనాసీనుం డై +చంద్ర చందనకళాసౌరభస్ఫురమాణ +వదనవక్ష స్పౌష్టవం బెసంగ +178 +179 +180 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0174.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0174.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..edbd22f4ac8463b322d048a51d2b99303258e5d1 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0174.txt @@ -0,0 +1,37 @@ +కుల శేఖర మహీపాల చరిత్ర +పాదాబ్జరాగవి భ్రమరుచిస్పృహణీయ +లలితాధరాలకోల్ల సన మొప్ప +పల్ల వావ +ర్తశోభాగధీరస్ఫుర +త్పదనాభిసురుచిర ప్రతిభ దనర +శంఖకుంజరహ_స్తసౌందర్యయుత దీర్ఘ +కంఠబాహువిలాసగరిమ దోన +తే.గీ. మంజు కేయూర కుండలమకుట హా +ముఖ్యభూషణములు మేన మురువు సూపఁ +దేజరి లేడు కరుణావిధేయు నెదుట ఁ +గాంచె దేవని కాయమ్ము గారవమున. +169 +181 +వ. ఇవ్విధంబునం గాంచి చతుర్ముఖశర్వగీర్వాణవల్లభులు దేవమునిసహి +తులై రంగవల్లభునకుం బ్రణామమ్ములాచరించి ప్రసాదసుముఖుండగు నమ్మహాత్ము +నిచే ననుజ్ఞాతులై నిజస్థానమ్ములకుంజనిరి కులశేఖర సుహీ వల్లభుండు నల్లుని యభి +ప్రాయంబెఱింగి ప్రయాణోచితమ్ములగు చతుర్విధ సైన్యమ్ముల సమకట్టంబని చె +మఱియును. +చం• +ఉరుతరత ప్త హేమ కలశోపహితాగ్రము పార్శ్వభాగ భా +సురసురరాజరత్న రుచిశోభితదారుచయమ్ము కేతువి +స్ఫురిత విహంగ పుంగవ విభూషిత మద్భుత వేగవాహబం +ధురమగు తేరు రంగరమణుం డెదమెచ్చఁగఁ జెంతనిల్పినవి. +తే. గీ. అత్తమామలు మ్రొక్కుచు ననుప వెడలి +కనకమయరథ మెక్కె రంగ ప్రభుండు +ప్రాద్ది శాశై లశిఖర సంభావ్య మగుచు +భానుబింబమ్ము శోభిల్లు పగిదిదోఁప. +తే.గీ. తన్ను నెడబాయు నడలునఁ దాల్మివిడిచి +చిన్న వోయిన పూఁబోణిచిన్నె దెలిసి +జనని భాషించె వగవ కే ! సరసిజాక్షి ! +忘 +కోరుకొన్నంత మేలు చేకూరె నీకు, +182 +183 +184 +185 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0176.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0176.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..dd9b32c5503e7a1fd07d70eeb592561c537ecf01 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0176.txt @@ -0,0 +1,41 @@ +కం. +కం. +కం. +ఉ. +కులశేఖర మహీపాల చరిత్ర +ఈసారి పెండ్లికూతురు +నేసీమం దెచ్చికొనఁగ నిచ్చఁదలఁచితో ! +ఆసపడి మాననగు నే +వేసరకుఁడి క్రొత్త చెలుల వెదకెడుపనికి. +నావుడు శ్రీహరి యిట్లను +దేవి నధూమణుల నేను దెచ్చుటలు భవ +తేసేవాసరిచర్యలకుం +గావ లెనని కాదె ! వేఱు గాఁ దలఁపకుమీ ! +అప్పలుకులు విని యిందిర +తప్పక విభుమోముఁజూచి ధర్మాత్ములు మీ +రెప్పటికీ [మాయ] లెఱుగరు +చెప్పకుడి(క మేలిపనులు చేసెద రెలమిక్, +కుంఠిత +వైరి ! మున్ను నినుగూడి చరించెడి వేళలందు వై +కుంఠములోన నీళ యానుకూలసత్వ మొనర్చెఁగాన యు +త్కంఠ జనించె నింక నొరుకన్నియఁ దెచ్చెదవేని దాని సో +ల్లుంఠములాడి రంగ పురిలో వెడలింతుఁ జుమీ ! జగత్పతీ ! +వ. +178 +204 +205 +206 +207 +అనిమేలంబునంబలికి నెమ్మొగమ్మునం జిఱునగవు నెఱయ నగధరుం +గౌఁగిలించికొనియె నిట్లయ్యిరువురు చతురసల్లాపర సానుభవమ్ము సేయుచు నాత్మీయ +సౌధంబునకుం జనిరి మఱియును. +సీ. +మంజులోద్యాన ద్రుమచ్చాయ లందుండి +శుకకోకిలో కుల సొంపు వినుచు +పద్మకై రవసౌరభము లోప్పుకొలఁకుల +సలిల కేశీ సముత్సాహు లగుచు +మణిమయప్రాసాద మహితస్థలమ్ముల +రమ్యవీణాగానరసికు లగుచు +కలితమా క్లికమాలికా డోలికల నెక్కి +లాలితక్రీడావిలాసు లగుచు +203 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0177.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0177.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..abd88c70aaeaca16a72864e3075f912c00bc5308 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0177.txt @@ -0,0 +1,44 @@ +174 +చతుర్థాశ్వాసము +తే.గీ. ఘనజనాలోక నానందకారులగుచు +ప్రేమ నీళాంగనారంగథాము లపుడు +బంధురై శ్వర్య సౌఖ్యసంపదలఁ బొదలి +కం॥ +యెలమిఁ బెంపొంది రానందకలన దనక +ఇ తెలఱుఁగున నిజపుత్రి యు +త్తమహాసౌఖ్యభోగదశ గని భూపా +3 +లో త్తముఁడు సంతసిలుచుఁ +జిత్తమునం దనపురమ్ము జేరం దలఁ చెక్ +కం. రంగపతికిఁ బ్రణమిల్లి సు +కం. +ఉ. +సంగతమౌ గతి నతండు సరవి ననుప పు +త్రిం గాంచి గౌరవించి ర +మాంగనకు +మ్రొక్కి పలికె నతిమోదమునక్. +గోమునఁ బెరిగినయది మది +నేమియుఁగాపట్య మెఱుఁగ దెఱుక నొసఁగినకొ +బ్రేమగొను నడుగ దెద్దియు +నీమఱువునఁ జెల్లెలనఁగ నిలుపుము వేడ్కర్. +చల్లనిచూపు లెండు వేదఁజల్లి జగమ్ములఁ బ్రోతువీవ కా +తల్లివి భవ్య వై భవమతల్లివి సేవక కల్పవల్లి ! ని +న్నెల్ల బుధుల్ భజించుకత లేమెఱుఁగు బసికూన! దీని నీ +చె తెల్లెలిగాఁ దలంచి కృపసేయుము నేరములే మొనర్చిన కొ". +తే.గీ. అనిన శ్రీ దేవినగుచు నోయవనిపాల ! +మది చెదరి కూతునప్పగించెదవు గాక +జన్మజన్మమ్ములను విష్ణునుతుల మగునుఁ +జెలిమినుండెడు మాకిన్ని చెప్పనగునె! +కం॥ +అనఘ ! భవత్సుత మీగృహ +మున మెలఁగినయట్ల యిచట ముదమున నలరు +ననుగూడి చెలఁగుచుండెడి +మనమున సంతోషమైనఁగ మరలుము పురికి", +209 +210 +211 +212 +213 +214 +215 +. \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0178.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0178.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2753e0e1c28ef324309729b2805e8b6971aa9e75 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0178.txt @@ -0,0 +1,42 @@ +. +తుల శేఖన మహీపాల చరిత్ర +175 +అనిరమా దేవియానతిచ్చిన సంతుష్టాంతరంగుండై తన్నుంగృతార్థం +గాఁదలంచుచు స కలపరిజనయు] తుంపై నిజనగరంబు ప్రవేశించె మఱియు. 216 +కం. శ్రీవైష్ణవ పూజాసం +సీ. +భావనలేముఱక రామభద్రచరిక సే +వావిలసిత హృదయుండై +భూవరుఁ డాళ్యాగులనఁగఁ బొలుపు వహించెన్. +సతతమ్ముపురమున పాటించు థెరీము +దంగ మెసంగ శ్రీరంగయాత్ర +రచియించె హరిభ క్తిరసము జొబ్బిల బుధా +నందానుకూల ముకుందమాల +ణ +నిఖిలప్రపన్న వర్ణి తముగాఁ బ్రకటించె +బంధు ద్రవిడ ప్రబుధ మొకటి +సంతతిశ్రీ రామ చరితామృతాస్వాద +తే, గీ బహుళ నివృత్సమాయాత భాగవత జ +నాభినందన గురుసపర్యాభిలషిత +వస్తువి శాణన క్రియావశత 'నెసఁగె +నతహితుండు దృఢవ్రత సందరుండు, +217 +218 +80, +చిరకాలము భూపాలస +వరుఁడై .. +TAS F +స్ఫురణమ్మున నిజతనయున్ +గరిమన్ బట్టాభిషిక్తుఁ గావించె వెసన్. +219 +ఇట్లు నప్తాంగంబతనివశమ్ము జేసి నిర్భరచిస్తుండై +యుండె మఱియును. +నంబు గావించి జానకీనాథుఁ గొలిచి +తే. +వసుధఁ బాలించి శ్రీవైష్ణవప్రియార +. రూఢుఁడగుచు +4 +నెమ్మి నృపమాళి విష్ణుసన్నిధికిఁ జనియె, +అని యి తెఱంగు : +-221 +222 \ No newline at end of file diff --git a/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0179.txt b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0179.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..92325d6bcdfc7d5a4dd887e0a5d1a401c6038099 --- /dev/null +++ b/Kulashekhara-mahiipaala-charitramu/page_0179.txt @@ -0,0 +1,36 @@ +176 +చతుర్థాశ్వాసము +కం. గురువర్యుఁడు శిష్యునకున్ +నిరుపముకుల శేఖరావసీవల భు +చ్చరితం బంతయు నేర్పడ +కం• +కరుణు దగ నానతిచ్చి క్రమ్మఱఁ బలికెన్. +కుల శేఖరాళువారుల +విలసిత చరితమ్ము జగతి వినినఁ జదివిన్ +గలుషప్రజమ్ముడొలఁ గెతు +నెలమింబ్రాపించు నరుల కిహపరసుఖముల్ , +228 +224 +అనిపలికి శిష్యో త్తమా ! పరమపవిత్రంబగు కుల శేఖరచరిత్రంబు సవిస్త +రంబుగా నీకు నెఱింగించితిననుటయు శిష్యుండాచార్యునకుం బ్రదక్షి ణపూర్వకంబుగా +ప్రణామంబులాచరించి విమలంబులుగుకుసుమ చందనంబులం బూజించి మమ్ముంగృతా +జేసితిరని యానందరసభరితాంతఃకరణులై విలసిల్లిరి తెఱంగున. +మ. +తరుణీలోలపితౄ క్తిపాలనకళాధారేయ ! గా ధేయదు +ర్భర భ వ్యాధ్వరమంత్రతంత్రక లనా ప్రత్యూహకృ దైత్యసం +హర ! రంహోభయదాబ్దిగర్వదశ నోద్యద్రక్తనేత్రాంచలా ! +ధు ధై ర్యాఢ్య ! ధరాధురాధరభుజా ! ధారాధరాంగద్యుతీ ! +కం. కాకమదోద్రేకతమో +225 +226 +మాలిని, +227 + +కలశజనుతిశాలీ కమ్రపద్మాక్షమాలీ +విలులితసదపద్య వేద వేదాంత వేద్యా +228 +గద్య. ఇది శ్రీరామచంద్రకరుణానిరీక్షణసమాసాదితకవితావి శేష శేషా +స్వయప్రదీపక వేంకటాచార్యకు మారరఘునాథార్య ప్రణీతంబైన కులశేఖరమహీ +పాలచరిత్రంబను మహాప్రబంధంబునందుఁ జతుర్థాశ్వాసము, +సంపూర్ణము +229 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/meta.json b/Sakalaneetisammatamu/meta.json new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b4b670c0e2b6dbf38317f4a2003002ba915ea439 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/meta.json @@ -0,0 +1,347 @@ +{ + "status": "done", + "saved": 113, + "total_pages": 160, + "filename": "Sakalaneetisammatamu.pdf", + "pages": { + "1": { + "quality": 3 + }, + "2": { + "quality": 4 + }, + "3": { + "quality": 4 + }, + "4": { + "quality": 3 + }, + "5": { + "quality": 3 + }, + "81": { + "quality": 3 + }, + "82": { + "quality": 3 + }, + "83": { + "quality": 3 + }, + "84": { + "quality": 3 + }, + "85": { + "quality": 3 + }, + "86": { + "quality": 3 + }, + "87": { + "quality": 3 + }, + "88": { + "quality": 3 + }, + "89": { + "quality": 3 + }, + "90": { + "quality": 3 + }, + "91": { + "quality": 3 + }, + "95": { + "quality": 3 + }, + "96": { + "quality": 3 + }, + "101": { + "quality": 3 + }, + "110": { + "quality": 3 + }, + "111": { + "quality": 3 + }, + "112": { + "quality": 3 + }, + "114": { + "quality": 3 + }, + "115": { + "quality": 3 + }, + "116": { + "quality": 3 + }, + "117": { + "quality": 3 + }, + "119": { + "quality": 3 + }, + "120": { + "quality": 3 + }, + "121": { + "quality": 3 + }, + "122": { + "quality": 3 + }, + "123": { + "quality": 3 + }, + "124": { + "quality": 3 + }, + "125": { + "quality": 3 + }, + "126": { + "quality": 3 + }, + "128": { + "quality": 3 + }, + "129": { + "quality": 3 + }, + "130": { + "quality": 3 + }, + "131": { + "quality": 3 + }, + "132": { + "quality": 3 + }, + "134": { + "quality": 3 + }, + "135": { + "quality": 3 + }, + "136": { + "quality": 3 + }, + "137": { + "quality": 3 + }, + "140": { + "quality": 3 + }, + "141": { + "quality": 3 + }, + "142": { + "quality": 3 + }, + "143": { + "quality": 3 + }, + "145": { + "quality": 3 + }, + "147": { + "quality": 3 + }, + "148": { + "quality": 3 + }, + "150": { + "quality": 3 + }, + "151": { + "quality": 3 + }, + "152": { + "quality": 3 + }, + "153": { + "quality": 3 + }, + "155": { + "quality": 3 + }, + "157": { + "quality": 3 + }, + "158": { + "quality": 3 + }, + "160": { + "quality": 3 + }, + "161": { + "quality": 3 + }, + "162": { + "quality": 3 + }, + "163": { + "quality": 3 + }, + "168": { + "quality": 3 + }, + "169": { + "quality": 3 + }, + "170": { + "quality": 3 + }, + "171": { + "quality": 3 + }, + "172": { + "quality": 3 + }, + "173": { + "quality": 3 + }, + "174": { + "quality": 3 + }, + "177": { + "quality": 3 + }, + "178": { + "quality": 3 + }, + "179": { + "quality": 3 + }, + "180": { + "quality": 3 + }, + "181": { + "quality": 3 + }, + "182": { + "quality": 3 + }, + "184": { + "quality": 3 + }, + "186": { + "quality": 3 + }, + "187": { + "quality": 3 + }, + "188": { + "quality": 3 + }, + "189": { + "quality": 3 + }, + "190": { + "quality": 3 + }, + "191": { + "quality": 3 + }, + "192": { + "quality": 3 + }, + "194": { + "quality": 3 + }, + "197": { + "quality": 3 + }, + "199": { + "quality": 3 + }, + "201": { + "quality": 3 + }, + "202": { + "quality": 3 + }, + "203": { + "quality": 3 + }, + "204": { + "quality": 3 + }, + "205": { + "quality": 3 + }, + "206": { + "quality": 3 + }, + "207": { + "quality": 3 + }, + "208": { + "quality": 3 + }, + "209": { + "quality": 3 + }, + "210": { + "quality": 3 + }, + "211": { + "quality": 3 + }, + "213": { + "quality": 3 + }, + "214": { + "quality": 3 + }, + "217": { + "quality": 3 + }, + "218": { + "quality": 3 + }, + "219": { + "quality": 3 + }, + "220": { + "quality": 3 + }, + "221": { + "quality": 3 + }, + "222": { + "quality": 3 + }, + "224": { + "quality": 3 + }, + "226": { + "quality": 3 + }, + "227": { + "quality": 3 + }, + "228": { + "quality": 3 + }, + "229": { + "quality": 3 + }, + "230": { + "quality": 3 + }, + "231": { + "quality": 3 + }, + "232": { + "quality": 3 + }, + "234": { + "quality": 3 + } + } +} \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0001.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0001.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..beca898544175c712301c5a024c840eeb5a59d30 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0001.txt @@ -0,0 +1,11 @@ +సకలనీతిసమ్మతము

+ +మడికిసింగన

+ +సంపాదకులు :

+విద్యారత్న శ్రీ నిడుదవోలు వేంకటరావు

+డా|| పోణంగి శ్రీరామ అప్పారావు

+ +ప్రచురణ :

+ఆంధ్రప్రదేశ్ సాహిత్య అకాడమి

+కళాభవనం : హైదరాబాదు - 4

\ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0002.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0002.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e4b3307bf1e13a2c97d11a47bda28be75233f891 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0002.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +‘సకలనీతిసమ్మతము’ మడికి సింగనచే కూర్పబడిన సంకలన గ్రంథము. ఆంధ్రభాషలో ఇట్టి సంకలనగ్రంథములకు శ్రీకారము చుట్టినవాడు సింగనామాత్యుడు. ఇందు ఆయన తనకు పూర్వులైన ఆంధ్రకవుల గ్రంథములనుండి రాజనీతీపద్యముల చేర్చి కూర్చినాడు. ప్రాచీనాంధ్రవాఙ్మయచరిత్రకిది చాల ముఖ్యగ్రంథము. + +ఇట్టి ఉత్తమగ్రంథమును సుప్రసిద్ధ విద్వాంసులు కీ.శే. మానవల్లి రామకృష్ణ కవిగారు. 1923 లో సంపాదించి ప్రకటించిరి. ఆ తరువాత ఎవరును దీనిని పరిశీలింపలేదు. ఈ గ్రంథముసు మరల పరిశీలించి విశేషకృషిచేసి విపులపీఠికతో ముద్రణకు సిద్ధము చేసి యిచ్చిన పండితులు శ్రీ నిడుదవోలు వేంకటరావు గారికిని, డా. పి. యస్. ఆర్. అప్పారావు గారికిని ఆంధ్రప్రదేశ సాహిత్య అకాడమి పక్షమున కృతజ్ఞతలు తెలుపుకొనుచు, ఈ గ్రంథము ఆంధ్రావళి మోదము బడయగలదని ఆశించుచున్నాను. \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0003.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0003.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f2e1fee6b7f0b5e64fd02b12b7ba7a732879e34d --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0003.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +పీఠిక

+1. పరిచయము

+ప్రాచీనాంధ్రకవి మడికి సింగన రచించిన 'సకలనీతిసమ్మతము' అను నీగ్రంథము క్రీ. శ. 1923లో శ్రీమానవల్లి రామకృష్ణకవి మహోదయులచే విస్మృతకవుల కృతులలో పదవదిగా ప్రకటితమైనది. కవిగా రాసంవత్సరముననే దీనిని ముద్రించినను, వా రిప్పటి కరువదేండ్లక్రిందటనే ఈ గ్రంథము నెఱుగుదురు. క్రీ. శ. 1910లో వారు ప్రకటించిన 'ప్రబంధమణిభూషణము' పీఠికలో నీ గ్రంథమునుగూర్చి యిట్లు వ్రాసియున్నారు. + +"ఇట్టి సంచితకృతులు సంస్కృతమున విస్తారముగా గలవు. ఆంధ్రభాషలో నాకు లభించినంతవట్టు పరికింప నట్టికృతికర్తల మడికి సింగనయే ప్రథముఁడు, అతఁడు ప్రాచీనపంచతంత్రి, ప్రాచీనకామందకము, ముద్రామాత్యము, నీతిభూషణము, బదైననీతి, కుమారసంభవము, భారతము, మనుమంచిభట్టు నశ్వశాస్త్రము మొదలగు గ్రంథములలోని రాజనీతిపద్యముల నన్నియు నేఱి సకలనీతిసమ్మతమను గ్రంథమును గూర్చెను” (పుట 1). + +కవిగా రీసకలనీతిసమ్మతమును ప్రకటించుటయేగాక, యెనిమిది పుటలలో విశేషవిషయవిలసితమగు నొకయుపోద్ఘాతము వ్రాసియున్నారు. దాని మూలమున మన ప్రాచీనాంధ్రవాఙ్ఞ్మయచరిత్రలో నెన్నికావ్యములు నష్టమైనవో తెలియుటయేగాక, తెలుగుసాహిత్యమున నీనాటికి పరిశీలనలేని, శాస్త్రవాఙ్ఞ్మయమును గూర్చిన నూతనవిశేషములు తెలియుచున్నవి. ఇది చాల విలువగల గ్రంథమైనను, నీ నలభై ఏడేండ్లనుండి దీనిని కూలంకషముగా గాకపోయిన - అథవా అలవోకగానైన - విమర్శకులు పరిశీలింపలేదు. \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0004.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0004.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..34ee73b2533c80f67634ab45595f9aa61f72277a --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0004.txt @@ -0,0 +1,9 @@ +ఈ గ్రంథప్రశస్తిని గూర్చి- పునర్ముద్రణావశ్యకతను గూర్చి నేను మూడుపరియాయములు హెచ్చరించితిని. నేటి కిది ద్వితీయముగానేగాక , అద్వితీయముగా కూడ ముద్రణమైనందులకు ఎంతో సంతోషింపవలసియున్నది. + +ఈ గ్రంథమింతవఱకు అజ్ఞాతవాసము చేయుచున్నందున ప్రథమముగా గ్రంథమునుగూర్చి, గ్రంథస్థవిషయములనుగూర్చి తెలిసికొనుట యావశ్యకము గాన వానితో ప్రారంభించుచున్నాను. +2. గ్రంథరచనావిధానము

+శ్రీ కవిగారివ్రాతను బట్టి యిది సంకలనగ్రంథ మగుట స్పష్టము. + +సింగన తాను రచియించినది సంకలనగ్రంథమే యైనను, దీనిని “ప్రబంధ'మనియే వ్యవహరించియున్నాడు. ప్రబంధమువలె నిందు, కృత్యవతరణిక , షష్ఠ్యంతములు , ఆశ్వాసాద్యంతపద్యములు, గద్య గలవు. “నారద వసిష్ట పరాశరబాదరాయణ భృంగ్వాంగిరసగురు శుక్రమతానుసారంబై దేవ మానవ రాక్షసంబులగు నయశాస్త్రంబులు పరీక్షించి యంధ్రభాషాకోవిదులగు సుకవీంద్రరచితంబైన ముద్రామాత్య- పంచతంత్రీ- బద్దె భూపాల- చాణక్య- ధౌమ్య- విదుర- ధృతరాష్ట్ర- బలభద్ర- కామందక- గజాంకుశ- నీతిసార- నీతిభూషణ- క్షేమేంద్ర- భోజరాజవిభూషణ- పురుషార్థసార- భారత- రామాయణాది మహాకావ్యంబులు, పురాణేతిహాసంబులు, కందనామాత్యునీతితారావళి, లోకోక్తి - చాటుప్రబంధంబులయందును గల నీతివిశేషంబు లూహించి తత్తత్సారాంశంబు లయ్యైవిధంబుల వర్గసంగతంబుగా సకలనీతిసమ్మతం బనుపేర నొక్క +ప్రబంధంబు

+రచియింపుదునని ప్రబంధసారంబునకు ననుగుణంబుగా నేపురుషునిం బ్రార్థింతునో యని విత్కరించి" అని సింగన వ్రాయుటయే గాక గద్యయందు- \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0005.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0005.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8a6d86fc866709b9fa69daf4f868158c2e4252a2 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0005.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +“ఇది శ్రీ నరసింహప్రసాదలబ్ధకవితావిలాస భారద్వాజసగోత్రాయ్యలార్యపుత్ర సరసగుణధుర్య సింగనార్యప్రణీతంబైన సకలనీతిసమ్మతంబను 'ప్రబంధంబు' నందు...... ప్రథమాశ్వాసము” అని వ్రాయుట వలన సింగనదృష్టిలో నిది ప్రబంధమే. +3. సంకలనగ్రంథములు

+సింగన యిట్లు స్పష్టముగా ప్రబంధమని నిర్దేశించినను, ఇది సంకలనగ్రంథమే. సంకలనగ్రంథ మనగా కవి, తనకు పూర్వమందున్న కవుల కావ్యములనుండి వర్ణనాంశములుగాని శాస్త్రవిషయములుగాని సేకరించి, వానిని వర్గీకరించి, ఏకాకారమైన యొకకృతిగా సమకూర్చు సాహిత్యప్రక్రియ. సింగన తనకుముం దిట్టిగ్రంథరచన లేకపోవుటచేత, తాను సమకూర్పబోవు కృతి నిట్లు, బహుమనోహరముగా సమర్థించియున్నాడు— + +ఇ ట్లొకప్రణాళిక నిర్ణయించుకొని సింగన, తనకు పూర్వపుకృతుల నుండి పద్యములను సేకరించినాడు. కాని పద్యములన్నియు నితరకవులవే గదా. అందువలన వానిని వర్గీకరణము చేసి, వాని నొకదానితో నొకటి యనుసంధించునట్లు, తిరిగి యీ రీతిని చెప్పినాడు. \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0081.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0081.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f77dc09f5f00520e7c55aaf30feaa94c8f9f9be5 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0081.txt @@ -0,0 +1,6 @@ +ప్రథమముద్రణము

+ఉపోద్ఘాతము

+ +రాజ్యాంగములలో సకలవర్గంబుల వారును బరస్పరము ప్రవర్తింప వలసిన నీతిమార్గమును సకలగ్రంథసమ్మత మగునట్టిదిగా నేర్చి దీని సకలనీతిసమ్మత మనుపేర మడికి సింగన కూర్చె. ఇంచుఁ జేర్పనుద్దేశించిన నీతివర్గముల గ్రంథారంభముననే (17వ సంఖ్య గద్యమున) కవి వివరించె నందు "అధికాధమవిరోధభేదంబుసు" అనునంతకుఁ గల మూఁడాశ్వాసముల గ్రంథమె మనకు లభింపఁగా నిందు ముద్రింపఁగడంగితిమి. పైభాగము సహితము లభించునేని వాాఙ్మయమునకు నిక్కముగాఁ బెంపుగలుగును. ప్రతిజ్ఞాతవిషయములో రాజనీతిభాగము మూఁడాశ్వాసములనె ముగియుచుండుటవలనను దక్కినభాగములో లోకోక్తిసంగీతనాట్యవిషయమును బూజాప్రతిష్ఠాధ ప్రశంసలుసు గలవగుటచే నీగ్రంథమును మొదట వ్రాసికొనిన వారు దాని ససంబద్ధమని వదలి యుందురేమో. + +మడికి సింగన గోదావరిప్రాంతమున నుండు పెద్దమడికి నివాసియయ్యును నోరుగల్లున కుత్తరమున నుండు రామగిరి పట్టణమున కవీశ్వరుండగు కందనమంత్రి కాశ్రితుఁడై బహుగ్రంథముల రచించె. వానిలోఁ బద్మపురాణము, భాగవత దశమస్కంధము (ద్విపదకావ్యము), వాసిష్ఠరామాయణము మనకు లభించుచున్నవి. దశమస్కంధభాగము తంజాపురి పుస్తకభండారమున నాద్యంతములు లేక యొకమాతృక గలదు. తక్కినవి ముద్రితములైనవి. కందనమంత్రిపేర నీతితారావళియని యొకగ్రంథము సింగన రచియించినది నేటికిఁ గానరాదు. సింగన సకలనీతిసమ్మతమున దానిలోనుండి పెక్కుపద్యము లుదాహరించుకొనెను. మడికి సింగన యుండినకాలము పద్మపురాణరచనాకాలము తెలిసినందునఁ జిక్కులు లేక విస్పష్ట సుగుచున్నది. \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0082.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0082.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1a1d4646da7de135b4cdf16ac038f36ceb95c243 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0082.txt @@ -0,0 +1,6 @@ +

+అనఁగా శాలివాహన వర్షములు 1342 లకు సరియైన క్రీ.శ. 1420 సంవత్సరమునఁ బడ్మపురాణము రచింపబడియె. కవి తనగ్రంథరచనాకాలము చెప్పకున్నను గందనమంత్రియు నతని కాశ్రయులగు ముప్పడియుఁ డెలుంగురాయఁడును బ్రభుత్వము చేసిన కాలములు సులభముగా లభించుచున్నందున మడికి సింగన కాలము దుస్సాధ్యము గానేరదు. సకలనీతిసమ్మతమునఁ బద్మపురాణమునుండి పద్యములు (204 మొ) గ్రహింపఁబడినందున ఇది 1430 క్రీ. శ. ప్రాంతముల రచింపఁబడియుండును. ఈకాలముననే శ్రీనాథుఁడును, నిశ్శంక కొమ్మనయు (శివలీలావిలాసకర్త), గౌరన, అనంతుఁడు. జక్కన, మల్లన మొదలగు కవులు తమతమకృతులచేఁ బ్రఖ్యాతివడయుచుండిరి. సకలనీతిసమ్మతము దేవాంకిత మైనను గందనామాత్యుని భ్రాతయగు కేసనమంత్రి సబహుమానముగా నిందుఁ బేర్కొనబడియె. కంచన బ్రాహ్మణుఁడు, కాశ్యపగోత్రజుఁడు. కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులవారు కందనమంత్రి పూర్వజులలో నొక్కఁడగు గన్నమంత్రిని మార్కండేయపురాణకృతిపతియగు గన్నమంత్రిగా గ్రహించి ప్రమాదపరంపరతో భావనాసోపానములు గట్టెను. కందమంత్రిని, + +అని పద్మపురాణమున నష్టమాశ్వాసాంతమునఁ గవి సంబోధించెను. మారన మార్కండేయపురాణమున గన్నమంత్రి వంశావతారక్రమము వర్ణించుచు, + +అని గన్నమంత్రిఁ జతుర్థవంశజునిగాఁ బేర్కొనియె. కావున నీరెండువంశములవారును భిన్ను లగుట నిశ్చయము. కందనమంత్రి తాతలు కాకతీయగణపతియొద్ద సామంతులై యుండి గణపేశ్వరాదిస్థలముల దేవాలయప్రతిష్ఠలు సేసి ప్రఖ్యాతి గాంచిరి. మడికి సింగన తిక్కనసోమయాజి కుమారుఁడగు కొమ్మనమంత్రికి దౌహిత్రుని కుమారుఁడు. ఆదౌహిత్రుఁడగు నయ్యలమంత్రియు \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0083.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0083.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..66f88661a99990e19624c7b48948370522a75a32 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0083.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +ననపోతిరెడ్డికి మంత్రియై ప్రసిద్ధి కెక్కె. కావుననే మడికి సింగనకు రాజనీతిశాస్త్రముల దౌరంధర్యము గలిగెఁ గాబోలు. మడికి సింగన కాలము కనుసరించి చూచినయెడలఁ దిక్కన కాలము 1260 కంటెఁ బ్రాఁతపడదు. + +సకలనీతిసమ్మతమున సుద్దృతములగు పద్యముల కాకరగ్రంధనామము గవియే పేర్కొనియె. ఆంచు ముద్రామాత్యము. నీతిసారము, పంచతంత్రి, పురుషార్థసారము, నీతిభూషణము, కామందకము, నీతితారావళి, కుమారసంభవము, చారుచర్య, బదైననీతి, పద్మపురాణము, శాలిహోత్రము, భావతము మొదలగునవి గలవు. వీనిలో మొదటియేడుగ్రంథములు నష్టము లయ్యె. కుమారసంభవము నన్నెచోడకృతము, బద్దెననీతియు మేము ముద్రింపించి యుంటిమి. చారుచర్య శ్రీముక్త్యాల ప్రభువులచేఁ బ్రకటింపబడిది. శాలిహోత్రము పీఠికాపద్యములు గానరాక కొంతభాగము పెక్కుచోటుల ముద్రితమయ్యె. తక్కినవి సుప్రసిద్ధములు. ఈగ్రంథములన్నియు సింగనకంటెఁ (1420 క్రీ.శ.) బూర్వరచితములని స్పష్టము. + +శాలిహోత్ర మనునశ్వశాస్త్రమును మనుమంచిభటారకుఁ డనుకవి హయలక్షణవిలాస మనుపేరఁ దెనిగించెను. ఇయ్యది యెంతప్రాచీనమో యెఱుగుట కానుకూల్యము లేక పీఠికాపద్యము లెచ్చటను లభించినవి కావు. ఆది చాళుక్యకంపభూపతి కంకిత మీయఁబడియె. విద్యానగరపుఁ గంపభూపతి మడికి సింగన కాలమువాఁడు కావున మనుమంచిభట్టును నతని ప్రభువగు కంపరాజును తప్పక ప్రాచీనులే. + +ముద్రామాత్యము క్షేమేంద్రుఁ డను బిరుదము వహించిన లక్కాభ ట్టనుకవి రచించినట్లు తోచుచున్నది. క్షేమేంద్రకని క్రీ. శ. 1050 ప్రాంతముల నుండెఁ గావునం దద్బిరుదవహనముచే నితఁడు తత్పూర్వుఁ డగుటకు సాధ్యుఁడు కాఁడు. అతఁడు శూద్రకరాజచరిత్రమును శతపక్షిసంవాదమును రచించినట్లు లక్షణగ్రంథోదాహృతవద్యములవలనఁ దెలియుచున్నది. బాలబోధ మనియుఁ గవిసంజీవని యనియు సందిగ్ధనామములు గల యొక్కఛందోగ్రంథమున ముద్రామాత్య నీతిభూషణ పురుషార్ధసారములనుండి పద్యము లుదాహృతము లయ్యె. అందు ముద్రామాత్యములోని దని క్రిందిపద్యము గానఁబడుచున్నది. \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0084.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0084.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..88b5779689ff82d3fb00357b48538917f6361436 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0084.txt @@ -0,0 +1,6 @@ +ముద్రామాత్యము కేవలము నీతిగ్రంథము కాక ముద్రారాక్షసమువలె నొకరాజు ప్రాభవమును సంపాదించు మంత్రిశిఖామణి నీతిదౌరంధర్యమును వర్ణించుకావ్యమో యనుసందియము గలిగించుచున్నది. ఇందు రాజరాజవంశజు లగుచోళభూపతుల జయించిన చాళుక్యరాజులయో లేక చాళుక్యుల జయించిన కాకతీయులయో పరాక్రమము ప్రశంసింపఁబడిన ట్టుదాహృతపద్యములవలన నూహింపదగియున్నది. + +ఇవి కథాభాగములో పద్యములట్లు గాన్పించును గాని కేవలము నీతివిచారములు గావు. + +నీతిసారమును మొదటికాకతీయరుద్రదేవుఁడు రచించినట్లు ప్రాచీనపద్యోదాహరణములు గలవు. ఉషాపరిణయ మనుసంస్కృతనాటకము రుద్రదేవకృత మని యొకటి గలదు కాని యక్కవి కాకతీయుఁడా యనుట విశదము కాదయ్యె. సంస్కృతభాషలోఁ గామందకనీతిసారము, శుక్రనీతిసారము అని ప్రసిద్ధములుగా రెండు నిబంధనములు గలవు. సింగన యుదాహరించిన నీతిసారపద్యములకు మూల మారెంటను గానరాదు. బార్హస్పత్యనీతిసార మని మూఁడువేలశ్లోకములలో నొకటి యుండినట్లు వైశంపాయనకృతివ్యాఖ్యాతయు యామళాష్టకతంత్రకారుఁడుసు బేర్కొనుచున్నందునను వీరమిత్రోదయాదిగ్రంథములలోని బృహస్పతిమతనీతియె మననీతిసారపద్యములఁ గానవచ్చుచున్నందున రుద్రదేవుఁడు బార్హస్పత్యనీతిసారమునె తెనిఁగించె నని సందేహము గలుగుచున్నది. +

\ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0085.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0085.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..77ebd067cb600b0e96be7a9a18cbd9bbe7c66288 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0085.txt @@ -0,0 +1,8 @@ +సకలనీతిసమ్మతమునఁ బంచతంత్రిపేర నుడివిన గ్రంథము లభింపదయ్యె. కర్తపేరు నెఱుంగ సాధ్యము గాదు. ఈ కవి లభించుచున్నపంచతంత్రములకర్తలకంటెఁ బ్రౌఢుఁడని వెంకటనాథాదులపద్యముల బోల్చి చూచిన నెఱుంగవచ్చును. + +నీతిభూషణమును నాంధ్రభోజుఁ డనుకవి రచించిన ట్లొకలక్షణగ్రంథమునఁ గలదు కాని యతఁ డెవ్వఁ డని గుర్తింప వీలుకాదు. బాలబోధలక్షణమున దీనిలోనుండి పెక్కుపద్యము లుదాహృతము లయ్యె. అందు. + + +అని మొదలగు పద్యములు గలవు. నీతిభూషణమునకు సంసృతమున మూల మేదో యిప్పటికి తెలియరాదు. + +పురుషార్థసారము గణపతికి రుద్రదేవికిని మంత్రి యగు శివదేవయ్యచే రచిత మని “శివదేవయ్య పురుషార్థసారములో” నము నుదాహరణమువలన నూహింపఁదగియున్నది. అతఁడు పురుషార్థసారము గాక "శివదేవధీమణీ” యని మకుటము గలయొకశతకమును గూడ రచించినట్లు తోచుచున్నది. బాలబోధమునను లక్షణశిరోమణిలోను బురుషార్ధసారశివదేవశతకపద్యములు పెక్కు లుదాహృతము లయ్యె. శతకములో నుండి— \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0086.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0086.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6b8fdfa519cc0c8f68b62fe4bda15cf767e0f96b --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0086.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +అనుపద్యములును, సకలనీతిసమ్మతమున నుదాహృతము లగు 144, 179, సంఖ్య గల పద్యములు పురుషార్థసారమునుండియు బాలబోధమునఁ దత్కర్త యుదాహరించె. + +కామందకము సంస్కృతముననుండి కొండ్రాజు వేంకటాద్రి నరేంద్రున కంకితముగా నెనిమిదాశ్వాసములు 1584 క్రీ. శ. వేంకటరామకృష్ణకవులు తెనిఁగించినది గలదు. మడికి సింగన తత్పూర్వుఁ డగుటచే నందు మనపద్యములు గానరాకుండుట యచ్చెరువు కాదు. కామందకము కౌటిల్యునియర్థశాస్త్రములోని సారము గలది. దానికి సంస్కృతభాషలో మూఁడువ్యాఖ్యలు గలిగియు నందుఁ గొన్నిస్థలములు క్లిష్టముగా నుండును. అది శాస్త్రగ్రంథమువలెఁ గాక మనోహరకావ్యమువలెఁ బ్రసన్నగంభీరమై యున్నది. సింగన యుదాహరించినకామందక మెవ్వరియనువాదమో కాని యడి ప్రౌఢమై సందిగ్ధస్థలములఁ జక్కఁగా వివరించునదియై యున్నది. తరువాతి కామందకము పెక్కుచోట్ల నీరసమై శాస్త్రవిరుద్ధ మగుటయుఁ గాక కవితయు శిథిలబంధయై వృత్తజాతిసమాహరణమున గవికిఁ బ్రజ్ఞాదారిద్ర్యము దోపించును. సకలనీతిసమ్మతములోని 286 వ పద్యమునకు రెండవకామందకమున— + +ఈవర్ణనము రాజు లాత్మరక్షణార్థము తమదేవులయిండ్లకుఁ బోక వారినే తమవాసగృహములకుఁ దెప్పించుటయె నీతి యను నుపదేశసందర్భమున నున్నది. ప్రధానాంశము మఱచి కవి రాజభోగము వర్ణించె. 257 వ పద్యమునకు రెండవకామందకమున— \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0087.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0087.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d85aa37b61d1b464edbc563caf2c5ed04bf86c03 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0087.txt @@ -0,0 +1,6 @@ +ప్రాఁతకామందకమున "లలిఁ జకోరములకన్నులు విరాగము లగు" ననుచోట “చకోరస్య విరజ్యేతే నయనే" యనుటకు రెండవకవి మరాళస్య యని పఠించుకొనియె. + +287వ పద్యమునకు సరిగా రెండవకామందకమున— + + +అని చెప్పుటలో భద్రసేనుఁడు తనబావమఱఁదిచేఁ జంపఁబడె ననియు, కరాళాంజనము పూసిన యద్దమును, అందెయు, మొలనూలును బ్రయోగించి క్రమముగా జారూప్య వైరూప్య సౌవీరరాజులఁ దమతమభార్యలు చంపిరని రాజులకు దేవీగృహగమనము కవి నిషేధించుచున్నాడు. ప్రాచీనకామందకమున భద్రసేనుఁడు \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0088.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0088.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f7527ba7edaf432949bb40061a6cc51f24e850ef --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0088.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +తనతోఁబుట్టుచేఁ జచ్చినట్టును వైరూప్యునకు మాఱు వైరంత్యుఁ డనియు నున్నది. మూలమున— + +అని వైరూప్యమునకు మాఱు వైరంత్యమనియు కొన్ని ప్రతులఁ బాఠము గలదు. కౌటిలీయమున "దేవీగృహే లీనో హి భ్రాతా భద్రసేనం జఘాన। మాతు శయ్యాంతర్గతశ్చ పుత్రః కారూశమ్। లాజా న్మధునేతి విషేణ పర్యస్య దేవీ కాశిరాజమ్। విషదిగ్ధేన నూపురేణ వైరంత్యం। మేఖలామణినా సౌవీరం, జాలూధమాదర్శేన వేణ్యాగూఢం శస్త్రం కృత్వాదేవీ విదూరథం జఘాన॥” +అని యున్నది. బాణుని హర్షచరితమున స్త్రీలయందు నమ్మిక దోషజనకం బని "స్త్రీ విశ్వాసిన శ్చ మహాదేవీగృహగూఢభిత్తిభాగ్భ్రాతా భద్రసేనస్యాభవన్మృత్యవే కాళింగస్య వీరసేనః మాతృశయనీయతూలికాతలనిషణ్ణశ్చ తనయో౽ న్యం తనయమభిషేక్తుకామస్య దధ్రస్య కరూశాధిపతే రభవన్మృత్యవే। మధుమోదితం మధురక సంలిప్తైర్లాజైః సుప్రభా పుత్రరాజ్యార్థం మహాసేనం కాశిరాజం జఘాన। వ్యాజజనితకందర్పదర్పా చ దర్పణేన క్షురధారాపర్యంతే నాయోధ్యాధిపతిం పరంతపం రత్నవతీ జారూథమ్। యోగపరాగవిషవర్షిణా చ మణినూపురేణ వల్లభా సపత్నీరుషా వైరంత్యం రంతిదేవమ్। వేణీనిగూఢే స శస్త్రేణ బిందుమతీ వృష్ణిం విదూరథమ్। రసదిగ్ధ మధ్యేన చ మేఖలామణినా హంసవతీ సౌవీరం వీరసేనమ్॥" అని పలుకారణంబుల మగలఁ జంపిన వీరస్త్రీలప్రశంస చేయఁబడియె. ఇంకను శోధింపఁ గళింగరా జగు భద్రసేనుఁడు మహాదేవీగృహమున లోగోడలో దాఁచుకొని యున్న తనయన్నచేతనే చచ్చెనఁట. కాశిరాజగు మహాసేనునిభార్య +సుప్రభ తనకొడుకునకు రాజ్య మిప్పించఁగోరి మగనిఁ జంపించెనఁట. సుప్రభకంటెఁ గైకేయి ఋజుహృదయగదా! రత్నవతి మదవిభ్రమవిషంబున నయోధ్యాపతి యగు పరంతపు (నన్యస్త్రీసక్తు) మదనలీలావిలాసముతో నద్దము విసరివైచి చంపెనఁట! సవతిసౌభాగ్యము నోర్వజాలక సునందన వైరంత్యనగ \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0089.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0089.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b9730716aec712595477e213ec76a64d4f4d33e8 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0089.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +రాధీశుఁ డగురంతిదేవునిపై విషముక్రక్కునందియ విసరివైచి సవతిపై బగదీర్చుకొనియెనఁట. విదూరథరా జగు వృష్టిభార్య బిందుమతి మగని వాక్పారుష్యము సహింపఁజాలక జడలో శస్త్రిక దాఁచి యుంచి సురతాంతపరివశుఁడై విస్రంభముతో తనయురంబున వారిలియున్నతనిఁ జంపివైచెనఁట! ప్రాఁతకామందకమున "కెరలి శత్రులపయిఁ బ్రయోగింపవలయు" నని శత్రురాజులలో భేదము పుట్టింప దుష్టస్త్రీ విషకన్యాప్రయోగమును సమర్థించెను. + +ఇట్లు సకలనీతిసమ్మతమునఁ గామందకపద్యముల నెల్ల మూలముతోఁ బరీక్షింపఁ దత్కవి వస్తువిచారము చక్కఁగాఁ జేసి వివరణప్రాయముగాఁ దెనిఁగించె నని తేలుచున్నది. + +కవితారచనలో నీతిసార పురుషార్థసారములు చాలఁబ్రౌఢములైనవి. తరువాతఁ బంచతంత్రీ ముద్రామాత్య కామందకములను గ్రమముగాఁ జెప్పవచ్చును. పురుషార్థసారములో భావములు వక్రోక్తిచతురములై హృదయంగమము లగుచున్నవి. తుల్యప్రదేశములఁ బోల్చిచూడ నీప్రాచీనపద్యములకుఁ దరువాతికవుల పద్యరచన తీసిపోయి వస్తునిష్కృష్టియు, రసభావసమగ్రతము, నిమిడికయు ననుటలో న్యూనత్వము చెందుచున్నది. +అర్థశాస్త్రప్రశంస

+నాలుగుపవేదములలో నొక్కటి యగునర్థవేదము మానవునియర్థసంపాదసరక్షణక్రమముల నుపదేశించును. అది యర్థసంపాదనమున సకలరసవాదధాతువాదక్రియలును, వార్త యనుపేరఁ బరఁగు కృషి, పాశుపాల్య, వాణిజ్యధర్మములును; అర్థరక్షణక్రమమున ధర్మన్యాయపరిపాలనంబును దండనీతియుఁ గలసి యర్థశాస్త్రం బనఁ బ్రఖ్యాతి గాంచె ఇట్టి శాస్త్రము లోకవ్యవహారవిద్యాసర్వస్వమును గ్రహించుటచే నం దేకదేశముగా రాజనీతి యనుపేర రాజ్యరక్షణక్రమము మాత్రము విశదీకరించునది యర్థశాస్త్ర మని బుధులు వ్యవహరింతురు. ఇందుఁ జాణక్యుని షట్సహస్రి యను కౌటిలీయార్థశాస్త్రము ప్రమాణగ్రంథముగాఁ బరిగణింపఁబడుచున్నది. దీనిలో ధర్మస్థీయ మను వ్యవహారకాండమును మను నారద పరాశర యాజ్ఞవల్క్యాదులు విస్తరించియున్నందున నదియు "రాజనీతినుండి తొలఁగింపఁబడి కేవలము రాజరక్షణము, దుర్గాదిస్థానవిధానము, మంత్రి \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0090.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0090.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9ddc894bb67d66360c4357805a7ca1051fbfcbcc --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0090.txt @@ -0,0 +1,6 @@ +పరివారలక్షణము. మంత్రాంగప్రకరణము, శత్రురాజులయెడ నుపాయపరికల్పము. యుద్ధాంగసమాహరణము, యుద్ధక్రమము కలసి యర్థశాస్త్రంబు సంక్షేపరూపంబు సెందె. నేఁటికాలమున నిందును గొన్నిభాగములు — ఆత్మరక్షణక్రమము, యుద్దాంగహరణము, యుద్ధక్రమము, మొదలగునవి పరిత్యజించి ప్రజాసంఘవిధానమును, ప్రజాధికారనిర్ణయమును, వార్తావర్ధకసంధివిగ్రహస్వరూపంబును, విజితరాష్ట్రపరిపాలనక్రమమును సర్వాధికారిబలనిర్ణయవిధానము నాదిగా విస్తరింపవలసియున్నది. + +ఇప్పుడు లభించు నర్థశాస్త్రగ్రంథములలోఁ గౌటిలీయము శ్రేష్ఠ మైనది. దానిపై బౌద్ధభిక్షవు ప్రభావతియు, మానవమిశ్రయజ్వయు, శంకరాచార్యులును, భట్టస్వామియు రచించిన వ్యాఖ్యలు కొన్ని కొన్ని భాగములకే లభించుచున్నవి. భట్టస్వామివ్యాఖ్యకుఁ గేరళభాషానువాదము చాలభాగమునకుఁ గలదు. వీని నన్నిటిఁ గ్రోడీకరించి వ్యాఖ్యాసారముతోఁ గౌటిలీయమును దెనిఁగించుచున్నారము. అందుఁ దచ్ఛాస్త్ర సంబంధముగాఁ జాల లిఖింపఁదలఁచియున్నందున నిం దర్థశాస్త్రవిషయము విస్తరింప నలవి కాదు. +గ్రంథపరిశోధనము

+మేము కొన్ని సంవత్సరములకుఁ బూర్వము నైజాము రాజ్యమున వనపర్తిసంస్థానమున నున్నకాలమున సమీపమున నుండు నమరచింత యను రాజాస్థానమునకుఁ గార్యాంతరమునఁ బోయియున్న కాలమునఁ దత్సంస్థానాధీశ్వరులగు +శ్రీమంతు రాజాముక్కర సీతారామ భూపాల బహద్దరువారు మాయందు దయచేసి బద్దెన నీతిశాస్త్రముక్తావళియు సకలనీతిసమ్మతమును లిఖింపఁబడియుండు కాగితపుసంపుటమును ముద్రణార్థ మొసంగిరి. అప్పటికి నీతిశాస్త్రముక్తావళి మూలభాగము ముద్రింపఁబడియుండుటచేఁ బీఠికలో శ్రీమంతులవారి సహాయము నభినందించుచుఁ బాఠభేదములమాత్రము సూచించితిమి. సకలనీతిసమ్మతము లేఖకదోషసహస్రపరిపూరిత మగుటచే నాదర్శాంతరముకొఱకుఁ జిరకాలము ప్రతీక్షించియు లభింపమింజేసి తుద కున్నదాని సవరించి ప్రచురించుటయె మే లని తలంచియు మనోరథసహస్రమాత్రవిజృంభితుల మగు మాకుఁ గార్యసాఫల్యము గానరాక కొంతకాలము చెల్లిన నాంధ్రపత్రికాధీశ్వరులు బ్రహ్మశ్రీ శ్రీయుత కాశీనాథుని నాగేశ్వరరావు \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0091.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0091.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..09601df1ac293e2b8898c3091a6430ba4fa9485a --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0091.txt @@ -0,0 +1 @@ +పంతులవారు దేశమాతృసేవయు భాషాసేవయునే జన్మజీవితఫలముగాఁ బని సేయువారు గావున నీగ్రంథప్రాచుర్యమునకు మమ్ముఁ ప్రేరేపించి తగినసహాయసంపత్తిని గలిగించినందున దీని నిప్పటికిఁ బ్రకటింపఁగలిగితిమి. ఇందు యథాశక్తి సవరించియు నింకను దోషసహస్రములు గలవు. ప్రాచీనగ్రంథపరిశోధనసంస్కారగ్రంథ మించుక పడసియు ననేకప్రఘట్టముల లేఖకదోషములఁ దృప్తిగా సవరింపఁజాలక యున్నదియున్నట్టుగా ముద్రించితిమి. ఎట్లో నూతనకవిత చెప్పుట సులభము కాని వరకవిహృదయము గుర్తించి శాస్త్రవిషయమున నతనిపలుకుల నూహించి తెచ్చుట దుర్ఘట మనుట విజ్ఞు లెఱింగిన విషయమేకదా! ఆదర్శాంతరము లఖించునేని భాషకుఁ బరమోపకార మగు నని యెల్లరును యథాశక్తి గ్రంథాన్వేషణము సేయుదురని ప్రార్థనముతో విరమించుచున్నారము. \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0095.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0095.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..09531655b774c121e1e5f5cc82e90191fa49dd10 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0095.txt @@ -0,0 +1 @@ +జ్ఞాపిక : ఎంత ప్రయత్నించినను ముద్రాదోషములు తప్పలేదు. గ్రంథము చివర సూచించిన మార్పులు, చేర్పులు ముందుగా సరిచేసుకొని, పిమ్మట గ్రంథమును జదువ ప్రార్థన. \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0096.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0096.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..61354b67d4f735035f6ae3d742ac1f9462c4b8a0 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0096.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +సకలనీతిసమ్మతము

+ప్రథమాశ్వాసము

\ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0101.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0101.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5163ee74e973e5b935995c14f7f5210037d689b0 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0101.txt @@ -0,0 +1 @@ +నీతిశాస్త్రప్రశంస

\ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0110.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0110.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8f6d4e33ac20d65ae0eb6e94b1f4ea011a71f5e6 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0110.txt @@ -0,0 +1,49 @@ +ఆ. తడవుఁ బెంప నేర్చి తమకాలముల వృక్ష +ములును బశువులు ఫలములును బాలు +నొసఁగునట్ల రాజు పొసగంగఁ బ్రోవఁ +బ్రజయుఁ బిదపఁ బతికి ఫలము లిచ్చు. 109 + +క. జనపతికిఁ బ్రజాపాలన +మున సద్గతి గలుగు నర్థమును నగుఁ దత్పీ +డనమున ధర్మక్షయమును +ధనహానియు నపజయంబుఁ దగ సిద్ధించున్. 110 + +ఉ. కావునఁ గాపులొక్కటికిఁ గాఁ గలహించిన వక్రశీలురై +చేవిరులం గృషిక్రియలు సేయక తక్కిన నెన్ను పన్నుకున్ +గా వడిఁ బోరిన న్మనవికాల మెఱుంగక చెప్పిరేనియున్ +భూవరు లెగ్గుగాఁ గొనక బుద్ధివిధిం జను విత్తు రాత్ములై. 111 + +ఆ. బంధుహీనతకును బరమబాంధవమును +నేత్రహీనులకును నేత్రములును +గన్న తల్లిదండ్రు లన్నను రాజులె +కాక ప్రజల కొరులు గలరె యుర్వి. 112 + +క. సాధింపఁ గడిఁది శత్రుల +సాధించిన బలిమి వృథ నిజక్షితిజనులన్ +బాధించకంటకులఁ బతి +శోధింపనినాఁడు నన్నెచోడనరేంద్రా. 113 + +క. జనపతి తనప్రజభారము +తనముఖమున నడపికొనక తక్కినఁ బొలియున్ +దిని చెఱుతు రతనిసొమ్మున్ +జనువారును బ్రజ నరేంద్ర చతురాననుఁడా. 114 + +గీ. చాలఁ దస్కరాదిసాహసకర్ముల +బాధఁ బొరయకుండఁ బ్రజల నెల్లఁ +గావఁ బ్రోవ నృపుల కాక వారలకును +దలఁచిచూడ నొరులు గలరె యుర్వి. 115 + +క. లోకంబులకును మే లగు +భూకాంతుఁడు మిగులవృద్ధిఁ బొందుచునుండన్ +లోకంబునకు గీ డగు +భూకాంతుఁడు మిగులఁగీడు పొందుచునుండన్. 116 + +ఆ. ఉర్విప్రజలఁ బీడలొనరించెనేనియు +వారిభూరిశోకవహ్నిఁ దగిలి +రాజు సిరియుఁ గులముఁ బ్రాణంబు నొక్కట +నీఱుచేసి కాని నేర దధిప. 117 + +ఆ. పరులవలన గాసి పడకుండఁ దనప్రజఁ +బూని యరసి ప్రోవలేని రాజు +రాజు గాఁడు వాఁడు రాజరూపంబున +జగతిఁ బుట్టినట్టి జముఁడు గాని. 118 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0111.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0111.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..22d9995b98949d188099c5ec8f7aaaad89b55627 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0111.txt @@ -0,0 +1,44 @@ +ఆ. పగఱవలనిబాధ పడకుండ రక్షించు +రాజు లేని చోట మనుజు లోజ లేక +పొలసిపోదు రబ్ధిపూరంబులోపల +నావికుండు లేని నావపగిది. 119 + +చ. బలియుఁడు నీతిమార్గపరిపాలుఁడు భూపతి గాకయుండినన్ +దలపఁగఁ గర్ణధారరహితం బగునావయుఁ బోలె నుండు ని +య్యిలఁ బ్రజ గాన నట్టి ధరణీశుఁడు పెన్నిధి భిన్నమై నయ +క్కలమునుబోలె వేగమె తెగన్ విడువందగు నెన్నిభంగులన్. 120 + +క. పాడి గలపతి వసుంధర +వేడుకఁ బరభూమిప్రజయు వెలయఁగనెక్కున్ +బాడి చెడ నడుచుపతి ధర +పాడుగఁ జెడిపోవుఁ బ్రాఁతప్రజయైన వడిన్. 121 + +ఆ. పచ్చ లాయకట్లఁ బఱిబోవు నారంభ +మడవిగలయు సుత్తె కడగఁబొలము +పంటమీఁద నరులపైడెత్త గఱవగుఁ +బ్రజలచేటు భూమి పాడుసేయు. 122 + +క. ప్రజఁ జెఱచి కూడఁబెట్టిన +నిజధన మది వలయు వ్యయము నిచ్చలుఁజేయన్ +బ్రజయును ధనమును బొలిసిన +భుజబలమున నిలువఁదలమె భూపతికెందున్. 123 + +క. న్యాయపుటరి తలపూవులు +గోయుట నట లెస్స తగదు కువలయపతి క +న్యాయ మరి మ్రాను వొడిచినఁ +గాయలు వెసఁ గోయునట్టి కరణి దలంపన్. 124 + +ఆ. ప్రజ నజంబుఁబోలెఁ బట్టి విత్తమునకై +తగిలి చంపెనేని దానఁదృప్తి +యణఁగ దొక్క మాటి కగుఁగాని ధారుణీ +శునకు మఱియు వలయుననిన లేదు. 125 + +క. విను గోపాలనిక్రియఁ గాఁ +పనుధేనువుచేత విత్త మనుదుగ్ధంబుల్ +గొనవలయు నిత్య మొయ్యొ +య్యన ఫలరోషాధికముల నవనీశునకున్. 126 + +క. రాజులకు బలము విద్యయు +నాజులరిపు గెల్వఁగాక యపరాధుల న +వ్యాజమునఁ బ్రజలఁ జంపఁగ +యోజించెనె బ్రహ్మరాజు నొండనఁ దలమే. 127 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0112.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0112.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fbedb8585888fd6faeb5bf1c235b6c9fb5b167ca --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0112.txt @@ -0,0 +1,49 @@ +క. ఇది దేశంబిది కాలం +బిది యాయం బిది వ్యయంబు నిదియు సుహృత్సం +పదశక్తి యని విచారము +వదలదు మతి పతి కుఠారవైరోచనుఁడా. 128 + +క. ఆయంబు వ్యము నొడిచు +శ్రీయగు సమమైన దళము సెడకుండు వ్యయం +బాయమున కధికమైనను +బాయదు పేదఱిమి సార్వభౌమున కైనన్. 129 + +క. వ్యవసాయముకొలఁదియు దే +శవిధిముఁ గాలంబుఁ బూర్వసంచిత మగు సొ +మ్ము విచారింపక యుబ్బునఁ +దివిరి వ్యయము సేయు నరుఁడు దీనతఁ బొందున్. 130 + +ఆ. తనకు నాయమైన ధనములో నాలవ +భాగ మొండె మూఁడుపాళ్ల పాల +నొండె నర్థమైన నుచితంబు గాన మి +క్కిలివ్యయంబు సేయవలవ దధిప. 131 + +క. గోష్ఠాగారసురక్షా +నిష్ఠితుఁడై చూడవలయు నృపతి కది మహా +శ్రేష్ఠం బగునాయము నగ +రిష్ఠం బగువ్యయము నాచరింపగవలయున్. 132 + +క. మండలమున నియతాయతి +భండారము సేయవలయుఁ బతిప్రియమునకున్ +దండాయము మొదలుగఁగల +యొండాయము లోలి వెదకుచుండఁగవలయున్. 133 + +క. పోరానిచోట భాండా +గారము దెఱచునది గాని కలవ్యయమునకున్ +ధారుణిలోఁ గుశలుండై +యారఁగ వెలివెలిన వలయు నాయతి సేయన్. 134 + +క. తగనివ్యయం బొకకానియుఁ +దగ దెప్పుడుఁ జేయఁ బతికిఁ దగినవ్యయంబున్ +దగ దాయమునకు నగ్గల +ముగఁ జేయమి యదియ రక్ష ముఖ్యంబునకున్. 135 + +ఆ. అనుదినంబు గలుగు నర్థంబునం దొక +నియతిఁ గొంత గూర్చి నేర్పు దనర +చీమ ధనము వ్యయము సేయక యంతయుఁ +బాఱుఁ జల్లు నృపతి బ్రతుకునోటు. 136 + +క. తనభూమి నొయ్యనొయ్యన +జనపతి యొకకొలఁదితో రసాయనభాతిన్ +జను నుభవింప ననిశము +విను మది కడు మీఱెనేని విషమగుఁ బిదపన్. 137 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0114.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0114.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..341ffc439bc8c7f7b725c6d225403f884c686eca --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0114.txt @@ -0,0 +1,40 @@ +క. జనపతి యాత్మాయత్తుఁడు +నొనరఁ బరాయత్తపతియు నుభయాయత్తుం +డును గలరు వీరిలోపలఁ +దనరఁ బరాయత్తుఁ డధమతామసుఁ డరయన్. 146 + +క. మనుజాధిపతియు మంత్రియుఁ +దనరఁగ రాష్ట్రంబు దుర్గధనబలమిత్రుల్ +మునుకొను రాజ్యాంగంబులు +నొనరఁగఁ బటుసత్వబుద్ధియుక్తంబగుచున్. 147 + +క. మతిశస్త్రము ప్రకృతులు మే +నతిశయధర్మంబు ప్రాణ మతిదృఢతరసం +కృతి జోడు చరులు కన్నులు +చతురుండగు దూత మోము జననాథునకున్. 148 + +క. స్వామియు మంత్రియు దుర్గ +స్తోమము రాష్ట్రంబు ధనము సుహృదులు బలమున్ +గా మహి సప్తాంగంబులు +నేమఱక యొనర్పవలయు నిందుల రక్షల్. 149 + +శా. ఉత్సాహప్రభుమంత్రశక్తుల నజేయుండై పరిక్షీణసం +ధత్సావ్యగ్రుఁడు గాక విగ్రహముచో దేశంబు గాలంబు సం +పత్సామగ్ర్యముఁ జూచి కార్యము దెసన్ బ్రారంభియై భూప్రజన్ +వాత్సుల్యార్ద్రమనస్కుఁ డైన పతి శశ్వచ్ఛ్రీసమేతుం డగున్. 150 + +క. గతదోషుఁడు గుణవంతుఁడు +కృతవిద్యుఁడు శక్తియుతుఁడు గీర్వాణసమో +న్తచరితుఁ డాత్మరక్షా +రతుఁడగు పతి యనుభవించు రాజ్యసుఖంబుల్. 151 + +సీ. శస్త్రాదిగతియుద్ధసముదితప్రజ్ఞయు +ఘనధృతిదాక్ష్యప్రగల్భతలును +దారుణయుక్తి యుత్సాహంబు నూర్జిత +దార్ఢ్యమానక్లేశధైర్యమహిమ +సుభగప్రభావంబు శుచితయు మైత్రియుఁ +ద్యాగసత్యములుఁ గృతజ్ఞతయును +నున్నతవంశంబు నుచితశీలతయును +దమమును శమమును ధర్మరతియు +గీ. దయయు సత్యార్జవములు మార్దవము ననఁగ +నాదిగాఁ గల పరమకల్యాణగుణము \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0115.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0115.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5af8ecb858b9bba8158942532e7c2392e476bac7 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0115.txt @@ -0,0 +1,43 @@ +లొప్ప నొప్పగు భూనాథుకొప్పితంబు +లక్ష్యమైయుండు లక్ష్మీకటాక్షములకు. 153 + +చ. పరిగతసర్వశాస్త్రుఁడయి భాసురశాస్త్రపథానుసారియై +యరయ వినీతిసమ్మతనిజాత్మకుఁడై గతదండనీతిమైఁ +బరఁగు నిజప్రజానియమబంధురుఁ డైన మహీశుసంపదల్ +శరనిధిఁ బొందు పెన్నదులచాడ్పునఁ గ్రమ్మఱనేర వెన్నఁడున్. 154 + +సీ. వాగ్మి ప్రగల్భుఁ డవంచితస్మృతియు +నుదగ్రుండు నుగ్రబలాధికుండు +దండనయక్రియాదక్షుండు కృతవిద్యుఁ +డధికనృవర్గుండు నమితబుద్ధి +ఆహితాభియోగప్రహసనుండు +సర్వదుష్టప్రతీకారవిచక్షణుండు +శత్రురంధ్రానువీక్షణకళానిపుణుండు +సంధివిగ్రహతత్త్వసారవేది +గీ. గూఢమంత్రప్రచారుండు రూఢదేశ +కాలభేదకుఁ డర్థసంగ్రహవిదుండు +నుచితపాత్రజ్ఞుఁడును వినియోగరతుఁడు +నైన భూపతి యాత్మగుణాకరుండు. 155 + +మ. భయలోభానృతమత్సరత్వములు కోపం బీర్ష్యయుం ద్రోహమ +ప్రియమున్ జాపలమున్ బరాపకృతి యుద్రేకంబున్ జాడ్య మా +స్థయుఁ బైశున్యములున్ దొఱంగి ప్రియవాక్సంపన్నుఁడై వృద్ధసే +వయునుం గల్గినవాఁడు దాను నరదేవప్రాప్తి కర్హుం డగున్. 156 + +సీ. విన నిచ్చగించుట వేడ్కతో వినుటయుఁ +బన్ను గా విన్నవి పట్టుటయును +దగఁ బట్టునని ధ్రువంబుగ నిల్చుటయు +నర్థసమితిసాధ్యాసాధనముల యెఱుక +అర్థవిజ్ఞానసమర్థమహాద్యోగ +రతియు నయుక్తవిరక్తియునుఁ +గార్యస్వరూపంబు కడఁకతోఁ గైకొంట +యివి బుద్ధిగుణములై యెందుఁ దనరు +ఆ. విహితకోపశౌర్యవీతజాడ్యము శీఘ్ర +కారితలు దలంపఁగా ధరిత్రి +నొప్పుగలిగినట్టి యుత్సాహ మీగుణా +యత్తుఁ డైనవాఁడె యవనివిభుఁడు. 157 + +సీ. గురువులఁ బ్రణమితవరభక్తియుక్తుల +సద్భావచేష్టల సజ్జనులను +సుకృతకర్మంబుల సురల భూసురులను +మృదులమనోవృత్తి మిత్రజనుల \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0116.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0116.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e2201326147f14fdde093fba36e7cdf310047804 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0116.txt @@ -0,0 +1,43 @@ +బాంధవజనుల సంభ్రమచేష్టితంబులఁ +గామినీజనములఁ బ్రేమములను +దాసజనంబులఁ దగుప్రసాదంబుల +నితరుల దాక్షిణ్యచతురవృత్తి +గీ. నాత్మవశ్యులఁ గావించి యన్యకర్మ +నిందసేయక సత్కర్మనిష్ఠుఁ డగుచుఁ +జారుకారుణికత్వము సర్వలోక +మధురవాక్యము గలవాఁడు మనుజవిభుఁడు. 158 + +క. గురులను గులవృద్ధుల భూ +సురుల ననాథులను బుధులఁ జుట్టంబుల నా +తురులను దీనులఁ గరుణా +పరుఁడై రక్షింపవలయుఁ బార్థివుఁ డర్థిన్. 159 + +క. కలిమియె చూపుచు నొరులకు +ఫలియింపని రాజసంబు పని యేమిటి కీ +యిల కేలబూచిరాజన +మలవడఁ గొఱమాలినట్ల యౌభళకందా. 160 + +క. పుడమిపతు లర్థు లర్థం +బడిగిన నది నృపులు కయ్య మడిగినఁ గడుఁ గీ +డ్వడి భయభీతులు శరణం +బడిగిన నిచ్చుటయె ధర్మ మనిరి మునీంద్రుల్. 161 + +క. ఎంతెంత గలుగురాష్ట్రం +బంతంతియ రాడు పెద్ద యగుఁ గావున దే +శాంతరము లొత్తికొనుట ని +తాంతము ధర్మంబు గాదె ధరణీశులకున్. 162 + +క. దురమున మలరక యునికియుఁ +బరఁగఁగ ధర్మమున బ్రజలఁ బాలించుటయున్ +ధరణీసురశుశ్రూషయుఁ +బరమశ్రేయస్కరములు పార్థివుల కిలన్. 163 + +క. క్షితిపతిగేహ మభేద్యో +న్నతిమత్ప్రాకారయుతము నానాశస్త్రా +ద్యతకలశౌర్యోత్కరభట +తతియుతసతతాభిరక్షితము గావలయున్. 164 + +క. ఆకారేంగితవిదులును +లోకజ్ఞులును నవరసజ్ఞులును నవగతతం +త్రాకులు లగు ఫణిహారులు +వాకిట నుండంగవలయు వసుధేశునకున్. 165 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0117.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0117.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4bbf1fa2efd8cfb47dcd9791c9bd3c079c0027fe --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0117.txt @@ -0,0 +1,44 @@ +క. పిలువక నగరు సొరంగను +వలవదు నిచ్చలును వచ్చువారి సదాభ్య +స్తులనైన బిట్టు సొరనీ +వలవ దనవసరమునందు వాఁకిటికాఁపుల్. 166 + +క. కొలు వీఁదగువేళయె లో +నిలువందగు నవసరంబు నియమింపక రా +జిలు వెడలమి ప్రజ విన్నప +ములు లేకున్నను నశించిపోవును దానున్. 167 + +క. వలయునమాత్యులు చుట్టం +బులు మూలబలంబు రాజపుత్త్రులు విద్వాం +సులు బలసియుండ నిచ్చలు +కొలువుండుదె లోకమెల్లఁ గొలువఁగ నిన్నున్. 168 + +క. కొలు విమ్ము మాపకడ యో +ధుల కెల్లను సంధ్యయొద్ద దూతలనుం జా +రుల సంభావింపుము రా +త్రులఁ గాంతాభోగతత్పరుఁడ వగుము నృపా. 169 + +గీ. వెనుకదెస నిల్చి కామినీవితతి గొల్వ +దక్షిణంబున సుకవివితాన మమర +వామదిశయందుఁ బొగడెడి వందిజనులు +నెదురు గాయకగేయంబు లింపుఁబెంప. 170 + +క. పరిజనులు సుమతులైనను +ధరణీశుఁడు కుమతి యయ్యుఁ దాప యయిచనున్ +బరిజనులు కుమతులైనను +ధరణీశుఁడు సుమతియైనఁ దా వెలయఁ డిలన్. 171 + +క. క్షితిజనులకుఁ బరిజనులకు +సతతము ప్రెగ్గడనె చూపఁ జనదు ధరిత్రీ +పతి ప్రెగ్గడయై ప్రెగ్గడఁ +బ్రతిహస్తునిఁ జేయవలయు బద్దెనరేంద్రా. 172 + +క. ధనధాన్యవాహనములెడఁ +జన వీఁదగుఁగాని యెట్టిచనవరికైనన్ +వనితలయెడ భూప్రజయెడఁ +జనవిచ్చుట బుద్ధిగాదు జనపాలునకున్. 173 + +క. నృపరాజ్యాంగములం దొక +విపరీతాంగంబ రాజ్యవిభవముఁ జెఱుచున్ +నృపమంత్రులకును భేదము +చపలస్థితినొదవ సకలజగముం బొలియున్. 174 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0119.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0119.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..619d70b0c0fdb99b122f63f9f7ba502cb59bd72c --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0119.txt @@ -0,0 +1,44 @@ +క. ఆయతమతి నుతసప్తో +పాయంబులు దెలియవలయుఁ బతి సామము భే +దాయతి దానము దండము +మాయోపేక్షేంద్రజాలమార్గము లెల్లన్. 184 + +క. భువి నాన్వీక్షకి మిళితా +ర్థవిదుండై దండనీతిఁ ద్రయి యనువిద్యం +బ్రవణుఁడయి వార్త లోక +వ్యవహారము సూచి యెఱుఁగవలయుం బతికిన్. 185 + +గీ. రాజు వార్త సకలపరిరక్షణంబు +సేయకుండిన లోకము జీవశవము +అట్టిజగదేకరక్షణ మాచరించు +మానవేంద్రుఁ డనన్యసామాన్యుఁ డరయ. 186 + +క. విద్యాచతుష్టయం బన +పద్యచతుర్వర్గఫలము వసుధేశునకున్ +హృద్యచతుష్షష్టికళా +విద్యలు రాజ్యాపభోగవిహితఫలంబుల్. 187 + +క. వరనాయకుండు మధుకర +పరభృతకలహంసబర్హిపన్నగబకసూ +కరకంకసముత్కరముల +చరితంబులఁ దెలియవలయు జననుతచరితా. 188 + +గీ. వ్యయము నార్జవంబు దయయు హింసయు బొంకు +నిజముఁ దియ్యఁదనము నిష్ఠురంబుఁ +బలువు రిష్టజనులు గలిగి యారయఁ బణ్య +రమణివోలె నుండు రాజనీతి. 189 + +క. ఎందును నాయాసమునకుఁ +బంద యయినవాఁడు సిరికి బాత్రుం డగునే +మందరగిరి మోవఁడె గో +విందుఁడు మును లచ్చికొఱకు విబుధు లెఱుంగన్. 190 + +క. బలిమియుఁ గలిమియుఁ గలిగిన +నలఘుమతీ తెగువవలయు నవనీశునకున్ +దలపోసి చూడవలదా +బలవాచాపృథివి భూమిపాలుర కెల్లన్. 191 + +క. వసుధాధీశుఁడు దుర్దయ +గసమస చెడు ఖడ్గ ముడుగఁ గార్యము సెడుఁ దా +విసుగు సిరి వీరభోజ్యా +వసుంధరా యను పురాణవచనము వినవే. 192 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0120.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0120.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..58871a880d4fd9852d632318d575da72fdd57070 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0120.txt @@ -0,0 +1,37 @@ +క. అపరాధుల యందును శాం +తిపరత్వము మఱియు వలయుతెఱఁ గది యేలా +నృపులకు నలవడఁ దగ దను +కృప కృపయో దానఁ దొంటికీర్తియుఁ జెడదే. 193 + +ఆ. కీడు సేయువానికిని మేలు సేయుట +మునులగుణము గాక జనుల నెల్లఁ +బ్రోచువాఁడు కల్లరుల నాజ్ఞవెట్టుట +యాగపశువిశసనమట్లు గాదె. 194 + +గీ. రాజ్యకంటకతతిలోన రాజవిభుఁడు +చాలముఖ్యుని వధియించి శాంతిపఱచి +సామదానంబు లొనరించి సత్వరముగ +ఛిద్ర మంతయుఁ బరిపూర్తి సేయవలయు. 195 + +సీ. కన్నగాండ్రును జూదగాండ్రు తెక్కలికాండ్రు +నాటవికులు [పొలవరులు] తగవు +సెప్పెడి పురుషులు నప్పిచ్చుచో వడ్డి +యదరునఁ గొని నొంచు నొడితరులును +జనటాయగాండ్రునుఁ జనవరి లెంకలు +రాష్ట్రకంటకులు వీరల నృపాలుఁ +డెపుడు మాన్పక సాగనిచ్చినఁ గన్నంబు +వెట్టియుఁ గల్లలఁ బెనిచి తెరువు +గీ. లడచియును బక్షమాడియు నప్పువోర +ద్రుంచి చనియు నల్పుల నదలించి తినియు +లంచములు గొన్న ధర యెల్లఁ బాడు గాదె +క్లేశసంసారభవనాశ కేశవేశ. 196 + +క. వీ డని నిం దని దా గని +యోడక లంచంబు లనియు నుచితం బని చెం +డాడిన చనవరిచే నిల +పా డగుఁ బ్రజవిన్నపంబు పతి వినకున్నన్. 197 + +క. న్యాయంబు దొడరి వివిధో +పాయంబుల నర్థముల నుపార్జింపుము భూ +నాయక రాజ్యవిఘాతము +సేయునరుల నెఱిఁగి చంపఁ జెఱుపఁగవలయున్. 198 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0121.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0121.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..49040cf7fe8d29f33bc7514319c26eb6596d0e2a --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0121.txt @@ -0,0 +1,37 @@ +గీ. మాలకరి పుష్పములు గోయుమాడ్కి తేఁటి +పువ్వుఁదేనియఁ గ్రోలెడుపోల్కి నెదురు +గందకుండఁ గైకొనునది కార్యఫలము +బొగ్గులకుఁ బోలె మెదలంటఁ బొడువఁజనదు. 199 + +క. పెక్కండ్రు జనులు నేరమి +యొక్కటఁ జేసినను వారి నొకమణిఁ గినియం +జిక్కరు గావున నేర్పున +నొక్కొకరిన పాపి శిక్ష యొనరింపఁదగున్ 200 + +గీ. పతి యథావిధి దండసంపన్నుఁడైన +వెసఁ ద్రివర్గఫలంబును వృద్ధిఁ బొందుఁ +గాక యున్మార్గదండనకర్కశమున +మునులకైనను గోపంబు మొలవకున్నె 201 + +మ. స్థవిరుం డైనను బాలిశాత్ముఁ డయినన్ స్వర్గస్థుఁడైన న్మహీ +ధవుఁ డాత్మోద్భవహీనుఁ డయిన మతిమాంద్యం బొందినన్ భూమికిన్ +ధవుఁ డై యుండి తనర్చినం జెడు సముద్యద్రాజ్యసంపత్తివై +భవ మేకక్షణమాత్రమంద సచివప్రాధాన్యశూన్యస్థితిన్. 202 + +క. జనపదములెల్ల మంత్రికిఁ +జనరామింజేసి నృపతి సచివులఁ బోలెన్ +వినుతగుణాఢ్యుల దేశం +బున కధికారులుగఁ జేసి పుచ్చఁగవలయున్ 203 + +సీ. ఎవ్వఎ డేపనివెంట నేరీతి నేర్పరి +వాని నియోగింప వలయు నంద +హితుఁడు విశ్వాసియు మతిమంతుఁడును నగు +విప్రు నమాత్యుఁ గావింపవలయు +శక్తియుక్తులు గల్గుసద్భటావళిచేత +నంగసంరక్ష సేయంగవలయుఁ +బ్రజఁ దల్లి పాటించుపగిది భూజనముల +ననుదినంబును దాన యరయవలయు +గీ. నర్థ మార్జింప నోపిన యట్టివారి +నాజిశూరుల నీతిజ్ఞు లైనవారిఁ +బాపరహితుల హాలికబంధుజనుల +నరసి ప్రోవంగవలయుఁ దా నవనివిభుఁడు. 204 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0122.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0122.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..dae4e51a92fd65e86fabad4cdb29196319e73c18 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0122.txt @@ -0,0 +1,49 @@ +క. ధనలుబ్ధుల మ్రుచ్చులఁ గూ +ర్పనివారిని బగఱవలనివారిని దృతి సా +లనివారిని దుర్జనులను +బనుపవు గా రాజకార్యభారము దాల్పన్. 205 + +క. ఉపధాశుద్ధులఁ బాప +వ్యపగతబుద్ధుల వినీతివర్తుల సములన్ +సుపరీక్ష నియోగించితె +నిపుణుల నర్థార్జనాదినృపకార్యములన్. 206 + +క. చోరభయవర్జితంబుగ +ధారుణి రక్షింతె యధికధనలోభమునన్ +జోరుల రక్షింపరు గా +వారలచే ధనము గొని భవద్భృత్యవరుల్. 207 + +క. అధిపతి యెవ్వని దోరపు +టధికారము మీఁదఁ బొట్టు నతఁ డుర్వరలో +నధమకులజాతుఁ డైనను +నధికుం డగు నుతుల కెల్ల నాకర మగుచున్. 208 + +క. దుష్టైన నృపతి పరిజన +శిష్టతచే సేవ్యుఁ డవును శిష్టుం డయ్యున్ +దుష్టపరిజనము గూడినఁ +గష్టుం డగు సర్పకలితఘనశాఖగతిన్. 209 + +ఆ. అధికుఁ డైనవాని నతినీచతరమైన +యట్టిపదవిఁ దెచ్చిపెట్టు టెల్ల +వర్ణనీయమైన వరశిరోరత్నంబు +కాలఁ గట్టినట్లు కాదె తలఁప. 210 + +చ. తగనిపదంబునం దిడునదక్షత రాజున కుండుఁ గాక యా +జగమున నీతిమంతుఁ డనఁ జాలినసేవకుఁ డుండకుండునే +తగరముమీఁదఁ దెచ్చి నిరతం బగురత్నముఁ గీలుకొల్పఁగా +వగచునె రత్న మట్టిపనివానిది దోషము గాక యారయన్. 211 + +ఆ. ఎచటనుండి లేఖ యేతెంచెనేని య +నాదరంబు సేయు టనుచితంబు +సంధివిగ్రహాదిసకలకార్యంబులు +తెలియుటెల్ల లేఖవలనఁ గాదె. 212 + +క. ద్వారములను నాయుధహయ +వారణనిలయములయందు వసుతంత్రవ్యా +పారములందును హితులను +భారకులను నిపుణమతులఁ బనిగొనవలయున్. 213 + +క. మండలమె యుర్విపతులకు +భండారం బందుఁ దప్పి పాతిక గొనినన్ +భండాగారద్రోహుని +దండించినయట్ల పఱపఁదగు నధికారిన్. 214 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0123.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0123.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1539dcddd775a5a831ba5378c339226eea5be29b --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0123.txt @@ -0,0 +1,50 @@ +సీ. పరదేశి ధన మబ్బఁ బాఱిపోవఁగఁజూచు +విప్రుండు ధన మీఁడు వెరవు లేమి +క్షత్రియుఁ గోపింప ఖడ్గముఁ జూపుఁ జు +ట్టముఁ జనవరియునోడరు భజింప +చెలి రా జనఁగ నాజ్ఞ నిలువఁడు కడుఁజిర +సేవకుండును దప్పు సేయుఁ దఱచు +పిసిఁడియర్థము రాతిపెడనార యుపకారి +పూర్వోపకృతియ చూపుచు నటించు +ఆ. మూర్ఖు నరకపాత్రముగ ననర్థముఁ జేయు +దుష్టు సేయు నెల్ల దురితములను +గాన నిట్టివిధము మానవులకు నధి +కార మీగి వెరవికలిమి గాదు. 215 + +చ. వెలువడు గ్రేడిబట్టగను వేగమె తోడనె పుట్టు వైరమున్ +జలమును లోభమున్ వడియు జాడ్యము దంటలు రెంటమాటలున్ +బొలుచరిగొంటుచందములు బొంకులు ఱంకెలు వట్టిఱిచ్చలున్ +మలకలు వృష్టితోపులును మర్మము లెన్నుచుఁ దప్పులాడుటల్. 216 + +క. ధారుణిపతి దనప్రజఁ దా +నారయ కొరుఁ బంచెనేని యర్థము దనకున్ +జేరదు ప్రజరిత్తయ చెడు +నారయ నధికారి తనకు నగ్గలికుఁ డగున్. 217 + +సీ. సొమ్ము రాజులు గొన్న సుంక మెక్కించినఁ +బరదేశిసరకులు సొరకు మనుట +వణిజులు దమయంత వలసిన ధారణ +సేయఁ జూచుట ప్రజఁ జెఱిచికొనుట +తులలు తూములు పాటి నిలువక సాగంగ +నిచ్చుట మ్రుచ్చిమి కియ్యకొనుట +కల్ల దులాయించి మొల్లంబు వెడసూఱ +గొనఁగ మాన్పమి దాన కొనక చెడుట +ఆ. కాన నృపతిలోభి గాక పేదలఁబ్రోదు +తలఁపు గలిగి బేలుఁదనము విడిచి +తగనివారియందు దాక్షిణ్య మొల్లక +యరయవలయు గూఢచరులవలన.218 + +ఆ. ఒకఁడు గొన్న సరుకు లొకచాయ నెక్కిన +నెక్కుటెల్ల రాజు లెఱిఁగికొనిన +కొంచెమైనవెలకుఁ గొన్నవస్తువులను +గొన్నవెలయె యిచ్చి కొనఁగఁదగును. 219 + +క. చనవరులు నాయగాండ్రును +బెనచినఁ జెడకున్నయట్టి బేహారంబుల్ +వినికిఁ గలరాజు వారలఁ +బెనుపక యుండంగ నాజ్ఞ పెట్టఁగవలయున్. 220 + +క. చాయల బంట్లం జోరుల +రోయుచుఁ దృష్టేంగితము లెఱుంగుచు ఘనులై +రేయును బగలుఁ దలారులు +పాయక తిరుగంగవలయుఁ బట్టణమెల్లన్. 221 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0124.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0124.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fcab12f4561e4cf54a38a73c3d138043f8733898 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0124.txt @@ -0,0 +1,44 @@ +ఆ. ఎంత వొదిలియున్న నేరండములు జీలుఁ +గులును దారుకృత్యములకు నగునె +యితరు లెందరైన నేలిక కధికులై +చేయుపనులు పూని చేయఁగలనె. 222 + +ఉ. చాల నభీష్టముల్ దనవశంబుగఁ జేయు నయోగ్యులైన నె +మ్మేలు దలంచి వారియెడ మిక్కిలియర్మిలి సేఁత నేర్పుగన్ +గాలపువేఁటకాఁడు ఝషకాంక్షఁ గదా యుదకంబుమీఁదటన్ +దేలుచు బెండుపై నిలుపు దృష్టియుఁ జిత్తము నాదరంబునన్. 223 + +క. హలికులఁ బరివారము నె +గ్గులుపఱపక తగినవడిగొని నడిపికొనం +గల వణిజుఁడు తన భూమిం +గలుగుట యది పసిఁడిచేర్పుకలిమి నృపతికిన్. 224 + +క. హీనులకుం గర్షకులకు +భూసుత ధాన్యంబు బీజమును వణిజులకున్ +మానుగ శతైకవృద్ధి న +నూనముగా ఋణములిత్తె యుత్తమబుద్ధిన్. 225 + +గీ. నలిగి పరపంక్తిఁ బొందిన నరుల నోలి +భీతచిత్తుల నవమానపీడితులను +అభయ మిచ్చియు నీఁదగునర్థ మిడియుఁ +బ్రియముఁ బల్కియుఁ దగ నాదరింపవలయు. 226 + +క. సమయముల రంతు పరివా +రము మత్తు నియోగిజనుల రాయిడి యరిమ్రు +చ్చిమి గ్రేణికారయన్యా +యము లేకుండంగఁ బ్రజల నరయఁగ వలయున్. 227 + +క. పరికింప నీతిమార్గము +నరపతులకు నిదియె బహుజనద్వేషముగా +దొరకొనియెడు లాభంబులు +పరహరణీయంబు లండ్రు బద్దెనరేంద్రా. 228 + +క. ఈ విధమున నీతికళా +కోవిదుఁ డగుచున్న రాజకుంజరుఁ డాయుః +శ్రీ విజయకీర్తిలక్ష్ముల +చే వెలయును రిపులచేతఁ జెడఁ డెన్నఁటికిన్. 229 + +క. కొండియములు విన్నపములు +దండువ యర్థార్జనంబు తరుణులె భృత్యుల్ +మండుచు నునికియె లావుగ +నుండెడి భూవిభుఁడు ప్రజకు నుత్పాత మిలన్. 230 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0125.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0125.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..80fc67a72472554df06b49ea7bbe320ac4f8606e --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0125.txt @@ -0,0 +1,52 @@ +క. పరదోషకథ వినోదము +పరపీడనోత్పాదనంబు బలిమి పరస్త్రీ +హరణమె సుఖముగ మనుపతి +పరమోత్పాతంబు ప్రజకు బద్దెనరేంద్రా. 231 + +ఆ. ఎవ్వరైన దోష మేమి చేసిన నొప్ప +భూవరునకుఁ జెప్పఁ బోలుఁగాక +యోజఁ దక్కిపోయి రా జట్ల చేసిన +కోరి చెప్పఁగలదె యేరికైన. 232 + +క. ఇలఁ గఠినంబులు విషమం +బులు గంటకమార్గసహితములు నై యోగి ని +మ్ములఁ జెందరాక పర్వత +ములపోలిక నుండుఁ గష్టభూపతుల సుతుల్. 233 + +సీ. అద్భుతాచరణంబు నమితోపకారము +బొందియు నితరునిపోల్కి నుండు +నతఁ డొనరించిన యతులితకృత్యంబు +పరులకృత్యం బని పలుకుచుండు +నరులపైఁ బెట్టు లయంబు నొందఁగఁ గోరుఁ +బరఁగ నాసలు చూపి పనులఁ బంపు +సిద్ధికి విఘ్నంబు సేయును బిమ్మట +విఘ్నంబు లగుటను వెరవు దెగడు +గీ. నమితమధురోక్తి యైన నర్థాంతరమున +నిష్ఠురంబుగ రూపించి నిర్వహింపఁ +గపటకోపముఁ జూపుఁ దత్కార్యవశత +నెఱిఁ బ్రసన్నత నొందని నృపవరుండు. 234 + +ఉ. జీతము గోరి విన్నపముఁ జేసిన లేచి తొలంగిపోవు న +త్యాతతవృత్తి నొండువల నడ్డము సేయుచు నిల్లువెళ్ళఁ ద +ద్భీతి దొఱంగనీఁడు ననుదెంచిన దోషము లెన్ను నెన్ని య +జ్జీతము మాన్చు మాన్చి మఱి చేరుట చెట్టఁగఁ జేయు నెమ్మెయిన్. 235 + +క. సరసప్రసంగవేళను +విరసారోపణము సేయు విరసాత్మకుఁడై +పరఁగ సభామధ్యమునను +నిరసించు నడంచు దుర్వినీతుం డగుచున్. 236 + +క. కులమును శీలము వృత్తము +గలవారల వీడఁ బల్కఁగా నాతనివా +రలుకమెయి విడుతు రొండెన్ +బొలియింతురు మానధనము పొలియుట కతనన్. 237 + +క. కడుబెట్టిదమున నెప్పుడు +వడిపెట్టుచు వెట్టిగొనుచు వధియింపంగాఁ +బుడమిజను లతని విడుతురు +విడువఁగ రాకున్న జనులు విడుతురు సూడన్. 238 + +గీ. తల్లి ప్రజలఁ దిన్న దైవము దొంగైన +వార్థి మేర దప్పి వచ్చెనైనఁ +దప్పిదారి బ్రతుకఁ దలమగుఁ గ్రూరుఁడై +రాజి సెఱుప బ్రతుకరాదు గాని. 239 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0126.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0126.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a1c2352af5d3e9e8d5491fe51bbaf02e74706844 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0126.txt @@ -0,0 +1,51 @@ +సీ. కొనుచోట నిచ్చుచో గుజగుజ సేయుచుఁ +బ్రజల నెల్లను లేమిపాలు చేసి +తమ కంచు వాదించి ధారలైనను బోసి +ధనము లిడక యర్థిరతులఁ గుదిచి +యొడఁబాటు సగమైన నిడుక కుత్తుక కూరి +చంపుచు నాశ్రితజనుల నడఁచి +తేనెలోపలి గూడ తెఱఁగునఁ బథ్యంబు +పలికి లోనైనవారల నడంచి +ఆ. ధర్మ ముడిఁగి కీర్తిపేర్మియు నొల్లక +పొసఁగఁ బనులు విడిచి బొంకు పలికి +తాన బ్రతుకఁ గోరు ధరణీశు కంటె ను +త్పాత మొకటి వేఱె ధరకు గలదె. 240 + +సీ. జీతంబు గిలిబిలిచిలుకలు దూరంబు +మహిఁ జూడ నది పొల్ల వ్రాత కల్ల +అపరాధములు కోటి నృపుఁ జంపఁ డనుపాటి +మాన్యత వెడవెడ మాట బొంకు +కోపంబు ముమ్మడి కోలాస నలుమడి +సత్య మారజ మీగి జమిలితొట్టు +ఆచార మెడఁదప్పు నాశ్రమ మట్టట్టు +దొరతనం బది పూఁత దురము లేఁత +ఆ. చరిత మెల్ల నింద్రజాలంబు తలఁ పెల్ల +నెల్లిదంబుమాట లెల్ల దంబ +మిట్టి కుమతిఁ గొలిచి యెవ్వాఁడు మననోపుఁ +జిరతరప్రకాశ శ్రీగిరీశ. 241 + +సీ. ఎట్టకేలకుఁగాని యెదిరికి రానీఁడు +వచ్చినఁ జూడఁ డావంకయేనిఁ +జూచినముఖమునఁ జూపు వైరస్యంబు +నేమేనిపనిఁ జెప్ప నెడన మాన్చు +ఊరకైనను నుండు దూరఫలం బైన +నుత్తర మేనిచ్చు నూరకియ్య +కొను నొంటుగాదేనిఁ జను లేచు దిగ్గన +చెప్పఁడు నేలమి చిన్న మైన +ఆ. మేలు చేసెనేని మెచ్చక దోషంబు +లందుఁ గొన్న గలుగ నావటించుఁ +గృతముకీడు లెన్నుఁ గృపలేని భూవరుఁ +డది యెఱింగి తొరఁగు టైన లెస్స. 242 + +సీ. పగలేచిపెట్టు నాపదల నుపేక్షించు +మేలు చేసిన లేఁతగాలిఁ బుచ్చు +మిన్నక కోపించు మెచ్చెనేనియు నీయఁ +డడుగుచో విన్నప మాలి సేయుఁ +బని నానగొల్పుఁ దత్ఫలసిద్ధిఁ దప్పించు +నిష్ఠురంబులుపల్కు నేర్పు దెగడు +మర్మంబులాడుఁ బ్రమాదంబు దొడరినఁ +బోనీడు నిక్కంబు బొంకుసేయు +ఆ. మాట లాడనాడ మాన్పించు నడుమన +సెజ్జఁబట్టుఁ గొలువఁ జేరినపుడు +వెడఁదనిద్రపోవు విరసచిత్తుం డైన +మానవేశ్వరుండు మంత్రి సోమ. 243 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0128.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0128.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cc13afccb2addabe31f11716d9f668389b8eecc7 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0128.txt @@ -0,0 +1,39 @@ +క. మును నొక్కొరునిం గుణయుతుఁ +డని వానిన పిదప నొప్పఁడని దూషింపన్ +జనదు ప్రతిజ్ఞాభంగం +బునకు న్మదిలోన వెఱచుఁ బుణ్యాత్మునకున్. 252 + +ఆ. ఇచ్చ మెచ్చి మొదల నెంతయుఁ గొనయాడి +తివిరి పిదప వానిఁ దెగడఁగూడ +దట్టిచంద మైన నాతని విడనాడి +నను గృతఘ్నుఁ డందు రతఁడు గాఁడు. 253 + +వ. ఇంక విషప్రయోగపరీక్షణంబునుఁ దన్మూలం బయిన యాత్మరక్షణ శయ్యాసనవిహార పరీక్షావిధానంబును నెట్టి దనిన. 254 + +క. పానాశనశయ్యాసన +యానాంబరభూషణాదు లగు వస్తువులం +దూనిన విషప్రయోగము +భూనాథుఁడు దెలియవలయు బుద్ధిప్రౌఢిన్. 255 + +గీ. విషహరోదకమజ్జనవిమలమూర్తి +యఖిలవిషహరమణిభూషితాంగుఁ డగుచు +హితభిషగ్వ్రతుఁడై సుపరీక్షితాన్న +పానములు గొనవలయు భూపాలకుండు. 256 + +క. పంచవిధాహారంబులు +వంచన లే కాప్తులయినవారికి మునుఁ బె +ట్టించి యది వారలకు జీ +ర్ణించినఁ గుడుచునది ధారుణీపతి పిదపన్. 257 + +సీ. భుజగము విషమును బొడగాంచి గూయును +శుకభృంగరాజశారికలు వెఱచి +లలిణ జకోరముల కన్నులు విరాగము లగుఁ +గ్రౌంచంబు చాల మదించి తిరుగు +విషదర్శనంబుగా వెసఁ జచ్చుఁ గోకిల +గ్లాని జీవంజీవకమున కొదవు +వీనిముఖంబున వెసఁ బరీక్షితములై +తనరిన యన్నము ల్గొనఁగవలయు +ఆ. జనవిభుండు గడుఁ బృషన్మయూరావళి +తద్గృహంబునం దుదారలీల +విడువవలయుఁ బెంచి వెస దానిఁ బొడ +గన్నపాముఁ దనకుఁ దాన పఱచుఁ గాన. 258 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0129.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0129.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4b3b44d7614f23d86b3030289bbbe97d8d076f95 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0129.txt @@ -0,0 +1,44 @@ +చ. కొనగొని కొండమ్రుచ్చులఁ జకోరములన్ శుకశారికావళిన్ +బెనుతురు భూపతుల్ విషము వెట్టినయన్నముఁ జూచి యోలిఁ జ +య్యననవి పెంటిక ల్విడువ నక్షులు మూయఁగఁ గూయుచుండఁగాఁ +గని కుటిలప్రయోగములు గాంచుటకై నృపమంత్రిశేఖరా. 259 + +క. అనుభావ్య మైనయన్నం +బనలమునకుఁ బక్షులకు సమంచితబుద్ధిన్ +మునుము న్నిడి తచ్చిహ్నము +లొనరఁ బరీక్షింపవలయు నుచితక్రియలన్. 260 + +వ. అది యెట్లనిన 261 + +క. నల్లనిపొగలును మంటలుఁ +బెల్లగుఁ జిటజిటలుఁ బుట్టుఁ బెద్దగు నగ్నిన్ +ద్రెళ్ళిపడి చచ్చుఁ బక్షులు +మొల్లంబగు నవ్విషాన్నమునఁ జిత్రముగన్. 262 + +సీ. నీరు గ్రమ్ముటయును నీరు దివుచుటయు +వడిఁ జల్లనవుట వివర్ణమగుట +విపులచిహ్నంబులు విషవిదగ్ధంబగు +నన్నమునకు నీలి యరయవలయు +కడుఁగాఁకతోడఁ బైఁ గ్రమ్మునల్లని నురు +గూరక శుష్కమౌఁ గూరగాయ +సంస్పర్శగంధరసంబులఁ జెడుచాయ +మిక్కిలి యగునొండెఁ దక్కువగుచు +ఆ. మండలంబుగాఁగఁ నొండొండబుగ్గలు +పొడమి ఫేనపటల మడరుచుండు +నూర్ధ్వగతము లగుచు నొనర రేఖలు వాఱు +సకలవస్తువులు విషప్రయుక్తి. 263 + +గీ. రసముమీఁదట నీలవర్ణములు పాలఁ +దామ్రవర్ణము తోయమద్యములమీదఁ +బికనిభంబులు శ్యామముల్ పెరుగుమీఁది +బొడముఁ బొడవగు రేఖలు నడుమనుండి. 263 + +క. కడుమాడు చిముడు నుడుకుచు +నడగొను శ్యామాయమాన మగు నార్ద్రంబున్ +గడుకొని శుష్కము లెల్లను +వడిఁ బ్రవిశీర్ణంబు లై వివర్ణము నొందున్. 264 + +క. పరుస నగు మృదులవస్తువులు +పరుసనివస్తువులు మృదులభావము చెందున్ +ఉరువిడి విషదగ్ధకమున +కర మరుదుగ నల్పజంతుఘాతం బొదవున్. 265 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0130.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0130.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6b7b772996af2f8e0f434d7b44494c0a650160b1 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0130.txt @@ -0,0 +1,51 @@ +క. కేవలవాత్యాహతమును +భూవిభుఁ డన్యప్రభేదమును నాతురమున్ +నావికపరీక్ష లేకయె +నావఁ గరం బెక్కఁజనదు నయమార్గమునన్. 276 + +క. జనపతికి గ్రీష్మదినముల +జనశోధితనక్రమీనజాతాంతర మై +ఘనతటలేఖాస్థితహిత +జనచంక్రమణ మగుజలము నను విహరింపన్. 277 + +క. గహనములు విడిచి శోభిత +బహిరుద్యానములలో నృపాలకుఁడు వయో +విహితసుఖభోగలీలను +విహరింపఁగవలయు సమదవిమలాత్మకుఁడై. 278 + +క. మృగయోచితవనభూమిని +మృగయాగతి లక్ష్యసిద్ధి మెయికొనుకొఱకై +జగతీపతి సువినీతము +లగు హయములు జాడలాఁగ నరుగఁగవలయున్. 279 + +సీ. తల్లిఁ జేరఁగఁబోవుతఱినైన భూపతి +భవనశోధన మొనర్పంగవలయు +నెక్కడి కేఁగిన హితు లైన యాయుధ +హస్తులు చుట్టురా నరుగవలయు +సంకటగహనభూస్థలి నిల్వఁ బోలదు +ధూళి సల్లెడు పెనుగాలి నయిన +విపులధారాసారవృష్టి సత్యాతప +ఘోరాహమున నంధకారరాత్రి +గీ. స్వస్థుఁడై యుండి యెఱుగంగఁ జనదు మఱియు +నిర్గమంబుఁ బ్రవేశంబు నియతమేని +రాజపథమున జనులఁ జేరంగనీక +యధిపుఁ డావిష్కృతోన్నతి నరుగవలయు. 280 + +క. జనలక్ష్మికి ధనలక్ష్మికి +ననుపమ మగు ధర్మలక్ష్మి కాత్మయ మూలం +బని యాత్మరక్ష మఱువక +జననాథుఁడు సేయవలయు సతతము ప్రీతిన్. 281 + +క. ఏపున యాత్రోత్సవములఁ +బైపడి భూజనులు దట్టపడి యేవేళం +భూపాలుఁ డందు సరగున +నోపియుఁ బైఁబడఁగవల దయుక్తంబైనన్. 282 + +సీ. కంచుకోష్ణీషముల్ గలవర్ష ధరకుబ్జ +కైరాతవామనుల్ చేరి కొలువ +సముచితమ్ముగను రాజన్యుఁ డంతఃపురో +ర్వీతలంబున విహరింపవలయు +విత్తజ్ఞులును శుద్ధచిత్తులు నగునట్టి +సచివు లింపుగ నరేశ్వరునిఁ జేరి +శస్త్రాగ్నివిషవివర్జనముగ నొయ్యన +నర్మవాక్యమ్ము లొనర్పవలయు \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0131.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0131.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6596b79f1ccddcfa13df5cf67e4470a55971f9f0 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0131.txt @@ -0,0 +1,43 @@ +ఆ. నంతిపురములోన నధిరతి యున్నప్పు +డచటఁ బాయకుండు నాత్మసైన్య +మతనిఁ జేరి మిగుల నాయితమై నిల్చి +చెలఁగి రక్షణంబు సేయవలయు. 283 + +క. ఎనుబదియేండ్లపురుషులున్ +దనరఁగ నేఁబదులసతుల తనగృహజనులం +దనిశము నవరోధవధూ +జనచిత్తము లరయవలయు జనపతి నగరన్. 284 + +గీ. లలితమంజులవిమలాంగలతలు వెలుఁగ +సూక్ష్మవస్త్రాభరణమాల్యసుభగ మూర్తు +లగుచు వారాంగనలు మన్మథాస్త్రలీల +బలసి కొలువంగవలయు భూపాలమదను. 285 + +సీ. జటిలకుత్సితముండజనులసంసర్గము +బాహ్యదాసీజనబాంధవంబుఁ +జేర నంతఃపరిచారజనంబుల +కొదపక యుండంగఁ బదిలపఱచి +వెడలుడునప్పుడు వెసఁ జొచ్చునప్పుడుఁ +దనర నాభ్యంతరజనము లెపుడు +ద్రవ్యముం బనియుఁ దద్ద్వారపాలకులతో +నెమ్మి నెఱింగింప నియతి సేసి +గీ. యంత్యకాలమయాతురుఁ డైనయతనిఁ +దక్క ననుజీవి శుభమ కాఁ దలఁప వలయు +సర్వజనులకు నాతురజనుఁడ గురుఁడు +దప్ప దనుపల్కు భూపతి దలఁపవలయు. 286 + +ఉ. స్నానవిలేపనాభరణచారుసముజ్జ్వలగాత్రుఁడై శుభ +స్నానము నాత్మదత్తవసనస్ఫుటమూర్తియు నైన దేవులన్ +స్థానము చేర్చి వారి సదనంబుల కేగక చేయుచు న్నిజా +ధీనమనస్కుఁడై సతుల తీపులు నమ్మక యున్కి యొప్పగున్. 287 + +సీ. భద్రసేనుఁడు నిజపత్ని యింటికిఁ జన +నతనితోఁబుట్టువ యతనిఁ దునిమె +దల్లిమంచముక్రింద నల్లన యడఁగి తాఁ +బుత్త్రుండ కారూషుఁ బొడవడంచె +లాజలు విషమున నోజించి తేనియఁ +యని కాశిరాజుఁ దద్వనిత యడఁచె +గరళాక్తమేఖలాఘనమణి సౌవీర +భూపు వైరంత్యు నూపురముచేత +జాతుషీశస్త్రంబు జడయందు నిడుకొని +రమణియొక్కత విదూరథునిఁ జంపు \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0132.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0132.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cf6f9ca725ef27dd57e14a2ffc3bb3b4336072a0 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0132.txt @@ -0,0 +1,11 @@ +గీ. టెఱిఁగి నమ్మక సతియింటి కేగఁజనదు +కెరలి శత్రులపయిఁ బ్రయోగింపవలయు +................................. +.................................. 288 + +క. కైటభరిపునకు సురవర +కోటీరతటాగ్రరత్నకుట్టిమకురువిం +దాటోపకిరణరంజిత +పాటలితవిరాజమానపదపద్మునకున్. 289 + +గద్యము. ఇది శ్రీనరసింహప్రసాదలబ్ధకవితావిలాసభారద్వాజసగోత్రాయ్యలార్యపుత్ర సరసగుణధుర్య సింగనార్యప్రణీతం బైన సకలనీతిసమ్మతం బను ప్రబంధంబునందుఁ గవిత్వగుణవిశేషంబును, నీతిశాస్త్రప్రశంసయు, రాజ్యాంగప్రధానంబైన దుర్గరక్షణంబును, రాజునకవశ్యకర్తవ్యం బగు నాజ్ఞాపాలనంబును, బ్రజాపాలన నియమంబును, రాజగుణావగుణవిశేషంబును, దద్బంధువివరణంబును, నంగీకృతపరిత్యాగంబును, విషప్రయోగపరీక్షణంబును, దన్మూలం బైన యాత్మరక్షాశయ్యావిహారాది పరీక్షావిధంబును నన్నది ప్రథమాశ్వాసము. \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0134.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0134.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6e8fb99be1024647aca357ba3c1876d3ef2ff485 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0134.txt @@ -0,0 +1,51 @@ +సీ. సరులు గుచ్చినయట్లు వెరసులు చక్కఁగా +విదిశ మయిన లెక్క వెసగవిడుచు +నెలమి నేకస్థానములు దశస్థానముల్ +చెదరిపోవకయుండఁ జిరువపుచ్చి +తలఁపులో మఱవక తరవాయి దప్పక +కుఱుచలు ద్రొక్కక కుంటుపడక +యెదిరివారు వినఁగ నెన్నక బలపంబు +మోపక పెనువ్రేలు దాఁపుగొనక +గీ. తెలివిపడఁగూడి తలఁపులోపలను వెరసు +నిశ్చయము చేసి వ్రాయంగ నేర్చు నతని +గణితశాస్త్రజ్ఞు లిల మేటికరణ మండ్రు +మంత్రిమందార యబ్బయమంత్రి కంద. 297 + +సీ. పదియంకనంబును బడభుజ చేతప్పు +దెలిహంసపదముతోఁ గిలుము కత్తి +తుడుపు తద్ద్విగుణంబునెడల నిద్దఱివ్రాలు +నిరుఘంటలిఖితంబు విరసపత్రి +పత్రికతుడుపులోపలిసంజ్ఞ భుజలెక్క +తక్కువెక్కువగాక చక్కనిడుట +లలివర్గుజాడలోఁ గలిగి వెరసులలోఁ +దగులకుండుటయందు మిగులమంటఁ +గీ. గలుగులెక్కలుమాఱుగ వెలయు జాడ +వర్గవులు గూర్చి నెడలను వ్యయము డించి +నిలువ సేసినసందులు నెరయ నెఱుఁగు +కరణ మెంతయు నేర్పరి కందమంత్రి. 298 + +సీ. దొరలు ప్రజలు బంట్లు తొల్లిటిరీతిన +కడమజీతవహియు మడుసువడిన +మనవిఁ జెప్పఁగఁ జేరఁ చనుదెంచునప్పుడు +పరుసఁదనము లేక విరసపడక +మన్నన దప్పక మధురోక్తు లుడుఁగక +కవిలెలోపల వ్రాఁతకందు వెఱిఁగి +తరము దెలిసి వానిఁ దగిలెడుపని దీర్చి +వీఁకతోఁ దా నట్లు గాకయుండఁ +గీ. బొరసి గాదెయు ముడుపును బొరయఁబోక +యాయవంచన మొదలుగాఁ జేయ కుడిగి +యేలినాతనియందుల హితవు గలిగి +మనెడునాతఁడు కరణంబు మంత్రికంద. 299 + +క. ధరణీశుసొమ్ము ప్రజలన్ +బొరయింపక ప్రజలసొమ్ము భూపతియందున్ +జొరనీక రెంటనుం దాఁ +బొరయక యున్నట్టి కరణమునకున్ సరియే. 300 + +క. కరణంబుకొడుకు ముందఱ +కరణికధర్మంబునందుఁ గడుఁ గుశలుండై +ధరణిఁగల విద్య లన్నియుఁ +బరువిడి నెఱుఁగంగవలయుఁ బని లేకున్నన్. 301 + +మ. శకకాలంబును వత్సరంబు నెల పక్షంబున్ దిథిన్ వారము +న్నొకదేశంబును దాని నేలు విభు నయ్యూరుం నిజస్థానమున్ \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0135.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0135.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1b17a2867d4403d111d65f143bdbd9f6f249dd84 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0135.txt @@ -0,0 +1,39 @@ +సకలార్థంబును నామనిశ్చయముగా సాక్షీసమేతంబు వ్రా +యక కాదంబరివ్రాల వ్రాయుకరణం బజ్ఞాని గాకుండునే. 302 + +సీ. అలఘుచిత్తుఁడు లఘుహస్తుఁడునై పెక్కు +లిపు లభ్యసించి యేలికకు మిగుల +ననుకూలుఁడై చెప్పినన్ని కార్యంబులు +మఱవక వ్రాసి సమ్మతిగఁ జదివి +అవసరోచిత భాషలందుఁ బ్రవీణుఁడై +సమ్ముఖంబున నిల్చి సమయ మెఱిఁగి +కొలిచి గోప్యంబులు వెలికిఁ జిల్కఁగనీక +జాతియు నీతియు శౌచగుణము +గీ. తగవు వినయంబు హితము నుదారతయును +గలుగు గణికుని నానతాకులకునేలు +నృపతిరాజ్యంబు పూజ్యమై నిక్కి దెసఱఁ +గీర్తియును బెంపుఁజెందును గేశవేశ. 303 + +క. చేసేత నందియిచ్చిన +వ్రాసినయప్పుట త్రిబంతి వ్రాసిన నొంటన్ +వ్రాసిన నీనెం జుట్టిన +నాశమగున్ గార్య మండ్రు నరనుత వినవే. 304 + +క. తగదు తుడు పిచటఁ ద ప్పని +తగదున్నది దలఁప నంబు తగ దిరువుటయున్ +దగదు తగదెపుడుఁ జెప్పఁగ +దగదు తలన్ వ్రాల్చివ్రాయఁదగ దా లేఖల్. 305 + +చ. వెనుకకుఁ బోక హాయనక వేసట నొందక బంతి బంతిలో +బెనఁపక కానమిం బ్రమసి బెగ్గిల కెంతయు మున్ను సూచుచున్ +గనుకని యక్షరాక్షరము కందువు దప్పక యేకచిత్తుఁడై +యనుపమభక్తితోఁ జదువునాతని వాచకు లండ్రు సజ్జనుల్. 306 + +సీ. ఊరక మురియక యుబ్బసం బందక +వెఱవక దేహంబు విఱిచికొనక +నిడుసునఁ బెట్టత నిప్పోటమునఁ బోక +తరవాయి దప్పక తడవికొనక +యక్షరస్పష్టత యన గీత నష్టత +గాకుండ నర్థంబు గానఁబడఁగ +నయ్యైరసంబుల కనురూపముగఁ బెక్కు +రాగముల్ ఫణితులు బాగుపుట్ట \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0136.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0136.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3ab8fd7645654a8fe5fb78938ce7cf6792da2697 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0136.txt @@ -0,0 +1,44 @@ +గీ. చెఱకు కొననుండి నమలినచెలువు దోఁప +నంతకంతకు వేడుక యతిశయిల్లఁ +జదువుచున్నారు వీరలచదువుఁ బోలఁ +జదువు లేదని పొగడిరి సభికవరులు. 307 + +చ. వడఁవక నిక్క కీయనక వ్రాలక తోలక తూలిపోక సం +దడిఁబడ కెన్నికోక గతి తప్పక తుమ్మక దగ్గులేక వెన్ +బడ కటు వెక్క కుబ్బక నెపం బిడ కంజక వంజ గాక రం +గుడిగి పఠింపఁగావలయు నో పటువాచక మెట్టిమేటికిన్.308 + +క. అమరంగా శౌచము మూ +త్రములు ప్రవర్తించునపుడు తమతమశాఖో +క్తముఁ జేయవలయు భూసురు +లమలినమతి నల్పమైన నధికంబైనన్. 309 + +క. ఆచారం బెఱుఁగఁగ వి +ద్యాచితసంపత్తి వడయునది యాత్మహితం +బాచారవృత్తి ద్విజతతి +కాచారము లేనివిద్య యది యేమిటికిన్. 310 + +చ. తెలియుచు నిద్ర శౌచవిధిఁ దీర్చి యనుష్ఠితదంతకాష్ఠుఁడై +జలశుచిగాత్రుఁడై విహితసాంధ్యవిధాయకుఁడై హుతాగ్నియై +పొలు పగుభక్తినిష్ఠ సురపూజకుఁడై గృహమేధి సేయఁగా +వలయుఁ బ్రభాతకృత్య మిది వారిజగర్భకులప్రసూతికిన్. 311 + +క. స్నానవిధి తర్పణము సం +ధ్యానియమము పంచవిధమహాయజ్ఞాతి +ధ్యానంతరభోజన మిది +మానితధాత్రీసురులకు మాధ్యాహ్నికముల్. 312 + +క. అస్తమయవేళ సంధ్యో +పాస్తి యనంతరమ యగ్న్యుపాస్తియు దైవో +పాస్తియు నగు కర్మములు ప్ర +శస్తధరిత్రీసురులతు సాయంతనముల్. 313 + +క. ఓపి త్రిసంధ్యానియమ +వ్యాపారనిరోధి గాని యధ్యాపన మ +ధ్యాపనవిరోధిగాని ధ +నోపార్జన వలయు భూసురోత్తముల కిలన్. 314 + +చ. మునుకొని బ్రాహ్మణుండు మలమూత్రవిసర్జన శౌచదంత ధా +వనముఖమార్జనాచమనవారివిగాహనసాంధ్యకర్మజా +ప్యనియమహోమదేవయజనాతిథిపూజనపానయానభో +జనశయనాదు లొందఁదగు శాస్త్రవిధానముతోడ నెప్పుడున్. 315 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0137.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0137.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c65ff11df4d4945206bcaac1d3f443242cb749a4 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0137.txt @@ -0,0 +1,34 @@ +క. అతికాంక్ష దుష్ప్రతిగ్రహ +రతికంటెను బహుకుటుంబరక్షార్థముగా +క్షితిసురులకుఁ గృషిసేయుట +హిత మనిరి పరాశరాదు లిక్కలివేళన్. + +క. శ్రుతిమంతునిఁ బరహితుఁ దాఁ +బ్రతిభేషజవిషయు సరసపాకజ్ఞుఁ గ్రియా +చతురు సుచరితు దయాపరు +ధృతియుతుఁ బతి వైద్యుఁజేసి దీర్ఘాయువగున్. 317 + +క. అనిశము సేవింతురె ని +న్ననఘా యష్టాంగ మైన యాయుర్వేదం +బున దక్షులైన వైద్యులు +ఘనముగ ననురక్తులై జగద్ధితబుద్ధిన్. 318 + +ఆ. దేవమంత్రవిప్రతీర్థదైవజ్ఞస +ద్వైద్యగురులయందు వసుధమీఁద +నెంత విశ్వసించి రంతయు సిద్ధియౌ +నెంత విశ్వసింప రంత గాదు. 319 + +గీ. సకలలిపికారుఁ డఖిలభాషావిదుండు +రాజరంజనవిద్యాధురంధరుండు +మాంత్రికుఁడు వైద్యుఁ డతిగూఢమానసుండు +సరసధర్మార్థకామమోక్షప్రియుండు. 320 + +క. ఏదేశమందు నిల్చిన +నాదేశం బేలురాజు నచ్చటిప్రజలన్ +ఐదాఱుదివసములలో +భేదించుఁ బరేంగితంబుఁ బెద్దయు నెఱుఁగున్. 321 + +గీ. వైద్యుఁ డెందును రోగి కవశ్యుఁ డరయఁ +గాన వైద్యమ జనవశీకరణ మంద +మాన మొల్లక సేవింపఁ బూనియున్నఁ +గార్యసంసిద్ధి సందేహకరము దలఁప. 322 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0140.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0140.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7c5dbe9dcb8ff537b8924787ec91c96edcf04793 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0140.txt @@ -0,0 +1,37 @@ +క. అవనీపతి నిల్పందగుఁ +బ్రవిమలమతిచతురు నిఖిలభాషాకుశలున్ +సవినయశీఘ్రవిలేఖను +వివిధవిధిప్రౌఢు సంధివిగ్రహపదవిన్. 337 + +క. కృతమంత్రుఁ డగుచు భూపతి +చతురుని నిజమంత్రి మంత్రసమ్మతు నెపుడున్ +వ్రతసాభినాను గమ్య +క్షితిపతికడ కనుపవలయుఁ జెచ్చెఱ దూరన్. 338 + +శా. నానాశాస్త్రవిచక్షణుండు నయనానందాంగుఁడున్ సత్కుల +స్థానశ్రేష్ఠుఁడు నిస్పృహుండు పరచిత్తజ్ఞుండు వాక్సిద్ధుఁడున్ +శ్రీనిత్యుండును లోకమాన్యుఁడగు నిశ్చింతుండు నై యుండినన్ +వానిన్ మానుగ రాజదూత యని తల్పన్ వచ్చు నుర్వీస్థలిన్. 339 + +క. శ్రుతిమంతుండు ప్రగల్భుఁడు +కృతకర్మాభ్యాసి వాగ్మి కీర్తితశుభస +న్మతి శస్త్రశాస్త్రనిష్ఠుఁడు +పతికిన్ దగు దూత గాఁగ బహుకార్యములన్. 340 + +క. ప్రతిభయు నవ్యసనిత్వముఁ +బతిభక్తియుఁ బలుకువెరవుఁ బరనృపధర్మ +జ్ఞతయును వినయముఁ దేజము +నతిశుచితయు దూతగుణము లండ్రు నయజ్ఞుల్. 341 + +సీ. లిపులెల్లఁ జదువను లిఖియింప వలఁతియై +భాషలఁ బెక్కింటఁ బ్రౌఢి గల్గి +సమయవర్ణాశ్రమాచారవిధిజ్ఞుఁడై +యెదిరిని దన్నును నెఱుఁగనేర్చి +మధురగంభీరసమస్థిరవాణియై +సుముఖుఁడై కార్యభారమున కోర్చి +మఱి పదవాక్యప్రమాణవిజ్ఞానియై +ప్రజ్ఞ నూహాపోహపరుఁడు నగుచు +గీ. రాజహితుఁడయ్యుఁ బ్రజ కనురాగ మెసఁగఁ +జేయ నేర్చిన యాతనిచేతఁ గాక +యితరదూతలు చేసిన నేల పొసఁగు +విమతజయకారు లగు సంధివిగ్రహములు. 342 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0141.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0141.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d55cbf1c6b195a2e9be412a0844a7cca3c0d34d4 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0141.txt @@ -0,0 +1,37 @@ +క. ధీయుతుఁ డభయుం డచలుఁ డు +పాయజ్ఞుఁడు సముచితప్రభాషుండు పతి +శ్రేయోర్థి పరేంగితవిదుఁ +డాయాససహుండు దూత యగు నధిపతికిన్. 343 + +ఉ. మేధయు వాక్పటుత్వమును మిక్కిలిప్రజ్ఞయు నింగితక్రియా +బోధము ధైర్యముల బ్రియము భూపతిభక్తియుక్తి వైరిధర్మసం +శోధనవృత్తియున్ గల విశుద్ధచరిత్రుని రాయబారిగా +యూధము గూర్చి పంపు సుగుణోన్నత యబ్బయకందధీమణీ. 344 + +క. ఏలిక చెప్పిన మాటలె +పోలఁగఁ జెప్పచును నియుఁ బొందఁగఁజేయం +జాలుట యుత్తమదూత్యము +పాలింపఁగవలయు నిదియుఁ బతిహితతతికిన్. 345 + +ఉ. కొందఱు చెప్పినంతయును గూర్ప వచింతురు చిల్కపోలికన్ +కొందఱు మూఁగుభంగి నొనగూడఁదలంచి వచింపనేర రిం +పొందఁ దలంచిన ట్లవల నొప్ప వచింతురు కొంద ఱుర్విలో +నెందును సత్కవీంద్రుగతి నీక్రియ మర్త్యులు మూఁడుచందముల్. 346 + +క. మునుము న్నిష్కృపణార్థుఁడు +వెనుక మితార్థుండు నతనివెనుకను మఱి శా +ససహారకుఁడు ననంగాఁ +దనరుచు రొగి దూతజనులు దమతమశక్తిన్. 347 + +సీ. పరులమాటకుఁ బొందుపడ మాట గల్పించు +నతఁడు నిష్కృపణార్థుఁ డనఁగఁ జెల్లుఁ +బతి చెప్పినంతయుఁ జతురతఁ బల్కు నా +తఁడు మితార్థుండు నాధరణిఁబరఁగు +నట లేఖఁ గొని యేఁగి నంతటనే యుండు +నాతండు శాసనహారకుఁడు +ఈమువ్వురును దూత లిందులో సచివుని +సామర్థ్యమునకంటె సరవి నొక్క +గీ. పాలు నర్థంబు ముప్పాలు పరఁగఁ గొఱఁత +యగుచు వర్తించువారు వీ రగుటఁ జేసి +నీతి మార్గంబుచే వీరి నెఱిఁగి యెఱిఁగి +పనుచు టెంతయు నొప్పు భూపతికి నెపుడు. 348 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0142.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0142.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..050ddc548f95664b46200d6dc74302e67092f15c --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0142.txt @@ -0,0 +1,45 @@ +సీ. దూతజనుం డొగి భూతలాధిపునాజ్ఞఁ +దల మోచికొనుచుఁ బ్రత్యర్థికడకు +నిజనాయకునివాక్యనిర్ణయేతరముల +నిచ్చఁ జింతించుచు వేఁగవలయు +నటగట్టి రాజులు నాటవికులు దన +కాప్తమిత్రులు గాఁగ నలవరించి +తొడరి జలస్థానదుర్గసంస్థలములు +నిజబలార్థంబైన నెమ్మిఁ దెలిపి +గీ. రాక యెఱిగించి శత్రుపురంబునందు +నుండి సముచితవృత్తిమైనొయ్య నొయ్యఁ +గాల మీక్షింపవలయుఁ దత్కార్యమునకు +నంత నాతఁడు చను మన్న నరుగవలయు. 349 + +క. అడిదపుధారలు దనపై +జడియఁగ నేలిననృపాలుశాసనమార్గం +బెడపక పలుకుచుఁ జూపుల +వడువును మోమునను దెలియవలయు మనంబుల్. 350 + +సీ. చాల ననిష్టవాక్సంచారమున కోర్చి +క్రోధకామంబులఁ గుతిలపడక +పరులమనస్స్ధితి బయలుగాఁ బలుకక +యెల్లచిత్తంబుల నెఱిఁగికొనుచు +దననృపప్రకృతులతలఁపుల నన్యోన్య +రాగాపరాగనిర్ణయము నెఱిఁగి +యొనరంగఁ గృత్యపక్షోపజాపము నొగి +ననుపలక్షితుఁడు నై యలవరించి +ఆ. తననృపాలుప్రకృతిజనులవిచ్యుతి యెవ్వ +రడుగునప్పుడైన నొడవకుండి +నృపుఁడె యడిగెనేని నీవె యెఱుంగుదు +వనుచుఁ బలుకవలయు నవిదితముగ. 351 + +క. కులమును బేరును ధనమును +బలవత్కర్మములు నుభయపక్షములందున్ +గలపతి యుత్కర్షంబుగఁ +దలకొని వినిపింపవలయుఁ దననరపాలున్. 352 + +గీ. ఉభయవేతనజనులతో నొయ్యఁ గూడి +సాల శిల్పోపదేశమిషంబువలనఁ +గృత్యపక్షం బెఱుంగుచు గేనమునను +నానృపాలునిచేష్టల నరయవలయు. 353 + +క. కౌటిల్యవృత్తి నెంతయుఁ +బాటించియె కాక సంధి బలహీనుల కె +ప్పాట నలవడునె యైనను +పాటించి యెరుంగవలయుఁ బరహృదయంబుల్. 354 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0143.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0143.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..819e4a71c541c6b9347a89e6c899c41563b93355 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0143.txt @@ -0,0 +1,47 @@ +గీ. తీర్థముల నాశ్రమంబుల దేవగృహము +లందుఁ దాపసవేషంబు లలవరించి +యున్న నిజచారజనులతో నుచితశాస్త్ర +పటువివేకమిషంబునఁ బలుకవలయు. 355 + +క. పానద్యూతము లుడుఁగుచు +నానాఁటికి నచటివార్తనరనాథునకున్ +దా నమ్మిక గలనరుచే +మానుగ నెఱిఁగింపఁబంపుమత మది వలయున్. 356 + +క. తనపతికులముఁ బ్రతాపము +వినుతైశ్వర్యంబుఁ ద్యాగవిభవము దార్ఢ్యం +బును నుత్సాహము ఘనతయుఁ +బెఁనుపుగ నుపమింపవలయు భేద్యులయెదురన్. 357 + +క. కాలముతోడన తనపనిఁ +గీలింపుచు నొరులభేదకిల్బిషములచేఁ +దూలక కాలక్షేపము +లాలోకింపగవలయు నన్యకృత్యంబుల్. 358 + +సీ. ఇన్నిదినంబులు నితఁడు విలంబింప +నితనికిఁ గారణం బేమియొక్కొ +మన్మహీపతియందు మహితవ్యసన మొక్కఁ +డారసి పొడఁగను నాసనొక్కొ +స్వాంతప్రకోపము నడఁచుటకై యొక్కొ కడ +గి సస్యాదిసంగ్రహముకొఱకొ +ప్రత్యగ్రదుర్గనిర్మాణంబునకునొక్కొ +కృతపూర్వదుర్గసత్క్రియలకొఱకొ +గీ. పక్షవృత్తిని యాత్రకు బాగు గాఁగ +దేశకాలవిభేదనోద్వీక్షణంబొ +యాత్మయాత్రావసరసత్క్రియార్థమొక్కొ +యనుచుఁ గాలవిలంబన మరయ వలయు. 359 + +గీ. మఱియు వార్తావిశేషంబు నెఱుఁగుచుండి +తననృపాలున కెఱిఁగించి పనుపవలయుఁ +గాలయాపనహేతువు గానవచ్చి +వెరవుపడకున్న నప్పుడు వెడలవలయు. 360 + +క. జనపదసారము దుర్గం +బున గుప్తము శత్రురంధ్రమును ధనము బలం +బును మిత్రబలము నొయ్యన +మనమునఁ దెలియునది దూతమార్గం బరయన్. 361 + +చ. అరివరుశత్రుదుర్గమును నాతనిబంధుసుహృద్విభేదమున్ +బురధనసైన్యసంపదలపోఁడి మెఱుంగుట కృత్యపక్షని +స్తరపరిసంగ్రహం బతనిజానపదాటవికంబు సాధ్యముల్ +దిరమిడి యుద్ధసారము విధిజ్ఞత యన్నివి దూతకర్మముల్. 362 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0145.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0145.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..bb816046577163f085c60255b1b5fffdcfcc69f7 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0145.txt @@ -0,0 +1,34 @@ +క. పరికింపుచు బాహ్యాభ్యం +తరములలోపల ననారతము నిజరక్షా +పరులైన పరిమహీశుల +చరితము వీక్షింతె నిపుణచరనేత్రములన్. 371 + +గీ. సారమతు లైన సద్గూఢచరులచేత +నమరునిజపక్షశత్రుపక్షములలోను +గలుగుతీర్థంబు లన్నియుఁ గ్రమముతోడ +నెఱుఁగు నెవ్వఁడు వాఁడొందఁడెపుడుఁగీడు. 372 + +సీ. మంత్రిపురోహితమంత్రిజనాధ్యక్ష +సైన్యాధినాయకసన్నిధాతృ +లాటవికప్రశాస్త్రాయోధనాయకవ్యావ +హారికసమాహర్తృదండ +పాలదుర్గప్రాంతపాలప్రదేష్టృకార్మాంతి +కాంతర్వంశికాధికార +యువరాజదౌవారికోపేతముగ నిట్లు +ముయ్యేడుతీర్థంబు లయ్యె జగతి +ఆ. నివి యెఱింగి రాజహితబుద్ధిపరపక్ష +ములను నతినిగూఢముగను జరులఁ +బెట్టవలయు నట్టిబెట్టిదముగ సంధు +లరయుచుండవలయు ననుదినంబు. 373 + +చ. జనపతి సంస్థలు న్మిగుల సచ్చరితంబులు గల్గువానిఁగా +నొనరఁగఁ గార్యసిద్ధికొఱ కున్కిగఁ జేయుట వోలు వానియం +దనువునఁ జారులుండి వెరవాడి విదేశములోని మర్మముల్ +గనుఁగొనుచుండఁగావలయుఁ గావున శాత్రవరాజధానులన్. 374 + +వ. మఱియు దూతలకు నగోచరంబు లగు సూక్ష్మకార్యంబులు జనసంచారవిస్రంభాలాపంబుల నెఱుంగంబడుఁ గావున నయ్యైస్థలంబులఁ దనకు నాప్తులగు భృత్యులఁ జరులుగా నియోగింపవలయు వారు. 375 + +క. తమదేశమును బరదే +శమున నిగూఢాత్ము లగుచుఁ జరియించి విశే +షము లెన్నియును భూ +పమణున కెఱిఁగింపవలయుఁ బ్రతివాసరమున్. 376 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0147.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0147.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..315ba7c6274de3153502962da73f469fe212fb4c --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0147.txt @@ -0,0 +1,45 @@ +సీ. అధ్యాపకుఁడు బిక్షుకాక్షుండు లింగియు +వణిజుండు మఱి కృషీవలుఁడు వరుసఁ +గాపట్యుదాసీనతాపసవైదేహ +గృహపతు లేవేళ నహితువీటఁ +జరులకుఁ దాసిగాఁ జరియించుకొఱకునై +ధన మిచ్చి తగుచోట్ల కనుపవలయు +రసదుండు సత్రి ప్రవ్రజితుండు దీక్షితుం +డనువారు గరదుండు దనరు తపసి +ఆ. వరుఁడు వేషధారి తిరిపెము సాధన +గురువు లనఁగ మాయ బెరసియుండ్రు +వీరు నలువు రరయ వేగులవారలొం +డొరుల నెఱుఁగకుండఁ దిరుగవలయు. 385 + +ఉ. ఒజ్జలు చాపశిక్షకులు యోగ్యులు భోగ్యులు రాజయోగ్యధీ +మజ్జను లైంద్రజాలికులు మల్లులు సూపకరుల్ విదూషకుల్ +గుజ్జులు దేశికుల్ యతులు కోమటు లాడెడువారు గాయకుల్ +వెజ్జులు లోనుగాఁ గలుగువీరి మహీపతి సేయుఁ జారులన్. 386 + +సీ. వ్రతులు సన్న్యాసులు వైద్యు లాచార్యులు +జపితలు జ్యోస్యులు శకునగాండ్రు +బట్లు శ్రీహరినామపాఠకు లాడెడు +వారు విద్యలవారు వాదవిదులుఁ +బంగులు మూఁగలు బధిరులుఁ జపలులు +జంగాలు జోగులు సావుతేలు +వగ్గులు గొరగులు వాహకు లడపాలు +సురయమ్మువారలు జూదగాండ్రు +ఆ. మావటీలును బరిహాసకులును బాగ (?) +వేగుజాము క్రోఁతి వేఁటకాండ్రు +నాదియైనవారి యాకారములు దాల్చి +తిరుగవలయుఁ జరులు దేశములను. 387 + +చ. జడబధిరాంధమూకమిషిషండకిరాతకకుబ్జవామనుల్ +అడరఁగఁ గారుచారణజనావళి భిక్షుకి పుష్పలావియున్ +గడుకొని దాసియున్ బహువికల్పకళావిదులై చరించున +ప్పడఁతుకలున్ వెసన్ దిరుగుపాఠకులుం దగుచారు లెల్లెడన్. 388 + +క. ఆరయ ఛత్రధారులు +వారక భృంగారు యానవాహనధారుల్ +ఆరథశిక్షకు లాదిగ +నారసి యెఱుఁగుదురు బాహ్య మగు వార్త లిలన్. 389 + +గీ. మిగుల సంకేతసంజ్ఞత మ్లేచ్ఛవచన +గూఢమూర్తులఁ బ్రతికారగూఢరూప +చేష్టితంబుల నొందుచు నిష్ఠవృత్తిఁ +జెలఁగి చారులు తమలోన మెలఁగవలయు.390 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0148.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0148.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9237cb7e89161da8d0dbe2111c6ccb34db0a2d9c --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0148.txt @@ -0,0 +1,39 @@ +చ. జనపతి చారరక్షుఁ డయి చాలఁగ రంధ్రము రోసి శత్రుపైఁ +జని గెలువంగఁబోలుఁ జరచక్షుఁడు గాని నృపాలుఁ డంధుఁ డౌ +ననిశము శత్రుసంప దుదయంబును సర్వదశావిచేష్టలుం +గనుఁగొను బొప్పు శత్రుజనకల్పితకృత్యము చారదృష్టియై. 391 + +క. పసదన మెఱింగి చారుఁడు +వెసతో నేతెంచుఁ గాన వేమాఱును నా +పసదనమును జీతంబును +బొసఁగిన క్రియ నిడఁగవలయు భూపతివృత్తిన్. 392 + +ఆ. చరులు లేనిరాజు పరులచే నాపదఁ +జెందు ననుట యేమిచిత్ర మరయ +భక్తి సేయునట్టి ప్రజలైన నెఱుగమి +సూచి మోసపుచ్చ జూతురనిన. 393 + +ఉ. కొందఱ నారయంగ విడి క్రుమ్మఱి వచ్చుచుఁ బోవుచుండగా +గొందఱఁబంచి వేడ్కయును గొందఱ నొండొరుపోక గానకుం +డం దగఁ బంచి చారులు బెడంగుగఁ జెప్పినచోట మువ్వురే +చందము సమ్మతించి రది చందముగాఁ గొనిపోవఁగాఁ దగున్. 394 + +ఆ. హృదయకమలమందు నెద్దారిపగయైనఁ +జారగూఢమంత్రశక్తిఁ జేసి +తమకుఁ బూని గెలువఁ దఱియైనయంతకు +నది సహించికొందు రమలమతులు. 395 + +క. నానాదేశంబులఁగల +భూనాథుల శత్రుమిత్రబంధువులందున్ +గానంబడు బహువిధముల +మానుగ వైదేశికులఁ గ్రమంబున నడుగన్. 396 + +ఉ. చేరి తలంటువారలను జెచ్చెర నాపదగాత్రమర్దనుల్ +నారయ భోజనాంబుకుసుమాంబరభూషణగంధదాయకుల్ +వారక వీ డె మిచ్చి చనువారును నిత్యసమీపవర్తనుల్ +దారుణచిత్తవృత్తి రసదాయకు లౌదురు చేయనేర్చినన్. 397 + +క. పరఁగ నణుమాత్రరంధ్రం +బరిపక్షమునందుఁ గన్న నది మార్గముగాఁ +బరిమార్పవలయు రాజ్యము +పరువడి సలిలంబు యానపాత్రముఁ బోలెన్. 398 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0150.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0150.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6ab9b564e46870e658182f895c9f270cc4a5da0b --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0150.txt @@ -0,0 +1,39 @@ +క. నీవల సద్బక్తిస్నే +హావేశము గలిగి శూరుఁ డై యలజడికిం +దా విసువనిసత్కులజున్ +గావింపుము సైన్యవిభునిఁగాఁ గురుముఖ్యా. 404 + +క. అతిమహిమోన్నతియును సం +పతియును జేయునది యర్థభారనియోగ +స్థితియును దంత్రము మంత్రిని +బతిఁజేయుట బుద్ధిగాదు బద్దెనరేంద్రా. 405 + +మ. ధరణీనాథులు లేని భృత్యులును భృత్యశ్రేణియున్ లేని భూ +వరులున్ (నేర్తురె లోకయాత్రఁ గడపన్ వా రొండొరుం గూడి య) +చ్చెరువై దేహముఁ బ్రాణమున్ రవియు రోచిఃశ్రేణులున్ శబ్దమున్ +సరసార్థంబునుబోలె నొండొకటితో సంబంధమై యొప్పెడున్. 406 + +క. కులమును శక్తియు భక్తియుఁ +గల భృత్యుని మనసు దగదు కందింపం శుభం +బొలయఁగఁ దలఁచిన యాతని +బలుమఱు పోషింపవలయుఁ బతి సుతుఁబోలెన్. 407 + +క. మానవపతి మెచ్చిన స +న్మానము నొనరించుఁ గొంత మఱి భటుఁ డా స +న్మానమున బ్రాణ మిచ్చున్ +గాన నృపాలునకు నీతి ఘనుల ఘటింపన్. 408 + +క. చెన్నెసలారఁగ భృత్యుని +మన్నించెడివాఁడె ఘనుఁడు మనుజేశులలో +నెన్నఁడుఁ దగ మన్నించెడు +నన్నరపతిఁ బాయ రీవి యల్పం బైనన్. 409 + +క. సర్వోపాయములను రిపు +గర్వ మడంపంగ భటులు గాల్గొనకుండన్ +బర్వెడికడఁక మనిపెడు +నుర్వీశుఁడు వారిఁ బ్రోవకుండుట గలదే. 410 + +క. తన్నని నమ్మినఁ బ్రోవక +పొన్నాకులమీఁదఁ దేనెఁ బూసిన భంగిన్ +నున్ననిమాటలయన్నల +మన్నన లేమందు మబ్బమంత్రియకందా. 411 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0151.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0151.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..15980dfd0ab871013d7a9d918aa9ac0d1b59d4b7 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0151.txt @@ -0,0 +1,39 @@ +క. తమతమ కనియెడుతరి జీ +తము గానక నవయుభటుల దౌర్గత్యవిషా +దము లేలినవాని కవ +శ్యము నెగ్గొనరించు నతఁడు శత్రుం డైనన్. 412 + +చ. నవసినవారిఁ బ్రస్తవమున స్మృతిఁ బొందినవారివారి నా +హవముఖవీరులన్ బనులయందుఁ బ్రగల్భుల వేఱులేనిబాం +ధవుల నయజ్ఞులన్ బుధులఁ దప్పనికాపుల శక్తియుక్తులన్ +ధ్రువముగఁ బ్రోవలేని నృపతుల్ కుపతుల్ పరపక్షవైభవా. 413 + +క. నుడివినజీతం బెప్పుడుఁ +గడపక తాఁ బెట్టునృపుఁడు గా నొకచక్కిన్ +గడు వర్జించిననైనను +విడువరు సద్భృత్యు లెపుడు విసువరు కొలువన్. 414 + +క. భూపతి విరక్తుఁడైనను +నాపత్కాలమున విడుచు టవినీతి యగున్ +ఆపద పైకొనునయ్యెడ +నోపి విడువకుండునాతఁ డుత్తముఁ డరయన్. 415 + +ఆ. ఉర్విపతులవలన నొకయుపద్రవ మైన +నపుడు పెట్టకున్న నైన భటులు +తగిలి తన్మహీశుఁ దమ జీవనంబుల +హానిఁ గోరి కెలుచు రనుదినంబు. 416 + +ఉ. ఏపునఁ గూడి పూర్వమున నేలినవానినయొండెఁ దక్కొరున్ +భూపతిఁ జేయుటొండెఁ దలపోతురు రాజులనొండె నొండొరున్ +బ్రాపుగఁ జేసి రాఁదలఁచి ప్రాణము లీ వడిఁ గారణంబుగా +రాపొనరింపఁగాఁ దగదు రాజు భటావళి నెల్లకాలమున్. 417 + +చ. అఱమి రణంబునం బడిన యాతని సంతతిఁ బ్రోవఁడేని చే +కుఱు నట జీవితంబు గొని ఘోరరణంబున నోడి వచ్చినన్ +బఱవకయుండె నేని జనపాలుని దిక్కున నంత వేడ్కయున్ +వెఱవును జెడ్డ బ్రాణములు వెఱ్ఱులె యీ ననిలోన సేవకుల్. 418 + +క. ఏలిక పనిచినఁ గీడౌ +మే లౌ నది భటుఁడు సేయ మెయికొనఁ డేనిన్ +వాలాయము విడువనె తగు +నాలరి యగు భటునిఁ దలఁప నయ్యేలికకున్. 419 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0152.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0152.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2eede92ce0d624cdaa57d8f5583d13bd6a236747 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0152.txt @@ -0,0 +1,44 @@ +క. తన కెన్నఁ డుండియును ద +క్కనిభృత్యులఁ బెరుగ మనుపఁగాఁ జనదు ప్రయో +జనమునకుఁ దగినవెల యి +చ్చునది నరేశ్వరుఁడు నన్నిచోడనరేంద్రా 420 + +క. మనుపఁగొరయేని జీతము +దనియఁగ నిచ్చునది యెంతదయ గల్గిన నే +రనివాని నెఱతనమునకుఁ +జొనుపుట దుర్నయము నన్నిచోడనరేంద్రా. 421 + +క. ఎవ్వని ప్రసాదమున సుఖ +మెవ్వనికిం గలియుండు నెల్లప్పుడుఁ దా +నవ్విభునికొఱకు మృతుఁడగు +టెవ్విధమునఁ బుణ్యలోకహితము దలంపన్. 422 + +క. పుడమిపతిచేత జీతము +కుడిచిన ఋణమెల్ల నీఁగికొనఁ దనయంతన్ +జెడనున్న ప్రాణ మనిలో +విడువక పోనాడు భటుఁడు వేదురు గాఁడే. 423 + +క. నుతులకుఁ దలప్రాపుగ భూ +పతి ఋణమునఁ బోయి తెవులఁ బడి చచ్చి యధో +గతి దొఱఁగుకంటె భటునకు +శతమఖుపురిఁ జూఱగొనుటఁ జావని నరుఁడే. 424 + +ఆ. అఖిలసంపదలకు నావాసముగఁ జేసి +నట్టిదాత కొడరు పుట్టినపుడు +దరణి నేభటుండు తనప్రాణములు దాఁచు +నతఁడు నరకమునకు నరుగు వేగ. 425 + +క. కులభృత్యులైన సద్భృ +త్యులకును సత్కారమర్థితోఁ జేయుదె వా +రలు నీప్రస్తవమున ని +మ్ములఁ గృత్యము దలఁచి ప్రాణములు విడుతురనిన్. 426 + +క. అనఘా నీప్రస్తవమున +నని నీల్గిన వీరభటుల యనుఁగుజనుల నె +ల్లను బ్రోతె భోజనాచ్ఛా +దనముల వారలకు నెమ్మిఁ దఱుగకయుండన్. 427 + +క. జనపతి ప్రాణము లిచ్చినఁ +జనువారలఁ బ్రోవకున్న సత్యము పాపం +బునఁ బొరయు వారిఁ బ్రోచిన +తనవారిని బ్రోచు మీఁద దైవము గరుణన్. 428 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0153.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0153.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f14a9c5b5ca62b134e620ba5fc8f6a99266dd6b0 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0153.txt @@ -0,0 +1,44 @@ +గీ. ప్రాణ మిచ్చియు రణమున బ్రతికెనేని +నతని రక్షించుఁ దనకొఱకైన రాజు +శూరవృత్తిని మోక్షంబు సూఱగొన్న +వారివారలఁ బ్రోవంగవలయుఁ గాని. 429 + +ఆ. యోగులకును లేదు యాగముల్ సేసిన +వారలకును లేదు వసుధమీఁదఁ +బతికి హితవు గాఁగఁ బ్రాణంబు విడనోపు +నలఘుసేవకులకుఁ గలుగు సుగతి. 430 + +క. దురమునఁ జచ్చినఁ జయ్యనఁ +బరమందుం బ్రతికెనేని బహుసుఖకీర్తుల్ +దొరకును గావున రెండును +నరుదులు సిద్ధించు శూరు లగువారలకున్. 431 + +క. కడునభ్యంతరవర్తిం +బుడమీశుకుఁ గాఁగఁ ప్రాణములు విడిచిన నీ +క్కడ నురుతరకీర్తియు న +క్కడ మఱి సాయుజంయపదము గల్గు ధ్రువంబై. 432 + +ఆ. కోరి తనధనంబుకొఱకును విప్రుల +కొఱకు సతులకొఱకు గోగణంబు +కొఱకు నని యొనర్చి నెఱయు నెవ్వఁడు ప్రాణ +మిచ్చు నతఁడు ముక్తి కీశ్వరుండు. 433 + +క. తనయేలిక కగు చుట్టము +తనచుట్టను తననిజేశుదాయయ మిగులన్ +దనదాయయు ననుతలఁపున +మను నెవ్వఁడు వాఁడు ప్రియుఁడు మనుజేశునకున్. 434 + +చ. చెలువుగ దుష్కరంపుఁబని చేసితి నొక్కెడ నాక క్రూరతన్ +బలుమఱుఁ జేసిన న్గడవఁబల్కిన నుల్లములోన నొండుగాఁ +దలఁపక పల్కు టొప్పిదము తథ్యముగాఁ దగఁ బల్కి లోపలం +బిలువక వచ్చియున్నతఁడు భృత్యుఁడు రాజున కెన్నిభంగులన్. 435 + +క. మానవనాథున కగు భయ +హానులు మదిఁ దానె యెఱిఁగి యతిరభసమునన్ +వానికి నెవ్వం డడ్డము +నై నిలిచినవాఁడు మాన్యుఁడగు రాజునకున్. 436 + +ఆ. అన్యదేశ మెల్ల నాత్మదేశంబ కాఁ +దలఁచువాఁడు నెపుడు దలఁకు లేక +రణము సేఁత యెల్లరాజ్యంబుసేఁతగాఁ +దలఁచువాఁడుఁ బ్రియుఁడు ధరణిపునకు. 437 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0155.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0155.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6385b388e6cff4cbbe2757e96ad5369f20776fd0 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0155.txt @@ -0,0 +1,34 @@ +క. కోపప్రసాదములలోఁ +గోపమె చూపుచుఁ బ్రసాదగుణ మెయ్యెడలన్ +జూపని నరపతిఁ గొల్చిన +పాపమునకు మేర యెద్ది బద్దెనరేంద్రా. 447 + +ఉ. జీవిత మీఁడు ము న్గడవఁజేసినవృత్తి క్రమక్రమంబునన్ +బోవఁగఁజూచుఁ దేజమునఁ బుట్టెడు లాభము దప్పఁజేయు స +ద్భావము బొంకుగా వగచుఁ బాయక నేరమె రోయుఁగావునన్ +సేవకులన్ విరక్తనృపుసేవ విపజ్జలరాశి ముంపదే. 448 + +ఆ. వల్లకాట నిడినవానికిఁ జెప్పెడి +వారు గలరె యెంతవారికైన +నట్ల పెట్టలేని యవనిపాలకునొద్దఁ +బట్టియుండ రెపుడు పరిజనములు. 449 + +చ. ఒకరునిచేతఁ బ్రోపును దదున్నతిఁబ్రాపును గాంచి యెల్లవెం +టకును గొఱంత లేక పొగడందగు సంపద నొందునట్టి దా +తకు మదిఁ గీడుచేసినకృతఘ్నునిపీనుఁగునైన రోఁత వె +ట్టక కబళింపఁ గుక్కలు నొడంబడునే కురువంశవర్ధనా. 450 + +ఉ. ధీరత దక్కి భీతిఁబడి దీఱమి నిల్పక పాఱి పాఱి వీ +రారులచేతఁ జచ్చినభటాధము లేలినవానిదుష్కృతం +బారఁఘ నంతయున్ గుడుచునాతఁడు చేసినపుణ్యమంతయున్ +జేరుఁ దదీయభర్తకని చెప్పుదు రుత్తమధర్మకోవిదుల్. 451 + +ఆ. ఆయుధముల నెపుడు నలజడిఁ బెట్టక +చిత్రకథలు కొన్ని చెప్పికొనుచు +నుండు భటులు గలుగు నుర్వీశ్వరులలక్ష్ము +లహితు లనుభవింతు రండ్రు బుధులు. 452 + +క. తను నమ్మి వైరిమీఁదం +జన వానికిఁ బ్రాణ మీక చనుటయు ద్రోహం +బని రిపునిఁ గూడెనేనియుఁ +జనునే యుద్దండ మైన జనపతి దానిన్. 453 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0157.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0157.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a7daf80f3678d4d4c65f885614b9622256f743f7 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0157.txt @@ -0,0 +1,37 @@ +క. స్థిరమతి నెప్పుడు నిజమం +దిరమునఁ దద్ద్వారమునను దెల్లముగా సం +గరముననుం గ్రమ్మున నే +నరుఁడుండు నతండు ప్రియుఁడు నరనాథునకున్. 462 + +క. జూదమును బన్నిదంబును +వాదును బతితోడ నాడవలవదు కడుఁ బో +రాదయ్యెనేని భృత్యులు +భేదము గాకుండ గెలుపు పెం పీవలయున్. 463 + +క. మొగ మలరఁ జూచిరమ్మను +టగుఁబొమ్మని మాటవినుట యడిగిన కార్యం +బొగిఁ జేయుట పనిఁబంచుట +జగదీశ్వరుకూర్మికిని నిజం బగు చేష్టల్. 464 + +సీ. పొడగనునంత నప్పుడ ప్రసన్నుం డగుఁ +దనుఁ జేరఁ బిలుచు నాసనము నిచ్చు +క్షేమప్రసంగంబుఁ బ్రేమమై నడుగుఁ ద +ద్వాక్యంబు వినుచు ముదంబు బొందు +విజనస్థలంబున నిజరహస్యంబులు +గొంకఁ డొక్కింతయు శంకపడఁడు +ఆతఁడు సెప్పుచో నతనిఁ జెప్పినచోట +నాకర్ణనముఁ జేయు నాదరమున +గీ. వినుతిపాత్రులలోపల వినుతిఁ జేయు +నతని వినుతింప మెచ్చఁ గథాంతరముల +దలముగాఁ దద్గుణములు కీర్తనము సేయుఁ +జాల ననురక్తుఁ డైనట్టి జనవిభుండు. 465 + +క. వచ్చినఁ జూడమి దగ్గఱ +వచ్చిన నొడఁబడమి తోడ వచ్చిన నొరుతో +జెచ్చెరఁ బలుకుట పతిఁ దా +మెచ్చమియును భృత్యునొల్లమికి లక్షణముల్. 466 + +క. దుర్వేషియు నకులీనుఁడు +గర్వియుఁ గడుదుర్జనాగ్రగణ్యుం డైనన్ +సర్వత్ర వాఁడు పూజ్యుఁడె +యుర్వీశ్వరు మిగులఁ జేరి యుండినఁ జాలున్. 467 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0158.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0158.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7ed88a7fcda79c6b3b5a4db48d91e530f2e0f2f0 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0158.txt @@ -0,0 +1,49 @@ +క. శ్రీయుతు లగు నరనాథులఁ +బాయక సేవింపకుండు పాపాత్ములకున్ +వేయేల తిరియఁజేఁతయె +ప్రాయశ్చిత్తంబు సుమ్ము పరికింపంగన్. 468 + +క. వెలిగొడుగులు చామరములు +బలువాజులు నందలములు భద్రేభంబుల్ +వెలసిన భూనాథుని కృప +గలవారికిఁ గాక యెందుఁ గలవే ధరణిన్. 469 + +క. బలుగొఱడువోలె నెండకుఁ +జలికిని వానకును నోర్చి జనపతి నెవ్వం +డలవడఁ గొలుచును వానికి +వలనొప్పఁగ సిరులు దాన వచ్చి వసించున్. 470 + +ఆ. మాన్యతయును గడు నమాన్యతయును మఱి +సరియె కాఁ దలంచు నరులు పిదప +నుగ్రమూర్తు లైన యుర్వీశ్వరులకును +మిగులఁ దారె మాన్యు లగుదు రెపుడు. 471 + +క. క్షితిపతికి మిగులఁ బ్రియులును +హితులును నగువారి నాశ్రయింపఁగవలయున్ +సతతము వారల యాజ్ఞకు +నతిఁ గడవక యుండవలయు నతిమతిమంతుల్. 472 + +క. ఘనసేవకయుతులకు నఘ +మును పుణ్యములును విశేషములు గానివి దాఁ +గొనుఁగొన భూశయలఘుభో +జనముఁ గృశత్వంబు బ్రహ్మచర్యము సమముల్. 473 + +ఆ. సేవకుండు గోరి సిగ్గఱి వ్యాధిక +ష్టములు ధనముకొఱకు సంతతంబు +నధిపు నొద్దఁ బడిన యట్ల ధర్మమునకుఁ +బడియెనేని సుగతిఁ బడయరాదె. 474 + +క. సురచిరగుణవంతుం డగు +ధరణీశుఁడు పేదయైనఁ దగు సేవింపన్ +నెరయఁగ నొకానొకప్పటి +కరుదుగ మేలొందుఁగాన నాయనవలనన్. 475 + +క. వలయుపను లెఱిఁగి చేయుచుఁ +బలికినఁ బని యేమి యనుచుఁ బాయక నీతిన్ +గొలువఁగ నేర్చిన యాతఁడె +తలపోయఁగ మిగులఁ బ్రియుఁడు ధరణీశునకున్. 476 + +క. మన సెఱిఁగి నడవనేర్చిన +మనుజశను లైన మాటమాత్రములోనన్ +దనవశ్యు లగుదు రనినను +మనుజేశ్వరుఁ డనఁగ నెంత మది నూహింపన్. 477 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0160.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0160.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c61ecf06c86994d41475136844ecccd83ca75f27 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0160.txt @@ -0,0 +1,40 @@ +క. చనువాఁడు సేయుకార్యం +బున కడ్డము సొచ్చి నేరుపున మెలఁగుచుఁ దా +నును బైఁ బూసికొనుటదన +మును మెలఁగెడు మెలఁకువకును ము ప్పగుఁ బిదపన్. 487 + +ఆ. రాజు పెద్ద పలువురకు సంకటంబుగాఁ +దెఱఁగుపనుల కెంత తేజ మైన +వారు బుద్ధిగలుగవా రొల్లరని మీఁదఁ +జేటువచ్చు టెల్ల సిద్ధ మగుట. 488 + +ఆ. ఉత్తమాసనములు నుత్కృష్టవాహనం +బులును దమకుఁ గరుణ భూమిపాలుఁ +డీక తార యెక్కు టెంతటి మంత్రియుఁ +గలుగువారికైనఁ గార్య మగునె. 489 + +ఆ. కామధేను వనఁగఁ గల్పవృక్షం బన +నెసఁగు రాజు దనకు నొసఁగఁడేని +తనయదృష్ట మనుట దగుఁగాక యాతని +దూఱఁ గలదె సేవ మీఱి యైన. 490 +నీతిసారము + +క. పొసఁగిన సేవకు నెఱుఁగని +వసుధేశ్వరుఁ డెంత దొడ్డవాఁ డైన నొగిన్ +గుసుమఫలభరిత మైనను +వెస జిల్లెడు విడిచినట్ల విడువఁగ వలయున్. 491 + +క. సేవ యెఱుంగని రాజును +సేవింపరు బుధులు గాక సేవించినఁ ద +త్సేవ యది చౌటఁ బెట్టిన +యావిత్తునుబోలె వ్యర్థమై చెడిపోవున్. 492 + +క. ఇల నవివేకనృపాలునిఁ +జెలు వందగఁ గోరి సేవ సేయుట లెల్లన్ +దలపోయఁ జౌటినేలను +విలసిల్లిన బీజ మిడిన విధము దలంపన్. 493 + +ఆ. భైక్షమైన మేలు భారోపజీవితం +బైన మేలు కానలోన నుండు +టైన మేలు గాని యవివేకనృపుఁ గొల్చి +పొరయులక్ష్ము లొప్ప వరసి చూడ. 494 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0161.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0161.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..64995fdff83148f2e2be2ddd69c4da31205aa2b8 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0161.txt @@ -0,0 +1,32 @@ +చ. పలుకుల బెట్టిదంబులకుఁ బ్రాప్త మెఱుంగమి కెంత డస్సినన్ +దలఁపమి కిచ్చి తప్పుట కుదారపువృత్తికి శౌర్యశక్తిభ +క్తులకు మనంబులోనఁ బరితోషముఁ బొందకయున్కి కాత్మలో +నలసి పరిత్యజింతు రెడ కా నెడ నేలినవాని సేవకుల్. 495 + +క. కెలసము చేసియు నవసినఁ +గొలిచిన కొద వట్ల యీని కువలయపతులన్ +గొలు వేటి కుత్తరోత్తర +ఫలసారమె రాజసేవ బద్దెనరేంద్రా. 496 + +చ. ఇల వ్యసనుండు క్షుద్రుఁడును నెంతయు మూర్ఖుఁడు నైనయట్టి భూ +తలపతిఁ జేరఁగూడ దది తప్పగుఁ దొల్లియు నిట్టిరాజు నిం +పలరఁగ సేవఁ జేసికొని న్యాయము నాసపడంగఁ బోవుచున్ +బెలుచన నేరమిన్ శకడి భృత్యువులందఱుఁ జేటు నొందరే. 497 + +క. విను సర్వభక్షుఁడగు వి +ప్రుని ననుకూలతయుఁ గాని పొలఁతిని మిగులం +దన కెనయని సఖు లెల్లం +దును గరుణయె చేయు నృపునిఁ దొఱఁగఁగవలయున్. 498 + +క. నేరమి దొడరిన నలుగఁగ +నేరకయుండెడి విరక్తనృపతుల కొలువుల్ +దూరస్థులు గాకుండెడి +వారలు దుర్మతు లుదారవైరోచనుఁడా. 499 + +ఆ. ఎట్టిభృత్యుఁడైన నేలిక కించుక +తప్పు సేసెనేని తలఁప మద్య +బిందుమాత్రమునన పెరుగు బ్రాహ్మణ్యంబు +సెడినయట్ల వాఁడు సెడుట నిజము. 500 + +ఉ. జీతము లూదికొండ్రు పతిచిత్తము గూడరు వారు స్వేచ్ఛులై +భూతలనాథు వీ డురిలిపోవఁగఁ డూతురు పోవకుండినన్ \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0162.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0162.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..505de7e3dfd4f654f64cde3e5201c21f4b37bf6e --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0162.txt @@ -0,0 +1,37 @@ +వేతురు విగ్రహవ్యసనవృత్తి భయస్థులు గారు గాన సం +ఘాతసమర్థులై మనుమగల్ ప్రతిపక్షులు గాక భృత్యులే. 501 + +క. ఏమ కరిఁ గుడిసి పెంచితి +మే మెఱిఁగింపంగ విద్య యెఱిఁగె నజస్రం +బే మక్కడ నుందుము మా +కేమని యేమఱినఁ జంపు నేనుఁగుఁ బతినేన్. 502 + +క. ఏ నతనికి మాన్యుఁడ నని +భూనాథుని కరుణ నమ్మి పొంగి భటుఁడు సే +వానియతి వదలు టొప్పదు +నానాటికిఁ గ్రొత్తమన్ననలు నృపతులకున్. 503 + +క. నైజగుణం బగుతమమది +రాజస మప్పటికిఁ గప్పి ప్రజతో నయ్యై +యోదం బరికింపకయా +రాజులు సాధు లని నమ్మరా దెప్పటికిన్. 504 + +క. జనపతికి నేను మాన్యుఁడ +నని యెవ్వఁ డహంకరించు నాతఁడు లోక +మ్మునఁ జరణంబులు రెండై +వినుము విషాణములు లేని వృషభముఁ బోలున్. 505 + +చ. ఇల గుణహీను లెంతయు మహీశుసమీపగు లైనవారు ని +ర్మలగుణయుక్తులం గని యమాన్యత సేయుదు రేల వారు వా +రలయెదుర న్వెలింగెడి తరంబులు గామిని గాన నేల రా +త్రులవలె మించు నే మిగులఁ దోయజబంధునిమ్రోల దీపముల్. 506 + +గీ. సేవకాళి యన్యసేవకులను రాజు +చాలఁ బెద్దసేఁత సైపఁజాల +రరయ నొక్కమగనియాండ్రు దా రయ్యును +సవఁతి జూచి సవతి సైపఁగలదె. 507 + +క. తనపదము ద్రోప నెవ్వఁడు +గొను నాతఁడు తనకు నిపుడు గొనకొని వారిం +దునుమాడుఁ దనకుఁ జయ్యన +నెనయనివాఁ డెంత దనకు హితుఁడై యున్నన్. 508 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0163.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0163.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3af5a8514022dbd8c479d39b683012746c4d0d3a --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0163.txt @@ -0,0 +1,47 @@ +క. అరయఁగ జీవన్మృతు లే +గురు నిర్ధనికుండు నరసికుఁడు మూర్ఖుఁడు భూ +వరసేవకుఁడు ప్రవాసియుఁ +బరఁగుఁ బరాశరతనూజు పలు కిది ధరణిన్. 509 + +క. రాజాధికారపురుషుని +పై జయముండునటె మృత్యుపాశము లుండున్ +నైజమునఁ బట్టి పలు కే +యోజమెయిం జెప్పమతియె యోగ్యుం డైనన్. 510 + +క. తమబ్రతుకు తమకుఁ గడువిర +సము చింతకుఁ బొత్తు మానసంబు పరాధీ +నము లైశ్వర్యంబులు స +ర్వము సేవకు లెవ్వ రరయ వారల కెల్లన్. 511 + +సీ. ఒనరఁ గపాలంబు నుపహారసంధియు +సంతానసంధియు సంగతంబుఁ +జాల నుపన్యాససంధియుఁ బ్రతికార +సంధియు సంయోగసంధితంబు +బురుషాంతరాదృష్టనరనామకమ్ములు +నాదిష్టకంబు నాత్మామిషంబు +పరిక్రయవిగ్రహబంధురోపగ్రహ +సంధులు నుచ్ఛిన్నసంధికంబు +ఆ. ననుపమపరదూషణాంచితస్కంధోప +నేయసంధు లనఁగ నిశ్చితముగ +షోడషప్రకారసునిశితసంధివి +ధాన మెఱుఁగవలయు ధరణిపునకు. 512 + +గీ. బలిమి సమసంధియైనఁ గపాలసంధి +యర్థదానముచే నుపహారసంధి +దారికాదాన మీగి సంతానసంధి +చాలమైత్రిపూర్వక మది సంగడంబు. 513 + +గీ. అరయ నేకార్థముగ నుపన్యాసచతురు +లమరఁ గూర్చినయది యుపన్యాససంధి +కడఁగి యుపకర్తప్రత్యుపకారకాంక్షఁ +గలసి మెదలుట యది ప్రతీకారసంధి. 514 + +గీ. అతని కుపకార మొనరించి యతనిచేతఁ +గొరలి ప్రత్యుపకారంబు గొనఁగవలయు +ననుచు రాముఁడు సుగ్రీవు నాప్తుఁ జేయు +కరణిఁ గలయుట యది ప్రతీకారసంధి. 515 + +క. ఇరువురుఁ గూడి యొకనిపై +నరుగుట సంయోగసంధి యగుఁ బణపూర్వం +బిరువురు యోధులఁ బంపుట +బురుషాంతరసంధి యనఁగ బుధమతమయ్యెన్. 516 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0168.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0168.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..81780e66107fb372b051b6718c7c6c3bec1d920a --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0168.txt @@ -0,0 +1,36 @@ +క. బలియుదెస సంధి యయ్యును +బొలుపుగ నమ్మంగవలదు పురుహూతుఁడు ము +న్నలవడ సమయము దలఁపక +పొలియింపఁడె వృత్రుఁ గుటిలబుద్ధిప్రౌఢిన్. 547 + +వ. మఱియు నధికసమానహీనాభియోక్తృసంధిస్వరూపంబు. 548 + +మ. బలవంతుం డరుదెంచి పై విడిసినన్ బాటించి దుర్గస్థుఁ డై +కలఁగంబాఱక యంతకంటె బలియుం గారామునం దెచ్చి యా +బలవంతు న్విడిపించుటొండె భుజదర్పం బొప్ప సింహోల్లస +ద్బలుఁడై పైఁబడుటొండె నొప్పగు భరద్వాజోక్తమార్గంబునన్. 549 + +క. తనయుండు తండ్రి నైనను +దనయుని మఱి తండ్రి యైనఁ దఱికొని త్రుంచున్ +ఘనరాజ్యకాంక్షఁ గావున +జనచరితములట్ల గావు జనపాలునకున్. 550 + +మ. మదమాతంగసహస్రసంఘముల నున్మాదించి సింహం బొకం +డదరంటన్ వెసఁ దాఁకి త్రుంచునటు లుద్యద్బాహువిక్రాంతిసం +పద యూహించి కడంగి తాఁకి యధికున్ బ్రత్యర్థిఁ గుందించు న +మ్మదదర్పోన్నతుఁ జూడ నోడుదు రరుల్ మానంబు దోరంబుగాన్. 551 + +క. సముఁ డరుదెంచిన సంధియఁ +సముచితమగు శత్రుజయము సందియమగుటన్ +గ్రమమున సంశయితక్రియ +లమరించుట యొప్ప దని బృహస్పతి చెప్పెన్. 552 + +చ. తగ నభివృద్ధికాముఁ డయి తా సమసత్త్వునితోడనేనియున్ +మిగులఁగ సంధిసేయుట సమిద్ధవివేకము యుద్ధమాడిరేఁ +బగలుదు రిద్దఱున్ సరి నపక్వఘటంబులు దాఁకినట్లు మె +చ్చుగ నల సుందుఁ డొంట నుపసుందుఁడుఁ బోరి నశించుకైవడిన్. 553 + +చ. ఎడరున నెత్తివచ్చిన విహీనుఁడు పీడ యొనర్చుచోటులో +బెడఁగునఁ బడ్డ శీతజలబిందువు కైవడి సంధిగా నొడల +బడ కెటు లొప్పు సంధి యతఁ డొల్లనిచో నెడఁగాంచి పై వడిన్ +బడి పొడిసేయఁగావలయు బాహుబలోన్నతగర్వమత్తుఁ డై. 554 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0169.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0169.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6e8412290c784c2ea7a64c9ae124933a2c44425a --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0169.txt @@ -0,0 +1,42 @@ +వ. మఱియుఁ బ్రకారాంతంబు. 555 + +చ. బలియునితోడ సంధి బంధురయత్నము దప్ప నాతఁడున్ +బొలుపుఁగఁ జూచి నెమ్మి గడుఁ బుట్టెడున ట్లనువృత్తి చేసి యే +కొలఁదిన నమ్మినట్ల యతిగూఢతరాకృతవేషుఁ డై ప్రియం +బులు వలుకంగఁ బొల్పగు సముద్భవ మొప్పఁగఁ గార్యకాంక్షుఁ డై. 556 + +క. నమ్మిక గలిగినఁ బ్రియుఁ డగు +నమ్మికమైఁ గార్యసిద్ధి నమ్మినయది యౌ +నమ్మించికాదె యింద్రుఁడు +నమ్మిక దితిగర్భవిదళనం బొనరించెన్. 557 + +క. స్థిరబుద్ధి సంధి యొల్లని +యరివరుయువరాజుతో మహాభృత్యునితో +వెరవార సంధి సేయుదు +నురుగతి నంతఃప్రకోప మొనరింపఁదగున్. 558 + +వ. అది యెట్లనిన. 559 + +చ. ధనములు లేఖలున్ బహువిధంబుల నడిపించి తాఁ బ్రధా +నునకుఁ బ్రదూషణంబు గడునూత్నముగా నొనరింప శత్రుభూ +జనపతికిన్ స్వపక్షజనసంఘముపై నపనమ్మి కెమ్మెయిన్ +దనర నతండు దాన చెయిదంబు దొఱంగి కరంగు నాత్మలోన్. 560 + +మ. అహితారంభము మాన్చియొండెఁ దదమాత్యభ్రాతృసంధాత యై +విహితాచారత వానివైద్యజనునిన్ భేదించి దానంబునన్ +సుహృదుం జేసి మహాసనం బతనిచేఁ జొప్పార భేదించి యొం +డె హితుం బంచి సురంధ్రి మైఁ బొడిచియొండెన్ దాఁకి త్రుంపందగున్. 561 + +ఉ. దేశముఁ బాపు తద్విమతదేశనివాసుల యై నిమిత్తని +ర్దేశము చేసి లోకులకుఁ దెల్లను గాఁ గడునిద్ధలక్షణో +ద్దేశముఁ జూపుచున్ నృపతి దీన వసించుట నిక్క మంచు నా +దేశము చెప్పి పంప నగు దీనిధి యై నిజగూఢచారులన్. 562 + +సీ. పెక్కుభంగుల మున్ను పేదయ కాఱించు +టెంతయుఁ దగు నిగ్రహింపఁదగదు +ఉఱక విగ్రహమున నుదయించు సంక్షయ +వ్యయము నాయాసంబు నాత్మపదము +నర్థమ్ముఁ బుత్రమిత్రాదులు వ్యర్థమై +మిన్నక పోవు నిమేషమాత్ర +దురవస్థ పలుమఱుఁ దోఁచు సందిగ్ధంబు +రాజ్యముఁ గీర్తియు రణమునందు \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0170.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0170.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2625177c74441ee1b3b0cc2ebadbf31ef356ff9e --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0170.txt @@ -0,0 +1,42 @@ +గీ. గాన విగ్రహింపక సామదానభేద +విధుల సీమాసమాగతవిమతనృపునిఁ +గలఁచి సంభ్రమ మడఁచి దవ్వులె నిలిపి +సమబలుండయి తోఁచిన సంధి యొప్పు. 563 + +గీ. ఆత్మబలగాఢసంరక్షితాత్ముఁ డగుచు +వీరసంచారములఁ దాపవివశుఁ జేసి +చాల నిలచినఁ దనుఁ దాన సంధి యగును +దప్తలోహద్వయానుసంధానమట్లు. 564 + +క. మును దన కపకారము సే +సినవానికిఁ దాను గీడు సేయక సామం +బున సంధి యగునె కాఁపని +యిను మినుమును గదియ నడువనేలా కూడున్. 565 + +సీ. మైత్రిహిరణ్యభూమండలంబులలోన +నలర నొక్కటిఁ గొన్న నుత్తరోత్త +రము మేలు మును సహాయము లేనివానికి +మిత్రు లన్యముకంటె మే లతండు +నాపదలకుఁ గూడి యరుదేని వాఁడైన +భూమిఁ దా విడువంగఁ బూనెనేని +ధనము మే లచలుఁడై తానుండు వానికి +సీమతోఁ జేరిన భూమి మేలు +ఆ. కపటమిత్రత మును నెపుడు సొనారని +పణము నెన్నఁడు ఫలపడని భూమి +యును నిరర్థకంబ యోపినయెవ్వానిఁ +దెలిసికొనుట భూపతికి గుణములు. 566 + +క. ఇప్పాట సంధికృత్యం +బొప్పారుం బూర్వము నిజనోక్తనయగతిన్ +ఇప్పగిది లావు సంధియు +నొప్పగు నధికాల్పకార్య మూహించి తగన్. 567 + +గీ. సత్సహాయము ప్రజ్ఞయుఁ జాలఁగలిగి +సత్త్వదేవోపబృంహితచరితుఁ డగుచు +నాయతోద్యోగసద్వ్యవసాయములను +శత్రుమీఁద నుపాయముల్ సలుపవలయు. 568 + +క. తొలుతఁ జతురంగబలములఁ +దలపెట్టక సామమంత్రతత్త్వజ్ఞుం డై +లలి మాంత్రకోశబలమున +గెలువంగావలయు నృపతి గినిసి యరాతిన్. 569 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0171.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0171.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..92306997dc997694410647c7c442d1f280938dee --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0171.txt @@ -0,0 +1,34 @@ +క. లలి సామంబును దానముఁ +బొలుపుగ భేదంబు దండమును మాయోపే +క్షలు నింద్రజాలములు నాఁ +దలఁప నుపాయములు నెల్లఁ దనరుచునుండున్. 570 + +చ. తనరఁ బరస్పరోపకృతిదర్శనముం గుణకర్మకీర్తనం +బును నిజబంధుతాకథనమున్ దగ నాయతిసంప్రకాశనం +బును మృదువాక్ప్రచారములఁ బోల్పగు నాత్మసమర్పణంబు నా +జననుతిఁ బొందుఁ బంచవిధసామము సామవిధిజ్ఞ సమ్మతిన్. 571 + +చ. సదృశునియందు సామమును సంగరమూలబలప్రకారదు +ర్మదునెడ భేదమున్ బ్రకృతిరాగ మెలర్పఁగ నోర్వరాని సే +న దనరి నచ్చివానివలనం దగు దానము హీనుఁ జూచి బె +ట్టిదముగ దండమున్ బ్రతిఘటించి సమగ్రబలోజ్జ్వలుం డగున్. 572 + +క. పైపై నమృతము చిలికెడు +రూపునఁ జిత్తముల నలరురూపునఁ జవులం +దాపోవకానువిధమున +తీపుగఁ గనుఁగొనుచుఁ బలుకుతెఱఁగొ ప్పలరున్. 573 + +చ. ఒరులకు బెగ్గలం బొదవకుండగఁ బల్కెడు సామ మ +చ్చెరువుగ నట్టిసామము ప్రసిద్ధముగా నిజమాడుచోఁ బ్రియం +బరుదుగఁ బల్కుచో మధుర మగ్గలమై యొదవంగ నాడుచోఁ +బరఁగ నుతించుచోట నెఱపందగు సజ్జనసమ్మతంబుగన్. 574 + +ఉ. సామమునందుఁ గార్యము నిజంబుగఁ బూనికొనంగఁబోలు నా +సామవిధానదండముఁ బ్రశస్తి యొనర్తురు నీతికోవిదుల్ +సామమునందె కాదె సురసంఘము ద్రచ్చె మహాసముద్రమున్ +సామవిరోధులై చెడరె సంగరభూమిని ధార్తరాష్ట్రులున్. 575 + +చ. అలసుని విక్రమశ్రము నుపాయఫలప్రనిదూరునిన్ క్షయా +కులితు నయప్రవాసపరిఘూర్ణితు నిద్రితు భీతు మూర్ఖుఁ గాం +తలఁ బసిబాలురన్ బలు నధార్మికు దుర్జనమైత్రిశీలు ని +శ్చలశుభబుద్ధియుక్తిఁ దగ సామమునంద జయించు టొప్పగున్. 576 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0172.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0172.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e6b5e5d3f2492e474687ef9fce945152649dc0d8 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0172.txt @@ -0,0 +1,39 @@ +ఉ. దండమునందకాని యహితక్షితినాథులు గారు సాధ్యు లం +చుండుదు రెందునుం గలదె యూరకె యాకులచప్పు డైనఁ బె +ట్టుండక పాఱునీచులను వొయ్యన సామముతోడఁ దెచ్చి యు +ద్దండతఁ బట్టి యుద్ధతుల దారుణవృత్తి వధించివైవరే. 577 + +క. సామంబుఁ బోల నౌషధ +మీమహి నెక్కడిది రిపుమహీశులఁ జంపన్ +దామర వెస నశియింపదె +హేమంతసమయమునందు హిమపాతమునన్. 578 + +ఆ. వనము నేర్చుచోట వహ్నిమూలంబులు +దివ్వఁ గాల్పలేదు తీవ్ర మయ్యు +మృదువుఁదనువయైన యుదకప్రవాహంబు +వేళ్ళతోడఁ గూడఁ బెకలఁద్రోచు. 579 + +క. తనయర్థముఁ బ్రాణంబును +ఘనరిపుచేఁ బోవుచుండఁ గలిగినఁ దా నా +తనిశరణుఁ జొచ్చియైనను +గొనకొని యారెండు నిల్పుకొనవలయు వెసన్. 580 + +ఆ. అరయ పాయమునన యగుకార్యములకును +దండముల నొనర్ప దలఁప రరులు +జగతిఁ బైత్యశమము శర్కర నగుచుండఁ +జేతిపొళ్ళకాయచింత యేల. 581 + +ఆ. సామమునన మిగుల సకలకార్యంబులుఁ +బోలఁ జేయవలయు నేల యనిన +బేర్చి సామమున నొనర్చు కార్యము తుది +హానిఁ బొందనేర దండ్రుకాన. 582 + +క. సామమునను దక్కఁగ రు +గ్గమానలశత్రుఘనతగా దీప్తులయం +దేమిటను బాసి చన దరి +భూమీపతిసంతమసత బుద్ధిఁ దలంపన్. 583 + +క. ఈమహిశుమీఁద సుజన +స్తోమములఁ బోలె ...శుద్ధములై యా (?) +సామమునఁ జేయుకార్యము +లేమిట మఱి వికృతిఁ బొంద వెన్నఁడు నరయన్. 584 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0173.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0173.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6ddb4305c4cf7b9625a9c57c0a37af7fb2158554 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0173.txt @@ -0,0 +1,36 @@ +క. ఇన్నిటికంటెను దా మును +మున్ను నిగూఢప్రకారమున దండమునన్ +బన్ని మఱి సామముఖమున +సన్నాహము సేయవలయు శౌర్యోన్నతుఁడై. 585 + +చ. పరనృపదత్తవస్తుపరిపాటున తోఁ బ్రతిదాన మీగియున్ +బరుఁ డిడువస్తుసంస్థితియు భవ్యవినూతనవస్తుదానమున్ +ఇర వగుసొమ్ముఁ బేర్కొనఁగ నిచ్చుట లిచ్చిన యప్పు మానుటల్ +పరగఁగ నిట్లు పంచవిధలక్షితమై చము దాన మిమ్మహిన్. 586 + +గీ. ఆత్మవిక్రయ మొనరించుననుపు దోఁప +నీప్సితార్థము లీఁదగు నిచ్చుచోట +నీరు కొండల భేదిలచునేర్పుతోడ +రిపుల భేదించునదియు నిరీక్షితముగ. 587 + +సీ. మొదల సామోపాయమునఁ జక్కఁబడకున్న +విగ్రహ మని దారుణాగ్రహమున +దారుణవిగ్రహోదయ మైనతఱిని +దానంబున శాంతి యొనర్పవలయు +యాత్మజ చేసిన యపరాధమునకునై +భృగునందనుండు గోపించినపుడు +దానంబుచేతన దనుజేంద్రుఁ డగు వృష +పర్వుండు సుముఖియై పరఁగెఁగాదె +గీ. కాన నాతనిఁ బ్రార్థించియైన నాతఁ +డడిగినది యిచ్చి విగ్రహ మడఁపవలయు +దానవిముఖాత్ముఁడై సుయోధనుఁడు మున్ను +సకలబంధుసమేతుఁడై సమసెఁగాదె. 588 + +సీ. ఒకరుండు ముందట నొసగి వెండియుఁ +బెద్దయాసలఁ జూపుచు మోసబుచ్చి +జీవితం బిరువంకఁ జేకొని వారిచేఁ +గడఁగి భేద్యులకెల్లఁ గలఁపవలయు +వెలయ లుబ్ధుఁడు లబ్ధవేతనుండైనను +మాని యమానితుం డైనయెడలఁ +గ్రోధి యకారణకుపితుఁ డైనను భీరుఁ +డతిభీషణుం డైనయట్టిచోట \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0174.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0174.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e10d988945ffe6a04c625288c8722910699af122 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0174.txt @@ -0,0 +1,37 @@ +గీ. వీరికోర్కులు ప్రియముతో వెస నొనర్చి +పరఁగ భేదించునది శత్రుపక్షజనుల +నాత్మపక్షజనంబుల యాత్మ లెఱిఁగి +యత్తెఱంగున నెడము సేయంగవలయు. 589 + +ఉ. దానపురస్కరంబుగఁ బదంపడి చేసినసామభేదముల్ +దానఫలంబుపెంపున నుదంచితకార్యఫలప్రదంబు లౌ +దానవిహీనమౌనను వృథావికృతం బగు సామమేని య +ద్దానము లేనిసామమునఁ దా భజియించునె పత్నియేనియున్. 590 + +క. దానంబుమహిమ యిట్టిది +యౌ నన నిల నెపుడు దృష్టి యారసిచూడన్ +దానం బిడినను శత్రుం +డైనను నాక్షణమ మిత్రుఁ డగు వారలకున్. 591 + +క. తనయునికంటెను దానమె +ఘన మగుప్రియ మనఁగవచ్చుఁ గనుగొనఁ బశువ +య్యును గ్రేపు సనిననైనను +నినుమడిఁ గొలుచిడిన నీదె యెప్పటిభంగిన్. 592 + +క. తగుదానమహిమ యే మని +పొగడెడిది మనుష్యుఁ డరయ భూరిధనమునన్ +జగమునఁ దండ్రిం జంపిన +పగయైనను మఱచి సాధుభావము దాల్చున్. 593 + +గీ. తనర నొక్కట సర్వస్వమును హరింపఁ +జాలు శత్రునియందుల స్వల్పదాన +మునన సంతోషపఱతురు ము న్నెఱింగి +బాడబము నబ్ధి సంతోషపఱచినట్లు. 594 + +చ. అమరఁగ దుర్బలుం డతిబలాహితు సంచితబుద్ధి నల్పదా +నమునను పొందు చేసికొని నాశముఁ బొందఁడు మూర్ఖువాఁడు సా +మమునెడఁ గల్గుపుట్టికెఁడు మానుగ వేఁడిన నీఁడు క్రూరదం +డముతఱి గంపెఁ డొక్కట నొడంబడ నిచ్చి నశించుఁ జయ్యనన్. 595 + +ఆ. అరిబలం బభేద్యమైనను భేద్యమౌఁ +జాలధనము లరువఁ జాలిరేనిఁ \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0177.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0177.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5764bf7857a2893fce62bfcd085786b27cfae0bc --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0177.txt @@ -0,0 +1,21 @@ +మనోమోదంబు గావించి నట్ల దండనంబునఁ బొందినయతండును, దండాధికారియు నన నియ్యేవురుఁ గ్రోధవర్గంబు; భీతిదోషంబున రాజువలన వెఱచుచుండు వాఁడును, నవనీశ్వరజ్ఞాతియు నాత్మదోషంబుననొండె, వైముఖ్యంబున నొండె నితరంబును భూవల్లభుచే దూషింపబడునతండును నీ మువ్వురును భీతవర్గంబు; నైసర్గికంబైన యభిమానంబు గలయతండును, మానాధికుం డగుట పరామర్శింపక మహాసాహసంబు సేయునతండును, విద్యాభిజనధనమదోద్వర్తుండై యాత్మశ్లాఘ చేసికొనునతండును, నీ మువ్వురు మానివర్గంబు; ధనహీనుం డగుట ధర్మకామార్థవిరహితుం డైనయతండును, జ్యేష్ఠుం డైనయతండును, బరిచరితుం డైనమానియు, నాత్మదుష్కార్యశంగాభీతుం డైనయతండును, బూర్వమున విరోధియై సమాధానంబునఁ బొందిన యతండును, నీచుతోఁగూడం బనిసేయం బంపువడ్డవాఁడును, దనసరివారిచే మాటఁబడ్డవాఁడును, దనదుఃస్వభావంబున నొక్కనెపంబున బంధనప్రాప్తుం డైనయతండును, నిమిత్తంబు లేక వెడలఁబాటుపడ్డయతండును, నపూజితపూజార్హుండును, హృతద్రవ్యకళత్రుం డైన భోగాభిలాషుండును, బరీక్షీణుండును, బహిష్కృతుండును నన నిట్లు సెప్పంబడిన యిన్ని దెఱంగులవారలును భేదార్హులుగా నెఱుంగవలయు. 609 + +గీ. సామమును నాసపెట్టుట చతురతయును +దారుణాత్యుగ్రరసభయదర్శనంబు +మహిమవస్తుప్రదానంబు మన్ననయును +ననఁగ భేదంబునకు నుపాయంబు లయ్యె. 610 + +క. బలియుండు నిగ్రహించిన +నలవడ భేదం బొనర్చునది బుద్ధిమెయిన్ +బొలుపుగఁ జండామార్కుల +గెలుచుట భేదమునఁ గాదె గీర్వాణు లొగిన్. 611 + +క. అతులితబలనృపుఁ డైనను +నతిరయమున భేదసాధ్యుఁ డగుఁ గావున నీ +క్షితిజయముఁ గోరినను భూ +పతి భేదము సేయవలయుఁ బాయక యతనిన్. 612 + +గీ. ధరణి నవిరోధకృన్మంత్పతంత్రతతులు +గడు సువృత్తసుహృద్వ్యక్తికంబు లయ్యు +సరయ నించుక లోభేద మగుటఁ జేసి +బంధనప్రాప్తములు గావె పాయ కెపుడు. 613 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0178.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0178.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f689efbea6a794f3de87c7a7a2446c772274d984 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0178.txt @@ -0,0 +1,42 @@ +ఆ. సామదానములఁ బ్రశాంతిఁ బొందని శత్రు +నందు వలయుభేద మొందఁజేయ +భేదమునన యెట్టి పృథుసత్త్వుఁ డైనను +బొల్లయై నశించిపోవుఁ గాన. 614 + +క. బలముల గిరులను గపటం +బులచెలుముల భిన్నమంత్రములఁ గార్యములన్ +లలినొక్కశబ్దమాత్రన +పెలుచన కడుఁగాతరుండు భేదం బొందున్. 615 + +క. వధయు సకలార్థహరణము +నధికక్లేశంబు ననఁగ నట దండవిధా +విధినిరతులచే దండన +మధిగుణవినుతముగఁ ద్రివిధమై చెలువొందున్. 616 + +సీ. అరయఁ బ్రకాశంబు నప్రకాశం బన +వధ రెండు తెఱుఁగులై వఱలుచుండు +నుఱక ప్రకాశనం బొనరించునది లోక +విద్విషుం డైనట్టి వినుతుమీఁద +నప్రకాశనదండ మడరించునది రాజ +వల్లభలై మఱి యెల్లజనుల +కుద్వేజనము సేయుచుండెడివారి +పై నధికులై భావించునట్టివారి +ఆ. విషహుతాశనాది వివిధమార్గముల ను +ద్వర్తనముల నాయుధములచేత +నిట్లు పాంశుదండ మెవ్విధమున యథా +న్యాయమార్గమున నొనర్పవలయు. 617 + +గీ. తనర విప్రుండు జాతిమాత్రకుఁడె యైన +ధార్మికుం డగునాతఁ డంత్యజుఁడ యైన +వారిపై వధదండముల్ వల దొనర్ప +ధర్మసంగ్రహవిదుఁ డైన ధరణిపతికి. 618 + +ఆ. ధరణిలో నుపాంశుదండార్హు లెవ్వార +లందుఁ జంపదగినయట్టివారిఁ +బరఁగ బాధపెట్టఁ బరఁగ నుపేక్షింప +వలదు నెదురనైన వల దుపేక్ష. 619 + +చ. యముఁడునుబోలె నేరికి భయంకరమై కదియంగదార దం +డమునకుఁ బాత్రు లందుఁ బ్రకటం బగుదండనసేయు టొప్పు భూ +రమణుఁడు మ్రోలఁజంపు టెదురన్ విడిపించుట లిట్టిచందముల్ +దమకము లే కెఱుంగని విధంబునఁ జేయు టయుక్త మారయన్. 620 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0179.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0179.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..25fe030a3e4ce48bf1d4729ec8c6e856351fb10d --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0179.txt @@ -0,0 +1,49 @@ +గీ. తొలుత భేదంబు గావించి తొడరి పిదప +హనన మొనరింపవలయు దండన మొనర్చి +కమియఁ దఱిమినఁ జివికిన కాష్ఠ మరయ +నఱకఁ బూనినమాత్రన నుఱుముఁగాదె. 621 + +క. వెస దేశకాలబలమును +సుసహాయోత్సాహబలము శోభిల్లంగా +నెసఁగి యుధిష్ఠిరు పోలిక +ననమున శత్రువులఁ ద్రుంచునది దండమునన్. 622 + +క. భీకర మగు నాత్మభుజ +శ్రీకలిమిన యైన శత్రుఁ జెండాడఁదగున్ +ఏకాకి యగుచు రాముఁడు +పోకార్పఁడె బాహుదర్పమున నృపకులమున్. 623 + +ఆ. సామభేదదానసంప్రయోగము గడు +విఫలమైన యెడ వివేకి యగుచు +దండమార్గ మెఱిఁగి దండ్యుల దండింప +వలయు నెపుడు భూమివల్లభుండు. 624 + +ఆ. అఖిల మైనవారి కది మనోహరలక్ష్మి +నలిగియుండుఁగాని తలఁచిచూడ +అతులదండనీతియుతులకు నెప్పుడు +ప్రథనలక్ష్మి వశ్యమై దనర్చు. 625 + +గీ. అరయ దండంబు దక్క సామద్యుపాయ +లబ్ధ మగు లక్ష్మి నృపతికి లక్ష్మి యెట్లు +దైవ మిచ్చినఁ బులి దించుఁ దరలలేక +యుండు ముదిగోద యదియును నొక్కటగునె. 626 + +గీ. సామదానభేదంబులఁ జక్కఁబడక +తక్కెనేనియు మఱికాక తగదుమున్న +దండ మదియేల యనవుడు దండనీతి +యుర్విపులకెల్ల దుర్గతి కూఁత యగుట. 627 + +ఆ. దండనీతి వదలి తక్కినయమ్మూఁటి +నమర నడపురాజు కహితులెల్ల +భీతుగాఁ దలంచి పెలుచన పైనెత్తి +వరువుఁబోలె నడపవత్తు రెపుడు. 628 + +గీ. సామదానములందు నసాధ్యుఁడైన +మంత్రిజనబంధుభేదంబు మఱియొనర్చి +పిదప దండన మొప్పగు నదియు గూడ +రూఢచేష్టల రెండయి రూఢికెక్కు. 629 + +ఆ. దండనీతి లేక తక్కినవిద్యలు +గలిగెనేని లేనిగతిన పొందు +రాజు దండనీతిరతుఁడైనఁ దక్కిన +విద్యలెల్ల నతని వెదకిపొందు. 630 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0180.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0180.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ff39d8589e2c4d6ef0d406283ba337b63c90406e --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0180.txt @@ -0,0 +1,50 @@ +క. దానమును లుబ్ధభేదము +మానుగ నన్యోన్యశంకమానాత్ముల దు +ష్టానీకము నేర్పడఁగ న +నూతన దండమున వశము నొందింపఁదగున్. 631 + +సీ. మఱి దేవతాప్రతిమాస్తంభసుషిర +సంపిహితులచేతఁ జంపించుటయును +స్త్రీవేషధారియై చేరి చంపుటయును +రాత్రిమై ఘోరదర్శనముసేఁత +ఉగ్రబేతాళమహోల్కాపిశాచశి +వారూపదారుణవర్తనంబు +ఇవ్విధములను ననేకవిచిత్రసం +పాదనము మనుజమాయ యయ్యె +గీ. కామరూపధరత్వంబు గడఁగి శస్త్ర +వహ్నిపాషాణశరజనవర్షణంబు +తగఁదమోమేఘశైలసందర్శనంబు +మార్తు రలక నమానుషమాయయయ్యె. 632 + +క. స్త్రీరూపంబున భీముఁ డ +వారితముగ సింహబలుని వధియింపఁడె ము +న్నారయ నలుఁడును గూఢా +కారుండై దివ్యమాయ గడగఁడె పెలుచన్. 633 + +క. తనకంటెఁ బ్రబలు నబలుఁడు +ఘన మగు నొక మాయయైనఁ గడతేర్పఁదగున్ +వనితారూపము గైకొని +చని భీముఁడు సింహబలునిఁ జంపిన మాడ్కిన్. 634 + +క. వ్యసనము నన్యాయంబును +మసలక యుద్ధమును జెయ మాన్పమి యది దాఁ +బొసగుఁ ద్రివిధస్వరూపత +నెసఁగు నుపాయములయం దుపేక్ష యనంగన్. 635 + +క. ప్రకటముగఁ గీచకుం డొగి +నకార్య మొనరించువేళ నవినీతుండై +చకితుండపోలె విరటుం +డొకభంగి యుపేక్షచేసి యుండఁడె మదిలోన్. 636 + +సీ. మేఘాంధకారసమిద్ధవర్షాగ్నివి +దాహపర్వతఘోరదర్శనంబు +నున్నతధ్వజనియోజదగ్రసైన్యవి +తానభీకరదూరదర్శనంబు +ఛిన్నపాటితపటుభిన్నక్షరద్రక్త +ధావద్భటోద్భటదర్శనంబు +నివి యాదిగాఁ గల యింద్రజాలక్రియ +దగు నైంద్రజాలికదర్శనంబు +ఆ. ఇటులు పెద్దఁబడిన యీయుపాయంబులు +సాల బహువిధార్థసాధనములు +గా నెఱింగి యుచితకాలముతోడ ను +పేక్ష యోజ మీఁదఁ జేయవలయు. 637 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0181.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0181.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..33c848479bfd88e4b8f70c716b883f676f388e07 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0181.txt @@ -0,0 +1,20 @@ +ఉ. నేరమిమై నుపాయములు నెక్కొని యాత్మపరస్థలంబులన్ +వారక చేయువారల కవశ్యము గల్గు జయంబు లక్ష్మియున్ +ఆరయఁగా నుపాయరహితాత్మకులై కడు నంధులట్ల సం +చార మొనర్తురేని నొకసందునఁ గూలుదు రెట్టివారలున్. 638 + +శా. శ్రీమద్రామగిరీంద్రమందిరవసచ్ఛృంగ్రారదిక్పూరితో +ద్దామాలంకృతకీర్తిహార రిపురాడ్దర్పాపహారక్రియా +భీమోదగ్రకరాళచక్రవినమద్బృందారకస్తోమచూ +డామాణిక్యమరీచిపింజరితగాఢశ్రీపదాంభోరుహా. 639 + +క. బృందారకమునివందిత +బృందావనమధ్యగోపబృందవధూటీ +సుందరరాసక్రీడా +నందితహృదయారవింద నతముచుకుందా. 640 + +వసంతతిలకము. కంజాతజన్మజనికారణనాభిపద్మా +కంజాకుచస్థలిపికర్మఠపాణిపద్మా +మంజీరరత్నరుచిమండితపాదపద్మా +పుంజీకృతాసుపరిపూరితపూతనామా. 641 +గద్యము: ఇది శ్రీనరసింహవరప్రసాదలబ్ధకవితావిలాసభారద్వాజగోత్రపవిత్రాయ్యలామాత్యపుత్రా సరసగుణధుర్య సింగనార్యప్రణీతం బయిన సకలనీతిసమ్మతంబను మహాప్రబంధంబునందు బ్రాహ్మణాచార నియమంబును గణక పురోహితవిద్వద్యాచక జ్యౌతిషిక వైద్య రాయబారదూత మార్గంబులును సేనాధిపతి లక్షణంబును భటసేవకోత్తమాధమ మార్గంబులును సామదానభేదదండమాయోపేక్షేంద్రజాల సప్తోపాయనిరూపణంబును నన్నది ద్వితీయాశ్వాసము. \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0182.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0182.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..63c68f4ee64aace684ba08cedb42d5658dd9862a --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0182.txt @@ -0,0 +1,37 @@ +క. శ్రీశవాణీశరుద్రా +ణీశసురేశాదిసకలదివిజార్చితదో +షాశాపాశరజాది +క్లేశరహితపదసనాథ కేశవనాథా. 643 + +క. చన వెఱిఁగి నడయవలయును +వినయోచితవృత్తి సంధివిగ్రహయానా +సనసంశ్రయణద్వైదము +లను షాడ్గుణ్యంబు పతి నిజామాత్యులతోన్. 644 + +వ. తత్ప్రకారం బెట్టి దనిన. 645 + +సీ. తనసమానం డగు ధరణీశుపాలికి +గూఢచారులఁ బంచి కొలఁది యెఱిఁగి +చెలిమి యేర్పడఁగ లేఖలు పుచ్చి +క్రమ్మఱ నతనిలేఖలు విని యాదరించి +పావడంబులు రాయబారులచే నంపి +యతఁడు పుత్తెనిచిన ననుభవించి +.............................................. +............................................. +ఆ. తగినబాస చేసి తాను నాతఁడు గని +వేడ్కఁ దాను నతఁడు వియ్య మంది +యతఁడు దనకుఁ దాను నతనికి నై కూడి +సఖ్య మాచరింప సంధి యయ్యె. 646 + +సీ. పరభూమిరాజు దుర్బలుఁ డైనతఱిఁ +దనమన్నించువారిని జెన్ను మిగుల +బసులుదెచ్చియు గడిపల్లెలు పొడిచియుఁ +జిచ్చులు వైచియుఁ జెఱలు గొనియుఁ +దెరువాటు లడిచియుఁ దెక్కలు దాఁకియు +నూళ్లు గాల్చియు పైరి నొలిచికొనియు +బందులు పట్టియుఁ దొందడి చేసియుఁ +గన్న గాండ్రను బంచి కలిమిగొనియు +గీ. కొలుచుఁ జేలును దోఁటలు కొల్లగొనుచు +బ్రతుకుఁ డని దాను జతురంగబలముతోడఁ +బగఱపైఁ జని దేశంబు పాడుచేసి +వెఱవు పుట్టించుచునికియ విగ్రహంబు. 647 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0184.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0184.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8760844105e2344d0904e732809d3143876116c6 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0184.txt @@ -0,0 +1,35 @@ +గీ. ....................................... +బనచి యందులోఁ గలిగిన బలియుపేరఁ +గల్లలేఖలు వ్రాయించిఁ గళ్ళబట్టి +వడఁగఁ బంచుట ద్వైధి నాఁబరఁగు నధిప. 651 + +వ. సామ ............ ..................తరంబున నాఱుదెఱుంగులుగా రచియించి ప్రయోగింపవలయు నది సంధివిగ్రహయానాసనసంశ్రయద్వైధీభావంబు లనఁబడు .................... +........ ..................... థి యపకారంబు సేయుట విగ్రహంబు దండెత్తుపోవుట యానం బుపేక్షించుట యాసనంబు పరునిఁ గొలుచుట సంశ్రయణంబు .......... .................. బనంబడు నీనియందు. 652 + +సీ. సన్నపువానికి సంధికార్యం బతి +బలునకు మర్యాద గలిగెనేని +విధియించుకొను ..................... +..................................... +..................................జను టొప్పు +నుద్ధతి తనభూమి కొందదేని +సముఁ డైనవాని కాసనమైన నుచితంబు +తలఁచుకార్యము మీఁదఁ దగిలెనేని +ఆ. శక్తిహీనుండు................................... +..................................................... +..................................................... +ద్వైధ మయ్యిరువురకును మైత్రి యెసఁగదేని. 653 + +క. పది కామజంబు లెనిమిది +....................................................... +.................................... +..................వలవఁ బాయంగవలయున్. 654 + +క. పరివాదాక్షాఖేటక +పరబాక్యత్రిక వధూకపానాష్టమద +స్ఫురణవృతార్థులు పృథ్వీ +శ్వర ..... ................ ............. (?) 655 + +క. .......................... +..............రవచనదూషణము లనం +గా నేఁ డతిశయదోషా +స్థానము లష్టాదశవ్యసనములలోనన్. 656 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0186.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0186.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e1f74923725ff8d69ec2f78fd05396597b9fc00e --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0186.txt @@ -0,0 +1,43 @@ +స్నిగ్ధనీలఘనచ్ఛాయముగ్ధములును +నైనతరువులయది మృగయావనంబు. 663 + +సీ. పాంసుప్రపూరితబహురంధ్రకందర +క్ష్మాతలనాదిసమంచితంబు +స్థాణువల్మీకపాషాణాదివిదళన +భూరిసమీకృతభూతలంబు +శోధితగ్రాహవిశుద్ధజలంబును +ననతిగంభీరజలాశయంబు +మహితనానావర్తమధురవిహారంబు +నగణితవిహగసమాశ్రయంబు +గీ. చారుసంఘాత్యమృగపరిపూరితంబు +ననుపమహస్తినీకలభాన్వితంబు +భగ్నదంష్ట్రానఖవ్యాఘ్రబంధురంబు +ఛిన్నశృంగవిషాణిసంపన్నతలము. 664 + +సీ. పరిఖాతటంబునఁ బరిమళబహుళ +ప్రసూనపల్లవపరిశోభమాన +మై సుఖసేవ్యలతాపూర్ణ మగువన +రాజిమై నెంతయు రమ్య మగుచు +వెలుపల నతిదూరవిస్తృతస్థలమున +నపగతభూరుహం బగుటఁ జేసి +యనుదినశత్రుసైన్యాగమ్యభూమియై +నిజమనఃప్రీతిసందీపనంబు +గీ. వనమృగాస్వాంత వేదులు ఘనదృఢాత్ము +లనుపమానైకదుష్కరాయాససహులు +నైన యాప్తులచే రక్షి తాఖిలంబు +నగువనం బొప్పుఁ బతికి విహారమునకు. 665 + +క. విజితశ్రముఁ డగు మృగయుఁడు +నిజరాజవిహారమునకు నిపుణతను మృగ +వ్రజమున్ దద్వనభూమికి +నిడముగఁ గొనివచ్చి వచ్చి నింపఁగవలయున్. 666 + +చ. రమణ ననన్యకార్యవిధురంబుగ నేఁగి ప్రభాతవేళ సం +క్రమణసమర్థుఁడై విహృతికాంక్ష మితాప్తభటాలి గొల్వ భూ +రమణుఁడు తద్వనస్థలిఁ జొరన్ వెలిఁ జుట్టును సైన్యముల్ పరి +భ్రమణము లేక నిల్చునది బంధురలీల విదూరసంస్థలన్. 667 + +మ. మృగయాయానగుణంబులన్ బడయు సంప్రీతిన్ బ్రజాధీశుఁ డీ +మృగయాక్రీడనసద్విధిన్ (గుశలియై మేకొన్నఁగా కన్యథా +మృగయుంబోలె యథేచ్ఛ దుర్గవనభూమిం జొచ్చి వేఁటాడినన్ +వగలం బొందఁడె శత్రుతత్త్వవిపదధ్వక్లేశవిభ్రాంతుఁడై). 668 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0187.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0187.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..93ddb7191bcab33ea98cf87c3f58c2d54ce5a2ac --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0187.txt @@ -0,0 +1,52 @@ +మ. మృగముల్ చావకయున్నఁ దాఁ బ్రవణతన్ మేకొన్నఁ గాకున్నఁ దా +మృగయాజీవికితారజాతవిధురామీరన్మనోజ్ఞాతుఁ డై +మృగయాదోషముఁ బొందుఁ గాన పతి యిమ్మైఁ బోవలేదే ... +.............................................యిమ్మెయిన్ (?) 669 + +వ. మఱియు ద్యూతవ్యసననిరూపణము. 670 + +సీ. అధికధనం బైన నప్పుడై చెడుటయు +మునుకొని లజ్జావిముక్తతయును +నిస్సత్యసంస్థితి నిష్ఠురకర్మంబు +కడుఁ గ్రూరవాక్ఛస్త్రఖండనంబు +కోపము ధర్మవిలోపంబు కర్తవ్య +వివిధకర్మక్రియావిముఖతయును +సత్సమాగమసుఖాస్వాదవిచ్ఛిత్తియు +సంతతదుర్జనసంగతంబు +గీ. అర్థనాశము నిత్యవైరానుబంధ +మమితనిత్యార్థములును నిరాశతయును +గడనసత్యార్థములచోట ఘనతరాశ +లనుగతక్రోధసంతాపహర్షములను. 671 + +సీ. ప్రతిదినంబును గ్లేశభాజనమై యున్కి +విసువ కెప్పుడు సాక్షి వెట్టుటయును +స్నానాదిగాత్రసంస్కారభోగములందు +నవరతంబును నరయవలయు +నవ్యయవ్యాయామ మంగదౌర్బల్యము +విపులశాస్త్రార్థగవేషణంబు +క్షుత్పిపాసాపరిశోషణక్లేశము +హవనాదివేగనియంత్రణంబు +ఆ. నివియు నాదిగా ననేకదోషంబులు +జూదమందుఁ గలుగఁ జూచినట్టు +జనులు సెప్పుచుండ వినఁబడు నెప్పుడు +గాన జూదమాడఁ గాదు పతికి. 672 + +క. రెండవసురేంద్రుఁ డగున +ప్పాండుసుతాగ్రజుఁడు మున్ను పటుమతియుతుఁడై +యుండియు జూదంబున మ +గ్నుండై పట్టంపుదేవిఁ గోల్పడి చెడఁడే. 673 + +క. జూదవ్యసనంబున మ +హోదయ మగు రాజ్య మెల్ల నోటువడి ప్రియం +బేది కళత్రము దొఱఁగి య +నాదరకర్మమునఁ గొలువఁ డా నలుఁ డన్యున్. 674 + +క. రుక్మాచలసమధైర్యుఁడు +రుక్మద్యుతిదేహుఁ డధికరూఢబలుం డా +రుక్మియు జూదంబున నా +రుక్మగజాశ్వముల నోడి రూపఱి చెడఁడే. 675 + +ఆ. దంతవక్త్రుఁ డనఁగఁ దనరు కాశికరూశ +దేశపతి యథేచ్ఛఁ దెఱఁగుమాలి +పరఁగ జూదమునను బలభద్రుచేతఁ దా +బండ్లు డుల్లనాటుపడఁడె మున్ను. 676 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0188.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0188.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..99ff8475ac5fdafcedb5ba3b23efc40e035d3f1c --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0188.txt @@ -0,0 +1,45 @@ +ఉ. జూద మనర్థహేతు వగు జూదము మైత్రికి మూలహాని యౌ +జూద మమందచిత్తమున క్షోభము పుట్టు ననాత్మపక్షసం +భేదము పుట్టుఁ గానఁ బతి బేలయి జూద మొనర్చు టొప్ప దా +హ్లాదము నున్మదోద్ధతజనాదరమునన్ బరివర్జ్య మెమ్మెయిన్. 677 + +సీ. కార్యగతిక్రియాకాలాతిపాతము +పృథులధర్మార్థ సంపీడనంబు +సంతతాభ్యంతరసంపాతవివశుఁడై +కుందుటఁ బ్రకృతిప్రకోపనంబు +యువతిపక్షముచేత నొగి రహస్యవిభేద +మరయఁగ గార్యక్రియాప్రియంబుఁ +దనర నీర్ష్యామర్షజననముఁ గ్రోధంబుఁ +జాలవిరోధంబు సాహసంబు +ఆ. నివియు మొదలు గాఁగ నిన్ని దోషంబులు +ద్యూతమందుఁ గలుగు దోషములును +అంగనావ్యసనమునందు నిన్నియుఁ బుట్టుఁ +గాన యది భజింపఁ గాదు పతికి. 678 + +గీ. కామినీజనముఖవిలోకనమునందుఁ +దమకపడియెడు నల్పచేతసుల కెపుడు +యౌవనముతోడఁ గూడ సమస్తమైన +యీహితంబులు లయ మంద కేల తక్కు. 679 + +సీ. వమనంబు విహ్వలత్వంబు సంజ్ఞానాశ +వర్తనలీల వివస్త్రతయును +బహువిధాబద్ధదుర్భాషావిశేషము +ననితరాకారణహననములను +యుఱక ప్రాణగ్లానియును సుహృన్నాశముఁ +బ్రజ్ఞామతిశ్రుతభ్రాంతి మఱియు +సద్వియోగంబు నసజ్జనయోగంబు +సతతకృతానర్థసంగ్రహంబు +గీ. స్థలనవేపథుతంద్రావికారములును +జిరతరాత్యంతకాంతానిషేవణంబు +లాదిఁగా గల దోషంబు లఖిలసద్వి +నిందితంబులు పానంబునందుఁ గలుగు. 680 + +క. శ్రుతశీలబలోపేతులు +నతిప్రతాపులును నైన యంధకవృష్ణుల్ +అతిపానదోషవశమున +హత మంది యడంగి రనిన నన్యులవశమే. 681 + +ఆ. యోగిజనవరేణ్యుఁ డున్నతగుణశాలి +భృగుసమానబుద్ధి భృగుసుతుండు +శుక్రుఁ డకట పానశూరుఁడై తనచే టె +ఱుంగలేక కచుని మ్రింగఁ డయ్యె. 682 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0189.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0189.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e3530484ac05efc616fad410821b1573991247e0 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0189.txt @@ -0,0 +1,41 @@ +క. పానమదాంధుఁడై పనిఁ +బూని మదింపంగఁ జేయు పొం దెఱుఁగఁ డొగిన్ +గానఁ బతి పానసంగతి +మానంగావలయు విజితమానసుఁ డగుచున్. 683 + +వ. ఇట్లీకామవ్యసనచతుష్కంబునందలి తారతమ్యం బెట్టి దనిన. 684 + +క. స్త్రీపానంబులకంటెను +భూపతిఁ జెఱుపంగ జూదమును వేఁటయుఁ దా +నోపు లఘుమాత్రమేనియుఁ +బై పడి సేవించెనేని పండితుఁ డైనన్. 685 + +ఆ. మాత్రతోడఁ బనమానినీవ్యసనముల్ +జరుపు టొప్పు నెన్ని చందములను +నింతయైన చేఁత యెగ్గగుఁ గావున +వేఁటజూదములను విడువవలయు. 686 + +క. ఈసప్తవ్యసనములకు +నోసరిలుట లెస్స విడువనోపఁడయైనన్ +వ్యాసక్తి వలదు వేఁటయు +నాసవపానమును నింద్య మని రాపతికిన్. 687 + +ఉ. రాజితమంత్రబీజము ధరావలయేశ్వరు రాజ్యలక్ష్మికిన్ +బీజము గాన మంత్ర మవనీపతి రక్ష యొనర్చు టొప్పు నా +యోజ ఘటింపఁడేని నతఁ డొక్కట నాశముఁ బొందు నట్టిని +భ్రాజితమంత్రరక్షఁ దగురా జనపాయసుఖంబు గైకొనున్. 688 + +క. రాజులకు విజయమూలము +రాజితతంత్రంబు సుస్థిరంబుగ దానిన్ +రాజాన్వయ రక్షింతె ధ +రాజనులకుఁ గర్ణగోచరము గాకుండన్. 689 + +ఆ. కార్య మెట్టిదియును గాసియౌ మంత్రంబు +దలఁప నొరులచెవులు సిలికెనేని +కాన నాల్గుసేవుల నూనంగ రక్షింప +వలయు నెఱుక గలుగువారు ధరణి. 690 + +క. ఆప్తు లెఱింగిన నాప్తుల +యాప్తు లెఱుంగుదురు తత్తదాప్తశ్రవణ +ప్రాప్త మగుచుండుఁ గావున +నాప్తపరంపరల మంత్ర మవియున్ బతికిన్. 691 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0190.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0190.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..621b8cbb9fb7449c1df600dea8b3d7cb3d2ee7ef --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0190.txt @@ -0,0 +1,47 @@ +ఆ. మిత్రునకును గొంత పుత్త్రునకును గొంత +సచివునకును గొంత సద్భటునకుఁ +గొంత సతికిఁ గొంత గుప్తంబు సేయంగ +వలయు నెడలు కొన్నిగలిగియుండు. 692 + +ఆ. చారణునకు వందిజనునకు భటునకు +నెరయ రక్షకులకు నీచులకును +మాలికులకును జనదు మంత్రంబు సెప్పంగ +వేగప్రకట మొందు వీరిచేత. 693 + +ఆ. ఆప్తసమ్మతముగ నఖిలకార్యంబులుఁ +జేయువారి కెపుడుఁ జేటు లేదు +ఆప్తుగా నెఱుంగ కాడిన మంత్రభే +దనము నొంద కేల తక్కనేర్చు. 694 + +క. ఆప్తు నవివేకి నొల్లర +నాప్తుని విద్వాంసు నొల్ల రార్యులు మంత్ర +వ్యాప్తికి మంత్రి వివేకియు +నాప్తుఁడు గావలయు దశదిశాభరణాంకా. 695 + +సీ. నిర్గవాక్షంబును నిస్తంభసంశ్రయ +మరయ నిర్భిత్త్యంతరాశ్రయంబు +నగునెడ హర్మ్యాగ్రమందు నరణ్యంబు +నందును నవిలక్షితాత్ముఁ డగుచు +మనుమతద్వాదశమంత్రిమండలమైన +సురమంత్రిమతమంత్రిషోడశంబు +కవిమతవింశతికంబైన మఱి యథా +సంభవం బైనను సచివసమితి +ఆ. తనదుచుట్టుఁ గొలువఁ దవిలి యథా +శాస్త్రమార్గవృత్తిఁ గార్యమంత్రచింత +యమరఁ జేయవలయు నాహితచిత్తుఁడై +బుద్ధివృద్ధికై సుబుద్ధి యగుచు. 696 + +క. మఱి వేఱు వేఱ తా ని +ద్దఱతోడన కార్యచింత తగఁ జేయుచుఁ దా +రెఱిఁగించిన మతభేదము +లెఱుఁగుచు హిత మెఱుఁగవలయు నేచందమునన్. 697 + +ఉ. మంత్రబలాఢ్యు లైన నిజమంత్రులచేతఁ బ్రవృత్తమైన యా +మంత్రము నిష్ఠఁ దాన పలుమాఱు మదిం దలపోసి చూచి దు +ర్మంత్రము గాకయుండఁ దనరం దనకార్యము సిద్ధినొంద స +న్మంత్రవిధిజ్ఞుఁ డైన నరనాయకుఁ డెప్పుడు చేయఁగాఁదగున్. 698 + +సీ. ధరణీశుఁ డెప్పుడు తద్జ్ఞులయాజ్ఞలో +మెలఁగుచుఁ దనయాజ్ఞ మెలఁగు జనుల +నొకనినైనను నప్రియోక్తులఁ బలుకక +కార్యంబు దలపోయఁ గడఁగు నెపుడు \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0191.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0191.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..137bd872a3c6646184f045739ec78201d2a38c5d --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0191.txt @@ -0,0 +1,35 @@ +మించినపలుకు గ్రహించుటకై సర్వ +జనులవాక్యంబులు వినఁగవలయు +నేచి మదోద్వృత్తి నేదియు నెఱుఁగక +చేయంగఁ దగుపనుల్ చేయునపుడు +ఆ. మంత్రజనుల మీఱి మంత్రరహితుఁడైన +యతని నొక్కపెట్ట యహితవరులు +చిక్కువడఁగ నడఁచి సిరియును రాజ్యంబు +నలమికొండ్రు బుద్ధిబలము కలిమి. 699 + +ఆ. హితము నడఁపుచును నహితుల నడఁపక +పొదల విడుచు టేమి బుద్ధి దలఁప +గోరఁ డిదుమవచ్చుకొనయైన ముదిసినఁ +బరశుధారఁ గాక పాపఁదరమె. 700 + +క. పని యైనమీఁదనేనియుఁ +దను నన్యు లెఱుగకుండఁ దాన విచారం +బునఁ గొనఁగవలయుఁ గార్యము +వినుతనిగూఢక్రియావివేకస్ఫురణన్. 701 + +గీ. మంత్రు లాత్మప్రయోజనమహితబుద్ధి +దీర్ఘనిగ్రహ మొనరింపఁ దెలియలేక +కళవళించినయేని రా జలవు దఱిగి +పొసఁగు మంత్రులపాటికి భోగ్యుఁ డగుచు. 702 + +మ. నయశాస్త్రజ్ఞులు శుద్ధకర్ములును సన్మార్గప్రవృత్తాత్ములున్ +జయశీలాఢ్యులునైన పూర్వులమహోసన్మార్గము న్మాని దు +ర్జయుఁడై మంత్రవినిర్ణయం బెఱుఁగ కున్మాదించి పైఁబడ్డ దు +ర్జయవిద్విట్ధరఖడ్గధారకు వెస న్గ్రాసంబు గాకుండనే. 703 + +ఆ. నీతిపథముఁ దప్పి నెఱి వేగపడి చేయు +నతఁడు దుఃఖఫలంబు ననుభవించు +క్రిందుమీఁ దెఱింగి కృతకార్యుఁ డగువాఁడు +సేయుకార్యమెల్ల సిద్ధిఁ బొందు. 704 + +వ. అజ్ఞాతవిజ్ఞానంబును నిశ్చయంబు నర్థద్వైధసందేహవిచ్ఛేదంబును నశేషదర్శనంబును నన మంత్రంబును నాలుగురూపంబులై యుండుఁ దత్ప్రకారం బెట్టిదనిన. 705 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0192.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0192.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..bbca910e0c55de4318d5be7c5cb0ef545572d17c --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0192.txt @@ -0,0 +1,48 @@ +సీ. దేశకాలాంతరస్థితి నెఱుంగఁగరాని +పనివెంట విజ్ఞాన మనఁగఁ జెల్లు +నెఱిఁగిన పని బుద్ధి నెంతయు నూహించి +నెఱితథ్య మెఱుఁగుట నిశ్చయంబు +ఇరువురపై నెత్తి యరుగంగవలయుచో +హితమంత్రివరుల నూహించి చూచి +అందులో నొకనిపై నరుగ నిశ్చయ మొగిఁ +జేఁత సందేహవిచ్ఛేదనంబు +గీ. అడఁగు శత్రువుపై నెత్తి యరుగునపుడు +సంధివిగ్రహములయందు సంధి యధిక +మట్టిసంధియు భేదంబునంద యైనఁ +దనరు ననుట యశేషసందర్శనంబు. 706 + +క. నరపతులకు నెక్కాలముఁ +బరికింపఁగవలయు మంత్రపంచాంగములన్ +వరనీతిజ్ఞులమతమున +వెరవుగ వివరింతు దాని విధ మె ట్లనినన్. 707 + +గీ. పటుసహాయము సాధనోపాయములును +దేశకాలవిభాగవిధిజ్ఞతయును +ఘనవిపత్ప్రతీకారంబు కార్యసిద్ధు +లనఁగ నొప్పగు మంత్రపంచాంగకములు. 708 + +సీ. దుర్గకృత్యమునకుఁ దొలుత సహాయాధి +కారులు పనిసేయు భూరిజనులు +పరశుకుంతాదులు బలుసాధనంబులు +నడుభూమి గడు నొండెఁ గడఁగి దుర్గ +మొనరించుటయు గ్రీష్మమున నిష్టకాదులు +వర్షకాలము కారువర్గకృత్య +మోలిఁ జేయుట దేశకాలవిభాగంబు +లాధర్వసామభేదాద్యుపాయ +ఆ. విధుల నాపదలకు వెస శాంతి నంతవి +ఘ్నప్రతిక్రియ యనఁ గలము వెలుఁగు +కార్యసిద్ధిఫలము లార్యులు మంత్రపం +చాంగ మందు దీని నండ్రు ప్రీతి. 709 + +సీ. శాశ్వతబుద్ధిమై జరుగు నాతనిబుద్ధి +యమర నౌత్పాదికి యనఁగఁ బరఁగు +శాస్త్రంబువలనఁ దా సంభూత మగుబుద్ధి +ఘనశాస్త్రసంభవం బనఁగఁ బరఁగు +జ్ఞానవృద్ధులతోడి సంసర్గ మగుబుద్ధి +సాంసర్గి యనఁగఁ బ్రశస్త మగును +మును పల్కి మఱియుక్తి యొనరింప +బుద్ధియై నది పరిణామిక యనఁగవలయు +గీ. నిట్టిబుద్ధులు నాలుగు నెసగు మంత్రి +శక్తి కరయ నాధారమై చనుటఁ జేసి +నీతిమంతులు సెప్పుదు రాతతముగ +రాచకృత్యంబు లివి యని రాజితముగ. 710 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0194.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0194.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9ac4ebcebe781b7b7cf54f36143dfdc164034e29 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0194.txt @@ -0,0 +1,49 @@ +క. ధారుణి నెయ్యది యైన వి +చారము వెలిగాఁగఁ దొడరి సాహసకృత్యం +బూరక యెవ్వఁడు చేయును +నారయ వాఁ డొందు నపజయంబును నెపుడున్. 719 + +క. ఆతతరథకరితురగప +దాతిసమూహములచేత దారుణశస్త్ర +వ్రాతముచేత నసాధ్యము +లై తక్కినయవియు బుద్ధి కగు సాధ్యంబుల్. 720 + +క. హితులును బటుశాస్త్రజ్ఞులు +నతిచతురులు నమలమతులు నగువారియస +మ్మతమునఁ జేసిన కార్యము +హితములు గానేర వందు రెన్నఁడు పిదపన్. 721 + +క. తెలిపి యుపాయాపాయం +బులవలనను బెద్దకాలమునకును మఱిరాఁ +గలమేలును గీడును మన +సుల కప్పుడె తోఁప బుధులు సూపుదు రరయన్. 722 + +క. తనకంటెను ధీమంతుని +యనుమతమునఁ జేయవలయు నలవడ నరుఁ డే +పనులైన నట్టిపనులని +కనుఁగొన మఱి హాని రావు కావున జగతిన్. 723 + +క. మునుమతి పనుల విచార +మ్మున మే లనిపించుకొన్న పురుషుని మతియున్ +జనుఁ జీర నేకతమునకుఁ +జను నధమునిఁ జీరనే విచారంబునకున్. 724 + +క. సాలీనిని నగసాలిని +మాలని బరికత్తివాని మంగలిఁ జాకిన్ +ఆలోకించిన పతి వి +ర్మూలత నేటఱితిభూజముంబలెఁ బోవున్. 725 + +ఆ. తగిలి బయలు నైన మిగులఁ గొందఱు సేయఁ +గార్య మెట్టిదైన కడఁక గలదు +పెక్కుపూరి గూడఁ బెనచినత్రాటిచే +ఘనమదావళంబు గట్టువడదె. 726 + +క. పలువురు నేర్పరు లగువా +రలవడ నొకచోట నుండి యందఱుఁ దమలో +పలఁ జర్చ చేసి పిదపన్ +బొలుపొందఁగఁ జేయు పనులు పొరయవు హానిన్. 727 + +క. వెరవునఁ గార్యము సేయక +యురువడి మొక్కళముసేఁత యూహింపంగాఁ +దరమైన తఱుము వెట్టక +కరమునఁ బెనురాయి ద్రోవఁ గడఁగుట గాదే. 728 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0197.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0197.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5d9144a1ad8e63801ce4c7e6cb44f29a920048b9 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0197.txt @@ -0,0 +1,46 @@ +సొమ్ముఁ జేయంజనదు. ఎదిరిసత్వం బెఱుంగక కలహించుట శలభం బగ్నిలోఁ బడఁ బగగొనినయట్లు మఱియును. + +క. పొడమదు చేయని కార్యము +పొడమక యుండంగఁ గప్పిపుచ్చెద మన నె +న్నఁడు రాదు చేతఁ గలిగిన +వెడమలయపు మనుజు లేల వేల్పులకైనన్. 736 + +ఆ. హితునియందునేని యెగ్గు నాపాదించి +వెనుక నాప్తుఁ జేయ వెరవుపడునె +విమల మయ్యెనేని విఱిగినపటికంపు +వలయ మేల నదకవచ్చుఁ బిదప. 737 + +గీ. త్యాగదుర్జయజ్ఞానసత్త్వాధికుండు +నాత్మపక్షోన్నతుండు ప్రియంవదుండు +ఆయక్షతముఁ డద్వైధుఁ డమలవంశ్యుఁ +డైన సుజనుండు మిత్రుఁడై యమరవలయు. 738 + +క. ఎనయ శుభాశుభఫలమున +కనయము విశ్రమముఁ బ్రోపు నగు మిత్రుండై +వనజజుఁ డిట్లు సృజించు నె +యనుపమమిత్రాక్షద్వయ మను నమృతమున్. 739 + +క. మిత్రుం డర్థముఁ బ్రాణక +ళత్రములకు సిగ్గు మదిఁ దలంపక మును నా +మిత్రుండు మాట మాత్రమె +మిత్రత్వము దలఁచిచూడ మిత్రనిధానా. 740 + +క. చెలువార మిత్రసంపద +గలవారి కసాధ్య మొకఁడు గల దనఁ గలదే +తలఁప నిది గాన పురుషుఁడు +చెలుములు సజ్జనులతోడఁ జేయఁగవలయున్. 741 + +క. కుడుచుట కుడువఁగఁబెట్టుట +యడిగిన నిడు టడిగికొనుట యంతఃస్థం బే +ర్పడ నెఱుఁగుట యెఱిఁగించుట +కడుమైత్రికి లక్షణములు గనుగొన నాఱన్. 742 + +క. పెనులేమియైన విడువమి +యును గుహ్యము సెప్పుటయును నొకయాపద పొం +దినయప్పు డడ్డుపడుటయు +మనమునఁ దలపోయఁ బరమమైత్రికి ఫలముల్. 743 + +ఆ. ఒకతల్లి కొప్ప నుదయంబుఁ బొందిన +బాంధవంబుకంటె బహుగుణముల +వసుధ నెన్ని చూడ వాగ్జాతబాంధవం +బధిక మండ్రు చూవె యార్యులెల్ల. 744 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0199.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0199.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..98df2e1bf35a58633923376c3f5188800c8c9856 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0199.txt @@ -0,0 +1,49 @@ +ఆ. ఉల్ల మెఱుఁగనీని కల్లరితోఁ జేయు +మైత్రికంటె మేలు మర్కటంబు +తోడనైనఁ బాముతోనైనఁ బెబ్బులి +తోన చేయవచ్చుఁగాని తుదకు. 755 + +ఆ. కనకకలశభాతి ఘనుతోడి చెలిమియు +నవియ దవిసె నేని యదకవచ్చు +కష్టుతోడి చెలమి కడవకంటెను వేగ +మవియు నవిసె నేని యదకరాదు. 756 + +ఆ. కారణంబు గలిగి కలుషంబుఁ బొందిన +వాని శాంతుఁ జేయవచ్చుఁ గాని +కారణంబు లేక కలుషించువానిఁ గా +రాదు శాంతుఁ జేయ బ్రహ్మకైన. 757 + +ఆ. తగిలి యెవ్వఁ డుర్విఁ దనకంటె బలవంతుఁ +డైన శత్రు మిత్రుఁ గాఁగఁ జేర్చు +కొను నతండు విషము దనకుఁదాఁ దిన్నవాఁ +డగు దలంపు సందియంబు లేదు. 758 + +క. ధనమును బ్రాతశ్ఛాయయు +వనితాజనయౌవనంబు వండిన యన్నం +బును గడు మూర్ఖస్నేహం +బును నిల నవి యల్పకాలభోగ్యము లరయన్. 759 + +క. దూరము వ్యవసాయకులకు +భారంబు సమర్థులకును భాసురవిద్యా +పారగులకును విదేశము +వైరము ప్రియవాదులకును వసుమతిఁ గలదే. 760 + +ఆ. అతివివేకి భక్తి నడిగిన నే మేనిఁ +జెప్ప దాన నేమి సేగి గాదు +వసుధ నెఱుకలేనివానికిఁ జెప్పుట +యడవిలోన నేడ్చినట్లు సుమ్ము. 761 + +క. వినుతచరిత్రులచరితలు +గని విని హర్షించెనేని గనఁ దత్కృతపు +ణ్యనికాయసదృశఫల మది +యనసూయతఁ బోలె ధర్ము వవనిం గలదే. 762 + +క. గుణలగుణంబులఁ బొగడుచు +గుణియౌ నతిలోభ ముడిఁగి గుణుల సముద్య +ద్గుణములు నిందించినఁ దన +గుణములు సెడుఁ గాక వారి గుణములు సెడునే. 763 + +క. పరగుణములు సైరించెడు +నరుఁ డుద్యోగించునది గుణంబులు వడయన్ +బర గుణము లడఁపఁజూచుట +ఖరకరకిరణములఁ జేతఁ గప్పుట కాదే. 764 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0201.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0201.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3b5b567370b1ba3753a1e636c23f5a81127e8e1e --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0201.txt @@ -0,0 +1,48 @@ +కుశలావృతంబు నకుంఠితక్రియయును +నీరాజితతురంగవారణంబు +అన్యోన్యమిత్రతాధన్యప్రచారంబు +సమయసముత్సాహసంగతంబు +గీ. అమితదీర్ఘప్రవాసనిరంతరప్ర +యాసదుఃఖకృతశ్రమభాసురంబు +నవ్విధంబును క్షత్రియోదగ్రసుభట +బహులమును నివి దండసంపద్గుణములు. 770 + +క. అభిమతనయశాస్త్రస్థ +ప్రభుమంత్రోత్సాహశక్తిపరుఁడై ధాత్రీ +విభుఁ డరివరుల జయించుచు +నభయమ్మున నేలవలయు నఖిలావనియున్. 771 + +క. దవ్వులనె యుండి శాత్రవు +లెవ్వనితేజమున కులుక రెక్కాలము వాఁ +డివ్వసుధ తల్లి యొప్పెడి +జవ్వన మది సెఱుచుకొఱకు జనియించు టగున్. 772 + +ఆ. శత్రుశోణితమున శాత్రవకామినీ +చారునయనబాష్పసలిలములను +నవనిఁ దడపఁడేని యారాజులావును +జీవనంబు వేఱ చెప్పనేల. 773 + +క. ప్రవిమలవిక్రమపరుఁ డగు +నవనీశ్వరు నంకతలమునందు రిపు శ్రీ +దవిలి కుటుంబిని పోలిక +నవిరళమై యుంటు నెపుడు నంచిత మహిమన్. 774 + +మ. తగ వేపట్టును లేక దుర్వ్యసనియై ధర్మక్రియాహీనుఁడై +తగువారుం బ్రజలున్ విరాగు లగుచేఁత ల్సేయు భూపాలుపైఁ +దగ దండెత్తిన రాజు గెల్చు నరికిన్ దా దండయై నిల్వఁగాఁ +దగు రా జచ్చట లేక యున్నఁదగు దద్రాజ్యంబునున్ జేకొనన్. 775 + +క. అనురాగము సద్వృత్తుఁడు +ఘనశక్తిత్రయము దైవికముఁ బౌరుషమున్ +ధనమును దన కబ్బిన పతి +ననునది యివి లేని యట్టి జనపాలుపయిన్. 776 + +క. ప్రెగడల మనసులు విరసము +లగుగతి నడచురిపురాజ్య మడఁచి విశీర్ణం +బుగఁ దాఁ గలంచి పైకొని +జగతీవర కొనఁగవలయు సౌకర్యమునన్. 777 + +ఆ. కుడువ నిచ్చుతరియు గురువర కేడించు +నవసరం బెఱింగి యానృపాలు +నిలుపుధీరవృత్తి నిడుదాట బోనిమ్ము +గ్రమ్ముకటులసగ్మ గ్రమ్మిచెఱుపు. 778 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0202.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0202.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..004010008068a670ed83aeb2857fd91646291f71 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0202.txt @@ -0,0 +1,42 @@ +క. విమతుల కాపదలు ప్రమా +దమునం దొరకొనినయపుడ తగుఁ బైఁజని వి +క్రమమెల్లఁ జూపునది సిం +హముగతి నరి యల్పుఁ డధికుఁ డగుకాలమునన్. 779 + +క. అరియాప్తులు దనుఁ గూడిన +నరి కాప్తవిరోధ మైన నరి యొక్కెడ నొం +డరిచే డస్సినయత్తఱిఁ +బరిగొని యరిలక్ష్మి భూమిపతి గొను మాత్రన్. 780 + +క. ఇవియెల్ల శత్రుజయమున +కవసరములు గాఁగ నెఱిఁగి యాత్రోత్సకుఁడై +తివిరెడి భూపతి రిపునృప +నినహముఁ బొలియించు సమయనిర్భరవృత్తిన్. 781 + +క. తనసత్త్వము రిపుసత్త్వము +మనమునఁ దర్కించి శత్రుమర్మజ్ఞులుఁ దా +నును జెనకఁ జనిన విజయ +మ్మును నరు దిట తనదుదేశమును గోల్పోవున్. 782 + +ఆ. వినుతులావెఱింగి వెఱ పేఁది తొడరుట +మిడుత లగ్గిమీఁదఁ బడినయట్లు +తోడు లేక నధికుఁ దొడరుట యంబుధిఁ +గలము లేక యీదఁగడఁగినట్లు. 783 + +క. ఉపచయ మెంతయుఁ దనకై +యుపచయము విరోధి కైనయవసరమునఁ బై +నృపులెత్తి యశ్రమమునం +దపరాజితలీలఁ గొను జయంబును ధరయున్. 784 + +చ. మునుకొని దేశకాలబలముం దగ దైవబలంబుఁ గల్గఁగా +మొనసి విశేషమూలబలము న్నిజబాహుబలంబు నచ్చి పైఁ +జని రిపులన్ జయింతు రని శత్రుల కిన్నియుఁ గల్గియున్నచోఁ +జెనయక దానమానములఁ జేసి జయింతురు నీతికోవిదుల్. 785 + +ఆ. ఒనర ఘనునిఁ జంపు నుత్సాహశక్తిసం +పన్నుఁ డైనవాఁడు సన్నమైనఁ +గడఁగి యలఁతియైన కంఠీరవం బేచి +దొడ్డయైనగజముఁ ద్రుంచినట్లు. 786 + +చ. అతులబలాఢ్యుఁ డైననరుఁ డాఱడిదేశము కేఁగియున్ స్వదే +శముననపోలె నొప్పి మను శాతనఖంబులశక్తియై యర \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0203.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0203.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9bbc9c1151c925b042e365a46a0e07e5e2feae23 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0203.txt @@ -0,0 +1,37 @@ +ణ్యములకు నేఁగినం దివిరి యచ్చటిసింహము కుంభికుంభమాం +సమ తినుఁగాక యాఁకొనిన చక్కటిఁ బూరికి నఱ్ఱు సాదునే. 787 + +ఉ. దైవవశంబునం గలుగు దండ మవగ్రహతీవ్రరోగపీ +డావలి యెట్టి దేశమునైనను గాలబలాపకృష్టమై +కేవల మట్టివేళఁ బరికించుచు నల్పకుఁ డేల దండయా +త్రావిదుఁ డైన గెల్వఁడె యరణ్యసురక్షిత దేశమేనియున్. 788 + +క. తనచేతఁగాని కా దను +పనికిం బ్రతినిధిగ నన్యుఁ బనిచిననుం దీ +రునె యౌషధంబుమా ఱిది +యని మూల్యం బిడిన రోగ మరుగుట గలదే. 789 + +క. తనచేతఁగాని కాదను +పనికిం బ్రతినిదిగ నన్యుఁ బనిచిననుం దీ +రునె యౌషధంబు మా ఱిది +యని మూల్యం బిడిన రోగ మరుగుట గలదే. 790 + +క. వివిధకళాకోవిదుఁడై +సవినయుఁడై యీగి గలిగి సంగరజయుఁడై +నివుడనినృపతులఁ బొందునె +యువిదయుఁ గీర్తియును నౌభళోత్తమకందా. 791 + +మ. ఘనబాహాబలుఁ డైన శాత్రవునిపైఁ గార్తిక్యచైత్రంబులన్ +జను టొప్పు న్మఱిదాడివోవ నెపుడైన న్మేలు శత్రుండు దా +ననయంబునన్ వ్యసనం బొకంటఁ బడ యుద్ధాసక్తిమై నున్కిఁదా +వినునే నత్తఱి భేదమందు హతుఁ గావింపన్ దగున్ జయ్యనన్. 792 + +మ. పరిపాకాగతసస్యమున్ వ్యపగతాంభఃపంకసారంబునున్ +ధర సంపుల్లరసాలకంబు నగు యాత్రాయోగ్యకాలంబునన్ +ధరణీనాథుఁడు దాడిరూపమున సన్నాహంబుమై నేఁగినన్ +బరిపంథిక్షితిపాలకుల్ నిజపదాబ్జద్వంద్వముం జేరరే. 793 + +క. దేవబ్రాహ్మణపూజలు +గావించి ప్రశస్తతారకాగ్రహబలుఁడై +కేవలతద్భేదయుతుం +డై విభుఁ డభియాతిమీఁది కరుగఁగవలయున్. 794 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0204.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0204.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a77838637808c6d441940c7c56152b3eb9a60d75 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0204.txt @@ -0,0 +1,49 @@ +క. పరవిద్యాచ్ఛేదకులై +యురుసురపతిమంత్రతంత్రహోమక్రియలన్ +బరబలసంక్షోభరణా +కరు లగు మాంత్రికులు పతికిఁ గలుగఁగవలయున్. 795 + +క. ప్రతికూలవేళ లెఱుఁగుచుఁ +బతినృపరాశ్యాదు లెఱిఁగి పతిరాశిఫల +జ్ఞత యొఱు లెరుంగకుండఁగ +సతతము రక్షింపవలయు సాంవత్సరికుల్. 796 + +ఆ. మఱి యుదాత్తజనులు మహితవ్యసను లైన +నధికశక్తియుక్తుఁ డైన పతియు +నెత్తి చన నశక్తుఁ డెన్నివిధంబులఁ +బక్షవికల మైన పక్షివోలె. 797 + +క. అపజయముకంటెఁ గష్టము +నుపమింపఁగ జయముకంటె నొప్పును వసుధా +ధిపులకు లే దట్లగుటన్ +గపటోపాయమునైనఁ గార్యము వలయున్. 798 + +క. గాంగేయు ద్రోణు రాధే +యుం గపటంబునన్ గెల్చుయును బాండవు లు +ర్విం గడు నుతి కెక్కిరి +రణరంగజయం బఖిలదోషరాశిం గడుగున్. 799 + +ఆ. ఆత్మరక్షణార్థ మరుల జయించిన +పాప మొంద దది శుభాకరంబు +కాన కోప ముడిఁగి కడుఁ దమ కింపక +గూఢబుద్ధి జయము గొనగవలయు. 800 + +క. తా నెంత శూరుఁ డయ్యు న +నూనపరాక్రముని నొక్కయూఁకునఁ జెఱుపం +గా నేరవలయు వాఁడున్ +దానును దలపడియేని తానో వాఁడో. 801 + +క. ఒఱవపనఁ దనయాజ్ఞకు లోఁ +బఱచుట తగుఁగాక నధికబలవంతులకున్ +మఱువైన దేశముల్ తెగఁ +జెఱచుట పగతురకుఁ దెరువు సేయుట గాదే. 802 + +క. గడి నున్న సదృశబలుతో +నొడఁబడియుండునదిగాని యోపక వానిన్ +గడునధికుఁ దెచ్చి చెఱిచిన +చెడుఁ దానుం బొరుగునింటఁ జిచ్చిడిన క్రియన్. 803 + +క. ఇమ్ముగ దవ్వులచుట్టము +నమ్మి సమీపస్థుఁ బగగొనంజన దటుపా +ర్శ్వమ్మున ఫణి గఱచిన దూ +రమ్మునవేఁజెట్లు దీర్పారా వేర్చువడిన్. 804 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0205.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0205.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fa7f7ad59806cb6e31fac2b4d8d224285e0c801c --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0205.txt @@ -0,0 +1,40 @@ +క. ఒఱపైన పొరుపుదేశము +చెఱచు సమీపస్థుఁ డతని చెలిమియు వే చే +కుఱఁబట్టు టవసరము గా +నుఱుమిత్రుం జేయవలయు నుర్వీశునకున్. 805 + +క. బలియునకుఁ దనకు నడుమై +నిలిచిన సామంతుఁ జెఱుప నేరమి వచ్చున్ +పులిబోను తలుపు దెఱచినఁ +బొలియింపదె మీఁద నుఱికి పురుషనిధానా. 806 + +సీ. ప్ర(బలభూతావేశ) భంగిమై నుద్భూత +బహురోగసంకటోపద్రవంబు +ఆకస్మికోద్వేగ మతిరజోనీహారచటుల +వాతోద్ధూతసంవృత్తియును +వ్రేఁకమై ధ్వజ మొక్కవెర వేది విఱుగుట +ద్రోహ మొండొరులపై దొరయుచేఁత +విస్వరబహుతూర్యనిస్వన ముద్భవ +త్త్రాసదీర్ఘోల్కాదిదారుణంబు +గీ. ఆయుధంబులమంట లుదగ్ర మగుట +యప్రదక్షిణ మైనశివారుతంబు +కాకగృధ్రాదివనపక్షిభీకరంబు +రక్షినిర్భరవృత్తియు రక్తవృష్టి. 807 + +శా. క్రూరోత్పాతదుర్గ్రహావృతనిజక్షోణీశనక్షత్రమున్ +సారాదిత్యకబంధబంధనము నశ్వవ్రాతభేదంబునున్ +దూరీభూతమదాంబుశీకరకరోద్భూతంబు ముఖ్యంబుగా +నారూపం బగు వైకృతం బొదవ భూపాలప్రణాశం బగున్. 808 + +సీ. అఖిలజనస్తోమహర్షంబు సమ్మతి +నిర్మలదుందుభినిస్వనంబు +భూషితగంధర్వహేషారవంబును +మాతంగబృంహితమంగళంబు +పుణ్యచతుర్విధభూరినాదము శుభ +గీతనృత్యములుఁ బ్రఖ్యాతజయము +నిరుపమద్రవ్యంబు నీరజోవృష్టియుఁ +గడుఁ బ్రదక్షిణగతగ్రహగణంబు +గీ. అనుదితోత్పాతములును విహంగసంఘ +మధురరవమును ననులోమమారుతంబు +పొలుపు మీఱఁగ నివియును భూపతులకు +నధికమిత్రబలాభ్యుదయాన్వితంబు. 809 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0206.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0206.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7fd48ddec97dc85d5b03336f14630810e05edf96 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0206.txt @@ -0,0 +1,44 @@ +సీ. దక్షిణానిలముఁ బ్రదక్షిణాగ్నియును నధ్వ +సంతతోత్సాహంబు సాధువాద +చారుమంగళపాఠకారవంబు సుహృష్ట +పుష్టజనంబును బొలుపు మిగుల +నతిమనోహరముగా నరసిచెప్పిన శుభ +కలితలక్షణములు గలిగియున్న +యట్టివేలంబు ప్రఖ్యాతమై పొలుపొందు +నతిశుభమై యుండు నధికశత్రు +ఆ. జయము గలుగు నట్టిచంద మొందఁగ +విపరీత మయ్యెనేని ............ గదిరి +యపజయంబు నొందునట్టి చందములెల్ల +నెఱిఁగి నృపతి నిశ్చయింపవలయు. 810 + +క. ఇప్పగిది శుభాశుభములు +తప్పక చెప్పెడినిమిత్తతత్త్వస్థితిఁ దా +నొప్పగు భూపాలకులకు +నెప్పుడుఁ బరికించునది సమీహితబుద్ధిన్. 811 + +ఆ. తగుసహాయసంపదయును బ్రజ్ఞానంబు +సత్త్వవృద్ధి దైవశక్తియుక్తి +సముచితోద్యమంబు సద్వ్యవసాయంబు +గలుగునేని కలుగుఁ గార్యసిద్ధి. 812 + +చ. ఘనతృణధాన్యమిత్రజలకాష్ఠజలంబులనెల్ల నెమ్మెయిన్ +బొనరగఁ గూర్చికో కెడరు పొందగఁ జేసిన హాని పుట్టు వీ +డున కటు గాన భూపతి పటుస్థిరబుద్ధి తృణాదిరక్షణం +బనువునఁ జేయు టొప్పగు నిరంతరముం గడు నప్రమత్తుఁడై. 813 + +మ. పరగన్ భూపతి యిట్లు దండు విడియింపన్ యోగ్యమౌ సేనకున్ +వెరవారంగ శుభాశుభంబులు గడు న్వీక్షించు టొప్పారు ని +ట్లరికి న్మేలును గీడుఁ జూచి యరిసైన్యం బల్పమైనన్ శుభం +బరియం దొందకయున్న నుద్యమము సేయన్ మేలగున్ యాత్రకున్. 814 + +వ. మఱియును. 815 + +క. ఘనబలనిహితుల శూరులఁ +దనగృహమున దుర్గములను దగ నిడి యుదకం +బును సస్యములును గలపథ +మున రిపుకై యేఁగవలయు మోదముతోడన్. 816 + +క. తనుఁ దనదేశము దుర్గము +ననువుగ రక్షింప నోపునాప్తులఁ దగుచో +నునుపక దండెత్తుట మొల +మునుగలవస్త్రంబు మస్తమునఁ జుట్టు టగున్. 817 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0207.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0207.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e56fe6110b93ecac573bb90de04eb4a6eaec75fa --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0207.txt @@ -0,0 +1,37 @@ +క. ఇరుదెఱఁగు యానంబుల +నరయంగాఁ బ్రాణరక్షణార్థం బొకఁడున్ +దుర మొనరించుట నొకఁడును +భరపడు నివి యుభయయానభంగులు జగతిన్. 818 + +సీ. కరిరథభటఘోటకవ్రజారోహణ +కుశలుండు ధర్మార్థకుం డరోగి +సంచారదూతప్రచారజ్ఞుఁ డల్ప +శరీరుండు రాత్రిప్రచారనిపుణుఁ +డరిసైన్యభంజనుఁ డాత్మసేనాధీన +పరనయస్తంభనోపాయదక్షుఁ +డధ్వానశీతాతపాత్యుగ్రతరవృష్టి +గురుభయగ్లాన్యాదివిరహితుండు +గీ. సమరసాధ్యనిశ్చయుఁడు మల్లయుద్ధ +నానాయుధానేకలయుద్ధజయుఁడు +నైన దళవాయి నేలిన యతఁడు రాజు +ఘనకళాభోజ యబ్బయకందరాజ. 819 + +క. కులవిద్యాచారంబులు +బలగము కార్యంబు హితవు బ్రభుతయుఁ జలముం +గలిగి శుచి యైనవానిని +దళవాయిం జేయవలయుఁ దంత్రానుమతిన్. 820 + +గీ. అట్టి సేనాధిపతి సదోద్యమముతోడ +సేనఁ బ్రోవంగవలయు దివానిశంబు +అట్టి వనదుర్గభయముల నడపవలయు +సైన్యసన్నాహవిభవంబు చాల నొప్ప. 821 + +క. పరిగొని శీఘ్ర మరాతులఁ +బరిమార్పఁగ నొదవుఁగాని పట్టులఁ గడు ని +ర్భరముగఁ దొలంగి యప్పుడ +యరివర్గము ముట్టి చంప హయములు వలయున్. 822 + +క. అశ్వములు గలుగు రాజుకు +విశ్వంభర చేతనుండు విమతుల మనుభూ +మీశ్వరు లెవ్వరు వెఱతురు +శశ్వద్ధాటీవిహారసామర్థ్యమునన్. 823 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0208.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0208.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cf93ac4f3de2f9050045900c75c4c5b9b83261a5 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0208.txt @@ -0,0 +1,44 @@ +క. దూరమున నున్న రిపులం +జేరంగా వేగ మరుగఁ జేరినమొనలం +బొరఁ బతి వలసెనేనియు +వీరాధిష్టితతురంగవితతి ఘటిల్లున్. 824 + +క. దురమున ఘోటకనికరం +బరుదుగ వాహ్యాళిఁ బ్రీతి యలరించుచు మం +దిరముల లక్ష్మీకరములు +హరులకు నేభంగి నొండుయానము లెనయే. 825 + +క. పూజించి తన్నుఁ బ్రోచిన +రాజుం దా నొచ్చి యైన రణరంగజయ +భ్రాజిష్ణుఁ జేయునుత్తమ +వాజి గరం బరుదు లక్షవారణములకున్. 826 + +క. నాలుగుకాళ్ళును గొనయును +వాలము వదనము విశాలవక్షము దెలుపై +నే లైన యష్టమంగళ +నేలినపతి యేలు నవని యేలెడుపతులన్. 827 + +చ. స్ఫుటపరికల్పితంబు నరిసూదనసంయుగదృష్టమార్గముం +బటుతరదంతఘాత మతిబంధురవీరతమాధిరూఢమున్ +గటతటవిభ్రమద్భ్రమరగానసముత్సుక మైన యేనుఁ గొ +క్కటియ వధించు నాజి నరకల్పితషష్టిశతాశ్వయూధమున్. 828 + +ఆ. పరులు గ్రువ్వినపుడు భటు లెందఱైనను +గదియ లేరు వివిధఘాతములకు +సైప నోపుఁగాన సామజంబులకంటెఁ +గలదె విజయమూలకారణంబు. 829 + +క. తనరూపము రిపుభయదము +తనయంగము లాయుధములు తనవిక్రమసం +జనితమ విజయము తనయుని +కిని సిరియునికియ యనంగ గిరి కరికెనయే. 830 + +ఉ. యానము సౌఖ్యకారి యధికారికి రక్ష బలంబు శాత్రవ +స్థానవిరోధినిర్భరత సంఘవిభేదనదార్ఢ్య మొప్పన +న్యూనరయాపహారి మదయోగము నభ్యుదయప్రదంబయౌ +నేనుఁగుబోలెనే విజయహేతువు రాజులకొండు గల్గునే. 831 + +క. కూరిమి గలిగిన జీతం +బారగ నిచ్చునది గాని హస్త్యశ్వములన్ +నేరనివానికి నెక్క న +కారణమున నీగి బుద్ధి గా దధిపతికిన్. 832 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0209.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0209.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b8bf0ebce82c8650123344608f1ef753610d4f34 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0209.txt @@ -0,0 +1,45 @@ +క. నచ్చి కడుఁ గడిఁదిరిపుతో +నచ్చుగఁ బోరంగ గిరిగుహాపరిఖంబుల్ +చొచ్చి రిపుదుర్గములు గొన +వచ్చులె కాల్బలము లేని వసుధేశునకున్. 833 + +సీ. ప్రాఁతబంట్లును (గూలిబంట్లును) మన్నీల +బంట్లును జుట్టపుబంట్లు కార్య +వశత గొల్చిన పగవారిబంట్లును దమ +యడవుల బ్రతికి తో నరుగుదెంచు +బంటును నన నాఱుభంగులబలములు +వానిలోపలఁ బూర్వవంశ్యు లిష్టు +లన్యుల మన్నించు నప్పుడ తనమూల +బంట్లకు నె గ్గగు భంగి వలదు +ఆ. అడుగు విడిచి ప్రాఁత లరుగు నట్లేనియు +విడిచిపోవునపుడు వెనుకవత్తు +రరులు భేదనిరతు లైనను బట్టీరు +ద్రోహములకు నోడుదురును గాన. 834 + +గీ. ప్రజలోపల నుత్సాహపరత నాయు +ధములు ధరియించువారి కౌత్సాహికంబు +గాఁగ నీఁదగువారలు కడలఁ బనికి +వత్తు రేలిక మన్ననవాసిఁ గోరి. 835 + +క. ఈయేడుబలములందును +నాయకుఁ డభిమానులైన నరు లని మొనగాఁ +జేయుచు నితరులఁ బిఱు సనఁ +జేయించుచుఁ గొల్లకాండ్రఁ జేయఁగవలయున్. 836 + +ఆ. మానధనములందు మన్నన యిష్టంబు +తద్దయేని యిచ్చుధనముకంటెఁ +గాన యర్థములకుఁ గడఁగి ప్రాణము లీరు +నరవరేణ్య మన్ననలకుఁ గాని. 837 + +చ. బలమును బాహుకౌశలము భావము బుద్ధియుఁ గల్గి యాయుధం +బులఁ గడు నేర్చి చొల్లి రణభూములఁ బ్రస్తుతి గన్నబంటులన్ +వెలయ నృపాలుఁ డేలునది వింతలఁ బ్రాఁతల కేపరీక్షయున్ +వలవదు ప్రోవఁగావలయు వారలె మూలము రాజ్యలక్ష్మికిన్. 838 + +ఉ. తూలినచోట నర్థముఖదోషము ముట్టినచోటఁ బెట్టుచోఁ +జాలనిచో నజేయు లగు శత్రులు దుర్గము ముట్టియున్నచో +నాలములోనఁ గూడు ప్రజ యన్యబలంబుల కోడి పాఱుచో +నేలినవానిఁ జుట్టుకొని యిల్వడి ప్రాఁతలు కాక దాల్తురే. 839 + +చ. జనపతి గర్వియై సుభటసంఘము చూడక యుండఁ జేరవ +చ్చిన నడికింప జీవితము చెచ్చెరఁ బట్టఁగ నోపలేమి సె \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0210.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0210.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cf7e457374c3ccb56f26db7668ed4aa7929bc908 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0210.txt @@ -0,0 +1,39 @@ +ప్పిన నలుగంగ మా ఱలిగి బీరముఁ బల్కినఁ జెప్ప నేర్చుఁ గా +కని మొగరించి మించి బఱియంబడు నయ్యడు గాఁగనేర్చు నే. 840 + +ఉ. కొందఱు మేలమాడుటలు కొందఱ వావులు దీర్చి పిల్చుటల్ +కొందఱ ముద్దుసేయుటయు గొందఱ నెయ్యపుఁజూపు సూచుటల్ +కొందఱ నాత్మభావమునఁ గొందఱ మన్నన భృత్యరాజి ని +ట్లందఱ నన్ని భంగుల నృపాగ్రణి వశ్యులఁ జేయఁగాదగున్. 841 + +చ. మొఱపునఁ బోవుగాక మొగమోటమి నిల్చునె రాజుమోము ము +న్నెఱుఁగనిబంట్లువారఁబలె యే మని భృత్యుల నూఱడించుఁ బే +రెఱుఁగని రాజు తాన భటులెల్లను దన్ను నెఱుంగనివారిఁ దా +నెఱుఁగుచుఁ బ్రీతితోడ నిలువందగు రాజనువాని కెప్పుడున్. 842 + +సీ. వానయు సీతును వర్జించి మండువేసవి గాకమున్న సస్యములపంట +లొదవెడితఱి నెత్తనది శత్రుపైఁ బూరిగడ్డియు నీళ్ళులు గలుగుతెరువు +గాఁ జూచి నడచుట కర్జంబు సిడములు గంకటములు బడిగలును విండ్లు +మొదలగు నాయుధములు రథగజహయంబులు సవరణలు నపూర్వభంగి +గీ. నొప్పి యతిభీకరంబులై యుండవలయు +శంఖకాహళపటహవిస్సాణముఖము +లైనతూర్యముల్ మంచివి యగుట లెస్స +యధిప విడిదల సమతల మగుట మేలు. 843 + +సీ. ఎందాఁక ధాన్యంబు లెందాఁక నిజమిత్రు +లెందాఁక నుదకంబు లెసఁగియుండు +నెందాఁక విశ్వాసు లేఁగి యచ్చటివారి +నాప్తుల గావింతు రంతదాఁక +నెందాఁక నీరీతి నితరునిదేశంబు +శుద్ధమార్గం బయి సొంపు మిగులు +నందాఁక విజిగీషుఁ డార్తి జనంబులు +సొంపకుండఁగ నేఁగవలయు నిట్లు +ఆ. గాక ధాన్యమిత్రఘనతోయవిధ్వస్త +జనవిహీనమయ్యుఁ జనియెనేని +అనుగలంబు నొందియరులచేఁ గీడ్పడి +మరలి వచ్చుటెట్లు మనుజవిభుఁడు. 844 + +క. తనబలముల కనురాగము +జనియింపఁగ ననుదినంబు సత్కారములన్ +దనుపుచు గురుయుద్ధంబుల +జనులెల్లను మిగుల డస్సి చనకునికి తగున్. 845 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0211.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0211.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7a9df8c1734bc5e70cd8eeec1366141a483f9e0b --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0211.txt @@ -0,0 +1,39 @@ +క. రిపుభూమి విచారింపక +చపలుండై దూర మరుగుజనపతి రిపుదో +ర్విపులకరవాలధారా +సుపదస్థుం డగు నయత్నసుఖసాధ్యుండై. 846 + +క. అమితక్షయవ్యయాయా +సము లొదవెడు నట్టియాత్ర సన దొనరింపన్ +గ్రమమున రథవాహనధన +సముచితధాన్యములు వ్యయము చాలను నగుటన్. 847 + +వ. మఱియును. 848 + +సీ. గ్రీష్మకాలమున నభోష్మశాంత్యర్థమై +యమితజలాధ్వనుం డరుగవలయు +నీరాడకుండిన భూరితాపంబునఁ +గుంజరంబులమేనఁ గుష్ఠమొదవు +స్వస్థానమందును సామజంబులమేనఁ +బ్రబలోష్మ మెప్పుడుఁ బ్రజ్వలించు +నాయాస మొదవినయపు డుష్ణసుఖదమై +నీరు లేకుండిన నేలఁగూలు +ఆ. నీరుద్రావకున్న వారణముల కుష్ణ +తీవ్రవేదనమున దృష్టి సెడును +నితర జంతువులకు నెంతయు దురవస్థ +వొదవకున్నె నీటి పొందులేక. 849 + +చ. కరివరపంఙ్తికిన్ జలదకాలమ యెప్పుడు నొప్పుఁ దా శుభం +కరమయి మేఘహీన మగుకాలము ఘోటహితంబు గావునన్ +అరయగనీతవర్ష నిబిడాతపశీతము గాక సస్యసుం +దరమగు నట్టికాలము మనఃప్రియదం బగు దండయాత్రకున్. 850 + +ఆ. పరుల గెలువ నేఁగు నరపతియొద్దన +దనము బలము దగిన ధాన్యములును +గలుగు టొప్పుఁగాక కైకొన కెడనెడ +నునిచి సేన నిలిచియుండఁగలదె. 851 + +ఉ. కొన్నిదినంబు లిక్కడ నకుంఠితలీలఁ బథశ్రమార్తియై +యున్నబలంబు గెల్చికొను టొప్పగు నంతియ కాదు శత్రుభూ +మి న్నిజమార్గ మారయక మిన్నక యేఁగుట యేది బుద్ధి యా +యున్నెడఁ జూచి వెళ్ళుజను లున్నర చెప్పుఁడు గూఢచారతన్. 852 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0213.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0213.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..aafa1438699f1d09c63c5b1fcf66368b6d4f8b1f --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0213.txt @@ -0,0 +1,39 @@ +ఆ. ................................................ +................................................. +యిట్లు దేశభేద మెఱిఁగి బలాఢ్యుఁడై +యాత్ర సేయు పతి జయంబు నొందు. 860 + +ఉ. రాత్రిమెయి న్నిజాప్తభటరక్షితుఁడై సతియోగముం దృణా +మాత్రము నిద్రసేయుచుఁ బ్రమత్తగజేంద్రతురంగఘంటికా +చిత్రనినాదఘోషములచేఁ దగ మేల్కని యెపు సత్క్రియా +పాత్రుల నాదరింపఁదగుఁ బన్నుగ మేల్కనియున్నవారలన్. 861 + +ఉ. శత్రుజనాంతపాలునికి స్వల్పమ యిచ్చుచు నాసవెట్టుచున్ +మిత్రునిగాఁ నొనర్చుచు నమిత్రధరిత్రికిఁ బోవు రాజు దా +శాత్రప్రభూమినిం గలుగు చారుపదార్థములెల్లఁ బుణ్యచా +రిత్రత నల్లనల్లన హరించుట యొప్పు నిగూఢవృత్తిమై. 862 + +ఆ. తాను బలము సాధుతనమున నడిచినఁ +బరుల కూర కేల భయము పుట్టు +నగ్ని చల్లనైన నందఱుఁ ద్రొక్కరే +కడుఁ బ్రతాపి గాక కలదె జయము. 863 + +చ. మనుజుల కందరాని నియమంబు తదాప్తులు సుట్టునున్కియున్ +వెనుకకుఁ ద్రోవ రేమియు నివేశితమంటపపూర్వరాగమున్ +జనదు నివాసభూమి కగుచందును జుట్టును సేయుశూరులన్ +జన నియమించి మార్గములు సర్వము గట్టఁగఁ బంచు టొప్పగున్. 864 + +క. విడిదల విడియఁగ నూఁతులు +నడబావులు నిమిషమున నొనర్చుచు నచ్చో +నెడనెడ నెనరునఁ బొడిచిన +కడుధీరత నిల్చి యధికగర్వోన్నతుఁడై. 865 + +క. మునుసుద్దులకుం బనిచిన +జను లగ్గిం బొగల దూర్యశబ్దవిశేషం +బును నానవాలుగాఁ గొని +చనుదేఁదగు మొనకు నచటిచందముఁ జెప్పన్. 866 + +క. అరిపై నరిగి నృపాలుం +డరిపురనికటస్థలముల ననుగుణభూమిన్ +బరకించి సకలసైన్యము +చరమిడి విడియింపవలయుఁ దద్జ్ఞుం డగుచున్. 867 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0214.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0214.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0460369ab08cb365783fac6113284b7440590a23 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0214.txt @@ -0,0 +1,47 @@ +సీ. అభియాతి రిపుమీఁద నరిగి యచ్చోసమ +స్థలమైన యెడ శుచిబలము మెఱసి +అధికసంకీర్ణంబు నతివిస్తృతము గాక +రవిసోమవీథుల రమ్య మగుచుఁ +జతురశ్రమై వాస్తుసమ్మతంబై పరి +ఖాంకమై యట్టళ్ళ నమరి నాల్గు +ధరణీతలంబుగా ద్వారముల్ నాలుగు +బాగుగా నిర్మించి లాగుఁ జూచి +ఆ. యడర నర్ధచంద్రునాకృతి నొండేని +నొండె దీర్ఘమొండె మండలంబు +నైనయదిగ వెలయనధిపతి దనవీడు +విడియఁజేసి తనకు వెరవుతోడ. 868 + +వ. అట్టిశిబిరస్థలంబులు నవభాగంబులు గావించి యందు మధ్యభాగంబు తొమ్మిదిభాగంబులు గావించి తన్మధ్యభాగంబు వాస్తుపురుషహృదయంబు గావున నచ్చోటు పరిహరించి యం దుత్తరభాగంబున. 869 + +క. మానుగ జనపతి మధ్య +స్థానంబున రాజగృహముఁ దగఁ జేసి వెసన్ +దా నర్థగృహం బం దొగిఁ +బూని రచియింపగవలయు బుద్ధిప్రౌఢిన్. 970 + +క. మౌలభృతశ్రేణిసుహృ +జ్జాలాహితవన్యసైన్యషట్కము నవనీ +పాలునగృహంబు చుట్టును +బోలన్ విడియింపవలయు భూపతి వారిన్. 871 + +చ. తిరుగక పంతమున్ మెఱసి తేఁకున పంతము గొన్న శూరులున్ +బరుసనికుక్కలుం గలుగుబంట్లను బన్నయెడం బ్రతీతిగాఁ +దిరిగిన యట్టివారల నతిస్థిరచిత్తుల లోభదూరులన్ +బరగఁగ నిల్పఁబోలు నరపాలుఁడు వేలముచుట్టు నుండగన్. 872 + +క. పేరుగల కుంజరంబులు +వారువములు భూమిపతినివాసము పొంతన్ +వారక నిజాప్తరక్షో +దారములై యుండవలయుఁ దమతమ యెడలన్. 873 + +క. అంతర్వాసికసేన ని +రంతరసన్నాహమున సదాయతగతి భూ +కాంతుఁ బరిరక్ష సేయుచు +సంతతమును వలయు జాముజామున నిలువన్. 874 + +ఆ. సంగరైకయోధసన్నద్ధగజమును +వాయువేగి యైనవారువమును +నుండవలయు నెపుడు నుర్వీశుమందిర +ద్వారభూమిఁ గడు నుదారశక్తి. 875 + +ఆ. కొంతసేన గూడుకొని సైన్యపతి రాత్రిఁ +గడుప్రయత్నపూర్వకంబు గాఁగ \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0217.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0217.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d0169d238ec24403eb385e58ef8faea3c7081cca --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0217.txt @@ -0,0 +1,39 @@ +క. కాకములఁ ద్రుంచు రాత్రియు +ఘూకము కాకంబు పగలు ఘూకచయంబున్ +జేకొని త్రుంచుం గావున +గైకొనఁగా వచ్చుఫలము కాలముతోడన్. 892 + +క. దరినుండి తిగుచు శునకం +బురువడి నక్రమును నక్ర ముదకస్థితమై +బొరిఁబొరి నేనుఁగుఁ దిగుచుం +బరవసమునఁ గాన దేశబల మొప్పు ననిన్. 893 + +ఉ. మానుగ శత్రునైన నభిమానము సేయక చొచ్చివాఁడు దన్ +హీనము గాఁగఁ బల్కిన సహించుచుఁ బ్రాజ్ఞుఁడు శక్తియుక్తియున్ +గానఁబడంగనీక పొసఁగం ధృతిపెంపును గప్పికొంచు నిం +పూనఁగ వారి గెల్వవలయుం దనకార్యము లైనయంతకున్. 894 + +క. అరివధకుం దగునంతకు +ధరణీశుం డోర్వవలయుఁ దక్కువ యైనన్ +నరుఁ డాఁటదయ్యు నుండఁడె +హరి గొల్లఁ డనంగఁ బడఁడె యనువగుదాఁకన్. 895 + +క. పగ యడఁప దలఁచునాతఁడు +పగతుని పగవానిఁ గూడి ................. +...................................... +....................................................... 896 + +గీ. వేఱయొకచోట వలయొగ్గి వేఁటకాఁడు +తొలఁగియుండు మృగంబులఁ ద్రుంచుపగిది +రూపుసూపక శత్రువు రూపుఁ గూల్చు +టిదియె నయమార్గ మిట్లు జయింపవలయు. 897 + +క. బలవంతునైన నాతని +బలమది మానవుల మిగులఁ బ్రకటింపమియుం +దలఁప శమీకాష్ఠములోఁ +గలదను ననలంబువోలెఁ గైకొన రెందున్. 898 + +క. బలమును గుణమును శీలముఁ +జలమును సత్త్వంబు సాహసంబును ధృతియున్ +గలుగని పురుషుని నవనీ +స్థలిలోపలఁ దృణము గాఁగఁ దలఁతురు మనుజుల్. 899 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0218.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0218.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..17f73b6cd0878f1d60ab68c9e5d2bab559be894a --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0218.txt @@ -0,0 +1,54 @@ +క. ధీరుఁడు ముట్టినఁ దొల్లి వి +చారించిన తలఁపు మఱచు శస్త్రాస్త్రకళల్ +నేరఁడు మెఱయం గావున +శూరుఁడు గావలయు నృపతి సుస్థిరగతియై. 900 + +ఆ. తలఁచి చూడ రిపుఁడు తనకంటె ఘనుఁడైనఁ +దనరఁ దన్ను దాఁచికొనఁగవలయు +వానికంటె ఘనుఁడు తానైన మరి శర +జ్జలజరిపుఁడుబొలె వెలుఁగవలయు. 901 + +క. కోపించి రిపుఁడు రిపునకు +రూపింపక తొలఁగు టతనిఁ ద్రుంచుటమీఁదన్ +ఏపారగ్రుంగి సింహం బేపున +మదగజముఁ జంప నెగసినమాడ్కిన్. 902 + +క. చేరువకు భూరిబలుఁ డగు +వైరిమహీనాథుఁ డెత్తివచ్చిన నైనం +ధీరత యప్పుడ డింపని +భూరమణుని కాడొకండు వొందకయుండున్. 903 + +క. పగతుప్రతాపము గనుగొని +మగటిమి దెగఁదునిమి పుచ్చు మనుజేశుఁడు దాఁ +దగరపుఁదొడవునుబోలెను +జగమునఁ బూజ్యుండు గాక చను నెల్లెడలన్. 904 + +ఆ. పగఱపయి నొకండు పాటించి నడవంగ +వెఱచి తనదునెలవు విడుచు నెవ్వఁ +డతని కారణమున నతనిఁ గాంచిన తల్లి +వంధ్య యనఁగఁబడు ధ్రువంబుసుమ్ము. 905 + +క. హీనునకు ఘనునిచేఁ గీ +డైనను దేజంబు సమదహస్తికి నగముల్ +మానుఁగఁ గోరాడం దగ +గాని యగుం గొమ్మలేమి యది యొచ్చెంబే. 906 + +ఆ. హీనుఁ డధికుచేత నీల్గుట యొచ్చెమే +మహితయశము కాక మదముకొఱకు +గండతటము ద్రొక్కి గజకర్ణహతిఁ దేఁటి +యీల్గెనేని యొచ్చె మేమిగల్గు. 907 + +క. ఘనమును గడుహీనంబును +ననఁగలదె కరీంద్రుఁ డెంత హరి యెంతి కరిన్ +దునుమాడును హరిశాబము +ఘనమేటికి మనసు పెద్ద గలవారలకున్. 908 + +క. నిర్విషము చేసి పడగన్ +దర్వీకరములకుఁ జూప దా కావున దో +ర్గర్వంబులేనివానికి +నుర్విం బెను విషయమైన నొక్కటి వలయున్. 909 + +క. కపటపులేఖలఁ బంపియు +విపులార్థచయంబు లెపుడు వెదఁజల్లియుఁ ద +ద్రిపుపక్షముఖ్యపురుషులఁ +గుపితుల దమసొమ్ముచేసికొనఁదగు వేగన్. 910 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0219.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0219.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d54c45acf4e48e497da7c1d87b5e55dcf92a0a84 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0219.txt @@ -0,0 +1,34 @@ +ఆ. దొడ్డవానితోడఁ దొడరి యూరకయుంట +కసపుకుప్పఁ జిచ్చు గలుగఁబెట్టి +దానిక్రిందఁ గాలఁ నిద్రపోయిన +వానిభంగి గాదె వసుధలోన. 911 + +క. ఘనుఁ డెత్తి వచ్చి విడిసిన +తన కోటయె హీనుఁ డెలమి తగుసుహృదుల రాఁ +బనిచిన యుక్తం బగువా +రును దానును దోల నదియుఁ గ్రొవ్వియ చచ్చున్. 912 + +మ. తనకున్ గెల్వఁగరానిపక్షమున వే తా వైరిఁ బోకార్చఁగా +ఘనశత్రుం దలపెట్టఁగావలయు వేగం బొప్ప నీతిజ్ఞుఁ డె +ట్లనినన్ వాఁడును బోరఁగా నిహతుఁ డౌ నట్లైన నప్పిమ్మటన్ +దనవైరంబు నడంగదయ్యె దొడలుండన్ ......కున్ సైన్యముల్. 913 + +ఆ. ఒలియుఁ డగుశత్రుచేతనఁ బలియుఁ డనఁగఁ +బేర్చుశత్రునిఁ బచ్చి వైపింపవలయు +మూలనాశంబుగాఁ దన్ను మోవకుండఁ +బెలుచ ములుముంటఁ బుచ్చి వైపించినట్లు. 914 + +క. పొగడఁదగుసహజసత్త్వుం +డగు నెవ్వఁడు వాఁడు వొలియఁ డహితులచేతన్ +జగతిమణిదీపశిఖ కడు +నిగుడుం గా కడఁగిపోవునే పెనుగాలిన్. 915 + +క. వెఱపించి చూచి యెందును +వెఱవకయున్నతనిఁ జేర వెఱతురు మదిలో +వెఱచినఁ దాఁ బైపడగాఁ +నుఱుకుం గుక్కయును గ్రోతియును బగవాఁడున్. 916 + +చ. విను మును నీతియుం గలదు వేయును నేటికి దర్ప మేర్పడన్ +అని యొనరింపఁ గావలయు నారగ నుత్తమునందు సామమున్ +బెనుపఁగ శూరునందుఁ గడుభేదము నల్పునియందు దానమున్ +విను సమునందుఁ బౌరుషము నేర్పునఁ జేసిన జాల మే లగున్. 917 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0220.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0220.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..583af83f1703d53b042250de9cb74a4a1894b231 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0220.txt @@ -0,0 +1,30 @@ +క. తా నరులు వచ్చు తెరువున +మానుగఁ గలచెఱువులందు మడువులయందున్ +బూని ఘనగరళతరళము +గా నొనరింపంగవలయుఁ గడువేగమునన్. 918 + +గీ. ఎత్తినప్పుడు విడియుచో నిఱుకటంపుఁ +దెరువునందును నడ చెడి తిరుగఁబట్టి +నట్టియెడ నిద్రపోయెడునవసరమున +శాత్రవుల బిట్టు పైఁబడి చంపవలయు. 919 + +వ. ఇ ట్లుభయబలంబులుఁ గదియునప్పుడు. 920 + +క. ముందటను భటులు భటుల పి +ఱుందను రథములును నప్పిఱుందను హయముల్ +బొంద నటపిఱుద గజములు +నందంబుగ నిట్లు మిశ్ర మచలం బనఁగన్. 921 + +క. వికటపటుశూలకళితా +శకటోద్భటగజఘటాదిచక్రవ్యూహ +ప్రకట మొనరింపఁగాఁ దగు +నకుటిలభుజదర్ప మొప్ప నాహవభూమిన్. 922 + +సీ. గట్టును జెట్టును మిట్టయు బల్లంబుఁ గలిగినచోటు కాల్బలమునేల +వినుము నీళ్ళును రొంపియును లేక సమవిశాలము నైనచోటు గుఱ్ఱములనేల +క్రమ్మి గ్రుంగక గదగదగువంపులు గలుగమి నొప్పుచో టరదములనేల +యెడనెడ మ్రాఁకులు మడువులు గలచోటు కురునాథ యెఱుఁగుము కరులనేల +ఆ. యేబలంబు దనకు నెక్కుడు గలుగు న +బ్బలమునేల పోరు గలను గాఁగ +నినుఁడు శశియు గాలి వెసుకగా మొన నడ +పించి పొదువ సంభవించి జయము. 923 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0221.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0221.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e331e4a82b4b4094a3d7fa16100260e244d4259e --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0221.txt @@ -0,0 +1,34 @@ +చ. హరుమెడ నున్నసర్పము గణాధిపునెల్క గ్రసింపఁజూచు న +య్యురగము ద్రుంప షణ్ముఖమయూరము సూచు గజాస్యుఁ జంప నా +గిరిసుతవాహనం బయిన కేసరి చూచు నటేల యిమ్మహే +శ్వరుపరివార మిట్లనినఁ గన్గొన నన్యులు మాననేర్తురే. 924 + +క. మొన కొక్క శౌర్యభూషణుఁ +జను నధిపతిఁ జేయ సమరసమయంబున వా +రును దళవాయికి నొఱపై +చనఁదగుఁ జనకున్న భేదశంకయుఁ బుట్టున్. 925 + +క. మొనసేయ నేరకుండిన +మును శూరులు నడవఁ దొల్లి మొనయును రాజున్ +వెనుకొనకయున్నఁ బిఱుకుల్ +మొన నొకరుఁ డున్న జయముఁ బొందఁగ వశమే. 926 + +ఆ. నిబ్బరంపుఁదాఁకు నిలువక రిపుసేన +దిరుగు మంద మైన విరుగుఁ దాన +కడవఁ గుజువ దాఁకునెడనైన వేగంబు +గలిగియునికి నిలుచుఁగాదె యిట్లు. 927 + +క. నెఱబిరు దొకండు నిలిచిన +బిఱుకులు నఱుముదురు వాని బిరుసున కని సు +క్కఱి యొకఁడు విఱిగెనేనియుఁ +బఱిపఱియై సేనయెల్ల భంగము నొందున్. 928 + +ఆ. రాజరాజవంశభూజనపతు లీల్గి +రకట మంత్రి దొలఁగి యలికినాఁడు +ఏది పనుపు సేయ నిటు నిల్వఁబోలదు +రాజులేనికయ్య మోజపడునె. 929 + +క. జడియక మును నడిచిన భటుఁ +డడుగడుగున కశ్వమేధయాగఫలంబున్ +బడయును వెనుకకు నొదిగినఁ +బడు దుర్గతి నండ్రు సమరపతనుల కెల్లన్. 930 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0222.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0222.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ab9475b3943443eaaa78f2a23de5ae4be52f520b --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0222.txt @@ -0,0 +1,21 @@ +క. నరులకు నెచటికి నరిగిన +మరణము నిజ మగుట యెఱిఁగి మనుజుఁడు సమర +స్ఫురణంబు విడిచి వెనుకకు +నరిగిన నపకీర్తి దక్క నన్యము గలదే. 931 + +ఆ. చచ్చు నూర కొకఁడు జావఁ డొక్కఁడు పోటు +లెన్ని సోఁకియైన నింత యెఱిగి +మున్ను నడచి కీర్తిఁ జెన్నఁగు టొప్పదే +దైవఘటన కేల తలఁక నరుఁడు. 932 + +గీ. సమర మొనరించినంతనె చావురాదు +పాఱిపోయినంతనే బ్రతుకు లేదు +యెటులఁ బోవుప్రాణ మిచ్చియు రణమున +పతిఋణంబు తీర్పఁ బాఁడిగాదె. 933 + +ఆ. చచ్చెనేని యోగిచాడ్పున ముక్తికి +పాఱిపోయినయంతనే బ్రతుకు లేదు +బ్రతికెనేని యుభయబలములుఁ బొగడంగ +నుండు సమరకేళి యొప్పదెట్లు. 934 + +వ. మఱి యుద్ధంబు నిరూపింతు నదియును సంకులద్వంద్వైకాకిభేదంబు లన మూఁడు దెఱంగు లందు ద్వంద్వైకాకియుద్ధంబులు మత్సరగ్రస్తులగు వీరభటులపని గాని రాజకృత్యంబులు గావు. సంకులంబునకుఁ గరికోటచతురంగయుద్ధంబు లన మూఁడు భేదంబు లందును జొచ్చిపోయి పోరుట కరియుద్ధంబు, దుర్గంబుమీఁద విడిసి పోరుట కోటయుద్ధంబు, బయలం జతురంగబలంబులం బన్ని యుద్ధంబు సేయుట చాతురంగంబనంబడు. నివి క్రమంబున నధికునందును హీనునందును నధమునందును బ్రయోగించునది, యధికుం డెత్తినఁ గార్యోపాయంబున వేలంబు సొచ్చి పొడుచుటయు ననువైన దుర్గంబు కల్లకోటగోడ గొనుటయు సంధికి నుపాయంబులు; హీనుండగువాని దుర్గంబుమీఁద విడిసి మహాయత్నంబున బహుయంత్రతంత్రకార్యంబుల గొనుట యుచితంబు, సముతోడ బయలఁ బోరునప్పుడు బలు వెఱుంగని నరుగొంత మిగులం జూచి కాని యుపక్రమింపవలదు దైవమానుషంబు కలిమి యధికశక్తి యనంబడు. చతురుపాయషాడ్గుణ్యవేదియు బలశక్తిసంపన్నుడును నూతనానితరసాధనోపేతుండును నయ్యును బయల \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0224.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0224.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..245f16adb75221896d4959fe217591b48ce1a88a --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0224.txt @@ -0,0 +1,47 @@ +క. లలితమణికూటశోభా +కలితప్రత్యర్థిమస్తకస్థలవీథిన్ +లలి వామపాద మీడఁడేఁ +భొలుపుగఁ బరవీరలక్ష్మి బొందఁగ వశమే. 940 + +క. భూరిప్రయత్నములచేఁ +బ్రేరిత మగు చిత్తహస్తిఁ బృథుసత్త్వమునన్ +భూరమణుఁడు మురారి +క్ష్మారుహములఁ బెఱుక కెట్లు గైకొను శుభముల్. 941 + +క. హేలాకృష్ణసుతీక్ష్ణత +రాలోలకరాళమండలాగ్రమరీచి +వ్యాలీఢబాహు స +మాలంబన సేయు లక్ష్మి యభిసారికయై. 942 + +క. అనుకూలదేశకాలం +బును శత్రుప్రకృతిభేదమును ఘనబలముం +గని చనఁ బ్రకాశయుద్ధం +బొనరు నొనరకున్నఁ గూటయుద్ధం బమరున్. 943 + +గీ. కందరప్రయాణార్యవస్కంధవేళ +గని యభూమిష్ఠుఁ డగువానిఁ (గలఁచియైన +నతఁడు భూమిష్ఠఁ డగునేని) నట్టియెడన +జనుల భేదము చేసియేఁ జంపవలయు. 944 + +గీ. భగ్నమైనట్లు ద్రిమ్మఱి పాఱుతెంచు +వనచరాదుల వెనుకొని వచ్చువాని +నుఱక పాశాపకృష్టుని నొడుచుపగిది +యడరి సుభటులచేత నుక్కడపవలయు. 945 + +సీ. ముంద ఱేమఱక సముగ్రత నరుదేర +నెక్కుచుఁ దిమురుచు నేమఱించి +పటువైరిసైన్యంబుఁ బంచి యుదగ్రత +దక్కింపవలయుఁ దా నొక్కదెసను +వెనుకనైనను బంచి వికలము గావించి +కడుకొని యెదుర నే పడఁవవలయు +నొకకెలంకున యుద్ధ మొనరించి వేఱొక +కెలఁకునఁ దాఁకి స్రుక్కింపవలయు +గీ. నెదుర విషమస్థలం బైన నెగిచి వెనుక +వెనుక విషమస్థలం బైన వేగ యెదురఁ +దాఁకి గెలువంగవలయు నుదగ్రగతిని +నిరుగెలంకుల నిట్లు జయింపవలయు. 946 + +క. బవరము దూష్యామిత్రా +టవికుల మును దాఁకి కడుదృఢంబుగఁ జేయన్ +దివుటను వేసటపడు శా +త్రవుని నిరాక్రందు నుక్కు దక్కింపఁదగున్. 947 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0226.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0226.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5f62be6b60f790a08b8cdf0e71b83ddb17b99537 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0226.txt @@ -0,0 +1,34 @@ +ఉ. ఒక్కటఁ గూటయుద్ధమున నుక్కఱ శత్రు వధించినన్ జయం +బెక్కుడు గల్గి పాప మొకయించుక పొందదు నిశ్చయంబు పే +రుక్కున ద్రోణసుతుఁ డుఱ కొక్కయెడ న్నడురేయి నిద్రమైఁ +జొక్కిన పాండునందనులఁ జూచి వధింపఁడె సౌప్తికక్రియన్. 956 + +క. ఆద్యావస్థనె నృపతులు +ఛేద్యులఁ జెఱుచునది తడవు సేయుటయు నఖ +చ్ఛేద్యము ముదిరి కుఠార +చ్ఛేద్యం బగు నండ్రు నీతిసిద్ధాంతవిదుల్. 957 + +క. ధీయుతులమాట లప్పుడ +సేయక మోహమునఁ దడవు సేయునతఁడు దా +నాయెడ దా శేరకుగతి +వేయును జెప్పంగ నేల వేగమె పొలియున్ 958 + +క. డెందమునఁ దెలిసియును జే +యం దెంపరి గాకయుండు నాతని తలపో +తం దీరునె యవకార్యము +మం దెఱిఁగినమాత్ర తెవులు మానుట గలదే 959 + +క. పదను దొరకొనుడుఁ జెచ్చెర +వదలక వెదబెట్టు హలికవర్గముకరణిన్ +బదను దొరకొనుడుఁ జెచ్చెర +వదలక కార్యంబు దీర్పవలయుం బతికిన్. 960 + +క. స్వపరహితకార్యకర్మము +నిపుణుండై వేగ చేయ నేరకయున్నన్ +విపరీతస్థితికాలము +కుపితంబై తత్ఫలంబు కొనిచనుఁ బిదపన్. 961 + +ఉ. గండతలంబులం బెలుచఁ గ్రమ్ములసన్మదవారికై యశుల్ +పిం డరుదెంచి యంటి కడుఁ బ్రేమబలాయతమూర్తు లయ్యు వే +దండవిభు ల్సహించి తమదర్పము సూపక చూచినట్ల హీ +నుం డగువాని కల్గునె ఘనుండు దలంప ధరాతలంబునన్. 962 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0227.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0227.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..539ce1464e2a4b7afc33993866a9593868c51803 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0227.txt @@ -0,0 +1,34 @@ +క. కులగిరులు పెఱుకు సత్త్వము +గల పురుషుఁడు తృణముఁ బెఱుకఁగడఁగునె మదిలోఁ +దలపోయ నట్లపోలెను బలహీనున +కరుగఁజొరఁడు ప్రబలుం డెపుడున్. 963 + +ఆ. అరుల బలుని నబలుఁ డనిలోన నలిగినఁ +జేట కాని యొకటిఁ జేయలేఁడు +సనగగింజ పెటిలి చనుఁగాక మంగలం +బనియఁ జేయఁగలదె యరయ నెందు. 964 + +గీ. వఱలుమైత్రివివాహోత్సవమ్ము సేయ +సిరులు నెఱుకలు సమమైన పురుషు లెవ్వ +రరయ వారికిఁ దమలోన నమరుఁగాని +మునులకును నీచులకుఁ బొందు గలుగదెందు. 965 + +గీ. కదియ నోరికి దళమైన కడియ కాని +వెగ్గలము గొన గ్రుడ్డులు వెలికి నుఱుకు +కాన యభియాతిజయకాముఁ డైనవాఁడు +చేత నయ్యెడుపని గాని చేయవలదు. 966 + +ఆ. ఎదిరివాని సత్త్వ మెఱుఁగక పైఁబడి +సీయదగదు గాక చేసెనేని +నతఁడు గీడువొందు నల టిట్టిభముచేత +నబ్ధి గీడు వొంది నట్ల వోలె. 967 + +క. మ్రుచ్చిలుటయుఁ బాతకముగ +మ్రుచ్చిలమియు ధర్మముగను మున్నుపదేశం +బిచ్చిరి పూర్వమునీంద్రులు +మ్రుచ్చిలకుండునది యెరుల మొల్లములు జనుల్. 968 + +క. ధనమునకు బ్రాణమమ్ములు +ధనమునకేఁ బ్రాణ మీగి దలఁప జనులకున్ +ధనమది ప్రాణుల ప్రాణము +ధరహారిత ప్రాణహారితకుఁ దక్కువయే. 969 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0228.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0228.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6943d76f2f76a27a4727e6d4765ff937d757fe58 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0228.txt @@ -0,0 +1,29 @@ +క. ప్రాణిదయఁ జేసి చోరుని +ప్రాణములకుఁ దెగని భూమిపతి కాజ్ఞలచేఁ +బ్రాణులనేకులు విగత +ప్రాణులుగాఁ జూచునది కృపాభావమొకో. 970 + +క. ఖలునొకని జంపమియె సా +ధులఁ బలువురఁ జంపినట్ల దొర కొనినను గ్రో +ల్పులిఁ జంపసునికి చాలదె +చలమున గోసమితి వేఱ చంపఁగ నేలా. 971 + +క. భూవరుఁడు కూర్మి గలిగినఁ +బ్రోవందగు జనవుగలిగి భూప్రజకహితో +ద్భావియగు మ్రుచ్చు గావం +గా వచ్చినవాని మ్రుచ్చుగాఁ దలఁపఁ దగున్. 972 + +ఆ. అబలుఁ డైనఁ జిక్కఁ డతిబలుచేతను +నెదిరి కెపుడు మర్మ మీనివాఁడు +మర్మ మిచ్చెనేని మదియెంత బలవంతుఁ +డైనఁ జిక్కునొక్క యబలు చేత. 973 + +ఆ. దేవగురుని బోలు ధీమంతుఁ డైనను +వేగ మొరుల వలదు విశ్వసింప +విమల యశము సుఖము విత్తంబు వృద్ధియు +వర్ణనీయ జయము పడయువాఁడు. 974 + +క. అమరులకైనను విశ్వా +సము వెలిగాఁ జెఱుపరాదు శత్రులవిశ్వా +సముననకాదే దితి గ +ర్భము శక్రుఁడు సొచ్చివ్రచ్చి పాఱఁగవైచెన్. 975 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0229.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0229.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4ccfeaf0db1bea023d9c75caffaf174bcb088f73 --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0229.txt @@ -0,0 +1,32 @@ +ఆ. పగతుఁడైన నపుడు భయమంది యింటికి +నేఁగు దెంచునప్పుడెవ్వఁ డతనిఁ +జులుకఁ జంపఁజూచు సొలవక తత్పాత +కంబు బ్రహ్మఘాతుకంబు సమము. 976 + +క. పలుకులు తేనియతేటలు +దలపడి మును చేసికొను మతంబున శత్రున్ +జలము గొని చెఱుపఁగడుఁదగు +నలసితిమిది మిగుల కఠిన మనక నయాఢ్యున్. 977 + +క. తనకార్యం బగునంతకు +గొనగొని తాఁగానియట్ల కూడి మతిం గీ +డొనరింపవలయుఁ బరునికి +వనమునఁ జతురకుఁడు వోవె వలనేర్పడఁగన్. 978 + +ఆ. నయము మీఱవాక్కు నవనీతసదృశంబు +మానసంబు ఱాసమంబు చేసి +కొని చరింపవలయు ననయంబు దనశత్రు +కుల మడంచు నంతకును నెఱింగి. 979 + +క. నమ్మకచేసిననైనను +నమ్మంగావలవ దహితు నయమార్గజ్ఞుల్ +నమ్మించెననుచు వృత్రుఁడు +నమ్మిక దాఁ బొలిసె నాకనాయకుచేతన్. 980 + +ఆ. దేవగురుని బోలు ధీమంతుఁడైనను +నమ్మవలవ దహితు నమ్మవల +దతులయశము మిగుల నాయువువృద్ధియు +భూరిసౌఖ్యములును గోరువారు. 981 + +క. అలఁతియగు తెఱపిగనినను +నలవడ భేదించి చొచ్చునల్లన పిదపన్ \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0230.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0230.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..035f325ed82edca75d99651036f86eab53aa687a --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0230.txt @@ -0,0 +1,32 @@ +జెలువుగని చెఱుచు శత్రుఁడు +పొలుపగు వృక్షమును వారిపూరముపోలెన్. 982 + +క. గురుమత మెవ్వరి నమ్మమి +పరమాప్తుల గూడి సేత భార్గవుమత మి +ద్ధర విష్ణుశర్మ మతమిది +గురుదిరమతి సేనదీర్చుకొని యరిఁదగులన్. 983 + +క. మునుమున్ను ప్రీతితోడన్ +జని లోపలఁ డొచ్చి పిదప సకలంబునుఁ జై +కొనుదాన శత్రుఁ డల్లన +చనుబో జారాంగనలకు జారుఁడు పోలెన్. 984 + +ఆ. ఎదిరి వాని కులము హృదయంబు బలమును +ముట్ట నెఱిగి కొనక మున్ను మున్ను +చెలిమి సేయఁ జనదు చేసిననొప్పదీ +పలుకు దేవగురుని పలుకు సుమ్ము. 985 + +గీ. జగతిలోపల వేదపారగుల చేత +బ్రహ్మహత్యాది దుస్తరపాపములకుఁ +దలఁచిచూడంగ నిష్కృతిఁ గలుగుగాని +వినుము నిష్కృతియనఁ గృతఘ్నునికి లేదు. 986 + +క. విను మెవ్వఁడేని తనుని +చ్చిన వానికిఁ బిదపఁ గీడు సేయునతఁడు స +చ్చినయప్పు డతని మాంసము +గని కాకము నైన రోయుఁ గబళింపంగన్. 987 + +ఆ. యానపానభోజనాసనశయనంబు +లందు రంధ్ర మొక్కటైనఁ దెలియఁ +గనిననైనఁ జొచ్చి కడతేర్చు నదిగాన +వైరియొద్దివాని వలదు నమ్మ. 989 \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0231.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0231.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f4af615a545927e5b45e97f211bc97b96ed919de --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0231.txt @@ -0,0 +1,26 @@ +క. ఖలుసంగతి గూడిన ని +ర్మలచిత్తుండైనఁ జేయుఁ బ్రతికూలుండై +యలనూనియ కర్పూరము +గలసిన విషమైనయట్లు కందామాత్యా. 989 + +క. వడిదునిమివైవఁ దన కగ +పడునంతకు శత్రునెడ గపటభక్తి దగున్ +కడుగదె నదీప్రవాహము +వడిద్రిప్పగ వలసి యంఘ్రిపముపాదంబుల్. 990 + +క. పంచేషుజనకరిపుగజ +పంచాననపాంచజన్యభాసితహస్తా +పంచానన నారీముఖ +సంచితవాగ్విజితపాదసరసిజయుగళా. 991 + +క. మురళీఘననాదామృత +తరళీకృత యోగిహృదయతామరస మహత్ +ఖురళీమల్లవిమర్దన +విరళీకృతజననమరణ విశ్వాతీతా. 992 + +మాలిని. స్ఫురదురుశుభకీర్తి! భూరి విజ్ఞానమూర్తీ! +గురుతరగుణశీలా! గోపికాచిత్తలోలా! +సరసిజదళనేత్ర! సత్యభామాకళత్రా! +విరళితభవపాశా! విశ్వలోకప్రకాశా. 993 +గద్యము +ఇది శ్రీ సరసింహవరప్రసాదలబ్ధకవితావిచిత్ర భారద్వాజగోత్ర పవిత్రాయ్యలామాత్య పుత్ర సరసగుణధుర్య సింగనార్యప్రణీతంబైన సకలనీతిసమ్మతం బను రాజనీతిశాస్త్రంబందు రాజుల కవశ్యకర్తవ్యంబగు సంధి \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0232.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0232.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..20ee7e35fc2570f5a2ec261107e20fbc4d1e27cb --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0232.txt @@ -0,0 +1 @@ +విగ్రహయానాసనసమాశ్రయ ద్వైధిభావంబు లను రాజషాడ్గుణ్యంబులును, మంత్రిరక్షణకార్యాకార్యవిధంబును, మిత్రామిత్రవివేకంబును, నుపాయవికల్పంబును, దండయాత్రావిధంబును, జతురంగబలప్రకారంబును, బ్రయాణప్రయత్నంబును, దత్తచ్ఛకుననిశ్చయంబును, యుద్ధదానవివరణంబును, నీతిస్కంధమూలప్రకారంబును, బ్రత్యర్థిరాజబలాబలచింతనంబును, నుభయబలవ్యూహారచనచాతుర్యంబును, గరికోట చతురంగాయోధననిశ్చయంబును, గార్యత్వరితక్రమంబును, అధికాధముల సయోధ్యావిధంబును, జోరనీతిప్రకారంబును, నవిశ్వాసపరిశీలనప్రకారంబు నన్నది తృతీయాశ్వాసము. \ No newline at end of file diff --git a/Sakalaneetisammatamu/page_0234.txt b/Sakalaneetisammatamu/page_0234.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..00939de7eb07de4c0dededabeb120deab523095e --- /dev/null +++ b/Sakalaneetisammatamu/page_0234.txt @@ -0,0 +1,20 @@ +(1) 22 ఉ. ఆకులవృత్తి రాఘవు శరాగ్రమునందుఁ దృణాగ్నలగ్న నీ +రాకృతి వార్థి యింకుట దశాస్యునిఁ జంపుట మిథ్య గాదె వా +ల్మీకులు సెప్పకున్న కృతిలేని నరేశ్వరు వర్తనంబు ర +త్నాకరవేష్టితావని వినంబడ దాతఁడు మేరు వెత్తినన్. + +ఈ పద్యమును కూచిమంచి తిమ్మకవి సర్వలక్షణసారసంగ్రహమున భైరవుని శ్రీరంగమాహాత్మ్యములోనిదిగా నుదాహరించినాడు. (చూ. పుట49) కాని యిది నీతిభూషణములోనిదని యిపుడు స్పష్టమైనది. + +(2) 150 శా. ఉత్సాహప్రభుమంత్రశక్తుల నజేయుండై పరిక్షీణసం +ధత్సావ్యగ్రుఁడు గాక విగ్రహముచో దేశంబు గాలంబు సం +పత్సామగ్ర్యముఁ జూచి కార్యము దెసన్ బ్రారంభియై భూప్రజన్ +వాత్సుల్యార్ద్రమనస్కుఁ డైన పతి శశ్వచ్ఛ్రీసమేతుం డగున్. + +ఈ పద్యము ప్రబంధరత్నావళిలో తిక్కన విజయసేనములోనిదిగా నుదాహరింపబడినది (ప. 154) . ఇందు రెండుచోట్ల పాఠభేదములుగలవు— +స. ప. పరిక్షీణసంధిత్సా....శక్యముదెసన్ +ప్ర. ర. పరీక్షించినన్ దిత్సా..... కార్యము దెసన్. + +(3) 339 శా. నానాశాస్త్రవిచక్షణుండు నయనానందాంగుఁడున్ సత్కుల +స్థానశ్రేష్ఠుఁడు నిస్పృహుండు పరచిత్తజ్ఞుండు వాక్సిద్ధుఁడున్ +శ్రీనిత్యుండును లోకమాన్యుఁడగు నిశ్చింతుండు నై యుండినన్ +వానిన్ మానుగ రాజదూత యని తల్పన్ వచ్చు నుర్వీస్థలిన్. \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/meta.json b/SamardaRamadasu/meta.json new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..20de419de08fba3fbde7c4b88e73b4147dc02496 --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/meta.json @@ -0,0 +1,191 @@ +{ + "status": "done", + "saved": 61, + "total_pages": 80, + "filename": "SamardaRamadasu.djvu", + "pages": { + "3": { + "quality": 4 + }, + "4": { + "quality": 4 + }, + "5": { + "quality": 4 + }, + "6": { + "quality": 4 + }, + "7": { + "quality": 4 + }, + "8": { + "quality": 4 + }, + "9": { + "quality": 4 + }, + "10": { + "quality": 4 + }, + "11": { + "quality": 4 + }, + "12": { + "quality": 4 + }, + "13": { + "quality": 4 + }, + "15": { + "quality": 4 + }, + "16": { + "quality": 4 + }, + "18": { + "quality": 4 + }, + "19": { + "quality": 4 + }, + "21": { + "quality": 4 + }, + "22": { + "quality": 4 + }, + "23": { + "quality": 4 + }, + "24": { + "quality": 4 + }, + "26": { + "quality": 4 + }, + "27": { + "quality": 4 + }, + "28": { + "quality": 4 + }, + "29": { + "quality": 4 + }, + "31": { + "quality": 4 + }, + "32": { + "quality": 4 + }, + "33": { + "quality": 4 + }, + "37": { + "quality": 4 + }, + "38": { + "quality": 4 + }, + "39": { + "quality": 4 + }, + "40": { + "quality": 4 + }, + "42": { + "quality": 4 + }, + "43": { + "quality": 4 + }, + "45": { + "quality": 4 + }, + "46": { + "quality": 4 + }, + "47": { + "quality": 4 + }, + "48": { + "quality": 4 + }, + "49": { + "quality": 4 + }, + "50": { + "quality": 4 + }, + "52": { + "quality": 4 + }, + "53": { + "quality": 4 + }, + "54": { + "quality": 4 + }, + "55": { + "quality": 4 + }, + "56": { + "quality": 4 + }, + "57": { + "quality": 4 + }, + "58": { + "quality": 4 + }, + "59": { + "quality": 4 + }, + "61": { + "quality": 4 + }, + "62": { + "quality": 4 + }, + "63": { + "quality": 4 + }, + "64": { + "quality": 4 + }, + "67": { + "quality": 4 + }, + "68": { + "quality": 4 + }, + "69": { + "quality": 4 + }, + "70": { + "quality": 4 + }, + "73": { + "quality": 4 + }, + "74": { + "quality": 4 + }, + "76": { + "quality": 4 + }, + "77": { + "quality": 4 + }, + "78": { + "quality": 4 + }, + "79": { + "quality": 4 + }, + "80": { + "quality": 4 + } + } +} \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0003.txt b/SamardaRamadasu/page_0003.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..041805b925fe08c1a4a89c79e30c3d1b200fd12b --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0003.txt @@ -0,0 +1,27 @@ +SAMARTHA RAMADASU + +by + +Chilakamarthi Lakshmi Narasimhamu + +T.T.D. Religious Publications Series No. 423 + +First Edition : 1996 + +Copies: 2000 + +Published by: + +Sri N. Ramesh Kumar, I.A.S., + +Executive Officer, + +Tirumala Tirupati Devasthanams, + +Tirupati. + +Printed at: + +Tirumala Tirupati Devasthanams Press, + +Tirupati - 517 507. \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0004.txt b/SamardaRamadasu/page_0004.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..bc8fd04a9690f60235acdfecde1a9d84daf91ab0 --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0004.txt @@ -0,0 +1,8 @@ +ఈ పవిత్ర భారత దేశంలో జన్మించిన మహాపురుషులలో సమర్థ రామదాస స్వామి ఒకరు. క్రీ.శ. 1608 సం|| మహారాష్ట్రలో జన్మించిన ఈయన సుప్రసిద్ధ చారిత్రక పురుషుడైన శివాజీకి గురువు. దేశంలోని వివిధ పుణ్య స్థలాల్ని దర్శించి, సత్సాంగత్యంతో జ్ఞానాన్ని సముపార్జించి, భిక్షావృత్తితో జీవిత యాత్రను సాగిస్తూ హిందూ ధర్మ ప్రచారాన్ని జీవితాంతం సాగించిన మహాత్ముడు రామదాసు. బాల్యం నుంచే వైరాగ్య ప్రవృత్తి కల్గిన రామదాసుని అద్భుత సామర్థ్యానికి ఆశ్చర్యపడిన సాధువు ఈయన్ని సమర్థుడని పిలిచారు. నాటి నుంచే ఈయనకు సమర్థ రామదాసు అనే పేరు స్థిరపడింది. + +విద్వాంసుడు, కవి, రాజనీతిజ్ఞఉడు ఐన రామదాసు జీవితంలో కర్తవ్యానికి, స్వార్థ త్యాగానికీ అత్యంత ప్రాధాన్యమిచ్చేవాడు. భగవంతుని దృష్టిలో సర్వులూ సమానమేనని, పరమాత్మునికీ కావలసింది భక్తి మాత్రమేననీ, కాలాన్ని దుర్వినియోగం చేయకుండా సదా సత్కర్మలు చేస్తూ వుండటం మానవ ధర్మమనీ, తన్ను తాను తెలిసి కొనడమే నిజమైన జ్ఞానమనీ ఈ మహనీయుడు బోధించేవాడు. రామదాసుని రచనల్లో సుప్రసిద్ధమైన గ్రంథం ' దాసబోధిని ' ప్రజల్ని హిందూ ధర్మోన్ముఖుల్ని చేయడానికై ఈ మహాపురుషుడు చేసిన బోధలు అజరామరాలు. + +ప్రసిద్ధ కవి పండితులు శ్రీ చిలకమర్తి లక్ష్మీనరసింహంగారు విపులంగా సరళగ్రాంథిక భాషలో రచించి లోగడ ముద్రించిన ఈ సమర్థ రామదాసు చరిత్రను తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానాలు ఇప్పుడు తెలుగు ప్రజల కోసం స్వీయప్రకాశనంగా ముద్రించింది. మన పుణ్యభూమి ఎందరు ఎంతటి మహనీయులకు కన్నతల్లో తెలిసి కొనటానికిది ఉపయోగిస్తుంది. అందరూ సమర్థ రామదాస స్వామి చరిత్రనూ, బోధల్ని ఆకళింపుచేసికొని తమ జీవితగమనాన్ని సక్రమమార్గంలో సాగిస్తారని మా విశ్వాసం. + +తిరుపతి, కార్యనిర్వహణాధికారి, +19-10-91. తి. తి. దేవస్థానములు, తిరుపతి. \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0005.txt b/SamardaRamadasu/page_0005.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7a37fcb680294c4a8282902e77994173c28609de --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0005.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +ధర్మమునకు హాని కలిగినప్పుడును, అధర్మమునకు వృద్ధి కలిగినప్పుడును, నన్ను నేను సృహించుకొందును. (శ్లో|| 6) + +సాధుజనులను రక్షించుటకును, దుర్జనులను నాశనము చేయుటకును, ధర్మమును సంస్థాపించుటకును, యుగయుగంబున నేను పుట్టుచుందును. (శ్లో|| 8) అని పై రెండు శ్లోకముల యభిప్రాయము. + +ఈ పై వాక్యముల సత్యము ప్రతి యుగమునందు సకకల దేశములందు వ్యక్తమగుచున్నది. యూదుమతము భ్రష్టమైపోయినకాలమున నాదేశస్థులను బాగుచేయుటకై భగవంవంతుడు సలకలధర్మమూర్తియగు యేసుక్రీస్తును బంపెను. అలాగుననే అరేబియాదేశము నీతిభ్రష్టమై ధర్నశూన్యమైన కాలమున పరమేశ్వరుడు నీతిమంతుడును బరమ భక్తాగ్రగణ్యుడును నైన మహమ్మదును బంపెను. ఆమహమ్మదు, నీతిని ఏకేశ్వరారాధనమును ధర్మమును అరేబియా దేశమున నెలకొల్పెను. ఆవిధంబుననే భరఖండవాసులు యజ్నముల పేరుబెట్టి వేలకొలది జంతువుల హింసిచుచు ధర్మభ్రస్టులై పాదైపోవుచున్నపుడు గౌతమబుద్దుడు జనించి హిందూదేశ \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0006.txt b/SamardaRamadasu/page_0006.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4bb9648695a7eab33c42fa3e7c0bff1b49f17230 --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0006.txt @@ -0,0 +1 @@ +మున బౌద్ధమతము స్థాపించెను. బౌద్దమతము హీన దశలో నున్నకాలమున శంకరాచార్యులు, రామానుజాచార్యులు జన్మించి ఆస్తిక మతస్థాపనజేసి దేశీయుల నుద్ధరించిరి. ఆ విధముగనే మహారాష్ట్రదేశము విదేశీయుల పాలనకు లోబడి దేశస్వాతంత్ర్యమును మతధర్మములను గోల్పోయినతఱి దేశాభిమానియు రామభక్తాగ్రగణ్యుడును నైన సమర్థ రామదాసుడు జన్మించి మహారాష్ట్రులను మంచిమార్గమున బ్రవేశపెట్టెను. మహారాష్ట్ర దేశమున సతారా మండలమున జాంబ్ అని యొక గ్రామము కలదు. ఆ యూరిలో నిరువది యొక్క తరములనుండి ధొసరా కుటుంబమువారు నివసించుచుండిరి. రామదాసు డాకుటుంబములోని వాడే. వారివృత్తి గ్రామపౌరోహిత్యము, వారప్పుడప్పుడు కరణములుగ గూడ పని జేయుచుండిరి. ఆ వంశవృక్షములో మనకథానయకుడైన రామదాసుని తండ్రి సూర్యాజీ యిరువది రెండవ పురుషుడు. ఆయన భార్య పేరు రాణూబాయి. ఆ వంశస్థులందఱు మొదటి నుండియు రామభక్తులై యుండిరి. పూర్వుల మార్గము తప్పకుండ సూర్యాజీకూడ రామపదభక్తుడై యుండెను. ఆ దంపతులకు రాముని మీద నెంత భక్తి యనగా శ్రీరాముడే వారికి సాక్షాత్కరించుచుండు ననియు నతడే వారికి రామమంత్రోపదేశము చేసెననియు లోకులు చెప్పుకొందురు. వారి పవిత్రజీవనము గ్రామవాసులందఱకు మార్గదర్శకముగ నుండెను. ఆ దంపతులు ప్రాచీన మహర్షులచేత రచింపబడిన సకల గృహస్థధర్మములు నిత్యము నిర్వర్తించు చుండిరి. అందుచేత గ్రామవాసులేగాక యితర ప్రదేశ నివాసులు గూడ వారిని మిక్కిలి గౌరవించుచుండిరి. ఆ వంశము యొక్క ప్రతిష్ఠ నిలుపుటకై యా దంపతులకు వారి తప:ఫలములో యనునట్లు కుమారులిద్దఱు గలిగిరి. అందు మొదటివాడు శ్రేష్ఠుడు. రెండవవాడు రామదాసుడు. మంచి దంపతులకు మంచిబిడ్డలే పుట్టుదురు. దుష్ట దంపతులకు సాధారణముగ దుష్టులే జనించుచుందురు. సూర్యాజీవంతునకు మొదటికుమారుడైన శ్రేష్ఠుడు క్రీస్తుశకము 1605 సం||న జన్మించెను. ఆ కుమారునకు మొట్టమొదట గంగాధరుడని పేరు పెట్టిరి. అతడు సంతానములో జ్యేష్ఠుడును, గుణములచేత శ్రేష్ఠుడు నగుటచేత శ్రేష్ఠు \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0007.txt b/SamardaRamadasu/page_0007.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..96340b873c0e41e955101a7480f6a6704868293d --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0007.txt @@ -0,0 +1 @@ +డను పేరం బరగెను. అతని కీ రెండవ పేరు మహారాష్ట్ర దేశపు భక్తులలో నుత్తముడైన యేకనాథస్వామి ప్రతిష్ఠానపురమునబెట్తెను. ఈ శ్రేష్ఠుడు తల్లిదండ్రుల పావన గుణములను గలిగి వర్దిల్లెను. 1614 సం||న అనగా నా బాలకునకు దొమిదేండ్ల వయస్సున శ్రీరామదేవుడు ప్రత్యక్షమై స్వయముగ మంత్రోపదేశము చేసెనని చెప్పుదురు. అతడుగూడ ననేక మతసంబంధములైన గ్రంథములువ్రాసెను. వానిలోనతడు రామీరామదాసుడను పేరు వేసికొనుచుండెను. సూర్యాజీ మహాపురుషుడయ్యెను. అతని గర్భమున శ్రీరామపాదారవింద భక్తుడను, వానర వల్లభుడునైన మారుతి (హనుమంతుడు) జన్మించునని సిద్ధులు సెలవిచ్చిరట. జనులీ మాట విశ్వసించి యట్టియవతారపురుషుని కొఱకు నెదురు చూచుచుండిరి. మహారాష్ట్రదేశమున నా కాలమున చాలమంది భక్తులు జనించిరి. వారందఱిలొ బ్రతిష్ఠాన పురవాసియైన యేకనాథస్వామి మిక్కిలి గొప్పవాడు. ఆయన రాణోజీబాయి సోదరుడైన భానోజీకి గురువు. ఏకనాథుని యొక్క గురువు పేరు జనార్దనస్వామి. గురువుగారి గురువుయొక్క తిథి ప్రయోజనమునకై ప్రతిసంవత్సరము భానీజీరావు ప్రతిష్ఠానపురము వెళ్ళుచుండును. అతడు సోదరియైన రాణోజీబాయిని తనవెంట దీసికొని పోవుచుండును. పరమభాగవతుల యెడల మిక్కిలిభక్తిగల సూర్యాజీ యేటేటభార్యతో గలసి యేకనాథుని సేవ జేయుటకై ప్రతిష్ఠానపుర మరుగుచుండును. ఆయాత్రలో బలుసారులు మహానుభావుడైన ఏకనాథుడు హనుమంతుడు వారి గర్భమున దప్పక యవతరించునని నొక్కి వక్కాణించుచు వచ్చెను. ఆత డొక్కడేగాక యేకనాథునివలెనే మహారాష్ట్ర దేశభక్తు లందఱు నట్టి యవతార పురుషుడు తమ దేశము నలంకరించునని వాక్రువ్వజొచ్చిరి. అట్లే క్రీ.శ. 1608 వ సం.న సూర్యాజీవంతు రామాయణపారాయణము జేయుచుండగా రెండవకుమారుడు గలిగెనని శుభవార్త దెలిసెను. సూర్యాజీవంతు శ్రీరామనవమి మహోత్సవము చేయనారంభించి నవమినాడు మధ్యాహ్నము రెండు జాములవేళ రామవిగ్రహముపై నవపుష్పములు వైచి పూజ చేయుచుండెను. ఆ పుణ్య సమయముననే రెండవపుత్రు డుద్భవించెను. అతని యానందమునకు \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0008.txt b/SamardaRamadasu/page_0008.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9677a3987241a8d801ff08ae2b56233158f70f44 --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0008.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +మేరలేదు. శ్రీరామనవమి నతుడు మునుపటికంటె రెట్టింపు భక్తితోను, సంతోషముతోనుజేసి గ్రామవాసులందఱకు మధురపదార్థములనుబంచి పెట్టి పుత్రోత్సవము గావించెను. ఆబాలుని మొట్టమొదటి పేరు నారాయణుడు. ఆ తరువాత నతడు రామదాసు డనియు సమర్థరామదాసు డనియు లోకమున వ్యవహరింపబడెను. మరుసటి సంవత్సరము సూర్యాజీవంతును రాణోజీ బాయియు యాత్రార్థమై ప్రతిష్ఠానపురమునకరిగిరి. తల్లిదండ్రుల వెంట కుమారులిద్దరు పోయిరి. ఆంజనేయస్వామి యవతరించునని ఏకనాథస్వామి చెప్పుచుండుటచేత భార్యాపుత్రసమేతుడై సూర్యాజీ వచ్చుచున్నాడని విని ఏకనాథుడు మిక్కిలి సంతోషించెను. అతడు మేర మీరిన సంతోషముతో నా యవతార పురుషు నెదుర్కొనుటకు బోయెను. ఏకనాథుడు రామదాసు నెత్తుకొని యానందపారవశ్యమున నాట్యముచేసి యిటువంటి కుమారుని గన్న తల్లిదండ్రులు ధన్యులు. ఈ దేశము ధన్యదేశము. మీ నోములు పండినవి. మీతపము ఫలించినది యని ప్రశంసించి యా బాలుని దీవించెను. శివుని యనుగ్రహమున నీ నందను డుదయించెను. ఇతడు నూతనశకమును స్థాపించి లోకుల బాధలు తొలగించి దేశము నుద్దరించెను. ఇటువంటి మహాపురుషుడు మనమధ్యమున జన్మించెను గాన నా జీవితము గూడ ధన్యమైనది. ఇంక నేను నా జీవితరంగముమీది కట్ట కడపటి తెఱ పడవై చెదను అనికూడ ఏకనాథుడు వచించెను. + +_______ \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0009.txt b/SamardaRamadasu/page_0009.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1e50f3afdf2dd96f51a684124193119e2797a26e --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0009.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +నారాయణుడు చిన్నవాఁడు. అల్లారుముద్దుగాఁబెరిగెను. అతని మొగమెప్పుడు చిఱునగవుతో వెలయుచుండెను. ఏడుపన్న దేమో యతడెఱుఁగఁడు. రెండేళ్ళు వెళ్లునప్పటికి మాటలు వచ్చెను. వయస్సు ముదిరిన కొలఁది బుద్ధికుశలతయు దానితో యుక్తాయుక్త వివేకమునలవడెను. భవిష్యత్కాలమున నతనిసాహసములు చిన్ననాఁటి యల్లరిపనులవల్లనే యూహింపఁదగియుండెను. అతనికి దయ్యములన్న భూతములన్న నమ్మకము లేదు. తన దుండగములు సహింపక తల్లిదండ్రులు బెదిరించినప్పుడు వారి బిభీషికలకు భయపడువాఁడు కాఁడు. పిల్లలల్లరిపనులు చేయునప్పుడు వారిని భయపెట్టుటకై చెప్పెడు భూతపిశాచముల కథలనతఁడు లెక్క చేయువాఁడు కాఁడు. ఆటలన్న నతనికి అత్యంత ప్రేమ. స్వేచ్చావిహార మతని ప్రకృతి. ఆ గ్రామమందలి బాలురంద ఱతని సహచరులైరి. అతఁడు వారి నాయకుఁడయ్యెను. ఈ పిల్లల కొంటెతనములు కోతి కొమ్మచ్చి మొదలయిన యాటలు పూర్వము రామాయణములోఁజెప్పఁబడిన బవానరుల చేష్టలవలెనుండెను. నారాయణుడు తనయనుచరుల హృదయములు రంజినంపఁజేసెను. అందుచేత నతఁడేమి చెప్పిననది వారు తప్పక చేయుచుండిరి. గోడల మీఁదనుండి దూకుట, నదులీఁదిదాఁటుట, యొకచెట్టుమీఁద నుండి మరియొక చెట్టుమీఁదకు దుముకుట మొదలైనవి జాంబు నగరమున నీ చిన్నియన్నల చేష్టలలోఁ గొన్ని, నారాయణుఁడింటివద్ద చేయునట్టి దుండగములనుండి తప్పించుకొనుటకు సూర్యాజీ తన కుమారుని యా గ్రామమున నొక పాఠశాలకుఁబంపెను. ఆ యుపాధ్యాయుఁడు విశేష విద్యావంతుఁడుకాడు. అతఁడు నేర్చుకొన్న విద్యనంతయు నారాయణుఁడు రెండు సంవత్సరములలోనే గ్రహించెను. + +2 \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0010.txt b/SamardaRamadasu/page_0010.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d65b52ebacac2be6faf80743972c678ef7bc13fd --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0010.txt @@ -0,0 +1 @@ +అందుచేత నతడు సూర్యాజీని బిలిచి తాను నేర్చిన విద్యనంతయు నారాయణుడు గ్రహించెననియు నెక్కుడు విద్య కావలసినపక్షమున వేరే యేర్పాటు చేసికొనవలసినదనియు జెప్పెను. నారాయణునకు నైదవయేడు రాగానే తండ్రి తన స్థితిగతులకు దగినంత వైభవముతో నందనునకు నుపనయనము జేసెను. కాని దైవ యోగమున 1615 సం||న సూర్యాజీ కుటుంబ పోషణమునకు మాతృసంరక్షణమునకు జిన్న పిల్లలైన శ్రేష్ఠుని, నారాయణుని విడచి కాలధర్మము వొందెను. ఏది వచ్చినను నారాయణుడు లెక్కచేయక దృడనిశ్చయము కలవాడై యుండెను. కానున్నది కాకమానదని యతని యభిప్రాయము. చిన్నతనమందు గూడ నితరుల దృష్టిలో నసాధ్యమని తోచిన విషయముకూడ నారాయణునకు సులభముగ సాధ్యమయ్యెడిది. ఇతరులు కార్యసాధనమున గలవారపాటు నొందినప్పుడు నారాయణుడు తొందర యేమియు లేక నిశ్చలమనస్సుతో గార్యసాధనము చేయువాడు. అతడు తలచుకొన్న పని ఎంత దుర్ఘటమైనను నెందరు వలదని వారించినను దాని నత డవలీలగా నిర్వహించువాడు. నారాయణునకు సమర్థరామదాసు డని పేరువచ్చుటకు భవిష్యత్కాలమున బహుసాహసకార్యములు చేయుటకు నిదియే బీజమని చెప్పవచ్చును. అతని దృడనిశ్చయము క్రమక్రమముగ నాత్మవిశ్వాసమును స్వతంత్రభావమును వృద్ధిపొందించెను. సూర్యాజీ మరణానంతరమున బాలకు లిద్దరు గృహకృత్యములను దేవతారాధన మొదలగు పవిత్రకృత్యములను నవవైధవ్య దు:ఖముచేత మూలబడియున్న తల్లికి సంతృప్తిగలుగునట్లు చేయదొడగిరి. శ్రేష్ఠుడు, తమ్ముడైన నారాయణునకు వేదము మంత్రశాస్త్రము మొదలగు విద్యలు శ్రద్ధతో నేర్పి యతనిని విద్యావంతుని జేసెను. నారాయణుడు విద్య నేర్చుటయే గాక యన్నగారి కంటె వైరాగ్యనిస్పృహత్వములయందు మిన్నయై యుండెను. సూర్యాజీ బ్రతికియుండగనే శ్రేష్ఠుడు వేదపాఠశాల యొకటిపెట్టి దానిని యధావిధిగ జరుపుచుండెను. అతడు విద్యార్థులను శోధించి తగిన వారికి మంత్రశాస్త్రము నుపదేశించి ప్రవీణుల జేయ దొడగెను. నారాయణు డెనిమిది సంవత్సరముల వయస్సు గలిగి యున్నప్పు డన్నగారు తోడి బాలున కొకనికి మంత్రోపదేశము జేయుచుండగ జూచి, తనకు గూడా నది \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0011.txt b/SamardaRamadasu/page_0011.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4527d86d03b35a18e7f30498c186777cfd8821d1 --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0011.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +యుపదేశించి గురువు కమ్మని ప్రార్థించెను. అప్పు డుపదేశమునకు సమయము కా దనియు, దానికి దగిన కాలము వచ్చుననియు, నంతవఱకు వేగిరపడ వద్దనియు శ్రేష్ఠుడు తమ్ముని బ్రతిమాలి తండ్రివలె బుజ్జగించి చెప్పెను. అన్నగారి యాలోచనము నారాయణుని మనస్సునకు నచ్చనందున నతడు తలచిన తలంపు మానుకొనుట కిష్టము లేకపోయెను. అన్నగారు చేయని యుపదేశమును స్వయముగ దేవుని చేతనే చేయించుకొనవలెనని తిన్నగ మారుతి దేవాలయమునకు బోయెను. కన్నులవెంట బాష్పములు గ్రమ్మ నారాయణుడు మిక్కిలి భక్తితో మారుతిని బద్యములతో స్తవము చేయనారంభించెను. ఆతడెక్కడకు వెళ్లెనో యింటిలో నెవరికిని దెలియదు. పగలెల్ల నతడు స్తవము చేసిన పిదప రాత్రి ప్రారంభమాయెను. భక్తిపరిపూర్ణదశ నొందెను. అతని మనోనిశ్చయము వయస్సును మించిన దయ్యెను. కన్నులు బాష్పములతో నిండెను. గొంతు బొంగురు వోయెను. చిట్ట చివర కతడు గర్భాలయములో నొక చీకటిమూల మూర్ఛ పోయెను. అర్ధరాత్రమున దివ్యతేజ స్పొకటి బయలుదేరి గుడియంతయు వెలిగించెను. అంత నారాయణుడు మేల్కొనెను. తెలివి వచ్చెను. అప్పు డతనికి దివ్య తేజస్సుతో మారుతి ప్రత్యక్ష మయ్యెను. నారాయణుడు వాని పాదములపై బడి భక్తితో స్తుతి చేసెను. నారాయణున కుత్సాహ మెక్కువ కాగా బాష్పపరంపరచేత నాదేవుని పాదముల నత డభిషేకించెను. ఆ బాలకుని యసమానభక్తికి సంతసించి మారుతి శ్రీరామదేవుని దర్శనము చేయించెను. శ్రీరాముడు స్వయముగ నారాయణున కుపదేశము చేసెను. ఆ యుపదేశమహిమ చేత నారాయణుని హృదయము భక్తిపరవశ మయ్యెను. అప్పుడు శ్రీరాము డిట్లాజ్ఞాపించెను. "ఈభూమియంతయు నపవిత్రులైన మ్లేచ్ఛులచేత పాడయినది; కాన, నారాయణా! నీవు స్వార్థత్యాగివై కృష్ణా నదీ తీరమున విరాగివై తపస్సుచేసి లోకముంస్ నవీనపద్ధతి నవలంబించి దివ్యజ్ఞానము వ్యాపింపజేయవలెను." నారాయణు డింటినుండి వెళ్లినది మొదలుకొని తల్లి వానికొఱకు జిత్తక్షోభనొందెను. ఇరుగుపొరుగువారును మిత్రులును వానికొఱకు వెదకి వెదకి విసిగి యుండగ శ్రేష్ఠుడు సరిగ మారుతి గుడికి వెళ్లి తమ్ముని దోడ్కొని వచ్చెను. + +_______ \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0012.txt b/SamardaRamadasu/page_0012.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..82474ba4659ca9b51787c3d8bc165a6f73298446 --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0012.txt @@ -0,0 +1 @@ +ఉపదేశమైనది మొదలుకొని నారాయణుడు నిరంతర ధ్యానపరుడై విరాగివలె నుండును. అతని నడతవలన నతడు లోకవాంచలమీద నాశ విడచినట్లు సంసారసంభందమైన యురులలో దగులుకొన నిష్టమిలేనట్ట్లు గనపడెను. నారాయణుడు బ్రహ్మచర్యమునందే కాలము గడపదలచెను. గాని వృద్ధురాలైన యతని తల్లి తనకుమారుశడు బ్రహ్మచారియై యుండుటకు యిష్టపడక త్వరగా వానికి వివాహముజేసి యొకయింటివానినిజేయదలచెను. ఆగ్రామ పురోహితులు కూడ వాని తల్లిమాటనే యాడి పెండ్లిచేసుకొమ్మనిరి. సాధారణముగ బురోహితులు పెండ్లియీడుగల మగపిల్లలకు ఆడపిల్లలకు బెండ్లిచేయుటయే పనిగాపెట్టుకొందురు గదా! తల్లియుబంధువులు మిత్రులు నారాయణుని గృహస్తాశ్రమమున బ్రవేశపెట్టుటకు బట్టుపట్టిరి. అతని మనస్సు రెండుతలంపుల నడుమ నియ్యాలలూగ జొచ్చెను. మాతృవాక్య పరిపాలన చేయవలెనా? తనమనోభీష్ట ప్రకారము సంసారపరిత్యాగము చేయవలెనా? యను సంశయ మతని మనస్సును బీడింప జొచ్చెను. అతనికి మాతృదేవతయన్న మిక్కిలి భక్తి. సంసారపరిత్యాగము చేయవలెనన్న మాతృభక్తి బంధము గోసివేయవలెను.అది యతని కిష్టములేదుshy amulet. ఏదిఎట్లైనను నాయణుడు వివాహవిముఖుడౌటకే నిశ్చయించు కొనెను. అది అతని జీవితములో మిక్కిలి సమస్య. అంతకంత కా సమస్య మూతిబిగిసి పోయెను. బంధుమిత్రులు పలుమారు నారాయణుని గలిసికొని వివాహమాడుమని నొక్కి చెప్ప దొడగిరి. ఈబాధపడలేక నారాయణు డొకనాడు గ్రామము వెలుపల్ నున్న యెత్తైన యొక వృక్షమెక్కి దాని కొమ్మల నడుమ గూర్చుండి తన సమీపమునకు వచ్చి వివాహము మాట యెత్తిన వారిమీద \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0013.txt b/SamardaRamadasu/page_0013.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a27adf9074c3c5a2d7e6c3033c611b2c6cb01b48 --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0013.txt @@ -0,0 +1 @@ +రాళ్ళు రువ్వఁ జొచ్చెను. అనేకులు నారాయణుఁడు పిచ్చివాఁడైనాఁడని తలంచి "నీకుఁ బిచ్చియెత్తిన"దని బవానిమొగముమీఁదనే యనఁ జొచ్చిరి. ఈ మాటలచెత నతఁడు విసిగిపోయి కోపోద్రేకము నఁపుకొనలేక చెట్టు క్రిందనున్న లోఁతునూతిలో దుమికెను. అది చూచినవారు నిశ్చేష్టులై వాని బంధువులు తమ్ము నిందింతు రేమో యని భయపడి గబగబ పారిపోయిరి. బాగుగ బనీఁత నేర్చిన కొందఱు నూఁతిలో ఉరికిరి. కాని యతఁడు కనుపింపఁ డాయెను. ఈఁతగాండ్రు నూఁతిలో వెదకి వెదకి వాని జాడఁ గనుగొనలేక విసిగి యతఁడు క్రోధావేశమున నూతిలో బడి చచ్చె నని నిశ్చయించి యా దుర్వార్త సోదరునకును దల్లికిని దెలియఁ జేసిరి. నారాయణునకు నేమియు భయములేదని శ్రేష్ఠుఁడు తల్లికి ధైర్యము చెప్పెను గాని పుత్రశోక జ్వరముచేతఁ గుందుచున్న తల్లిదుఃఖము నతఁడు సహింపలెకపోయెను. శ్రేష్ఠుఁడు తనకు సహజమైన మనోధైర్యముతో నూతికడకుఁ బోయి "నారాయణా! నారాయణా! నేను వచ్చినాను రా!" అని పిలిచేను. వీక్షించు వారందఱు విస్మయము నొందునట్లు నారాయణుఁడు వెంటనే నూతినుండి బయటకు వచ్చి సోదరునితోఁ బోయెను. అన్నగారి యెడల నారాయణునికి నత్యంత భక్తి గలదు. చెట్టుమీదనుండి నూతిలోఁబడినప్పుడు నారాయణుని మొగము మీఁద నొక బొప్పి కట్టెను. అది యతని జీవితాంతము వఱకు మానక యుండెను. ఈవిషయము వలన నారాయణుని వివాహ ప్రయత్నము కొన్ని నాళ్ళాఁగి పోయెను. కాని పూర్తిగ నాఁగిపోలేదు. గ్రామ పురోహితుని మాటమీఁద నారాయణుని తల్లి యతనిని వివాహమాడు మని మాతృ సహజములైన శీతలవాక్యములతో వివాహమున కతఁడొడంబడునట్లు చేయ యత్నించెను. శ్రేష్ఠుని వలె నారాయణుఁడు కూడ గృహస్థుఁడై సంసారముఁ జేయుచుండఁగాఁ జూడవలెనని యామె కెంతో యిష్టము. ఎట్టకేలకు మంచి సమయముఁజూచి యొకనాఁడు రాణూబాయి కుమారుని జేరఁబలిచి తన జన్మము వాని వివాహము వలననే సఫల మగునని, దన కున్న కోరిక యదొక్కటియె యనియు నొక్కి చెప్పి బలవంతపెట్టెను. ఎంత వేఁడినను దల్లిమాట కతఁడిదమిత్థ మని ప్రత్యుత్తర మీయలేదు. తల్లిమాట కెదురా \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0015.txt b/SamardaRamadasu/page_0015.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..39c0f8f088cecc59a7b7026d30be66308b51aed1 --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0015.txt @@ -0,0 +1 @@ +పెండ్లికూతును మఱియొకని కిచ్చి వివాహము చేసిరి. ఈ --- 1620 సం||న జరిగెను. అప్పటికి నారాయణునకు బండ్రెండు --- వయస్సు. అంత చిన్నవయస్సులో వైరాగ్యబుద్ధి కలుగుట --- కదా ! నారాయణుడు తల్లికోరినట్లు పెండ్లిపీటలపై ---. కాని పెండ్లిచేసికొనక పాఱిపోయెను. అందుచేత మాతృ --- పాలన చేసిన వాడయ్యెను. తన పట్టు నెఱవేర్చుకొన్నవా --- నారాయణు డేల వివాహము మానెను? పెండ్లి యన్న నతనికి --- యెందులకు? వివాహవిధి పరిత్యజింపవలసినంత నీచవిధియా? --- దీనిని తన వేదాంతగ్రంథములలో నెచ్చటను దూషించి ---. వివాహ మాడదలచిన వారి యెడల వాని కంత ద్వేషము --- పోవుటయే గాక, వివాహవిధిని గుఱించి యతడు ప్రసంగిం --- దాంపత్యము నుత్కృష్టము చేసికొనుటకు మార్గము లుపదేశించు --- తనమట్టుకు దాను సంసారబంధమునుండి విడివడుటయే --- గాని తదితరము గాదు. మానవలోక కల్యాణమునకు --- స్వసుఖము విడిచిపెట్టి కష్టపడుటయే ముఖ్యమని యతడు --- జెప్పెను. పరమార్థము నిమిత్తము పాటుపడిన జన్మమే --- మానవు లనేకులేదో యొకదారి త్రొక్కి వేలకొలది ప్రతిదినము --- నిష్ఫలములు చేసి చనిపోవుచున్నారు. మనముక్తి మనము --- మన ధనము మన సర్వస్వము భగవంతుని పాదముల --- మన జీవితపరమార్ధము. దాసబోధలో జెప్పిన పైమూడు --- నిరసించి జీవించినవాడు తల్లికి గర్భవేదన గలిగించినవాడు --- యగును. ఈ పై వాక్యములును మరి యుటువంటి వాక్య --- దివ్యజ్ఞాన సంపాదనెంత ముఖ్యమని నారాయణు డెంత నొక్కి --- జేయును. మానవు లందఱు సోదరులని వారి సేమము --- పాటుపడడో వాడు బ్రతికి యుండియు మృతి నొంది ---వాని జీవితము వ్యర్థమనియు నతడు బోధించెను. . --- దాసబోధలోనున్న యీ క్రింది మూడు విషయములు --- విశదపఱచుట యుక్తము. \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0016.txt b/SamardaRamadasu/page_0016.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8fecc1d3a81493a48bec76fda38af9dff2ae4742 --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0016.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +తే. గీ. దేవదేవుడౌ శ్రీరామదేవుని కయి + యాప్తబంధువులును బరిత్యాజ్యు లవని + శాశ్వతసుఖంబు గోరెడి జనము లెల్ల + ప్రబల దు:ఖకారణమైన బంధుజనము + విడచి శ్రీరామపూజకే గడగవలయు. + +తన చిన్న కుటుంబముయొక్క క్షేమమునేగాని విశ్వ మానవకుటుంబ క్షేమము నఱయువాడు స్వార్థత్యాగము తప్పక చేయవలెను. నారాయణు డొక్కడే సంసారసుఖము నపేక్షింపక యట్లు చేసినవాడు. బ్రహ్మచర్యమే యుత్తమోత్తమమని నారాయణుడు గట్టిగ నమ్మెను. అతని భవిష్యజ్జీవిత మంతయు దానిమీదనే యాధారపడెను. గృహస్థాశ్రమమన్న నతడు భయపడలేదు. నిజముగ నతడు గృహస్థుడైన పక్షమున సంసారిక యుద్ధము లతడు మిగుల శౌర్యముతోను మనోబలముతోను జేసి గెలిచి యుండును. కాని తాను తల పెట్టిన కార్యమునకు వైవాహికబంధ మెంత యాటంకమో యతడు తెలిసికొనెను. \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0018.txt b/SamardaRamadasu/page_0018.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2509a28f205c16ab947bb460f88660ab94e0b065 --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0018.txt @@ -0,0 +1 @@ +కమహాశయులు గ్రహింపవలయును. ఈ బాలకుని తపస్సు చూడ భాగవతములో చెప్పబడిన ధ్రువుని తపస్సు జ్ఞప్తికి వచ్చును. అట్టి మహాతపస్సు చేసినవారిలో చాలమంది జీవింపక నశింతురు. మహోత్సాహము, మనోనిశ్చయము, ధైర్యముగలవానికి నేదియు నసాధ్యము గాదు. ఈ తపస్సు వల్లను నేర్చిన మంత్రశక్తి వల్లను రామదాసుడు క్రమక్రమముగ యోగి యయ్యెను. అతని మొగమున బ్రహ్మవర్చస్సు తాండవమాడజొచ్చెను. లోపలనున్న దివ్యజ్ఞానము శరీరమంతట బ్రతిఫలింప జొచ్చెను. ఆతని కద్భుత శక్తులలవడెను. సంభాషణము - గంభీరమయ్యెను. చేత నొక దండమును చంక నొక జోలెయు మొలకొక లంగోటియు నతడు ధరించు చుండెను. అతడు రెండు గ్రంథముల రచియించెను. ఒకటి మానసిక శ్లోకములు. రెండవది దాసబోధ. అతడా గ్రంథములలో ముట్టని విషయము లేదు. ఆనాడు నేటివలె గొప్ప విద్యాభ్యాసములకు నవకాశములు లేవు. లేక పోయినను నేటికాలపు వారికి మహాశ్చర్యము గలిగించు విషయములు భావములు నాగ్రంథములలో నున్నవి. రామదాసుకడ గూడ నద్భుతశక్తులు కలవందురు గాని యా యద్భుతశక్తులను నతడెప్పుడు నుపయోగింప లేదు. ఉపయోగించుటకు నిష్టములేదు. అయినను తప్పినది కాదు. ఆతడు తకిలీ గ్రామములో నొక గుహలో దపస్సు జేయుచున్న కాలమున నచట నొక యువకుడు క్షయరోగ పీడితుడై మృతినొందెను. ఆతని భార్య సహగమనము చేయదలంచి శ్మశానమునకు బోయెను. కాడు పేర్చబడెను. అంతయు సిద్ధమయ్యెను. అప్పుడా యిల్లాలు సమీపమున నొక గుహలో మహాపురుషు డొకడు తపస్సు చేయుచున్నా డని విని యాతని దర్శనము చేయుటకై పోయి రామదాసునకు నమస్కరించెను. ఆమె నతడు దీవించి "ఎనమండుగురు బిడ్డలు నీకు గలుగుదురుగాక" యని యాశీర్వదించెను. స్వామీ! యీ జన్మముననా? మఱియొక జన్మముననా?" యని యామె యడిగెను. "మఱియొక జన్మ మేల? ఈ జన్మమునన" యని యతడు బదులు చెప్పెను. అంతకు ముందే తన భర్త కాలధర్మము నొందె నని మనవి చేసెను. భయము లే దని రామదాసు డభయ మిచ్చిలేచి శ్మశానమునకు బోయి శవమును జూచి రామ నామము స్మరించుచు \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0019.txt b/SamardaRamadasu/page_0019.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..655e896950948bb42bd89d25422cc66375a90752 --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0019.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +---మీద కమండలూదకము చల్లి లెమ్మని యానతిచ్చెను. చూడ---దఱు మహాశ్చర్య నిమగ్నులగునట్లు చనిపోయిన మనుష్యుడు రామదాసునకు నమస్కరించి యతడే తన్ను బ్రతికించె నని చూపి---తట రామదాసుడు మరి యుద్దరు కుమారులు కూడ వారికి--- దీవించి వెడలి పోయెను. ఆ పతివ్రత మొదటి కుమా---దాసునకు శిష్యునిగ నర్పింతు నని ప్రతిజ్ఞ చేసెను. అట్లే యా---ప్రథమపుత్రుని రామదాసునకు సమర్పించిరి. రామదాసుడు---వు" డని పేరుపెట్టెను. అతడే రామదాసుని శిష్యగణములో----. క్రమక్రమముగ నామెకు పదిమంది బిడ్డలు గలిగిరి. ఆ---కుటుంబమునకు 'దశపుత్ర' వారని యింటి పేరు గలిగెను. ఆ---ప్పటికి నా కుటుంబమున జరుగుచున్నది. + +_______ \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0021.txt b/SamardaRamadasu/page_0021.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..38a5a624129bd6b6a57cf9edd482bf36e03b821f --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0021.txt @@ -0,0 +1 @@ +మాటాడక మౌనముతో వారివెంట విశ్వేశ్వరాలయమునకు బోయెను. పోయిన తోడనే లింగమెప్పటియట్ల గుడిలో గనబడెనట. అడ్డుపెట్టిన వారి గర్వభంగ మయ్యెనట. కాశినగరములో నున్న దివ్యస్థలము లన్నియు నతడు సేవించెను. అన్నిటికేమి గాని యచ్చట హనుమాన్ ఘట్టమని యొక ఘట్టము గలదు. పేరు హనుమాన్ ఘట్టమేగాని యచ్చట హనుమంతుని యాలయము లేదు. రామదాసుడు మారుతి దేవాలయము గట్టించి, యందు హనుమంతుని విగ్రహము నెలకొల్పి పూజా నమస్కారములు ప్రతి దినము చేయు మని బ్రాహ్మణులకు జెప్పెను. కాశీపురి నుండి రామదాసు డయోధ్యాపురి కేగెను. అయోధ్యాపుర దర్శనము కాగానే యతని యానందము మితిమీఱెను. సూర్యవంశ ప్రదీపకుడు, పితృవాక్య పరిపాలకుడు, పరమదైవతము నైన శ్రీరాముడు పుట్టిన చోటును, ఆ మహానుభావుడు రాజ్యమేలిన చోటును గనుగొను భాగ్యము తన కబ్బిన దని యత డానంద పరవశు డయ్యెను. అతడక్కడ గొన్నిదినములు గడపి పిమ్మట మధురాపురము, గోకులము, బృందావనము, మొదలైన దివ్యక్షేత్రముల సేవించెను. ఆతని రాక విని జనులు మహానుభావుడగు నతని దర్శనము చేసి యాశీర్వచనము పొంద జనులు గుంపులు గుంపులుగ జేరిరి. ఏలయన నతని కీర్తి యతనికంటె ముందే యచ్చటికి జేరెను. రామదాసుడు తనకు జిక్కిన యవకాశములను వ్యర్థముగ బోనిచ్చువాడు గాదు. అందుచే నతడు అచ్చట కొందఱి కుపదేశములు చేసి మఠములు స్థాపించి తన బదులుగా బనిచేయుమని వారిని నియోగించెను. అతని పనికి నదే ప్రారంభము. కాని యతడుత్తర హిందూస్థానమున నధికముగ మతవ్యాప్తి చేయదలచుకొనలేదు. తన యావచ్ఛక్తిని దనకాలమును దన జ్ఞానమును మాతృదేశమైన మహారాష్ట్రమునకే సమర్పింపవలె నని యతని నిశ్చయము. అత డంతట శ్రీకృష్ణునకు మున్ను నివాసమైన ద్వారకానగరమునకు పోయి యచ్చట నొక శ్రీరామాలయము స్థాపించి సంప్రోక్షణాది కర్మలు గావించి యచ్చట నుండి కాశ్మీరమునకు రాజధానియైన శ్రీనగరమునకు బోయెను. అచ్చట శిక్కుమత స్థాపకుడైన నానక్ గురువుచేత స్థాపింపబడిన మఠము కలదు. \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0022.txt b/SamardaRamadasu/page_0022.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5ca9b8be53b9439421ccb2a65f7832a9c033c867 --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0022.txt @@ -0,0 +1 @@ +యది పరమ పవిత్రమైనదని యా మతస్థులంద ఱచ్చటికి యాత్ర జేయుచుందురు. రామదాసుడు వచ్చినా డని విని యా మతస్థులు తక్కిన శ్రీనగరవాసులు వానితో వేదాంత చర్చలు చేయదలచి వాని నాహ్వానించిరి. ఆహ్వాన మంగీకరించి రామదాసు డక్కడకు బోయెను. వారు రామదాసుని క్లిష్టములైన వేదాంత సమస్యా సముద్రమున ముంచివైచిరి. ఆత డవి లెక్క సేయక సమస్యలన్నిటికి సమయస్ఫూర్తిగ యుక్తితోను నేర్పుతోను సమాధానము లిచ్చి వారిని జయించెను. వేదాంత శాస్త్రము యొక్క గుట్టు మట్టు తెలియక లోతు నందలేక పైపైనే వారీదులాడుచున్నా రని స్పష్టముగా నతడు వారికి దెలియ జెప్పెను. నానకు మతస్థులు వాదములో పరాజయము పొందితి మని యొప్పుకొని యంతటినుండి రామదాసును దమకు బరమ గురువుగా నంగీకరించితి మని చెప్పిరి. వా రందఱు తమ కుపదేశము చేయుమని ప్రార్థించిరి. అందు కతడు సమ్మతింపక వారితో నిట్లనియె. "మహాపురుషుడైన నానకు మత బోధ కత్తియంచువలె పదునైనది. మహమ్మదీయులుగూడ "రామ రామ" యనుచుందురు. దానికి గారణము నానకు నందు గల జ్ఞానజ్యోతియే కారణము. మీ రాయనకు నమ్మిన శిష్యులు. మీగురువైన నాన కే ధర్మముల నుపదేశించెనో నా యుపదేశములు నట్టివే. మతము మార్చుకొనుట మిక్కిలి యాక్షేపణీయమని నా యభిప్రాయము. నానకునే యనుసరింపుడు. అందుచేతనే మీకు శాశ్వతానందము కలుగును." అనంతరము రామదాసుడు బదరీ నారాయణమును, కేదారేశ్వరమును, హిమాలయపర్వత శిఖరముమీద నున్న మానస సరోవరమును గాంచెను. ఆ పర్వతముమీదనే శ్వేతమారుత విగ్రహము గలదని వినెను. మనుష్యమాత్రు డచ్చటికి బోలేడని కూడ నతడు వినెను. అక్కడకు వెళ్ళసాహసించిన మహానుభావుడు శ్రీ శంకరాచార్యుల వా రొక్కరు మాత్రమే యని యచ్చటి వారు చెప్పిరి. రామదాసు డా క్షేత్రమునకు బోయి మహాత్ముని దర్శించి వర్షకాలము నాలుగు నెలలు గడగడ వడకించు చలిలోను మంచులోను గడపెను. హిమాలయ పర్వతములు దిగి శ్రీ జగన్నాథ క్షేత్రమునకు బోయి యచ్చటి నుండి తూర్పుసముద్రతీరమున బ్రయాణముచేసి రామేశ్వరము పోయి \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0023.txt b/SamardaRamadasu/page_0023.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..829c3b0c252f42fbaf9121bb6a826233e0458ff0 --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0023.txt @@ -0,0 +1 @@ +యచ్చటనుండి లంకకు బోయెను. లంకద్వీపము విడిచి రామదాసుడు పశ్చిమ సముద్రతీరమున బ్రయాణముచేసి త్రోవలో నున్న పుణ్యక్షేత్రముల నన్నింటిని దర్శనము చేసి క్రమముగ మహాబలేశ్వరము చేరెను. ఈ మధ్యకాలమున నక్కడక్కడ మారుతి మఠముల స్థాపించి వానియందు బూజా పురస్కారములు జరుగునట్లు చేసెను. ఇట్లు, పండ్రెండు సంవత్సరము లాసేతుహిమాచల పర్యంతమైన భరతఖండమంతయు యాత్రలు సలిపి సలిపి యెట్టకేలకు నాసిక జేరెను. అక్కడదన ప్రియశిష్యుడైన యుద్ధవుని గలిసికొని యతడు తన కృత్యములను శ్రద్ధాభక్తులతో జేయుచున్నట్లు విని సంతోషించెను. పిమ్మట బవిత్ర మగు గొదావరి జలమున స్నానముచేసి యతడు రామదేవుని యాలయమున కరిగి నమస్కరించి యిట్లనియెను. "భగవంతుడా! శ్రీరామా! మీ యనుగ్రహము చేత నీ పండ్రెండు సంవత్సరములు పుణ్యక్షేత్రముల సేవించి యాత్ర సలిపితిని. ఈ యాత్రలో నే పుణ్యము సంపాదించితినో యది యెల్ల శ్రీరామార్పణ మని మీకర్పించెదను. కరుణించి స్వీకరింపుము" అని పలికి శ్రీరాముని హస్తములలో జలము ధారబోసెను. ఈ యాత్ర యంతయు రామదాసుడు జీవనాధారము లేక, చేత ధన మేమియు లేక కాలినడకనే జరిపె నని పాఠకులు గ్రహింతురుగాక. రామదాసుడు పాదచారియై పోవుటచేత భరత ఖండమున గల మండలము లన్నిటిలో జనుల యాచార వ్యవహారములను గ్రహించుట కవకాశము గలిగెను. ఈనాటి యాత్రలకు, రామదాసుడు పదునేడవ శతాబ్దమున జేసిన యాత్రలకు జాల భేదము గలదు. ఈ నాటివారు. ఓడలలోను, ధూమ శకటములలోను నెక్కి పయనములు చేయుదురు. ఆంగ్లేయ కనియైన 'రస్కిను' అను నతడు "రైలు ప్రయాణము నిజమైన ప్రయాణము కాదు" అని వక్కాణించెను. ఏలయన నొక బంగీ పొగబండిలో బడవైచి యొక చోటనుండి మరియొక చోటికి బంపినట్లే మనుష్యుని గూడ నొకచోట బొగబండిలో నెక్కించి మరియొకచోట దింపుదురు. కాన నది నిజ మయిన ప్రయాణము కా దని యతడు పలికెను. నిజముగ రామదాసుని మతసంబంధమైన తీర్థయాత్రయైనను, నత డేగిన చోట నెల్ల నక్కడి స్థితిగతు లన్నిటిని దన భవిషత్కార్యమునకు \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0024.txt b/SamardaRamadasu/page_0024.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..32c0aaa82d984dd0461144d3a8e99a1374bee7e4 --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0024.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +ననుకూలముగ జేసికొనునట్లు గ్రహించెను. ఒక స్థలమందు నతడిట్లు చెప్పెను. "ఈ ప్రపంచ మనేక విధములైన మనుష్యులతో నిండియున్నది. వారినడుమ సంచరించుటవలన మన కెంతో జ్ఞానము కలుగును. అదిమన కాశ్చర్యము గొలిపి యెన్నో జీవిత సమస్యలను సాధించును. కనుక మనము నిరంతరము ప్రయాణము చేయవలెను. నూతన ప్రదేశములను దర్శింపవలెను. దానివలన ననేక దేశముల పరిచయము మనకు గలుగును. అనేక తపస్సులు చేయవలెను. అనేక పుణ్యక్షేత్రముల సేవింప వలెను. వైరాగ్యము కలిగి యుండవలెను. స్వార్థత్యాగముచేత నూతన శక్తులెన్నో ప్రభవించును." ఈ శక్తివల్లనే యతడు శివాజీకి సాయము చేయకలిగెను. తాను స్వయముగ బాదచారియై యాత్ర సల్పి రామదాసుడు తక్కినవారికి మార్గదర్శకుడయ్యెను. ఈనాడు లోకసేవజేయ బ్రయత్నించువారు విఫలప్రయత్ను లగుటకు ముఖ్యకారణము జన సామాన్యముతో సంబంధము లేకపోవుటయే. జనులతో గలసి మెలసి యుండని వాడు జనులపక్షమున గట్టిగ బని జేయలేడు. కావున రామదాసుడు నానావిధములైన జనులతో మనము సంబంధము కలిగి యుండవలెనని బోధించుచుండును. కూపస్థమండూకము వలె నొకచో గూర్చుండెడివాడు సకల వ్యవహారములు చెడగొట్టుకొనును. కావున దేశాటనము చేసి యనేకులతో సంభాషింపవలెను. + +________ \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0026.txt b/SamardaRamadasu/page_0026.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3b73964b1d5a8cdfc3540be37352fa33f41e6894 --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0026.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +నిజమయిన దేశాభిమానము కుదురదని రామదాసు యొక్క దృడవిశ్వాసము. రామదాసు బోధించిన ధర్మము పేరు మహారాష్ట్ర ధర్మము. ఇందు రాజకీయధర్మమును మతధర్మమును గూడ నిమిడి యున్నవి. ఈబోధకు రామదాసుడు చిరకాల తపస్సుచేతను, స్వార్థత్యాగముచేతను, దీర్ఘయాత్రచేతను తగినంత యనుభవము గలిగి కావలసిన సాధనసామగ్రి నంతయు జాగ్రత్త పెట్టుకొని పనిచేయుటకు నడుము గట్టికొనెను. వర్ణాశ్రమధర్మ భేధము వృద్ధికి గొంత యాటంకమయినను దానిని నాశనము చేసి సర్వజన సౌభ్రాతృత్వ మను పేర బూర్వపద్ధతులను కలగాపులగము జేయుట కతనికిష్టము లేదు. ఏ యభివృద్ధి కయినను మతమే మూలాధార మని యతడు నమ్మి యున్నందున జనుల హృదయములలో మతాభిమాన మహాగ్నిని బ్రజ్వలింపజేయ సమకట్టెను. నిరాశాతాపముచే వాడిపోయిన జనుల మనస్సుల మీద రామదాసుడు చల్లని ధర్మోదకముల జల్లి చిగురెత్త జేసెను. పనిని నతడు నిరాడంబరముగను, నిశ్శబ్దముగను బ్రారంభించెను. + +శివాజీ యంతకుమున్నె స్వరాజ్యసంస్థాపన ప్రారంభించెను. ఆతని సాహసములవల్లను, విజయములవల్లను నతనికి గోబ్రాహ్మణ పరిపాలకుడని పేరు వచ్చెను. సాధుజంతువు లయిన గోవులను మిక్కిలి పవిత్రులయిన బ్రాహ్మణులను రక్షించుటకు శివాజీ కంకణము గట్టికొన్నా డని జనులు చెప్పుకొనుట కారంభించిరి. ఈ విషయములను రామదాసుడు వినకపోలేదు. రామదాసునకు గావలసిన బనులు గూడ నట్టివే. కాని శివాజీ యొక్క సాహసములు మహారాష్ట్ర సామంతులలో గొందఱికి వానియెడ ద్వేషము గలిగించెనే గాని, విశ్వాసము గలిగింపలేదు. శివాజీ కంటె ముందుండిన మహారాష్ట్ర ప్రభువులు స్వతంత్ర మహారాష్ట్రము బ్రతిష్ఠించుటకు బ్రయత్నింపరైరి. ఇట్టి యుదారభావము మొట్టమొదట శివాజీకే కలిగెను. మహారాష్ట్ర సామంతులు మహమ్మదీయ ప్రభువు లను గ్రహించి తమకిచ్చెడు బిరుదములతోను, గౌరవములతోను, జాగీరులతోను, సంతుష్టులై మిన్నకుండిరిగాని, మాతృదాస్య విమోచనమునకునై పాటుపడిన వారొక్కరును లేరు. అట్టి స్వతంత్ర మహారాష్ట్ర సాంరాజ్యసంస్థాపన గౌర \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0027.txt b/SamardaRamadasu/page_0027.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a87c5c76687b502ce1337e52337f34e6cd1b5aef --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0027.txt @@ -0,0 +1,10 @@ +నము శివాజీకే దక్కెను. అందుచేతనే దేశస్థు లందఱు శివాజీని మిక్కిలి గౌరవించి పూజించుచున్నారు. + +గట్టిస్వతంత్ర సామ్రాజ్యస్థాపనము మత మనియెడు గట్టి పునాదిమీదనే గాని నిలువబడ దని రామదాసు యొక్క నమ్మకము. అందుచేత రామదాసుడు జనులకు దేశాభిమాన మంత్రము, మతాభిమానమంత్రము జోడించి ప్రయోగించెను. ఆ కారణమున జనులకు బరసేవాసన్నిపాత జ్వరము కొంత తగ్గెను. ఈ క్రింది పద్యము రామదాసు యొక్క సంకల్పమును సంగ్రహముగ దెలియ జేయును. + +తే.గీ. మొట్టమొదటను శ్రీహరి పూజనంబు + దేవసేవకు వెన్కను దేశసేవ + తక్కిన విషయములయందు దగిన శ్రద్ధ + పూనవలయును మానక మానవుండు. + +రామదాసుడు తీర్థయాత్రా సమయమున హిందూదేశమునందు నానాభాగములలో గల యాత్మజ్ఞానులను బ్రహ్మవేత్తలను దేశప్రఖ్యాతి గల సన్యాసులను యోగులను సందర్శించి వారితో వివిధ విషయములను బ్రసంగించి వారికి దన పూనికను దెలియబఱచెను. వారాతని వృత్తాంతమును విని యతని బ్రహ్మచర్య దీక్షకును దైవభక్తికిని దేశాభిమానమునకును, యాతని నీమములకును నివ్వెఱపడి యాసేతుహిమాచల మగు భరతఖండమున నటువంటి యోగి లేడని నొక్కి చెప్పి వానిని దీవించి పంపిరి. రామదాసుడు మహారాష్ట్ర దేశమున స్థిరపడి ధర్మబోధ నారంభించిన తరువాత నాతని పరిచయము గల యోగులు సన్యాసులు పెక్కుండ్రు వచ్చి వానిని సందర్శించి వేదాంతవిషయములను జర్చించి ధన్యులయి పోవుచుండిరి. నారాయణబువా, మాహులి నివాసియైన జయరామస్వామి, ప్రసిద్ధరాజయోగియైన రంగనాథస్వామి, తుకారాము మహారాజ్, చించివాడవాసియైన మొరయదియొ, రఘునాథస్వామి, ఆనందమూర్తి, రామదాసుని తఱచు సందర్శించు వారిలో ముఖ్యులు రామదాసుడు దేశసేవాపరాయణు డయి తద్వృద్ధికై నిరంతరాలోచనా మగ్ను \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0028.txt b/SamardaRamadasu/page_0028.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9c1ce5889380e7d048ed5dde64a61a4e44277686 --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0028.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +డయినను నారీమతల్లియైన తన తల్లిని గాని సోదరునిగాని మఱువలేదు. ఆహా! తల్లి దండ్రులను సోదరులను ఎవడు మఱువగలడు. రామదాసు తన మాతృ దేవతను స్మరియింపని దినమే లేదు. పెండ్లిపందిరిలో నుండి హఠాత్తుగ రామదాసు పాఱిపోయినది మొదలు ప్రేమకు నిలయమైన యా మాతృదేవి యిరువది నాలుగు సంవత్సరముల దీర్ఘకాలము దారుణమైన యా పుత్రువియోగదు:ఖము నెట్లు వహించినో మాటలలో వర్ణించుట మిక్కిలి కష్టము. ముడుతలుపడిన యామె చెక్కులు పుత్రునికై యామె విడిచిన బాష్ప బిందుధారలచే దఱచుగ దడియుచుండెను. నారాయణ నారాయణ యను నామము నిరంతరము నామెనోట నాడుచుండెను. రామదాసుని ప్రఖ్యాతిని వాని తల్లియు సోదరు డయిన శ్రేష్ఠుడును విని యుండిరిగాని తమ నారాయణుడే రామదాసని వా రెఱుగరు. ఎఱిగియున్న యెడల వాని యసమాన కీర్తి వారికి గొంత మనశ్శాంతిని, సంతుష్టిని గలిగించియుండెడిది. నిరంతర పుత్రశోక జ్వరముచేత నెల్లప్పుడు కన్నీరు గార్చినందున "రాణూబాయి" యొక్క దేహారోగ్యము చెడి యెట్టకేలకు నామె కన్నులు పోయెను. ఈ యిరువది నాలుగు సంవత్సరములలోను, రామదాసుని సోదరుడయిన శ్రేష్ఠుడు తగినంత యాత్మజ్ఞానము సంపాదించి వేదాంతియై గొప్ప గృహస్థుడై మాతృవాక్య పరిపాలకుడై భార్యానురాగియై యతిథులకు నభ్యాగతులకు నన్నోదకములిచ్చి వారి నాదరించుచు బేరుప్రతిష్ఠల గాంచుచుండెను. అంతతో బోక ఆతడు "భక్తి రహస్య" మను నొక మహాగ్రంథమును మహారాష్ట్ర భాషలో రచించెను. + +ఎట్టకేలకు రామదాసు డిరువది నాలుగు సంవత్సరముల తరువాత జన్మస్థాన మగు జాంబుగ్రామమునకు జేరెను. చేరి మొట్టమొదట మారుతి దేవాలయమునకు బోయి యా దేవుని సేవించి, తనయింటి ముంగిలి వాకిటికిం బోయి, తాను బిచ్చమునకు బోవునపుడు పలికెడి పలుకులే "జయజయ రఘువీరసమర్థ" యని గట్టిగ బలికెను. మన దేశమున బిచ్చగాండ్రు "సీతారామాభ్యాం నమ:" యను నట్లే యా దేశమున యాయ వారమునకు బోవువారు జయజయ రఘువీర సమర్థ యనుట వాడుక, \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0029.txt b/SamardaRamadasu/page_0029.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2c62ec3d721fa8a7e4664dce8adaee30ce48acff --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0029.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +అప్పుడు రామదాసుని తల్లి ముందఱి వాకిటలో వసారా మీద గుర్చుండెను. ఎవడో బిచ్చగా డనుకొని బిచ్చము బెట్టు మని తన కోడలిని అనగ శ్రేష్ఠుని భార్యను బిలిచెను. అప్పలుకులు విని రామదాసుడు తల్లి నానవాలు పట్టి మెట్లెక్కి వసారామీదికి బోయి "అమ్మా యీ బిచ్చగాడు సామాన్యముష్టితో దనివి నొందడుసుమీ" యనుచు జడలు గట్టిన తన తల యామె పాదములపై బడవైచి నమస్కరించెను. ఆ స్పర్శవల్లనే యా తల్లి విషయము గ్రహియించి 'నాయనా! నా ప్రియపుత్రుడైన నారోబ మరల వచ్చెనా!' యని గట్టిగ నఱచెను. నారోబ యనగ నారాయణుని ముద్దుపేరు. "తల్లీ యతడే యితడు!" అని రామదాసుడు బదులు చెప్పెను. ఆ మాతాపుత్రసమాగమమందు దల్లికిం గొడుకునకుం గలిగిన పారవశ్యమును ఎవడు వర్ణింప గలడు. ఆమె కన్నులనుండి బాష్పములు దొడదొడ గారెను. శరీరము వడకెను. కంఠధ్వని గద్గద మయ్యెను. ఆమె కుమారుని గట్టిగ గౌగలించుకొనెను. 'నాయన, నారాయణ, నా కన్నులతో నే నిప్పుడు నిన్ను జూడలేను. మందభాగ్యురాలను' "అమ్మా మనము శ్రీరామచంద్రుని భక్తితో గొలుచు చున్నప్పు డా మహాత్ముడు మన కోర్కెలను దీర్పడా," యని పలికి రామదాసుడు తన చేతితో దల్లి కన్నులను నిమిరెను. అంతట శ్రీకృష్ణ వరప్రసాదమున దృతరాష్ట్రునకు దృష్టి వచ్చినట్లు నామెకు నద్భుతముగ దృష్టి వచ్చెను. రాణూబాయి కన్నులు విప్పి బిచ్చపు జోలితో, జడలు గట్టిన తలతో మొగమునుండి వెలువడు బ్రహ్మతేజస్సుతో, దండముతో మాఱిపోయిన రూపుతో దన యెట్టయెదుట నున్న కుమారుని గని తల్లి సంతసించెను. ఆతని యన్నగారైన శ్రేష్ఠుడు లోపల సంధ్యావందనము జేసికొనుచు దమ్ముని కంఠధ్వని విని పఱుగున వచ్చి తమ్ముని జూచి మహానందభరితు డయ్యెను. + +రామదాసుడు వచ్చినా డని విని గ్రామవాసు లందఱు గుంపులు గుంపులుగ నచ్చటకు వచ్చిరి. తమ పూర్వ మిత్రుడైన నారాయణుడు రామదాసు డను పేర గొప్ప యోగీశ్వరు డయినందుకు వానిరూపు జూచి యాశ్చర్యము నానందము బొందిరి. చూడగనే వా రప్రయత్న \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0031.txt b/SamardaRamadasu/page_0031.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5705c7cd6a30e0c7b9bb72420904d3ce9f0a1537 --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0031.txt @@ -0,0 +1,14 @@ +--వా ప్రాప్స్యసే స్వర్గం జిత్వావా భోక్ష్యసే మహీమ్‌ +--దుత్తిష్ఠ కౌంతేయ యుద్ధాయ కృతనిశ్చయః || + +--సమే కృత్వా లాభాలాభౌ జయాజయౌ +--యుద్ధాయ యుజ్యస్వ నైనం పాప మవాప్స్యపి || + -- భగవద్గీత. అ. 2. + +--తివా స్వర్గమును బొందుదువు. గెలిచితివా భూమి ననుభవిం-- చేత నో యర్జునా ! యుద్ధము చేయసిద్ధమై లెమ్ము. + +-- దుఃఖములను లాభాలాభములను జయాజయములను సమముగా --- సిద్ధము గమ్ము ! పాపము చెందవు." + +-- యా శ్లోకముల యర్థము. + +--భ్రాతృ సందర్శనమైన తరువాత రామదాసుడు స్వగ్రామము --కొండలో నొక గుహ జేరెను. అచ్చట నత డున్నాడని --రెఱుగకపోయినను నా మహాత్ముడా జనుల నెట్టు లభ్యుద్ధ -- నను విచారమున నిరంతరము నిమగ్నుడై యుపాయముల -- నుండెను. అట్లనేక మాసములు రామదాసుడు నిర్జనమైన యా ---మిత్రహీనుడై యేకాకియై ధర్మభ్రష్టమైన స్వీయమహారాష్ట్ర --రించుటకు మార్గములు రేయింబవళ్లు దలపోయ జొజ్జెను. --ని కాత్మబలము పరమేశ్వరుని యందలి విశ్వాసమే. అతని --మతనియాత్మ విశ్వాసమే అతని యైశ్వర్యము ప్రపంచజ్ఞానమే. -- సాధనములతో మహారాష్ట్ర దేశమును బునస్సృష్టి చేసినట్లు \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0032.txt b/SamardaRamadasu/page_0032.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7eac40db06fb1f03c400a4b2f6fbe434ff067330 --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0032.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +మార్చి, ధర్మసంస్థాపనముచేసి జాతీయ స్వాతంత్ర్యము సమకూర్చవలె నని యతడు సంకల్పించెను. + +ఇట్లతడు ప్రయత్నములు చేయుచుండ నతని ప్రభావమునుగూర్చి విని మాహులీనివాసి యగు నారాయణబువాయు, వడగాన్ నివాసి యగు జయరామస్వామియు శ్రమపడి యెట్టెటో యతని జాడలు గనుగొని యతనిని దర్శింపవచ్చిరి. యోగి మహిమ పరమయోగి యెఱుగుననట్లు మహానీయులు మహనీయుల మహిమ లెఱుంగుదురు. రామదాసుడు వారిని సగౌరవముగ నాదరించి వారి స్వస్థానములగు మాహులి, వడగాన్ మొదలగు ప్రదేశములకు దాను నడుమనడుమ నరుగుచుండును. అనంతర మతడు రంగనాథస్వామి, తుకారాంబువాను, చించివాడ నివాసియైన మోర్యాదేవుడు తక్కిన మహారాష్ట్ర భక్తులను గూడ దర్శించెను. వారును మిక్కిలి సంతసించి మరల నతని నివాసమునకు బోవుచుండిరి. ఈ యన్యోన్యదర్శనముల వలన రామదాసు పేరు దేశ మందంతట వ్యాపించెను. మతము నందాసక్తి గల జనులు రామదాసు డెక్కడ నుండునో వాని దర్శన మెట్లుగునో యని విచారింప దొడగిరి. తన కడకు వచ్చిన భక్తులను, యోగులను, మిక్కిలి గౌరవించి, వేదాంత చర్చలు మున్నగునని సమర్థతతో జేయుచుండుటచే వారు తన స్వభావ మెఱిగి యతడు సమర్థు డని చెప్పజొచ్చిరి. పైన నుదహరింపబడిన భక్తులు రామదాసున కంటె ముందుగా దేశములో గొంతపనిచేసిరని యిదివఱకే చెప్పబడినది. ఇప్పుడు వా రందరు రామదాసు యొక్క యుద్యమమును ఘోషించుటకు సాధనములైరి. ఇది క్రీ.శ. 1644 సం.రమున జరిగెను. + +ఇది జరిగిన కొలది కాలములోనే రామదాసుడు సతారా మండలములోని చఫాల్ కొండలోయకు బోయి యచ్చట నివాసమేర్పఱుచు కొనెను. ఈక్రొత్తచోటు జరాండా కొండగుహకంటె నిర్జనమై ప్రశాంతమై బాహ్యప్రపంచ సంబంధము లేక యుండేను. ఆతడెంత బాహ్యప్రపంచ సంబంధమును విడిచి రహస్యస్థలములలో దాగినను వానిపేరు లోకమున విశేషముగా మ్రోగుచుండుటచే మహనీయుడైన యాతని దర్శనము చేసి \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0033.txt b/SamardaRamadasu/page_0033.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cf7c678061f84216d15bc739ee2e784bbf40354a --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0033.txt @@ -0,0 +1,9 @@ +కృతార్థులు గావలెనని కోరి జనులు బహువిధ ప్రయత్నములుచేసి, వాని జాడలు తీసి గుంపులు గుంపులుగా నా వివిక్షస్థలమునకు బోయి కన్నులార నతని జూచి చేతులార ననస్కరించి యేదే నుపదేశమును బడసి మఱలిపోవుచుందురు. రామదాసునకు వివిక్షస్థల నివాసము మిక్కిలి ప్రియము. దానిం గూర్చి యత డొకచో నిట్లు చెప్పెను. + +సత్యాన్వేషణము తఱచుగా వివిక్త స్థలములలోనే చక్కగా జరుగును. కావున బ్రతిమనుష్యు డెల్లప్పు డట్లు చేయదగును. ఈ వివిక్త నివాస మలవరించుకొన్న యతడు కాలక్రమమున సర్వమనోరథసిద్ధి బొందును. + +సివాజీ మహారాజు యొక్క మామ్లతదారుడై యా మండలమును బరిపాలించుచున్న నర్సోమాల్ నాదుడును, చాఫల్ నివాసియు, భాగ్యవంతుడు నైన యానందరావు దేశపాండ్యయును రామదాసుకడకు బోయి తమ శరీరమును, తమ సర్వస్వమును వారికి సమర్పించి, సంసారతరణోపాయ మంత్రముపదేశించి శిష్యులుగా జేకొమ్మని ప్రార్థించిరి. రామదాసుడందు కంగీకరించి వారిని శిష్యులుగా బరిగ్రహించెను. అది మొదలుకొని వారు రామదాసు డెప్పు డే పని చెప్పిన నప్పుడది వారు తప్పక మిక్కిలి వినయముతోడను, భక్తితోడను జేయుచు వచ్చిరి. 1648 సం.రమున రామదాసుడు చాఫలు వద్ద శ్రీరామ దేవాలయ మొకటి నిర్మించి నిరంతరాయముగ నా రామదేవునకు బూజానమస్కారములు నిత్యసేవలు జరుగునట్టు యేర్పాటును జేయమని వారి కానతిచ్చెను. + +ఆ యేకాంతస్థలమున నివసించుచున్న కాలముననే తన యుద్యమ రథమును సురక్షితముగా దేశమున నడుపునట్టి యుపాయముల నన్నిటిని జింతించి నిశ్చయించెను. అతడు పట్టణములకుగాని, గ్రామములకుగాని తఱచుగా బోయెడువాడుగాడు. ఒకవేళ బోయిన నిరాడంబర జీవితము గల యా మహాత్ముని జూచి జనులు పిచ్చివా డని భావించుచుండిరి. + +ఆతడు కొన్ని మహిమలు చేసినట్లు జనులలో గొప్ప వాడుక పుట్టెను. అతని పిచ్చివాలకము జూచిన వారటువంటి మహామహిమలు \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0037.txt b/SamardaRamadasu/page_0037.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..425170c1577d3ba678bdecbe169633ec29f3ee1f --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0037.txt @@ -0,0 +1 @@ +రామదాసుడు ధర్మసంస్థాపనమునకై పని యీ క్రింది విధముగ నారంభించెను. చాఫల్ గ్రామములో గట్టిన రామదేవాలయములో శ్రీ రామజన్మోత్సములు, మారుతిజన్మోత్సవములు ప్రతి సంవత్సరము జరుప నారంభించెను. ఇవియే గాక నింక ననేకోత్సవములుగూడ నతడు చేయజొచ్చెను. ఈ యుత్సవములు హిందువులలో నదివఱకే యుండినను రామదాసుడు వానికిం గ్రొత్తస్వరూప మిచ్చి దేశస్థులందఱు నచటికి జేరునట్లు చేసెను. ప్రతిసంవత్సరము వేనవేలు జనులక్కడికి జేరుచుండిరి. అట్టి సమయములలో బురాణములు జదివించును. భజనలు జేయించును. కీర్తనలు జరిపించును. ఇంకనెన్నో విచిత్రములైన సేవా విధానములు గలిపించును. అవి అన్నియు మహావైభవముతో జూపఱకు నయనానందకరము గాను, హృదయానందకరముగాను నుండునట్లు చేయించును. మొదటి సంవత్సరము ముగిసినతోడనే యీ యుత్సవముల వార్త మహారాష్ట్ర దేశమం దంతట వ్యాపించెను. అతిదూరము ప్రవహించి వెళ్లినకొలది వెడలుపై పలు పొలములకు నీ రొసంగి సస్యవృద్ధిని చేయునట్టి మహానదివలె మహోత్సాహము పెచ్చుపెరిగి దుర్భరమయ్యెను. అందుచే గొందఱక్కడికి బోవుట మిక్కిలి కష్టముగా భావించి తమ గ్రామములలోను, తమ యిండ్లలోను నట్టి యుత్సవముల జేయనారంభించిరి. ఈ యుత్సవప్రతిష్ఠానములు కారుచిచ్చువలె దేశమంతట వ్యాపించునని రామదాసుడు ముందే యెఱుంగును. వెంటనే యతడు దేశమందు నానాభాగములలో గొన్ని మఠముల స్థాపించి యా చుట్టుప్రక్కల నున్నజను లక్కడ జరుగునట్టి యుత్సవములకు బోవున ట్లేర్పాటులు చేసెను. ఈ విధముగా ననేకోత్సవముల శిష్యులచేత నతడు శ్రద్ధతో జరిపించుచున్నను నతడుమాత్ర మెక్కడ గనబడువాడుగాడు. నూతనములైన యీ మహోత్సవముల నెలకొల్పిన మూలకారణము తానే యని ప్రకటించుకొనుట యతని కిష్టము లేదు. అందుచే నత డా యుత్సవములకు బోక తన గుహలో నేకాంతముగ నుండుచు వచ్చెను. ఈ సందర్భములో నత డిట్లు చెప్పెను. \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0038.txt b/SamardaRamadasu/page_0038.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..622768b06c9b80e7f0df665265c1565e3d9746c9 --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0038.txt @@ -0,0 +1,9 @@ +విరక్తుడు ప్రతిస్థలమునందు నుపాసనలు జరుగునట్లు చేయింపవలెను. కాని యతడు స్వయముగా నెచ్చట నుండడు. అతడు తెరచాటున నుండవలెను. అట్లుండిన ప్రజల దురభిప్రాయము లనెడు బాణముల కతడు గుఱిగాక యుండును. + +దీనింబట్టి రామదాసుడు భగవద్గీతలో శ్రీకృష్ణుడు చెప్పినట్టి ఫలాపేక్ష లేని నిష్కామకర్మమం దభిలాషగలవాడని నిశ్చయింపవచ్చును. "నేను ప్రపంచమునం దున్నాను. కాని, నాకు బ్రపంచసంబంధము లేదు." యని యా మహాయోగి యను చుండును. + +ఈ కాలముననే రామదాసుడు మనాచీ శ్లోకములు రచియించెను. మనాచీశ్లోకము లనగా మానసబోధశ్లోకములు. ఈ పద్యకావ్యమునందు 205 చిన్న శ్లోకము లున్నవి. శ్లోకమునకు నాలుగేసి చరణములు గలవు. ఇందు గుప్తవేదాంతమున్నది. అదిగాక మనుష్యులు ప్రతిదినము చేయవలసిన పవిత్రజీవనమును గుఱించి కొన్ని సూచనలును గలవు. మరియు శ్రీరామునిపై దృడతరముగా మనస్సును నిలిపి భజింపవలయుననిగూడ నాగ్రంథములో నున్నది. + +నిజ మారయ జనసామాన్యమునకు ధర్మోపదేశము జేయుట కా కాలమున రామదాసు డొక్కడే నిజమైన సమర్థుడు. అట్లయిన నతడు తన మనస్సున కేల బోధించుకొనవలయును? మనాచీ శ్లోకములలో దన మనస్సునకు దానే బోధించుకొని నట్లున్నది. అందుచేత నీ సందేహము గలుగుచున్నది. తా నాచరింపకుండ ధర్మమునైన నితరులకు బోధించుట యప్రశస్తము. కావున దన మనస్సునకు ముందుగా దానే బోధించుకొన్నట్లతడు చెప్పినాడు. నిజముగా నతని మనస్సునకు బోధ మవసరములేదు. ఈ విషయమై యత డిట్లు చెప్పెను. + +"ఏ పనియైన ముందుగా మన మాచరించి పిమ్మట నితరులచేత నాచరింప జేయవలెను. ఏ పనినైన జేయుటకు మనమే ముందుగా నాలోచించి చేయవలయును. అట్లు చేయు మని పిమ్మట నితరులను బ్రోత్సాహము చేయవలయును." \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0039.txt b/SamardaRamadasu/page_0039.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c4cd402186f1a642b047583a72bc87c5ee235a5f --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0039.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +"మొదట జేయుము. తరువాత జేయింపుము." ఇదే రామదాసు విజయమునకు నుత్తమ కీలకము. ఇందుచేతనే దేశస్థు లందఱు నతడు చూపిన మార్గము నందు మాఱు మాటాడక నడచిరి. + +ఏ కార్యముం జేయని వట్టి ప్రేలరిమూకను రామదాసుడు పనికిమాలిన దుర్జను లని నిర్భయముగా బలుకుచుండును. తమ రెన్నో ధర్మోపదేశములు పరులకు జేయుచు దాము స్వయముగా నాచరింపజాలని శూరమ్మన్యుల నెందఱనో మనము గూడ జూచుచుందుము. మాటలు కోటలు దాటునట్లు చప్పువా రనేకు లుందురు. కాని కార్యరంగమున దిగి ఫల మపేక్షింపక ధర్మకార్యములం జేసి కృతకృత్యులగువార లరుదు. ఆచరణము లేక వట్టి మాటలు చెప్పు బోధకులు చాలమంది యుండవచ్చును. కాని వారిగంభీరోపన్యాసములు గౌరవముతో వినువారు తక్కువగా నుందురు. తన శిష్యులు భిక్షములకు బోయినప్పుడు, వల్లించు కొనుటకై "మానాచీ శ్లోకములు" ముఖ్యముగ రామదాసుడు రచియించెను. పరమార్థమునకు రాచబాటను లోకులకు జూపుటకును స్వమతములో నున్న ప్రాశస్త్యమును మధురములై సహేతుకములైన వాక్యములతో నరటి పండొలిచి చేతికిచ్చి తెలుపుటకును "మానాచీ" శ్లోకములు రామదాసునిచే నుద్దేశింపబడినవి. గ్రంథకర్త సంకల్పము సంపూర్ణముగ నెరవేరెను. హృదయోత్సాహకరములైన యాశ్లోకములు జనులయొక్క శ్రద్ధ నాకర్షించి తమతమ కృత్యముల యందు వారు స్థిరముగ నిలుచు నట్లు చేసి విద్యుచ్చక్తి వలె వారి తత్త్వముల మార్చెను. పరమార్థమునకు దాను జూపిన రాచ బాట తప్ప మరియొక రాజవీధి లేదనియు, సనాతన మహర్షులు మున్నగు వారా పుంతనే నడచి ముక్తులైరనియు, మతావేశము గలిగించు నీశ్లోకములనే హిందువు లందఱు వల్లించి సారము గ్రహించి తత్ప్రకారము నడుచుకొనవలయు ననియు రామదాసుడు దేశమంతకును సందేశము నంపెను. అవి జనుల యుద్దేశములకు సరిపోయినందున వారందఱు నిద్రలోనుండి మేలుకొని నట్లొక్క మాఱు తెలివి తెచ్చుకొని పరమప్రీతితో నా శ్లోకముల జదువుకొనిరి. \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0040.txt b/SamardaRamadasu/page_0040.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6bb712af78e20eba9385c4a35c1225a23cda6123 --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0040.txt @@ -0,0 +1,21 @@ +ఉపాసకుడు మొట్ట మొదట కర్మము చేయవలెను. పిదప నుపాసన చేయవలెను. అటుపిమ్మట నతనికి జ్ఞానము గలుగును. జ్ఞానము వలన ముక్తి సంప్రాప్తించును. ఇది రామదాసుని బోధామృతసారము. + +ఈ వరుస ననుసరించి నడువవలయునని మహారాష్ట్రుల కెల్ల రామదాసు డాదేశ మిచ్చెను. శ్రీరామునిపై నిశ్చలముగ మనసు నిలిపి ధ్యానింపదలచు వారు తమకు ఏయే కర్మలు విధింప బడినవో యా కర్మలు తప్పక చేయవలెను. అప్పు డతడు సద్గురుని యాశీర్వచనములు బడయుట కర్హుడగును. అంతట గార్యక్రమమును బట్టి జ్ఞానము పిత్రార్జితమువలె నతని కప్రయత్నముగ సంక్రమించును. అట్లు కృషి చేసిన యతడు తప్పక ముక్తిని బడయగలడు. ఇదియే "మనాచీ" శ్లోకములలో నున్న సారము. మహారాష్ట్ర వేదాంత గ్రంథములలో నేదియు రచనావిధానమునకు విషయబోధమునను, హేతుకల్పనమునను, విశేషించి గొప్ప యర్థమును జిన్న మాటలతో నిముడ్చునట్టి శక్తిలోను, "మనాచీ" శ్లోక గ్రంథమును బోలదని చెప్పుట యతిశయోక్తి గాదు. అందుచేతనే తత్కాలపుభక్తులు, పండితులు నైకకంఠ్యముగా నేతద్గ్రంథము వేదములకు దాళముచెవి యనియు, శాస్త్రముల సారమనియు వచించిరి. ఆ గ్రంథ మంతయు నీక్రింది ముఖ్యభాగములుగా విభజింప బడవచ్చును. + +1. ఉపాసన యొక్క ప్రాశస్త్యము, వెల. + +2. రామనామస్మరణ యొక్క ప్రాధాన్యము. + +3. సాధు సజ్జన సాంగత్యము యొక్క యావశ్యకత. + +4. మనో వాక్కాయ కర్మముల యేకీభావము. + +5. ఇంద్రియ నిగ్రహముయొక్క యవసరము. + +6. పరోపకారమునకై యుద్యమించుట. + +7. పనికి మాలిన చర్యలు, సోమరితనములు పరిత్యజించుట. + +8. వివేకము యొక్క ప్రాశస్త్యము. + +9. సద్గురు సేవ. \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0042.txt b/SamardaRamadasu/page_0042.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2956c5b1999a7dea2b4df1e0bcb0447b47b0d4c4 --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0042.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +గునవి చేయుచుండవలెనని యాజ్ఞాపింపబడిరి. శిష్యులందఱు సన్యాసులు, అందుచేత గురువువలెనే వారును విరాగులు, బిచ్చమెత్తుట, కీర్తనలు భజనలు చేయించుట తప్ప మఱి యే యితర లోకసంబంధములను వారు పెట్టుకొనగూడదు. ప్రతి శిష్యుడు తన మఠము చుట్టునున్న కొన్ని యిండ్లకు బ్రతి దినము పోయి బిచ్చ మెత్తుకొనవలయును, బిచ్చమునకై యే యింటికి బోవ దలచునో యా యిల్లు చేరగానే యాతడొక శ్లోకమును చదువ వలెను. అక్కడ బిచ్చము నిమిత్తము కొన్ని నిమిషములు మాత్రమే యుండవలెను. అంతలో బిచ్చము దొరికినను, దొరకకున్నను గిరుక్కున మరలి మఱియొక యింటికి బోవలెను. సంపూర్ణ స్వార్థత్యాగ దీక్షయే రామదాసుని మతమునకు గీటురాయి. శిష్యులు దినమున కొక్క పూటమాత్రమే కొంచెము పప్పు, అన్నము దిని రాత్రి నిరాహారులై యుండవలయును. తక్కిన కాలము వారు తమతమ మఠములలో మతబోధలు చేయుట, నుపాసనలు, జరిపించుట మొదలగు కార్యములను జేయుచుండ వలెను. ఆ బోధనలు వినుటకు జను లనేకు లక్కడికి జేరుచుందురు. ప్రధాను లగు యీ శిష్యులు సమస్త మత రహస్యముల యందు బోధితులై యాఱితేరిన వారగుటచే వారియొక్క వాగమృతమును గ్రోలి జను లానందించు చుండిరి. + +కొన్ని సంవత్సరములలోనే రామదాసుడు తన మఠముల వలను దేశమందంతట బన్ని వ్యాపింప జేసెను. శిథిలమైన హిందూమతము నుద్దరించుట యపారమైన యాత్మజ్ఞానము, నాత్మవిశ్వాసము గల రామదాసుని వంటి మహాధీరులకు సైతము దుష్కర మని యా కాలపు చరిత్ర నెఱిగిన వారి కందఱకు దోచకపోదు. క్రమ క్రమముగా శిష్యులకు శిష్యులు, వారికి బ్రతిశిష్యులు బయలుదేరి మహారాష్ట్ర దేశమునం గల ప్రతి గ్రామమునకు బ్రతి పల్లియకు బోయి యెల్లచోట్ల రామదాసుని ధర్మములు, మతము బోధించుచు "మనాచీ శ్లోకములు" జదువుచు సూర్యరశ్మివలె నది ఎల్లయెడల వ్యాపించునటుల జేసిరి. ఆయన శిష్యులు దేశస్వాతంత్ర్యము నిరసింపకుండ మతబోధకు దోడు స్వేచ్ఛను గూడ బోధించిరి. తమ మాతృభాష యగు మహారాష్ట్ర భాష యెంతో యద్భు \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0043.txt b/SamardaRamadasu/page_0043.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2d28ff0dd174fa0197d00f4e392685cce648ab30 --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0043.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +తముగా, రుచిగా నున్న దనియు, మరాఠీ భాషలోని పద్యకావ్యములు, గద్యకావ్యములు, మిక్కిలి ప్రభావవంతములై జ్ఞానదాయకములై యున్నవనియు, దమ సనాతన ధర్మము పరమపావన మగుటచే దాని ననుసరించిన వారికి మోక్ష పదమెంతో సులభ మనియు దమ భాషలోనే మతము, విద్య నేర్చుట సర్వోత్తమమనియు గూడ వారు బోధించిరి. అది విని జనులాయన పద్యములు జదువుకొని ధన్యులైరి. ఆ పఠనముతో నదివఱకు వారి హృదయముల నెలకొని యున్న నిరాశ నిర్మూల మయ్యెను. తమ దేశమునకు మేలైన కాలము వచ్చుచున్నదని మహారాష్ట్రు లందఱి హృదయములలో నాశాంకురములు మొలక లెత్తెను. + +_______ \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0045.txt b/SamardaRamadasu/page_0045.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..580ae3330b0a05633a0eda51fda619fd5dcb4413 --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0045.txt @@ -0,0 +1 @@ +పరమాత్ముని యపరావతారమని యా దేశస్థులు గాడముగ విశ్వసింతురు. ఈనాటి హేతువాద పరాయణులు రామదాసుడు భగవంతుని యవతారము కా దనియు నతడు పవిత్ర చరితుడైన యొక ఋషియనియు నొప్పుకొందురు. మహిమలు మొదలయిన యమానుష కృత్యములు దీసివేసిన యెడల వా రాతని చరిత్రము నాదరభావమున జూతురు. అతిశయోక్తులు, మహామహిమలు దూరముగా ద్రోసివేసిన యెడల రామదాసుడు రచియించిన దాసబోధ యను గ్రంథము నుండియే యాతని చరిత్రమును మనము గ్రహింపవచ్చును. అదృష్టవశమున దాసబోధలో శిష్యులు గాని మరి యితరులు గాని రామదాసు రచియింపని క్రొత్త పద్యములను జేర్చలేదు. ఈలాగున జేర్చుట మన పురాణములలోను భారత రామాయణాది గొప్ప గ్రంథముల లోను జరిగినది. అట్టి యవస్థ దాసబోధకు బట్టలేదు. ఆ కారణమున నది విశ్వసింపదగిన గ్రంథముగ నున్నది. ఇతరులు వ్రాసిన యతని జీవిత చరిత్రముకంటె దాసబోధనే మన మాధారముగ జేసికొని యతని జీవితచరిత్రము గొంతవఱకు లిఖింపవచ్చును. రామదాసునియొక్క అభీష్టదైవతము మారుతి, అనగా హనుమంతుడు. హనుమంతుడే రామదాసున కాదర్శదైవతము. నిరాడంబర జీవనము గంభీరమైన తత్త్వవిచారము ముఖ్యముగ నుండవలయు నని రామదాసునియొక్క యాశయము. గంభీరమైన తత్త్వవిచారమునకు నాదర్శమైన దైవతముండితీరవలెను. ఆ దైవతము రామదాసు మత ప్రకారము మహోత్కృష్ట పురుషుడైన హనుమతుండే. హనుమంతుడు శ్రీరామభక్తు డని జగత్ప్రసిద్ధమేగదా! అటువంటి మహాదైవతము నందు విశ్వాసము లేకపోవుటచే మహారాష్ట్ర దేశము బహు కష్టముల పాలైనది. ఈ దైవతమును నమ్మిన తరువాత జనుల కనేక కష్టములు దొలగినవి. మారుతి బలభీము డని రెండవ పేరు గలదు. ఈ దైవతమును రామదాసుడు పండ్రెండు సంవత్సరములు ధ్యానించి తుదకు మారుతిలో లీనములై యున్న మహాశక్తులను గొన్నింటిని దనయందు సంక్రమింప జేసికొనెను. జనులను మహోత్సాహభరితులను జేయవలసి వచ్చినప్పుడు మారుతియే పరమదైవతమని జనులకు బోధించెను. ఆతడు దుష్టజన భయంకరు డని మహాభక్తు డని గొప్ప \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0046.txt b/SamardaRamadasu/page_0046.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..12b60a81c8973164f87e901445e55f600688a4b7 --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0046.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +మేధావి యనియు లోక మెఱుంగును కదా! పిల్లలకు భూత భేతాళ పిశాచములు సోకకుండ హనుమద్విగ్రహముచెక్కిన బిళ్లలు బిడ్డల మెడలలో వ్రేలాడుచుండుట మన మెఱుంగుదుము. శ్రీరామునివలన యోగవిద్యను హనుమంతు డుపదేశము పొందినట్లు 'సీతారామాంజనేయము' అను గ్రంథములో నున్నదిగదా! భారత యుద్ధములో గౌరవులను జయించుటకై యర్జునుడు తన ధ్వజము మీద హనుమంతుని విగ్రహము నిలుపు కొనినట్లు మహాభారత యుద్ధపర్వములో ననేకచోట్ల జెప్పబడి యున్నది. ఒక జాతిని బలసమేతముగాను మహోత్సాహవంతముగాను జేయుటకై యాతని యందే శక్తికల దని రామదాసుని నమ్మకము. ఆ దేవుని యొద్ద మూడు శక్తులు కలవు. అవి యేవనగా నొకటి దేహశక్తి. రెండు మనశ్శక్తి. మూడు ఆత్మశక్తి. దుష్టభూయిష్ఠ మైన ప్రపంచము దేహశక్తి వల్లనే లోబఱచుకోవలెను గదా! దేహశక్తి లేనియెడల జనులకు స్వాతంత్ర్యముగాని శాంతిగాని సౌఖ్యముగాని స్వప్నవార్తలు గదా. ఇతర శక్తులెన్ని యున్నను దేహశక్తి లేకున్న నవి, యన్ని నిరర్థకములుగానె, దృడమైన మనశ్శక్తి లేకపోయిన యెడల నీ దేహశక్తి కేవలము పశుబలముగ బరిణ మించును. దేశమును నాగరికముగ నుంచుటకు గ్రమపద్ధతిగ నడుపుటకు, దేహబలముతోపాటు మనోబలము జ్ఞానబలము కూడ నుండవలెను. దేహబలము, మనోబలమే మానవ జాతియొక్క యభ్యుదయమునకు జాలునని యీ నాటివారి నమ్మకము. + +కాని పాశ్చాత్య మతమునకు మన ప్రాచ్యమతమునకు నీ విషయమున విశేష భేదము కలదు. దేహ మనశ్శక్తు లాత్మశక్తితో గలసియుండని యెడల బ్రపంచము పశుబలమున కధీనమై నానాబాధలు పడవలసి వచ్చును. అందు చేతనే ప్రాచ్యదేశస్థులైన మహర్షులు పరమోత్కృష్టమైన యాత్మశక్తి మొట్ట మొదటిదిగాను, దేహ మనశ్శక్తు లప్రధానములుగాను బరిగణించిరి. మారుతి నాదర్శ దైవతముగ బెట్టుకొన్న యెడల దమ దేశస్థుల కీ మూడు శక్తులు చులకనగ నలవడు నని రామదాసు యొక్క నిశ్చితాభిప్రాయము. భగవంతుని యారాధనము మొట్టమొదట జేసి పిమ్మట దేశ రాజ్యాంగ విషయములు చూచుకొన వలెనని రామదాసు బోధ. మన జీవిత \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0047.txt b/SamardaRamadasu/page_0047.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9e88a0bc364fa1deca4ac49e7fb450db919d52be --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0047.txt @@ -0,0 +1 @@ +మీరెండు విషయములతో గూడి యుండవలెనని యాతని యాశయము. మానవ కృత్యము లన్నింటిలో మతము ప్రధానముగ నుండవలె ననుమాట భౌతికవిషయ పరాయణులైన పాశ్చాత్యులచెవికి మిక్కిలి వింతగా దోచవచ్చును. ఏలయన వారిబుద్ధి వినశ్వరమైన యీ భౌతిక ప్రపంచమును దాటి ఎన్నడు బోలేదు. దేహమనశ్శక్తుల సహాయమున సౌఖ్యమును శాంతిని బొంది జీవితము గడపవచ్చునని వారి నమ్మకము. వారిమతము యొక్క యసంపూర్ణస్థితి దృష్టిగోచరములైన పదార్థముల మీదికేగాని మరణానంతర జీవితముయొక్క స్థితినిగూర్చి వారి కాలోచన పోకపోవుటచే వారట్లు నమ్మిరి. కాని ప్రాచ్య దేశస్థులమైన మనము మతమే ముఖ్యముగ జేసికొన్నాము. మతమునకు, రాజకీయమునకు సంబంధము లేదని పాశ్చాత్యుల యభిప్రాయము. మనవారి కట్టి యభిప్రాయము లేదు. అందుచేతనే గాంధి మహాత్ముడు జాగ్రత్తతో నహింస సత్యము మొదలైన మతధర్మములను రాజకీయ విషయములతో గలిపెను. హిందువులకు మతమే ప్రధానము. బిడ్డపుట్టినప్పుడు జాతకరణ నామకరణాది కర్మలు మతముతో సంబంధించి యున్నవి. మనుజుడు మృతినొందినపు డుత్తర క్రియలు మతముతోనే కలిసి యుండును. వివాహాది శుభకార్యములు కూడ మతమును విడిచియుండవు. దీనినిబట్టి మన ప్రాచీనులు మతమునకే ప్రాధాన్యమిచ్చి రని తేలుచున్నది. అందుచేతనే రామదాసుడు లోకవ్యవహారములకంటె మతమునే ముఖ్యముగ నెంచెను. ఇప్పటి ప్రకృతిశాస్త్రవేత్తల యభిప్రాయము మతమునకు ఇతరవిషయములకు మధ్య గీటుగీచి రెండింటిని వేరుచేయవలయుననియు, మతము పనిపాటులు లేనివారు తీరుబడిగా గూర్చుండి చర్చింపవలసిన విషయమనియు, మనుష్యుడు భూలోకమందు దేవుని ప్రతినిధియగుటచే నీశ్వరగుణ సంపర్కముచే గాని యతడు లౌక్యవ్యవహారములలో నెఱవేరలే డని యతడు చెప్పుచుండును. మూడు శక్తులు కలసి యున్నప్పుడే మానవుడు తన లోపల శత్రువులను పైశత్రువులను జయింపజాలునని యతడు పలుమాఱు జెప్పుచుండును. జాతిక్షీణించినప్పుడు దాని ధర్మము కూడ క్షీణించును. అందుచేత నవి బాహ్యంతర శత్రువులకు త్వరగా లొంగిపోవును. క్రమముగా నది బానిసతనమున బడిపోవును. \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0048.txt b/SamardaRamadasu/page_0048.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..246559d408f74fcbd555a2634c664c093f88fbe5 --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0048.txt @@ -0,0 +1 @@ +అట్టితఱి మతమొక్కటే జాతిని బ్రతికించి యుద్ధరించునది. అందుచేత మానవ సముద్ధరణమునకు మతమే సర్వవిధముల నవలంబనీయమని రామదాసుడు నొక్కివక్కాణించుచుండును. పడిపోవుచున్న మనుష్యులు కఱ్ఱనూతగొని నిలుచునట్లు పడిపోవుచున్న జాతి మతము నూతగా గొని నిలువబడవచ్చునని యాత డుపదేశించు చుండును. అతడు రాజకీయ విషయముల గుఱించి యంతగా బనిచేయలేదు. దానికి రెండవ స్థానమిచ్చి మతమునకే ప్రధాన స్థానమిచ్చెను. రాజ్యాంగవిషయము పాశ్చాత్యులకు జీవనాధారము. దానిని వారు రాణిగా బూజింతురు. మతమే మనకు ముఖ్యమగుటచే గ్రీకులు పారశీలకులు క్రైస్తవులు మహమ్మదీయులు మొదలగు విదేశీయులు మనపై బలుమాఱు దండయాత్రలు సలిపినను మనమతము దేశమును జెక్కుచెదరక నిలిచి యున్నవి. భరతఖండమునకు బడమటనున్న ఆఫ్‌గనిస్థానము పారశీకము మున్నగు దేశములు మహమ్మదీయ దేశము లయ్యెను; అమెరికా ఖండము పూర్తిగా క్రైస్తవదేశ మయ్యెను. మతము దేశవ్యవహారము నీరక్షీరములట్లు, ఎట్లు కలిసి యుండవలెనో యతడు జనులకు నేర్పెను. ఆ రెండును చదరంగములో గుఱ్ఱములవలె నొకదాని నొకటి కాచుచుండును. ఒకటి నాశనమైన పక్షమున రెండవది కూడ నాశనమగును. మనము చరిత్ర శ్రద్ధగా జదివిన పక్షమున గ్రీసు దేశము జ్ఞానమునకు నిధియని తెలిసికొనవచ్చును. ఆ జ్ఞానము క్రమ క్రమముగ రోముదేశమునకు, అటనుండి యింగ్లాండు దేశమునకు నటనుండి యమెరికా దేశమునకు వ్యాపించెను. నేటి కాలమున జపానీయులు ఆ జ్ఞానవృక్షము నంటు గట్టుకొని తమ దేశమున నాటు కొనిరి. ఆత్మజ్ఞానవిరహితమైన యీనాటి విజ్ఞానము గ్రామములను బరశురామప్రీతి చేయుటకును బిడ్డ లనక స్త్రీ లనక వృద్ధులనక మనిష్యులను వినాశము చేయు విమానములను ఫిరంగులను బాంబులను జేయుటకు బనికివచ్చుచున్నది. ఇంతకన్న శోచనీయమైన యవస్థ లేదు. ఆత్మజ్ఞానము లేకపోవుటయే దీనికి ముఖ్యకారణము. రామదాసుడు మతవ్యాప్తితో గూడ మహారాష్ట్రులకు స్వరాజ్యమును గూడ సంపాదింపవలెనని తలంపు గలిగి యుండెను. రామదాసుని మతము నవలంబించినవారు \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0049.txt b/SamardaRamadasu/page_0049.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c5f5f1464638e06ce7cb2110bae3a39f0cf69301 --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0049.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +విరక్తులై యుండవలెనని యాతని శాసనము. విరక్తు లనగా సన్యాసులు కావలెనని యాతని యభిప్రాయము కాదు. మనుష్యులు గృహస్థులై సంసారముచేయుచు కేవలము లోకవ్యవహార నిమగ్నులుగాక యీశ్వరభక్తి గలిగి ధర్మమార్గమున సంచరించు చుండవలె నని యతని బోధన సారము. ప్రతి మనుష్యుడు ధర్మమును దాను ముం దాచరించి చూపి పిదప జనులకు బోధింపవలసినదని యాతని యుత్తరవు. ఆచరణతో గూడని మాటలు వట్టి బూటకములు. వట్టిమాటల పోగులు కుక్క మొఱగుల వంటివి. ధర్మాచరణము చేసిన వారు బోధించినప్పుడే ప్రజలా ధర్మము నాచరింతురు గాని వట్టి మాటలచే గాదు. + +_______ \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0050.txt b/SamardaRamadasu/page_0050.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..079d7b7acacc6e3d507923922710a919d43048aa --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0050.txt @@ -0,0 +1 @@ +ఒకజాతి పదభ్రష్ట మైనప్పుడు జనులు దేశలాభము చూడక స్వలాభపరాయణులై ధర్మ హీనులై వర్తింతురు. దేశమట్లు పాడైనప్పుడు దైవానుగ్రహముచేత నెవరో కొందరు స్వార్థత్యాగులు బయలుదేరి దేశసముద్ధరణమునకై పాటుపడుదురు. అట్టి స్వార్థత్యాగులు మానవ సేవ జేసి లోకముద్ధరించుటకై ప్రయత్నముజేసి తమ ప్రాణములనైన ధారవోయుదురు. స్వదేశమును నెండియు నుద్ధరించుటకు రామదాసుడు స్వార్థవిహీనులైన యువకు లనేకుల జేరదీసి వారిని శిష్యులుగా స్వీకరించెను. పడుచువాండ్రు లోకసేవ జేయుటకై ముఖ్యమైన యాటంక మొకటి గలదు. ప్రతి మనుష్యుడు తనపొట్ట బోసికొనుచు యాలుబిడ్డల బోషించుకొనవలసిన భారమొకటి యున్నది గదా? మానవు డూరకుండినను బొట్ట యూరకుండదు. ఆకలిచే భాధ పడుచున్న వాడును కుటుంబ సంరక్షణ చేసికొనలేనివాడును లోకమున కేమిమేలు చేయగలడు? సర్వధర్మములను బరిత్యజించి తన్నొక్కనినే నమ్మిన వానిని సకల కష్టములనుండియు సకల పాపముల నుండియు విముక్తుని జేయుదు నని శ్రీకృష్ణ భగవానుడు గీతలో జెప్పియున్నాడు గదా! గొప్ప మనోదార్డ్యము గల మహాత్ములు దప్ప సామాన్య జను లా వాక్యము ననుసరించి నడువలేరు గదా! శిష్యులకు నిత్యభుక్తి గడచుటకు రామదాసుడు మతబోధకు లందఱు బిక్షావృత్తిచేత జీవింపవలె నని శాసించెను. ఈ యుపాయముచేత మతబోధకు లొకరి యండ నుండకుండ యొకరికి విధేయులై యుండకుండ యథేచ్ఛముగా సర్వతంత్ర స్వతంత్రులై వ్యవహరించుటకు వీలుకలిగెను. ఈ భిక్షావృత్తి మతబోధకుల యాకలి దీర్చుటకు మాత్రమే యుద్దేశింపబడెను. గాని వారు దాని నొక జీవనాధారముగ జేకొని ధన కనక వస్తు వాహనములు సంపాదించుకొనుటకు గాదు. ఈ \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0052.txt b/SamardaRamadasu/page_0052.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9cbbeaa0642e2a4bc28bd6c13cac010798fb673e --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0052.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +మఠములు స్థాపించి లెక్కలేనంతమంది శిష్యుల నేర్పఱచి వారిని సంచార కార్యమున సంచరించు చుండవలెనని యాజ్ఞాపించుటచేత నతడెంత దూరముగ నాలోచింప గలవాడో తెలుసుకొన వచ్చును. మతబోధకు డెట్లు జనుల హృదయముల నాకర్షింపవలెనో వారి నెట్లు రంజింపచేయవలెనో యా విషయమై యత డిచ్చిన యుపదేశములు శ్లాఘాపాత్రములు. ప్రతి గ్రామము పోకముందు బోధకుడు గ్రామముయొక్క పరిస్థితులు చక్కగా విచారించి ప్రవేశింపవలెను. ఈ విచారణమువలన గ్రామవాసులలో నెవ్వరు సాధుజనులో, ఎవ్వరు ధర్మపరాయణులో, ఎవ్వరు వట్టి ప్రేలరులో, ఎవ్వరు వట్టి స్తోత్రపాఠకులో, ఎవ్వరు స్వార్థపరులో తెలిసికొని తన వల పన్ని పనిచేయుటకు నవకాశము కలుగును. ఆ బోధకుడు దుర్జనులను, ద్రోహులను బహిరంగముగ ఖండించి దూషించ గూడదు. దుర్జనులను కనుగొన వలసినదేగాని వారిని దూషించి వారితో విరోధము దెచ్చుకొన గూడదు. తక్కిన జనులకంటె వారిని మిక్కిలిగా భూషింపవలెను. ఈ విధముగ నేర్పఱుప బడిన మతబోధకులు మహారాష్ట్ర దేశమున గల నగరములలోను, బట్టణములలోను, బల్లెలలోను సంచారముచేసిరి. మానవుల సమస్త విషయములలోను రామదాసీ శిష్యవర్గము వలన సకల జ్ఞానమును సంపాదించెను. నీవు భిక్షుకుడవుగ సంచరించినప్పుడు "గొప్ప గ్రామమైనను కుగ్రామమైనను బేదయూరైనను, సంపదగల గ్రామమైనను, వెళ్లి గుడిసె గుడిసెకు దిరిగి సమాచారము సంగ్రహించుకొని రమ్మని యత డాజ్ఞాపించెను. అటువంటి భిక్షకుడు స్వార్థపరుడని యెవడన గలడు. ధనముగాని వస్త్రములుగాని గ్రహింపక వారు బిచ్చ మెత్తినపుడు గుప్పెడు ధాన్యము తప్ప మరి యే వస్తువు పుచ్చుకొన కూడదని యతడు కఠినముగ శాసించెను. బోధకుడు సంతుష్టి గలిగి యుండవలయును గాని యాశాపాతకుడు కాగూడదు. + +మనప్రాణము లితర ప్రాణములతో గలుపవలెను. మన యాత్మ యితరుల యాత్మలతో మైత్రిచెందవలెను. ఆహా! యిది యెంత యమూల్యమైన యుపదేశము. ఆ యుపదేశము ననుసరించినవారు మహారాష్ట్ర జాతికి నిర్మాతలైరనుట ఆశ్చర్యముగాదు. దేశముద్ధరింప దలచినవారు \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0053.txt b/SamardaRamadasu/page_0053.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..664c5bea61ffbc3b5517e1f1d1565c0cdd3faa7c --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0053.txt @@ -0,0 +1 @@ +జనులను బీడింపగూడదు.వారు నడచిన త్రోవలనే నడచుచు వారి సంభాషణాను సారముగానే భాషించుచు వారి హృదయముల జూఱ గొనవలెను. పిల్లలకు బోధింపవలసినప్పుడు వారి గ్రహణశక్తిని జ్ఞానమునుబట్టి బోధింపవలెను. ఎవరికి బోధించినను వారి జ్ఞానమును బట్టియే బోధనము చేయవలయును. మీరేమి చేయదలచినను జనహృదయములను రంజింపుచునే చేయవలెను. వారి నెప్పుడు పీడింపగూడదు. ఈ విధముగ రామదాసుని శిష్యులు జన సామాన్యముతో గలసిపోయి వారి విశ్వాసమునకు బాత్రులై రామదాసు యొక్క సంకల్పము నెఱవేర్చిరి. శిష్యులు సంచారము చేయుచు నీ క్రింది పద్ధతులను శ్రద్ధగా నాచరించుచుండిరి. 1. వైరాగ్యము. మూడు లోకముల సామ్రాజ్యము వారి కర్పించినను వారు దానిని గడ్డి పరకగ జూడ నారంభించిరి. 2. వేద శాస్త్ర పఠనమును, స్నాన సంధ్యా ద్యనుష్ఠాన నిర్వహణమును వారికి ముఖ్యములు. 3. ప్రతి గ్రామము నందును శిష్యులు భజన కీర్తనలు తప్పక చేయుచుండవలెను. శిష్యుడొక గ్రామమున గొన్ని గంటల కన్న నెక్కువగ నుండగూడదు. ఏ విధమగు బహుమానమును స్వీకరింపగూడదు. 4. పరోపకారము తప్పక చేయుచుండవలెను. శిష్యులు మతబోధయందేగాక వైద్యము మంత్రశాస్త్రము గూడ నేర్చుకొని చేతనైనంత సాహాయ్యము జనులకు జేయుచుండెడివారు. ఈ శరీరము పరులమేలు కొఱకే యుపయోగింపవలెను.పరోపకారార్థ మిదం శరీరమ్," అను మాటను జ్ఞప్తిలో నుంచుకొనవలెను. కాని శిష్యులు "శరీర మాద్యం బలుధర్మసాధనమ్" అను మాట గుఱిజేసికొని తమ శరీరములను సంరక్షించుకొనుట మానరాదు. ఆరోగ్యము చెడగొట్టుకొన గూడదు. శిష్యులు జనుల హృదయముల యొక్క లోతు తెలిసి కొనవలెను. ఇది స్వకార్యనిర్వహణమున నతని కెంతో సాయపడుచు వచ్చెను. జనులయొక్క హృదయముల నెఱిగినవాడు దేశకాల పరిస్థితులను గ్రహించి తన ధర్మమును సంతుష్టికరముగ నెఱవేర్చుకొన వచ్చును. తన సంచారములో లభించిన సమాచార లేశములను సంచారాంతమున నెమరు వేసికొని శిష్యుడు కార్యసాధనమునకు వినియోగించుకొనవలెను. ఈ పరిశోధనమున నెవరు తనకార్యమునకు \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0054.txt b/SamardaRamadasu/page_0054.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e6cb8f1aa5e2001fa700a7997cd800ee9a280b04 --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0054.txt @@ -0,0 +1 @@ +ననుకూలురో యెవరు ప్రతికూలురో యేవిధముగ వారిని సమీపింపవలెనో యెత్తెఱంగున దన విధి నెఱవేర్చవలెనో శిష్యుడు తెలిసికొనదగిన యవకాశము గలుగును. ఏ కార్యమైనను నా దినమున జేయదగినది మరునాటివఱకు నిలుపు చేయగూడదు. గురువుగారి మార్గమునే శిష్యుల ననుసరించుట చేత శరీరము నీటిబుగ్గవలె క్షణభంగుర మని తెలిసికొని యెప్పటికార్య మప్పుడు చేయుచుండిరి. ముందు నిముషము నందేమి సంభవించునో మన మెఱుగము గాన నిరంతరము రామనామ స్మరణము చేయుచు శిష్యులు స్వకార్యదీక్షాపరతంత్రులై యుండిరి. ఏకాంత స్థలమున కరిగి ధ్యానము చేయుచుండవలెను. ఆ ధ్యానమువలన మనశ్శాంతియు నసాధారణ ధైర్యము కలుగును. మహారాష్ట్ర దేశ మంతయు నధోగతిలో పడిపోయినప్పుడు రామదాసు సింహమువలె గర్జించి బలిష్టమైన తన హస్తమును వారికందించి వారి నా బురదనుండి లేవనెత్తెను. కష్టము లేకుండ ఫలము లభింపదు. పరిశ్రమ లేకుండ స్వరాజ్యము చేకూరదు. కార్యశూరత్వము లేక నే లాభము గలుగదు. కర్మము విషయమై శ్రీకృష్ణ భగవాను డేమి చెప్పెనో మన మెఱుగుదుము. పనికే కర్మ యని పేరు. కర్మ చేయక నెవడును నుండలేడు. ఏలయన వినుట కర్మ, చూచుట కర్మ, నడచుట కర్మ ఏ పనిని జేయక యుండుట స్వలాభ విరుద్ధము. తాను స్వయముగ బని చేయక యితరుల నమ్ముకొన్నవాడు పరమ మూర్ఖుడు అని చెప్పెను. రామదాసుడు శ్రీకృష్ణభగవానుని వాక్యములే నొక్కివక్కాణించి శిష్యులను బనికై పురికొల్పెను. కార్యదీక్ష లేకుండ నెట్టి కార్యములు నెఱవేరలే దని చరిత్రయే సాక్ష్యమిచ్చుచున్నది. పరోపకారము నీతియు బ్రధానముగా నుంచుకొన వలసిన దని రామదాసు తన శిష్యులకు పలుమారు బోధించుచు వచ్చెను. శరీరమును నీతిమార్గమునకు ద్రిప్పినవాడును, నాత్మ నశింపక శాశ్వతముగ నుండునని నమ్మినవాడును మరణ మన్న లేశము భయపడడు. పేరు ప్రతిష్ఠలకొఱ కేపనిని చేయవద్దని రామదాసుడు తన శిష్యులను గఠినముగ శాసించెను. మనుష్యుడు ఫలాపేక్ష లేక నిష్కామకర్మ చేయవలెను. కష్టపడి పనిచేసిన వారికి సుప్రతిష్ఠ దా నంతట యదే వచ్చును. మానవుడు తన దారాపుత్రాదులను \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0055.txt b/SamardaRamadasu/page_0055.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3eeb86f57e5310207a08c6cf6fa2c61a34049b72 --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0055.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +భరించుటే గాక లోకమునకు గూడ గొంత సేవ చేయవలెను. మఠాధిపతియైన మహంతు లోకారాధనమే చేయవలెను. అతని హృదయము స్వార్థపరత్వమునకు జోటీయ గూడదు. అట్లెడ మిచ్చినవాడు మహంతు శబ్దమునకు దగడు. స్వార్థపరు లెన్నడును, దమకును నితరులకును గూడ మేలు చేయ జాలరు. జనరంజకముగ బనిచేయ దలచిన వాడు జనరంజకముగ మాటలాడవలెను. జన వశీకరణ శక్తి జిహ్వకే కలదు. ఇతరుల సౌఖ్యమే తన సౌఖ్యముగాను, ఇతరుల బాధలే తన బాధలుగాను బోధకుడు భావింపవలెను. సత్యము నతిక్రమింపని స్వాదు సంభాషణ వలన నితరులు వశంవదు లగుదురుగాని కఠినోక్తుల వలన లొంగరు. పిచ్చివానిని పిచ్చివా డన గూడదు. ఏ రహస్యము బయలు పెట్టరాదు. సానుభూతియు, శాంతియు, తప్పును క్షమించు స్వభావమును ప్రాముఖ్యములు, కోపము మిత్రులను శత్రువుల జేయును. మధుర సంభాషణము శత్రువులను మిత్రులుగ జేయును. కొంటెవాండ్రు గాని దుర్జనులు గాని తమ వాదముల ఖండించి యెదురు తిరిగి కార్యవిఘ్నము చేయదలచినప్పుడు వారిని జయించుటకు శాంతవచన ప్రయోగములే మహాయుధములని యతడు బోధించెను. వేయేల; బోధకుడు పరిపూర్ణుడుగ నుండవలె నని రామదాసుని యభిప్రాయము. అన్ని విద్యలలో గొంచెము కొంచెము వ్రేలుపెట్టక యేదో విద్యలో పరిపూర్ణడై యుండుట మంచిదని రామదాసుని యభిప్రాయము. ఈ పై బోధలను జూడ రామదాసు డెంత ప్రజ్ఞావంతుడో, యెంత కార్యసాధకుడో సులభముగ దెలిసికొన వచ్చును. + +_______ \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0056.txt b/SamardaRamadasu/page_0056.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0f399bebe04174c7c9d1b7b03a3fd7ba03cedbc1 --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0056.txt @@ -0,0 +1 @@ +బోధన ప్రచారము గొప్ప దశలో నున్న కాలమున రామదాసుడు మహారాష్ట్రదేశమున సంచారము చేయ నారంభించెను. మఠములన్నింటిని జూచి పరిశోధించుటకును, జనుల మనస్సులమీద మతబోధ యెంతవఱకు నాటు కొనినదో దెలిసికొనుటకును నతడీ సంచారము ప్రారంభించెను. జనులు గాడ నిద్రనుండి మేలుకొని స్వమతావిష్టులై దేశము కొఱకుదమ సర్వస్వమును ధారవోయుటకు సిద్ధముగ నుండిరని యతడు తెలిసి కొనెను. ప్రపంచములో దుర్జనులు లేకుండ బోవరు. రామదాసు శిష్యులు చేయుచున్న సత్కార్యమున కిష్టపడక విఘ్నములు కలిగించి వారికి గొందఱపకారము గూడ జేయదలంచిరి. అట్టి దుష్టులవల్ల గొందఱికి బ్రాణాపాయముగూడ గలుగునట్లు కనుపించెను. కాని యా శిష్యులు తమ గురువు పేరునకు భంగము కలుగుకుండ మెలకువతో వర్తించి ప్రాణాపాయములు దప్పించుకొనుచు వచ్చిరి. లంచములు నిరాకరించుచు సత్కార్య ధురంధరులైన యా శిష్యుల కార్యదీక్షవలన రామదాసుని పేరు మహారాష్త్ర దేశమున బ్రతి కుటీరమునందును, ప్రతి యంత:పురమునందును గూడ జెప్పుకొనబడుచుండెను. రామదాసుని పేరు చెప్పని వారు తలపనివారు లేరు. ఈ మత బోధల పర్యవసాన మెట్లుండునా యని ప్రతి వ్యక్తి విచారింపజొచ్చెను. ప్రస్తుతము రామదాసు సంకల్ప మటుండనిచ్చి శివాజీని గుఱించి కొంత విచారింతము. శివాజీ గర్భస్థుడై యున్నప్పుడు శివాజీ తండ్రి, షాజీ, శివాజీ తల్లిని నిరాదరణచేసి దు:ఖముల పాలుచేసెను. ఆమె తండ్రియైన యాదవరావు లుకజీ రాజకీయ సమస్యలలో నల్లుడైన షాజీతో నభిప్రాయభేదములు కలిగి యితనితో విరోధము పెట్టుకొనెను. షాజీ యింటిపట్టు విడిచి యొక స్థలము నుండి వేఱొక స్థలమునకు బాఱిపోజొచ్చెను. మామ యల్లుని వెంట \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0057.txt b/SamardaRamadasu/page_0057.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f39589dfc810ca31eb0b436e893a9fcfab815c5f --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0057.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +నంటి తఱుమ జొచ్చెను. అట్టి పరిస్థితులలో షాజీ తన భార్యను షివనీర్ కోటలో నుంచెను. శివాజీతల్లియగు జిజియాబాయి మిగుల నాత్మగౌరవము గల స్త్రీ. గర్భభారముచేత గ్రుంగియున్న యామె మృదుమానసముమీద నీ దురవస్థయెంతో పనిచేసెను. అధికారములో నున్నవారు తన భర్తకు జేయుచున్న గౌరవము, పంపుచున్న బహుమానములు మొదలైన వన్నియు నీటి బుగ్గలవలె నస్థిరము లనియు హిందువులలో బ్రధాన పురుషులకు బరస్పర వైషమ్యములు కల్పించి స్వాధీనము చేసికొని యేలుటయే వారి యభిప్రాయమనియు నూహించెను. షాజీ మహారాష్ట్రమున మిక్కిలి పలుకుబడి గల పురుషుడు. బీజపూరు సుల్తానులను సింహాసన మెక్కించుట దింపించుట మొదలగు పనులలో నతడు మిక్కిలి గట్టివాడు. బీజపూరే గాక యహమద్ నగరు సుల్తానులు గూడ యాతని చేతిలోని కీలుబొమ్మలే. అతడెట్లాడించిన వా రట్లాడుచుండిరి. అతడు గొప్ప రాజ్యవ్యవహారవేత్త యని పేరు గలదు. అతడు పూనా జాగీరుదారు డయ్యెను. ఆమె యెక్కడనో యొకమూల నొకకోటలో బడియుండుట యెంతమాత్ర మిష్టము లేదు. మగపిల్లవాడు పుట్టినను, ఆడపిల్ల బుట్టినను స్వతంత్ర భావములతో నా బిడ్డను బెంచవలెనని యామె సంకల్పించెను. తరువాత స్వల్పకాలమునకే 1627 వ సంవత్సరమున ఏప్రియల్ 10 వ తేదీని నామె గర్భమున శివాజీ కుమారుడు జన్మించెను. ఆమె గర్భవతి యైనది మొదలు పలు కష్టములు పడెను. + +శివాజీ బాల్యకాలమున విద్యాభ్యాసము చేయునప్పుడు రామాయణ వీరులు భారతవీరులు మొదలగు మహాపురుషుల యద్భుత సాహసములు విని మెచ్చి తాను గూడ నట్టిచర్యలు చేయవలెనని యాశపడు చుండెడివాడు. ఒకసారి బీజపూరు సుల్తాను షహజీని బిలిచి యతని కుమారుని శివాజీని చూడ వలెనని కోరెను. అప్పటికి శివాజీ కెనిమిది సంవత్సరములు వయస్సు. షాజీ యందుకు సమ్మతించి సుల్తానువద్ద మిక్కిలి వినయ విధేయతలు గలిగి దర్బారు మర్యాదల ననుసరించి నడుచు కొనవలెనని బుద్ధులుచెప్పి కొడుకును దీసికొని పోయెను. ఆ నాడు సుల్తాను గొప్ప దర్బారు చేసెను. దర్బారులో బ్రతి మనుష్యుడు వంగి మోకాళ్ళమీద \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0058.txt b/SamardaRamadasu/page_0058.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0dd64bc4b5488424f2016c8b1c78a75ebbc65880 --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0058.txt @@ -0,0 +1 @@ +నిలువబడి సుల్తానుకు సలాము చేయవలెను. ఎన్నిబుద్ధులు చెప్పినను, ఎన్ని సంజ్ఞలు చేసినను దండ్రిచెప్పినట్లు చేయక శివాజీ నిర్భయముగ నిలువబడి తలవంచుకొనక కన్నులు తెఱచి సుల్తాను వంక చూచెను. దుర్వినయము గల యట్టి కొడుకువల్ల దనకెట్టి కీడు మూడునో యని షాజీ భయపడెను. దర్బారు ముగిసెను. శివాజీ సెలవుగైకొనకయే చివాలున కొలువునుండి లేచిపోయెను. కొడుకును మందలింపవలె నని షాజీ కూడ గొలువు విడచి యావలకు బోయెను. కాని యింతలో శివాజీ ఘోరకృత్యమొకటి చూచెను. రాచబాటకు బ్రక్కనే యొక కటికవాడు, గోవు నొకదానిని జంప సమకట్టి దానిని తెగవేయుటకు కత్తినెత్తెను. ఆ ఘోరకృత్యమును జూచి శివాజీ సహింపలేక కటిక వాని చేయి యెత్తిన దెత్తినట్లుండగానే శివాజీ యాహస్తమును దన ఖడ్గముతో నఱికి వేసెను. షాజీ యా వార్త సుల్తాను విన్నచో నేమి ప్రమాదము వాటిల్లునో యని శంకించి వెంటనే బాలుని పునహాకు పంపించివేసెను. పోవునప్పుడు బాలుడు తండ్రిపై గోపించి పట్టపగలు నడివీథిలో గోహత్యలు జరుగుచుండగా వారింపని ప్రభుత్వముకడ నేల యుద్యోగము చేయుచున్నా వని తండ్రిని మందలించెను. శివాజీ సాహస మట్టిది. అతడుపాధ్యాయుని శిక్షనుగాని తండ్రిశిక్షనుగాని బొందువాడుగాడు. శివాజీకి బదియాఱు సంవత్సరములు వచ్చునప్పటికి సాహసకృత్యములయందు నభిలాష గలిగి తనవలెనే సాహసికుల కొందఱు యువకుల జేర్చుకొని యాయుధముల ధరించి కొన్ని యూళ్ళపై దండు వెడలి కొన్ని చిన్న కోటలను బట్టుకొన నారంభించెను. క్రమక్రమముగ నతడు పెద్దవాడై పెద్దకోటలు పట్టుకొన నారంభించెను. బీజపూరు సుల్తాను వాని దుండగములు విని వాని సాహసము మాన్పించుటకై ఒక రిద్దరు సేనాపతులను బంపెను. కాని వారిని శివాజీ మాయోపాయము చేత గెలిచెను. వారిలో ముఖ్యుడు ఆఫ్‌జుల్‌ఖాన్ అను సేనాపతి. ఇతడు మిక్కిలి బలవంతుడు. శివాజీ సబబుగ వానిని రావించి తా నొక యినుప కవచము తొడుగుకొని కవచము చాటున నొక చిన్న యాయుధమును మఱగు పఱచి మహమ్మదీయ సేనాపతిని గౌగిలించుకొన్నట్లు నటించి తన చిన్న యాయుధముతో నతని గుండెలలో బొడిచి చంపెను. దానితో \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0059.txt b/SamardaRamadasu/page_0059.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ed9b64503edd030361f07d00750521804ce769c4 --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0059.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +వానిసేవ చెల్లాచెదరై పాఱిపోయెను. ఈవిధముగ శివాజీ క్రమక్రమముగ బలవంతుడై 1664 వ సంవత్సరమున మహారాష్ట్రమునకు మహారాజై పట్టాభిషేకము చేసికొనెను. రామదాసుడు తన బోధనమను వల పన్నునప్పటికే శివాజీ రాజయ్యెను. రాజైనను శివాజీ గర్విష్ఠుడు గాక యేయోగి గనబడినను రాజ్యము వదలి వారివెంట బోవుచుండెడివాడు. భజనలు కీర్తనలు నెచ్చట జరుగుచుండినను నచ్చట కతడు బోవుచుండెడివాడు. దైవభక్తి యాత్మజ్ఞానము మఱచువాడుగాడు. రాజ్య మద మెంత మాత్రము నతనికి లేదు. + +శివాజీకి శ్రీతుకారాంబావాజీ యనిన మిక్కిలి భక్తి. ఎంత దూరము నందుండియైన నతని భజనలకు గీర్తనలకు వెళ్లుచుండెడివాడు. ఆతడు భక్తిపారవశ్యమున నొకనాడు తుకారాము కడకు బోయి నిజమగు భక్తి నుపదేశింపు మని యతనిని బ్రార్థించెను. తుకారాంబావాజీ "నేను కాదు నీ కుపదేశించువాడను. మంచి యుపదేశము కావలసినయెడల నీవుపోయి సమర్థ రామదాసుని కాళ్లపై బడు" మని మృదుమధుర భాషణములతో నానతిచ్చెను. రామదాసు యొక్క మతబోధనంతయు శివాజీ యెఱిగినవా డగుటచే నతని దర్శనము చేయవలెనని యప్పుడప్పుడు తలపోయుచుండెను. కాని యవకాశము చిక్కలేదు. రామదాసుని యొక్క జాడలు తెలిసికొనవలెనని శివాజీ పలుమాఱు ప్రయత్నించెను. కాని రామదాసుని శిష్యులకే యతని జాడలు సరిగ దెలియవు. శివాజీకి రామదాసు నతని బోధకుల యెడల మిక్కిలి భక్తి గలదు. అందుచే నతడు బోధకుల గలసినప్పుడెల్ల వారికి గౌరవ ప్రపత్తులు జరుపు చుండెను. రామదాసుని యాత్మజ్ఞానమును నిండు పూనికను మహారాష్ట్ర దేశోద్ధరణ సంకల్పమును శివాజీ గురైఱిగి యుండెను. రామదాసుని యుద్యమమే మహారాష్ట్ర దేశమున వీలైనంతవఱకు నిజమైన యుద్యమము. అంతకుముం దిట్టి యుద్యమ మెందును లేదని శివాజీకి దెలియును. ఎట్లైన రామదాసుని జూచి తీరవలెనని శివాజీ యొకమాఱు నానా మఠములను నానారణ్యములను దిఱిగి వానిపొడ గానక రామదాసు దర్శన మగువఱకు నన్నము ముట్ట నని నీరు త్రాగ నని ప్రతిన బట్టెను. ఎట్టకేలకు శివాజీ యెట్టయెదుట నొక \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0061.txt b/SamardaRamadasu/page_0061.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..278fd5911c28e776b29f1aa158c68be5511a5772 --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0061.txt @@ -0,0 +1 @@ +మఠాధికారిణియై పెత్తనము చేయుచుండెను. రామదాసుడు వచ్చువఱకు నచటనుండి భోజనము చేయుమని యామె ప్రార్థించెను. శ్రీరామదాసుని యాశీర్వచనము బడయువఱకు దా నన్న పానాదులు ముట్టనని ప్రతిజ్ఞ చేసినట్లు శివాజీ యామెతో జెప్పెను. సరిగ దారిచూపుట కొక శిష్యుని వెంట బెట్టుకొని షైగాన్‌వాడి మఠమునకు బొమ్మనియు నచ్చట రామదాసుని దర్శనము తప్పక దొఱకు ననియు నామె చెప్పెను. శివాజీ షైగాన్‌వాడీ వెళ్లుసరికి రామదాసుడు కొండక్రింద నొక లోయలోనున్న యొక తోటను జూడబోయెను. కళ్యాణస్వామి యను శిష్యుడు శివాజీ రామదాసునకు వ్రాసిన జాబు నప్పుడు చదువుచుండెను. కళ్యాణస్వామి శివాజీ చెయ్యిపట్టుకొని గురువు నొద్దకు తీసికొని పోయెను. శివాజీ వినయముతో నమస్కరించి చేతులు జోడించుకొని వాని యెదుట నిలిచెను. "ఆహా! నీవు నీ జాబు నొక్కసారియే వచ్చినవని" రామదాసు వానిని బలకరించెను. "నేను జిరకాలమునుండి నీ దేశములో నివసించుచున్నాను. నీవు నా యోగక్షేమము లరయుచున్నందులకు నేను చాల సంతోషించు చున్నాను." తన్ను గుఱించి శివాజీ యే మాత్రము కనుగొనుట లేదని యతనిని దెప్పుటకై యీ మాట రామదాసు పలికెను. శివాజీ తలవంచుకొని పశ్చాత్తాపపడుచు నిట్లనియె. "స్వామీ! నేను మిక్కిలి పాపాత్ముడను. నే జేసిన తప్పులన్నిటిని మీకృపాతిరేకమున క్షమింపుడు." శివాజీయొక్క వినయ విధేయతాదులను గనుగొని యుపదేశము పొందుటకు సిద్ధముగ నుండుమని రామదాసు యాజ్ఞాపించెను. శివాజీ వెంటనే తన వెంట వచ్చిన బాలాజీకిని నీలవంతునకును బూజా ద్రవ్యములు తీసికొని రమ్మని వర్తమాన మంపి తాను స్నానమునకై పోయెను. పూజాద్రవ్యములు రాగానే రామదాసుడు శివాజీని గొండశిఖరముమీద నొక మూలకు దీసికొనిపోయి యుపదేశము చేసెను. ఈ యుపదేశ కార్యమెన్నడు బహిరంగముగ జరుపబడలేదు. రామదాసు శిష్యులలో నొక డగు దివాకర్‌భట్ శివాజీ రామదాసునకు జేసిన పూజాసమయమున బురోహితుడై పూజామంత్రముల జదివెను. శివాజీ పూజాకాలమున గురువర్యు డగు రామదాసునకు విలువగల జరీబట్టలు, పట్టుబట్టలు, నగలు, రత్నములు, \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0062.txt b/SamardaRamadasu/page_0062.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..34ed0c5781d9f5bc24003685bfeaf1b73347fa6f --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0062.txt @@ -0,0 +1 @@ +ముత్యములు, మొహిరీలు విశేషముగ సమర్పించెను. అభిషేక విధి సమయమున శివాజీ యొక లక్షరూపాయల విలువగల వెండి బంగారు నాణెములను గురువు శిరస్సున నభిషేకము చేసెను. ఈ గురుసందర్శనము 1649 సం. ఏప్రియల్ 12 వ తేదీని జరిగెను. తెలుగు తేదీ ప్రకారము విరోధినామ సం. వైశాఖ శుద్ధ నవమి గురువారమునాడు జరిగెను. గురుపూజా నంతరమున శివాజీ చేతులు జోడించుకొని నిలువబడి తన్ను దీవించి పరమార్థ విషయముల నుపదేశింపు మని గురువును వేడుకొనెను. శివాజీ నోట వెడలిన మాట లన్నియు వ్రాసియుంచుమని రామదాసు శిష్యు డైన కళ్యాణస్వామిని నాజ్ఞాపించెను. కళ్యాణస్వామి వ్రాయుటకు సిద్ధమైన తరువాత రామదాసుడుపదేశమును జెప్పి వ్రాయించెను. రామదాసుడు శివాజీని దీవించి యతనికి నొక కొబ్బరికాయయు గుఱ్ఱపులద్దెయు విభూతియు కొన్ని గులకరాళ్ళను ఇచ్చెను. ఈ విపరీత బహుమానముల యొక్క అర్థము సామాన్యముగ నెవరికి దెలియలేదు. ఆ బహుమానములను శివాజీ తన తల్లికి జూపినప్పు డామెయు వాని యర్థమును దెలియక పోయెను. అప్పుడు శివాజీ యా సమస్య నిట్లు విప్పి చెప్పెను. "గుఱ్ఱపులద్దె వలన గుఱ్ఱపుదళము వృద్ధియగుగాక యనియు విభూతివలన భూమి చాల జయింతువుగాక యనియు గులకరాళ్లవలన బలుకోటలు నిర్మింతువుగాక యనియు నర్థము" అని చెప్పెను. రామదాసుడు చేసిన యాత్మ జ్ఞానోపదేశము శివాజీ హృదయమున వైరాగ్య మహాగ్నిని రగులు కొలిపెను. సహజముగనే యాత్మజ్ఞాన శక్తి గల చిత్తము ప్రబుద్ధమై యప్పుడు శివాజీ యిట్లనియెను. "స్వామీ! తేజోమయములైన మీవాక్యములు వర్ణనాతీతమైనవి. వినశ్వరములైన యీ భౌతిక విషయములను విడచుటకు నే నాతురపడుచున్నాను. మీప్రియశిష్యుల వలెనే నేను గూడ నొక సన్యాసిని గావలెనని యున్నది అట్లనుగ్రహింపుడు. ఈ రాజ్యాంగవిషయసంకటము లికజాలును. నేను జేయవలసిన దేదో చేసియుంటిని. రాజ్యవిషయములం దాసక్తి గలవారు దానిని బూని తక్కిన పని చేయుదురుగాక!" ఆ మాటలు విని రామదాసుడు నవ్వి యిట్లనియె "శివబాబా, నీవు క్షత్రియుడవు. రాజ్యపాలనము, ప్రజారక్షణము, ఈశ్వరసేవయు నీ ధర్మములు. కావున \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0063.txt b/SamardaRamadasu/page_0063.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..453ff8e426aef6b005e6baabb7894219923426f2 --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0063.txt @@ -0,0 +1 @@ +నీవు సన్యసింపగూడదు. ఈ ధర్మములు వదలినయెడల నీకు మహాపాపము సంక్రమించును. నీవింకను జేయవలసిన మహాకార్యములు పెక్కులున్నవి. ఈ మ్లేచ్ఛులచేత జగ మెట్లాక్రమింపబడినదో నీవు చూచుట లేదా? మహామహు డైన రఘురాముడు భూమినంతను మ్లేచ్ఛులనుండి విడిపింప గోరుచున్నాడు. ఈ ధర్మమును నిర్వర్తించితివా, కఠినతపస్సు చేసిన వారికంటె నెక్కువగా నీకు ముక్తి కరతలామలక మగును. రాముడు, హనుమంతుడు, పాండవులు మొదలగు మహాపురుషులు చరిత్రములు నీ వెఱుగుదువు. వారు ధర్మము నిమిత్తము తమ సర్వస్వము ధారపోసిరి. ఎంత గొప్ప వంశమునుండి నీ వుద్భవించితివో యదియు నీ వెఱుగుదువు. నీ పూర్వులైన సిసాద్‌సింగ్, పృథ్వీపాల్‌సింగ్, లక్ష్మణసింగ్ మొదలగువారి చరిత్రలు జ్ఞప్తికి దెచ్చుకొనుము. వారి యడుగుల జాడనే వర్తింపుము. నీకు దారి చూపుటకే వారి చరిత్రలు వ్రాయబడియున్నవి" యని రామదాసుడు శివాజీకి క్షత్రియ ధర్మమును, రాజధర్మము నుపదేశించెను. ఈ యుపదేశవాక్యములు శివాజీని స్వధర్మమువైపు ద్రిప్పెను. తన కభిషేకించినసొమ్ము ప్రోగుచేసి పేదగొల్లపిల్లలు గ్రహించి సుఖించుటకై యడవిలో నన్నిప్రక్కల వెదజల్లు మని చెప్పెను. మఱునాడు నీలవంతు మొదలయిన శివాజీ యనుచరులకు గూడ రామదాసు డుపదేశించెను. ఆయుత్సవము ఛాఫల్ మఠములో మహావైభవముతో జరిగెను. శివాజీయొక్క యుద్యోగస్థులకును రామదాసుయొక్క శిష్యులకును సంతర్పణలు జరిగెను. శివాజీ బ్రాహ్మణులకు నన్నవస్త్రము లిచ్చి గురుదక్షిణగా రామదాసుని పాదములపై నపారధనరాసులు పోసెను. అప్పుడు గొప్పసభ జరిగెను. రామదాసుడు శివాజీ యనుచరులలో గొందఱ కుపదేశము చేసెను. అత్తఱి బాలాజీ నీలవంతుల విశ్వాసమును రాజభక్తిని రామదాసున కెఱుక పఱచి కొని యాడెను. రామదాసు డదివఱకే వారి సౌశీల్యమెఱిగినవా డగుటచే వారికిగూడ నుపదేశము చేసెను. ఉపదేశానంతరమున రామదాసుడు సేవకధర్మమునుగుఱించి ప్రసంగించెను. ఈ సేవకధర్మము వాని గ్రంథములలో గూడ గలదు. అంతవఱకు బాలాజీ శివాజీకి మిత్రుడై పనిచేసెను. అంతటినుండి యత డతనిగురుబంధు \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0064.txt b/SamardaRamadasu/page_0064.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..696df243130b343d853839ca3110fb250523cecf --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0064.txt @@ -0,0 +1 @@ +డయ్యెను. శివాజీ చాఫల్ మఠములో నొక వారము దినము లుండి యాదినములలో రామదాసుని శిష్యులలో ననేకులకు బట్టాలనిచ్చి యాతనికార్యము తుద నెగ్గుటకు ధనసహాయముగూడ జేసెను. శివాజీ నిరంతరము రామదాసుని సన్నిధానమున నుండగోరెను. కాని రామదాసు దానికి గట్టిగ నిరాకరించెను. "నేను సన్యాసిని గావున నేనెల్లప్పుడు వనములలో నుందును. నీవు నాతో నుండగూడదు. నీవు క్షత్రియుడవై పుట్టినందులకు దేశపరిపాలన చేసి ధర్మము కాపాడవలెను" అని యతడు బదులుచెప్పెను. ఉపదేశము నాటికి శివాజీ వయస్సిరువది రెండు సంవత్సరములు. అది మొదలుకొని శివాజీ ప్రతివారము రామదాసుని దర్శనము చేయుచు వెనుకటివారమున జరిగిన సంగతుల నన్నియు వానికి జెప్పుచు ముందువారము జరుపవలసిన కార్యములగుఱించి యతని నాలోచన లడుగజొచ్చెను. కాలక్రమమున శివాజీ యొక్క రాజకీయ వ్యవహారములు మితిమీఱిపోయినందున మునుపటివలె నతడు ప్రతివారము గురుదర్శనము చేయలేకపోయెను. తఱచుగా రామదాసుని దర్శన భాగ్యము లభించుటకై రాయఘడ్ కోటకుగాని ప్రతాప్‌ఘడ్ కోటాకుగాని షాజ్జాన్ కోటకు గాని బస మార్పు మని శివాజీ రామదాసును వేడుకొనెను. అందుకు రామదా సిట్లు ప్రత్యుత్తర మిచ్చెను. "శివబాబా, నేను వనసంచారిని. నా కీ చోటు, ఆ చోటు అన్న మాటలేదు. అటువంటివాడను నేను స్థిరముగా నొక చోట నెట్లుండగలను? అదిగాక నీవు రాజువు. సముద్రమును, నిప్పును, రాజును నమ్మగూడ దని శాస్త్రములు చెప్పు చున్నవి. మా వంటివారికి రాజసహవాస మెన్నడు క్షేమకరముగాదు. నా ప్రస్తుతస్థితి నాకు సుఖకరముగానే యున్నది. నాక్షేమము విషయమై నీకుగల శ్రద్ధకు జాల సంతోషించుచున్నాను. నిరంతర సహవాసము మన కనవసరము." ఈమాటలు శివాజీ హృదయమున వ్రణముగా నాటెను. అందుచే నతడు విచారమగ్ను డయ్యెను. ఈ విచార మతని రాజ్యాంగ విషయములను గొంత పాడుచేయునేమో యని సందేహము కలిగెను. ఆ మాటలు విని రామదాసుడు తాను పరాలీకోటలో నుండ నిశ్చయించితినని శివాజీకి వర్తమాన మంపెను. వెంటనే శివాజీ పరాలీవద్ద గొప్ప \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0067.txt b/SamardaRamadasu/page_0067.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..bc06bf39af6562c9eb6aea7217c622cec61a9125 --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0067.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +భక్తిప్రపత్తులతో గూడ నిండియుండెనో యీ విషయమును బట్టి తెలిసికొనవచ్చును. రామదాసుడు తన శిష్యు డెంత యాత్మజ్ఞానముకలవాడయ్యెనో తెలిసికొని సంతోషించి రాజ్యము మఱల నతని కిచ్చివేసెను. "శివబాబా! నన్ను గుఱించి నీ వేమనుకొనుచున్నావు? నేను వట్టి సన్యాసిని. నే నీ ధరాభారము వహింపగలవా? నీవంటి క్షత్రియులు మాత్రమే యీ రాజ్యధర్మము సమర్థముగ నిర్వహింపగలరు. నాయనా! వెనుకటి వలెనే స్వార్థత్యాగ పరతంత్రుడవై రాజ్యపాలనము చేయుము. అట్లు చేసిన ముక్తి నీకు సన్నిధాన వర్తినియై యుండును. నీవు నాకిచ్చిన రాజ్యము మఱల గ్రహించుట నీ కిష్టము లేదు గనుక నాపక్షమున నీవు ప్రతినిధివై యుండి భూమండలపరిపాలనము చేయుమని నే నిప్పుడు నిన్నాజ్ఞాపించు చున్నాను. ఇందుకు నిదర్శనముగ నీ ధ్వజమునకు నా శాటిగుడ్డరంగు గల కాషాయవస్త్రము గట్టుకొని వ్యవహరింపుము. శివాజీ గురువాజ్ఞ శిరసావహించెను. నాటంగోలె మహారాష్ట్ర హిందువుల జండా "భగవత్ జండా" యని పేరు పడెను. + +________ \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0068.txt b/SamardaRamadasu/page_0068.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1be450064c8d5a012d08e0a115390b09629a70e4 --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0068.txt @@ -0,0 +1 @@ +ఈ సంగ్రహ చరిత్రము మీద తెఱ పడవేయకమునుపు రాజకీయాందోళనమున రామదాసు డెంతవఱకు పనిచేసెనో సంగ్రహముగ తెలుపందగును. రామదాసశివాజీల సమావేశములకు మున్ను శివాజీయొక్క రాజకీయ వ్యవహారము కొంత వఱకు బ్రోత్సాహకరముగ నుండినను, తరువాత నా వ్యవహారములు తాల్చినంత వైశాల్యమును, బలమును నవి పొందియుండ లేదు. శివాజీ రామదాసులు చేతులు కలుపుగొనిన తరువాతను, రామదాసుని మతబోధకులు స్వరాజ్యసంస్థాపనకుకూడ పాటుపడజొచ్చిరి. మతబోధకులు స్వధర్మ సంరక్షణకై యొక మహావీరుడు దేశమున ప్రభవించినాడని బోధించి సిపాయీలను, గుమస్తాలను, రాయబారులను, వేగులవాండ్రను, శివాజీ కొలువులో జేర్ప జొచ్చిరి. రామదాసుడు మానవతత్వమును, జక్కగా విభాగించి పరిశోధింపగల ప్రజ్ఞావంతుడు గనుక గొలువుచేయుటకు దనకడ కెవ్వరు వచ్చినను, వాడెందుకు పనికివచ్చునో యావిషయమై యొక జాబు వ్రాసి శివాజీకడకు బంపుచుండును, ఇత్తెరంగున, వందలు, వేలు భటులు శివాజీ ధ్వజముక్రింద నిలిచి, మహమ్మదీయుల యొక్కయు, మహారాష్ట్రప్రభువుల యొక్కయు, సర్దారులయొక్కయు, నాటంకములను నొకమూలకు ద్రోసి, శివాజీని సింహాసన మెక్కించిరి. అందు చేతనే శివాజీ మొట్టమొదట రామదాసుని గద్దె నెక్కించి, పిమ్మట, నాతని యాజ్ఞప్రకారము సింహాసనమెక్కి, రాజయ్యెను. రామదాసునియొక్క, విశాల దృష్టి ఏజాతివానినైన విడువక, జాతి పునర్నిర్మాణమునకు, నెల్లవారి సానుభూతిని సంగ్రహించెను. రాజ్యాంగవ్యవహారములనేగాక, రామదాసుడు శివాజీకి శాసననిర్మాణమందుగూడ సహాయపడెను. దండయాత్రలు జరుపుటలో గూడ \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0069.txt b/SamardaRamadasu/page_0069.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8e80df59f60ed93e90b50dec9cb58f4bf3afcaf6 --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0069.txt @@ -0,0 +1 @@ +రామదాసుడు స్థిరమైన యాలోచనలు శిష్యునకు చెప్పుచుండెను. ఆపదలు తప్పించుకొను నుపాయములుగూడ జెప్పుచుండును. ఒకానొక సమయమున మహారాష్ట్ర సామ్రాజ్యము నేలమట్ట మగునట్టి మహాపత్తు వచ్చినప్పుడు రామదాసుడు చెప్పిన యుపాయమే శివాజినీ రక్షించెను. ఈనాటి పాశ్చాత్యశిల్పులుగూడ మెచ్చుకొని, నాశ్చర్యపడునట్లు, గొప్పగొప్ప కోటలు నిర్మించుటలో రామదాసు బుద్ధి యసమానమైనది. సున్నము తయారు చేయుట, తోటలు వేయుట, కోటలుకట్టుట మొదలయిన విషయములలో నప్పు డప్పూ డాశుధారగా కవిత్వముతో, నుపన్యాసము లిచ్చెడివాడు. మొక్క లెక్కడెక్కడ పాత వలెనో, యేయేవరుసలుగ నాటవలెనో యతనికి మిక్కిలి బాగుగా తెలియును. మహమ్మదీయులన్న రామదాసునకు, ద్వేషము లేదుగాని, వారి దండయాత్రలను, తిరుగుబాటులను నణచి ఎదిరించవలసినదని, రామదాసుడు ప్రజలను పురిగొల్పుచుండెను. హిందూమతధర్మరక్షణమే యతని ముఖ్యోద్దేశము. శిక్కుమతస్థాపకుడైన నానక్‌నందును, ఆతని మతమునందును రామదాసుడు చూపిన గౌరవము ఇంతింత యనరాదు. అత డితరమతములయందు ద్వేషము చూపగూడదని చెప్పునుగాని, హిందూమతసముద్ధరణ మనిన, నతనికి బ్రీతి. అయినను తన మతధర్మము నవలంబించునట్టివారిని బాధించువారిని జూచి, భరింప లేడు. మఠములలో జరుగునట్టి యుత్సవము లన్నిటికి, సర్వమతములవారిని, సర్వవర్ణములవారిని, నతడు చేర్చుకొనుచు వచ్చెను. ఈవిధముగ రామదాసుడు, సర్వజనులను తన మతబోధక్రిందకు దీసికొనివచ్చి, హిందువుల యార్థిక, నైతిక, సాంఘిక వ్యవహారస్థితిని వృద్ధిచేసెను. హిందువుల గౌరవము స్వాతంత్ర్యము నెక్కువయగునట్లతడు చేసెను. దాసబోధయను గ్రంథము రామదాసు రచించిన పుస్తకములలో, బహు వేదాంతవిషయములు గలిగియుడును. ఆకారణమున మహారాష్ట్రులు భగవద్గీత తరువాత దీనినే మహాగ్రంథముగ నెంచి, పూజింతురు. ఇది సకల విషయములు కలిగి గ్రంథకర్తయొక్క దివ్యజ్ఞానమును, జూబుచుండును. అది యొక్కసారి రచియింపబడలేదు. అప్పుడప్పుడతడు, పద్యరూపమున నాశుధారగా నిచ్చిన పద్యములందు గలవు. కాగితము, కలము, పుచ్చుకొని నిరంతరము గురు \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0070.txt b/SamardaRamadasu/page_0070.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8c7a6cf6c6814b71a4893defee50e2298417956d --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0070.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +వుగారివెంట నుండు, "కళ్యాణస్వామి" యను శిష్యుడు, గురువునోటనుండి వెడలిన ప్రతిముక్క, నెప్పటికప్పు డెక్కించి దాచుచుండును. అందుచేత, నది పెద్ద సంపుట మయ్యెను. రామదాసుడు చనిపోవు రెండు మూడు దినములక్రిందవరకు, శిష్యునకు జెప్పి, యాగ్రంథము వ్రాయించు చుండెను. చివరదినములలో, నతడే యాగ్రంథమునందు కొన్నిమార్పులను తన స్వహస్తములతో జేసెను. + +దాసబోధలో నిరువది దశకములు గలవు. దశకమునకు పదేసి శ్లోకములుండును. కొన్ని చోట్ల గుర్ఫుశిష్యులకు సంవాదము జరిగినట్లుగ వ్రాయబడెను. ఆ గ్రంథములో నత డనేక ప్రపంచసమస్యలను విప్పెను. అతని శైలి ఖడ్గధారవలె, నిశితమై, పరవాదములను ఖండించుకొని పోవుచుండును. కఠినమై చిక్కులుగల సమస్యలను విప్పుటలో దాసబోధవంటి మహాగ్రంథ మింకొకటి లేదనియే చెప్పవచ్చును. మహారాష్ట్రదేశము స్వాతంత్ర్యమను యమృతము చవిచూచుచు, మహోత్కృష్టదశను బొందుచుండగ శివాజీ 1680 సం. రాయఖడ్ కోటలో మృతినొందెను. చనిపోవునప్పటికి, నతనికి వేబది మూడు సంవత్సరములు, అందుచే నతనిని అల్పాయుష్మంతుడనియే జెప్పవచ్చును. ఆయన మరణము రామదాసునకు పిడుగుపాటు వంటిది. ఆవార్త వినగానే మొగము దిగాలు వేసుకొని నిశ్శబ్దముగ తన గదిలోనికి బోయెను. శివాజీ తరువాత, సింహాసన మెక్కిన యతనికొడుకు శంభాజీ తండ్రివలెనే, శౌర్యవంతుడు, బలవంతుడునై, రాజ్యము వృద్ధిచేయు తలంపుగలవాడే కాని ఔరంగజీబు యొక్క కుతంత్రములవలన, నాతని చారుల చేతులలో బడెను. చారులు మిత్రులవలె నటించి, శంభాజీని జారునిగను, త్రాగుబోతుగను, జేసిరి. పూర్వపు మంత్రులు, శత్రువుల చారుల బారినుండి తొలగించుటకు బహుప్రయత్నములు చేసిరిగాని, యవి నిష్పలము లయ్యెను. శంభాజీ కన్యాకుబ్జబ్రాహ్మణుడైన "కలుషు" డను నొక బ్రాహ్మణుని వశములో నుండెను. వాడు తక్కిన చారులతో గలిసి, శంభాజీ మెడకు దుస్తంత్రములను నురిత్రాళ్ళను గట్టిగ బిగించెను. గొఱ్ఱె కటికవానిని నమ్మినట్లు, శంభాజీ వాడేదిచెప్పిన, నజ్ది చేయుచుండెను. "కలుషు"డు శంభాజీని వశవర్తుని జేసికొని, సవతితల్లియగు \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0073.txt b/SamardaRamadasu/page_0073.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..27a0ee5411effaad39056e606ad092b475d8f8a9 --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0073.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +రామదాసుయొక్క వ్రాతలలోనుండి కొన్ని యాంధ్రీకరించి యీ క్రింద బొందుపఱచుచున్నాను. + +రాజధర్మమును గుఱించి యీ క్రిందివిధముగ రామదాసు వ్రాసెను. + +అంతరాయములకెల్ల నంతకు డగు గణేశ్వరుని, విజ్ఞానాధిదేవతయైన సరస్వతిని మా యిలవేల్పైన శ్రీరాముని స్తవము జేసి రాజధర్మమునుగుఱించి యీ క్రిందివిధముగ జెప్పుచున్నాను. వినువారి కెవరికైన నిష్టములేనిపక్షమున దానిని త్రోసివేయుడు. వివేకమునుబట్టి సౌఖ్యము గలుగును. కార్యసిద్ధులు పున:పున: ప్రయత్న ఫలములు. ఏమనుష్యునిగాని కొలువులో బెట్టకమునుపు వానినిగుఱించి బరీక్షించి వాని గుణములు గ్రహింపవలెను. పనికిమాలినవాండ్రను దూరముగ నుంచవలెను. ప్రతి కార్యముయొక్క సర్వభావమును, పర్యాప్తిని గ్రహించి చేసినపక్షమున నది తప్పిపోక చేసినవానికి శ్రమ లేకుండ జేయును. కార్యమారంభించిన వానియొక్క గుణమును బట్టియు శక్తినిబట్టియు గార్యసిద్ధి కలుగుచుండును. కొందఱు మందవర్తనులు తలబిరుసువాండ్రు కొలువులో నుందురు. కాని వారితప్పులను మహోదారమనసుతోను బ్రసన్నచిత్తముతోను క్షమించవలెను. రాజద్రోహులను వెంటనే యడచి వేయవలెను. తగినవిచారణ లేక నిరపరాధిని వట్టి యనుమానముమీద నడచివేయగూడదు సేవకులను సదా సంతుష్టులుగాను, సంతోషవంతులుగాను జేయుటచేత మన యదృష్టము వృద్ధిబొందును. కాని కొన్నిసమయములయందు సేవకులలో గొందఱు కఠినపద్ధతుల కర్హులై యుందురు. మనుష్యులనే సమయముల \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0074.txt b/SamardaRamadasu/page_0074.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..da03836d404c4f01330f69bdfba81bcaecd87a9d --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0074.txt @@ -0,0 +1 @@ +నెట్లు ఉపయోగించవలెనో మనసులో నుంచుకొనవలెను. మనకు మనుష్యబల మెల్లప్పుడు మిక్కిలి యవసరము. కనుక వారిలోపముల నెప్పుడు క్షమించవలెను. న్యాయమునకు బద్ధులము గావలెను. న్యాయము నుపే---చిన యెడల మనము నాశనము నొందుదుము. వివేకమును ధర్మము-- దాటవద్దు. న్యాయము లేకుండ యే సత్కార్యమును గాదు. తన ధర్మము నెడల ప్రాలుమాలినవాడు భాగ్యవంతుడు గానేరడు. మంచిసమయమున ధైర్యము విడనాడుట వినాశ హేతువు కష్టపరంపరచేత విసుగు చెందవద్దు. ఉత్సాహము గోలుపోవద్దు. కార్యభంగ మయినప్పు డుత్సాహముతో బున:ప్రయత్నము జేసిన నీకు గొఱత యుండదు. నీ ప్రభుత్వపువ-- జాగ్రత్తగ బన్ని గొప్ప రాజనీతిధురంధురులకు గూడ నాశ్చర్యము గల్గునట్లు మెలగుము. కాఠిన్యము ప్రభుత్వము యొక్క ముఖ్యకీలకము. కాఠిన్యము కొంచెము తగ్గినపక్షమున బ్రభుత్వ మంతయు క్షణములో శిధిల మగును. యుద్ధభూమిని రాజు శత్రువుల కెట్టయెదుట నెప్పుడు నిలువగూడదు. అట్లు నిలుచుట రాజనీతికి విరుద్ధము. వందలకొలది మనుష్యులకు రాజు వేషములు వేసి వారే రాజు లని భ్రమపుట్టునట్లు చేయవలెను. అట్టివారిని యెట్టయెదుట నిలుపవలెను. మనుష్యబలము మిక్కిలి బలిష్ఠముగాను దగినంతగాను నుండవలెను. కాని యందఱును నొక్క విధముగా యాదరింప గూడదు. వారి వారి శక్తినిబట్టి వారికి జిన్నతనము --కుండ వేఱువేఱు పనులు వారి కొప్పగింపవలెను. మహావీరు డాతని గౌరవము చేతను మహోత్సాహముచేతను బురికొల్పబడినప్పుడు వాడు తనప్రాణములనైన దెగించును. అట్టి శురులను గలిసి యేక ముఖముగ బనిచేయుటకై నిలువలో నుంచుము. భయంకరమైన బెబ్బులిబొబ్బ గొఱ్ఱె నెట్లు చెల్లాచెదరుగ జయునో చూడుము! తెగ బలిసిన దున్నపోతు లగుటవలన లాభము లేదు. మీరు పెద్దపులులు గండు. రాజులు రాజధర్మము గమనింపవలెను. క్షత్రియులు తమధర్మమయిన యుద్ధమును జేయవలెను. బ్రాహ్మణులు తమమతధర్మములను నిర్వర్తింపవలెను. రాజు సంగ్రామశాస్త్రమును నశ్వశాస్త్రమునుగూడ బఠింపవలెను. శత్రువులను జయించుట క-- సాధనము గనుక, మిక్కిలి యవసరము. నా ప్రభువైన శ్రీరామునిచేత బ్రేరేపింప బడి నా నేర్చినకొలదిని రాజధర్మమును గూర్చి పలికితిని. \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0076.txt b/SamardaRamadasu/page_0076.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b55f4a23fcd5885e39eef7ee732d7745f78dfde8 --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0076.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +నా వాక్యములు మీలో గొందఱ కాగ్రహము దెప్పించవచ్చును; గాని క్షమింపుడు. భగవంతునికి ద్రోహులైనవారు. కుక్కలుగాని మనుష్యులు కారు. ఆట్టివారిని తన్నివేయుడు. ధర్మమతు లైన దేవభక్తులే విజయము గాంతురు. మతసంస్థాపనకొఱకు దేవునిపాదములను మీశిరస్సులమీద ధరించి మీయుత్సాహపూరితము లైన పనులతో దేశ మంతయు బ్రతిధ్యనించునట్లు చేయుడు. చుఱుకుగ నుండుడు. మంచి యాలోచన గలిగియుండుడు. ఏ ప్రయత్నమును జేయ మానకుడు. జగన్మాత యైన "తుల్యభవాని" వరముచేతనే శ్రీరాముడు రావణుని సంహరించె నన్నమాట మనసులో నుంచుకొనుడు. ఓ మిత్రులారా! ఈ తుల్యభవాని శ్రీరామునికి వరములిచ్చి ప్రసిద్ధికెక్కినది. అందుచేతనే రామదాసు డని ప్రసిద్ధిజెందిన నే నామెను గొలుచుచుందును. + +ఈప్రసంగము రామదాసుడు శివాజీకి భగవత్ పతాక నిచ్చినప్పుడు చేయబడెను. + +ఎవరిని నమ్మవద్దు. నీ పన్నాగములు నీవే స్వయముగ నాలోచించుకొని పన్నుకొనవలెను. నీ ప్రయత్నము లన్నిటిలోను నిశ్శంక మైన ధైర్యము వహింపుము. శరీరబాధలు వచ్చినప్పు డధైర్యము బూనకుము. సమస్తచికిత్సలు చేయింపుము. అంతట నీకు దప్పక సుఖము కలుగును. కఠినసమస్యలను నీ వేకాంతముగ గూర్చుండి యాలోచించి సాధింపుము. నీ జ్ఞాపకశక్తిని జక్కగ నిలుపుకొనుము. శత్రువులను మిత్రులను కఠిన శోధనల జేయుము. ఏప్రయత్నమును మానకుము. భోగములపొంత బోకుము. నేర్పుగల యుపాయములు పన్నునట్లు వ్యవహరింపుము. నాయకుడు శౌర్యమునందు వెనుకబడగూడదు. తన కార్యములలో ముఖ్యసూత్రములవిషయమై యశ్రద్ధ చేయగూడదు. అత డెప్పుడు సోమరియై యుండగూడదు. అట్లుండిన బశుప్రాయ డగును. ఎవడు తన ధర్మమువిషయమై ప్రాలుమాలి యుండునో, యాలోచించుట మానునో, \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0077.txt b/SamardaRamadasu/page_0077.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9c568ce9831e320bf4336fff1b51951a7d452569 --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0077.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +వాడు మానవజాతిలో నధము డగును. కార్యమునందు గట్టిపూనిక గలవానికి నేకార్యము నసాధ్యమై యుండదు. మనుష్యు లెంత సమర్థులైనను, నెంత తెలివిగల వారైనను వారిని దూరముగ నుంచి వారిపని యవసర మైనప్పుడే వారిం జేర బిలువవలెను. చూడగనే యే మనుష్యుని యందును విశ్వాస ముంచవద్దు. నీవు నీ విశ్వాసములోనికి దీసికొనక ముందు ప్రతిమనుష్యుని కఠినపరీక్ష చేయవలెను, మీద దైవ మున్నాడు, అతనిదయవలన మంత్రశక్తి బలవత్తర మగును. పూర్వము గొప్పవారైన వారందఱు నిరంతరము పాటుపడుటవల్లనే ఘనులైరి. నీ మనస్సును వశపఱచుకొనుము. ఇతరుల మనస్సులను బరిశోధింపుము. వారు తొండవలె రంగులు మార్చుకొనకుండ జూడుము. రాజకార్యవిషయములలో నితరులు గమనించునట్లు గమనింపుము. వారు పోయిన పోకడలు పొమ్ము, సంజ్ఞలవలన జేయదగిన పనిని నోటితో బలికి చెప్పకుము. మాటలాడదగిన విషయము లిఖితపూర్వకముగ జేయకుము. ఆలోచించి చేయదగిన విషయములను తొందరపడి నోటితో జెప్పకుము. + +శంభాజీ మహారాష్ట్రప్రభు వైన శివాజీ కుమారుడు, పితురనంతరము నితడే సింహాసన మెక్కెను. కాని యితడు శివాజీవంటివాడు గాడు. దుర్వ్యసనాసక్తుడై తాను పాడై రాజ్యమును బాడుచేసెను. + +నీ వెప్పుడును శ్రద్ధగ నుండుము. విషాదమునకు నీ హృదయమున స్థాన మీయకుము. ముఖ్యవిషయములను నీ వేకాంతముగ గూర్చుండి శోధించుచుండుము. భయంకరమైన క్రూరమైన నీ ప్రస్తుతస్వభావమును విడిచిపెట్టుము. శాంతము వహింపుము. విదేశీయుల కుట్రలనుండి నీ దేశమును దప్పించుటకు నీ హృదయమును సిద్ధముగ నుంచుము. పూర్వపు మంత్రుల నందఱను క్షమించి వారల మరల రప్పించుము. వారల హృదయములను సంతుష్టిపఱచి వారిపూర్వపు టుద్యోగముల వారి కిమ్ము. \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0078.txt b/SamardaRamadasu/page_0078.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..152a0fefb71ceef022bea40235e25066cbe383ce --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0078.txt @@ -0,0 +1 @@ +ప్రవాహమున కడ్డగట్టు గట్టినయెడల నీరు ప్రవహింపదు. జనసామాన్యముల మనస్సులు నిర్భంధము లేకుండ స్వేచ్ఛ గనున్నప్పుడే ఘనకార్యములు సాధింపబడును. జనసంఘములు, పలుతావులయందు నిరోధింపబడినప్పు డపాయము సన్నితమై యుండును. నీ పెద్దలు సంపాదించిన ప్రశాంతి చెడగొట్టి వివాదములు కలహములు పెంచుట వినాశ కారణ మగును. నీ శత్రువు లా సందు గనిపెట్టి నిన్ను చెఱుపజూతురు; కావున దానిని దప్పించుకొనుము. రెండు కుక్క లొకయెముకకొఱకు బోరాడినయెడల మూడవకుక్క దాని నెత్తుకొనిపోవు నను లోకోక్తి నీవు వినలేదా ఇది? చక్కగ విచారించి, నడుముగట్టి చేయవలసిన మహాకార్యములను జేయుము. ధైర్యహీనత నాశనమునకు దారితీయును. సకలజనుల మన:క్షేత్రములందు శాంతిబీజములను జల్లుము. జను లందఱిని జేరదీసి, వా రేక కార్యముఖులై యుండునట్లు చేసి వారిచేత శత్రువులను బాఱదోలింపుము. ఇందువలన నీ కీర్తి ప్రపంచమం దన్ని దిక్కులయందు వ్యాపించును. ప్రపంచ మంతయు నీ కత్తికి జడిసి, నీ పేరు చెప్పిన భయమున గడగడ వడంకి లోబడును. నీ విట్లు చేయని పక్షమున రాజ్య మెప్పుడో యొకప్పుడు కూలిపోవును. దేశకాలపరిస్థితులను గమనించి, క్రోధమునకు తావొసంగకుము. క్రోధ మణచుకోలేనిపక్షమున శాంతికవచనమునైన దొడుగుకొని, నీలో కోప మున్నట్లు ప్రజలకు దెలియనీయకుము. ప్రజలు తమ హృదయములలో నిన్ను గుఱించి భయపడగూడదు. లెక్కలేని సైన్యమును బోగుచేసి వారిచేత మ్లేచ్ఛులను బాఱదోలింపుము. ప్రస్తుత మున్న దానిని రక్షించి నూతనరాజ్య మార్జించి దానికిం గలిపి మహారాష్ట్రప్రభ దేదీప్యమానమై శాశ్వతముగ వెలుగునట్లు చేయుము. అనంతమైన యుత్సాహశక్తిని గలిగియుండును. నీ శౌర్యముకొలది నీ ఖడ్గమును బ్రయోగింపుము. నీ వొక మహారాజువై మహోన్నతదశను బొందుదువు. నీవు శివాజీమాట జ్ఞాపక ముంచుకొని యీ ప్రపంచమునను బరలోకమునను నీ కీర్తి శాశ్వతముగ నుండునట్లు ప్రయత్నింపుము. నీ ప్రాణములను తృణప్రాయముగ నెంచుము. శివాజీ యొక్క యెడతెగని యుత్సాహమును, నసమాన ఘనతను జ్ఞాపక ముంచుకొనుము. అవియే యతనిని మృతజీవుని జేసినవి. \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0079.txt b/SamardaRamadasu/page_0079.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..39d95ae2ec7083a5eb702b906fe04a6dcfe59857 --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0079.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +అతని కార్యము లెట్లుండినవి? అతని వాజ్మాధుర్య మెట్లుండెడిది? అన్యుల మనసులను వశపఱచుకొనుటలో నత డెంత యనుభవశాలి? భోగముల నొకమూలకు ద్రోసి యీ యోగసిద్ధికై పాటుపడుము. రాజ్యాంగవిషయమైన గొడవ యెప్పుడు నిట్లే యుండును, సుప్రసిద్ధుడైన నీతండ్రి చేసిన దానికంటె నెక్కువ చేయుటకు బ్రయత్నింపుము. నీకు నే నింతకంటె నేమి వ్రాయగలను? + +_______ \ No newline at end of file diff --git a/SamardaRamadasu/page_0080.txt b/SamardaRamadasu/page_0080.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..dc99ac72be06dfab8767230f73352abdb9622e32 --- /dev/null +++ b/SamardaRamadasu/page_0080.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +T. T. D. Religious Publications Series No. 423. + +Price R. 10/- + +Printed and Published by Sri N. Ramesh Kumar, I.A.S., Executive Officer, T. T. Devasthanams and Printed at T.T.D. Press, Tirupati - C. 2,000 \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\252\340\261\215\340\260\260\340\260\252\340\260\202\340\260\232_\340\260\232\340\260\260\340\260\277\340\260\244\340\261\215\340\260\260_-_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\255\340\260\276\340\260\227\340\260\256\340\261\201/page_0007.txt" "b/\340\260\252\340\261\215\340\260\260\340\260\252\340\260\202\340\260\232_\340\260\232\340\260\260\340\260\277\340\260\244\340\261\215\340\260\260_-_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\255\340\260\276\340\260\227\340\260\256\340\261\201/page_0007.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5ea0193bfc872716caaec02f9a5ec37f9c2b3153 --- /dev/null +++ "b/\340\260\252\340\261\215\340\260\260\340\260\252\340\260\202\340\260\232_\340\260\232\340\260\260\340\260\277\340\260\244\340\261\215\340\260\260_-_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\255\340\260\276\340\260\227\340\260\256\340\261\201/page_0007.txt" @@ -0,0 +1,5 @@ +రచయిత

+ +జననం 1889. కాశ్మీర బ్రాహ్మణులు. తండ్రి మోతీలాల్ నెహ్రూ. ......... న్యాయవాది. తల్లి స్వరూపరాణి. జన్మస్థానం ప్రయాగ. అలహాబాద్ ఇంటివద్ద కొంతకాలం ప్రైవేటు చదువుకొని హారోరో, కేంబ్రిడ్జి విశ్వవిద్యాలయంలోని ట్రినిటీ కళాశాలలో విద్య నభ్యసించారు. అలహాబాద్ హైకోర్టులో న్యాయవాదిగా జీవితాన్ని ప్రారంభించారు. 1918 ఇండియన్ హోమ్‌రూల్ లీగుకు కార్యదర్శి అయినారు. 1918 నుంచి అఖిలభారత కాంగ్రెస్ సభలో సభ్యుడుగా నున్నారు. 1921 లో మొదటిసారి కారాగృహవాసా న్ననుభవించారు. ఇప్పటికి ఎనిమిదిమారులు శ్రీకృష్ణజన్మస్థానాన్ని చూచివచ్చారు. 1929 లో కాంగ్రెస్ కార్యదర్శి అయినారు. 1930 లోను 1936, 37, 46 లలోనూ కాంగ్రెస్ అధ్యక్షులయినారు. వివాహితులు. భార్య కమలా నెహ్రూ చనిపోయింది. కొడుకులు లేరు. ఒక్కతే కుమార్తె-ఇందిరా గాంధీ. చెల్లెండ్రిద్దరు-విజయలక్ష్మీ పండిట్, శ్రీకృష్ణ హరిసింగ్ + +ఈయన గొప్ప ప్రజాస్వామ్యవాది. ఆంగ్లంలో అనేక గ్రంథాలను రచించినారు. వీరి రచనలో 'సోవియట్ రష్యా \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\252\340\261\215\340\260\260\340\260\252\340\260\202\340\260\232_\340\260\232\340\260\260\340\260\277\340\260\244\340\261\215\340\260\260_-_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\255\340\260\276\340\260\227\340\260\256\340\261\201/page_0035.txt" "b/\340\260\252\340\261\215\340\260\260\340\260\252\340\260\202\340\260\232_\340\260\232\340\260\260\340\260\277\340\260\244\340\261\215\340\260\260_-_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\255\340\260\276\340\260\227\340\260\256\340\261\201/page_0035.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ab93e21c7b1d48ab1f4fcd8f4afaa53bd5df8931 --- /dev/null +++ "b/\340\260\252\340\261\215\340\260\260\340\260\252\340\260\202\340\260\232_\340\260\232\340\260\260\340\260\277\340\260\244\340\261\215\340\260\260_-_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\255\340\260\276\340\260\227\340\260\256\340\261\201/page_0035.txt" @@ -0,0 +1,3 @@ +గ్రామ పరిసరముల నున్నవి. బహుశా 5000 సంవత్సరములకు పూర్వమందున్న కాలమునకు సంబంధించిన ఈ శిధిలములను త్రవ్వితీసిరి, ఈజిప్టులోని రక్షిత మానవకళేబరములవంటి కళేబరములుకూడ కనుగొనబడినవి. ఇదంతయు ఆర్యులు వచ్చుటకు పూర్వము - వేలకొద్ది సంవత్సరముల క్రితమసుమా! అప్పుడు యూరోపు ఒక అరణ్యమై యుండును. + +నేడు యూరోపు బలముగాను, శక్తివంతముగాను ఉన్నది. అందలి ప్రజలు ప్రపంచమునందంతలోను నాగరీకులమనియు, విజ్ఞానవంతుల మనియు ననుకొనుచున్నారు. ఆసియాయన్నను, ఆసియాలోని ప్రజలన్నను వారికి ఈసడింపు. ఆసియా ఖండమందలి దేశములకు వచ్చి చేత చిక్కిన దెల్ల వారాదేశములనుండి గ్రహించుచున్నారు, కాల మెట్లు మారినది: యూరోపును, ఆసియాను పరిశీలించి చూతము. అట్లాసును తెరిచిచూడుము. పెద్దదగు ఆసియాఖండమున కంటుకొని చిన్నదగు యూరోపు ఎట్లున్నదో చూడుము. ఆసియా కొద్దిగా విస్తరించుటవల్ల యూరోపు తయారై నట్లున్నది. నీవు చరిత్ర చదివినప్పుడు నీకు విశదమగు విషయ మేమనగా...దీర్ఘ మగు కొన్ని కాలములపాటు ఆసియా ప్రబలముగా నుండెను. ఆసియాప్రజలు తడవులు తడవులుగా వెళ్ళి యూరోపును జయించిరి. యూరోపునువారు ధ్వంసముచేసిరి. యూరోపునకు వారు నాగరీకము నిచ్చిరి. ఆర్యులు, సిథియనులు, హూణులు, అరబ్బులు, మంగోలులు, తురుష్కులు -- వీరందరును ఆసియా ఏమూలనుండియో వచ్చి ఆసియాయూరోపులను క్రమ్ముకొనిరి. జట్టిమిడుతలవలె అధిక సంఖ్యాకులగు వీరిని ఆసియా ఉత్పత్తిచేసినది. నిజమునకు యూరోపు చిరకాలము ఆసియావలసభూమిగా నుండెను. నేటి యూరోపులో నున్న ప్రజలు పెక్కురుఆసియానుండి దండెత్తి పోయినవారి సంతానమే. కాళ్లు చేతులు చాపుకొని పడియున్న గొప్ప ఎడ్డెరాక్షసుని మాదిరి దేశపటమున కడ్డముగా ఆసియా వ్యాపించియున్నది. యూరోపు చిన్నది. ఇట్లనిన \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\252\340\261\215\340\260\260\340\260\252\340\260\202\340\260\232_\340\260\232\340\260\260\340\260\277\340\260\244\340\261\215\340\260\260_-_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\255\340\260\276\340\260\227\340\260\256\340\261\201/page_0047.txt" "b/\340\260\252\340\261\215\340\260\260\340\260\252\340\260\202\340\260\232_\340\260\232\340\260\260\340\260\277\340\260\244\340\261\215\340\260\260_-_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\255\340\260\276\340\260\227\340\260\256\340\261\201/page_0047.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..92ecca8ca6c9d6dfe41ef3d83d56eecf61213d56 --- /dev/null +++ "b/\340\260\252\340\261\215\340\260\260\340\260\252\340\260\202\340\260\232_\340\260\232\340\260\260\340\260\277\340\260\244\340\261\215\340\260\260_-_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\255\340\260\276\340\260\227\340\260\256\340\261\201/page_0047.txt" @@ -0,0 +1,8 @@ +ఈ దినమున విరమించుటకు ముందు పాలస్తీనా నొక్కమారు సంగ్రహముగా చూతము. పాలస్తీనా యూరోపులో లేదు. చారిత్రక ప్రాముఖ్యము దానికి ఎక్కువలేదు. కాని బైబిలులోని ప్రాతనిబంధనలో ఉండుటచే పలువురకు దాని ప్రాచీనచరిత్రపై ఇష్టము. ఈ చిన్న ప్రదేశములో నివసించిన యూదులలోని కొన్ని జాతులను గురించియు, వారి కిరుప్రక్కల పొరుగుననుండు ప్రబలులవల్ల వారు పొందిన కష్టములను గురించియు ఆందు వర్ణింపబడెను. ఆ పొరుగువారు - బాబిలోనియా, అస్సీరియా, ఈజిప్టు, యూదులయొక్కయు, క్రైస్తవులయొక్కయు మతములలో ఈ కథ ప్రవేసింపకున్నచో దాని సంగతి ఎవరికిని తెలిసెడిది కాదు. + +ఇస్రాయేలు పాలస్తీనాలో ఒక భాగము, క్నోస్సోస్ నాశనమైన కాలమున ఇస్రాయేలుకు రాజు సాల్ అనువాడు. తరువాత డేవిడ్. ఆ తరువాత సోలమెన్ రాజులైరి. సోలమన్ విజ్ఞాని యని పేరొందెను . ఈ మూడు పేళ్ళను ఉదహరించుటకు కారణము నీపు వానిని గురించి విని యుండవచ్చును. లేదా చదివి యుండవచ్చును అని. + +7

+గ్రీకుల నగర రాజ్యములు

+ +వెనుకటిజాబులో గ్రీకులను (హేల్లనీలు) గురించి కొంత చెప్పితిని. వారి నింకొకమారు చూచి వారెట్టివారో తెలిసికొందము. మన మెప్పుడునుచూడనివారిని గురించిగాని, వస్తువులను గురించిగాని సరియైన, యధార్ధమైన అభిప్రాయము మనకు కలుగుట మిక్కిలి కష్టము. మనము ప్రస్తుత పరిస్థితుల కలవాటు పడియున్నాము. మన బ్రతుకు వేరు. ఇట్టి మనము పూర్తిగా భిన్నముగా నున్న ప్రపంచము నూహించుకొనుట కష్టము. ప్రాచీనప్రపంచము. ఇండియాకాని, చీనాగాని, గ్రీసుకాని. నేటి ప్రపంచమునకు పూర్తిగా భిన్నముగా నుండును. మనము చేయగలిగిన \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\252\340\261\215\340\260\260\340\260\252\340\260\202\340\260\232_\340\260\232\340\260\260\340\260\277\340\260\244\340\261\215\340\260\260_-_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\255\340\260\276\340\260\227\340\260\256\340\261\201/page_0075.txt" "b/\340\260\252\340\261\215\340\260\260\340\260\252\340\260\202\340\260\232_\340\260\232\340\260\260\340\260\277\340\260\244\340\261\215\340\260\260_-_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\255\340\260\276\340\260\227\340\260\256\340\261\201/page_0075.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a57d28505af22c3e5a9148abc04d22a40ce0b1e8 --- /dev/null +++ "b/\340\260\252\340\261\215\340\260\260\340\260\252\340\260\202\340\260\232_\340\260\232\340\260\260\340\260\277\340\260\244\340\261\215\340\260\260_-_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\255\340\260\276\340\260\227\340\260\256\340\261\201/page_0075.txt" @@ -0,0 +1,5 @@ +పెరిగినదో, అందొక్క తుదిసామ్రాజ్యము, డరయస్‌క్రింద ఇండియాలోని సింధునదివరకు ఎట్లు వ్యాపించినదో సంక్షేపముగా తెలిసికొంటిమి. పాలస్తీనాలో హీబ్రూలు అల్పసంఖ్యాకు లైనప్పటికిని, ప్రపంచమునం దొకమూల నివసించుచున్న వారైనప్పటికిని, ఎట్లు ప్రపంచదృష్టి నాకర్షించిరో కొద్దిగా చూచితిమి. అంతకన్న గొప్పరాజుల పేళ్లు నామమాత్రా వశిష్టములైనప్పటికిని, బై బిలులో వారి పేళ్ళుండబట్టి వారి రాజులైన డేవిడ్, సామన్‌ల పేళ్ళు నేటివరకు ఎట్లు నిలిచియున్నవో చూచితిమి. గ్రీసులో, ఆర్యుల క్రొత్తనాగరీకత, క్నోస్సోస్‌యొక్క ప్రాచీననాగరికతా శిధిలముపై ఎట్లు లేచి వృద్ధిచెందినదో గమనించితిమి. నగరరాష్ట్రములు వెలసినవి. గ్రీకుల వలసలు మధ్యధరాతీరప్రాంతముల లేచినవి. ఉచ్చస్థితి ననుభవింపనున్న రోమును, దాని ప్రబలప్రతిస్పర్థి కార్తేజియును అప్పుడప్పుడే చరిత్రాకాశమున ఉదయించుచున్నవి. + +పై విషయములన్నియు దీజ్మాత్రముగా చూచితిమి. ఎత్తుకొనని దేశములను గురించి కూడ కొన్ని విషయములు నీకు నేను చెప్పియుండ వలసినదే - ఉత్తర యూరోపులోని దేశములు, ఆసియా కాగ్నేయముగా నున్నదేశములు. ఆ తొలిరోజులలోనే దక్షిణఇండియానుండి హిందూ నావికులు బంగాళాఖాతమును దాటి మలయా ద్వీపకల్పమునకును, దానికి దక్షిణముగానుండు ద్వీపములకును పోయియుండిరి. కాని ఎచ్చటనో ఒకచోట హద్దు పెట్టుకొనవలెను ; లేకున్న ముందుకుసాగి పోజాలము. + +మనము ముచ్చటించుకొన్న దేశములు పురాతన ప్రపంచమునకు సంబంధించినవి. ఆ రోజులలో దూరదేశములకు రాకపోక లెక్కువగా లేవని నీవు జ్ఞాపకముంచుకోవలెను. సాహసికులగు నావికులు సముద్రములపై ప్రయాణములు సాగించిరి. కొందరు వర్తకమునకు, ఇంకను ఇతరకార్యములకు భూమిమీద దూరప్రయాణములు చేసిరి. కాని ప్రమాదము లధికముగా నుండుటచే ఇట్టి ప్రయాణములు అరుదుగా జరుగు చుండెను. భూగోళ శాస్త్రజ్ఞాన మాకాలమున మిక్కిలి కొంచెము. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\252\340\261\215\340\260\260\340\260\252\340\260\202\340\260\232_\340\260\232\340\260\260\340\260\277\340\260\244\340\261\215\340\260\260_-_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\255\340\260\276\340\260\227\340\260\256\340\261\201/page_0091.txt" "b/\340\260\252\340\261\215\340\260\260\340\260\252\340\260\202\340\260\232_\340\260\232\340\260\260\340\260\277\340\260\244\340\261\215\340\260\260_-_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\255\340\260\276\340\260\227\340\260\256\340\261\201/page_0091.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..335b84273dbac14ddfb5c2c12c7dcf0f8caba53c --- /dev/null +++ "b/\340\260\252\340\261\215\340\260\260\340\260\252\340\260\202\340\260\232_\340\260\232\340\260\260\340\260\277\340\260\244\340\261\215\340\260\260_-_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\255\340\260\276\340\260\227\340\260\256\340\261\201/page_0091.txt" @@ -0,0 +1,7 @@ +చెట్టు అనము. ఇంకొకడు ఆకుమాత్రము చూచును. వేరొకడు ప్రకాండమునుమాత్రము చూచును. వీరందరును వృక్షభాగములను మాత్రమే చూచినారు. ఇందు ప్రతియొక్కడును చెట్టు పువ్వే అనిగాని, ఆకే అనిగాని, ప్రకాండమే అనిగాని చెప్పుచు పోరాడుట తెలివితక్కువ కాదా ? + +పరలోకమన్న నాకు మోజులేదు. ఇహలోకమున నేను చేయవలసిన కర్తవ్యము నా మనస్సును పూర్తిగా ఆక్రమించినది. నాకర్తవ్యము నెట్లు నెరపవలెనో నాకు తెలిసిన నేను సంతృప్తినందుదును. ఇక్కడ నేను చేయవలసిన పని స్పష్టముగా తెలిసిస వేరొక ప్రపంచము జోలి నాకు లేదు. + +వయస్సు వచ్చినకొద్ది నీవు అన్నిరకములు మనుష్యులనుచూతువు. దైవభక్తులు, మతము నంగీకరించనివారు, ఏ పక్షమునకును చెందనివారు, ధనమును, అధికారమును వహించు పెద్దదేవాలయములు, మత సంస్థలు కలవు. ఒక్కొక్కప్పుడు సత్కార్యములకు, ఒక్కొక్కప్పుడు చెడ్డకుకూడ అధికారధనములను వారు వినియోగించుచున్నారు. దైవభక్తి గల ఉదారులగు సత్పురుషులను నీపు చూతువు. మతము పేర ఇతరులను మోసగించి దోచుకొను దుర్మార్గులను కూడ నీపు చూతువు. ఈ విషయములను నీపు బాగుగా పర్యాలోచించి వీటి మంచిచెడ్డలు నీవు స్వతంత్రముగా నిర్ణయించుకోవలెను. పెక్కు విషయములు ఇతరులనుండి మనము నేర్చుకొనవచ్చునుకాని నేర్చుకొనదగ్గ ప్రతివిషయమును మనము అనుభపములోనికి తెచ్చుకోవలెను. కొన్ని విషయములు ప్రతిపురుషుడును, స్త్రీయు తనకుతానే నిర్ణయము చేసికోవలసి యుండును. + +నిర్ణయము చేసికొనునప్పుడు తొందరపడకూడదు. విద్యాశిక్షణలున్నగాని ఉదాత్తమగు ముఖ్య విషయములనుగూర్చి నిర్ణయమునకు వచ్చుట కష్టము. ఎవరిమట్టుకు వారు స్వతంత్రముగా ఆలోచించుకొని నిర్ణయమునకు వచ్చుట మంచిది. కాని అట్లు నిర్ణయించుకొనుటకు వారికి సామర్థ్యముండవలెను. అప్పుడు పుట్టినశిశువు ఏవిషయమును నిర్ణయించు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\252\340\261\215\340\260\260\340\260\252\340\260\202\340\260\232_\340\260\232\340\260\260\340\260\277\340\260\244\340\261\215\340\260\260_-_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\255\340\260\276\340\260\227\340\260\256\340\261\201/page_0098.txt" "b/\340\260\252\340\261\215\340\260\260\340\260\252\340\260\202\340\260\232_\340\260\232\340\260\260\340\260\277\340\260\244\340\261\215\340\260\260_-_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\255\340\260\276\340\260\227\340\260\256\340\261\201/page_0098.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9e4c23371cdc8267e1dca85ed641d0bb953ae5e7 --- /dev/null +++ "b/\340\260\252\340\261\215\340\260\260\340\260\252\340\260\202\340\260\232_\340\260\232\340\260\260\340\260\277\340\260\244\340\261\215\340\260\260_-_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\255\340\260\276\340\260\227\340\260\256\340\261\201/page_0098.txt" @@ -0,0 +1,8 @@ +సైన్యపు దాడికి గ్రీకులు వెనుకకు మరలిరి. థర్మాపిలె అను కనుమవద్ద పర్షియను సైన్యము నాపవలెనని నిర్ధారణ చేసికొనిరి. ఇది సన్నని మార్గము. ఒకతట్టు పర్వతమున్నది. రెండవతట్టు సముద్రమున్నది. ఈ ప్రదేశమున కొద్దిమంది సైనికులు పెద్ద సైన్యము నాపగలుగుదురు. 300 స్పార్టనులతో లియెనిదాస్ ఈ కనుమను మరణపర్యంతము రక్షించుటకు నియమింపబడెను. మారథాన్ యుద్ధము జరిగిన పదిసంవత్సరముల పిమ్మట ఆ ప్రఖ్యాతదినమున ఆ అసహాయశూరులు తమ మాతృదేశమున కమూల్యసేవ యొనరించిరి. గ్రీకు సైన్యము మరలిపోవుచుండగా పర్షియనుల మహాసైన్యము నీ వీరులు అరికట్టిరి. ఆ ఇరుకు కనుమలో, వీరుని వెంబడి వీరుడు, నేలకొరిగెను. వీరునివెంబడి వీరుడు వారిస్థలముల నాక్రమించెను. పర్షియనుల సైన్యము ముందుకు కాలుపెట్ట లేకపోయేను. పర్షియనులు సాగిపోవుటకుముందు లియెనిదాసును, అతని సహచరులు 300 మందియు థర్మాపిలెలో వీరస్వర్గము నందిరి.. క్రీ. పూ. 480 సంవత్సరమున నీ యుద్ధము జరిగెను. 24 10 సంవత్సరములకు పూర్వము జరిగినప్పటికిని ఆవీరుల అప్రతిమాన శౌక్యమును నేడు తలచుకొన్నప్పటికిని శరీరము పులకలెత్తును. నేడు సైతము ధర్మాపిలెను దర్శించు బాటసారి, కన్నీరునిండిన నేత్రములతో, శిలాఫలకముపై చెక్కిన సందేశము - లియెనిదాసు యొక్కయు, అతని సహచరుల యొక్కయు సందేశము - చదువగలడు. + +“పొమ్ము, స్పార్టాతోడ చెప్పుము + తెరుపరీ : మా విన్నపంబును, + ఆమెయానతి తలనువాల్చి + బరిగితిమి ఈ కనుమలోనని." + +మృత్యువును జయించు ధైర్యము అద్భుతావహముగదా ! లియెనిదాసును, థర్మాపిలెయును చిరంజీవులు. దూరదేశమగు ఇండియాలోనున్న మనము సైతము వారిని తలచుకొని పులకరించుచున్నాము. ఇక మన \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\252\340\261\215\340\260\260\340\260\252\340\260\202\340\260\232_\340\260\232\340\260\260\340\260\277\340\260\244\340\261\215\340\260\260_-_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\255\340\260\276\340\260\227\340\260\256\340\261\201/page_0116.txt" "b/\340\260\252\340\261\215\340\260\260\340\260\252\340\260\202\340\260\232_\340\260\232\340\260\260\340\260\277\340\260\244\340\261\215\340\260\260_-_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\255\340\260\276\340\260\227\340\260\256\340\261\201/page_0116.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1d2c5bb4ac5860aa3039328950b0a03972f192e7 --- /dev/null +++ "b/\340\260\252\340\261\215\340\260\260\340\260\252\340\260\202\340\260\232_\340\260\232\340\260\260\340\260\277\340\260\244\340\261\215\340\260\260_-_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\255\340\260\276\340\260\227\340\260\256\340\261\201/page_0116.txt" @@ -0,0 +1,7 @@ +తేబడినవారో, దేశములోనివారో ఒక విదమగు బానిస లుండియుందురు. ఆర్యుల విషయములో మాత్రము వారెన్నడును బానిసలు కాకుండ జాగ్రత్త తీసికొనుచుండిరి. + +మౌర్యసామ్రాజ్య రాజధాని పాటలీపుత్రము. అది దివ్యమైన నగరము. గంగానది పొడవునను అది వ్యాపించియుండెను. గంగానదికిని, నగరమునకును మధ్య 9 మైళ్ల భూమి నగరము పొడవునను ఉండెను. దానికి సింహద్వారములు అరువది నాలుగు. చిన్నద్వారములు వందలకొద్ది ఉండెను. ఇండ్లు ముఖ్యముగా కలపతో నిర్మించుచుండిరి. అగ్నిభయ ముండునుగాన, ప్రమాదము సంభవించకుండ ముందు జాగ్రత్తలు ఎంతో శ్రద్ధతో తీసికొనిరి. ప్రధాన వీధులందు వేలకొద్ది పాత్రలనిండ నీరుపోసి యుంచెడివారు. అగ్నిప్రమాదము సంభవించినప్పుడు ఆర్పుటకై ప్రతి గృహయజమానియు నీళ్ళునింపిన పాత్రలను నిచ్చెనలను, కొక్కీలు మొదలైన అవసరమగు వస్తువులను సిద్ధముగా పెట్టుకొని యుండవలెను. + +నగరముల నుద్దేశించి కౌటిల్యుడు వ్రాసిపెట్టిన నిబంధన యొకటి విన సొంపుగా నుండును. వీధులలో ఎవ్వరైనను మురికివేసిన వారికి జుల్మానా వేయుచుండిరి. వీధులలో నీరు నిలుచునట్లుగాగాని చాడి ప్రోగుపడునట్లుగాని చేయువారికి జరిమానా విధించుచుండిరి. ఈ నిబంధనలు ఆచరణలో పెట్టియుండినట్లయిన పాటలీపుత్రమును, మిగిలిన నగరములును చక్కగా, పరిశుభ్రముగా, ఆరోగ్యవంతముగా ఉండెడి వనియే చెప్పవలెను. మన పురపాలకసంఘము లిట్టి నిబంధనలు అమలు జరిపిన ఎంత బాగుండునో! + +పాటలీపుత్రమునకు సొంత వ్యవహారములు దిద్దుకొనుటకై ఒక పురపాలక సంఘముండెను. ఇందలి సభ్యులను ప్రజ లెన్నుకొనుచుండిరి. సభ్యుల సంఖ్య ముప్పది. అందారు ప్రత్యేకసభలు (కమిటీలి) ఉండెను. ఒక్కొక్కదాని కయిదుగురు చొప్పున ఈ సభ్యు లందుండిరి. నగరమందలి పరిశ్రమలు, చేతిపనులు, బాటసారులకు తీర్థయాత్రీకులకు సదుపాయములు కల్పించుట, పన్నులు విధించుటకై జననమరణములకు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/meta.json" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/meta.json" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e8cf2e04e5cfd91f4651856613e61e16541b69e7 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/meta.json" @@ -0,0 +1,677 @@ +{ + "status": "done", + "saved": 223, + "total_pages": 258, + "filename": "శ్రీ ఆంధ్రకవితరంగిణి - మూడవ సంపుటము.pdf", + "pages": { + "4": { + "quality": 4 + }, + "5": { + "quality": 3 + }, + "6": { + "quality": 4 + }, + "7": { + "quality": 4 + }, + "8": { + "quality": 4 + }, + "9": { + "quality": 4 + }, + "10": { + "quality": 4 + }, + "11": { + "quality": 4 + }, + "12": { + "quality": 1 + }, + "13": { + "quality": 1 + }, + "14": { + "quality": 1 + }, + "15": { + "quality": 1 + }, + "16": { + "quality": 1 + }, + "17": { + "quality": 1 + }, + "18": { + "quality": 1 + }, + "19": { + "quality": 1 + }, + "20": { + "quality": 1 + }, + "21": { + "quality": 1 + }, + "22": { + "quality": 1 + }, + "23": { + "quality": 1 + }, + "24": { + "quality": 1 + }, + "25": { + "quality": 1 + }, + "26": { + "quality": 1 + }, + "27": { + "quality": 1 + }, + "28": { + "quality": 1 + }, + "29": { + "quality": 1 + }, + "30": { + "quality": 1 + }, + "31": { + "quality": 1 + }, + "32": { + "quality": 1 + }, + "33": { + "quality": 1 + }, + "34": { + "quality": 1 + }, + "35": { + "quality": 1 + }, + "36": { + "quality": 1 + }, + "37": { + "quality": 1 + }, + "38": { + "quality": 1 + }, + "39": { + "quality": 1 + }, + "40": { + "quality": 1 + }, + "41": { + "quality": 1 + }, + "42": { + "quality": 1 + }, + "43": { + "quality": 1 + }, + "45": { + "quality": 1 + }, + "46": { + "quality": 1 + }, + "47": { + "quality": 1 + }, + "48": { + "quality": 1 + }, + "49": { + "quality": 1 + }, + "50": { + "quality": 1 + }, + "51": { + "quality": 1 + }, + "52": { + "quality": 1 + }, + "53": { + "quality": 1 + }, + "54": { + "quality": 1 + }, + "56": { + "quality": 1 + }, + "58": { + "quality": 1 + }, + "60": { + "quality": 1 + }, + "61": { + "quality": 1 + }, + "62": { + "quality": 1 + }, + "63": { + "quality": 1 + }, + "66": { + "quality": 1 + }, + "68": { + "quality": 1 + }, + "69": { + "quality": 1 + }, + "70": { + "quality": 1 + }, + "71": { + "quality": 1 + }, + "73": { + "quality": 1 + }, + "74": { + "quality": 1 + }, + "75": { + "quality": 1 + }, + "76": { + "quality": 1 + }, + "78": { + "quality": 1 + }, + "79": { + "quality": 1 + }, + "81": { + "quality": 1 + }, + "82": { + "quality": 1 + }, + "83": { + "quality": 1 + }, + "84": { + "quality": 1 + }, + "85": { + "quality": 1 + }, + "86": { + "quality": 1 + }, + "89": { + "quality": 1 + }, + "91": { + "quality": 1 + }, + "92": { + "quality": 1 + }, + "93": { + "quality": 1 + }, + "94": { + "quality": 1 + }, + "95": { + "quality": 1 + }, + "96": { + "quality": 1 + }, + "97": { + "quality": 1 + }, + "100": { + "quality": 1 + }, + "101": { + "quality": 1 + }, + "102": { + "quality": 1 + }, + "103": { + "quality": 1 + }, + "104": { + "quality": 1 + }, + "107": { + "quality": 1 + }, + "108": { + "quality": 1 + }, + "109": { + "quality": 1 + }, + "110": { + "quality": 1 + }, + "113": { + "quality": 1 + }, + "114": { + "quality": 1 + }, + "115": { + "quality": 1 + }, + "116": { + "quality": 1 + }, + "118": { + "quality": 1 + }, + "119": { + "quality": 1 + }, + "120": { + "quality": 1 + }, + "123": { + "quality": 1 + }, + "124": { + "quality": 1 + }, + "126": { + "quality": 1 + }, + "127": { + "quality": 1 + }, + "130": { + "quality": 1 + }, + "131": { + "quality": 1 + }, + "132": { + "quality": 1 + }, + "134": { + "quality": 1 + }, + "135": { + "quality": 1 + }, + "136": { + "quality": 1 + }, + "137": { + "quality": 1 + }, + "138": { + "quality": 1 + }, + "140": { + "quality": 1 + }, + "141": { + "quality": 1 + }, + "142": { + "quality": 1 + }, + "146": { + "quality": 1 + }, + "147": { + "quality": 1 + }, + "148": { + "quality": 1 + }, + "149": { + "quality": 1 + }, + "150": { + "quality": 1 + }, + "151": { + "quality": 1 + }, + "152": { + "quality": 1 + }, + "153": { + "quality": 1 + }, + "154": { + "quality": 1 + }, + "155": { + "quality": 1 + }, + "156": { + "quality": 1 + }, + "157": { + "quality": 1 + }, + "158": { + "quality": 1 + }, + "159": { + "quality": 1 + }, + "160": { + "quality": 1 + }, + "161": { + "quality": 1 + }, + "162": { + "quality": 1 + }, + "163": { + "quality": 1 + }, + "164": { + "quality": 1 + }, + "166": { + "quality": 1 + }, + "167": { + "quality": 1 + }, + "168": { + "quality": 1 + }, + "169": { + "quality": 1 + }, + "170": { + "quality": 1 + }, + "171": { + "quality": 1 + }, + "172": { + "quality": 1 + }, + "173": { + "quality": 1 + }, + "174": { + "quality": 1 + }, + "175": { + "quality": 1 + }, + "176": { + "quality": 1 + }, + "177": { + "quality": 1 + }, + "178": { + "quality": 1 + }, + "179": { + "quality": 1 + }, + "180": { + "quality": 1 + }, + "181": { + "quality": 1 + }, + "182": { + "quality": 1 + }, + "183": { + "quality": 1 + }, + "184": { + "quality": 1 + }, + "185": { + "quality": 1 + }, + "186": { + "quality": 1 + }, + "187": { + "quality": 1 + }, + "188": { + "quality": 1 + }, + "189": { + "quality": 1 + }, + "190": { + "quality": 1 + }, + "191": { + "quality": 1 + }, + "192": { + "quality": 1 + }, + "193": { + "quality": 1 + }, + "194": { + "quality": 1 + }, + "195": { + "quality": 1 + }, + "196": { + "quality": 1 + }, + "197": { + "quality": 1 + }, + "198": { + "quality": 1 + }, + "199": { + "quality": 1 + }, + "200": { + "quality": 1 + }, + "201": { + "quality": 1 + }, + "202": { + "quality": 1 + }, + "203": { + "quality": 1 + }, + "204": { + "quality": 1 + }, + "205": { + "quality": 1 + }, + "206": { + "quality": 1 + }, + "207": { + "quality": 1 + }, + "208": { + "quality": 1 + }, + "209": { + "quality": 1 + }, + "210": { + "quality": 1 + }, + "211": { + "quality": 1 + }, + "212": { + "quality": 1 + }, + "213": { + "quality": 1 + }, + "214": { + "quality": 1 + }, + "215": { + "quality": 1 + }, + "216": { + "quality": 1 + }, + "217": { + "quality": 1 + }, + "218": { + "quality": 1 + }, + "219": { + "quality": 1 + }, + "220": { + "quality": 1 + }, + "221": { + "quality": 1 + }, + "222": { + "quality": 1 + }, + "223": { + "quality": 1 + }, + "224": { + "quality": 1 + }, + "225": { + "quality": 1 + }, + "226": { + "quality": 1 + }, + "227": { + "quality": 1 + }, + "228": { + "quality": 1 + }, + "229": { + "quality": 1 + }, + "230": { + "quality": 1 + }, + "231": { + "quality": 1 + }, + "232": { + "quality": 1 + }, + "233": { + "quality": 1 + }, + "234": { + "quality": 1 + }, + "235": { + "quality": 1 + }, + "236": { + "quality": 1 + }, + "237": { + "quality": 1 + }, + "238": { + "quality": 1 + }, + "239": { + "quality": 1 + }, + "240": { + "quality": 1 + }, + "241": { + "quality": 1 + }, + "242": { + "quality": 1 + }, + "243": { + "quality": 1 + }, + "244": { + "quality": 1 + }, + "245": { + "quality": 1 + }, + "246": { + "quality": 1 + }, + "247": { + "quality": 1 + }, + "248": { + "quality": 1 + }, + "249": { + "quality": 1 + }, + "250": { + "quality": 1 + }, + "251": { + "quality": 1 + }, + "252": { + "quality": 1 + }, + "253": { + "quality": 1 + }, + "254": { + "quality": 1 + }, + "255": { + "quality": 1 + }, + "256": { + "quality": 1 + }, + "257": { + "quality": 1 + } + } +} \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0004.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0004.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c8ca49931ab5f8ea006be38631382f87024abdff --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0004.txt" @@ -0,0 +1,41 @@ +విషయసూచిక

+ +21. యథావాక్కుల అన్నమయ్య + +22. బద్దెనకవి + +(అ) ఇతఁడు సుమతీశతకమును రచించెనా ! + +(ఆ) సుమతీ శతకకర్త భీమనకాణా ! + +(3) సుమతీ శతకములు గౌంగున్నవా ! + +(ఈ) సుమతీశతకమును వచియించిన భీమన మెను ? + +(க்) సీతిశాస్త్రముక్తానళి + +(க்) ఇక ని కాలము + +23. విశ్వేశ్వర దేశికులు + +(అ) మల్కా-పుర శాసనము + +(ఆ) మల్కా-పుర శాసనకాలము + +(3) ప్రతాపరుద్ర వుప-శీ రాజు జనన కాలవు + +(ఈ) రుద్రాంబ గణపతిదేవుని కి సిష్ఠపుత్రిక గ్చా క్యేష్ట పుత్రిక కాదు + +(#) రుద్రాంబ, ముమ్మడమ్మల వివాహక + +(க்) ముల్కా-పురమునందలి యితర శాసనవులు + +(ఋ) దేశికుని సంతానము to so to + +(ಬು) దేళికులును శివ దేవయ్యయు భిన్న వ్యక్తుబు Q Q of + +24. శివదేవయ్య + +25. మూలఘటిక కేతనకవి + +26. అథర్వణాచార్యుడు а 9 а \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0005.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0005.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4012e5d6dfb36b74a1192f1c7f351f5fb7ce6fea --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0005.txt" @@ -0,0 +1,40 @@ +27. పాలకురికి సోమనాథకవి + +(ఆ ఈతకు రచించిన • గంథములు + +(ఆ) ఇలెడు తననుగూర్చి చెప్పకొనినవిషయములు. ... + +సోమనాథకవి గురువులు +{3} * 7/ + +(ఈ సోమనాథుని గూరి|్చన యద్భుతకథలు •,• + +{ā) ఇతని కచనములయందలి ప క గుణము + +క) కానుభవ సారి ము () ф Ф + +(2) పండి తారాధ్య చ గి, గిమ to + +(=) బసవోదాహణము & & и + +{2} బసవరX డ & Co. o. (ూ అక్ రాంక పద్యములు 驗 動 鬱 + +(-) నమస్కా-5 గద్వ + +బు; ఈ తవి చారి తమున వివాదాంశములు నాలుగు + +జనన్దానము * ہم + +o HI +{9} ఇకని గృహనానును + +(3) ఇతనిక • పెు +(#) ধনুষ্টঃo ৱ":১১ + +38. చక్రపాణి శింగనాథుడు + +29. కవి రాక్షసుఁడు + +30. మారన + +31. నండూరి కేతినమంత్రి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0006.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0006.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c97118067b1888283a939edfc6562e9cb69da89e --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0006.txt" @@ -0,0 +1,31 @@ + +32. మంచన కవి +(అ) (ఆ) (3) =ునాu $ వెుదటి NTంక-గాజ్జ + +(ఈ) . చోడరాజు + +(க்) , రెండవ గొంక రాజు + +(ఊ) , వీరగా జేంద చోడుఁడు + +છે :Cહવે వంశ వృకము + +నండూరి కొవ్శున সি"3ন ১৭ex৯ + +(ಬು) 5 * నూo cడ వNTOR "గాజు + +(బూ) , , పృధ్వీశ్వరుఁడు న + +33. కమలనాభా మాత్యుఁడు + +34. శరభాంకుఁడు + +35. హుళక్కి భాస్కరుడు + +36. మల్లికార్జునభట్టు + +37. కుమార రుద్రదేవుఁడు + +38. కవిభల్లటుఁడు + +39. కృష్ణమాచార్యులు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0007.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0007.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7664c99a204d8b29678c2e9ca64d798e9b351193 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0007.txt" @@ -0,0 +1,20 @@ +SR. C. RAMALINGA REDDY ot. + +M. A (CANTAB), HON D. LITT + +Vice-Chancellor, Andhra University. + +I have read with much pleasure and appreciation Chaganty Seshayya's "Andhra Kavi Tarangini” It is ;: remarkably fine contribution to the History of our literature and our country. He has taken trouble to study the latest archaeological material available and oake his treatment of the different Poets as scientifically accurate as possible. + +... Sri Seshayya seems to be fitted both by his l:nowledge of the subject and his scientific spirit to 1 resent the Andhra world with an authoritative Lives of Andhra poets. + +He does not mix up Puranas with history and legend with truth and that is a rare and refreshing +feature. + +ఆంధ్రప్రభ + +ఆంధ్రులకు సమగ్రమైనకవులచరిత్ర గ్రంధములేని లోటు దీనితో తీరినట్టయింది: తక్కిన సంపుటములను కూడ త్వరలో "వెలువరించ డానికి తెగిన ప్రోత్సాహం యివ్వవలసిన భారం ఆంధ్రులపై నున్నది. + +THE HINDU + +Research into the records of the past brings forth continually new facts on the history of literature and the present book is the first of many volumes which the author proposes to bring out in an attempt to write a new history of Telugu poets. According to earlier historians of Telugu literature, the maximum number of Telugu poets worth the name did not exceed three hundred and fifty. But the author includes many more whose names have hitherto laid hidden in the unfathomed caves of time. The author has unearthed oonsidera interesting material by an intensive study of insbriptions ......” \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0008.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0008.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..69ffc894232eea3f2060fe86cd1b37fe201fe463 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0008.txt" @@ -0,0 +1,23 @@ +శ్రీరామచంద్ర +ఆంధ్రకవితరంగిణి +21. యథావాక్కుల అన్నమయ్య + +ఈతడు “సర్వేశ్వనా" యనుమకుటముతో 142 మత్తేభ శార్దూల వృత్తములు గల సర్వేశ్వర శతకమును రచించెను. ఈతని నామ మి-క్రిందిశతకాంతపద్యమువలనఁ దెలియుఁచున్నది. + + మ. జయశక్తి నవిచంద్ర తారకముగాఁ జల్పెన్ యథావాక్కులా +న్వయసంజాతుఁడు నన్నమార్యుఁ డవనివర్నించి నీ సత్కథా- +క్రియసంబోధన నీదుభక్తిని మహానిత విశ్రాంతిగా +భయవిభ్రాంతులు లేక యీశతకముం బ్రఖ్యాతి సర్వేశ్వరా. +! +ఈ కవి తనగురువు దూదికొండ సోమేశ్వనాధ్యులని యీ క్రింది పద్యములోఁ జెస్పియున్నాఁడు. + + వు. అభిరమ్యంబుగ దూదికొండ మహనీయారాధ్యసోమేశ్వర +ప్రభుకారుణ్యవసంతసంజనిత (మత్పద్య) మద్వాక్యప్రసూనావళి +న్విభవం బొప్పఁగ గూర్చి యెంతయు లసద్విఖ్యాతిసంపత్సుఖ +ప్రభవం బై నభవత్పదద్వయము నారాధింతుసర్వేశ్వరా!131 + +దూది కొండ యనుగ్రామము కర్నూలు మండలమున బ్రత్తి కొండ తాలూకాలోఁ గలదు. ఈగ్రామమును బట్టి యి-గురువు గృహ నామ మేర్పడియుండును. ఈతని నివాసముకూడ నాప్రాంతమే కావ చ్చును. అన్నమయ్య శ్రీశైలయాత్రకుఁ బోయినప్ప డీ సోమేశ్వరా రాధ్యుని గురువుగాఁ గై కొని యం డె నే వెూ! + + శా. శాకాబ్దంబులు వార్ధిషట్క-పురజిత్సంఖ్యం బ్రవర్తింప సు శ్లోకానందకరంబుగా మహిమతో శోభిల్ల సర్వేశ్వర +ప్రాకామ్యస్తవ మొప్పఁ జెప్పె శుభకృత్ర్పవ్యక్ష వర్షంబునన్ +శ్రీకంఠార్పితమై వసుంధర పంుం జెన్నొoద సర్వేశ్వరా! 130 \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0009.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0009.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..272d7ed3be35e1384686746baef39e8720ad546c --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0009.txt" @@ -0,0 +1,18 @@ +2 +ఆంధ్ర కవితరంగిణి + +ఈ పద్యమున గవి శతక రచనాకాలము నిచ్చియున్నాఁడు. శాలివాహన శఖము 1164 కు సరియగు శుభకృతు సంవత్సరమున నీతండీశతకమును చచించెను. ఈ కాలము క్రీ. శ.1242 అయినది. దీనినిబట్టి యీతడు తిక్కనసోమయాజి కించుక పూర్వు డగు చున్నాడు, గంథ రచనా కాలమును దెలిపిన కవులలో నీతఁడు మొదటి వాడు. +మీూక్రింది పద్యములోఁగవి చెప్పినట్టు + +శా. థాత్రి ంభక్త జనానుకంజనముగాఁ దత్త్వ ప్రకాశంబుగా +చిత్రార్థాంచిత శబ్దబంధురముగా సేవ్యంబుగా సజ్జన +శ్రోత్రానందముగా శుబాంచిముగా శోధించి సర్వేశ్వర +స్తోత్రం బన్నయ చెప్పె నిజ్జగములో శోభిల్లసర్వేశ్వరా! ౧33 + +ఈపద్యమును బట్టి యీతనికి 'అన్నయ యని నామూంతర +మున్నట్లు తెలియు చున్నది. + +ఈ శతకమున 142 పద్యములుండుటకుఁ గారణ మే వెూ "తెలియదు. శతకమను పేరుతో రెండు నూఱులు, మూడునూరులు పద్యములుగల శతకములు కలవుగాని, 142 పద్యములుగల శతకములు లేవు. తక్కి-నవికొన్ని లభ్యముకాలేదో లేక కవి 142 పద్యములు వ్రాసియుండగా, మఱికొన్ని పద్యముల నెవ్వరైన రచించి యందుఁ జేర్చిలో తెలియదు. + +ఆంధ్రసాహిత్యపరిషత్తువారీ శతకమును బ్ర క టిం చి పీఠిక యందుఁ గవి చారిత్రమును వ్రాసియున్నారు. ఆ భాగము సీక్రిందఁ బొందుపఱచుచున్పాడను. +"ఈ కవి వీర శైవుడు. కవినిగురించియు శతకరచనమును గుఱించియు పల్నాడు (గురజాల) తాలూకాలోని చెర్లగుడిపాడు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0010.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0010.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1e178efb0271577a0c0bd6b3ce84199a37e582a2 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0010.txt" @@ -0,0 +1,16 @@ +యధావాక్కుల అన్నమయ్య + +గ్రామనమునకు గరణమయిన సోమ రాజు వేంకటాశివుడను నాయన వ్రాసి యుంచిన వృత్తాంతము శేషగిరి రావువలన మాకు లభించినది. దానిలోని ముఖ్యాంశముల నీక్రింద బొత్తు పరచు చున్నారము. + +యధా వాక్కూల అన్నమారాధ్యుడా త్రేయ సరోగ్రోద్భవుడు. యజుశ్శాఖాద్యాయి. గోదావరి తీర వాసి. రాజ మహేంద్ర వరమునకు సమీపమున నున్న పట్టెసమను గ్రామమందువెలసిన శ్రీ వీరభద్రేశ్వర స్వామి యీయనకు నిలువేలుపు. ఈ మహనీయడొకప్పుడు శ్రీశైల యాత్రకు వెడలి శ్రీ మల్లికార్జున స్వామిని సేవించి తిరిరివచ్చుచు బల్నాడు తాలూకాలో జెట్టి పాలెము దాపున గృష్ణా తీరమందు విశ్వామిత్రాశ్రమ మనబడు సత్రశాల యను స్థలమున శ్రీ మల్లేశ్వర స్వామిని సేవించుచు గొంత కాలముండి యచ్చటనే ఈ సర్వేశ్వర శతకమును రచించెను. + +వుఁడు. యజుశ్శాఖా ద్వాయి. సోడా వరితీగ వాసి, "జమహేంక వరమునకు సవినాపముననున్న పళైపమును • 7గా వు వుందు నెలసిన +Maa 한.) +لیخC +వీరభ జేక్ష కస్వామి గాూయనకు నిలు వేలుః). ఈ మహనీయుఁ رثي +fざ +סי +డు +& +డు శ్రీ లయాత్రకు వెడలి శ్రీమల్లిభానన్వామిని సేవించి తిరిగి వచ్చుచుఁ బల్నాడు తాలూకాలోఁ జెట్టిపాలెము దాపనఁ గృష్ణాతీరమందు విశ్వామిత్రాశ్రమ వునఁ బడు సత్రశాల యవు స్థలమున رثي మళ్లేశ్వరస్వామిని సేవించుచుఁ గొంతకాలముండి యచ్చటనే యీస శ్వేశ్వర శతకమును రచించెను. ఒక్కొక్క- పద్య మొక్కొక్క తాటియాకు పై వ్రాసి యాయాకును గృష్ణలో నైచి యది ప్రవాహమున కెదు రీఁది వచ్చెనా దానినిఁ దీసి సూత్రమున నెక్కించెద. అ ప్లేయూకైన రాక క్రిందికిఁ గొట్టుకొని : 855אי הבס యప్పడే నాళిగము ఖండించుకొనియెద నని శపథము చేసి మెడకు గండకడైగ వైచుకొని యూకులవిూఁచ బద్యముల వ్రాసి § ళ్ళ ూr విడిచిపెట్టఁగా నవి తిరిగి వచ్చుచుండెడివి. కొంతసేపటికి మ. తగులం బువ్వులు పిండెలై యొదవి తత్త్వజ్ఞాతితోఁ బండ్లగున్ +హర! విూపాదపయోజపూజితములై యత్యద్భుతం బివ్విరుల్ క్ష పత్ర్రాగా సశ్వములౌ ననగ్ధమణులౌఁ గర్పూరమా హారమా దరుణీరత్నములౌఁ బటీనతకులౌఁ దథ్యంబు సర్వేశ్వరా, ○「こ అను పద్యమెదురుగా -ততওঁ కొకొనిపోవుట జూచి కంఠ మును గత్తిరించుకొనుట కుడ్యమించుచుండగా S"క్ర పస్సులు"కాపగి * నాకొక శ్రాటియూక్షS విరా5క్షినది :చూ క్షుc** డని యిచ్చి యదృశ్యుఁ డయ్యెను. కవి యూయాకును జూడఁగా దానిపై దాను tనాసిన \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0011.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0011.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7283500e1b3426611ac84f2ba85bc9c57d120bac --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0011.txt" @@ -0,0 +1,14 @@ +ఆంధ్ర కవి తరంగిణి + +పద్యమునకు వూఱుగా వేఱొక పద్యముంటఁ జూచి యిది సర్వేశ్వర కృత మని గ్రహించి యాపద్యమును సూత్రమున కెక్కించి తాఁజేసి కొన్న నియమము ప్రకారముగా శతకమును బూర్తిచేసి కొంత కాల మునకుబిదప నాసత్ర శాలయంచే సిద్దినొందెను. ఆపద్యమిది: + +మ. ఒకపువ్పుంబు భవత్పదద్వయముపై నొప్పంగ సద్భక్తి రo +జకుడై పెట్టిన పుణ్యమూర్తికింబునర్జన్మంబు లేదన్న బా +యక కాల తెరితయోపచారముల మ్నిన్నర్చించుచో బెద్దనై +స్టీకుడై యుండెదు వాడు నీవగుట దాజిత్రంబె సర్వేశ్వరా... + +ఈయన్నమూనాధ్యుని కొడుకు వీరంరాజు. వీరంరాజు కుమారుడు నాగరాజు. నాగరాజు తనయుఁడు చిట్టెమరాజు. ఈయన పల్నాడు సీమకువచ్చి యచ్చట చెర్లగుడిపాడు, మిరియాల, పల్లిగుంత పశ్వేముల, వద్ది కేట, సీతానగరము నను నాఱు గ్రామములకుఁ కరణీకము సంపాదించెను. అప్పటినుండియు సీ వంశము వారు పల్నాటి సీమ వాసులైరి. చిట్టైమరాజు. కొడుకు గోపరాజు. గోపరాజు కొడుకు సోమ రాజు, -ఈ సోమరాజు సుప్రసిద్ధుడై యుండుటచే నాతని నాఁటి నుండియు నావంశమునకు యథావాక్కులవారను పేరు మాఱి సోమరాజువారను పేరు గలిగినది. ఇప్పటికి నిదియే వాడుకలో నున్నది.” +ఇది సోమరాజు వేంకటశివుఁడుగారు వ్రాసినదానికి సంగ్ర హము. తాను బెద్దలవలన వినినదానిని వ్రాసినానని వేంకటశివుఁడు గారు వ్రాసినారు. ఈయన వ్రాసినదానినిబట్టి “యన్నమయ్యగారి వంశావళి" యను గ్రంథ మొకటియున్నట్లు కనంబడుచున్నది. దాని లోనివని వేంకటశివుఁడు గారు వ్రాసినపద్యములఁ గొన్నిఁటి నుదా హరించుచున్నాను. తప్పలు కుప్పలుగానున్నవి. + +గీ.ధర యథావాక్కులాన్వయుత్వ విదులు +వాఠిలో నొక్కసద్గుణుం డమితయశడు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0012.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0012.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e44d04628bbc5d3c268d4a4193655c0ad3e5b04b --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0012.txt" @@ -0,0 +1,9 @@ +యథావాక్కుల అన్న మయ్య + +అన్న మారాధ్యు డ నియోడు గ్యానితుని వంశవృద్ధిని వంతు వరుసతోడ శ్రీవు దనంతసద్గుణసుశీలుడు నాత్మవిహాకహారుడుకా ఆమదనాంత కాంఘియుగళామృతపాన రతాంతరంగుడుకా సోమధరారిమత్పరము సుందర తేజ విరాజమానుఁడుం గామని వారకుం డఖల కారణు: డన్న మనాధ్యుకో యనET. యన్నమరాధ్యుండును نوع స్వాయంభు సమాన సర్వశాస్రవిదుం డౌ యవు శేశసపదాధి పు పాయక వేదాంతవేదపారాయుణుఁడు కొ శ్రీలుఁడు ధరమార్లపరిశీలుఁడు ఖండిత మోహవల్లికా జాలుఁడు సత్కృపాళుఁడు ప్రసంగవిశాలుఁడు ధర్మసత్కియా ఖోలుఁడు చిట్టి మంత్రి చెప్పలో గుడిపాడును పిల్లిగుంత మీ ర్యాలయు పశ్వువేముల మిరాసిxc జేకొనె మూడుసీమలన్ సాగరాబ్దియు పావక సోమసంఖ్య శాలి వాహనశకమున జరుగు వేళ గ్రామషట్కంబు చేకొనెఁ గరిణికంబు చిర్లైనామూత్యఘనునకు స్వాతంబు. వుదువూ దేవి చిత్తాబ్దభృంగ ਾ +సితకంపభక్తిని సిద్ధకీర్తి. +సతతంబు బగళాదిసన్మంత్రజపితుడై 瞩 +నిX వూXవూం తాది నిరతుఁడగుచుఁ జిత్తంబు గురుపాద సేవను హత్తించి +నిర్మలానందుఁడై నేర్పుమినా ఆఁ దన పేరు లోకముందునఁ బ్రశస్తంబుగా +నాచంద్ర తారార్క ముగుచు వెలయ +رنيا \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0013.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0013.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7981a51355aa3b02ec5b5228ea2efc3c7c524c0a --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0013.txt" @@ -0,0 +1,14 @@ +§ ఆ o ; గ్గ క్ష వి త ర O గి కోకి +بسته +నాకు జనులను భోచుచు నధికప్రీతి +o, بیح +రాజయోగానుసంధానక సికుఁ డగుచుఁ +ుణ్స రSశుం:క్షు నాగోపనప) తుఁ డెలమీ +零 ---- صحي +సోవు రాజధ సుగుకాణాభిరాముఁ డగుచు. +§ +顧 +సోమరాజకీకాముకై విలసిల్లెఁ +నదుసంతతక్తిని ధరణియందు గోపన్యాసుతుడు గృహనామధేయుఁడై పె2ప్పబడ సెఁ బస్తుతింపఁ జనులు. ము. ఆజకు దాదులు మ్మేజింగి నుతిసేయ క్లేరు నేనెంత వాఁ డ జగద్రక్షణదక్ష నినుఁ గొనియాడ స్నీ స్వభావంబు 7.5–e సజనానుX హనిశ్చితం 2איG892355הגת טస్త్రంబు సాఫల్య మO ద జడుండంచు నిరాకరింపక ప్రసన్నం బౌట సర్వేశ్వరా! +ఈస శ్వేశ్వరశతకము వీశైవమత సంప్రదాయాను సారి. ఇందుభక్తి రసము ప్రథానము, శైలిహృద్యము. ధారయనర్గళము. చదువువానికేపాటి వాచకళ యున్నను జాలును. తమంతఁ దాము దొరలిపోవును. పద్యరచనాశిల్పమున క్షిది ముఖ్యలకణము. పద్య ములనడకనుబట్టియు గల్పనములఁబట్టియు నీశతకము గొన్ని చో*ు లందు సంస్కృతములోని శివమహిమ్నస్తోత్రమును, గన్నడములోని సోమేశ్వశతకమును. డెలుఁగులోని కాళహస్తి శ్వర శత క ము ను చలa:్చనకుఁ దెచ్చుచున్నది. బహువిధముల సీశతకము సకలాంధ్ర ఇనప కన యోగ్యమని మూయభిపాయము” +స శ్వేశ్వ ర శత క పీ 8 క బసవశతకాదులను రచియించిన పాలకురికి సోమనాథ కవి గాూకవికి శిష్యుడవి కొందఱనుచున్నాను. కాని యందుల కాభార వులు లేవు. సోమనా కాధ్యుఁ డీయన్నమయ్య శతకమునందలి భావము లను కొన్నిటిని గైకొని తనయనుభవసారాదులందుఁ జేరిಮಿಸೆಟ್ಟು \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0014.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0014.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ed430e00fe7f7fdd0b8388b4c63c437e184db6dc --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0014.txt" @@ -0,0 +1,16 @@ +7 +యథా వాకు,- " అన్నమయ్య +కన్పట్టుచున్నది. ఈతిని కవిత్వశైలి దెలియుటకై కొన్ని పడ్యముల నిక్రింన నుదాహరించుచున్నాఁడను. +వు. అతిలాలిత్యముగా నహర్నిశము నిన్నర్చింపఁగా వచ్చు +నతుఁడై యుండఁగ నచ్చు న్సెక్ష ఫలం శాసండుగావచ్చు వా \– سیاست 。 * l క్పతిగా నైనను వచ్చుఁగాని మఱి సే భక్త్నుండు గారాదు సు +తిగా సీజయ లేనివూనవునకుఁ జింతింప స |్వశ్వనా. >2の +శా. కాూ వo బుట్టుచుఁ బుట్ల జచ్చుచు మహా చం:కాల 3○☆マざす +已〕 రావారంబునఁ గూలి శా: జెడుటకుం బ్రవ్యక్తిగా నాత్మలో +1_ +ు +నేనం గొందక యేను సేవనులు "కౌ నేజ్ఞానమో శ్రీమహా దేవా యిట్టికుతర్కముం గలదె చింతింపంగ సశ్వేశ్వరా, 25 +యే వేళల నే వయస్సున నకుంజేభూమి నే యూరిలో +ಹೊ కర్మము నాచరించు నసభం జేని న్ముభం బేనిఁ డా నారూ వేళల నావయస్సున నకుండా భూమి నాయూరిలో +‘ਨ੍ਹਾਂ. +ཏཱ་རཱྀ +నాయాకర్మఫలంబు లెల్ల నగు దథ్యంబింత సర్వేశ్వరా. Ο. ΞΕవు, పరమార్ఖంబుగ నావునcున భవద్భక్తి. ప్రభావంబు 3) సరమై పట్టదు పుట్టినం బ్రబల జంతం STంత ಪಕ್ಡಸೆ విరసంబై యటమిగాఁదఁ జిక్కు-వడు భావింపంగ నెట్లన్న స స్థిగడం గాన జడుండ గాన బకవేప్పిం గాన సర్వేశ్వరా. Fూ శా. కాయం బన్నది వారి బుద్బుదసదృక్షం బందు రూపింప τβς భాయంబన్నది శార దాంబుదతటిత్ర్పాయంబగుకొ దత్సుఖ శేయంబన్నదివూయ యిప్లెఱిఁగియున్ శీఘ్రంబె నీ ధ్యానసం స్థాయి"భావన ూందcడేమిటి కaమెూసంసారి సర్వేశ్వరా, ూ 3 ఈకవినిగూర్చి శతక కవుల చరిత్రకారు ಲಿಖ್ಖ వ్రాసియున్నారు క్రశతక ముందలి పద్యములన్నియు నమృతపు గుళికలే. శతకమునంతయుఁ జదివిచూడఁగా నితర కవికృతములగు కొన్ని పద్యములిందుఁ గూడినవే వెూ యను సంశయము కలుగుచున్నది. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0015.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0015.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6cc74e448aa2389bfb5236eae124df5f87a5bb2f --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0015.txt" @@ -0,0 +1,3 @@ +8 ఆ 0 | ధ క వి త ర 0 గి శి +-ৱতঃ) యిదమిర్ధమని నిర్ణయింప నవకాశము లేదు. ఈతఁడు గొపله శివభక్తుఁడై తన శతకమునందు శివమూహాత్యకథనమునే గావించి సను, పండితానాధ్యసోమనారాధ్యుల Usగంథములలో వలె పరమత దూషణమును జేయక మతసమానమును జూపుచు వైరాగ్యమును, భక్తిని, బోధించుచు శతకమును రచించెను. ధూర్జటికవి, యిందలి భావములను విశేషముగా దన శ్రీకాళహస్తీశ్వర శతకమునఁ జొప్పించి యున్నాడు.” +ఈకవి గోదావరీతీకవాసుఁడైననుసీతని వంశీయులు గుంటూరు మండలమునఁ బల్నాటియందు ని నాస మేర్పరచుకొని యున్నారు. 8) నిడుదవోలు వేంకటరావుగారు భారతీప !త్రికలో (సం 99 సంచిక గా పుట ఆగాకా) పైనఁజెప్పిన దూదికొండ సోమేశ్వరారాధ్యుడే పాలకురికి సోమనారాధ్యుఁడైయుండుననియు, నాతఁడీయన్నమయ్యకు గురువు కావచ్చుననియు, సోమనారాధ్యుని పండితారాధ్యచరిత్రము నుండియు నాతని యితర గ్రంథములనుండియుఁ గొన్ని భావముల సీతఁడు గహించెననియు, నాతనిపదములే యిందుఁ గొన్నిదొరలిన వనియు వాసియున్నారు. ఈవిషయమున వారితో నే నేకీభవింపఁ జాలకున్నాఁడను. అన్నమయ్య యీశతకమును గచించునాఁటికి సోమనారాధ్యుడు పసి వాఁడుగా నుండెనని నాయభిప్రాయము. సోమనారాధ్యుని కాలనిర్ణయమునుగూర్చి యూతని చరిత్రమున విప) లముగాఁ జర్చింతును. మల్లికాఫ్టన పండితారాధ్యుల శివతత్తS సారమునుండియు, హలాయుధ మహిమ్నాది సంస్కృత గ్రంథముల నుండియు, భావముల సీ యు న్న వు య్య గైకొనెనని వ్రాసిన , వేంకటరావుగారి యభిప్రాయముతో నేనేకీభవించుచున్నాఁడను కాలమునుబట్టి సోమనారాధ్యు డన్నమయ్యకుఁ దరువాతివాఁడని నిర్ణయమైనచో నన్నమయ్యభావములను పాలకురికి సోమనాధుఁడే గ్రె కొనెనని స్పష్టమగును. “సర్వేశ్వరా" యను మకుటముతో \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0016.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0016.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5266d44e79dee9adb86d66b7cb963d9a785c07a5 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0016.txt" @@ -0,0 +1,8 @@ +3–8] యధావాక్కుe) అన్నమయ్య 9 +صحة +కావున దీనిని శివప్రభావమును దెలుపు నొక కావ్యముగాఁ బరిగణింప వలసియున్నదని శ్రీవేంకట రావుగారి యభిప్రాయము. +నున్నను, నిందలి పక్యములను గొన్ని శిక్షికలక్రింద విభజింపవచ్చును. +మదరాసు పాచ్వలిఖిత పుస్తక భాండాగారమున లీలానంద సర్వేశ్వరా యను మకుటముతోనున్న యేఁబది పద్యములు Kల తాళపత్రిత ప్రతిగెుకటి కలదు. (క్యాటలాగు సగు, 2 సంఖ్య c==-3) ఆపద్యము లీతని వేయని కొందఱు తలంచుచున్నారు. గ్రంథనావు మునుబట్టి రూపద్యముల నీయన్నమయ్యయే రచించియుం:గునని తోఁచును. కాని శైలినిబట్టిచూడగా నది యన్నమయ్య గ్ర చితవు వలెఁగాన్పింపదు. సర్వేశ్వర శతకము భక్తి వైరాగ్యములను బోధిం చును. లీలానందసక్వే శతకము కేవల వేదాంత ప్రతిబోధకముగాఁ గాన్పించుచున్నది. అందలి కొన్ని పచ్యముల విట ను బాహకొంతును. ‘ਕ੍ਰ`, శ్రీసర్వేశ్వరుఁగా సదాశివునిఁగా జిచూపునింగా నిరా +భాసాఖ్యాతునిగా నిరంజనపరబ్రహ్మంబుగా బ్రహ్మవి _: ద్యాసారాంగునిఁగా నిరంతరము నేధ్యానింతు హృత్పదపి కాసీనస్థిరుగా గురు ప్రభుని లీలానంద సర్వేశ్వరా! লু". అంతర్మధ్యస బాహ్యలక్యత్రివిధాకారంబులన్ ఖేచర్ +ప్రాంతంబై విలసిల్లు నందునను మధ్యా బాహ్యముల్ "రెండు న త్యంతం బెన్న నిరర్ధకం బగును నంతఃఖేచరీముద్ర స ద్వాంతర్యామి యనం U.బ్రసిద్ధి యగు లీలానంద! సర్వేశ్వరా! శా. చూచేవారలఁ జూచువాని మదిలోఁ జూచేటివారెప్పడున్ +జూ చేచూపును జూచువారి తరముం జూడంగ బో రాత్మనుకా జూచే వార ల భేద భేదముx తిక్రా జూడండ్రు చూచేటిచూ సావూ పే తెలివండ్రు కోవిదులు లీలానంద! సర్వేశ్వరా! ਕ੍ਰ`, భ్రూమధ్యంబున దృష్టినిల్పి తను పై బుద్ధిం బ్రవర్తిల్లబో కామందాకినికికా మహాయమునకు న్నామధ్యలో బాలరo డా వెూవిం బలి బుక్రా Xలంప దినక్రీడల్ బ్రహ్మమే నిశ్చయం బామిఁడకా మతి చెప్పఁ గూడ దిక లీలానāద! సర్వేశ్వరా! \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0017.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0017.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8a19a01266f77cb46e4c9105f3bbf8a556ac764a --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0017.txt" @@ -0,0 +1,7 @@ +10 ఆ 0 ధ్ర క వి త ర 0 గిణి +శా. ఆంతశత్రువు లాస్వరం గెలిచి కావూది ప్రభోగంబులం +శ్రంత్ర S*సి పరిత్యజించి మృదుయుక్తంభౌ సహస్రారప ంతిస్థా యగు సద్గురుప్రభుని పాదాబ్దామృతం బెప్పడ يختلفة త్యిం కామోదముతోడఁ సోలెదను లీలా నంద! సర్వేశ్వరా! **. ధ్వని లీనం బయినంతవిూcదటను శుద్ధంబై నిరాకారమై ంతము సర్వమై మనసులోవు(్మంబు దానై నదై గనగా గన్నులపండువై విమలమై కల్యాణమై యొప్పహ పని శాంతుండగు సద్గురు ప్రభుఁడు లీలానంద! స క్వేశ్వరా! +లీలానంద స్వశ్వర శతకకర్త యెవ్వరో నిర్ణయింప లేకున్న న అన్నమయ్య మాత్రము "ত্ততর্কে Ro నాయభిప్రాయము. సోవు రాజు వేe కటశివుడుగారిచ్చిన వంశావళిలోఁ గొంతలోపమున్నట్లు కాన్పించ +న్నది. అన్నమయ్య కాలము శా.శ.౧౧Eర. అన్నమయ్యకు ముని మనుమడైన చిట్టిమ రాజు చెళ్లగుడిపాడు మొదలగు నాఱు గ్రామము +లకు బు"ూసీ సంపాదించెనని చెప్పియున్నారు. ఈసంపాదన కాలము శా. శ. ౧3ళళ అని పై పద్యములలో నొకదానియందున్నది. ముత్తాతకును మునిమనువునికి నడువు ౧ూం సంవత్సరముల వ్యవధి యుండుట యసంభవము. వీరిరువురినడుమ మఱికొందరు ప)గువు లుండియుండవలయును ఈ వంశావళినిబట్టి అన్నమయ్య శైవమతా వలంబకcడప నియోగి బాహ్మణుఁ డగుట నిశ్చయము. -ఈ లేఁ డద్వైత నుంగీకరింపని శైవుఁడయినట్లు శతకమందలి 25 వ పద్యము వలన డెలియుచున్నది. సత్రశాలయందలి దేవుఁడు మల్లి కేశ్విరు డని వేంకటశివుఁడుగారు వ్రాసియున్నారు. అన్ననూరాధ్యుని "s"Pe; మున స్చీగ్రామము నంబయదేవమహాశరాజ్ఞ (గంగయసాహేణి గావ మఱఁది) పాలించుచుండెననియు, నంజు స్వయంభూ శీమహాదేవుని 58"e3:১৩০লতঃoses s"s" శౌసనమువలనఁ దెలియుచున్నది. (A. R. 314 of 1930–31) మల్లికేశ్వరుఁడు కూడ నుండెనేమో తెలియదు. +అRCA \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0018.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0018.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0738c7acf2a7d02bac705f17f4ea558a62317fec --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0018.txt" @@ -0,0 +1,8 @@ +22. బద్దె న కవి ఇతఁడు సూర్యవంశపు ఓత్రియుఁడు. S*ఖ ఛాస్గోళషన వాఁడు. ఒకచిన్న సంస్థానమునకుఁ బ్రభువు. ఇతఁడు నీతిశాస్ర ముక్తావళ్యమి రాజనీతిని బోధించు గ్రంథమును రచియించెను. ఆం! ధ దేశమున విశేష పచారములో నున్న సుమతీశతక విూతని +కి 5 గ్రి:ము పల్లెటూరిబడులలో +లుదాహరింపఁబడుచుండును. +బద్దెన సుమతి శత్రక్షి వును గచించెనా? బద్దెనకవి సుమతిశతకమును కచించినట్లే క్రింది పద్యముల వలనఁ దెలియుచున్నది. ఇవి బద్దెనకృత నీతిశాస్ర ముక్తావళిలోనివి. 名。 శ్రీవిభుఁడ Xöoで至下ö હૈં +తౌ )ఏర దళనోషలబజయ సం ત 密 ಲಬ್ಧ €3 હ భావితుఁడ సుమతి శతకము గావించినపోడఁ గాన్యకమలాసనుఁడన్. క్రి. "రాజవర మకుటము:సిగణ +戲 گی۔ * :సో يمينه పూజితపదయుగుcడ హెమభూభృద్ధిక్య +భాజితుఁడ బద్దెనాఖ్యుఁడ రాచ్తో*చిత్రసీ శ్రు లొప్ప రచియింతుఁ దగకొ". +ఈపద్యములనుబట్టి, తాను ప్రజాసామాన్యమున క్రిసపయోగా గించు సీతులను దెలిపెడి సుమతి శతకము నది వఱకు రచియించియుంటి ననియు, "రాజులకుపయోగించు సేతులను "దేలి పెడి వేలొకగంథము నిప్పడు రచియించుచున్నాఁడ ననియు, బద్దెన చెప్పినట్లు స్పష్టమగు చున్నది. ఈ రాజనీతిగంథమే సీతిశాస్త్రముక్తావళి". దీనినే బద్దెన సీతులనియు వాడుచుందురు. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0019.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0019.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6863b3a5c60d8443f8f31bd26491656b0d56ac95 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0019.txt" @@ -0,0 +1,10 @@ +12 ఆ ం ధ్ర కవి త ర ం గి : +సుమత్రిశతకమునం దెచ్చటనో కొన్ని రాజనీతు లుండిన నుండనచ్చును. కాని జనసామాన్యమునకుపయోగించు సీతులే యందు విశేషముగానున్నవి. సీతిశాస్త్రముక్తావళియందు పదునైదు పద్ధ తులుగా భూపతుల కావశ్యకములగునీతులే విశేషముగను, సామాన్య సీతు లత్యల్పముగను నున్నవి. అందుచే బదైనకవి సీతి గంథములు +○ لحة O ساخ؟ ఔండు వాయునా! యని సంశయింపనక్క-అలేదు. +పైనివాసిన స్త్రీవిభుఁడు నను పద్యము, కొన్ని తాళపత్ర ప్రతులయందు మాత్రమే యున్నదనియు, శ్రీరామవిలాస గ్రంథ వూrబ్రునా5S ప్రకటించిన బద్దెననీతులను ముద్రిత గంధమునందీ పద్యము లేదనియు, నందు చే బద్దెన సుమతిశతక కర్త యగునో కాదో యని కొందఱు సంశయించుచున్నారు. కొన్ని శ్రపతులలో లేనివూత్ర మున నాతని కర్తృత్వమును ద్రోసివేయవలనుపడదు. పై మొదటి పద్యమునుబట్టి లూశ్రవిశ్రీ "కావ బ్రహ్మ" యను బిరుదమున్నట్లు దెలియవచ్చుచున్నది. నీతిశాస్త్రముక్తావళిలోని యీక్రింది పద్యము కూడ బద్దెన కవికిఁ “గవిబ్రహ్మ' బిరుదమున్నట్లు చెప్పచున్నది. +చ. నయమునఁ గాని భూమిప్రజనమ్మదు; నమ్మినఁగాని యర్ధసం +చయమును, దంత్రవృద్ధియును జాలదు; చాలినఁగాని శత్రులకౌ బయి చని యోర్వరాదు; Լ։పతిబక ముడంగినఁగాని భూమియ కయముగ నేల రాదనిరి; కావ్యచతుర్ముఖ! బద్దెభూపతీ. ピ○ +దీనినిబట్టి కావ్య బ్రహబిరుదాంచితుఁడగు బద్దెభూపతి సుమతి +శతక, నీతిశాస్త్రముక్తావళులను రెంటిని రచియించెనని నిశ్చయింప నగును, +సుమతిశతకకర్త భీమునకాఁడా? +మదరాసు పాచ్యలిఖిత పుస్తక భాండాగారమున నున్న యొక ప్రతిలో: \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0020.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0020.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..609c079b0416d54987d70245d0489d91752d1a82 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0020.txt" @@ -0,0 +1,10 @@ +3-4 29 "ੇ $ $ $) 13 +Q +క. శ్రీకరముగ భీమన మును +eూrశోకమునకుఁ గా గడు లగా విలో క్షించి వుదికా +బాకటముగ సువుతికి ముతి చేకూరఁగ సుమతినీతిఁ జెప్పఁదొడంగెన్ +ఆును పద్యమున్నఁదట! కొన్ని లక్షణ గంథములలో భీమకవి సుమతి శతకములోని నని పద్యముల నుదాహరించియున్నాకు, అం దుచే సుమతి శతకకర్త భీమునయని కొంగఆనుచున్నారు. దీనిని కాదనఁజాలము. ఇందువలన బద్దెనయును, భీమునయును, సుమతిశతక్ష కర్తలని తేలినది. వీరిరువురునుగాక సుమతియను జైన పండితు: జౌక్రcడీ శత్రక కర్త యని యొక వాదము గలదు. కాని దానికాధా +రములు గన్పట్టనందున, నావాదముతో మన కిటఁ బసక్తి లేదు. +సుమతి శతకములు రెండున్నవా? +సుమతిశతక కర్తృత్వమునుండి బద్దెన భీమనలలో నెవరినో యొకరిని తొలగింపవలసియున్నది. అట్లు చేయలేనినాడు, సుమతిశతక మును పేర వారిరువురును జెఱియొక గ్రంథమును వ్రాసియుండిరని చెప్పవలసివచ్చును. +శ్రీబులుసు వేంకటేశ్వర్లుగారు, ఆంధ్రపరిమత్కా-ఠ్యాలయము న తామెుక తాళపత్రప్రతిని శిధిలావస్థలో నున్నదానిని జూచితి మనియు నందులోనున్న కొన్ని పద్యములు ప్రస్తుతము మనకు లభిం చుచున్న నీతీ శతకములో లేవనియు, మనము చదువుచున్న సీతిశత కవులోని కొన్ని పద్యము లందు లేవనియు వ్రాయుచు నాపద్యము లను భారతిపత్రికలోబ్రకటించియున్నారు. అందలి శైలినిబట్టిపాఠకులు సుమతిశతకము లొకటియో రెండో* నిర్ణయింపననునుపడునని రూ పద్యములఁ గొన్నిటి సీక్రింద నుదాహరింతును. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0021.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0021.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..23d97382bfdce423e71525a285e1c72699ac8050 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0021.txt" @@ -0,0 +1,17 @@ +14 ఆ ం ధ్ర కవి త ర 0 గిణి +తాళప తపతిలో నుండి యిప్పటిముద్రిత ప్రతిలో లేనివి. +క. ఆలుకు నెడ తొన్కి () చల్లుట +కులుబల్లము కాదు మిగులఁ గూర్చుట కొఱకే +వలయు నెడ నర్థ మిచ్చుట +వెలయఁగ నభివృద్ధికొఱకె వినురా సుమతీ క్. ఎన్నఁడు గుడువక నధికతఁ +నన్నే మరి కూర్చుథనము ధరలో నెపుడుకా +అన్నులకును రాజులకును +గన్నములకుఁ బోవుచుండుఁ Xదరాసుమతీ. +క. సిరి తన్ను వలఁచియుండఁగ +సిరిగల్లిన చిన్నెలెల్లఁ జేయఁగ నలయుకా +○ cנראי సిరిఁగూర్చి పాతలాడిన సిరియుండదు లోభియొద్ద సిద్ధముసుమతీ. +క. బిరు సైనహయము నెక్కకు +వSువూటం (తం) బలుకు సుతుని వూ నకవిడువిూe "వెగ వెఱుఁగని • • • • +తరచుగఁ బతి (సతి) గవయఁజనదు ధరలో సుమతీ. క. పొసగింటి కేఁగనిచ్చుట +సక సతఁ బతిఁNూడి చనినసతిఁ బుట్టింటం జిరకాల ముండనిచ్చుట పురుషుఁడు తనసతిని గోలుపోవుట సుమతీ. క. రిపుపొత్తు పాముపొత్తును +పటాత్మని మిత్రుపొత్త గడుసరిపొత్తుకా విపరీతిభార్య () పొత్తును ఆపదష్టము () చేతవచ్చు నదిగో సుమతీ. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0022.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0022.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ea9ebfc725b74b1e3eaf6170169fbb4e997a8891 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0022.txt" @@ -0,0 +1,15 @@ +బద్దె న క వి 15 +ముద్రితప్రతిలోనుండి తాళపత్రిపతిలో లేనివి. +శ్రీరాముని దయచేతను నారూఢిగ సకలజనులు నౌరా యనఁగా ధారాళ మైననీతులు నోరూరఁగ జవులుపుట్ట నుడి వెద సుమతీ. 符。 పుత్రోత్సాహము తండ్రికి: +బుత్రుఁడు జన్మించినపుడె పుట్టదు జను లా +పుత్రుని గనుఁగొని పొగఁడఁగఁ +బుత్రోత్సాహంబు నాఁడు పొందుర సుమతీ. క, ముది నొకని వలఁచి యుండఁగ +వుది చెడ కామెుక క్రూరవిటుఁడు 3-p3s らを3冷&sー +అది చిలుక పిల్లి వట్టినఁ +జదువునె రూపంజరమున జగతిని సుమతీ. > క, లావుగలవానికం"ును +భావింపఁగ నీతిపరుఁడు బలవంతుండౌ +7గావంబంత గజంబును +మావటివాఁ డెక్కినట్లు మహిలో సుమతీ. '. వేసరపు జాతిగానీ +సము దాc జేయునట్టి すsoX@7ャ・窓) దాసి కొడుకైనఁగానీ "కాసులు గల నాఁడె "రాజు గు-గా సుమతీ. +పైద్యములలో ౧, _9, 3, 5, 2 అంకెలుగల పద్యములొక +శైలిలోను దక్కి-నవి వేలకొక శైలిలోను నున్నవనియు, నందు సంఖ్యలుగల పద్యములు బద్దెన వినియు నాయభిప్రాయము. దీనినిబట్టి సీతిశతకకర్త. లిరువు రనియు, నందొకఁడు బద్దెన యనియు నిశేજો యింపనచ్చును. భీమునను గూరి|్చ యిక నాలోచింతము. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0023.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0023.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..062da9562f1942b6056812038979f0e7318dfa9a --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0023.txt" @@ -0,0 +1,16 @@ +16 ఆ O ధ్ర కవి త ర 0 గి శి +సుమతిశతకమును రచియించిన భీమున యెవరు? $ూచిమంచి తిమక వి శ్లోనసరలక్షణసార సంగ్ర హమున సుమతి శతకములోనిదని +కి. వజ్రకు విూ కసుగాయల +దూర కువిూ బంధుజనుల సమసుమిછે హోఆకు మియో రణమందున +రకుమిగా గురువులాజ్ఞ మేదిని సుమతీ! +న్సి; +యను పద్యము నుదాహరించి యది వేములవాడ భీమకవికృత మని చెప్పియుండెను. ఈవిషయమునుగూర్చి భీమకవి చారిత్రమునఁ Noంత్ర నాసి సుమతిశతకకర్త dörsöcぶs 7ャやcめざ窓) నిర్ణయించియుం టిని. భీమన యనుటతోడనే యూతఁడు వేములవాడ భీమకవియే యని తినుకవి భ్రమించియుండును. ఈ భీమన, కవిజనాశ్రయకర్త యగు భీమునయేమో! అట్లయినచోఁ గవిజనాశ్రయ కాలము బద్దె నకుఁ జయ వాతనKును. +ఆత్మకూరు సంస్థానమున లభించిన నీతిశాస్రు ముక్తావళి +Sశ < శేషి 輸 همية ல் వ్రాతప్రతిలో సీక్రింది రెండు పద్యము లున్నవని శ్రీ మానవల్లి రామకృష్ణకవిగారు ముద్రిత ప్రతిపీఠికలో వ్రాసియున్నారు. +సీ, గాజనీతియు నస్చదౌజల కణమును +మంత్రీత్రిమూర్ణ ము దుకఇంక్రీతివిధము నథి కాక విధియుఁ గౌవ్యవిచారము నుపాయ +గతియును నాజ్యలఔక్ర వుOబు +నరాజకవృత్తి హిత సేవకస్థితి رeچې: +దుస్సే వక కియ 53386 চেs23 +I متحده సేనాబలము దానశీల తామహిమ 3) +నేక సంగతియును లోక్సత్తి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0024.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0024.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b4231885b15193d5878e7a944cdd0eee9ce87ad9 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0024.txt" @@ -0,0 +1,6 @@ +8–5] 2) 「乏 3 ぎ g) 17 +Q +పద్ధతులు చేసె భువి నతివ్రజ్ఞ నెలయ బద్దెనీతియుఁ గోమటిపడుచునోళ్ళ క్షతన దబ్బరపాఠంబు గదియఁగ లు తప్ప లెడలింప నెంతయు నొప్ప భువిని. +చ. పరువడి నాంధ్ర భాష X رع బద్దెననీతియు సంస్కృతంబుతో బరగు ప్రతాపరుద్ర నరపాలునిచే రచియింపఁబడ్డ యా నర వయసీతిసారము వినం జదువం గడు వుంచి దంచుఁ జె చ్చెరఁగవి సీతిపద్ధతులుచేసె వినోదము గాలబాధ కుకా, +ఈ రెండు పద్యములలోను నుదాహృతమైన బద్దెననీతి 燃é శాస్త్రముక్తావళియే గాని వేఱుకాదు. +పద్యములు రెండును బద్దెనకవికృతములని కొందఱి యభి ప్రాయము. కాని యది వాస్తవము కాదు. ఈపద్యముల నర్ధముచేసి STనుటలోఁగూడ గొంతకష్టమున్నది. బద్దెనరచించిన నీతిగ్రంథము పడుచువారి నోళ్ళంబడి యపపాఠములతో నిండియున్నది. కావున దానిని గవులు సంస్కరింపవలయునని మొదటి పద్యార్థమనియు: ఆంధ్రభాషలో బద్దెననీతియు, సంస్కృతభాషలోఁ బ్రతాపరుద్రుని నీతిసారమును వినుటకును జదువుటకును శ్రేష్టములగుటచేఁ గవి బాల బోధకొఆకై నీతిపద్ధతులు చేశ్చానని రెండవపద్యార్ధమనియు నాయభి ప్రాయము. (“చెచ్చెఱఁగ - వినీతిపద్ధతులు" అను పదచ్ఛేదము సమంజసము కాదు.) దీనినిబట్టి యీపద్యములు బద్దెనకవి రచితము లనుట యొప్పదుకదా! బద్దెననీతిశాస్త్రముక్తావళిని, ప్రతాపరుద్రుని సంస్కృతసీతిసారమును జదివి యందలిసీతులను బాలబోధకొఆకై వేఱుగ నొకగంథమును జేసినకవియే, యీపద్యములను రచించి యుండునని యూహ వొడముచున్నది. ఆకవి యెవ్వరో పెడేలియదు. బాలబోధకొఆకై యాకవిరచించిన గంధము పేరేది యోగా తెలియదు. ఆకవి పైనచెప్పిన భీమునయు, నాగ్రంథము రెండవ సుమతిశతకము \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0025.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0025.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a054c5de83f42fb82fd92a04d2547ac496314f78 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0025.txt" @@ -0,0 +1,7 @@ +18 es o i & & & & 5 о А to +صحا +నై యుండెనేమో! నిశ్చయుముగాఁ జెప్పఁజాలము. బద్దెన సుమతిశత కమును భీమున యెఱిఁగియుండఁడు. ఉన్నచోఁ దన గంథమునకుఁ గూడ నానామమే యుంచునా! ఎట్లయినను, ఈభీమననుగూర్చి యింకను దెలిసికొనవలసియే యున్నది. +సీతిశాస్త్రముక్తావళి : ատ سد سم ఈగంథనామము నీతిసారమని కొన్ని పతులలోను రాజనీతి యని మఱికొన్ని పతులలోను నున్నట్టు గంధాంత గ ద్యలనుబట్టి తెలియుచున్నది. కాని యాగంథముయొక్క నిజనామము 総8 శాస్రుముక్తాళి యైన బ్లీకింది గంథాంతపద్యమువలన స్పష్టమగు చుస్నది. ఉ. శ్రీవిభుఁ డై నబద్దెనృపశేఖరు చేసిననీతిశాస్ర ము +క్తావళి శిష్టలోకహిత మయ్యెడుఁ గావుత నాఁడునాఁటి కిం దీవరగర్భుడున్ శశియుc దిగ్మమరీచియు భూతధాతియున్ దేవగణంబులుకా బుధులు దిక్పతులు గలయంతకాలముకా. +నీతిశాస్త్రముక్తావళి, పతాపరుదుని సంస్కృత నీతిసారమున కాంధీకరణ మని కొందఱియభిపాయము. సంస్కృత నీతిసారమున నాకు లభింపనందున నందెంతవఆకుసత్యమున్నదో చెప్పఁజాలము. సం స్కృత నీతిసారమునకు ఆంధమున నీతిసారమును రుదజేవమహారాజే రచియించెనని కొందఱందురు. +ఆంధనీతిసారమును గూర్చియుఁ బతాపరుదుని సంస్కృత నీతిసారమును గూర్చియు, రుడదేవమహారాజు చారితమున వాసి యున్నాఁడను. బద్దెనరచించిన నీతిశాస్త్రముక్తావళి, ప తా ప రుదుని సంస్కృత నీతిసారమున కాంధీకరణమైనను, గాకపోయినను, ఆంధనీతిసారమును బద్దెన నీతిశాస్త్రముక్తావళియు నొక్క_టి"శావనుట మూతము నిశ్చయము. శ్రీరామకృష్ణకవిగారు నీతిశాస్రుముక్తా వళిపీఠికలో నీ రెండు గంథములలోని పద్యములను బోల్చి వేఱుగఁ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0026.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0026.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..921ab22526eb0831be3a1f5a418ee1aec1d9a8f1 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0026.txt" @@ -0,0 +1,8 @@ +23 き 3 ぎ 19 +CÒ +జూపియున్నారు. ముడికి సింగనామాత్యుడు తన సకలసిక్లెసముజ్ఞత మున నీ రెండు గంథములలోని పద్యములను వేఱు వేఱుగ నుదాహ రించియున్నాడు. కావున సీ రెండు గంథములును భిన్నములనుట నిశ్చయము. +బద్దెనకవి రచించిన నీతిశాస్త్రముక్తావళి దాదాపు ౧>ం పద్యములు గలయొక చిన్నకావ్యము. ఈచిన్నికావ్యమును రచించిన మూతముననే యిూతనికి “కావ్య బహ"బిరుదము వచ్చియుండదు. ఇంక నేవేని కొన్ని గంథములను రచియించి యుండును. కాని వాని పేర్పులైనను మనకు లభింపలేదు. +ఈనీతిశాస్రమక్తావళి, వేమనశతకమువలె నాత్మసంబోధక కావ్యము. కీర్తినారాయణుడా! ఉదారవైరోచనుడా! నన్నెచోడ నరేంద్రా! దశదిశాభరణాంకా! నన్ననగంధవారణా! నకేంద) చతురాననా! రాజమనోజభూభుజా! సర్వజ్ఞనిధీ! భూపదిలీపా! ఇత్యా దిబిరుదములతోఁ దనను దానే సంబోధించుకొనుచుండును. ఇతడు సూర్యవంశపుకతియుఁడైన బ్లీతనిగంభాంతగద్య వలనఁ దెలియును. +“గద్య. ఇది శీలక్ష్మీవల్లభ పాదపద్మారాథక కమలా ప్తకుల పవిత నన్ననగంధశారణ రాజమనోజరాజాంక బద్దెనాఖ్యపణీతం బైన”. రామకృష్ణక విగారు ౧కా౧ం వ సంవత్సరమునఁ బకటించిన పతిలో సీగద్యగాని, యాశ్వాసవిభాగముగాని "లేదు. రామవిలాస గంథమాలవారు పకటించినపతిలో (అసంపూర్ణమైనది) గద్యయు నాశ్వాసవిభాగము నున్నవి. ఇతఁ డీగంథమున నెచ్చటను దన వంశావళినిగాని తలిదండులనామములను గానియిరాయలేదు. గురు స్తుతి లేదు. +- :ఇ త ని కౌ ల ము : +గంథమునుబట్టి oూతని"కాలము నిర్ణయించుట కవకాశములు లేవు. ఇతఁడు చోడవంశపుకతియుఁ డనుట నిశ్చయము. కుమార \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0027.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0027.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..89bfee1dd241e69d1bef8738d5aea67fbdb83f4d --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0027.txt" @@ -0,0 +1,2 @@ +20 ఆ ం ధ్ర కవి తరం గిణి +సంభవమును రచియించిన నన్నెచోడునిచారితము నందు కొన్ని చోడవంశముల నిచ్చియుంటిని. అందు బద్దెననామ మెచ్చటను గన్పట్టలేదు. ఈతనికి నన్నెచోడుఁడని నామ వెూ, బిరుద వెూ యున్నట్లు నీతిశాస్త్రముక్తావళిలోని నన్నెచోడనరేంద్రా" యను సంబోధనము వలనఁ దెలియనగుచున్నది. నన్నెచోడనామ ధారులు రెండు మూఁడు వంశములలో నుండుటచే నితఁ డేవంశములోని వాడై నదియు నిశ్చయముగాఁ జెప్పఁజాలము. ఈతనినిగూర్చి నీతిశాస్ర ముక్తావళిలో శ్రీమానవల్లి రామకృష్ణకవిగా రిట్లు వాసియున్నారు. ‘బద్దెనృపాలుఁ డంధచోళులలోఁ Hපී ඝෆෆණීළ`` రాజ్యముచేయు చుండెనని కొన్నియాధారములవలనఁ దోఁచుచున్నది. కాని యొకా నొక నాసనములుగా “కృష్ణవేజ్ఞానదీతీరదక్షిణ షట్సహస విషయా థీశ్వర వీరమహేశ్వర కీర్తిసుధాకర గుణరత్నాకర వేంగిచాళుక్య మూల్చస్తంభ రెపుదళితకుంభికుంభ బలయాంగనాగృహతోరణ నన్న న గంధవారణ నామాదిపశస్తిసహితం శ్రీమహామండలేశ్వర బద్ద చోళన రేంద’ అని యుండుటఁ జూడఁగాఁ గర్నూలు జిల్లా పాంత మున బరిపాలించుచుండినట్లు తోఁచుచున్నది. ఈ శాసనము ప్రాశ్చా త్యచాళుక్యుఁడైన భువనైక మల్లునికాలములోనిది. కావున నీతఁడు కీ. శ. ౧౧ంలో నుండెనని యూహింపవచ్చును. అయిన నట్టి బిరుదులుకలవాఁడు కేవల సామంతరాజా లేక స్వతంతుఁడా యని సందేహింపవలసియున్నది. ఈ శాసనము చెన్నపట్టణపు లైబరీలోని చరితములలోనిది గావున నమ్మదగినది కాదు. అవి యింక నసంక్తో ధితములు. వునకులభించిన గంథములలో ఈకవిని మొదటc బేర్టోన్న కవి యోరుగంటిరుదదేవుఁడు. ఇతనికి నఆువదిసంవత్సరములు తను వాతనున్న బంధువు కుమారరుదజేవుఁ డను పేర నభినవ బాణభట్టను విఖ్యాతితో రామాయణమున నయోధ్యాకాండమును దెనిగించెను. రుతదేవుఁడు $). శ, ౧౧>ంలో నుండి నందున బద్దెన తత్పూర్వుఁ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0028.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0028.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..864dc2ada21b206b72003e54e7f820f659b6a0f9 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0028.txt" @@ -0,0 +1,16 @@ +3–6] 23 で ポ ぎ g) 21 +Q لسد +డని మే యిప్పటికి నూహింపవలసియున్నది. అయిన నిప్పటికి గాకుఁ జాలకావ్యములు లభింపనందున నిక్క_విదేశకాలాదికవిషయమునిశ్చిత పదార్దమని విగమించుచున్నాను.” +నామకృష్ణకవిగా కెందు దాహBంచిన శాసనము -కు లభింప లేదు. కావున దానిని"ూర్చి యేమియు నాయజాలను. ఓరుగంటి go - ‘ੋਂ ` EL వ సంవత్సరము మొు దలుకొని oos_3 న సంవత్సరమున ఆకును రాజ్యపాలనముచేసిన వెలనాఁటి చోడుఁ డనఁ బడెడు రాజేందచోడునిచే నగహారాదికమును బడసిన సూరనసోము యూజి వునువుఁ డగుటచే సిద్ధనమంతి) o. 98 о —Жio సంవత్సరపాం తములనుండి యుండవలెను. అప్పడు సిద్ధనమంతి పభువయిన నన్నయగంధ వారణుఁడునునించుమించుగా నా కాలమునందేయుందురు ఈ కాలము బద్దెనృపాలుని కాలముతో దాదాపుగా సరిపోవును" అని కవులచరితమున వాసియున్నారు కాని యీయూహ సత్యమునకు వ్యతిరేకముగా నున్నది. ఈసిద్ధనమంతి కుమారుఁడైన జ న్న య మంతి, )ே. శ. ౧రంE_౧ర.99 నడుము కర్ణాటక రాజ్యమును ფემ పాలించిన దేవరాయల యొద్ద నుద్యోగిగానుండినట్లు వికమార్క-చరి తమునందే యున్నది. తండికుమారులనడువు ౧=ం సంవత్సరముల యంతరముండదు. కావున సీబద్దెనృపాలుఁడు సిద్ధననుమంతిగా +పట్టిన నన్న నగంధ వారణుఁడు కాజాఁలడు. ఆ శఁడే యీతఁడని నిశ్చియము చేయదలంచితి మేని రామకృష్ణకవిగారి యభిపాయమును వదలివేసి, జయంతిరామయ్య పంతులుగారి శాసనములను ద్యజించి. బద్దెనకాలము )ே. శ. ౧3Eం పాంతమని యెంచి యందుల కాధా రములను వెదుక వలసి యుండును. ఇతరాధారములు లభించువఱకు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0031.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0031.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..05dd6b9071d61bdf32fc799a9322cdba35e66de2 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0031.txt" @@ -0,0 +1,13 @@ +24 ఆ O ధ్ర కవి త ర ం గి : +నీతని కాలముపదుమూఁడవశ తాబ్దిమధ్యభాగ వుని నిశ్చయింపవచు|్చను. అంధుల చరితమున ౧.9వ పుటయందు శీ చి. వీరభదరావుగారు భదభూపాలుఁడు పశి|్చమ చాళుక్య పభు వగ భువనైక మల్లునిసామం తుఁడై యాఱ్ములనాఁడును బాలించె నని వాసియున్నారు. కాని యందుల కాధారముకు నీయ లేదు. భువనైక మల్లుని శాసనములు శౌ.శ. కాణాం-౧ంoం నడుము గన్పట్టుచున్నవి. భదభూపాలుఁ డీకాలమువాఁడు గాఁడు. శ్రీరామకృష్ణకవిగారు పీఠికలో వ్రాసినది జే. +)వీరభద్రరావుగారి కాధానమైయుండేయుండును. +ఈగంధము కొన్ని తాళపతపతులలో మూఁడాశ్వాసములుగా నున్నదఁట. పతిపద్ధతికిని మొదటఁగవి తన్నుగూర్చి యొక్కొక్క పద్యమును రంచిన బ్లీకింది పద్యమువలనఁ దేలియుచున్నది. క, శీతస్వీచిత్త జరూ +పాతిశయోన్నతఁడ బద్దెనాఖ్యుడ బుధస0 +5)8 మనస్కు-ఁడ సేవక +నీతులు రచియింతు సభవు నీవులు పొxడకా కే. భానుకుల భూషణుండను +భూనుతవికముఁడ బద్దెభూపతిఁ గవి స +న్మానితుఁడ లోకనీతుల +నూనో క్తినొనస్త నధిక నూత్న ప్రొథికా +ఇట్టిపద్యము లన్ని పద్ధతులకును ముదితపతిలో లేవు. స్థ۵ تا వూ8 పద్ధతులవలె సీతఁడును రాజనీతిని పద్ధతులుగా నేర్పరించి యిన్ గంథమును వాసి యుండును. ఇపుడు ముదితమయిన పతిసమx వుయినదిగాఁ గాన్పింపదు. ఈతఁ జేర్పరచీన పదు నైదు పద్దతుల పేరులును బైనవాసిన సీసపద్యములో ఉన్నవి. Φ +నీతిశాస్త్రముక్తావళి కవిత్వము ప్రొఢమై సులభ పదసంయుతమై +సీతిబోధకముగా నున్నది. అందువడి కొన్ని పద్యముల నిటఁ బాండు పఱచుచున్నాఁడను. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0032.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0032.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..36cdda9a8f92f0c018be8ee28790b3de2f246b3d --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0032.txt" @@ -0,0 +1,8 @@ +8–7] 20 壱 3 Q 25 +Ö +చ. వెడమతి యై యుదారగుణ వీరగుణంబులు బీజనూతమే +ర్పడినను సేగి నాటు కఱపం దగు దానగుణంబు లోభికిన్ బొడువఁగ నోడుబీతునకు బోటును నేర్పఁడఁ జెప్పచుండఁగాఁ దొడరినమంతి తానె పగతుండగు నన్ననగంధవారణా! ౧ +క, సతికంటె నబల వసుమతీ +సతి పతి లేకున్నఁ జెడదు సత్యము ఛాతీ పతి లేనినాఁడు సద్య చ్చ్యుతి వసుమతి కండు నన్నెచోడన కేంద్రా! نتائج ఉ, దానగుణంబ యెన్నఁగఁ బ్రథానగుణం బది మున్ను ×ಲ್ಲಿರ್ಸ గాని విశేషమై పురుషకారము నిల్వదు లోభి నాఁగఁ జ న్నేని యశంబు సత్త్వము సహిష్ణుతయకా విభవంబు విద్యయన్ మానము బీరముకా వృధయ మానిసికిం బరషకభైరవా 2ర 莒。 కూరాహు లెగసి కఱచిన +వారిధియే మేర దప్పి వచ్చినఁ 23&ই তেম্প:ে గూరుండైనను పజ సo హారము గాకున్నె దశదిశాభరణాంకా ! τΟ చ. కులము కుపుతుచే, జెలిమి కూర్పమిచేఁ దనయుండు ముద్దుచే +బలు కనృతంబుచే నడత పానముచే, ముని సంగమంబుచే, వలను పతిజ్ఞచే దొరవిశాదముచేఁ, దన యొప్ప లేమి చేఁ, గలిమి వుదంబుచే, మతి వికారముచేఁ, జెడు బద్దెభూపతీ. یم-F \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0033.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0033.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..634682fd968ce8630c1d95351091b75b1cf21fdf --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0033.txt" @@ -0,0 +1,2 @@ +23. విశ్వేశ్వర దేశికులు +ఇతఁడు శివతత్త్వరసాయన మనునాంధగంథమును రచి యించె నని గోలుకొండకవులసంచిక వాయుటచే సీతనిచారితము నిందు వాయనలసివచ్చినది. ఈగంథము నాకులభింపలేదు. ఇతఁడు శైవమతానుయాయి యగు బాహ్మణుఁడు. కాకతీయ గణపతిదేవు నకు దీక్షనొసంగిన గురువు. ఇతఁడు గణపతిదేవుస కే కాక, చోళ మాళవకాలచుర్యరాజులకుఁ గూడ గురువగుటచే సీతనికి "రాజగురు వను బిరుదము గలదు. కొన్ని శాసనములయం దీతనిని బత్యేకము రాజగురు వనియేవాసిరి. ఇతనిని విశ్వేశ్వరశంభు డనియు, విశ్వే శ్వరశివుఁ డనియు, విశ్వేశ్వరశివాచార్య డనియుఁ గూడ శాసన ములయందు వాడుచువచ్చిరి. ఇతఁడు బసవనకుఁ దరువాతివాఁ డయ్యను బాహ్మ్యధర్మమును విడనాడ లేదు. ఇతనితండి ధర్మ శంభువు. ఉత్తర దేశమున గంగానరదానదులకు నడుమ నున్నదహ లముండలములో సద్భావశంభు వినునాతఁడు గోళగి యను శైవమఠ మునస్థాపించి, తనశిష్యుఁ డైన కలచుగిరాజు తనక"సంగిన మసాఁడు లకలగామముల నామఠమున కిచ్చివేసెను. అప్డే గణపతిదేవుని వలనను నాతని కుమార్తె యగురుదాంబవలనను దనకు సంపాప్త మైన రెండు గామములను వృత్తిగానిచ్చి యీవిశ్వేశ్వర దేశికులు దన పేర విశ్వేశ్వరగోళగి యనునొక మఠము నచ్చటనే యొకశివాలయ మును నొకసతిమును నిర్మించెను. ఈవిషయములను దెలుపు శాసన మొకటి కలదు. దానికి మల్కాపుర శాసన ముని పేరు. ఆ శాసనమునం దీవిశ్వేశ్వర దేశికుని చారితమున్నది. ఆనాటి సాంఘిక పద్ధతులను, మఠములతో సంబంధించినవిషయములును, దేశికునిగుణసంపత్తియుఁ డెలియననునుడ్డేశముతో నాశాసనానువాదమును కాకతీయసంచిక” నుండి గైకొని యిటనిచ్చుచున్నాఁడను. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0034.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0034.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..efb9323bf903df4ebb4925f6996b08c12ed74fa3 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0034.txt" @@ -0,0 +1,4 @@ +విశ్వేశ్వర దేశికుఖు 27 +- ముల్కా-పుర శాసనము - +“విష్ణువు నాభికమలమునుండి యుద్భవించిన బహభుజముల నుండి భహవల్లభులు ಇಟ್ಟಿರಿ. అందు సూర్యవంశీయులును దుష్టయులు నగుకతియుల లోనివారగు కాకతీయులది నిష్కళంక మగుకులము గలదు. అందు వీనుఁడగుపోలభూపాలుడు క్ష్మీక సముదము చందునివలెఁ బును. అతని చరితము పావనమైనది. దానము జనులకష్టములను హరించునది. చి_త్తము శంభుపాదారవిందముపై లగ్నమైనది. అతనికి రుదదేవుడు పును. గొప్పగొప్పసైన్యములు గలరాజు లెందరోయున్నను, రుదుఁడే శూగుఁడని విందుము. అతిని శతరాజుల తలలను బంతులతో నాటలాడు జ య رق యతని పేయసి. అతనితముત డగువు హ దేవరాజు తర్వాత భూమి ੇ੯੪. శతరాజుల పతాప మనుదీపము లీతనికీర్తి యనుగాలివలన నెగిరి పోయినవి. ఆ మహశీ దేవ రాజునకు శివునిగృపచే గల్లినగణపతిదేవుఁడు పివుدغيم రాజ్యమేలెను. సద్గుణములు గల రాజు లెంకు లేరు? వారం దరిలో గణపతిదేవుఁడే రాజులెల్లరను బోషింపఁగలవాడు. గణపతి జయఘాషనువిని శతురాజులు తమ భార్యలనేగాక దుగ్గములనుగూడ వదలి పారిపోవుచున్నారు. +Kośc డగునతనికీ సముదమునకు లక్సీ వలె రుదదేవి జన్మించెను. ఈగుదదేవి రాజకిరీటములపైఁ దనపాదముల నుంచి రాజ్య మేలుచున్నది. రుదజేవి తనసామాజ్యములో దుర్మాస్థలు లేకుండునట్లు చేయఁగా వర్ణధర్మము సరిగా సాగుచుండెను. కలి"కాలము పరుగెత్తిపోవుచున్నది. బాహణులకు శతువులు దూరముగా నున్నారు. ఆమె పేరు విన్నచో శతువులు తవు నగరములను వీడు చున్నాను. రుడాంబిక కీర్తులు పాలసముదములో వచ్చుచుఁ బోవు చుండెడి కెరటములచే నెగురగొట్టబడు నురుగు నాకమించుచున్నవి: శరదృతువులోని వెన్నెల లాయమృతము నాచమనముచేయుచున్నవి. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0035.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0035.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..00e7328593a9037073f5026b3fcfdfd307888b7d --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0035.txt" @@ -0,0 +1,6 @@ +28 ఆంధ్రకవి తరంగిణి +ఐరావతము కోరలచిగురుననుండి శ్రీని లాగుచున్నవి. శీవిశ్వేశ్వర శివునిచేతితోఁ బకాశింపబడునదియు, ముగ్గురు రాజులబలములను నాశనముచేయునదియు నగుజనోత్సవము గలవాడును "కాకతీయ వంశమునకు మా_క్తికము వంటివాఁడు నగుశీరుదు దేవుఁ డెవ తెకు +కుమారుఁడో అట్టి రుదదేవి యొక్క వైభవము నింతకంటె నేమని వర్ణింతుము. +భాగీరధీనరదానదులకు మధ్యలకీ, కాటప ట్టగుడహలమండ లము గలదు. అచ్చట నుగవుగు పస్సును జేయుచు, బహిః పవృత్తి నరికట్టుచు, సమాధిలో లీనమగుచు, నెంతయో కాలమును గడపిన దుర్వాసనోతుఁ డగుసద్భావశంభువు జనుల పూర్వపుణ్యము వలనఁజాల కాలము వసించుచుండెను. శైవులలో మొదటివాఁడును శివపదభ్యానాస క్తుఁడును, వాంఛారహితుఁడు నగునతనికి కలచురి రాజగుయువరాజ దేవుఁడుమూడులకలగ్రామములను భికగానొసగెను. ఆశివముని N*ళక్రియను ముద్రమును నిరి(్మంచి యూ మూడులకల గ్రామ ములను దానికి వృత్తిగానిచ్చెను. +జనులయదృష్టముచే సోమశంభువవతరించెను. అతఁడు తన పేరుతో శైవాగమములను సులభసాధ్యముల నొనర్చు నొకపద్ధతిని :)ზంచెను. పివుدغيع రాజులచే చరణముల నొ_త్తించుకొనిన వామ శంభువు వచ్చెను నేఁడుకూడ కళచురిరాజు లాతని చరణములనారా ధించుచున్నారు. తమ కీగంటిచూపులచేతనే రారాజులనుసహిత మనుగహించుటకు నాగ్సహించుటకును సమస్థలగు వేనకు వేలు శిష్యులును పశిష్యులును వామశంభువున "కామఠమున గల్లిరి. ఇట్లు కాలముజరుగుచుండగా శక్తిశంభు వనునతనికి కీర్తిశంభు వనుశిష్యుడు గల్లెను. +... కళచురిరాజుల సభలో నమస్కరించువారి కిరీటములయొక్కచంచలములగు కాంతులచే నలంకరింపబడిన పాదములు కలవారును \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0036.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0036.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..649eaf5834fc87602fbb2925acbc7c3fadbc24a7 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0036.txt" @@ -0,0 +1,2 @@ +3-8) విశ్వేశ్వర "దేశికులు 29 +దిక్కులన్నిటికిని వ్యాపించినకీర్తి గలవారును కేరళదేశజులు నగు శివగురువులుండిరి. కలియుగములో పాదములతో నిర్భయముగా సంచరింప నిచ్ఛగలధనదేవతయో యన వారిశిష్యుఁడగు ధర్మశివుఁ డావిర్భవించెను. సర్వవేదములను జదివిన వాడును ధరవతుడును గౌఢరాఢమండలములోని పూర్వగామ నివాసియు గణపతిదేవుని దీవౌగురువు నగు శ్రీవిశ్వేశ్వరశంభువు పాలసముద్రమునుండి చంద్రు నివలె ధర శంభువునకుఁ గల్లెను. చిరకాలము రాజకిరీటములచే స్పృశింపబడిన పాదములు గలవాఁడును విద్యకుఁ గల్పవృక్షమువంటి వాఁకును దాంతుఁడును ధూర్జటివంటివాఁడును నగువిశ్వేశర దేవుఁడు జయించుచున్నాడు. రాజులలో నగగణ్యులగు S*ళ్ల వూళవరాజు లెవరిశిష్యులో గణపతినా జెవనిసుతు* యట్టి శైవాగమములకు సముదమువంటివాఁడును గలచురిరాజునకు దీకౌగురువునగు విశ్వేశ్వ రదేశికుఁ డెవరికానందము సీయఁడు. ఈ దేశికుఁడు గణపతిదేవుని గురుపీఠము నలంకరింప నెందరు గౌడ దేశీయుల యభీష్టములో నెర వేర్పబడినవి. తాపసు లెందరో ధనమును బొందిరి. ఎందరో రాజులు తమపాశములనుండి తొలగింపఁబడిరి. కదలుచున్న జటలతో చేయ బడినకిరీటము గలవాఁడును నప్పడేవికసించిన తామరపువ్వువలె నగు వెూముగల వాడును ముత్యప్పకుండలముచే దాకబడిన భుజాగములు గలవాఁడును చక్కసిహారములు ధరించువాఁడును గణపతిదేవుని సీతౌగురువును విద్యామండపమునందుండు వాఁడునగు నావి శ్వేశ్వర శంభువును జూచినవారికన్నులే కన్నులు. లో, హ, కో, యం, అను నకరములచే సూచింపబడిన శకసంవత్సరమున దుర్మతివర్ష చైత బహుళ అష్టమి శుకవారమునాఁడు, వెలినాడు వివయములో కండ వాటియందు. ఉత్తరమున కృష్ణానదిపవహించు మందర మనుగ్రామ మునన్ని యాయములతోను విశ్వేశ్వరశంభువునకు గణపతిదేవునిచే వాగ్గ త్తము చేయబడినది. ఆతనిపుతికయగు రుదదేవి యతని \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0037.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0037.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d07faa8b431338ebf4aad812dee3ea623de53afe --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0037.txt" @@ -0,0 +1,6 @@ +30 ఆ 0 1ధ క వి త ర 0 గి శి +s +_ +యనుజ్ఞతో వెలంగపూండి యను మరియొక గామములో Xき)。 యష్టస్వామ్యములతోడను బంటలతోడను గృష్ణలోగ ల లంకతోను ੇ‘ો దానము చేసెను. +విశ్వేశ్వర దేవుని, శాశ్వతమగు మఠమును నందరకు నుపయో గించు నగహారముతోఁ గూడినసతమును స్థాపించి విశ్వేశ్వర దేశిక డా రెండుగా మములను గలిపి శీవిశ్వేశ్వరగోలకి యను పేరు పెట్టెను. అనేక గోతములవారును నొకరితో నొకరు కయవికయములను జేసి కొను వారును నగు నిరువదిమందిదావిడ బాహ(ణుల కొక్కొక్క_రికి పెనుం బాకవూ నెడు వంతున తిండికై యేర్పాటు చేయబడెను. వెలంగపూడి మందరగామములలో 120 పుట్ల భూమియొసంగ బడెను. అందు మిగిలినదానిని మూడుగా విభజించి యొకభాగము శివునికిని రెండవదానిని విద్యార్థులకును శుద్ధ శైవమఠమునకును పసూత్యా రోగ్యశాలలకును సతమునకును, గలిపియు విశ్వేశ్వర దేశికు ്ടം గెను. ఇతఁడు శైవసిద్ధాంతములు పూ_ర్తిగాఁ దెలిసినవాడు. (ఈ యూరిలో విద్యాస్థల సౌకర్యముకొరకై) ఋగ్యజుస్సామ వేదములను జెప్పవారు ముగ్గురును పద వాక్యపమాణ సాహిత్యాగమములకు వ్యాఖానము చేయువా"శేడుగురును నొక వైద్యుడు, నొక కాయస్థుడు నేర్పరుపబడిరి. ఈపదిమందికి నొక్కొక్కరికి రెండుపు "సంగ బడినవి. విశ్వేశ్వరునకుఁ బదిమంది యూటకశైలును, నిద్దరు ముఖరు లును, నెనవుండు మద్దెల వాయించువారును సీపదునెనిమిదిమందికి నొక్కొక్కరికి పుట్టిన్నర యీయబడినది. కా శీ రు దేశీయం డొకడును, పదునల్గురు పాటకశైలును కరడామున్నగువానిని వాయిం చువా రారు.గురును, నలుగురు వంటచేసే బాహ ణులును, నల్లురు సేవకులును, మఠమునకును సతమునకును గలపి యూస్టరు బాహછે ణులును, చోడ దేశీయులును బీజచ్ఛేద శిరచ్ఛేద కుషీచ్ఛేదములను +పనులు శ్లేయుచు గామమును రషీంచు పదిమంది వీరభదులను వారును \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0038.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0038.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..994ebbb8d8cc867c4331366117a4463573ac6f59 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0038.txt" @@ -0,0 +1,4 @@ +విశ్వేశ్వక దేశికులు 31 +వీరముష్టులను మరిపదిమంది భటులును ?ంగా:స, రాగి, యినుము, రాయి, వెదురు, కువుوهي పనివారును శిల్పులు మంగళ్ళును, స్థపతియు నను పదిమందియు మరికొందరు భటులు, ఈ TB మనుష్యులకును ముఖ్యముగా పైనచెప్పినవారు తోటలు వేసుకొనుటకుగాను నొకపుట్టి యొసగబడెను. గౌడ దక్షీణ"రాథ దేశమునందలి పూర్వగామ నివా సులును శ్రీవత్ససోతులును సామవేదపారగులు నగుబాహ ణులకు రాజగురువు 80 పుట్లనిచ్చెను. వీరు వీని ననుభవించుచు గ్రామము యొక్క- యాదాయవ్యయముల లెక్కలను జాగతగా వాయుచుండ వలెను అని శాసింపబడి 150 పుట్టొసంగబడినను. ఎంతకాలము వారి వారి పనులను చక్కగా నెరవేర్తురో యంతకాలమును వారికి వృత్తులు నడువగలవు. పుతులు లేనియెడల స్త్రీలు దమపనుల నితరులచేఁ జేయించుచు భూమిని తోటలను ననుభవింపవచ్చును. మిగిలినభూము లను దేవునికిని నాగంతుకులగు కాలాననభైవులకును విద్యార్థులకును పాశుపతులకును భోజనము పెట్టుటకు చండాలురు "మొదలు బాహછે ణులవరకును గలజాతుల కెల్లరకు నన్న పదానము చేయిట కై రాజ గురు వేర్పరచెను. దేవునికిని సతమునకును, మఠమునకును, గావు మునకును గూడ సతండే సర్వాధికారి. గోలకీమఠమున క భిషిక్తుడును శాంతుడును శైవరహస్యములనెరిగినవాఁడును లోభరహితుడను, భూత దయగలవాఁడును మహావిద్వాంసుఁడును రాజగురువు నగు విశ్వేశ్వర +శివాచార్యుడు నూళ్లరు శివాచార్యులతో గూడి యిట్లాజ్ఞాపించెను. +o -ఈతఁడు కాశీశ్వరపురమున ఉపలమఠమును స్థాపించి పొన్న గామమును దానికXహారముగా నొసంగెను. మందకూట నగర ములోఁ దమ పేర నొకలింగమును మఠమును నెలకొల్పి మానేపల్లి ఊటుపల్లి యనుగా మములను వానికొసంగెను. చందపల్లి నగర ములోc దము పేర మరిగెమొకలింగమును స్థాపించి కంచంపల్లి చెరువు మిగాది వంతెనను పెద్దదిచేసి యందు సగ విూదేవుని కొసంగెను. నంద \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0039.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0039.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b498f576d57abfb5f68690669cbd18083503fba0 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0039.txt" @@ -0,0 +1,4 @@ +32 ఆ 0 ధ్ర కవి త-ర ం గి శి +పదములో నొకయూర లింగమును పతిప్టించి యినికూటపురము నా దేవున కిచ్చెను. కొమూరులో నొకలింగమును స్థాపించి 3ం ఖూరివుల మెట్టభూమిని > ఖారివుల పల్లిపునేల నిచె|్చను. శీశైలమున కీశాన్యభాగమున ఏలీక్షరపురిలోసి.రాజగురు వొకమఠమును గట్టింపగా నతనిశిష్యుఁ డగుగణపతిదేవుడు పల్లినాడు విషయములోని కండ) కోటయను గామమును దాన మిచ్చెను. రాజగురువు వెళ్లాలస్థలము లy*ని దుద్యాలగామములో భాగమును, పూనూరుగా వుమునిచె|్చను • ఉత్తర సోమశిలలో విశ్వేశ్వరలింగ మును బతిష్టించివి శ్వేశ్వర దేశికుడు ఐళపో లనుగావును నాశివుని కొసంగెను”. +ఈ శాసనముపై వ్యాఖ్యానము సేయుచు శుక్ల సంవత్సరాశ్వ యుజ కార్తీకములలో నాంధసాహిత్యపరిషత్పత్రికయందు శ్రీజయంతి రామయ్యపంతులుగా రిట్లు వాసియున్నారు. 1ణాత్తగాఁ బిలిపింపఁ బడిన ద్రావిడ బ్రాహ్మణులు వీరశైవమతావలంబులనియు, నామతము వారాంధులలో లేక పోవుటచేత దావిడులు రప్పింపఁ బడిరనియుఁ దోచుచున్నది. పసూత్యారోగ్యశాలలు "ত০&3e3r3 నారోగ్యశాల యునc7గా సామాన్యరోగులకుఁ జికిత్స సేయు Tశాల. పసూతిశాల యనcగా X ర్భవతు లగు శ్రీలు సుఖపసవమగుటకుఁగా నేర్పడిన శాల. oboessioxyaroğaços' General Hospital, Maternity Home e»o #8oexo. ఇట్టి యూరోగ్యశాల లా"కాలముందుcగూడc గలవని యిప్పటినవీననాగరికు లెఱుంగుదురుగాక ! అన్న సతములో బాహ్మణులు "మొదలుకొని చండాలుర పర్యంతము వచ్చినవా రంద ఆకు నన్నము పెడునియమ ముండినది. ੇc& నిమ్నజాత్యుద్ధారకు లీవిషయము గహింతురుగాక ! +పైననుదాహరింపబడిన గ్రామరకకు లగు “వీరభద్రులు” బీజచ్ఛేదశిరచ్ఛేద కుషీచ్ఛేదాది కర్మలుచేయువా రనియున్నది. వీర శైవులలోఁ NTందఱు పుణ్యమువచ్చు నని తవుయవయవముల \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0040.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0040.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..75d7c72a0cd7487960fa074b0867381f9f517384 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0040.txt" @@ -0,0 +1,5 @@ +3-9) విశ్వేశ|్వర దేశికులు 88 +ఛేదించుకొనునాచారము పూర్వ వుండి స దట. అంతసాహసము చేయువారు కావుననే గామరక్షణమునకు సమస్థ లనియూహింప వలయునా లేక యాగ్రామరకకులు గామములోఁ దప్ప చేసిన వారికి "రాజుచే విధింపఁబడిన శిరచ్ఛేదాదిదండనకార్యముల నిర్వహించువా రని తలంపనలయునా? ఈ విషయ మింకను విచారింపవలసియున్నది? +– వుల్కాపుర శాసన కాలము 1靜 ఈ శాసనమునందుఁ జెప్పఁబడిన దుగ్మతిసంవత్స5 చైతబహు ళాష్టమి శాసనరచనా"కాల వుని $Tందఱి యభిపాయము. 史うら XEで పతిదేవుఁడు విశ్వేశ్వర దేశికునకు మందర మనుగా మమును వాగ్దత్త ముచేసియుండిన దినము కాని శాసనకాలను కాదని నాయభిప్రాయము, +ੇ నట్లభిపాయపడుటకుఁ గల కారణముల సేదిగువఁ జూపెదను. +తిఫ)రాంతకమునందలి తిపురాంతకేశ్వరుని యూలయములో గణపతిదేవుఁడు కమ్మనాఁటిలో గుండ్లకమ్మనదీతీరమున నున్న చేటల పాడనుగా వుమును, పుంగినాఁటిలో మూసినదీతీరమున నున్న నేడు మల్లపల్లి యను గావుమును నొసంగి వాయించిన మోుక్రగ్ధాసన మున్నది. (A. R. 194 of 1905). ఇది శా. శ. ౧౧ూ 9 గణపతి దేవుని ఇ_అవ రాజ్యసంవత్సరము రౌదసంవత్సరమునాఁటిది. నే నెఱిఁగియున్నంత వఱకు గణపతిదేవుని శాసనములలో నిదియే కడ పటిది. (దుర్మతిసంవత్సర చైత శు ౧ం నాఁడు గణపతి జీవుని పే కు బాహరించిన శాసన మొకటి కలదు. తెలింగానా శాసనములు, సంఖ్య 91. సోమవార శాసనము. ఆది యితరులు నాయించినది. గణపతి పే, రుదాూహగ్రెంచియు, నాతవికిఁ బుణ్యముకొఱకును నితరులు వాయించిన శాసనములు గొన్ని దుర్మతి సంవత్సరమునకుఁ బిమ్మటఁ గనఁబడుచున్నవి. కాని యవి గణనీయుములు కావు). ఆయాలయము నండే రుదదేవమహారాజు రెండవ రాజ్యసంవత్సరమని చెప్పచు నాతని సేనాధిపతి వాయించిన శాసనమొకటి (A.R. 193 of 1905) కలదు. అది "శా, శే. ౧౧ూ3 దుర్మతి సంవత్సరము. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0041.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0041.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ab51be9c1d7463402fcecdf8630843470c09ad4b --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0041.txt" @@ -0,0 +1,2 @@ +34 ఆ ం ధ్ర కవి త రి 0 గి ? +దీనినిబట్టి శా.శ. ౧౧ూ9 వ సంపత్సరము రౌదసంవత్సర ములో గణపతిదేవుడు తనకుమార్తె యైనరుదాంబకు (ఇతనినే రుదదేవమహారాజని యందురు.) రాజ్యము నొప్పగించె నని స్పష్ట మగుచున్నది. కనుకనే దుర|్మతి సంవత్సరము రుదాంబకు రెండవ రాజ్యవత్సరమైనది. మల్కాపుర శాసనమునఁ జెప్పబడిన దినము. దుర్మతిసంవత్సర చైతబహుళాష్టమి. الجن (فع విశేషపర్వదినముకాదు. అందు దాన నిమిత్తమును జెప్పియుండ లేదు. దానకీఁ దగువాత గణ, పతిదేవుని శాసనములు గన్పట్టకపోవుటచే నాదినమే గణబతిచేవుని యంతిమదిన మని నాయభిపాయము ఆనాఁడు గణపతిదేవుఁడు విశ్వేశ్వర దేశికునకు మందరగామమును వాగ్దత్తమును జేసెనని మాతమే శాసనమునం దున్నది. కాని యూతఁడు దానమునిచ్చి యున్నట్లు చెప్పలేదు. అవిసాన సమయమున గణపతిదేవుఁడా గామమును విశ్వేశ్వరి జేశికునకు నాగ్దత్తముచేసి, మఱియొకగామ మును దనశాద్ధకరలలో నాయనకి వుుని తనికుమార్తెయైన రుద్రాం బతోఁజెప్పి భౌతిక శరీరమును వీడెననియు యదాంబ తన తండి చని పోయి నవీవుట తండియాజ్ఞానుసారము నా రెండు గామములను మఱికొంత లంకభూమితో గూడఁ జేర్చి దేశికుని కిచ్చియుండుననియు నాయభిపాయము. గణపతిదేవుఁడా నాఁడో యటుపిమ ట 8"ерса దినములలో స్వర్గమును జేరియండును. గణపతిదేవుఁగు కీ. శ. ౧.98.2 న సంవత్సరములోఁ జనిపోయె నని కాకతీయాంధ రాజ యుగమున కF9వ పుటలో శీ చిలుకూరి వీరభదనావుగా గువాసి యున్నారు. కాని యందులకాధారములనుజూపలేదు. వీరే ఆంధ్రుల చరితము 2ూవ పుటలో గణపతిదేవుడు ౧.9Eం వ సంవత్సర ముననే కీర్తిశేషుఁడయ్యెననుటకు సందియములేదు— అని వాసి యున్నారు. బలవత్తరములయిన యూధారములు లభించువఆకును బైనఁజెప్పిన దుర్మతిసంవత్సర చైతబహుళాష్టమిగా పాంతమే గణ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0042.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0042.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f22ce9f4265c21ad7ddb9542cb3d0395bcfca68c --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0042.txt" @@ -0,0 +1,4 @@ +విశ్వేశ్వర దేశికులు 35 +పతిదేవుని కడపటికాలమని నిశ్చయింప నచ్చును, గణపతిదేవుని రాజ్యపారంభ కాలము శా.శ. ౧౧.9ం (క్రీ.శ. ౧౧కాూ) వ సంవత్సర మని పైనఁజెప్పిన తిపురాంతక "క్రౌసనమువలన స్పష్టమగుచున్నది అప్పటికాతని కిరువది సంవత్సరములవయస్సుండునని తలంచితి మేని, యూతనిజననను శా.శ. ౧౧ంం పాంతమై దుర్మతిసంవత్సర చైత) బహుళాష్టమికి ψy". Θ సంవత్సరముల వయసు కలవాఁడగును. +విశ్వేశ్వర దేశికునకు మందరగావుమునొసంగినట్లు కనఁబడును. గణపతిదేవుని శాసనముగాని వెలంగపూడి గామమునుగూర్చిన గుడాంబ శాసనముగాని మనకుఁ గనపడలేదు. మలకాపుక శాసనము గణపతిదేవుఁడు నాయించినది కాదు, యదాంబశ్రాయించినదియు విశ్వేశ్వర జేళికులు గణపతిదేవుని నలనను నుద్రాంబఎలనను .5 אסיס7 బరిగహించిని గామములను సోళ్లక్షీమకమున కిచ్చినట్టు కెలుపుటయే యిగా శాసనముయోుక్క- పధానోద్ధేశము. ఈ శాసనమును వాయించి R35 విశ్వేశ్వర దేశికులుగాక యూతనికిఁ బిమ్మటమతెవ్వరైన వాయిం చి"రేమో యనికూడ ననునూనము కలుగుచున్నది. కాని యూయూ హను బలపఱచుటకు బ్రబలములైన యాధారములు దొగాకుక్షజేచు. +– ప్రతాపరుద్ర మహారాజు జననకాలము $— పైనఁజెప్పిన దుర్మతి సంవత్సరము శాసనకాలము కాదని యనుకొనుట కంటె నిఁక నొకయాధారము గన్పట్టుచున్నది. రుదవు "జేక్ష్పాక్షి డౌహిత్రుఁడయ్యను, Kువ్వూరుఁడు 7గా వ్యవహరింపఁబడిన "రెండవ పతాపరుదమహారాజుపేరుకూడ నా శాసనమునం దున్నది. డురతినాఁటికి ().. വുറ്) విశేష వయసుగలవాఁడు గాకపోయి నను, నాతఁడు పదిసంవత్సరముల వయసు కలవాఁడని మెంచితి మేని యూతనిజననము కీ.శ. ౧9:౧ పాంతమగును. ఈతని రాజ్యాంత వత్సరము ౧393 అని చరిత్సకారులు నిర్ణయించియున్నారు. దీనిని బట్టి, మహమ్మదీయు లీతనిని చెఱగోనిపోవునాఁటికి డెబ్బదివత్సరము \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0043.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0043.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4df4f1976f453a49b62fe8ec0a71a2d792d6efbe --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0043.txt" @@ -0,0 +1,4 @@ +86 ఆ 0 ధ్ర కవి త రం గి : +లకు మించిన వయసుండనగును. చరిత్సకారు లెవ్వరును బతాప రుదున కానాఁటి కంతవయ సుండెనని చెప్పలేదు. ఈతనితల్లి యైన ముమ్మడమ్మవివాహము గణపతిదేవునికాలములో జరుగలేదసియు, రుదాంబయే యావివాహమును జేసె ననియుఁ జెప్పచున్నారు. అట్లయినచో, కీ.శ. ౧9:౧లో రెండవపతాపరుగుని జననము కేవల మసంభవము. "కావున శాసనరచనాకాలము దురతికాదు. +పతాపరుదమహారాజు కీ. శ. ౧9కాశీవ సంవత్సరమున సింహాసనము నధిష్టించెను. (౧9F౧ వ సంవత్సర మనికొందఱి ෆඞී పాయము.) అప్పటికాతనికి 9) సంవత్సరముల వయసు Kల వాe డనితలంచినచో రాజ్యాంతవత్సరమునాఁటికి 13 సంవత్సరముల వయ సులో నుండును. ఆపకములో సీతని జననము ಶಿ),ಸ. ౧.92ం పాంత ముగును. ఇది సత్యమునకుసమినాపములో నుండుననినాయభిపాయము. ఇది సత్యమయ్యె నేనింూ శాసన"కాలము 勒 శ. ౧92) (శా. శ. ററF2) పాంతమగును. +రుదాంబకు రుదదేవుఁ డనుకువూరుఁడు జన్మించెననియు, నాతనినే మల్కాపుర శాసనమున రుదాంబసుతుఁ డని చెప్పియుండి రనియు, నాతఁడు చనిపోవుటచే రుచాంబ పతాపరుదునిఁ దనకుఁ గువూ రుచిగాళి స్వీకరించెననియు గొందఱనుచున్నారు. "కాని యందు సత్యము లేదు. రదాంబ యూరసపుత జననమరణగాధ నిదివఆ కెవ్వరును జెప్పలేదు. వినలేదు. రెండవపతాపరుదునే రుదాంబ పుతునిగాస్వీకరించెననియు, నాతనినే యూ"మె సుతునిగా శాసనము లలో వాస్త్రయుచు వచ్చిరనియు నితర శాసనములను బట్టియును (కలువ చేఱుశాసనము మొ.) బతాపరుదీయనాటకమును బట్టియును దెలి యుచున్నది. "కావున రుద్రాంబ యూరసపుత్ర వాదము నిస్సారమైన ధని వదలివేయవచ్చును. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0045.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0045.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3e3a62cc8dfe1e33d69ac033717c76247bb9cdfd --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0045.txt" @@ -0,0 +1,4 @@ +38 ఆ O ధ్ర కవి త రి 0 గి శి +నంగీకరించిన విషయము. ఒకప్పడు రుద్రాంబ గణపతిదేవుని భార్య యని తలంపcబడినది. కాని యది సత్యముకాదు. రుద్రాంబ గణపతి దేవుని తనయ యని యనేక శాసనవాజ్మయ దృష్టాంతములవలన నిర్ధా రితమైనది. కావున దానినిగూర్చి యిటమజల చర్చింపవలసినపని లేదు. గణపతిదేవునకు రుద్రాంబ జ్యేష్ట్రపతికయనియు, గణపాంబ కనిష్టపతికయనియఁ గొందఱు చరిత్రకారుల యుద్ధేశము. Хеату"о బయే పెద్దకుమార్తెయనియు, రుద్రాంబ రెండవకుమార్తెయనియు నాయుద్ధేశము. గణపతిదేవుని భార్య సోమదేవియనియు, సీమెయే రుద్రాంబతల్లియనియుఁ బ్రతాపరుద్రీయమునం దున్నది. గణపతికి నారము పేరవు యను మరియిరువురు భార్యలున్నారు. "వారుజూయ సేనాపతికి సోదరీమణులు. +గణపతిదేవుఁడు తనకు సంతానము కలుగునను నాశలేనప్పడు తనకుఁ గలిగినకుమార్తెను, పురుషునిగాఁ బ్రకటింప యత్నించునుగానీ తన కింకను సంతాన్సార్లత యున్నప్ప డట్టిప్రయత్నము సేయఁడు. పెద్దకుమార్తె కలిగినవీవు టఁ గొంతకాలము వఱకు 'స o "తా న ము కలుగక పోఁగాఁ దన తరువాత రాజ్యాధికారమును వహించుకువూరుని కొఱకై పరితపించుచుండ రెండవ సంతానముకూడ నాడ శిశు వయ్యెను. అప్పటి కాతనికి వయ సధికముగా నుండెను. ఇఁక దనకు సంతానము కలుగదని యోచించి, తనపుతికను బుతునిగాఁ బక టింప సాహసించెను, ఈయూహలయందు నిజమున్నచో, గణపాంబ పెద్దదియు, రుద్రాంబ చిన్నదియు నగునుగదా ! +గణపాంబను కోట బేతరాజున కిచ్చిపరిణయము చేసెను. అతఁ డొక మండలాధీశ్వరుఁడై t#. శ. ౧.95 o మొదలు ౧_9>o వఱకు రాజ్యము చేసెను. అతఁడు మామగారైన గణపతిదేవునితో ఁ గూడ కాంచీపురముపై దండెత్తిపోయి యారణములో నిహతుఁ డయ్యెనని చెప్పదురు. ఆతనికి సంతానము లేకపోవుటచే గణపాంబయే రాజ్యాధి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0046.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0046.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fe61890d2e0231b9bbf9f80888e5d2be842e8366 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0046.txt" @@ -0,0 +1,5 @@ +విశ్వేశ్వర దేశిక్షులు 39 +కారమును వహించి ముప్పదిసంవత్సరము లతిసమర్థతతోఁ బరిపాలిం చెను. ఆ నెు నాజ్యాధికారమును వహించిన క్రీ. శ. ౧3ం నాటి కామెకు ముప్పదిసంవత్సరముల వయ సుండెనని యనుకొంటి మేని యూ"మొు క్రీ.శ. ౧.99ం ప్రాంతమున ననగా గణపతిదేవునకు నలువ +దేండ్ల వయసున జనన మంది యుండును. గణపతిదేనుని నాజ్యాంత సంవత్సరమగు 5. శ. ౧92ం వ సంవత్సరమునాఁటికి పదాంబ +కిరువదియైదుసంవత్సరములవయ సుండునని తలంచితి మేని యూమె )ே శ. ౧932 సంవత్సన పాంతమున నఁనగా గణపతిదేవున కేఁబది యేండ్ల వయసునఁ బుట్టియుండును. గణపతిదేవుడును, మంతు లును, నమ్మకముగా నుండెడి పరిజనమును నెంతజాగ్రతగా పంక క్షీం చినను, రుడాంబ, గుదాంబయేగాని రుదదేవుడుగాఁడని Xssざ要う దేవుని జీవితకాలములోనే బహిరంగమయినట్లు గన్పించుచున్నది. రుదదేవుఁ డని వ్యవహరింపఁబడుచున్న రుదాంబకు, ముముృడమ్మ యను గన్యను దెచ్చి పరిణయమును గావించిరినికూడ చెప్పదురు. -ూని తనకుఁ దాళిగట్టినవ్యక్తి శ్రీయని ←séBoᏜ ముమ్మడమ్మ కానాలు దుఃఖించెననియు, రుద్రాంబ యూ"మెు నోదార్చి పుతికావీమబోఁ బెంచెననియుఁ జెప్పదురు. ముమ్మడమ్మ రుద్రాంబ కౌకసపతిక "కాదనుటకు శిన యోగ సారమునందలి యీకింది పద్యము సాక్య మిచ్చుచున్నది. చ. అకుపిత రుద్రమాంబికకు నాత్మజనాఁ ూKడోTంచు ముమ్మడ +య్యకు మహదేవ రాజునకు నాశ్రజుఁ డైన ప్రతాపరుద్రుఁ డా సకలమహీభరంబును వెసన్ దనయంత వహించి దాళ్చె నా యక మహిమంబులకా దొరిదె యన్నయ దేవుఁడు రుద్ర దేవుఁడు కౌ. ముమ్మడమ్మ, రుద్రాంబ కౌరసపుతికమైనచో సీపద్యమున “నాత్మజమై' అని యుండును.7గాని నాత్మజనా" అని రయుండదు. దీనినిబట్టి పైనఁజెప్పినకథయందుఁ గొంతసత్యమున్నదని నమ వలసి యుస్నది. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0047.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0047.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b2e8935dc34bc0fc5d76546abc396e82c8a2c5b2 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0047.txt" @@ -0,0 +1,4 @@ +40 ఆ 0 ధ్ర కవి త ర 0 గి శి +— రుద్రాంబ, ముమ్మడమ్మల వివాహకధ — +గణపతిదేవుఁడు జీవించియుండగ నే రుద్రాంబకుఁ జాళుక్య వీరభద్రునితోఁ బరిణయ మైనట్లు కన్పట్టుచున్నది. ఈవివాహము గణపతిదేవుఁ డిఁక మూఁడు, నాలుగు సంవత్సరములలో స్వస్థ6 డగుననఁగా క్రీ.శ. ౧9:ూ పాంతమున జరిగియుండును. జుత్తిగ శాసనములో (A.R. 343 of 192) సీదంపతులు వర్ణింపబడి యున్నారు. ఆ శాసనమునందలి భాషనుబట్టి వూడఁగా వారి పరిణ యమై యప్పటికిఁ గొలఁది కాలమే యైనట్లుతోఁచును. రుదాంబ, గణపాంబకం"Eుఁ బెద్దదైన యెడల, అప్పకు వివాహము కాకుండగనే, చెల్లెలికి వివాహముచేసిరని చెప్పవలసివచ్చును. ఇంతేకాదు రుద్రాం బకు వివాహకాలమునాఁటికి నలువదియేండ్లు వయసుండెనని తలంప నలసియుండును. ఇది సమంజసము కాదు. కావున రుద్రాంబ గణపతి దేవునకుఁ గనిష్టపుత్రికయనియే నిశ్చయింపవలసియున్నది. జుత్తిగ శాసనము శా.శ. ౧౧ూ౧ కీ.శ. ౧.అుడా నాఁటిది. ఈవివాహము నాఁటికి రుదాంబ కించుమించుగ నిరువదియేం డ్లుండి యుండును. మువు(్మడవుછે కప్పటికిఁ బదునైదు-పదునాజేండ్లుండునని యూహింప వచ్చును. +పుతికాపేమతోఁ బెంచిన ముమ్మడమ్మను, రుదాంబ దన వుఆఁదియైన చాళుక్యమహాదేవ రాజున కిచ్చి గణపతిదేవుని యనంత రమున క్రీ.శ. съ са 23 ప్రాంతమున వివాహము జరిగించియుండును - రుద్రాంబభ_ర్త, చాళుక్యవీరభద్రాదేశ్వరుఁడును, మువుృడను3 & 8. మహదేవరాజును సోదరు లని శ్రీ చిలుకూరి వీరభద్రరావుగా రూహించియున్నారు. ముమ్మడమ్మభర్త మహదేవరా జనుట నిశ్చ యము. వారి కిరువురకుఁ బ్రతాపరుద్రమహారాజు జన్మించె నను టయు నిశ్చయమే. అందులకు గ్రంభాభారములు విశేషముగా నున్నవి. దానిని కాదనలేము. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0048.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0048.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6e7f647dc92a97bbf482ffb16b879fbb2d9aac14 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0048.txt" @@ -0,0 +1,5 @@ +8-11] విశ్వేశ|్వర దేశికులు 41 +మువు డమგ* ზ. చాళుక్యమహాదేవుడు "కాడనిలయు, వుప-శ్ దేవనామ ధారియగు మఱియేయితర వంశీయుఁజోయై యుండుననియు చాళుక్య వంశజుఁడే యైనను రుడ్రాంబకు వుఱఁ ది"కాcడనియుc NTOద ఆభిప్రాయపడుచున్నారు. దానికి నాకు రెండు కారణములను జూపు చున్నారు. +మొదటిది:–తల్లికూఁతుల నన్నదమ్ము లెట్లు పరిణయమాడు దురనునది. ఈయూ క్షేపణము నిలు నదు. ుద్రాంబ తల్లియును 7గాడు. ముమ్మడమ్మ కూఁతురును గాదు. కావున నాసంబంధము వివాహమున కభ్యంతరము కలుగఁ జేయదు. +రెండవది:—ఓరుగల్లునఁ బ్రతాపరుద్ర మహాకాజు రాజ్య నుచేయుచున్న కాలమున చాళుక్యమహదేవ చక్రవర్తి శాసనములు గోదావరీమండలమునఁ గాన్పించుచున్నవి. పుతుఁడు రాజాధిరాజై యాంధ్ర దేశమునంతను బరిపాలించుచుండఁగాఁ దండ్రి నిడదవోలులో (నిరవద్యపురము) నుండుట, అసంభవము గావున చాళుక్యమహ దేవుఁడు పతాపరుదుని తండి కాడనుట. కయాక్షేపముకూడ సరియైనది కాగు. పతాపరుదుఁడు, రుదాంబకు స్వీకృతపుతుఁడు. దత్తత గానిచ్చిన పుతునింట జనక తండి యుండవలయునను నియవు ములేదు. నియమము లేకపోవుటయేకాగు, అట్లుండుట యాచార విరుద్ధమును స్వభావవిరుద్ధమునుగూడ నైయున్నది. కావున నీయూ క్షే పములు గమనింపఁ దగినవి కావు. +గణపతిదేవునకు మేనల్లుఁడగు నతవాడి మహదేవరాజొకఁడు Xe)て益o で"○ ముమ్మడాంబ పరిణయమునాఁటి కాతఁ డరు వదియేండ్ల వాఁడు కావున నాతఁడీతఁడు కాఁడు. ఇఁక నొకమహదేవరాజు ఛాస నము గుంటూరు మండలమందలి మల్లవోలులోనున్నది. (A. R. 528 of 1925) -s •£ శాసన కాలమునుబట్టి ముమ్మడాంబ పరిణయము నాటికి డెబ్బ దేండ్లవయసు కలవాఁడు కావున నాతఁడును గాఁడు. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0049.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0049.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d9f4aa21b26e53d30dcef1eb58bdf23e089e1320 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0049.txt" @@ -0,0 +1,2 @@ +42 ఆ 0 ధ్ర కవి త ర 0 గి శి +చాళుక్య వీరభజేశ్వరుని శాసనమున్న జుత్తిగ గామము ననే చాళుక్యమహదేవ చ క వర్తి శాసనముకూడ నున్నది. (A.R. 745 of 1920 శా. శ ౧౧22). వీకభజేశ్వరుని తండి ఇందు శేఖరుడు. తల్లి ఉదయాంబిక. తాత మహదేవ రాజు. ఈమహ దేవరాజనామమనే.మహదేవచకవ _ర్తికిఁ బెట్టియుందురని యూహిం చినచో, సీతఁడు వీరభజేశ్వరునకు సోదరుఁ డనుట యొప్పను. ఈ మహదేవచకవ ర్తి నిడదవోలు రాజధానిగా రాజ్యమేలినవాడు. ఇతనికిద్దరు కుమారైలు, (ఒక్క-తయేకుమార్తెయని శ్రీచి.వీ.గారనిది.) ఉదయమహాదేవి, పినఉదయమహాదేవి అని వీరి పేర్లు. మహదేవ చక వర్తి తనతల్లిఅయిన ఉదగమాంబ పేరునే తన కుమార్టెలకుంచి నాఁడని తలంచినచో సీతcడును వీరభదేశ్వరుఁడును సోదరులని తేలును. వీరభదెశ్వరుని దలిదండులైన ఇందు శేఖర-ఉదయాంబ లకు అన్యమాంబయను కుమార్తెయుండెను. ఆమె కోనభీమభూపతి ಭ"ರ. వారిరువురకును, గణపతియను కువూగుఁడు గలిగెను. ఆగణ పతి, యీమహదేవ చకవర్తి కుమార్తెయైన. ఉదయ మహాదేవిని వివాహమాడెను. ఈవిషయములన్నియు బాలకొల్లునందలి శాసనము లవలన స్పష్టమగుచున్నవి.(A.R. 121,122,123,124,125 of 1893) దీనినిబట్టి కోనxణపతిరాజు. చాళుక్యవీరభదునకు మేనల్లుఁడు. మహ దేవచక వర్తికిని మేనల్లుఁడే యగును. ఆతఁడు దనకుమార్తెయైన ఉదయమహదేవిని మేనల్లునకిచ్చి పరిణయ మొనర్చెనని నిశ్చయము చేయవచ్చును. ఈ చర్చవలన రుదాంబ భర్తమైన చాళుక్యవీరభ దేశ్వరుఁడు సోడావరీమండలమందలి నిడదవోలు పాంతమునఁ గొంతదేశమునకుఁ బభువుగానుండెకు శాఁడనియు, నాఁతడు రుద్రాం బను బెండ్లియాడి, యోరుగల్లున నివాస మేర్పగచుకొనఁగా నాతని తమ్ముడైన మహదేవ చకవర్తి యాపదేశమునకు రాజై &ਹਾਰੇ మును బాలించుచుండిననియు స్పష్టమగుచున్నది. "కాని మువు(్మడవ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0050.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0050.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5b5eee560ec371c411365c31cb9438a7302c6db3 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0050.txt" @@ -0,0 +1,6 @@ +విశ్వేశ|్వర దేశికులు 43 +యీచాళుక్య మహదేవచక్రవర్తి భాగ్యయని స్పష్టపరచెడి శాసనము 7గాని వాడియదృష్టాంతముగాని యింకను మనకు లభింపలేదు. భావి పరిశోధనమువలన నావిషయముకూడ స్పష్టము కాగలదని తలంచు చున్నాఁడను. ఏదయిన వ్యతికే కాధారము లభించు వఱకును శ్రీవీరభ డరావుగారి యూహయందు సత్యమున్నదని యంగీకరింతము. పైనఁ జెప్పిన విషయములలోఁ గొన్నియూహలపై నాధారపడియున్నను, నందస్వాభావికములుగాని, యసంబద్ధములుగాని లేవు. కావున నవి సత్యములనియో "కాక్ట సత్యమునకు సమీూపముగా నుండుననియోగా విశ్వసింపఁదగినవై యున్నవి. ముమ్మడమ్మ వివాహము, 8). . α) σε Ρι పాంతమున జరిగియుండుట సత్యమయ్యెనేని వారికి ద్వితీయ పతాపరుదచకవర్తి కీ.శ. ౧92ం పాంతమున జన్మించియుండు నను వూటుకూడ సత్యమేయగును. ఈపతాపరుదుని నా వు ము మల్కాపుర శాసనమునం దుండుటచే నా శాసనము కీ. శ. n.9ూం పాంతమునాఁటిదని యూహింపఁ దగియున్నది. +శాసనములోఁ జెప్పబడిన దుర్మతి సంవత్సక చై తబహు ళాష్టమినాఁటికి, ముందర, నెలంగపూఁడి గామములలో విశ్వేశ్వర రాలయముగాని, గోళకీమఠముగాని, సతముగాని లేవు. శాసనము నందలి భాషను బరిశీలించిచూడఁగాఁ, రుదాంబ యాగావుముల నిచ్చినపిమ్మట, విశ్వేశ్వర దేశిక లచ్చట శివాలయమును, సతమును X బ్దించి, మఠమును స్థాపించినట్లును, బాహ(్మణులను రప్పించి వృత్తుల నిచ్చి యగహారము చేసినట్లును స్పష్టముగాఁ గన్పట్టుచున్నది. కాని యదివఆ కున్నయాలయాదులకు రుదాంబ చే దాన మిప్పించినట్లు లేదు. పెనc జెప్పిన యాలయనిర్మాణాది కార్యములకుఁ బదిసంవ +Sత్సరము లైనను బట్టియుండును. దీనినిబట్టి శాసనమునఁ జెప్పఁబడిన +J පීඨ& س-سسه +"కాలమును జ్ఞాసరచనా"కాలమును నొకటికా దని స్పష్టపడుచున్నది. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0051.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0051.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d1e8ce073a140ecbe760500551699bbd1307538d --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0051.txt" @@ -0,0 +1,4 @@ +44 ఆ O ధ్ర క వి త రి 0 గి శి +నెయిత్తముమినాఁద నాలోచించిచూడఁగా మల్కాపుర శాసన రచనా "ూలము క్రీ.శ. ○_2)C「○ పాంతమై యుండునని నాయభిపా యము. ఆ కాలవునకు విశ్వేశ్వక దేశికులు జీవించియుండిరో లేదో చెప్పఁజాలము. గణపతిదేవుని శా. శ. ౧౧రం వ సంవత్సరవు శాసన ములో నాతఁడు పరమమా హేశ్వరుఁ డని చెప్పియుండుటచే నాతఁ డంతకుఁ బూర్వమే విశ్వేశ్వరిచేళికులవలన దీక ను గైకొనియున్న ట్లూహింపఁదగియున్నది. అప్పటి కీవి శ్వేశ్వరునకు నలువది సంవత్స రముల వయ సుండునని తలంచితి మేని ౧యిగా తసి జననము శా. శ. ౧౧ంం వ సంవత్సర పాంతమై యుండును. ఆపకములో గణపతి దేవుఁడును దేశికులును సమవయస్కులు. విశ్వేశ్వర దేశికుఁడు శత వర్షజీవియై, గణపతి.్యవునకును. రుదాంబకును, గురువుగానుండె సనియు ద్వితీయ పతాపరుదుని కాలములోఁగూడ నుండెననియుఁ జెప్పచున్నారు. కొంద జీతని శాసనములు శా. శ. ౧౧కాం-౧౧F-8 లోకూడ నున్నవనియందురు. వానిని నేను చూడ లేదు. మల్కాపుర శాసనమునాఁటి కీతఁడు జీవించియున్నను “శతవృద్ధు” అయి యుండును. ఎట్లయినను మల్కాపుర శాసనములోని గోళకీమఠ స్థాప నాధికారము లీతని జీవితకాలములో )ே.. ౧.98.౧ వ సంవత్సరము నకుఁ బివు టఁ బదిసంవత్సరములలోపున జరిగియుండుట నిశ్చయము. ఈసందర్భమున సీకిందివిషయములనుగూడ మనము గమనింపవలసి యున్నది. +--1 మల్కాపురమునందలి యితర శాసనములు $ +మల్కాపురము మందరగామమునకు శివారుగా గుంటూరు మండలములో గుంటూరు తాలూకాలో నున్నది. పైన వాసిన o మల్కాపుర శాసన మే_స్తంభముపైలిఖింపఁ బడియున్నదోయూ_స్తంభము విూఁదనే మఱియైదు శాసనములు చెక్క-ఁబడియున్నవి.( A.R. Nos. 95, 96, 97 98, 99 of 1917) అను మొదటి దానియందు విభవ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0052.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0052.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..69a43380722395e08bbc53bc83c58dadca463401 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0052.txt" @@ -0,0 +1,5 @@ +3-13) విశ్వేశgర దేశికులు 45 +సంవత్సర చైత్రశుక్ల ప్రతిపత్తు శుక్రవారమునాఁడు రాజగురువైన విశ్వేశ్వరశివ దేశికులు, విశ్వనాథేశ్వరునికడ శాశ్వతముగ నా ఆుదీప ములనుంచుటకై నూటయేఁబది గోవుల నొసంగినట్లును, ఆలయమును నిర్మించిన శిల్పాచార్యులకు భూముల నిచ్చినట్లను, కాశీశ్వరశివ అయ్యంగారు నాట్యశ్రీలకు రాజగురు దేవుని యాజ్ఞానుసారముగా భూముల నిచ్చినట్లును, విశ్వనాథేశ్వరుని &నూలయమునకుఁ జెంది, వెలగపూడి గ్రామములో నిరి(్మంపబడిన సోమనాథేశ్వర గణేశ్వర దేవుల యాలయములకును, శిల్పులకును భూములనిచ్చినట్లును వ్రాయఁ బడియుండెను. దీనినిబట్టి రాూ శాసనకాలమునా బీటికి నాలయనిర్మా ణాదులుఁ బూర్తి యైయుండుననియు, విశ్వేశ్వర దేశికులు జీ వి C చి యుందురనియుఁ దలంపనచ్చును. విభనసం నత్సగము శా.శ. ౧౧కాం (8. శ. ౧.9Eూ) అయినది. +తక్కిననాల్లు శాసనములును NT".ඡී. ෆ.ෆෆෆ් (క్రీ.శ. റഷ്ട) నాఁటివి. ఒక డావియందుe గాశీశ్వరశివఅయ్యంగారు 9:శీ గోవులను, శాశ్వతదీపముకొఱ కిచ్చినట్టున్నది. ఈ తిఁడు విశ్వ్వేర దేశికుని శిష్యుఁడు. రెండవది, ఈ కాశీశ్వరశివాచాన్యునిశిష్యుడు వ్రాయించి నది. మూడవది, విశ్వేశ్వర దేశికునకుఁ బుణ్యముకొఱకు, ధాన్యా గారాధిపతియైన కొట్టరువుకొమ్మన వ్రాయించినది నాల్గవది కామి శెట్టియను నాతఁడు వ్రాయించినది. +మొత్తముమినాఁద మల్కా-పుర శాసనము మొదలుగా నీ శాస నములన్నియు శా .శ. ౧.అంర వ సంవత్సరములో వ్రాయుఁబడి యుండునని నాయభిప్రాయము. లేదా, పైనఁజెప్పిన విభవసంవత్స రముననైన మల్కా-పుర శాసనము పుట్టియుండును. అట్లు చూచినను "ఢాసనగచన"కాలవు దుర(్మతి "ఢాడు. +‘‘రాజగురువునగు విశ్వేశ్వర శివాచార్యుడు నూస్టరు శివా చాగ్యులతో గూడి యిట్లాజ్ఞాపించెను" అని శాసనమునందుండగా \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0053.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0053.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5d0022aedf94b4f037bf8857e70f146a588f5ce9 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0053.txt" @@ -0,0 +1,8 @@ +48 ఆ o ధ క వి త ర 0 గి +పత్రిక (సం. 93 సం. 3) ఆూక్ వ్రాసియున్నారు. శరధ్ధ రాజకవి తన వంశమునకు మూలపురుషుఁడని శివ దేవయ్య సీక్రింది పద్యములలో వర్ణి ంచియున్నాఁడు. §. శ్రీమదస్థాంగ ప్రసిద్ధ యోగాభ్యాసి +ధర నోరుగంటి సత్పురని నాసి పాణలింగారి|్చతభావ సంచయవూళి +యజ్ఞానతిమిర సంపశీర హేళి బుధజనసన్మిశ్రత పోప్యదయాశాలి +శోభితా శాంత యశోవిశాలి యవుల శ్రీవత్ససంయమి సోత్రపావని +వర్ణితసకల విద్వన్నిధాని Å. సంతతోల్లాసి దిననాధసమవిభాసి +రహితదుష్క-ర్మి నిత్యసన్మహితధర్మి యనఁగ నుతికెక్కె శివ దేవుఁడ నెడియోగి నాయకుండు సదా వెూక దాయకుండు, చ. అతఁడు ప్రతాపరుద్ర వసుధాధిపుచేత నవాగ్రహారముల్ హితమతి నంది నిత్యసచి వేశ్వరసంతతి కెల్లమేటియై యతులిత సంస్కృతాంధ్ర కవితావలికెల్లఁ బితామహుం డనన్ సతతము వన్నెకెక్కె- బుధసంఘములోన మహాప్రసిద్ధుడై, “నాగనారాధ్యుని ద్విపద బసవ విజయములో: +అనుచు నాశివ దేవుఁడా ప్రతాపునకు వినిపించి బసవయ్య విఖ్యాతమహిమ విని సంతసిల్లి యూవీరుపTEణాస జనవరేణ్యుఁడు తనసయ్యనమంత్రి శివ దేవునకు మహా శ్రీ లుల్లసిల్ల వివిధాంబరంబులు వివిధ వస్తువులు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0054.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0054.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8390898d96bde7be4455dbd739c68b2176e48a7b --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0054.txt" @@ -0,0 +1,14 @@ +8-18] విశ్వేశ్వర దేశికులు 49 +రూక్లింపగాs నిచ్చె కు, దన కేం; డఁ పట్రాలుంథె సుస్సే "కాల "వెుల ** Θ.Σ) & )ירור &や窓) వాసియున్నాఁడు. +దీని ననుసరించి పద్యబసవవిజయమున తుమ్ముకుపల్లి నాగభూ +سيديا పుణకవి గ్రంథాంతమున గద్యమునం దిట్టచెప్పినాఁడు. 'శివ'జీవుఁడు పతాపరుడదేవునకు బసవన్నమాహాత్మ్యంబు విని విని సంతసిల్లి వివిధాంబకంబులు వివిధ వస్తువులు, పతాపరుదుం +డి' సంగి యతని సంతుష్టం జేసి סטפכ3לaביo :". +※ +○ +$o + +న +త +Ο +డు +ఈమూఁడు గంథమ:లయందునుగూడ శివ దేవయ్యయనియు, మంతియనియఁ జెప్పియుండుటవలనను, విశ్వేశ్వర దేశికః శనిగాని, రాజగురువనిగాని, చెప్పకుండుటచేతను, సీయిగువునును భిన్నులనియు, రాజగురువని చెప్పక మంతియని చెప్పటచే సీగంథములయం దుదా హరింపఁబడినాఁడు విశ్వేశ్వర దేశికుడుగాక ఛి వ "జీ వ ಮಂಠಿ)ಹೆ యనియు నావిశ్వాసము. విశ్వేశ్వర దేశిక, శివ జీవుల గోతము లేవియో వునకుఁ దెలియవు. మల్కాపుర శాసనమునందు, విశ్వేశ్వర "దేశికులు దనపూర్వనివాస మైన పూర్వగామమునుండి శీవత్స గోతులైన బాహ్మణులను బిలిపించి భూదానమొసంగినట్లు వాయఁ బడియుండుటచే విశ్వేశ్వర దేశికులు శ్రీవత్సగ్నోతులయిన ట్టూహించి, యాగోతజఁ డైనశరభరాజు తనపూర్వ డైన శివ దేవయోగిని మంతియని చెప్పియుండుటచే గణపతిదేవునకు, మంతియు రాజ గురును నొక్క-ఁడే యసి నిర్ధారణముచేసి విశ్వేశ్వర జీశిక శివ దేవు "శ్రేక్ష వ్యక్తియని శ్రీవేంకటావుపంతులుగా రభిపాయపడినట్లు కన్ప ుచున్నది. శివ దేవమంతి కూడ శ్రీవత్సగోతుఁడే కావచ్చును. వీరిరువురును సోదరులని గెుకనదంతియున్నది. (చూ, శరభాంకలింగ శతకపీఠిక.) ఆపకములో వీరిగువురు భిన్నులనుటకు గోత ముడ్డము రాదు. ప్రెసీసపద్యములోని "అష్టాంగయోగపసిద్ధాభ్యాసి” “ప్రాణ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0056.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0056.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..283d7eaef2c8c34857a535cfcca2e9267a022fa8 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0056.txt" @@ -0,0 +1,10 @@ +విశ్వేశ్వర దేశికులు 51 +సోదరుఁజో యగుట చేతను, కాకతీయ కాజ్ఞులవ* గురువుగనో మంతిగనో వీరిరువురికి సంబంధముండుటచేతను వీరిరువురకు నామ సామ్యముండుటవలనను తగువాతివా రీశివ దేనయ్యనుగూడ విశ్వేశ్వ రుఁడని పిలిచియుందురు, +ఈశివ దేవయ్య పతాపరుదుని యొద్ద నగహారాదికమును బడసియుండిన నుండవచ్చును. ఈశివ దేవయ్యకు విశ్వేశ్వరుఁ ※窓) నామాంతరమున్నదని యంగీకరించినచోఁ బ్రెనవాసిన కవులవాత లన్నీయు నర్థవంతములు సత్యములు నగును. +పతాపరుదుని మహ దీయులు చెఱగొనిపోయిన పిదప సీ యాంధ రాజ్యమును బ్రోలయనాయకుడును సనాతనిత కు నాతc 7గా పeవు నాయకుఁడును విశ్వేశ్వరుని యాజ్ఞ చేఁ బలిపాలించికని అనితల్లికలువ చేఱు శాసనము చెప్పచున్నది. +వ"రావూన ద్వాధి వారి మగ్నాం ధరావు క్షేపాం యవనోదరస్థాం సముద్ధరికా ప్రోలయనామకేంద స్తతఃపతిష్టాపయతిస్మ తద్వత్ +التي “ੇ 鯉 曝 تسمیه స్వర్గాలిథా పోలయభూమిపాలో వి క్విశ్వరాజ్ఞా మధి మ్యగ త్వా అపాలయ త్కా-పయనాయ కేంద_స్తదీయరాజ్యం తరణి ప్రతాపః +-ہا © مفبس۔ అథ పంచో_త్తర స_ప్తతినాయక సంసేవ్యమానప పద్మ కాపావనీశ్వరః శ్రీవిశ్వేశ్వరకరుణయా పీతి మరకత్', +ఈశ్లోకములయం దుదాహృతుఁడైన విశ్వేశ్వరుఁ డీశివ దేవ యయే యైనచో నప్పటికీతనికి దాదాపు కాం సంవత్సరముల వయ సుండు ను • వయసును బట్టి యూతఁ డీతఁడు కాఁడే వెూ యునిసంశయము కలుగుచున్నది. ఆ కాలమున విశ్వేశ్వరనామ ధారుఁ డింకొకడు కన్ప ట్టుట లేదు. మన మెఱుంగని విశ్వేశ్వరుఁ థౌకc డుం ఔనే వెూ ! లేదా ఈశిన జేనయ్యయేవి శ్వేశ్వరుఁడై తొంబదియేండ్ల జీవించెనో ! +ఈవిషయమింకను విచారణీయము. +●●● \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0058.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0058.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4cf2f5f9c2155e0a378cb116baa42319dd6c5eb4 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0058.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +3-14) 3 య్య 53 +జ్యోతులు వెలుఁగ ను గాన వి చేతనముం బాంది సృష్టి చీఁకటి గా"జే. క. సతత సుఖానుభవంబులు +నతిశయవిభవములు నృపతి యూళితజన సం తతికైన తేవె ధరణీ పలికి కాజ్ఞయగాక రాజ్యఫలము ඊෆෆ්‍රො”. క. పసరము పసరము పులి పులి +బిసరుహసంభవుని దృష్టి పెం'పెంత వుహిం బసరముఁ బులిచేయుఁ బులిన్ బసనముగాఁ జేయు నృపతి బల మది గాడే! +ఉ. "రాజు నిజస్రభావ మభిరకణ మెప్పడు సేయ భూజనుల్ +"రాజున కర్థవృద్ధియు ధరం బసుభంగులఁ గూర్తరిందులో రాజభివృద్ధికంటె జనరకయ యు_త్తమ మెందు భూజనుల్ రాజసురక్ష లేక చెడి నాజభివృద్ధి యొనక్ప నేర్తురే. +క. చాలపజఁ బోవక యె యురి +గోలాసం బాడి తప్పికొనుచుండెడి భూ పాలకుఁడు కుప్పఁ జిచ్చిడి +ಸಿ)ಲಲು నెదక్షికొని తినెడు చేల తలంపF. +పురుషార్థసారము శివ దేవయ్యకృత మని మడికిసింగన చెప్ప ੇS. లక్షణ గంథములలో లక్యముల నిచ్చినప్పడు శివ దేవయ్య పురుషార్థసారమని యుదాహరించియుండుటచే నీతఁ డాగంథమును రచించెనని యూహింపనను వుపడుచున్నది. +గణపతిదేవుఁ డనక పరాకమములో నాంధజేశము నెల్ల బరిపాలించి యనేక ధర్మకార్యముల నొనర్చి జగద్విదితయశసఁ డగుట కీశివ దేవుఁడే మూల మనియు, గణపతిదేవుని కుమార్తెయగురుదాం బను రుదదేవునిగాఁ బకటించి గణపతిదేవునియనంతరమున నెట్టి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0060.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0060.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..01ce176a186b5ccb3e28bd6181185f5a579b1601 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0060.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +మూలఘటిక కేతనకవి 55 +మున నిచ్చియున్నాఁడను) ఆంధ కవితా పితామహ బిరుదముచే భమవొంది యతిపాసవిలాసకర్త 'పర’ అను. నుపపక్షకులశ్యముగా శిన దేవమంతి పురుషార్థసారములోని యీకింది పద్యమును అలసాని పెద్దనదని యుదాహగించినాఁడనియు, నిది సకలసేతి సమ్మతములో 3ూ వ పద్యముగా నుదాహృతమై యున్నదనియు . ని. వేంక +టావుపంతులుగారు వాసియున్నారు o +رق +ఉ. రాజులు సమ్మతికా తరతరంబుల భాతల భక్తియుక్తులన్ +రాజితశస్త్రపాణుల పరాకమవంతుల నపమత్తులకా భోజన హేమ వస్త్ర పరిపుష్టులనై ... ... : sרסerסיסל నోజ నొసర్పఁగా వలయు నొద్దన పాయక యుండు భృత్యులకౌ, +ఈతనితో సంబంధించిన వుకీ కొన్ని విషయములను విశ్వేశ్వర జీళికుల చారితమున నాసియున్నాఁడను. +●*鲁<* +25. మూ ల ఫు టి క కే తన కవి +●● ● +అభినవదండి బిరుదాంకితుఁ డగునీవు హాకవి దశకువూర చరి తము, ఆంధ్ర భాషాభూషణము, విజ్ఞానేశ్వరీయము నను మూఁడు పద్యకావ్యములను రచించెను. ఈతఁడు ని యోగా గీ బాహృణుఁడు కొండిన్యగోతుఁడు; వ్రూనయకును గంగవూంబకును బుత్తుఁడు; బండారు కేతనదండనాథునకు మఱఁది; వెణ్ణి (వెంటి) రాలు అను నగహారమునకుఁ బెద్ద ఈతఁ జేళాఖకుఁ జెందిన బాహృణుఁడైనదియు సీతని గంథములనుబట్టి తెలియుట లేదు. కాని బండారు వారు ఆఆు వేల నియోగి బాహ(ణు లగుటయు, నొక శాసనములో కౌండిన్య గోతుఁ డయిన మూలఘటిక కామ దేవ పెగ్గడ యనియుండుటను \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0061.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0061.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..bc3d222f71f64c5aa1d06d7392443c6bf18a2906 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0061.txt" @@ -0,0 +1,9 @@ +56 ఆ O ధ్ర కవి త రం గి శి +బట్టియు సీతఁడు నియోగి శాఖా బాహ్మణుఁ డగుట నిశ్చయము. (ద. హిం. శా. సం. ఇ సం.౧ంరం) ఈ కవికి మఱఁది యైన బండారు కేతన ముప్పదియిద్దఱుమంతులలో నొకఁ డయినట్లు “ఆత్మీయతప ముచే నర్థి వాలుక మడ్డు, కేడించె బండారు కేతమంతి” అను సీస పద్యపాదమువలనఁ దెలియుచున్నది. దశకుమార చరితమునందుఁ గవి తననుగూర్చి యిరాకింది నుదాహరించిన యొక్క ప ద్య ము ను వూతము వాసికొనియుండెను. +సీ. వేఁగివిసయమున వెణ్ణి (వెంటి) రా లను పేర +నభిరామ మగు నగ్రహారమునకు నగ్రణి యగువాని నభినవదండి నాఁ +బొలుపుమిగాతికిన వానిఁ U:బోలనార్యు ననుఁగుదమ్ముని సంస్కృతభాషా కావ్య +కర్తృత్వమున నుతిగన్న వానిఁ గౌండిన్యగోత్రుని బండారు కేత దం +డాధీశువుఱఁది నధ్యయనపరుని మూలఘటికాన్వయసముద్రపూర్ణ () హిమమయూఖుని వూరయ కవులకవుల +వదన యగు సంకవూంబకు వర తనూజుఁ గేతనార్యుని నన్ను విఖ్యాతయళుని. +ఈపద్యములో సీకవితల్లి సంకమాంబయనియు, తండ్రిమూరయ యనియుఁ జెప్పినట్లు ముద్రితప్రతినిబట్టి తెలియుచున్నది. కాని యది పొరపాటు, విజ్ఞానేశ్వరీయమందలి וירססס క్రిందిపద్యములవలన సీతని తండ్రి వ్రూనయ యనియు, తల్లి గంగవూంబ యనియు స్పష్ట ముగు చున్నది. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0062.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0062.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..25e7949bf29addb28afa8d7693f0f194b6ddffd7 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0062.txt" @@ -0,0 +1,9 @@ +8–15] మూలఘటిక కేతనకవి 57 +క, వివిధక భౌనిపుణుఁ డ నభి +నవదండి యనఁగ బుధజనంబులచేతకా భువిఁ బేరుఁ గొన్నవాఁడను గవిజనమిత్రుండ మూలఘటికాన్వయుఁడకా, +ぎ. మానయకును గంగవుకును +సూనుఁడ మితసత్యహితవచోనిపుణుఁడ 3) జ్ఞానానూనమనస్కు-ఁడ నానాశాస్త్రజ్ఞఁడను వినయ భూషణుఁడన్, +莒。 ఖ్యాతశుభచరితుఁడను వృప +కేతనపాదద్వయీనికేతనుఁడ నొం గేతన యన సత్కవియన భూతలమున నతిశయంబు బొందిన వాఁడకా, +పద్యములవలనఁ XQ శాస్రుజ్ఞానము గల పండితుఁడనియు సంస్కృతమున గంథములను రచియించిన వాఁడనియు శివభక్తుఁ డనియు వినయవివేకాది సద్గుణసంపన్నఁడనియుఁ దెలియుచున్నది. సంస్కృతభాషలో సుపసిద్ధ వుప-శీక వియగు దండి రచియించిన దశ కుమారచరితమను గద్యకావ్యము నీతఁ డాంధమునఁ బండెండా శ్వాసములు Жер గద్యపద్యకావ్యముగా రచింుంచి, మహాభారతకృతి క_ర్తయగు తిక్కనసోమయాజి కంకితము చేసెను. ఆనిషయము దశ కుమారచరితమునందలి యీకింది గద్యపద్యములలో Xext3. అత్యాదరంబునరావించి యాస వార్ధ పాద్యతాంబూలాంబరాభర కొతి దానాద్యుపచారంబులఁ బరితుష్ట హృదయం జేసి నీవు సంస్కృతాద్య నేక భాషా కావ్య రచనావిశారదుం డగుట జగత్ర్పసిద్ధంబు గావున నొక్క కావ్యము రచియించి నన్నుఁ గృతిపతిం చేయవలయునని సగౌర 3○2x37ヤ"c బార్ధించిన నేనువు మత్కా-వ్యకన్యకకుఁ దగునరుం డగు +నతని మనోరథంబు సఫలంబు గావింపం దలంచి. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0063.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0063.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8b8a28e753f1faed70a2fcdea3837294fc9e5bc6 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0063.txt" @@ -0,0 +1,10 @@ +58 ఆ 0 ధ్ర క వి త రి 0 గి శి +ఉ, కొమ్మయశౌరిసూనున కకుంఠితకీ_ విలాస మొందఁ గ +ద్యమ్మున దండి చెప్పినకధాకము మొప్పఁ దెనుంగు బాస X ద్యమ్యును బద్యమం బెరయ నంచితభావరసోద యాభిరా మ మ్మగునట్లుగా దశకుమార చరితము చెప్పఁబూనితికా,” +దండికృత దశకుమారచరితమును రసోచితముగా నాంధీకరిం చుటచే సీతని నభినవదండి యని పజలనఁ జొచ్చిది +కవిబ్సహ్మయగు తిక్కన యే యీతనికవిత్వమును మెచ్చు కొని యి"తిఁగు రచించిన గంథమును గృతి నందినప్ప డీకవి కవిత్వ శైలినిగూర్చి వాయుట వృధాయాసము. ఆ బావము నేకవి యీ క్రింది పద్యములోఁ జెప్పకొని యున్నాఁడు. గీ. కవితచెప్పి యుభయకవి బోుతు నొప్పింప +宮35ら బ్రహ్మకైన నతఁడు మెచ్చఁ బరఁగ దశకుమార చరితంబు చెప్పిన పోడ నన్ను వేతె పొగడనేల +దశకుమార చరితమునఁ జెప్పిన కథా వృత్తాంతమును క్లుప్త ముగా గంథాదిని గవి చెప్పియున్నాడు. ఆకథను నావాక్యముల తోఁ జెప్పటకం"ు కవి నాక్యములనే cయ బాగా వూగించిన బాగుగనుండు +لیخO) +ననియెంచి యట్టు చేయుచున్నాఁడను. +అభ్యుదయపరంపరాభివృద్ధిగా నా చెప్పంబూనిన కథాని "కాలుం బనుసురల తాజాలం బెట్టిదనినఁ దదీయకందం బ్రెనకుసుమపు రంబున కధీశ్వరుండైన రాజహంసమహీవల్లభ వృత్తాంతంబును రాజ వాహన పముఖ దశకుమారజనన పుకారంబును, దివ్య వాగుపడేశ కమంబున వారలు దిగ్విజయార్థం బరుగుటయు, వింధ్యాటవీమధ్యం బున వూతంగకుం డనుసాధకునకుఁ గియాసహాయత్వంబు ననుష్టింపం బూని రాజ వాహనుండు చెలులనంచించి చనుటయుc దదన్వేషణా స్థంబుగా దక్కి-నకువూరులు దిక్కు-లకుం బెక్కు ముఖంబులం బోవు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0066.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0066.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f37f8ac56485a26b5c4405e106c251e500564cd7 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0066.txt" @@ -0,0 +1,13 @@ +8-16] మూలఘటిక కేతనక్ష 61 +మిరాఁద సీతనిరచనములు మూఁడును మూఁడు నూతనవూళ్లములను దొక్కినవే. యాజ్ఞ్యవల్క-్యమహర్షి ఆచార కాండము, పాయశ్చిత్త "కాండము, వ్యవహారకాండము ననుమూఁడు కాండములు గల మొక స్మృతిని రచియించెను.దీనికి . రూజ్జ వల్క్యస్మృతియని పేస. ఈస్మృతికి విజ్ఞానేశ్వరుఁడు మితాక్షరి యను పేరుణో నొక వ్యాఖ్యానమును చేసెను. వ్యాఖ్యానసహిత నైునయాసఇృక్ 然宫$y యాంథీక్షBంచి তেণ্ডঃo3 విజ్ఞానేశ్వరీయ మని పేరు పెప్టెను. వారసత్వము, విభాగము, శ్రీధనము, స్వార్జితము మొదలగు హిందూ లా' తో సంబంధించిన వ్వాజ్వములను నార్షియస్తానము లిమి శ్రాక్షరి వాఖ్వానమునే ప}థాన +దీనికోర్చా 麗చుచున్నారు. . లోనికిఁ గూడఁ దర్జుమా చేసియున్నాను. +తిక్కనసోమయాగాజి కవిత్వమునందు వలెనే, oూతనివచనము +භුoක්‍රොෆ గందపద్యము లెక్కు-వగాఁ గన్పట్టుచున్నవి. కవిత్వశైలి తెలియుటకై యీతని గంథములనుండి కొన్ని పద్యముల నిట నుదా హరించుచున్నాఁడను. గీ. ఇల ము"కారమునకు ద్విత్వమేని ඩීෆර්ද්‍රි +పూర్వక బుకార మేనియుఁ బాసఁగియుండు +ఖగమున ఖగ వునంగా ఖగం బనంగ +రుపు వున రుపు మ్మనంగ రువం బనంగ. క. జంగమపదములు దక్క ధ +గంగలపదముల ద్వితీయ పథమయు నగురా +జంగదము లూడ్చెఁ బతి నూ +త్నాంగదములఁ దాల్చె ననఁగ నన్పువై యునికిన్. +–1 链沌 ੇ శ్వ ర ము هة لـسـ ఉ. పుత్తులు లేరు నాకు నిది పుతిక దీని నలంకిరించి సీ +క్షేత్తము గాఁగ నిచ్చెద నకిల్బిషమానస నీకు దీనికిం \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0068.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0068.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..bf6b4c256256c165cb2512fb9c02062777debb9c --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0068.txt" @@ -0,0 +1,9 @@ +మూలఘటిక కేతనకవి 63 +é。 విపకుమాగుఁ డీతఁడు పవీణుఁడు విద్యలఁ బల్కు-నేర్పుమై నపతిమూనుఁ డా హనవిహారములందు సమస్థఁ జాత్మశ _క్తిపక టీకృతిం గొరలి దేశములెల్లఁ జరింపుచుండుఁ బూ జాపతిపత్తి పాతముగఁ జాలెడువాఁడు పయోజలోచనా! ఆ3 శా.ప్రాసాదోపరి రమ్యభాగమున సాందం జైన చందాతప శిసౌధామలదీస్తులం జెనయఁగాఁ జిత్తోగ్భవకీడ న న్యాసంగంబున డస్సి మినారు సుఖనిదాయత్తు లె యున్నచో +یاد گسیسمరోసం బెక్కి_నవీరశేఖపఁడు నీరూపం భాగిం జూచుచున్. ఆర é。 కోమలి పూర్వజన్మమున కూరపు జెయ్వలు పామురూప మై యేమఱియున్నఁ బట్టికొనియెం దలపోయఁగ నిక్కు-వంబు 悲) స్వామి X←ᏉKasc డయ్యెఁ బురసంహరుఁ డైనఁ బురాకృతంబులం గా మిగులంగ నేర్చునె వృథా కుదితంబులు దక్కు మిక్కడకా. చ. వణిజులు తప్ప చేసినను శారలఁ దండువ పెట్టఁబంచి త +న్మణికనకాది వస్తువులు మానుగఁ గైకొని వీటిల్స్టాr సుహృ ద్గణములఁ బాందకుండ న్డగా నడు నం దKుఁ గాక వారు దు +ుణులని మేదినీశ్వసఁడు గోపమునం దెగఁజూడఁ బాడియే. ఆ= ము, పరదా రాభినివేశబుద్ధి దలఁపం గౌపంబు ధర్మార్ధముల్ +దొరకొల్పంగ నుపాయ మైన నది నిర్దోషంబు నాఁదొల్లి బం + * ధుర శాస్రజ్ఞులచేత విందు గురుబంధ క్షేళ మోక్షార్ధికిం దురితం బయ్యెడు నెట్లుచిత్తమున నాందోలాయితం బేటికికా, ఆ2 ఉ. అల్లుఁడ వీవు రాజ్యమున క్రoశ్రకు నుఁడ వీవు భూమికిం దల్లివి దండివికా బహువిధంబుల దాతవు సేవు మూకులం బెల సముదరింప నుదయించినపుణ్యుఁడ వీవు నీకు నే +Φ נשר) నెల్లి మదీయపతిఁ బుర మెల్ల నెఱుంగఁగఁ బెండ్లి చేసెదన్ ఆూ, ఉ, కానక కన్నకూఁతుఁ గడు గారవ మొప్పఁగ నేన దాది +R యేన సవితినై పెనిచి యిచ్చితి నొక్క-ట వేదశాస్ర వి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0069.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0069.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ef949eca2a237f4f71d2f1ce5a1413bfecb7a0ba --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0069.txt" @@ -0,0 +1,3 @@ +64 ఆ ం ధ్ర కవి త ర O గి శి +ద్యానిధి మైనవి పునకు నాతఁడు పెండిలి యాడి :"c5יסה ס శ్లేనుసమంబు లై మగుడ నెన్నఁడు రాఁ డది కారణంబుగన్. కా ‘ਨ੍ਹਾ`, తల్లీ! పాణముతోడిచావు ముగడుo దవ్వైన నిల్లాలికిన్ +దల్లిం దండిని జేరి యున్కి దలఁపం దైన్యంబు నాభర్త ని న్నొల్లం బొమ్మని తోచెఁ బాణవిరహోద్యోగశమంబందె ירכה యుల్లం బింతులు వొందరే వరుల దైవోపేకఁ జింతిల్లరే. Ω Ο చ. నృప! నయహీనుఁ డైన ధరణీపతి రాజ్యవిభూపతి చూడఁగా పగతవాత వారణకమైన యెడ న్వెలుఁగొందు § 3 & ఖపగిది నిప్పుడప్ప డనఁగాఁ జలితస్థితి నుండు సీతిసా రపరమనస్కు-ఁడైన నృపురాజ్యము సుస్థితిఁ 2ూండు నారయుక్తో", á。 రాజ్య మరాజకం బయినఁ బ్రౌఢి మెయిం భరియింప ను_త్తమ పాజ్యన కైన దుష్కరము యట్లగుటం దవులోన నెంతయుం సజ్యత నీతివికము విచారపరంపర పుట్టుచున్నచోఁ బూజ్యపురస్పరంబుగఁ బభుపతతిం బిలిపించి వారితో న్. ౧9 తనునుగూర్చి వాసికొనిన పద్యములోని సంస్కృతభాషా కావ్యక_ర్తృత్వమును నుతిఁగన్నవాని' యను వాక్యమునుబట్టియితఁడు సంస్కృతభాషలోఁ గావ్యములను రచియించినట్లు శెలియుచున్నది. “জন্মঃ১ యాగంథముల పేరు లేవియో తెలియుట లేదు. ఈతని నివా సము వేంగి మండలములోని “వెంటిరాయి" అని చెప్పి యున్నాఁడు. ఈ పేరుగల గావుమిప్పడు పడమటి గోదావరి, కృష్ణా మండలము లలో గన్పట్టుట లేదు. ఏలూరు తాలూకాలో “విజయరాయి'అను గామ మున్నది. అదియే యిదియేమో చెప్పలేము. కే త న కవి కాగామ మగహారము. పూర్వకాలమున నగహారీకులు విద్యను గాంకించువారు కాని యిప్పటివలె దవ్యమును భోగమును బధా నముగాఁ జూచెడివారు కారు. కేతనయధ్యయనపరుఁడు. ఉభయభాషల యందును గంథకర్త. నానా శాస్రుజ్జుఁడు, గోదావరి మండలము \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0070.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0070.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e27bab3742c971decf0e13bf4ae47c02042ebf2f --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0070.txt" @@ -0,0 +1,3 @@ +8-17] మూలఘటిక కేతనకవి 65 +నుండి నెలక్షాయనకుఁ బోయి తన పాండిత్యమును బజ్మంచి మెప్ప వడసి తనకీర్తిని, యొరులయశమును చికస్థాయిగా జేసెను. ఇతని మఱఁది యైన కేతదండాధీశుని నామ మేది యో శాసనమునఁ జదివి యున్నట్లు నాస్మృతియందున్నది. కాని యది యిప్పడు స్మృతికి +దశకుమారచరితమునఁ దిక్కనబాక తపశంస యేమియు లేకుంటచే భారతరచనమునకు ముందీకృతి నంది యొండుననితోఁచు చున్నది. వుeణియు దశకుమారచరిత కృత్యాదియందు 'ఇన్గకీ_ - పాతంబైన మనుమసిద్ధి మహీవల్లభునకుం గరుణాపాతంజైన కొట్ట రువు తిక -నామాత్యుండు నిజకుల కమూగతం బగు మంతి పదం బున వర్తిల్లుచు'అను వచనము మొదలుగా వాసిన గద్యపద్యాదుల వలన దశకుమారచరితరచనమునాఁటికి మనుమసిద్ధి జీవించియున్నట్లు పొడగట్టుచున్నది. కావున సీగంథరచనాకాలము క్రీ. శ. ౧3:: పాంతమని నిశ్చయముగాఁ జెప్పవచ్చును. పెదపాటి జగ్గనక వి కేతన యాంధ భాషాభూషణములోని దని యీక్రింది పద్యమును బబంథ రత్నాకరమునం దుదాహరించినాఁడు. కాని యీ పద్యము ముదిత పతిలోఁ గాన రా లేదు, తాళపత పతులందును గానూ "లేదని శ్రీ వేటూరి పభాకర శాస్త్రలుగారు పబంధగత్నావళిలో వాసి యున్నారు. á。 మెచ్చఁడు మెచ్చవచ్చు నెడ మెచ్చకుఁ డిచ్చకు మెచ్చునానిచో మెచ్చియు మెచ్చు మింగ కుఁడు మెచ్చక మెచ్చితిమంచుఁగ్రుచ్చ లై మెచ్చకుఁడిచ్చమెచ్చుఁగని మెచ్చుఁడు మెచొ|్చకమానమైనచో మెచ్చియు మెచ్చకుండకయు మెచ్చుఁడు సత్తవులార మొదకా. ఆంధసాహిత్యపరివత్తు నందున్న యుదాహరణగంథములో కేతన కువలయాశ్వచరితములోని యీకిందిపద్య ముదాహరింపబడి యున్నది. దశకునూరచరిత కృతిక_ర్తి యగు కేతన కువలయాశ్వ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0071.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0071.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..252ca7544f8c685bbe3bb94b374e59a30dc1d977 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0071.txt" @@ -0,0 +1,9 @@ +66 ఆ రి ధ్ర క వి త ర ం గి శీ +చరితము రచించిన బ్లీ దివఱకు లోక మెఱుంగదు. కువలయాశ్వ చరితమును సవరము చిననారాయణ నాయకుఁడును, బుక్క-పట్టణము రాఘవాచార్యులును రచించియున్నారు, చిననారాయణనాయకుని గంథమునం దీపద్యము లేదు. రాఘవాచార్యులు పెదపాటి జగ్గనకుఁ దరువాతి వాcడు. +ఉ. కోటతనర్పుచూడ్కుల కనోచమ య్యిను తేరు మిరాఁదఁ బ ల్మాటును నేఁగుచోఁట దగులం బడమికా రవిమండలంబు నీ పాటిద యన్ తలంపునకుఁ బట్టగు చున్నది గాక దీనికిం బాటి యనంగ గుజ్జనఁగ బట్టలె యయ్యుదుగా స్త శైలముల్. +పద్యమున్న కువలయాశ్వచరితము నీ కేతన రచియించెనో కొట్టరువు కేతన చేసెనో మతియే కేతన మైన రచించెనో చెప్పఁ +జాలము. / o +Z అr>0,డD +ధర్వణాచార్యుఁడు (عاع .26 +(ROAD +ఇతనిని గొందరు బాహ్మణుఁడనియు గొందఱు జైనా చార్యఁడనియుఁ జెప్పచున్నారు. లకణగంథములయం గుదాహ రింపఁబడిన లక్యములనుబట్టి యీతఁ డొక ఛందస్సును రచియించె ననియు భారతమున విరాటోద్యోగ భీషు పర్వములను వాసియుండె ననియుఁ దెలియవచ్చుచున్నది. ఈ రెండు గంథములునుగూడ నిప్ప డెచ్చటను గాన్పించుట లేదు . ఈతని గంథములలోని పద్యములను లింగముగుంట తిమ్మన, వెల్లంకి తాతంభట్టు, అప్పయకవి, కూచి వుంచి త్రివు కవి, కస్తూరిరంగకవి, పభృతులు తవులకణగంథము లులో లక్యములుగా నుదాహరించియున్నారు. నాకు జ్ఞాపకముగ నున్నంత వఱకీతనిని బూర్వకవినిగా స్తుతించినవారు "ఢ్భాగావ పెద్దన \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0073.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0073.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7bc5a45b38b547c44c27b3f9a21b495d021a8616 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0073.txt" @@ -0,0 +1,4 @@ +68 е оt: в е рол в +పూర్వఁడని తలంప నగుచున్నది. లేదా యూతనితో సమకాలికుఁ డగును. తిన్కనసోమయాజి భారతము మూలమున నే యధర్వణ భారతము మూలఁబడిపోయి యుండును. +అట్లుగాక తిక్కనసోమయాజి భారతమును రచించుచున్నాఁ డని"తెలియక విరాటపర్వాదిగా మూఁడు పర్వములను రచించి యూరి పిమ్మట తిక్కన భారతమును చేయుచుండె ననివిని యధర్వణుఁడు తన భారతము నాపి వేసియుండె నని తలంచుటకుఁగూడ నవకాశ మున్నది. లేదా మూడు పర్వములను రచించునప్పటి "కాతని కాయువు సరిపోయియుండునని తలంచినను దలంపవచ్చును. gέβς డారణ్యపర్వ శేషమును బూరింపకుండ విరాటప ర్వాదిగా రచియించు టకుఁ గారణము తిక్క_నకు వలెనే తనరచనము నారణ్యపర్వమధ్యము నుండి ప్రారంభించుట కిష్టము లేక పోవుటయే యైయుండును. నన్నయ భట్టు మూఁడుపర్వములను బూర్తిగ రచియించె ననెడి వాదమున కధర్వణాచార్యుడు విరాటపర్వమును బారంభించియుండుట STంత బలము నిచ్చుచున్న దనుమాట సత్యమేకాని యితర కారణములను బట్టి యది సళ్యమని 窓)奇|్చయింపలేము. +విరాటపర్వము మొదలుగా భాగ్రతమున మూఁడుపక్వనులను రచియించుటనుబట్టి యధర్వణాచార్యుడు తిక్క_న కించుక పూర్వఁడో సమకాలికుడో యై యుండునని యీతని కాలమును నిర్ణయింపఁ గలుగుచున్నాము. అంతకంటె యిత డెప్పటివాడో సరిగా నిర్ణ యించుట కిత్సరాధారములు లేవు. ఎజ్ఞా పెగ్గడకుఁ దరు నాతివాఁ డన లేము. తిక్కనసోమయాజికిఁ జాలతరువాతివాడై భారతమును తిక్కన రచింుంచిరయున్న ను దాను ముఱల రచియింపవలయు నను కుతూహలముగలవాఁడైనచో నాతడు భారతము మొదటినుండియుఁ జేయఁబ్రయత్నించును గాని విరాటపర్వాదిగాఁ జేయఁ బ్రయత్నిం పఁడు. కావున నితనికాలము క్రీ. శ. ౧.9:1ం ప్రాంత ముని తలంప \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0074.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0074.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9d1661397dfcd4d80230adae3024008425d1232a --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0074.txt" @@ -0,0 +1,13 @@ +8-18] అథర్వణాచార్యుడు 69 +వచ్చును. ఇందులకు వ్యతిరేకముగ నేవేని యాధారములు లభించి వSr వానినిబట్టి యీతని కాలమును మార్చుకొనవచ్చును. +అధర్వణ భారతమునుండి యితర గంథములలో నుదహరింపఁ బడిన పద్యములను నాకు లభించినవానిఁ గొన్నిటి నుదాహరించు చున్నాఁడను. +—$ అధర్వణ భారతము - వు. నతనానావనినాథయూధమకుటన్యస్తాబ్ద నాగోజ్జ్వల +ફ્રેંડે ద్ద్యుతివిభాజితపాదపీకు లలనాదోశ్చామరోద్ధూతమా +== +مية రుతలోలాలివిసీలకుంతలుఁ బభారుద్ధాముఁ לרio8 5 סס" +భితబాహపరిఘున్ సువర్ణధరణీభృద్దెర్య దుర్యోధనున్. +శా. తృష్ణాతంతునిబద్ధ బుద్ధులగురాధేయాదులం గూడి శీ +కృష్ణుం గేవలమర్త్యుఁగాఁ దలచి మర్షింపంగ ను త్సాహవ +ష్ణుం డయ్యె సుయోధనుం డకట ఛాతీనాథ! యూహింపుమా యుస్లీషంబునఁ గట్టవచ్చునె మదవ్యూథోగశుండాలముకా. క, తాలాంకుతుముల సమర +క్రీడకుఁ దాళఁగలవాఁడు కీతిలోపల నె వ్వాఁడును లేఁ డని యుండకు నీదగ్గరనున్న వాఁడ నే సెలవిమాતે ధర్మతనయ! యుష్మదాజ్ఞానిగళవిని . تقع బద్ధమగుచుఁ జిక్కు వడియెఁ గాక విజయవు త్రగజము విడివడ్డదో సడ్ల :Իէ33Xex7Հ విష్ణ పత్రయమున. § క. శ్రీకంఠుఁ డెదురునపుడు వ +నౌకోధ్వజ మింద్రమకుట మర్జనతురగా సీకము దివ్యశతాంగము నాకవ్వడి కబ్బియున్న నతఁడేమగునో. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0075.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0075.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..67371fdf145866e817e7a29f9b51830250bdd000 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0075.txt" @@ -0,0 +1,9 @@ +70 ఆ ం ధ్ర కే వి త 0 0 గి డి +8. ез కర్ణుగురాలాపము +లాకర్ణింపఁగ నసహ్యమై ద్రోణునితో నాకనదీసుతుఁ డనియో వ నౌకోథ్వజ మెఱుఁగవచ్చు నరుఁ జూపి తగకౌ. క. పదిదినము లైదు పొద్దులు +పదపడి రెన్నాళ్ళు నొక్కపగలుకా రేయకాగదనంబుఁ జేసి మడిసిరి నదిసుత గురుకగ్గ శల్య నాగపురీశుల్, వు, పణతాశేమ వసుంధరాధిప శిరస్ర్సగ్రంధలుబ్ధభమ +క్వణదభ భమకృద్ద్విరేఫ గణరుం కార పదాబద్ధసం పుణవత్యుత్రృ్పధిత పవర్థి త సము స్తకత సూయాధ్వర కణసింహాసనభాసితుకా దృఢధనుశ్ల్శాఫూనుజుకా ధర జకౌ, +ఈపద్యములను బట్టి తిక్క-న కవిత్వముకంటె సీతని శైలి క్లి 添 మైనదనియు సంస్కృతపద భూయిష్టమనియుఁ దెలియుచున్నది. +అధర్వణుని ఛందో గంథమిప్ప డెచ్చటనుగానరాదు. లకణ గంథములలో నధర్వణుని ఛందస్సునందలి వని దాదాపు ముప్పది పద్యములవఆ కుదాహృతములైనవి. භූෂoඨි రెండు పద్యముల సీక్రింద నుదాహరించెదను. §. పర్వతములందు మేరువుభాతి యగుచు +సర్వసురలందు శoకరు చందముగుచు నరయమృగములయందు సింహంబుకర గణములందెల్ల న గణంబు Xరివుఁ7గాంచు. క. నాయకుc డేకులమైనన్ +"బాయక తత్క-లము గణము పద్యము "మొుదలన్ ధీయుక్తి నిలుప మేలగు 贻 నేయెడ సంకరమునైన నెగ్గగుఁబతికిన్, \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0076.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0076.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c2e0de2616d1ccc8c4c7d96e2c2a417229767463 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0076.txt" @@ -0,0 +1,3 @@ +ෂද්ణాచార్య: :$్చ 71 +లక్షీణగంథములయం దుదాహృతములైన పడ్యములన్నియు నధర్వణఛందము లోనివగునో కాదో నిశ్చయముగాఁ జెప్పలేము. ఈతని ఛందోగంథము ముదితము -জত ত:৫৯, ప్రెపద్యములు లక్షణ గంథములలో నుదాహృతములైనవి. లకణక_ బొక్కొకపు డొకరిపద్యముల నింకొకరివిగా నుదాహరించుట కలదు. అధ ర్వణుని దన్న యోక పద్యములో యతు లిరువదియెనిమిది యని చెప్పి యున్నాడు. ఆపద్య మధర్వణుని దేమై, అప్పకవి యతులనుగ్చూ చెప్పినసంఖ్య నంగీకరించితిమేని, యిరునదినాలుగుయతులనే పే నిన యనంతామాత్యున కీతఁడు తరువాతివాఁ డనిచెప్పవలసియున్నది. లక్షణక_ర్తలు తమ కుచితము లనితోఁచిన య తు ల ను గైకొనిరని యూహించుట సమంజసము కాని, యొకఠితకు వాత నోక5 సౌలభ్య ముకొఱకు యతులను నృద్ధిచేయుచువచి|్చరని భావించి, వా రంక පීලN యతులసంఖ్యనుబట్టి వారికాలనిర్ణయముఁ జేసిన చొ* నందుఁ బవూదము కలుగవచ్చు నని నాయభిపాయము. +అధర్వణుని పేర సంస్కృతభాషలో రచియింపఁబడిన రెండాం ధ్ర వ్యాకరణములు గ న్పట్టుచున్నవి. ఒకటి తిలింగశబ్దానుశాసనము. వుeకి యోకటి వికృతివివేకము. దీనికి “అధర్వణకారికావళి" యని నావూంతరము. ఈ రెండు వ్యాకరణములుగూడ నథర ణాచార్యుని వే యని బ్ర. వర్పుుల నసీతారామస్వామి శాస్త్రిగారి యభిప్రాయము • వికృతివివేకమునకు టీక వాసిన రెండుచింతల సీతారావుపండితుని ముదితగంథమునకు శ్రీశాస్త్రలవాగు పీఠిక వాస్త్రయుచు నందు “మొదటఁ దానురచించిన త్రిలింగశబ్దానుశాసన మల్పవిషయములతో నుండుటచే విపులమగునద్దానిని వాసిన వాసియుండును" అనివాసి యున్నారు. బ. స్త్రీ వీరేశలింగము పంతులుగారు తమ యా o ధ కవులచరితమునఁ దిలింగశబ్దానుశాసన విూతనిదే కాని వికృత వివేకము నీతఁడు రచియింపలేదనియు, నది యహోబలపండిత కృత \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0078.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0078.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7aaf36cf78c64196fd5314ffac1194c18fe1e3a6 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0078.txt" @@ -0,0 +1,3 @@ +8-19] అధర|్వణాచార్యుడు 73 +ੇS. ఆంధసాహిత్య పరిషత్తు వాగు పకటించిన గాలసరస్వతీయ టీకాసహితాంధ శబ్దచింతామణిలో మొదటి నాల్గు పగిచ్ఛేదముల యందు నధర్వణుఁ డుదాహృతుఁడు "కాలేదు. కియాపరిచ్ఛేదము నందలి ) వ శ్లోకమున కీయఁబడిన టీకలో, రెండు తాళపతగంధ ములలో వాయcబడియున్న విమయములను ముదింపించి. مج k -پیگی పువ్వుల నడుమనున్న విషయము నె 4095 ను పతిలో లేదని ముద్రా పకులు జ్ఞాపికలో నాసియున్నారు. అధర్వణునినామ విూపువ్వుల నడువునున్న గంథములో మూతమే కలదు. తక్కినభాగములో లేదు. దీనినిబట్టి యధర్వణాచార్యుని నామ మూభాగమున で5さ窓) తెలియుచున్నది. కియాపరిచ్ఛేదమునందలి తక్కిన సూతములకు, రెండువిధములగు టీకలు ముదింపఁబడియున్నవి. అందు మొదటిది స్వల్పపరిమితికలది. రెండవది విపులముగా నున్నది. స్వల్పటీకలో నిధర్వణుని పేరు లేదు. విపులమైన టీకలో నచ్చటచ్చట నధర్వణుని మత ముదాహృతమైనది. ఇందువలన బాలసరస్వతి తనకీకయం దధ ర్వణుని మతము నాధారముగాఁ గైకొన లేదనియుఁ దరువాతిపండి తులు విషయములను విపులము చేయుటకై యధర్వణాది మతముల నందుఁ జేర్చిరనియు నూహింపఁ దగియున్నది. నిజముగా బాలసర స్వతియే తన టీక్షలో నధర్వణు నుదాహరించియున్న యెడల ಬ)ಔವಿತೆ ఖకులుగాని తరువాతి పండితులుగాని దానినిదీసివేయుట తటస్తింపదు. వ్యాకరణవిషయములలో నానాఁటి కానాఁడు కొత్తభావములను జేర్చుకొనుచుండుట సంభవము కాని యున్నవాటిని దీసివేయుటయం డదు. కావున బాలసరస్వతి యధర్వణోక్తుల నాధారముగాc దీసికొ నె నని చెప్పటకు వీలు లేదు. +(8 శాస్త్రలవారు బాలసరస్వత్యప్ప కవులధర్వణో క్తుల ను దా మారించిరని విశసించి దాని పైనాధారపడి చింతామణి విషయపరిశోధ నమున వాసిన వాక్యములను నిరాధారములని యెంచఁదగి యున్నది. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0079.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0079.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..43771bffa257e6679c3c689709a2b7f498af9716 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0079.txt" @@ -0,0 +1,5 @@ +74 ఆ O ధ్ర క వి త ర 0 గి శి +అధర్వణాచార్యుని శ్లోకములను విశేషముగా నుదాహరించిన వాఁ డపపోబలపండితుcడు. ఇతఁ డాంధ్రశబ్దచింతామణికి సంస్క-ృత మున వ్యాఖ్యానముచేయుచు, నడువునడుముఁ దన న్యాఖ్యానమున కుపయుక్తముగా నుండు లాగున నధన్వలోక్తుల నమితముగా నుదాహ రించియున్నాడు. ఇంతేకాదు. నన్నయభట్టును బథమాచార్యుని గాను, అధర్వణాచార్యుని ద్వితీయాచార్యునిగాను వాసి నన్నయా ధరgణుల కధిక గౌరవము నాపాదించియున్నాఁడు. అహోబలపండితుఁ డంతటితో నూరకుండక, బాలసరస్వత్యప్పకవ లాంధచింతామణి తముకు లభ్య మైన వృత్తాంతమును జెప్పినట్టే, అధర్వణ ఫక్కి-కను గూర్చి యీకింది శ్లోకమును దనయహోబలపండితీయమునఁ జెప్పి యున్నాడు. +శ్లో . c.55 స్సారోఒధ్వర ణగంఛే సోప్యత్తేన విధీయతే +తేన తత్ఫక్కికాలోకలోలతా త్యజ్యతాం బు 8. +అధర్వణాచార్యుని గంఖమునందుఁ గలసారమంతయు నిందుఁ జేర్చితిని గావున పండితు లధర్వణాచార్యుని గంథమును జూడవలయు ననుసోరికను వదలివేయుదురుగాక " అని యీశ్లోకమున కర్థము ఆంధ్రశబ్దచింతామణికి వ్యాఖ్యానమును వాయుచుఁ Xృత్యాది నధ ర్వణాచార్యుసి గంథమునుగూర్చి యీశ్లోకమును వాయవలసిన యగత్య ముపSrబలునకు 'లేదు. ఈయపస్తుతపసంగముచే, నధర్వ ణుని పేర నషs*లుఁడే యీ కారి కావళిని రచించె ననునూ సూకు బలము కలుగుచున్నది. అధర్వణుని గంథమంతయును శస్త్రమపడి oుOదివిు డ్చితినని చెప్పటమూతమే యూతనియల్దేశ మైన యెడల, నధర్వణుని గంథమును జూడవలయు ననుకోర్కెను బండితులు త్యజింపవలయు నని చెప్ప 'టెందులకు? ఇష్టమున్నవారు చూచుకొనినఁ జూచుకొం దుకు. అపS*బలుని యీశ్లోకమునుబట్టి తా నీ వ్యాఖ్యానమునఁ జూపినవే యధర్వణకారిక లనియు, నా పేర వేఱుగంథములేదనియుఁ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0081.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0081.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3d667b0d553c1cb2ef7b97653a01413bfb63a3b7 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0081.txt" @@ -0,0 +1,3 @@ +76 es o & R :о 8 8 o A to +భట్టాచార్యేణాహాబలపత్యాచార్యేణ" అని చెప్పకొనియుండెను. ఇట్టివాఁ డ్వర్వణుని పేరఁ గారికలను రచియించి ద్వితీయాచార్య డ గుటలో నాశ|్చర్యమేమి ఈతనిపాండిత్యమును మేము శంకించుట లేదు. అభినవ నన్నయాచార్య డగునీతఁ డద్యతనాధర్వణాచార్య డును గానచ్చును. ఏదియెట్లున్నను అధర్వణకారిక లథర్వణాచార్యు నివి గా వనుట నిశ్చయము. +శ్రీరెంటచింతల (ద్వితింతిణి-గాలి పభంజనమయినప్లే)సీతా రామకవిగారి టీకతోడను శ్రీసీతారామశాస్త్రలుగారి విమర్శనము తోడను పకటితమయిన యధర్వణకారికలన్నియు వరుసగా నాంధ్ర శబ్దచింతామణి వ్యాఖ్యానములో నహోబలు డుదాహరించిన "వేకాని వేఱుకావు. పూర్వమెవరో పండితుఁడ హోబలుఁ డుదాహరించిన కారిక లన్నిటి నొకచోఁ జేర్చి యొక గంథముగా వాసికొనియుండును. బానికిe బుతికలనేకముగా బయలు వెడలి యుండును. అదియే యిప్పడు ముదితగంథమైనది. నిజముగా నిది యధర్వణు డేరచి యించి యున్న యెడలఁ గృత్యాదియు ననుక మణికయు లేకయుండదు. అపsrబలపండితుఁడు వరుసగా నా"కారికలన్నిటిని దనవ్యాఖ్యానమున నుదాహరించుటయు సంభవింపదు. ముదితపతిలోని కారికలు తప్ప మరికొన్నికారిక లధర్వణునివి కలవని యెవ్వరు ననుట లేదు. ఉన్నవ నినచో నవియేది? అవిలభ్యము కాలేదనియో ఉత్పన్నమైనవనియో చెప్పవచ్చును. లభ్యముకాని గంథమొకటి యున్నదని తలంచు టెట్లు! అహోబలుఁడు చెప్పిన వూట యే యూధారముందు రా? ఆతఁ డథర్వణుని గంథసారమంతయు నిందున్నదనియు, నిఁక నధర్వణుని పుస్తకముకొఱ కెవ్వరునుబయత్నింపవలదనియుఁ జెప్పియున్నాఁడు. "కావున నావాక్యము నాధారముగాఁ గొని "కారి"కావళియంతయు నిం తేయుని వున వునుకొనవలసియున్నది. కాని యిఁకనొక పెద్ద గ్రంథ మున్నదని భావింపరాదు. పండితు లధర్వణునికారికలకొఱకుఁ ద హూ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0082.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0082.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..163400bac7468cfee0c586041f3ebff84222d8d2 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0082.txt" @@ -0,0 +1,3 @@ +8-20) అధరణాచార్యుడు 77 +తహ పడుదురనియు వారికట్టి శస్త్రమనీయఁ Kూడదని యోచించియే, యుపS*బలుఁ డానాక్యమును వాసి యుండేననియుఁ దలంచుట సమంజసము. +అధర్వణకారిక లాంధశబ్దచింతామణికి శేషగంభ మని యొకచోటను, వివరణగ్రంథమని యొక తావునను శ్రీ చినసీతారామ శాస్తులుగారు వాసియున్నారు. అది శేషగంథమునుగాదు. వివ రణగంథమును గాదు. మొదలు Kంథమే లేదు. ఆట్టి గంథమే యున్నచో, నప్పక వ్యహో బలాదుల వలె వే, యధర్వణుఁడును నాంధ్ర శబ్దచింతామణికిది వివరణ గంథమని చెప్పియే యుండును. అట్టి శ్లోకములు లుండియున్నచో నహోబలుఁడు వాని నుదాహరించియే యుండును. ఆంధశబ్దచింతామణి సమగగంథము "కాదనియు సభ ర్వణుఁడు వివరణమును వాసియుఁ బూరించియు నధర్వణకారికలను రచించెననియు నేనా రెండింటికిని వ్యాఖ్యానముచేయు చున్నాఁడ ననియు నపSrబలుcడు మొదట నాయవలసియుండెను. అధర్వ ణునిగంథము వేఆుగలేదు. కావున నే నాతఁ డామాటలను వాయ లేదు. ఆంధ్రశబ్దచింతామణికి శేషగంథమయినను వివరణగంథ వుయినను సీయహోబల పండితీయమే. ఆంధశబ్దచింతామణికి వ్యాఖ్యానము వాయినప్పడు తనకుఁ గావలసిన మార్పులను చేర్పు లను శ్లోకరూపమున వాసి వానికధర్వణోక్తులని యాతఁడు పేరు పెట్టను. ఆంధశబ్దచింతామణి యసమగగంథ మగుట భారత మందలి పయోగములకును దరువాతి కవుల పయోగములకును గతి కల్పింపవలసి వచ్చుటచే నీవూర్పులు వివరణములు నాతని కావశ్య కములైనవి. ఆంధశబ్దచింతామణి "ూ ల స ర స్వ & కృత మును చున్నారుకదా! అట్లయినచో నప్పటినఆకుఁ గావలసిన వ్యాకరణము సంతయు వాయక కొన్ని సూతములను మూతమే బాలసరస్వతి యేులనిరిಂಪನನಿ పశ్నింపవచ్చును. పదునైదవ శతాబ్దినుండియు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0083.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0083.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3c5c64c07c6e7f142616edb80f9f11545265cf49 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0083.txt" @@ -0,0 +1,18 @@ +73 ఆ O ధ్ర కవి త ర 0 గి శి +నాంధ్రభాష కెన్ని వ్యాకరణములు పుట్టినను, నింకను వ్యాకరణ మసమగముగ నే యున్నది. పండితులు దమకుఁ దోచినన్ని విషయ ములను జేర్చి వ్యాకరణములను రచియించుచునే యున్నారు . ఇంకను భారతపయోగముల విషయముననే సంశయములు గలుగుచున్నవి. కావునఁ బైపశ్న కవకాశము లేదు. +అధర్వణకారికలలోని శ్లోకముల నప్పకవి యాంధీకరించె +ననియు, నందుచే నాతఁడధర్వణుని గంథము నెఱిఁగి యుండెననియు జెప్పచు శాస్త్రలుగా రీ కిందికమును, అప్పకవి పద్యయిల ను దా వూరణముగా నిచ్చియున్నారు. +“తృతీయోచ్చ తృతీయోప్మా తృతీయే సరళాస్రయః +షాడ శవంజనం జనం చాపి పపుసానే నయుజ్య 言, (ಸಂಜ್ಞರ್೨ +2) පීඨ බ +క. మూఁడవ తావున మొదలిటి +పూఁడు సరళవర్ణములును మూడవస్వరముకా +మూcడవ యూప్మాకరమును +డదు కదియింప నెటికూళకు నె నన్ . (అప్ప 9 ఆ 38.ూ) +ᏋᏇ Qسس +芭。 వ్యంజనాహ్వయమున నొప్ప వాస్త్రాలలోన +షోడశాకర వూఱవచోట నిలిపి +మచ్చరంబునఁ దనుఁ జంపవచ్చిన +ቧን చెడుగునకు నైనఁ బద్యంబు నుడువవలదు (అప్ప 9ఆ 32.కా) +ఇట్టి వింకను కలవనుమాట సత్యమే "కాని, ఈతని పద్యముల ననుసరించి యహోబలపండితుఁడు సంస్కృతమున శ్లోకములను వాసి యధర్వణుని పేరు పెర్లైనని నాయభిపాయము. అప్పకవి పద్యముల నహోబలుఁడు సంస్కృతీకరించె ననుటకుఁ బెక్కు-నిదర్శనములున్నవి. ఉదాహరణమునకై రెండు పద్యముల సీదిగువ నుదాహరించెదను. ఉ. ఆదిని శబ్దశాసన మహాకవి చెప్పినభారతంబులో +"నేది వచింపఁగాఁబడియో నెందును దానినె కాని సూతసం \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0084.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0084.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..98d7f2eea3db11d4ff76ddefa6f695b6e42e693f --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0084.txt" @@ -0,0 +1,14 @@ +అధరుణాచార్యుడు 7 +o +పాదనలేమి చేఁ దెనుఁగుపల్కు మరొక్కటిఁ గూర్చి చెప్పఁగా "రాదని దక వాటికవి రాకు సుc డీనియమంబుఁ జేసినన్ . +క్ష, ఆమూఁడు పర్వములలో +సామాన్యుఁడు నడువు తెనుఁగు లగసికొని కృతుల్ +బాము రచించిరి తిక్క సు +మణీ మొదలెన తొంటి తెనుఁగు కవీందుఖ్రా. 巻 حسنگ * +ఈ పద్యము లప్పకవి వనుట నిశ్చయము కదా! వీని కహో బలుఁడు రచించిన శ్లోకము @3). +gs ്യ് & ஆ" * で、 +పర్వతయేణ కథితం పద మేవ యోగ్యం నాన్యత్ర్పయోగస5ణా వను శాస్ర దృష్టే. శేవం కృతో హి నియమ కవిరాక్షసేన. శ్లో. శ్రీతిక్క-యజ్వపముఖ విచకణసుధాంశవః +తదభ్యపగమాయత్తచేతపః కవనే కళాః. +అప్పకవి యహోబలునకుఁ బూర్వ డపటుచే స్టే శ్లోకముల సప్పకవి యాంధీకరించెనని యనరాదు. అహోబలుఁ డప్పకవి పద్య ములను దాను సంస్కృతీకరించియు నట్లు చేసితినని చెప్పలేదు. కొన్ని తావుల నప్పకవిపద్యములలోని భావములు సరిగా నపs*బలుని +so ు చుస్సు వి. ă EእሞNom వ్యాఖ్యాన వాక్యములలోఁ గన్పట్టుచున్నవి. అహోబలుని వ్యాఖ్యా నములో నుదాహరింపఁబడిన కారికలనుదప్ప అధర్వణునివని చెప్పఁ బడియెడి వేఱుకారికల నప్పకవి యాంధీకరించె నని యెవ్వరును జెప్పియుండ లేదు. అట్లు చెప్పట కాధారములును లేవు. అట్లు చెప్పఁ దలచిన వాఁ రపS*బలుc డు దాహరింపని యధర్వణకారికల కప్పకవి యాంకర మి"పద్యమని యప్పకవీయమునఁ జూపవలసియుoదురు. +£o అట్లు చూపలేని పకములో నప్పకవి పద్యముల నహోబలుఁడు సంస్కృతీకరించి వానికధర్వణకారికలని పేరు పెప్టెనని తలంచుటయే \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0085.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0085.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e1cc8557b65d5cee69e19f4ea8f95d465b551df9 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0085.txt" @@ -0,0 +1,9 @@ +80 ఆ O ధ్ర కవి త రం గి డి +సమంజసము. అప్పకవి తనగంథమున, పాణిని, వరరుచి, అధోక జుఁడు మొదలగువారి గ్రంథములనుండి యుదాహరణలను గైకొని యచ్చట వారి పేరుల నుదాహరించియున్నాడు. అట్టివాఁ డధర్వణుని "కారికలనన్నిటిని దాను భాషాంతరీకరించియున్నచో నాతని పేరెత్త కుండ ను0డఁడు, అధర్వణుని పేర ఛందన్సు కలదని యూతఁడు గ్రం భాదిని జెప్పియేయున్నాఁడు ఆతని ఛందస్సునుండియు భారతము నుండియు లక్యములను గైకొని యచ్చట నధర్వణునిపే రS బారి వూ రిగిచియున్నాఁడు. ఈ చర్చను బట్టి యధర్వణుని వ్యాకరణముల నప్ప కవి యెఱిఁగియుండఁ డని భావించుట న్యాయమని తగోcపకమానదు. అప్పకవిపద్యములను సంస్కృతీకరించి యధర్వణకారిక లని యప** 2) ξΧΩ C డుదాహరించినసూతములను వు ఆక్తి రెండిటి సీకింద ను బాసూ రించెదను. +తే. చులుకcగా గ్రామ్యజనములు వలుకునట్టి +తెనుఁగువూటలు గామ్యంబు లనఁగ బడి యొు. e3 لاكا (ك لة 9ع • అ, సూ, పావురాదిపయుక్తం య తద్దామ్య వుభి ధీయతే. 3. తే. సగము జాబిల్లివలె వాస్త్రీయ సగము సున్న నిండుజాబిల్లి వలె నాయ నిండుసున్న యయ్యె సీ భేదము లెఱింగి యాంధ్రకృతుల వాయఁదగు బిందువులు పాండవేయపక. €3 _9 ప 3 3 . +6 ബ +ᎹXXTM . పూర్ణేందు సదృశః పూళ్ల స్వర్ధస్వస్టేందు సన్ని భః ఇత్యధర్వణోక్లే" ఈ తము మొదటి రెండుపాదముల కన్వ +סרטגיה యించును, తెక్కిన రెండు పాదముల కహోబలుని వాక్యము లివి. 3 2 کےپے * :یہ= 58 ৯-তে سے 66 +పలా ఫ్ల్యబింద్వో పూర్ణార్థ చందతుల్య త్వెన +ఇట్టి వింకను జూపవచ్చును. ఆహోబలపండితుఁడు తన వ్యాఖ్యా నమునకుఁ గవిశిరోభూవణవుని మేరిడుటకుఁ గూడ నప్పకవి రచించిన గాూకిందిపద్యమే కారణమై యుండునని త°cచుచున్నది. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0086.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0086.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6d101df909cd29f794f3d2dee1701f7f55cde16b --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0086.txt" @@ -0,0 +1,6 @@ +8-21] అధర్వణాచార్యుడు 81 +క, భాషా నిరూపణం బా +ర్యాషట్క-మునందుఁ &T"ex83 నాంధకవిశిరో భూషణము గు నన్నయసవి శేషంబుగఁ జెప్పె సంకుచితవాక్యములకా. +పైనఁజూపిన సందర్భములనన్నిటిని నిష్పక్షపాతబుద్ధితో గమనించితి రేసి పండితులు నాయభిప్రాయముతో నేకీభవింపక పోరని నానమ్మకము. ఆపకు ములో నర్వణకారిక లధర్వణాచార్యకృతము గాక యహోబలపండితీయము లని నిస్సంశయముగా నిర్ణంపనచ్చును. ఆంధ్రశబ్దచింతామణి నన్నయకృతమనియు, నధర్వణకారిక లధర్వ ణునివనియు నిర్ణయించిన పండిత ప్రకాండులయందు విశేష గౌరవ ముంచుచు, వారితో భిన్నాభిప్రాయుఁడనై నాకు దోఁచిన యంశ ములను బాఠకలోకము నెడుట నుంచితిని. +బ. శీ. వీరేశలింగముపంతులుగా రధర్వకారిక లక్వణా చార్యకృతములు కావని కొన్నియుక్తుల నాంధ్రకవుల చరితమున వాసియుండిరి. అవి వారి వాదమును నిస్సంశయముగా ధ్రువపఱచు నవి కావని కొందఱు పండితులు సమూధానముల నిచ్చియున్నారు. ఆచర్చనంతయు నిట వాయుట యనవసరము. శ్రీ పంతులు వారే, * ఎన్ని చూపినను, అవి యన్నియు సంభావ్యము లైనయూహలే కాని సెర్వివాదములైన సిద్ధాంతములు కావని యంగీకరించియున్నారు. +శ్రీపంతులుగారు వ్రాసినవిషయములలో నొక భాష కొకఁడు రెండు వ్యాకరణములను రచింపఁ డనుమాటకు మాతము సరియైన సమాధానము గన్పడలేదు. వికృతివివేక మధర్వణుడు రచింపలేదని నిశ్చయమైనను, శ్రతిలింగశబ్దశాసనమధర్వణుఁడు రచించినదని కవి చరిత్సకారు లంగీకరించియున్నారు. అది ముద్రితమైనట్లు కన్పట్టదు. మదరాసు ప్రా. పు. భాండాగారమునిఁ బెక్కులు తప్పలతో నున్న యొక పతియున్నది. కాని దానిని నేనుజూచుట తటస్తింపలేదు. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0089.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0089.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ab593a645c7a98c6d8a3b5156d521e5131f6df23 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0089.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +84 ఆ O ధ్ర కవి త ర ం గి శి +27. పాలకురికి సోమనాథకవి. +& +ఇతఁడు సంస్క-ృతాంధ్ర కర్ణాట భాషలయందు గొప్పపండి తుఁడు. ఈ:మూఁడు భాషలయందును గ్రంథములను రచించిన మహా కవి. దావిడమహారాష్ట్ర భాషలయందుఁ బరిచయము కలవాఁడు. అష్టభాషాకవితా పవీణుడు. వీరశైవుఁడై తనజీవితము నంతను దన్మత వ్యాప్తికై వినియోగించిన మతాభివూని. మత వ్యాప్తికై యాంధ్ర భాషయం దిన్ని గంథములను గచించినకవి యింకొకఁడు లేఁడు. +ఈతేఁడు రచించిన గ్రంథములు : +ఈ ముహశీకవి యాంధమున +౧ బసవపురాణము ద్విపద, +పండితారాధ్యచరిత్రము 3 * వుల్లవు దేవీపురాణము 9 3 సోమనాథ_స్తవము 99 అనుభవసారము పద్యములు చెన్నమల్లుసీసములు 9 * వృషాధిపశతకము 9 3 చతుర్వేదసారము 3 * బసవో*దాహరణము +aం బసవరగడ. +అను గ్రంథములును. సంస్క-ృతమున. +౧ సోమనాథ భాష్యము. _9) రుదుభాష్యము. 3 వృషభాష్ట్రక ము. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0091.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0091.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b928a178fe0a1e266b6ab6b60bb7baf2ca9cb02c --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0091.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +86 ఆ ం ధ్ర క వి త ర 0 గి శి +రగడ, గంగోత్పత్తిరగడ శీబసవాఢ్య +రగడయు సద్గురురగడ చెన్న మల్లుసీసములు, నమస్కా—రగద్య వృ +షాధిప శతకంబు నకు రాంక గద్యపద్యముల్ పంచప్రకారగద్య యష్టకము పంచకము నుదాహరణ యుXము నాగియగు కృతుల్ భక్తహితార్థబుద్ధి జెప్పె నవి భ_క్తసభలలోఁ జెల్లుచుండు. +సోమనాథుని గంథములన్నియు నిందు లేవు. పాలకురికి సోము నాథకవి యద్భుతసామర్థ్యమును వర్ణించుచు పిడుపర్తి సోమనాథకవి తనపద్య బసవపురాణమున సీకింది సీసపద్యమును వ్రాసియున్నాడు. సీ. లిపి లిఖంపకమున్న యపరిమిశార్డోక్తి +శక్తి యూతని జిహ్వజరగుచుండు ఛందోధికరణాది సర-శి జూడక్షమున్న +వుది నుంగుఁ గావ్యనిర్మాణశక్తి భాష్యసంగతులు చెప్పక చూడక యమున్న +రుదభావ్యక్తియారూఢి వెలdము తక్కశాస్త్రాది విద్యలు పఠింపక మున్ని +పర పక నిగ్సహ ప్రొఢి వెలలను గీ. నతని నుతియింప నా బోఁటి కలవి యగు నె +జైనమ_స్తక విన్యస్త శాతశూల కలితబిజ్జల తలగుండు Xండబిరుద శోభితుఁడు పాల్కు-రికి సోమనాభిదుండు. +ఈసోమనాథుడు భృంగీశ్వరుని యవతారమనియు శైవమత వ్యాప్తికై బసవపురాణాది గ్రంథరచనముఁ జేయనీశ్వరా జ్ఞచే సీత డవ తార మెత్తేననియు శివభక్తులు చెప్పదురు. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0092.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0092.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b16195de5606e4c9627240b957827597ef97e99e --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0092.txt" @@ -0,0 +1,7 @@ +పాలకురికి సోమనాథకవి 87 +ఇతఁడు తనను గూర్చి చెప్పకొనిన విసయనులు: +23 ജ് ആഭ ു. ཙ་རྱ་ കൂർ ఁడు తనను గూర్చి బసవపురాణమునందిట్టు చెప్పకొనియున్నాఁడు. +“ధర నువూ మూతా వీతారుదా యనెడు వరపురాణో క్తి నీశ్వరకులజుండ శరణగణాశ్రయ సకలస్వరూప గురులింX నరక రోదరజనితుండ +భక్త కారణ్యాభిషిక్తుండఁ "স্থ্য" ముక్రుండఁ గేవలభ_కిసోతుండ భాజిష్ణుఁడగు విష్ణురామి దేవుండు చేజిష్ణువగు శియా జీవి యమ్మయును గారవింపఁగ నొప్ప గాదిలిసుతుఁడ వీరమాహేశ్వరాచార వతుండ ఖ్యాతసద్భక్తిమైఁ గలకట్టకూరి పోతి జీవర పదాంబుజమట్పదుండ సక పాత్పుఁడగు కర స్తలి విశ్వనాథు ¦¦ వడగావు గా వేుశస వనశిష్యుఁ డనఁగఁ బడుచెన్న గ్రాముని ప్రాణ సఖుండ సంభావితుఁడ భవిజనసమూదరణ +నంభాషణాది సంసర్గదూరపఁడ నవిఁ బాల్కురికి సోమనాథపఁ డనంగ "బెలసిన వాఁడ నిర లచరిత్రుండ నురుతరగ ద్య పద్యో క్తులకంటె సరసమై పరగిన జానుఁ దెనుంగు +వ8 ్సంపఁగా సర్వసామాన్య εSλώέυς గూర్చెద ద్విపదలు గోర్కిదైవాఆఁ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0093.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0093.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..76adea806fc674d432e91ae7418bd43f99832449 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0093.txt" @@ -0,0 +1,13 @@ +88 ఆ రి ధ్ర కవి త రం గి శి +దెలుఁగువూట లనంగ వలను వేదముల +కొలఁదియు కాఁ జూడుe డిల నెట్టులనినఁ బాటి తూమునకును బాటి యూ నేనిఁ +ూటింప సోలయుఁ బాటింను "కా 'ది +అల్పాకరముల ననల్పార్థరచన +కల్పించుటయ "కాడె కవివివేకంబు +అలరుచు బసవనిఁ దలఁచు తలం ప్ర) +బలుపునఁ గాఁ జేసి భావమ్ము మెఱసి +యకలగిక లింX రహస్యసిద్ధాంత +సకల వేదపురాణ సముృతంబైన +యూతత బసవపురాతన భక్త' +శివకవులు తమకులగోత్రాదులను జెప్పకొను నాచారము లేదు, +కొందఆు తమ తలిదండ్రులనామములనుగూడఁ జెప్పరు. వారికి శివుఁడు తండ్రి; పార్వతితల్లి సోమనాథుఁడును నిం దళ్లే చెప్పకొనియున్నాఁడు, "కాని యిది ప్రధమగ్రంథమగుటనో, తలిదండ్రులవిూఁది భక్తి ననుస రించియో, ప్రెద్విపదలలోఁ దండ్రి విష్ణురామ దేవుఁడనియు దల్లి త్రియా దేవి యనియుఁ జెప్పియున్నాఁడు. ఈ పేరులనుబట్టి సోవునా" థుని తలిదండ్రులు వీరశైవులు గారనియు నీతఁడు వేదశాస్త్రములను జదువుకొని పండితుఁడై శైవమతమును గ్రహించి శైవమతబోధకుఁ ಜಹುs ననియు స్పష్టమగుచున్నది. బసవపురాణమునకుఁ బిమ్మట రచించిన గ్రంథములలో సీతఁడు తలిదండుల నామములనుగూడఁ జెప్పలేదు సరికదా బసవపురాణమున వారి పేరులను జెప్పట |్చక శైవధర్మవిరుద్ధమని తలంచి"కాఁబొreు పండి తారాధ్యచరిత్రమున మును బసవపురాణమున నెన్నఁ బడిన పెనుపారుజనులకుఁ బెంపుడు కొడుక”నని సవరించుకొని “బసవని పుత్తుండ బసవ గోతుండ ..., మద్దురులింగనుసకరుణాహ స్త్రగర్భ సంభవుఁడ" నని చెప్పినాఁడు. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0094.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0094.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e279bc6cae4c319aa1ab540f7e48dbfd78e08d36 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0094.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +2-28) పాలకురికి సోమనాథకవి 89 +సన్యాసాశ్రమ స్వీకారము చేసిన యూతఁడు తనపూర్వా! శము వివ యనుల నడిగినను జెప్పఁ గూడని యళ్లే శివదీక్షను గైకొనిన వాఁడు పూర్వజాతిగోుతాదులను జెప్పరాదని వీరశైవుల ధగمتكذي. ఆసంగతి నే సోమనాథకవియనుభవసారమున సీ క్రిందివూటలలోఁజెప్పియున్నాఁడు, +క. భువిలో శివదీక్షితు లKు +శివభక్తులపూర్వజాతిఁ శ్రింతించుట రౌ ర వనరక భాజనం బా శివుఁ బాషాణంబుగాఁగఁ జింతించుకియF. +ధర నువూeవూ"తా పితారుద్ర యీశ్వరః కుల మే వచ** యనియుc Kలదు గాన +సద్గురు కారుణ్యసంజాతు "قe6چ ر +Co) 蚊 സ്) N* తు లనక యన్యగోత్రు లనంగc +مہیا +ど、冷○ S యొక్క-తల్లిదండ్రుల కుద్భవం బైన ప్రజలలోన హీనవంస్య లెందుఁ గలుxc బొదురే శివగోత్ర స త్పాత్రభక్తిసూత్రపథచరిత్ర". +సోమనాథకవి పువులు +సోమనాథకవికి గురువులు నల్లురని యూతనిగ్రంథముల వలనఁ "దెలియుచున్నది. బసవపురాణమున “ఖ్యాత సద్భ క్రిమైc గలకట్టకూరి పోతి దేవర పదాంబుజషట్పదుండ’ నని చెప్పియున్నాఁడు. ఈ పోతి దేవర యెవ్వరో తెలియదు. వీరశైవుఁ డనితలంచుటకుఁ దగినవిశే పుణముల సీతని కుపయోగింపలేదు. ఇతఁడు బహుశః సోవునాభున కక గోపదేశ మొనర్చిన గురువైయుండునని తోఁచుచున్నది. సోమ నాథకవికిఁ గవి తాగురువు కరస్థలము విశ్వనాథయ్య ఇతని యనుభవ సారమున సోమనాథకవి యిట్టు వర్ణించియున్నాఁడు. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0095.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0095.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c8f7e2dbb5f73f078c9b058f4dceda7bca907b33 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0095.txt" @@ -0,0 +1,10 @@ +90 ఆ o | ధ క్ష వి క్ష ర ం గి -ā +గీ. విమల చిత్ర్పపు"_ర్తి విశ్వేశవరమూర్తి +వినయవర్తి భువనవినుతకీర్తి +ক্টoষ্ঠ লু-২০০৯" كمه విభకరస్థలంబు వి శ్వేశ రుణ్య జనితవిమల కావ్య శక్తియుతుఁడ. +సోమనాథకవి మూఁడవ గురువు గురులింగము). ఇతఁడు సోము నాథునకు శైవదీ, నొసంగిన గురువు. కనుక నే “గురులింగ హస్త శ్రనూజాతుఁడ ** నని ౧ూతఁ డనేక గ్రంథములలోఁ ప్వకొనియు న్నాడు. సోమనాథుని నాల్లవగురువు ఔలి డేవి వేమనా లాభ్యుని మునువుఁడు. ఇతని పేరు తెలియదు. ఇతనిని యనుభవసాగమునఁగాని బసవు) రాణమునఁ గాని సోమనాభుఁడు పేర్కొనిను కన్పట్టదు. పండితారాధ్యచరిత్రమున వేరెస్నr)డిసె +! +\. +ಕ್ಲಿಪಶಿಚೆವಿ వేమనారాధ్యు €)సి3 పరమారాధ్య దేవుమనువుని శిష్యుండ” నని యు7ూపrt 8ంచి యున్నాఁడు. సోమనాథకవి యీ తనియొద్దవైవ శాస్రువులను 23cm3窓) యుండును. ఈవునువుని పేగు 7గాని, యీతిసతుడ్రి సాము మున7గాసి చెప్పకుండుటకుఁ గారణము తెలియదు. వేను నారాభ్యుఁడు పేగు పొ దిన గొప్పపండితుఁడై యుండును. అందుచే నాతని పే పదాహ రించి సోమనాథపఁడంతటితోఁ దృప్తిఁ జెందియుండును. +సోమనాథునకు గురులింగమును గురువు వేణుగా లేఁడని యు గు:ు వే లింగము; లింగమే గురువు; ఇరువుగకు న భేదము; గుగులింగ మనునది దీఔగురువున కాతఁడు ప్రయోగించిన విశేషణము మాత్రమేయని విశదము కాఁగలదు” అని శ్రీ బండారు తమయ్యగారు (కాకితీయసంచిక 9౧2 పుట) వ్రాసియున్నారు. కాని యీ విషయ మున వారితో నేకీభవింపఁజాలను, +'గురువు దీక యొసంగునప్పడు హ_స్తవుస్తక సంయోగ వెయినర్చి, భౌతిక శరీరమును లింగశరీరముగ మాగ్చినంతనే తమకు వేఱో"కజన్మము కలుగుననియుఁ గావున గురుఁడే జనకుఁడనియు, \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0096.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0096.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..da3025bedcf37e58407856a734904ee7205f2853 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0096.txt" @@ -0,0 +1,18 @@ +పాలకురికి సోవుగా కవి 31 +నాతని హస్తాంబుజమే తమకు జనభూమియనీయుఁ దలంచుట ই18 శైవుల మతసాంపదాయము • సోమనాథకవి యుపయోగించిన గురు లింగశబ్దము విశేసణ మును నెడల నాతఁడు దీవౌగునుపు నామము నెచ్చటను జెప్పి యుండ లేదని చెప్పవలసివచ్చును. ముగ్గురు గురువుల +O لهt" నామములను దన నామమునుగూడఁ జెప్పికొని యుండుటచే “ఆత్మ నామ గురో ర్నామ నానూతికృపణస్యచ శ్రేయఃకానెూ నగృహ్లే యాత్' అనుసూ_క్తి సోమనాభునిప +వ 5ంప5. +సోమనాథకవి యనుభవనాని మను pథమును నొడగి తిపు +రారి కంకిలిము చేసియుం డెవు ఇతని గుగువు గుటులింగము. ఈ తిపురారి తండీసోడగి నారయ్య, ఈశాకయ్యకు దీటెగురువు మున్నయ దేవుఁడు. ఈమున్నయ దేవుని దీకాపువుగుయసిద్ధలింగము. -ఈ కురుపలి oపర యీకి ఇది పద్యములవలనఁ దేలియును. s . అన్నీలకంకరూపిలి +సన్నుత గుగు సిద్ధలింగ సారద మూసం +పన్నక రాజ్జోజయుఁడన +మున్నయ దేవుం:ు వెలయు ముల్లోకములన్. +כשיץ 芭。 ఆవున్నేశ్వర గురుది +వ్యామృతహస్తావతంసు: డతికారుణ్యో +ద్దామతనూజుఁడు శిష్య +శ్రీమదురుసత్సదాబ్ద సేవారతు ఔ 3. గురులింగ హస్త జాతు:డు +గురులింగ జెజ్జెమ్స్లో గురుతరమతి స +ద్గురులింగ ప్రాణుఁడు رثي +గురులింగాసంగభ_క్తికోవిదుఁ ఔలక్షమింకెT. +వున్నయ దేవునకును గోడగినారయకును, దీతౌగురువులను +జెప్పిన సోమనాథుఁడు త్రిపురారికిని దీకౌగురువునే చెప్పెననియు, \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0097.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0097.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5fb55c8968839e16062bf46d6b6af6cd398634e3 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0097.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +92 ఆ O ధ్ర క వి త ర 0 గి శి +నాతఁడే గురులింగ మునిలయు నిశ ్సయింపవలయునే "కాని, oూగురు +లింగశబ్దమును దీకా గురువునకు విశేషణముగాఁ జెప్పెనని తలంచుట యుక్తము కాదు. లోకములో గురులింగవును పీరు బహుళముగా వాడుకలోనున్నది. కావున నీగురులింగము త్రిపురారికి దీకౌగురు వనితలంచుటయె సముంజసము, +సోమనాథుఁ డాగ్రంథమునందే పైపద్యములకు నాల్లయిదు పద్యములతరువాతఁ దనను గూర్చి +琛。 'భృంగిరిట గోత్రుఁడను గురు +లింగ తనూజుండ శివకులీనుఁడ దుర్వ్యా +సంగవివర్ణితచరితుఁడ జంగములింగ ప్రసాద సత్ర్పాణుండకా” +అని చెప్పకొని యున్నాడు. పై పద్యమునకు వలెనే యీ పద్యమునకు నర్ధము చెప్పి, యిందలి గురులింగము, సోమనాథునకు దీక్షా గురువని తలంచుటయే భావ్యము కాని, యీశబ్దమును విశేషణ +ముగాఁ దలంచుటయు, సోమనాథుఁడు తనగురునామమును జెప్పలే దనుటయు నుచితము కాదు. ఈతని శౌగురువు పేరు బయటపడు వఆకును గురులింగము నే దీఔగురువనినిశ్చయింతము. ఈగురులింగ +మును, గోడగి త్రిపురారికి దీఔగురువగు గురులింగమును నొక్కవ్య_క్తియే యని తలంపవచ్చును. కృతికర్త యుఁ గృతిభర్తయు నొక్క-నియొద్ద దీకను గైకొనిరనుట సమంజసమే యగును. +மு. סיי-סכ&55ר رق U:ప్రభాకరశాస్తులుగా రీగురులింగము, ಪವಿ వేమనారాధ్యుని మనుమడే యనిరి. పండితారాధ్యచరిత్రమున “పేరెన్నఁబడిన శ్రీ బెలిదేవి వేమనారాధ్యుడను పరమారాధ్య దేవుమనుమశివ్యుండ శ్రీమద్దురులింగ ఘనకరుణాహ్పస్త్రగర్భ సంభ ಪ್ರೊ.ಜ? ನನಿ వ్రాసిన వూటలనుబట్టి رئ శాస్తులుగా రిట్లనుకొని యందురు. పండితారాధ్యచరిత్రమును సంస్కృతీకరించిన గురురాజ క్లవిద్లు నిశ్లేయనుకొని యాగ్రంథమున: \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0100.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0100.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..55828d6bf53d9cac2e6b907bfcd3e2d80b3d9005 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0100.txt" @@ -0,0 +1,4 @@ +పాలకురికి సోమనాథ కవి 95 +కాలనిర్ణయమున క పయోగపడునది యగుటచే నట్టినానిలో srసాక్ష కథను మూత్రవిుట వ్రాసెదను. +ఓరుగల్లునందలి శివాలయము నందొక నాఁడు కొందఱు కైవు లీసోమనాథ కవికృత ద్విపద బసవపురాణమును జదువుచుండఁగాఁ బ్రతాపరుద్రమహారాజా యాలయమునకు వచ్చి యది యేమిటని పశ్నించెను. అతనితోడనున్న ధూర్త బాహ్మణుఁకొకఁడు ‘పెయిన్న స్ఫీనడువు పాల్కురికి సోమపతితుఁడు మధ్యవళ్ళు సెట్టి యల్లిన య ప్ర మాణబసవద్విపద పురాణపటి వ' ముని ప్రత్యుత్తర మొసంగెను. eう。 విని యూకై వులు సోమనాథునికడ కేగి యూవృత్తాంతమును దెలిపి యోరుగల్లునకు వచ్చి ప్రతిపక్షుల య జయించిన నేగా,ు యచ్చట శైవమతము నిలవదని చెప్పఁగా వాగ్వినాదములయెడ నయిష్టు డయ్యను సోమనాధుడు మత వ్యా _ యువశ్యక _ర్తవ్యమని తలంచి యందులకొడంబడి శివ్య బృందముతో నొరంగల్లు .కు లింగముద్రలు గటయెడ్లను బూన్చినగుడారు బండిలో నెక్కి-వచ్చెను. సోమనాథుఁడు వచ్చుచున్నాడని యోరిగంటిలోని ప్రతిపక్ష ము విని యల్లరిమూ కకు లింగముద్రలందగిలించి సోమనాభున కెద గుగాఁ బంప వారు వచి૧) యూతనికి నమస్కరించిరి. కృత్రిమముగా ధరించిన వారి లింXచి హషి ములు సోమనాథుని ప్రభావముచే వారికిసహజమొలైనవి. వారాతని శిష్యులై యాతనిని గొలుచుచు వచ్చిరి. +సోమనా భాదు లున్నబండియెడ్లు, ఓరుగంటి కోటగ వు - E నున్నగజలక్ష్మీవిగ్రహమును జూచి ముందడుగు వేయ లేదు. సోము నాథుఁ డది గ్రహించి “తొలగి పొముછે" అని నుడు వఁగాయూవిగ్ర హము తునియలై పడిపోయెను. అది విని పతాపరుద్రుఁడును, కైవమత పత్యస్థలును భయముఁ జెంది సోమనాథుని కడకు వచ్చి నమస్క-రించి , వినయమును జూప నాతఁడు కొన్ని దినము లచ్చట నివసించి శైవమతవ్యాప్తి చేసెను. ప్రతాపోుద్రుని మంత్రియఁ, \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0101.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0101.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7a1c77e0490d083422951e58fe074cdd48433dff --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0101.txt" @@ -0,0 +1,5 @@ +96. ఆ ం ద్ర కవి త ర రి గి శి +దనకుశిష్యగు నైన “ఇందులూరియన్న యామాత్యునితో" జెప్పి శైవమత వ్యాప్తి కై డోకిపఱ్ఱు" అను నగహారమును దనశిష్యున కిప్పిరిచెను. +ఈయన్నయామాత్యుడు కాకతీయ గణపతి"జీవునికుమూర్తి మైన రుద్రమదేవికిఁ గుమార్తెయగు రుయ్యాంబభర్తయే కాని యన్యుఁడు కాఁడు. ఈయన్న యామాత్యునిగూర్చి యీగ్రంథమున కొలను గణపతిదేవుని చారిత్రమునఁ జూడనగును, +శివునికం ఒను శివభక్తులయందీసోమనాథున కపాగమై నభ_క్తి. శివభక్షునకును శివునకును భేదము లేదనియే యితని మతము. శివ భక్తులయం డాపరమశివుని జూచుచు సీతఁడు తన్మయుఁ డగుచుం డును. అందు విశేషించి బసవన యందీతనికి గలభ_క్తి పీవు లపార ములు. బసవనను దేవునిగా నా రాధింప మొదలిడిన దీతఁడే ఈతనిని జూచి తరువాతి వారందఱును బసవనను దేవునిగా భావించి యూ"రా ధింప మొదలిడిరి. ఈతని వృషాధిపశతకమునుబట్టి బసవనయం దింత పీవు యూతనికిఁ గలదో తెలియుచున్నది. ఒక వూటు బసవా యనిన నాతనికిఁ దృప్తి లేదు. బసవా ! బసవా ! బసవా ! యని పలు మాఱు పిలిచినఁగాని యాతని హృదయమునకుఁ దృప్తిగలుగలేదు. ఇంతటి యూవేశహృదయముతో మతగ్రంథములను రచించినవాఁ ào$”ścæçò గన్పట్టఁడు. శైవులలో సోమనాథుఁ డనిన నెంతయో గౌరవము కలదు. తరువాతి కవులెందులో, యీతనికిఁ గృతుల నిచ్చియు సీతనిని దమగ్రంథములలో నుతించియు సీతనియందపార భ_క్తిని గనపఱచుచు వచ్చిరి. +ఇతని డచనములయందలి ప్రత్యేక గణము. సోమనాథక రచనములలో ముఖ్యములైన గ్రంథములు "రీండు, మొదటిది బసవపురాణము. "రెండవది పండితారాధ్యచరి డ్రీడు. ఇవి రెండును ద్విపదకావ్యములు. -క "రిaడు పుష్ణముల \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0102.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0102.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b6e067df3a355fa1df4a4bd1b8b6fc0a18c0555a --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0102.txt" @@ -0,0 +1,10 @@ +8-25) పాలకురికి సోమనాథకవి 97 +యందును శివుని యొక్క-యు శివభక్తులయొక్క_యు మహిమలు విశే షముగా వర్ణింపబడినవి. ఇవి పద్యములలో సంస్కృతపదసమాసము లతో నుండినచో సామాన్యప్రజలతో కై వమత మంతగా వ్యాప్తి నొంద దని భావించి యీతఁడు సులభమైనపదములలో ద్విపదలుగా నీ కావ్యములను రచించెను. ఈ విషయము సేతఁ డీ! కింది ద్విపదలలోఁ జెప్పియున్నాఁడు. +ఉయతరగద్యపద్యోక్తులకంట +సరసమై ష ఆగిన జానుఁ దెనుంగు +も35 ヘO家cァヤ" 3零o;。 3 * 5 +c ర్వసామా § వు గు టcة oلايا గూర్చెద ద్విపదలు గోర్కిటై వాఱఁ +ఆరూo #గద్యపద్యాది పబంధ పూరితిసంస్కృతభూయిష్ట రచన వూరిను 7గా సర్వసామాన్యంబు గాబు జానుఁ దెనుఁగు విశేషము ప్రసన్నతకు +అటుగాన యభివినుతానcదితో క్తి పబుగదప ద్య పబంధ సామ్యముగ గావ్యకళాప్రొఢిఁ గల్పింతు ద్విపద కావ్యగబు భావ్యంబుగాగ నట్లయ్య +దేసిగా వచియింతు ద్విపదకు వళ్ళు: +బాసంబులును 2ూoదుపడఁగఁ దావలయు ననుచుఁ దదీయసూక్తాకరపం_క్తిఁ జెనకక యిం తొప్పఁ జెప్పనే యను దు సన్నుతిఁ జేయుచు సత్క-వులలరఁ దిన్ననిసూక్తుల ద్విపద రచింతు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0103.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0103.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..eae606ee8978ce746ee32087d4464a0ec5770921 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0103.txt" @@ -0,0 +1,13 @@ +98 ез о 15 в то в 5 о Х св +3& యునుగా కై హి కామప్మిక ద్వి +పద హేతు వవుట ద్విపద నాఁగఁబఆగు ద్విపదాంబురుహముల ధృతి బసవేశు ద్విపదాంబురుహము లతిక్రీతిఁబూజిన్తు +విశేషసంస్కృత పదములతోను, పెద్ద పెద్దసంస్కృత సమాస ములతోడను గావ్యమును నింపుటకంటె, దేశీయములైన మృదు పద ములతో రసము చెడకుండఁ బాడుకొనుటకుఁ గూడ నను వగులాగున కావ్యమును రచించుట బహుజనోపయోగ ముని సోమనాథుని యుద్ధే శము ఆట్టి తెలుఁగును జూను దెలుc Xని పూర్వులు వాడుచువచ్చిరి. వృషాధిపశతకమున జాను ఔనుఁ గన నెట్టిదియో చూపుటకై యీ క్రింది పద్యమును రచించెను. +చ. బలుపొడత"లు సీరయును బాఁపసరుల్ గిలు పారు కన్ను వ +న్నెలతల సేఁదుఁగుత్తుకయు నిండిన వేలుపు పేజ9ు వలు పూ సలు గల తేని లెంక నని జానుఁ దెనుంగున విన్నవించెదకా వలపు మదిం దలిర్ప బసశా! బసవా! వృషాధిపా ! +కుమారసంభవకర్త మైన నన్నెచోడుఁడు కూడ జాను దెనుం గును పొగడి తన ప్రబంధమును జానుఁ దెలుఁగులో నే రచియించి యున్నాఁడు. +చ. సరళముగాఁగ భావములు జానుఁ దెనుంగున నింపు పెంపుతోఁ +బిరిగొన వర్ణనల్ ఫణితి వేర్కొన నర్జయిల్చొత్తగిల్ల బం +تگ سسسه سہی) +ఛురముగఁ బాణ గుల్ మధుమృదుత్వరసంబునఁ గందళింప న కరములు సూక్తు లార్యులకుఁ K à రసాయన లీలఁ గ్రాలఁగాన్, +తిక్కన సోమరవూజికూడ భారతమున జానుఁ దెనుఁగు పద ములే విశేషముగా వాcడియున్నాఁడు. క్రమక్రమముగాఁ గవులు +తవు కావ్యములను సంస్కృతపదభూయిష్టముగాఁ జేసి దేశీయపద \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0104.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0104.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..314be5d206f1ab2d87352fc6599c9162741f5e60 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0104.txt" @@ -0,0 +1,8 @@ +పొలకిసరికి సోమనాథకవి 99 +ములకుఁ గావ్యములయంను స్థానము తేకుండఁజేసిరి. జానుఁ దెనుఁNు నందు సంస్కృతపదములు లేకుండ నుండవలయునని కాదు. "జేశీయ సదము లఛికముగానుండుటయు, సంస్కృతపదములు మృదువులును +്ക് +సులభములు నై యుండుటయు జానుఁ దెనుఁగు కవితలకణము +S సంస్కృతపదవిరి హితమైన చాళానిని అచ్చ థెన్స్డ్సుఁNు కవిత్వమంగకు. +3 +సోమనాథుని రచనములు జానుఁ దెనఁగున మృదుమధుక * : సంయుతములై శివభ_క్తిపూరితములై యల రారుచున్నవి. తెలుగు భాషకు ప్రతేకస్వరూపము నిచ్చి తెలుగు సాహిత్యము నేక్పరుప వలయునని యీతనియాశయము. ఇట్టి యుద్ధేశములోడనే నన్నె చోడుఁడు కూడ తన కుమారసంభవమును రచించియుండెను. విస తరువాతి కవుల కీవిషయమున మార్గదర్శకులై_రని చెప్పవచ్చును. ఈసోమనాథకవి రచించిన గంథములలో మతవిషయము లేని గ్రంథ మొక్కటియును లేదు ఇతని రచనములు పేరవైవ మత బోధకములై ద్విపదరూపమున నున్నను, భాషా విషయమునఁ దక్కి-నగ్రంథములకుఁ దీసిపోవు. ఉత్తమ కవులలో నీతఁడొక్కఁడు నిస్పంశయముగాఁ జెప్ప వచ్చును. సుప్రసిద్ధకవిసార్వభౌముఁ డగు శ్రీశ్రీనా ప డీసోవునాథకవి రచించిన ద్విపదల నచ్చటచ్చటఁ జేర్చుకొనుచు సీతని పండితారా ధ్య చరిత్రమును బద్యకావ్యముగా రచించుటయే యింగులకు దార్కా-ణము. +ఇతఁడు శివభక్తులను విశేషించి బసవనను గూర్చి చెప్పనప్ప డో` లువుల8చి, పరవశేత నొందుచున్నట్లాతఁడుపయోగించిన పదము లను బట్టి తెలిసికొనఁ గలుగుదుము, ఇతడు (8)39 ప్రాంతమునఁ జాలకాలము నివసించియుండి యూకాలముననే గ్రంథ రచనము సాగించిన వాఁ డగుటచే నాప్రాంతమం చాూ-కాలమున వాడుకలో నుండెడి యాంధ్రకర్ణాటక భాషాపదము లీతని రచనములలోఁ గన్పు చున్నవి. అవి యిగా కాలమునందును దక్కినప్రాంతములవారికిని ు5 \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0107.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0107.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cfa32f1bc3de406b9dff68f74ff903c4883e3e15 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0107.txt" @@ -0,0 +1,8 @@ +102 е о 18 в. о в кол в +మూలము కదా ! ఈ బసవపురాణమునఁ బరవుతదూషణము "పిక్కుతావులఁగలదు. భవులతో సహవాససంభావణాదులనే వర్ణించిన సోమనాథకవి గంథములయందుఁ బరమతనింద యుండుటలో నాశછે ర్యములేదు. బసవపురాణశైలి తెలియుటకై కొన్ని ద్విపదల నిట నుదాహరించుచున్నాఁడను. +బసవా యనcx విన్నఁ బాన లొండేల ! పసులకు నైనను బబలదే భ_క్తి బసవా యనఁX విన్నఁ బాన లోగాం డేల ? పసి బాలురకునై న నెసగ దే భక్తి బసవా యునcX విన్నఁ బాన లొండేల ? యసనూశునకు నైన నలర దేభ_క్తి బసవాయ నెడిభక్తి పరులఁ జూచినను నెసఁగు పశుల కైన నింప దే భ_క్తి బసవా య నెడి భ_క్తిపరుల చేయవను మసలు జంతువులకు నెసఁగ దేభ_క్తి బసవాయునినఁజాలుఁ బానలోగాండీల ! +నసలార విషమైన నమృతంబు ਨਦੇ బసవా యనినcజాలుఁ బాన బొండేల ! +పసిగ మైఁ గలిశంబు గుసుమంబు గాదె బసవాయనినఁజాలుఁ బానలోగాండేల ? +Τ53κός గాలు కార్చిచ్చు వెన్నెలగాదె బసవా యనినcజగాలుఁ బాన లాండేల శీ +వసుధ శతులు మితవర్గంబు צל סרזל పూరಜನ।క్టిక భూరికర ములు +గు ర్వణగించు నాకొడుక ! రావయ్య t దక్షిణాధీశ్వర దర్పమడంచు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0108.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0108.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..31f10d95c2879cc52acca9ee9b75c683f4b68b24 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0108.txt" @@ -0,0 +1,3 @@ +పాలకురికి సోమనాథకవి 103 +దకత గల్లునాత్మజుఁ 益! రావయ్య ! విరసపశ్చాజ్ఞన్మమరణదుఃఖములు పొరివూల్పఁ జాలు నాపు_త్త ! రావయ్య ! ఉ_త్తరం బేలు ను దా_త్త యోగీందు చిత్తంబునకు వచ్చు శిశువ ! రావయ్య ! అలరు నాకోపభోగాతీత పదము లలవడి నేఁడు నాయయ్య ! రావయ్య ! దండధరోద్దండదండ పస_ ఖండింప నోవు పు! తుండ ! రావన్న ! ੇਵ యని వ్యామోహపాశబంధములు కోయంగఁ జాలు నాకుజ్ఞ ! రావన్న ! ద్రవిణాది కేసణత్రయవిజృంభణము తవులునఁ బడని నాతండ్రి ! రావన్న ! +ఈ బసవపురాణమును, గన్నడ భాషలోనికి భీమకవి యను నాతఁడు షట్పదీవృత్తములలో తు. చ. తప్పకుండ పరివ_ర్తనను చేసెననియు, రాఘవాంక కవి వృషభేంద్రవిజయ" మను పేర వృత్త ములలో రచియించియుండె ననియు, నరవమునఁగూడ నొకకవి యిrఇబసవస) రాణమును బద్యకృతిగా రచియించె ననియు, నాంధ్ర మునఁ బిడుపర్తి సోమనాథకవి యేకాక, బెజవాడ వాస్తవ్యుఁడు శ్రీపతి పండితారాధ్యసింహాసనారూఢుఁడు నKపీహాజేవారాధ్యుఁ డొక పద్య బసవపురాణమును, నాప_స్తంబసూత్రుఁడe హరితససోత్రుఁడు నగు తుమ్మలపల్లి నాxభూవణకవి వేలకొక పద్యబసవపురాణమును రచియించియుండెననియు, మఱియు సీ బసవపురాణమును, ఏలూరు పట్టణ వా స్తవ్యులుగానుండెడికందుకూరి వారు, సంస్కృతభాషలోనికి బరివర్తనము చేయించిరనియు, ద్విపదలుగా చుక్షగానములు?" బసవపురాణమును రచించినవారు పెక్కు-గు గలరనియు బసవ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0109.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0109.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fd33ee73d1e94d80e7eb41786acb815f70698676 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0109.txt" @@ -0,0 +1,3 @@ +104 ఆ ం ధ్ర కవి త ర 0 గి శి +పురాణపీఠికలో శ్రీప్రభాకరశాస్రులుగారు వ్రాసియున్నారు. బసవ పురాణ మాంధ్రకర్ణాట దేశముల యందలి శైవులచే విశేషముగా గౌరవింపఁబడును. ఇది యిన్ని విధముల గౌరవింపఁబడుటకుఁ గార ణము, బసవన గుణవిశేషము లనుమాట సత్యమే యైనను, సోమనాథుని కవితామృతమే ప్రథాన మని చెప్పవలయును. బసవనా రాధ్యుని చరిత్రమును రచింపు మని కరస్థలము సోమనాథయ్య (త్రిపురాంతక వా_స్తవ్యుడు) రెంటాలమల్లినాథుడు, సోడగిరిత్రిపురారి మొదలగు వారు సోమనాథకవిని బ్రాత్సహించినట్లు బసవపురాణమునఁ ప్పి యున్నాఁడు. సోమనాథుఁడు తానురచించెడి బసవపురాణమునకు గొబ్బూరుని వాసుఁ డగు గొబ్బూరి సంగనామాత్యుని శోతగా నేర్పరచుకొనియెను. ఈ సంగనామాత్యునరు వుం డెX వూది రాజు దీవౌగుకు వయినట్లు బసవపురాణమున నున్నది. బసవనారాధ్యుని తండ్రి పేరుకూడ మండెగ మాదిరాజయినట్లును నతనిది హింగు ళేశ్వరాగ్రహార మయినట్టును బసవపురాణమునందే యున్నది. గొబ్బూరిసంగనామాత్యుడు పాలకురికి సోమనాఫ్లు విఖో సన్గుణాలి) కుcడు. సంగనామాత్యునిగురువును సోవునా సc డెఱిఁగియుండును. "కావున నాతని పేరు నుదాహరించుటలో సోమనాథపఁడు పొర భాటు పడియుండఁడు. బసవనతండ్రి పేరును జెప్పటలో నే పొరబాటు జరిగి యుండును. అతఁడు వు:ు డెగ వూది రాజు కాఁడు. ఆ పత్రము లో డాక్టరు చిలుకూరి నారాయణరావుపంతులుగారు సూచించినట్లు (మల్లికార్జునపండితారాధ్యుని చరిత్రమును జూదుఁడు.) మన గోలి ప్రభువు మాది రాజనియు, బసవనితండ్రి కాశ్యపగోత్రుఁడగు చంద్ర ముసుఁ డనియుఁ దలంచుటయే సమంజసము, o +i బసవపురాణమున నింకొక వూది రాజు కలడు. ఇతఁ డేడు వందలసంవత్సరములు జీవించిన వాఁడు. బసవన కళ్యాణనగరమునకు వచ్చునప్పటి కీతని కాజువందల యేంబది యేండ్గుండె నఁట ! బసవన \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0110.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0110.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c394298ce8e7c3465c58854cf0cb4f12541208d4 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0110.txt" @@ -0,0 +1,10 @@ +3–27 పాలకురికి సోమనాథకవి 105 +of t_. లింగైక్య నందునప్పటి కీతఁడు జీవించియుండెను. మల్లికార్జున పిండి! తుఁడు శివతత్త్వసారమును రచించునాఁటి కీతఁడు లింగైక్యము నంది నక్లీ క్రింది పద్యమువలనఁ దెలియుచున్నది. +క్రి. భూతలమున నిది యెంతయు +నూతన మునిపొగడ నేడునూ కేండ్లు మనం డే తననుభ_క్తిఁ ద్రిపురా రాతీ ! సకలేశు మాదిరాజయ్యశివా ! ». +ಇಟ್ಟಿ కథలనుబట్టి కాలని యము సేయఁజాలవు. +వృషాధిపశతకము:—“బసవా ! ుసనా ! బసవా ! వృపా ధిపా' యనువుకుటముతో, ౧ంూ చంపకోత్పలమూలలు గల oూ శతకమునండు బసవేశ్వరునిలీలలు వర్ణింపఁబడినవి. నందీశ్వరుడే బసవేశ్వరుడుగా నవతరించె నని యూకాలమునాఁటి శైవుల నమ్మ కము, ఈ శతకమునందు, బసవేశ్వరుని యద్భుతమహిమలు ని "క్షేప ముగాఁ దెలుపఁ బడినవి. కవినావు మును దెలుపుపద్యమును, تةoجسؤتة( తాండ్రిధకర్ణాట ద్రావిడా ర్యాది భౌపులయం దీతనికి పాండిత్యముగలదని తెలుపుట కాలనూ భాషలలో రచించినపద్యముల సీ కింద ను దావూ రించుచున్నాఁడను. +చ. అకుటిలలింగ జంగమ సమగ్రదరూకలితప్రసాది పా +లకురికిసోమనాథుఁ డతిలౌల్యమునన్ బసవస్న దండనా యకునకు నొప్ప సీశతక మర్పణ చేసె ధరన్ బఠించువా రికి విను వారికికా గలుగు శ్రీయును నాయువుభ_క్తిముక్తియున్, +ఉ. హృన్నలినేస(్మరామి భవదీయపదద్వితయం భ వాటన +స్విన్నతను శ్రమాపహ వు శేషజగత్ర్పణుతn మదీశని ప్పన్న దయానిధే యనుచు సంస్కృతభావ నుతింతునిన్ను వి ద్వన్నత నామధేయ ! బసవా ! ... ... . . . ** \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0113.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0113.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3bd754a2d27173a694920eac8ca207faeaa78dfb --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0113.txt" @@ -0,0 +1,16 @@ +108 ఆ 0 ధ్ర కవి త ర 0 గి శి +సోమనాథ కవి శ్రీశైల ప్రాంతమునఁ గొన్ని దినంబులుండి “మల్లమ దేవపురాణ” మను ద్విపద గ్రంథమును రచియించె నని చెప్పచున్నారు. కానియూగ్రంథము నాకు లభింపమిచే నందును గూర్చి యేమియు వ్రాయఁజాలకున్నాఁడను. +పడి తార్యా చరిత్రము +మల్లికార్డున పండితారాధ్యుని చారిత్రమును బ్రభానముగా జేసి శైవమతధర్మములను విశేషముగా నిండుఁ బ్రతిపాదించెను. దీనిని గురు రాజకవి సంస్కృతీకరించెను. శ్రీనాథ మహాకవి దీని పద్య కావ్యముగా రచించెను. కాని యది యిప్పడు లభించుట లేదు. బస వఫురాణముకం"Eుఁ గవితాసౌందర్యమిం దధికముగాc గన్పట్టు చున్నది. పండితారాధ్య చరిత్రమునందీకవి శ్రీశైలమున భక్తులు పాడుకొను గేయములను సంస్కృతాంధ్ర కర్ణాట మహారాష్ట్ర తబుళ భాషలలో రచియించి తన భాషావైదుష్యమును వెల్లడించియున్నాఁడు. +“కావున నీవింకఁ గావు సాంఖ్యుఁడవు +వావిరి చార్వాక వాదివి గాధి +వేదవిరుద్ధమై వెలయు చార్వాక +వాది సీక_ సంపాద వినుము +"దేహంబ యాత్మగా కూహింప వేర +মে ০৪:৩e3^* నాత్మ తెల్ల మున్నదియె +తనువునం దొక చోటు తరిగి చూచినను +తనువులో వేర తోచునే యాత్మరూపు +యేను నల్లనివాఁడ నెజ్ఞనివాఁడ +ಹೊ నిడ్డ వాఁడను నేకుర్సవాఁడ +నను నెడ నొడలికి నాత్మకొక్కి-ంత +•. యును భేదవూరయ నున్నదెచూడ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0114.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0114.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4b24d3cc52720195102cf2a608c35e72dc8f44e7 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0114.txt" @@ -0,0 +1,5 @@ +8–38] పాలకురికి సోమనాథకవి 109 +నొగిభూజలాగ్ని వాయుపభూతంబు లగుచతుర్విధ పరవూణువు లొడలు నయ్యొ డల్లురిభస్మ మైననుబుట్టఁ డెయ్యెడ నటుగాన నిలఁ జావు ము_క్తి గాన వచ్చినయవి గలవు తథ్యంబు 7や3のXですゃ窓)3) ぎexoX వెయ్యెడలఁ గరము సుఖంబు స్వర్లంబు దుఃఖంబు నరక cబు మరి లేదు పరలోక వునఁగఁ బాపించు మఱిపుణ్యపాపము క్లేవు నిజ్జగం బంతయు మిధ్య איסכG5 గావున నుత్పత్తిక_ర్తయు లేదు దైవం బనఁగ మోక దాతయు లేఁడు సనియె దేనిలయు విను మూగ మువిబుధ జనవిరుద్ధుఁడ వగుచార్వాః నాది +-:వాచ ప్రకరణము చాళ్వాక వాడము.:ఈపండితారాధ్య చరిత్రమున శివభక్తుల కథ లనేకములు చెప్పఁబడియున్నవి. ఈశివభక్తులంతరును పురాణపుషులు కారు. బసవానా రాధ్యుని క్షించుక పూర్వులును బసవనతో* సమకాలికులును, బసవనకును సోమనాథునకు నడుమను నున్నవారై యున్నారు. ఆ కాలమునాఁటి రాజుల యెుక్ ...య:6 బ్రసిద్ధపురుషుల యొక్కి-రయు ‘ගිංහම්ෆඤඳ గాన వచ్చుచుండును. జాగ్రతగఁ బరిశీలించినచోఁ జారి త్రమున కుపయోగించు నంశములు కొన్ని లభింపవచ్చును. +బసవోదాహరణము:- ఎనిమిది వృత్తములును, నెనిమిది కళికలు, నెనిమిది యుత్క-ళికలు, నెనిమిది విభక్తులలో రచించిన నది యుదాహరణ మునిసించుకొనును. ఉదాహరణములను రచించిన +త్రిపురాంతకాదికవులు మఱికొందఱుకలరు. ఉదాహరణ రచయిత \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0115.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0115.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..36829accd0cb7bc040c7a43dabd9c9e23b6be957 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0115.txt" @@ -0,0 +1,9 @@ +110 ఆంధకవి తరంగిణి +లలో సోమనాథకవియే మొదటివాడు. ఇతని యుదాహరణము నుండి పంచమినావిభక్తి యందున్న వృత్తముల నిట నుదాహరించు చున్నాఁ డను. బసవనారాధ్యుని మహిమయే యిందు వర్ణింపఁబడుట వలన దీనికి బసవోదాహరణ మును పేరు వచ్చినది. సస్కృతమునఁ К9-623 నొక బసవోదాహరణము నీతఁడు రచింుంచియుండెను. +చ. పొసపరిపోరుదూషకుల పొం గణగించి వధించి మించి య +వ్విసము ప్రసాదియై యనుభవించి జగంబుల నెల్లమించి పెం పెసఁగఁగఁ దేజరిల్లెడు మహిష్టయశోనిధి గాన యెప్పడుకా బసననదండనాథువలనకా భజియింతుఁ [బసాద సౌఖ్యముల్. +కళిక:- వెuడియును జగదేకవీరసత్తము వలన +ుండారు సత్పండితో _త్తమువలన వీరమాహేశ్వరాస్వీత వర్తనువలన ఫూrరసంసారసn(భకర్తను వలన సుకృతదుష్కృతశుభాశుభవితూరగువలన సకలనిష్క-ల తత్త సౌఖ్యపారగువలన నాదవిద్యాసుధార్ణ వవిహశీరుని వలన ఆదిబుమ భేంద్రాపరావతారుని వలన +ఉత్క-ళిక:- సారజీవన్ము క్తి కారణం బగుభ_క్తి +చేకూరుసమ్మత మేకలింగవ్రతము త్రోవఁ బొండని పనుప దైవజ్ఞలను మునుప నోపుధీరునివలనఁ శాపహరునివలన. +ఈసోమనాథకవి రచించిన చిన్నగ్రంథములను శ్రీబండారు తమ్మయ్యగారు సేకరించి ఆంధ్రపత్రిక సంవత్సరాది సంచికలలోఁ బ్రకటించియున్నారు. సోమనాథునికవిత్వశైలి తెలియుటకై వాని నుండి కొన్నిభాగముల నిటనుదాహరించెదను. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0116.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0116.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..59ee18d364430926f35a6ea0102a7549757edf27 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0116.txt" @@ -0,0 +1,8 @@ +పాలకురికి సోమనాథకవి 111 +బసవరగడ. ఇది noూ పాదములు గలది. “అధిగత ప్రమధగణాప - రావతారశరణు బసవ విధిని పేధపుణ్యపాప - విసరదూర చేరణు బసవ వినుత కలియుగప్రసన్న - వీరభద్రశరణు బసవ అనవరతకటాక చిరద - యాసముద్రశరణు బసవ +అకరాంకపద్యములు:– ప్రతియశరమున కొక్కొ-కపద్యము చొప్పన నరస్వరూపుఁడగు పరమేశ్వరుని నుతింపుచు, సంస్కృత పదజాలముతోఁ గన్నడ భాషయందు రిచియించియున్నాఁడు. మచ్చు నకు రెుడు పద్యముల నిచ్చుచున్నాఁడను. ఇక్లే అకరాంకగద్యమును గూడ సీతఁడు విరచించెను. అచ్చులు ౧= కి ఒక్క-పద్యమునుతక్కి-న వాని కరమున కొక్క-టియు మొత్తము 3ూ పద్యములు: +చ, చతుర కళావిధిజ్ఞ చతురాగమ వేద్య, చతుర్ముఖాచ్యుతా ర్చిత చతురార్ధసేవిత, చతుర్దశలోక హృదంతరంగ, -చ 8|్చతసతతో పలాలన, చరాచరలింగనిజాంగ, చక్షురు ద్దతరవిచంద్ర మోనల, చకారనుతం, బసవేశ ! పాహి వూం, +చ. భవ, భసితాంగ, భర్ల, భగవద్గుణ భక్తభటార్పిపున +ర్భవపద, భర(వీర్య భరితాఖిలలోక, భయాపహర్త, భ క్ష వివశ, భ_క్తిభావ, భవత, భావభవప్రభావిభా భ వసుఖదుఃఖదూరX, భకారనుతం, బసవేశ, పాహిమాం. +కన్నడ భామలో నాంధమునందు వలె పద్యములకు యతి లేదు. +3 كاسيا -خانكة X ద్యః–౧౧ూచ రణములు కలది త్రిజగదవన నైపుణ్యాయన వెలా రజతరుచిర లావణ్యాయనమః ప్రో ভক্ত"్సరిత "కార్సణ్యాయనమో హృత్సముదిత కారుణ్యాయనమః \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0118.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0118.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..bebcfc694bccb14693a1a905163ad805e646171f --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0118.txt" @@ -0,0 +1,6 @@ +3-29] పాలకురీకి సోమనాథకవి 113 +యుండె నని నిశ్చయించుటకు గ్రంథస్థములయిన రచూ కాలమునాఁటి యూధారములు నాకు లభింపలేదు. ఇతఁడు పాలకురికి నివాసుఁడని యూతని తరువాతి కవులు కొందఱు గ్రంథస్థము చేసియున్నారు. నిజా మురాష్ట్రమందలి పాలకు_ర్తియే యితనిజనస్థానమని బహుజనశ్రుతి కలదు. ఈతని గృహనామమును బట్టియు సీతcడు నిజాము రాష్ట్రము నందు మత వ్యాప్తిగావించుటను బట్టియు, నిజాము రాష్ట్రమున ూలు కు_ర్తియుండుటను బట్టియు, నీ పాలకుర్తియే పాలకురికి యని భావించి, తిరువాతి వారీతని నివాసస్థానము పాలకుర్తియని తలంచియుందురని +ప్పటకుఁ గూడ నవకాశముకలదు, పాలకు_యందు సోమనా థేశ్వరునియాలయమున్నదనియు, నా పేరే యీ కవి నావు మనియు, గొందఱనుచున్నారు. కాని యంతమాత్రమునఁ బాలకు_ని బాల కురికి యని నిర్ణయింపఁజాలము. +ఆసోమనాథాలయ విూకవి సమాధిపై నిరింపఁబడిన దే యని కుంద ఆ ను చున్నాగ కాని యితఁడు మైసూరు రాష్ట్రమందలి ぎき)「モ మనుగ్రామమున సమాధిగతుఁ డయ్యెనని పిడుప_ర్తిసోమన చెప్పి యుండుటచే నీకథ సత్యమయినది కాదు. దీనినిబట్టి పాలకుర్తి యీతని జన స్థాన వుని చెప్పవలనుపడదు. ఇతఁడు పాలకురికియందు జన్మించి నను పాలకు రి యందు జన్మించినను మైసూరు నిజాము రాష్ట్రములలో +Ꮼa عباسی لاكسدد మతవ్యాప్తికై తనజీవితమును గడిపెననియు, మైసూరు రాష్ట్రమున సమాధిస్థుఁడయ్యె నను టయు మూత్రమునిశ్చయము. బలవత్తరమైన రూభారము లభించు వఱకు సీతనిజన స్థానము మైసూరు రాష్ట్ర మందలి తుముకూరు తాలూకాలోని పాలకురికియనియే నిశ్చయిం తము. ఇతడు శ్రీశైలప్రాంతమువ విశేషకాలమునివసించి యచ్చ టనే గ్రంథరచనము గావించినట్లు కన్పట్టుచున్నది. కిట్టలుపండితుఁ డీతనిజన్మస్థానము మహారాష్ట్ర దేశ మని వ్రాసియుండెను. +Φ C.) \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0119.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0119.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..85c1bd8db944fd39e60ed6307c21e9dea09f84b4 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0119.txt" @@ -0,0 +1,8 @@ +114 ఆంధకవి తరంగిణి +-:ఇ త ని గృహ నా వు ము: +ఈతనింుంటిపేరు పాలకురికివారని చిరకాలమునుండి చెప్ప చున్నారు. ఇది యీతనిజన్మస్థానమును బట్టి వచ్చినదని పలువురి యభిప్రాయము. అది సత్యమనితలంచుట కూడ సహ జమే. "కాని పాలకురిని వాసులందఱును పాలకురికివారు కా నక్క-ఱ లేదు. ఇతఁడు పాలకురికి యందున్నంతవూత్రమున సీతనిగృహనామము పాలకురికి యుని నిర్దిష్టము చేయరాదు. ఇత"రాధారముల చే సీతని యింటి పేరు పాలకురికి యని ధృవపడినప్పఁ డీతనిజనస్థానమునుబట్టి యా పేరు వచ్చియుండునని తలంచుటకు మాత్రమే యదితోడుపడును. ఈతని జన(స్థానము పాలకురికి యగుటచే నన్యదేశములో సీతనిని పాలకురికి సోవున్న యని వ్యవహరించి రని తలచుటకూడ సహజము. ఇతని సమకాలికు లీతని గృహనామము నెట్లు వాడియున్నారో తెలిసికొనుటకుఁ దగినయాధారములు లేవు. సోమనాథునకుఁ బుత్రపౌత్రాది సంతతి గాని దాయాదులుగాని యున్నారని చెప్పటఁగూడ నాధారములు లేవు. ఆతనికిఁ దరువాతి వారు పాలకురికి సోమనార్య డని యేయి తనిని +బిలువఁజొచ్చిరి, వారట్లు వ్రాయుట మూలమున వారు స్వయముగా నాతని గృహనామము నెఱింగియున్నా రని తలంప వీలు లేదు. వాడుకను బట్టి వారట్లు వ్రాసియుందురు, దీనినిబట్టి యూతనిగృహ నామవిచారణలో సోమనాథునిగ్రంథములు దక్క- వేఱుసాక్యము లేదని తేలుచున్నది. ఇక సోమనాథునిగ్రంథములేమి చెప్పచున్నవో వూతము, +నవిఁ బొల్కు_రికి సోమనాథపఁ డనంX "వెలసినవాడ నిర్మలచరిత్రుండ." +酶 --బసవపురాణము చ, అకుటిల లింగ జంగమ సమగదయాకలిత ప్రసాది పా +లకురికి సోమనాథపల డతితాల్యమునకా బసవన్నదండనా యకునకు నొప్ప సీశతక మర్పణచేసె ... ! • • . +-వృషాధిపశతకము. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0120.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0120.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..11e6b5919eb9b7fecd2cc160b7821d682ff7c2fd --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0120.txt" @@ -0,0 +1,7 @@ +పాలకురికి సోమనాథకవి 115 +క. అనయము బాలకురికి సో +వునాథుండను బరఁగు కాcడ +-ఆనుభవసారము. నవి బాల్కురి సోమనాభుఁ డనంK "వెలయు వాఁడను జతుర్వేద పారగుడ" “సుకృతాత్మ పాలకురికి సోమనాన సుకవి ప్రణీతభాసుర తరదండ” +—పండితారాధ్య చరిత్రము. +ఇంక ననేక గ్రంథములలో నీతడిక్లే పాలకురికి సోమనాధుఁడ నని వ్రాసికొని యున్నాఁడు. +ఇన్నిగ్రంథములలో నిట్లు తాను పాలకురికి సోమనాథుఁడనని స్పష్టముగాఁ జెప్పకొనియుండఁగా నిఁక సంశయమేల కలుగవలయు నని ప్రశ్నింతురేమో ! ఇతడు వీరశైవాచారపరాయణులలో నగ్రగణ్యుఁడు. తన పూర్వవృత్తాంతమును జెప్పకొనుట కిష్టపడని వాఁడు. తన గృహనామమును గూడఁ జెప్పట కిష్టములేనివాఁడై తన నామమునకు ముందుఁ దనగ్రామనామును జేర్చి యితరులు వాడినట్లు పాలకురికి సోవున్ననని చెప్పియున్నాఁడేమో యని సంశయము కలుగు చున్నది. దీనికి తోడీతని గ్రంథముల యందెచ్చటఁ జూచినను పాల కురికి వంశమున జన్మములొందితినని సూచించెడి 6 6 كجo 22 كية “అన్వయ" ఇత్యాదిశబ్దములను బ్రయోగింపక “పాల్కు-రికి సోమనాథుఁ 22 رمنيج 6 6 డనంగ వెలసిన వాఁడ• పాలకురికి సోమనాథుం డనఁ బesగువాఁడ 66పాల్కు-రి సోమనాథుఁడనంగ వెలయు వాఁడ' అని చెప్పియున్నాఁడు. దీనినిబట్టి యీతఁడు పాలకురికి” నుండివచ్చినవాఁ డగుటచేఁ బ్రజలు పాలకురికి సోవున్నయని వాడఁజొచ్చిరనియు, దనగృహ నామమును జెప్పనిష్టము లేని వీరశైవుడగుటఁ ప్రజలనిన రీతిగనే పాలకురికి' యని యీతఁడును వ్రాసికొని యుండెనేమో ! యనియు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0123.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0123.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b4b58efabda1abb8229de82a852d5a83b8037e2c --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0123.txt" @@ -0,0 +1,33 @@ +118 ఆంధకవి శ్రరంగి +e-پی +వ +, § +궁 +参 +ము +3D +కు +వు +ృత +ه +త +§ +6) +ను +గ్లె_ +గా +窓。 +9 +నా చిక్షి సై వపర వు) లగునర్ధము లున్నవని సాధించిన ని సోమనాథుని పి శ్రావు హమూ తామహులు, సహజ జంగములై వీరశైవులుగా నున్న వారు, తమ సంతానమునకుఁ +6– +బేస లుచునప్పుకు సామాన్యముగాఁ జూచినచో, దమమతమునకు విసద్దములుగాఁగన్పడునట్టియు, శాస్తాక్షనుచే సాధింపనగునట్టియు, +← &O :ميّة للمعت ᏬᏇ నాచుముల నెన్నుకొసిరనుట విశ్వాసాక్ట మైన విషయము కాదు. "కావున సోమనా పని తాము మావూ తావు"హులు గాని, విష్ణు రావు +దేవ శ్రియా దేవులు గాని, వీన శైవదీక్షి నందిన సహజ జంగములు +ੋਹਾਂ +కాకనితలంచుట సమంజసము. తమకొమరునకు శివపరమైన పేరుంచి నంతవూ తమున విప్తు రావు ; శి5నూ దేవులను వీర శైవు లని తలంప +سسه متحده 2G سا +"రావు, +3. +تحت +శ్రీశైకము.్మయ్యగారు ○汗下_ジ_2 సంవత్సరము ఆంధ్రపత్రిక సంవత్సరాది సంచికలోను, నుతికొన్ని వ్యాసములలోను విష్ణు రావు దేవత్రియా దేవులు సోమనాథునితం డియు, దల్లియునని యంగీకరించి యున్నారు. కాని జంగములలో నిట్టి పేర్లుండునాయని వాకు శంకిం పను లేగు దాని ఫ్రీ సవూభాస మినాయను లేదు. పండికాకాధ్య వ గ్రములో 'ము' ను బసవపురాణమున నెస్నరబడిన పెను పా కుజనులకుఁ బెcపుడు కొడుకి" అని సోమనాభుఁడే చెప్పియున్నాడు. కావున నాతిఁడు విష్ణు "మ !శియా దేవులకుఁ బెంపుడు కొడుకు గాని కన్న కొడుకు కాఁడని కొండ జనుచున్నారు, ఉమామహేశ్వరులు తలి దగాడు లనుకొనువానికి విష్ణ రామక్రియా దేవులు పెంపుకుతలిదండ్రు లగుదురు గాని మఱి యేమగుదును ? ఈ భావముతోనే సోమనాథుఁ డట్లు వాసెకే కాని, కన్ని తలిదండ్రులు వేఆుగా నున్నారనియు, +పెంపుడుతలిదండ్రుల యొద్దదాను పెరిగితిననియుఁజెప్ప నున్దేశముతో \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0124.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0124.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1262d4659d78697d2bf961cf28234e5c555c6f70 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0124.txt" @@ -0,0 +1,32 @@ +X +ੇ +한 +3. +s +s +هم +వునాeవకవి 119 +ايفية +నట్లు వ్రాసినని తలంపరాదు. జంగముఁగంగా బుట్టి, యనూ తలిదం డులు పసితనమున బోవుటచేతనో వు ఎక్జియే కారణముననో జంగములు +కాని భవులయింటఁ జె గితి ని చెప్ప దలచుకొని సోవనాథు: +3盗塁.x2 ! マ**3 ボ、2 హాన్యాస్పద వు 'గును, +گریه +ఇక సహజజంగు లు కవులలో విష్ణనామ ముంచు +క్షTను వాగా "రాకా వున నుండిడి వారని వా" దించు వాణా రావిషయమును ససాక్యముగా ఋజువు చేయవలసియుందురు. అ +వ్ల కున్నారనినను వారు . వీరశై వధక(్మమును విడనాడి జc గవులు Q استادగానుండక వేఱుమతమును గైకొనినవారని చెప్పవలసి వచ్చును వీన +פרס: +ल +వ +ੋ +న +Sగా +ぎ +కైవులలో ఏకో రావు, సిద్ధ రామ, వ"కాంక్ష కావు, ; శిష3, శ్రీగిరి, ఇత్వాదినామము లన్నమాట నిశ్చయమే. కాస్ వారు జన్మతః +인 " :تس) شهر 23のXは3os eつ窓> సిద్ధాంత వును వజ్రకు వారి నాదమునందు సత్య మున్న +- +233 నిశ్చయింపరాదు. +సోమనాభుఁడు, జన్మతః జంగముఁడు "కాsడని యూతని తలి దం జులనాణమవులే వేనోళ్ళ: జాటుచున్నవి. ఆతsడు జంగముఁడు +కాడమిట కీవిషయ మొక్కటియే చాలు వు. +, క్షrశీ * క్షక ని జన S ముఁడ 2ుOణా5ు *.N. ఇక సోమనాథకవి జ 2ళికి 2:OX、3oーリの శ్రీబం మతమ్మయ్య +గా5్చ విశ్వసించుటకుఁ Kల కారణములను Nూర్చి యోూ చింతము. ఆ వీ యనుభవసారమునఁ దననుగూర్చిచెప్పకొనినప్పకు సోమనాఖుడు “భృంగిరిటి గోతు:డను గుపలింగతనూజుండ" నని చెప్పకొనుటయు నీతని ప్రశిష్యుఁడగుపిడుపర్తి. సోమనాథకవి 'భృంగిరెటిసోత్రసంభవ!” యని తన పద్యబసవపురాణమున సోమనాథుని సంబోధించుటయు నై యున్నది. పీఠస్థులగు జంగములలో దక్క- నిట్టి గోత్రము లుండ వనియు, నందుచే సోమనాథుని జoXవునిగా నెరచ వలయు ననియుe +శ్రీతమ్మయ్యగారి యభిప్రాయము. అనుభవసారకర్తకును పిడుపర్తి. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0126.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0126.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b4733e78fff9c91e33f4ba4eca2fb7bb8f56ddab --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0126.txt" @@ -0,0 +1,5 @@ +2 +3–31] Tది కుగికి సోమనాథక 121 +అనుభసార విూతని మొదటి Xంథ మునుటచే, నిందీతి:ు తననోత్రమును డెలిపియుండె ననియు, నప్పటి కీతడు బసవనగ్రంథ ములను జూడ లేదనియు, వానిని జదివినఁదరు వాత బసవనయువు భక్తి యమితమై బసవపురాణమున బసవన గోత్రుఁడ నిని చెప్పకొనె ననియు, ట్రీశీతమ్మయ్యగారి వాదము! ఈ వాదమునందు బల మున్న దని నే నంగీకరింపను. కాని యున్నయకకమును దీసివేసి, మఱియెుకి యకరమును జేర్చి చెప్పటచే నా వాదము నంగీకరింపక కొందఱు ఇబసవపురాణము నందుఁ దలిదండ్రుల నావు:ములను జెప్పిన క్లే సోవు నార్యుడభినవసారమునఁ దనగోత్రమును జెస్పియుండె నని వాదిం చుట కవకాశ ముండుట వలన భృంగిరిట్టిగోత్రుఁడను" అనియే సోమనాథపఁడు చెప్పియుధ డెనని వాదముకొe fంకి దిగిచి. జానికీ, tబత్యు _త్తగ విూయఁబ్రయత్నించెదను. +బాహ్మణకులమున జన్మించి, పనంునాది -బాహ్మణకర్మ-اً లను విడనాడి, జంగమునిశిష్యుడై, జంగమునిచే వీరశైవదీక్షను గైకొని జంగముఁడై పోయిన నాఁడు గోత్రమును జెప్పకొనుట కిర్ట్నుఁడగునా "జీక్ష గోత్రశూన్యుడగునా ? సోత్రమును జెప్ప "|్చనచోఁ దనపూర్వగోత్రతమును జెప్పకొనునా లేక దీక్షా గురు కరసంస్పర్శము చేఁ బునర్జన్మము వచ్చి గురు వే తండ్రియగును గానున దీడౌగురునిగోత్రమునే తానును ధరించునా ? యను ప్రశ్న లీసం దర్భమున బయలుదేరుచున్నవి వీనికుత్తరములను సంపాదించి యీచర్చను సాగింపవలసియున్నది. శ్రీతమ్మయ్యగాను వ్రాసిన యూ కిందివాక్యము లీ ప్రశ్నల కుత్తరములుగా నున్నవి. +అట్లు క్రొత్తగ సీమతమునఁ జేరు వారికి వారిదీశౌగురువులు పంచాచార్యపీఠములలో "వేనికిఁ జెందుదురో యీపీఠస్థల సోతాది కి మే సంక్సమించును. అనఁగా శిష్యులందఱు గురులింగ తనూజలే. వారి కాగురునితమే వ్యవహరింపఁబడును. ఇది యీవుళాచార \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0127.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0127.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c8e094a248c4b8fd3f23446527417f729e58766c --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0127.txt" @@ -0,0 +1,5 @@ +122 ఆంధకవి తరంగిణి +వ్యవహారము. సహజ వీరశైవులకన్ననో వారికి వంశపారంపర్యముగ విచు|్చపూర్వోదా హృతినోత్సవ్యవహార మే కలిగియుండును. +ఆంధ్రసాహిత్యపషత్పత్తి s nrసc, రూ పుట. +కులగోత్రాదికము చెప్పనప్పడు సహజవీరశైవులకును, వీర శైవదీక్షను గహించిన యితరులును భేదముండునని శీతము(య్య - ح مـصـطلاه చెప్పలేదు. అట్టి భేదముండునని తలంచుటకుఁ గూడ నవకాశ לאפריל ముండదు. అట్టి భేదముండె నేని వీరశైవదీక్ ను గైకొనిన యితరులు జంగము లనిపించుకొనక వారిజాతి వేఱుగా నిరూపింపఁబడి వేఱు సోతముచే వ్యవహరింపఁబడుచుందురు. అట్టిజాతి యొకటి వేఱుగా న్నట్లు గన్పట్టదు. కావున దీక్షను గైకొనినవారు వారిపూర్వ గోతమును విడిచి గురుసోతమునే చెప్పకొందురని నిశ్చయింప వలసియున్నది. +ఈ సూత్రము ననువర్తింపఁజేసి చూచినచోఁ భృంగిరిటి గోత్రుఁడను” ఆనుపద్యము, పాలకురికి సోమనాథుని సహజ జంగముఁ డని నిర్ణయించుటకుఁ దోడుపడదు. అతఁడు భృంగిరిటిసోత్రునిచే దీను గ్రహించి యప్పటినుండి భృంగినిటిసో తముచే వ్యవహ రింపఁబడుచుaడిన జంగమేతర జన్ముఁడని తలంచుటకు:Yూడ నా వాక్య మవకాశ మొసంగుచున్నది. మహఫూర పేర శైవ దీక్షాపరుఁడై గుగు లింxహస్తతనూజుఁడైన సోమనాథకవి తనాగుగులో తమ నే తాను ప్పకొనె ననితలంచుటలోఁ దప్పండదు. ఆపశములో నేను చెప్పి నట్టు 44భృంగిరిటిస్బో తుఁడగు’ నని యున్నను “భృంగిరిటిగోత్రుఁ డను" అనిలయున్న నునొకటియే యగును. ఈపంచాచాక్యులలోభృంగి గోతపేకస్థుల యాచార వ్యవహారముల ననుసరించి దీను గైకొనిన వాఁడ నని తెలియచేయుటయే సోమనా పని యుద్ధేశ మనియావాక్య మును బట్టి నిర్ణయించుట తప్పకాఁజాలదు సోమనాథునిగురువు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0130.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0130.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c1dcef1f3477d385f59def3a5a0bdf6393f25c63 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0130.txt" @@ -0,0 +1,7 @@ +8-33] పాలక్ష8కి సోమనాభక్ష వి 125 +数3ざる బాహ్మణులకు గుకువై వారిని జంగములను జేయుటకు గావి, జన్నతః జంXనులుగా నుpగు వాకైకి పరువుగా నుండుటకుఁగాని యధ్యేంతకముండదు. మొట్టమొదట బాహ్మణుడుగానుండి పిమ్మట జుగము నవాఁడు జంగములకు గురువుగా నుండరాదను నియమ మెచ్చగా లేదు. అట్టినియమము 5 కైవమత విరుద్ధము. ఈనీయ +ముబసవన యొడలనే వర్తింపదు. వేమనారాధ్యుకు జంXముఁడు +$ు +కానుని గాతని మనువుని శివుఁడైన సోమనా:సుడు జంగముఁడనియే నిర్ణయింప వలయునను తమ్మయ్యగారి వాదము నంగీకరించితి మేని జంగములకు బాహ్ము లెన్నఁడును శిష్యులు కారా డను నర్ధమువచ్చును. పిడపర్తివారి శివ్యత్వవాదము నంగీకరించితిమేసి, జంగము లయినవారికి జన్మతః జంగ ములైనవారే గురువులుగా నుండవలయును 7గాని చేష్టతః జంగములయిన నాకు సరువులుగా నుండరాదను నర్ధమువచ్చును. ఈ రెండునుగూడ వీరశైవమతధర్మ విరుద్ధములే. కావున సీ రెండవ కారణము నందలి రెండు భాగములవల ననుగూడ సోమనా పఁడు జన్మతః cుతర కులము వాఁకు "కాడని నిన్టారణము చేయుటకుఁ దోడుపడఁజాలవు. +سچه +ఇకక తమ్మయ్యగారి మూఁడవ కాsణము సోమనాథపఁడు బాహ్మణులను పచ్చిమాల లని తాటిమూల eyჭ) కర్మచండాలు రని యతినీచముగ నిరసించుట యుc గొందఱు బాహ్మణులు కూడ సీతనిని సమానార్థకముగ నక్లీ పతితుఁడని నిందించినట్లు పిడు పర్తి సోమన తనపద్య బసవపురాణావతారికలో నుగ్గడించుటయ నై యున్నది. ఈ కారణముగూడ సోమనాథుడుజన్మతః జంగ మేతకుఁడు でず"cみgs) నిరూపించుటఁకుఁదోడుపడదవినాయభిపాయము. తమ్మయ్య గారు చూపిన యిూకారణములో, జంగముఁడు తప్పక బాహ్మణ నిందచేయు ననుధ్వని సూచితమగుచున్నది. కాని వారివాదమునకు నేనట్టియర్థమును గహించుటలేదు. సోమగా పఁడొకప్పుడు బాహ ? \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0131.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0131.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..eab6d5221fa7440720ce615c2c88c40f989fc6ac --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0131.txt" @@ -0,0 +1,2 @@ +126 ఆంధకవి తరంగిణి +ణఁడైనచో నావిధముగా బాహణనింద సేయఁడనియు నట్టినింద జేసినవాఁడు కావున నాతనిని బాహణునిగా నెంచరాదను నంత వజకుమాతమే వారి వాదమనియుఁ గహించుచున్నాఁడను. సోమనా థుడు బాహ్మణుల నందజను నింద నేయలేదు. శైవమత విరుద్ధధర్మ ప్రచార పవర్తనలు గలవారినే యూతఁడు నిందించెను. శైవ మతమే వేదవిహితమయినదనియు నితర మతములు వేదసవుతములుగావనియు నాతనినమ్మకము. అందులకు విరుద్ధముగా బవ_ర్తించువానును, ᎼᏑᏱ ద్ధబధనలు చేయు వాకును, లోకమునకు గొప్ప యపకారము చేయు చున్నారని యూతనివిశ్వాసము. అట్టి వారు సామాన్యముగా బాహછે ణులలో నే యుందుకు. కావున నట్టి బాహ్మణులనే యూతఁడు నిందిం చెను. మల్లికార్జునపండితుడు బాహ్మణుడే. ‘బాహ్మ ంబుతోఁ బొత్త బాయలేను. నేను బసవలింగ ! , యని చాటిన వాఁడే. అతనిని సోమనాథపలడు నిందింపలేదు. సరికదా ! ఆతని చరితమును వాసి యూతని ననేకవిధముల నుతింప లేదా ? బసవన మొదట బాహ్మణు డు కాఁడౌ ? ఆతనిని సోమనాభుఁడు భXన>తునిగా నెంచి పూజింప లేదా ! శైవమతవిరుద్ధముగఁ బ) వర్తించెడి బాహ్మణులనునిందించి నంతమూతమున నాతండు జనతః జంగ ముఁడని యో5ు చ వలయునను సిద్ధాంతము నిలువ నేరదు. బాహ ణుడైనను ను లౌంత్రమును గైకొనిన తరువాతఁ దన పూర్వమత మును నిందింపఁడను సిద్ధాంత మున్చులువఁజూలదు. మహ్మదీయుడైన బాహ్మణుఁడు బాహ్మణు లను గౌరవించునా ! బసవనయు మల్లికాప్టన పండితుఁడును గూడ, శివనించచేయువారిని జంపవలయుననియు శివాపచారమును జేయు గంథములను గాల్చివేయవలయుననియు నట్లుచేయువారికి శివుఁడు ముక్తిని బసాదించుననియు ముక్త కంఠతో నుడివియన్నారు. అట్టి వారి యనుచరుడైన సోమనాభుఁడు బాహ్మణులను ండించినాఁ డన్నంతనూత్రమున నాతఁడు జన్మతః బ్రాహ్మణుఁడు కాఁడని నిర్ధా రణ సేయు ఒట్లు ! ఈ కారణముకూడ శ్రీతిమ్మయ్యగారి వాదముసకసc \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0132.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0132.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2a24d57c13e1a9b54c0cbb06942903500d026d9f --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0132.txt" @@ -0,0 +1,14 @@ +పాA:క8కి సోమునూథ కవి 127 +దోడుపడcజూలను. సోమనాభుఁడు జన్మతః జంN మేతకు: డైనను దరువాత జంగముఁడై వీరశైవమతము నకర శః అనుష్టం చెనని తమ్మయ్య గారంగీకరించి కేు వాకి లో మూకు భిన్నాభిప్రా యము లేదు. +سب ۔مد؟ +చ్చెన వాసిన వాక్యములనుబట్టి సోమునా 3 chు జs X మేశజుఁ డనియే తేలుచున్నది. కాని నూతఁడు బాహ్మణుడు లంచు ఒట్ల ! అని యడుగవచ్చును. సోమనా షఃడు బౌహ్మణు:డా జంగ నుడా ? యని యే యిది వ"కున్నవి వాసి ము. వన్డక్ యొక కులము వాఁడా ? యను ప్రశ్నలేదు. జంగవుడు "కావ్రి యొ కల నాత: డు బాహ్మణుఁడే యగును. అయిన నితఁడు నియోగిశ్రాహ్మణుడనుబ క్రింకొక యూధాగారము గన్పట్టుచున్నది. సోవునా సమ "తాను కచించు చున్న గ్రంథినులకు విను వారిని హడ నియమించుకొనినాఁడు. అందు సoడి తారాధ్యచరిత్రశ్రోత పాల్కురికి సూరామాత్యుడు. ఇత డాప్పస్తంబసూత్రుఁ డనియుఁ వూగితసR* శ్రుఁ డనియు, శివభక్త డనియుయుఁ దనకు స్నేహితుఁడని యు విశేషించి తనకు భౌవుకుఁ డనియు జెప్పియున్నాఁడు. +పదము పవి کل ! రూప_స్తంబసూత్ర ! +హరితసూత్ర ! విద్యాపుణ్యగాత్ర ! +杀技 米 杀 +మచ్చిక నాముద్దుమఆది వీవనియు +నెచ్చెలికాఁడవు నీవె కా కనియు +చాతుర్యసాహిత్యశాలి వీ వనియు +છે తృత్వమునకుఁ బాత్రుండ వీ వనియు +రచింుంతుఁ బండితారాధ్యచరిత్ర. +杀 杀 杀 +దీవించినిన్ను సంభావించి శ్రోత 7గా వింతు సచివాగ్రగణ్య l సూరార్య ! \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0134.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0134.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8f0ca24aa5229cedddf4633137b2a8beef5a1b26 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0134.txt" @@ -0,0 +1,22 @@ +3–88) సాలమ్ర క్షి సోవ్సనా" క్ష : 123 +బ్రాహ్మణులలో రెండు సో తముల వాsున్నారు. వాకు వివాహసంబం +ధములు జేసికొనుచున్నారు. ఇట్టి దృష్టాంతముల నింకను జూప +闽 Ej 3 +నచ్చును. కావున నిరువురును సాల్కు-కిక్ వారు కదా ! బావమజ:దు +లెట్లగుదు కని సంకేయింప నక +سیخ +ఇ5 చేను, సోవునా 3డు తనకు సూరాసూత్యడు భావుకుఁడని స్పష్టవ:గా : శెప్పినప్పడు తగినంత +ாத +2; +యూ భారముండి:ఁ గాని యది కాదని యూకకి • శ్రోసిపుచ్పుు భావ్యను కాదు. "లవత్తము నుయిన యాధార దొరికిన న ఆకును మల్లికాప్టనరాయ లని నామూంతరముగల మూఁడవ దేవరాయలు ౧ర %.9 మొదలు +౧రE_> వఱకు ను గర్ణాట రాజ్యమును బరిపాలించి యుండిరి. ఇ౧దు మొదటి దేవరాయలే జోకిపఱ్ఱును దిరిగియిచ్చిన వాఁడనియు ద్వితీయ పతాప దుఁడు కీ. శ. ౧39ం పాంతమున మొదటయిచ్చిన వాఁడనియు గ్సహించితిమేవి, యీ నడుము-కాలను దాదాపు -ం +సంవత్సకములుండును. ప్పయకు దాన"కాల వునాఁటిక్ _92 సంవతم( \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0138.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0138.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b54424b62fd9f666cf6a7297fdaf43bb3e9a35ef --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0138.txt" @@ -0,0 +1,13 @@ +3-34 i షాద్లు = క్రి ఫోవునా- : క్ష కొ 13% +రముల నయసుండుసనికము గా కనికి 32 వ యేటనను: 23 3 3 వాం తమున బసనsయ యనుక వూS :కు కలిగెననియు, నా తని ముప్పదన +యేటననఁగా ౧3 =ం పాంతమున పెదసోమయ జన్మించె న సెయు : +s +దల౧చితి మేని తిన మేబదియ వ సంవత్సకము సేయ గ్రహారమును దసోమయ్య తిరిగి సంపాదించియుండవచ్చును. కెమొదటి దేవరాయలు గాక రెండవ దేవరాయలని యెంచినను (ఇతనిని "క్షవాయునియే శాసనములలో వాడియున్నారు.) అగ్రహారమును దిరిగిసంపాదించిన "కాలము ౧5_eం గాఁ దలంచినచో "ప్పటికి పెదసోమయ్యకు $:- O +á تيتيتيا +సంవత్సరములకు ఒ నెక్కువ వయసుండదు. మొదట నీ దానమిచ్చిన నాఁడు పడ్గ మ ! పత్రాపప, దు:డని యొంచిన-5* +۹= కొప్పయకును పునస్సంపాదకుడైన = S సోమలయప్తిః ను నడు వు కావు; +ஆ ம்ம்_து +.సంవత్సర ములNును ס המר: +తాతకును మునువునికిని నంత వ్యత్యాసముం:ుట యసoభవము గాన శోకిపఱ్ఱు సిచ్చిన వాఁడు ద్వితియ ప్రతాపరుగు: డనుట ష్టము. మొదటి పశాపగు చుఁడని మనము వాడు చిుస్న వాని పేరు ుద్ర దేవమహారాజు. ఇత్త వికి ప్రకాపగు ద్రుఁడమి పేప ēsు. "క్సా యచ్చటచ్చట సీతనిని గూడ ప్రతాపరుద్రుఁ డని యనుచున్నట్లు కన్పట్టుటచే సీనడుమ చరిత్రకారులు ప్రధమ, ద్వితీయశబ్దములను జేర్చి పిలువ మొదలిడిరి. పూర్వ గ్రంథములయందు గణపతిదేవుని పెదతండ్రిని రుద్రుఁడనియు, రుదాంబ దౌహిత్ర 3 - డంుస నానిని ప్రతాపరుద్రుఁ డనియు నాడు చుండు వారు, పైపద్యములో ప్రతాపుఁ డని యుండుటచే దీనినిబట్టికూడ ద్వితీయ ప్రతాపరుదుఁ డని చరిత "కారులచే బిలువఁబడు పత్రాపరుదుఁ డిచి|్చనట్టుగనే భావింపవలసి +న్నది. కావున డోకిపఱ్ఱును దనశిష్యునితోఁజెప్పి దానమిప్పించిన పాలకురికిసోమనాథుఁడు రెండవపతాపరుదుని "కాలములో నున్న +নসম্প:ে3 SPR) మొదటిపతాపరుదుని కాలములోనివాఁడు కొఁడనుట \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0140.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0140.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0259dc1d1eb32dd1934fdc3cb2341e61eb011201 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0140.txt" @@ -0,0 +1,16 @@ +పార్క్రిక్షురికి సోమనాథకవి +!. +3 + +éう。 సోమయ ప్రభుంకు సౌది : గొప్పయ్య యు గొండవీటిలింKకోవిదుండు آئے خ؟ శివుని నూనత ఒు భువనయు చేవs యనఁగ వెలసి కందు నగ్రజండు. +R.R +కులపవి 1 తుండు పెదసోవుగురు వరుండు. +ఈ పెదసోమయ్యయే కోకిప_ర్తిని, ": కాయలనిండి తిరిగి +సంపాదించిన వాఁడు. శివరా తికొప్పయ్యకు బసవయ్యపు త్తు : మే ਝਾਂ తమ్మయ్యగారనినట్లు వంశీయుడు కాడు. +v +సోమనాథకవి రెండవ ప్రతాపరుదుని కాలము వాఁడచి నిక్ష యించుట కీ పెదసోమయ్య కథయును నిందు బ్రూకి యన్నయమ3 తి యౌసనములును 1 బబలతవుమెన సాక్యముగా నున్నవి. పద్యబసవ +2 سه دسة పురాణమును రచించిన సిడుప_సోమనాథకవి పిడుప_ర్తిని నాసు డయిన ట్లాతని యన్నకుమారుడైన బసవనకవి, తనపద్య ప్రభలింగ లీలలో 1.పిడుప రి دعسہ۔ ప్పె విచితవైఖరికా’ అని చెప్పియున్నాడు. ఆనాఁటికి సోమనాథ కవి కోకిపర్తి యగ్రహారములో భాగస్వామిమై యుండునని కూడఁదలంపవచ్చును. లటి వాఁడు చెప్పినగ్రంథస్థ నిదర్శనములను +O ώ వదలి కర్ణాటక కవి చారిత్రమును మనసునం దుంచుకొని, పాలకురికి సోమనాథకవి "కాలమును నిర్ణయింపఁబూనాట 、守マä予*式”” 守・ss తను బోలియుండును. పెదసోమయ్యకు మునిమనువుఁ డైనసోమనాథ కవి వాక్యములు తక్కి-నవానికంటె నెక్కు-వ ప్రమాణములని విశ్వ సింపఁదగియున్నవి. +వాసులకె" సోవుగురుంగు దాద్విపద చొప్పెడ +దానమిచ్చిన జోకిపఱ్ఱు, గులటూరు మండలములోనిదని రేయోక +చును, కృష్ణా మండలములోనిదని వేఱో"కరును వాసియున్నారు. "గ్రౌండు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0141.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0141.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..41ed9b75f7495a9bb1e386c2b4b5ef41ac303090 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0141.txt" @@ -0,0 +1,8 @@ +136 ఆంధక వి తరంగిణి +మండలములలోను డోకిపఱ్ఱు లున్నమాట వా_స్తవము. గుంటూరు మండలములో పిడపల్జుకూడ నున్నది. బ్ర.శీ శేషాద్రిరమణకవులు, పిడుపర్తి, డొకిప_, యనుగ్రామములు నిజాము రాష్ట్రములో నున్న +ան) نشسته Œù వనియు, నవియే ! పస్తుతకథతో సంబంధించిన వనియు వాసి +عے حM +యున్నారు. అదియే సత్యమని తోఁచుచున్నది. +కళ్యాణకటకాధిపతియు, బస చనకు దండాధిపత్యమిచి|్చ యూద రించినవాఁడు నగుబిజ్జలుఁడు, బసవనప్రోత్సాహముచేక్రీ. శ. ౧౧Eూ సంవత్సరమునఁ జంపఁబడియెనని చరిత్రకారు లందఱు నేక గ్రీవముగా నంగీకరించియున్నారు బసవన ౧౧=F వ సంవత్సరమున లింగైక్య ము సందె ననుటకూడ చరిత్రకారు లందఱంగీకరించినదియే. ఆవిష యమున వివాదము లేదు. మల్లికార్డున పండితారాధ్యులు 15. 중, ౧౧ 2ం సంవత్సరమునఁ జనిపోయెనని కొంద ఆసియున్నాయ. కాని +యూతఁడు భాrు"o వ సంవత్సరమువఆకు జీవించియుండె నని !-ל5-כל యుంటిని. +పాలక క్షి సోమనాఫికి 5. కే. ౧౧=Lo-౧.అరo న:ువు నున్నాఁడని బండౌను తవుుయ్యగారును, ΩΩψy"Ο-Ο.-3-3) Ο మథ్య -కాలము వాఁడని చిలుకూరి వీరభదరావుగారును, ౧౧ూం సంవత్సర పాంతమువాఁడని మీకేశలింగము పంతులుగాకును, ౧౧>{ం పాంత మువాఁడని శేషాది రమణకవులును, బసవపురాణ రచనాకాలము ౧౧Fం పాంతమని 5רeסירסנ పభాకరశాస్త్రిగారును వాసి యున్నాగు. వీరికథనమునుట్టి బసవనారాథ్యుఁడును మల్లికార్డున పండితారాధ్యులును లింగైక్యమును బొందునప్పటికి సోమనాథకవి దాదాపు ౧ం సంవత్సరములు వయసును గలిగియున్నాడనియు వారల సంతరమున నిరువది యి5ువదియైదు సంవత్సరముల మధ్య సోమ నాథకవి వారల చారితములను చియించియుండెననియుఁ డేలు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0142.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0142.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e2157f69b2982f751c12967616f916fb30f0ffc2 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0142.txt" @@ -0,0 +1,10 @@ +3–85) ఆంధ కి వి どさつR* 137 +చున్నది. కొండరియూూ ననుసరించి పండి శౌనాధ్వుల జీవితశాల +益 +○ +ములో సోమనారాభ్యుఁడు యుక్తవయసు సందున్నా చున్నది ఈ కాలము సరియైన ది కాదని షోమనాథుని గంభము లే సాక్యమిచ్చుచున్నవి. బసవానాధ్య పండితారాధ్యుల చరితముల నితీర్పులువలన విని "క్రౌను గంభములను చి౧చితినని కవియే చెప్పి యు. గ్నాఁడు . +వకాంతరామయ్య యను శివభక్తుని చకితము బసవపురాణ ున సోమనాథకవి వర్ణించియుశ్నాడు. రామయ్య మీ వైను:డు. ధార్వార్ మండలమున లక్ష్మీశ్వక్ وع FS హలశ్లేరియందలి ఫో వునాడా థేశ్వరుని భక్తుఁడు. శివుని యాజ్ఞానుసారముగా అబ్బలూరి గావు మున కేగి జైనులతోఁ బంతమూడి తన తలను శివునకర్పించి నుజలఁ +J ده +కదంబవంశీయుఁడగు కామ దేవ మహామండలేశ్వరుఁడు హానుగల్లు 2ంం లోని మల్లిహల్లి గ్రామమును దానమిచ్చి యొక శాసనము వ్రాయించెను. ఆశాసనమునఁ గాలము లేదు. కాని కామ దేవుడు $. శ. ౧౧ూ౧నుండి ౧.9ం 3 దాఁక రాజ్యమేలిన వాఁడు. కావున సి"శాసనము తన్మధ్యకాలపుదయి యుండును. (ఈవిషయములను బస వపురాణపీఠికనుండి గ్రహించితిని.) ఈదానకాలము 8نة, ി. റ്റ്-ം Pలని యనుకొంటిమేసి, పైని వాసిన పండితుల యభిప్రాయనుసార ముగ నది బసవపురాణ రచనాకాలమై యే కాంతరామయ్యయు సోమనాథపcడు నేక కాలమున నున్న వారగుదురు. బసవపురాణమున నే కాంతరామయ్యను గూర్చి వ్రాసినభాగమును జదివితి మేని, బసవ పురాణమున నాతనికథను వ్రాయునప్పటి కాతఁడు జీవించియుండి నట్లుగాని, యూతని వృత్తాంతమును దానుస్వయముగ నెఱింగి యుం డినట్లుగాని, వినియుండినట్లుగాని, అట్టిమహానుభావునిణాను దర్శించి తీననిగాని, చూడ నిచ్చయున్నట్టగాని సూచించు నొక్క-పదమైనను +బడసిన మహిమానితుఁ:ు. ఇవనికో ర్కె-పెని నూసోమనాథేశ్వరునకు +-ெ كه \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0146.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0146.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..228b2ae5a4cb26d025f68dd12ac66cb8bb0ff998 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0146.txt" @@ -0,0 +1,5 @@ +3–86. +ఆంధకవి తరంగిణి 141 +నం శ్రలో నన పండితారాధ్యు నాత్మ సంతతి మును గలసతీసమేతముగ లింగోదరంబున లీన మైనట్లు సంXతంబుx శివాజ్ఞాపత స5ణి శివగణపాన జిక్కిన సకల భువన పావను తనపూర్వతనూజు దళితసంసారు గేదారయ్య ಬಣ್ಣ: భగితు లోకారాధ్య పట్టంబుగట్టి ప్రస్తుత లోకుఁ డాపండితారాధ్య హస్తాగ్రజుఁడు దోనమయ్యయుభక్త వర్గంబుఁ గొనియాడ వసుధ తద్దురుఁడు నళభ_క్తి రాజ్యము సేయుచుండె, అంత కేదా కయ్య యాత్మసంతాన సంతతియును శైవసం"తానసంత +છેત૩૭૭ భువనారాధ్యతేజోవిభాత శ్రీయన నతుల భాగీరధీవాహ భావన లోకముల్ బరవు పావనము +గావింప మరి యట్లుగాక తదీయ కేదార జేన్టిక గీతచరిత్ర గాదిలిసుత చతుష్క-ము చెప్పనొప్ప మనుచు పండితుఁడు భీమున పండితయ్య యువు మహాదేవయ్యయును జిన్నవిశుఁడు నన గురు చతుష్క మాత్మసంతాన తనయపరంపర్వోత్తర పరంపరల పరిచిత గురుపరంపర దేజరిల్లు.” \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0147.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0147.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..234b579a0941d15197e44e230af8fff7b502ca54 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0147.txt" @@ -0,0 +1,6 @@ +14? పాలకరికి సోమనాథకవి +ఈద్విపదలలో బండితారాధ్య చరిత్రరచనము నాటికి కేదా రయ్యయు నాతని దనయులును, జీవించియున్నట్ల కొంచeశ్రీక్షిఁ దోచి నది కాని నాకట్ల పొడగట్టుట లేదు. “రాజ్యము సేయుచుండె" もう3 వాక్యములో "దుర్యోధనుడు రాజ్యము సేయుచుండె" అని తిక్కన వ్రాసిన వాక్యములో నెంతయర్ధమున్నదో యంతయే యర్ధమున్న దని నాయభిప్రాయము. కేదారయ్య కువూ5ులకు వునువులు కువూ రులుకూడ పండితారాధ్య చరితమునాటికి గలిగియున్నారని “గురు చతుష-మాత్మ సంశ్రానతనయ పరంపక’ ల నువూటు వలన స్పష్ట పడుచున్నది. పండితారాధ్యులు చనిపోయిన పిమ్మట కేదారయ్య ౧౧ూO ప్రాంతమునఁ బికస్తుఁడయ్యె ననుకొండవు. ఆతనికి నలుగురు కువూరులును ౧aూ>ā - ౧_e o o నడుము జన్మించియుందురు. నా5ు వృద్ధు లుగా నున్నప్పడు సోమనారాభ్యునకు వారి పరిచయముండి యుండును వారిసం లే"న పరంపరలు పండితారాధ్య చరిత్రమునాటి కభివృద్ధి నొందియుం నన్నచో నందవిరుద్ధమేమియు లేదు. ‘ਭੰਠਾਂ రయ్య పీకస్తుఁడగునప్పటికి దళిత సంసాగుఁడని చెప్పియుండుటచే నాతఁడు పీకస్తుఁడైన సీన్ముల నే వివాహముచేసికొని, సంతానవంతు డయ్యెనని యూహవొడముచున్నది. -క 5ుగాహలు సత్యము లయ్యె నేచి, సోమనాథకవి నేను చెప్పిన కాలములో నున్నాడని స్పష్టమై +యిందులూరి యస్న యూదుల కాలముతో సరిపోవుచున్నది. ఆుగాక +כrרה శ్రీతమ్మయ్యగారి యభిప్రాయానుసాకముగఁ గేదా8య్యయు, గురు వీకస్తులు కాదగిన యతని నలుగురు కువూరులును వారి సn తానమునిు నాడివునుములును బండితారాధ్య చరిత్రమునాటికి నున్నారనినచో పండి తారాధ్యులవారి వయఃకాల మూతఁడు చనిపోవునాఁటికి నూఱు +సం నత్సరములకు మించిపో ౧ు యసా(భావికముగాఁగాని|్పంచును. +ఎంతయస్వాభావికములుగా: గన్నో చున్నను, వీనినన్నిటిని స్వాభావికములే యని సగిపుచ్చుకొనుటకు, చరిత్రకారులను భ్రమింపఁ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0148.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0148.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ea9e10fb4b8e2ae89002ca62cef6ac5a2f2e5573 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0148.txt" @@ -0,0 +1,10 @@ +መጫ * * & سایت ها +అని హరి దేవాచార్యుని, వృషిభస్తుతి నెజపీనపోమని, పద్క కసును స్తుతించినాఁడు. ఈసోమనాజు తన ఐథ చనా కాలము న్ని: +§ +.旁。 ౧.9.22) లో నది కచితమయ్యెను .13( 'ی'یہ دم ہم آج کج పాల్కు_రికి సోమనాస3 డీకాలమునకుఁ బs-9 కుగ్రcడు కావలసి +જે +యోున్నాఁడు, కర్ణాటక కవిచే స్తుతింపఁబడిన సోముడు "వేల్రాకఁడు +గావచ్చుననిఁ గాదు. వృషభస్తుతి నెజపినసోముఁ డీతఁడే కాని +నాఁటికి సోమనాపఁడు ప్రఖ్యాతికెక్కి- యుండె నని యిది ఔష్ప చున్నది. +o ుస:ళ్ల బాణ క్షీ : ) +సోవు"రాజకవి కాలముNూరిմ Աవాసిన యీ పద్యములో s~ട്ട് పొరబాటున్నదనియొ, నూఱింసంద’ అనే పాత మొక్క పతిలో మూత్ర మున్నదనియు న వేక పక్షపలలో నాగా వూళ్'సంచ** ఆ చి యున్నదనియు నీపాఠమును బట్టి యాసంఖ్య r's = 5 అగుననియు, శాలివాహనశకము ౧౧, n'' సునత్సరములు చి తభానులే యైనను. ౧౧రర న సంవత్సరమున నాశ్వయుజ యొకాదశి పైపద్య ములోఁ జెప్పిన పకారము బుధ వాగముగాకి యూదివారమయ్యో \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0149.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0149.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..bc5fbd2c45ff892ff3a1fea8c9a5560db30192d3 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0149.txt" @@ -0,0 +1,5 @@ +144 పాలకురికి సోమనాథ కవి +ననియు, ౧ళళళ సంవత్సరమున నాశ్వయుజళుక్ల యేకాదశిబుధవార మై పైపద్యమునకు సరిపోవుచున్న దనియు వ్రాయుచు శ్రీచిలుకూరి నారాయణరావుపంతులుగారు సోమరాజకవి కాలము క్రీ. శ. ౧:199 ప్రాంతమనియు నందు చేఁ బాల్కురికి సోమనాథుఁడు పదుమూఁడవ శతాబ్దియం దున్న వాఁడని నిర్ణయించుట కభ్యంతరము లేదని నిర్ణ యించినారు. నారాయణరావుగారి నిర్ణయముపై R"○ジ3ず33)で天ママ సమాధానములను నాసినారు. కాని యవి సమంజసములుగా లేవు. కావున నీవిషయమున నిఁక చర్చ యనావశ్యకము. +సోమనాథకవిశిష్యుడైన యిందులూరి యన్నయ మంత్రిని గూర్చి కొలని గణపతిదేవుని చరిత్రమున వ్రాయనున్నాఁడను, ఇతఁ డైదువందల నిష్క-ములను భీమేశ్వరస్వామికిసమర్పించి వాయించిన శిలాశాసనము (దాక్షారామాలయము సంగున్నది. దాని సీక్రింద నిచ్చుచున్నాఁడను. (ద. హి. శా. సం. 5 సంఖ్య ౧3ం 2). 4. పం ద డౌ నిమ-ం పంచశతం త్రిభువనకి తేవీ తస్య భీమేశ్వర స్యాచంద్రార- మీ హాన్నయాఖ్యశచినః శ్రీమంత్రి చూడామణిః శకవరపషoబులుa_9n> 1ు నేం శ్రీ మLత్తిభువనచక్రవర్తి శ్రీరాజాధి రాజ దేవర విజయరాజ్య సంవత్సరంబులు 2. E. బ్రీశ్రహి, సౌష్య బహుళ 2 సోమువారమునందు ఇందలురిగన్నయమహాప్రధానికొడ్కు +అన్నయ ప్రధాని తమ ... ... ... మ్మాష్టముగాను . ---....” +ఈశాసనము క్రీ. శ. ౧అ=3 ద్వితీయశ్రపతాపరుదునికాలము నాఁటిది. పాలకురికి సోమనాథునిఁ బ్రధమరుదునికాలమునాఁటికిఁదీసి కొని పోవలయుననినచో నన్నయ్యమంతి) శిష్యత్వము, కోకిపఱ్ఱు దానము మొదలగు కథలన్నియు నసత్యము లగును. "కావున సోవున కాలమును బైనవాసినట్టీ పదమూడవ శతాబ్ద్యుత్తరభాగ మని నిర్ణ యింపవలయును. ఇందులూనీ అన్నయ శాసనము లింకను వుథ్రి కొన్ని కలవు. గంథవిస్తరభీతిచే వాని నిట నుదాహరింప లేదు. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0150.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0150.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..43569e211bc42925b228dffb57ef896124eb3db7 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0150.txt" @@ -0,0 +1,4 @@ +8-8) ఆంధకవి తరంగిణి 14% +సోమన్యాకవి కాలమును నిర్ణయించుట కీయన్నయానూత్యుని శాసన ములే చాలును. ఇది కాదనుటకు మాన్గాంకములు లేవు. +3. కరస్థలముసోమనాథయ్య సోమనాథుని కాలము వాఁడు. బసవపుణాణరచనమున కాతనిని బ్రోత్సాహించిన వాఁడు. ఇతఁడు పండితారాధ్యకృపాసముద్ధగు: డని బసవపురాణమును దున్నది. కరస్థలము విశ్వనాథయ్య పాలకురికి సోమనాభుని గురువు, కయంశ ముల నాధారము చ్చేకొని శ్రీతవు య్యగారు పండితావాభ్యు: 2 3 cসত మల్లికార్జన పండితారాధ్యు డని నిర్ణయించి, విశ్వనాథ య్యకు, సోమనాథయ్య జ్యేష్ఠ సోదరుఁ డని యూహ చేసి, సోమునా: య్యకు డెబ్బది యేండ్లుండునని చెప్పి దానినిబట్టి సోమనాసఁడు 5 s. ౧౧=ం-౧.98ం ప్రాంతమున నున్న వాణిని తేల్చిరి. ఇవి (నూ ధారరహితములగు నూమాలు. పండితారాభ్యుఁ డ :గా వుల్లి కార్జునపండితుడే యని నిర్ణయించుట "కాధారము లేదు. మల్లికార్డున పండితునకుఁ బండితయ్య యనువునువుర డున్నాఁడు. ఆతఁడే సోవు నాథయ్యకు గురువు కావచ్చును. సోమనాథయ్య విశ్వనాథయ్యల సోదరత్వముకూడ నాధారరహితమైన ది. కావున దీనినిబట్టి :rs్స నాథుని కాలము నిస్సంశయముగా ధృవపడదు. +బసవపురాణ పఠనకథ, జోకిపర్తి దానము సోమనాథునకు, ఇందులూరి యన్నయ శివరాత్రి కొప్పయల శివ్యత్వగా, இல் సత్య ములని మనమంగీకరించితి మేని, సోమనాభుఁడు మువూటికిని రెండవ ప్రతాపరుద్రుని కాలమువాఁడని యంగీకరింపకతప్పదు. సోమనాథునకు దాదాపు ౧:1ం సంవత్సరముల కాలములోనుండి సోమనాథుని ద్విపద బసవప్ప రాణమును బద్యబసవపురాణముగా రచించి, యూగ్రంథమును సోమనాధునకే కృతియిచ్చి నట్టియు, సోమనాథుని శిష్యుడైన కొప్ప య్యకుమనుమని మనుమని కుమారుడైనట్టియు, పిడుపర్తిసోమనాథ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0151.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0151.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..85a1588553585557b18f205e6c0d155baa377380 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0151.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +146 పాలకురికి సోమనాథకవి +莒器y చెప్పిన యీ ξοδ వాక్యములయందు మునను గౌరవముంచిలీ +మేని, సోమనాధుఁడు ద్వితీయ ప్రతాపరుద్రుని కాలములోనివాఁడని యనకతీరడు. +అట్లుండీయు, సోమేశ్వరుండు శాలత్రయ వేది గావున నాగా నికాల్య కౌశల్యంబు నెఱింగి, పిడుపర్తి శివశాత్రి కొప్పయ్యగా రాది?ళాcళలు తమశిష్యులనంగజ బిలిపిగిచి, యిూ జీశంభ్శిse :గు షి్కు. లచే నా జాతంబుగా: గలగు." • +K, సో ఫేషఁడు పr8ుడికిది +దా మేఁగ మున్న యున్నదండాధిక్సళే +జేవురి బున నిప్పించిన భూ వుండలి దోఁకిప ! పుగిశt ణులలో" +کكس-- +క. భc బ్సాక్షుభికి సోమే +శ్వర గురకారుణ్య హస్తసంభ వుఁడగుట" గురుదత్తలింగ భావాం తరుc: శివ రాత్రి కొప్పగాథుం బొప్పగ్. +ఇట్టి వింకనుగలవు. వీని వపత్యములని తోసివేయుట కింత కంటె బలవత్తకములైన నూధారములు లేవు. +సోమనాథుని కాలమును సెని:కకు నెట్టవలయు పని పయత్నిం చినవారు కూడఁ బళాపరుదుని వదలిపెట్టలేకున్నారు. దానికిఁ గారణ విూక్కలయందు వారికిగూడ నన్ముక నుండుటయే, లేకున్న సోమనాభుని కాలనిర్ణయమునకుఁ బళాపరుదమహారా ‘ඩීෆර්‍යෙහි పైనఁజెప్పిన మూడుక భూతప్ప పతాపరుదునితో సోమనాథునకు సంబంధమును గలుపుకథ లేవియును లేవు. పైనఁజెప్పినగ్యాలను నమ్మి, కర్ణాటకకవి చారిగమునందలి కథను సత్యమని భమిరిచి, సోమ నాథునిఁ పళాపరుదుని "కాలములోని వాఁడనుకొని చరితి}శారులు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0152.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0152.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2f2cdda76004e3281f88c6909d90e14d067920f5 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0152.txt" @@ -0,0 +1,16 @@ +ఆంధ కవి కంగికి 1 ** + +గుల కనువుxనుండునట్లు గెలిచేవి వేమనాణాధ్యా హిటత చినక:ల నెట్లోస8 సెట్ట యత్నిచుటచే నీవినాదము పెద్దదయినది. +భావి: శోభవముళ్ళ పోవు- ఇవి ద్వితీయ :"ళాక్షస శిక్సని "కావు +も?:ご労o + リ? నిస్సంశయముగా ధృవపడు కాపకాయలు ** Cy客. Xay。落」 +"నమ్మకము. +28చకసాణి రంగనాథుఁడు +ఇతడు వైష్ణవిమళాభిమాని, వీరశైవుఁడగు పాలకురికి సోవు +-مسلحة +సొ -ూ: ుతో* వాదించుట యోరుగల్లు నకుఁ బుఁగా భవు)ను +'હિ జా"డనల్లవి "మునాక్డు; శీత శివ" వాదించిుట ష పగ లే: వియు. +ஆத் &J +సోమన్సాc) తనయుఁడగు చత్ముఖ బసవేశ్వరు: శ్ర$* నాదిరి చిననియు, నా వాడమునం గీ" ON నాక్లు కోడిపోయి తsయిం శ్రీశైలమూర్ణమున బోవుచు శ్రీశ్రేల మల్లికార్డుని జూడ బోగా భీఠభి కంధత్వము వచ్చెకనియు, నంతట సేతఁశససోబలమున "క్వే నరసింహ జీవుని వేడుకొనఁగా నాస్వామి స్వప్నమునఁ గన్నడి శివ ద్వేషముతగదని బోధించెననియు, నందుకై నాతఁడు శ్రీగిరికిఁ బోయి మల్లికాఫ్ఘనుని స్త్రతియింపఁగా సౌః కేత్రము వచ్చెననియు, నరములకు సంతోషించి, వీజపఁ బాలకు సోమనా పని కి శtు•భోలు నూతనిని సోంపఁగా రెండవ కన్నుగూడ వచ్చిననియు నొక కథ చెప్పకు:ప, సోమనాపఁజే కెరచాటుననుండీ యీ తుళో వాడవు పలికానసి +కొందఱికిందుగు, +కకవి శివభక్తి దీపికయని పేక నొ చిన్న గ్రoఖమును "నయన గతిరగడలో గచియించె , ఓని ప్రతియొకటి మన రాస్చుప్రాచ్యలిఖత పుస్తక భాండాగారమున నున్నది. అందలి యూక్రింది పద్యముపైక భను ధృవపఱచుచున్నది. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0153.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0153.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9969e615e59e9845362c8b677d9da1acde9640dc --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0153.txt" @@ -0,0 +1,9 @@ +148 చకపాణి రంగనాథుఁడు +క. ట్రీశ్రీపార్వతీశుఁ జూడక +పాపాత్ముడ నగుచుఁ బోవ బధమునఁజవీథల్ దీపించుదృష్టి 6"exA55 శ్రీపతి నడుగంగఁ జెప్పె శివుఁ గర్తనుగాకా. +శివభ_క్తి దీపికను సయనగతి రKడ లో రచియించుటయు, నందుఁబ్రతిపాదాంతమునను 4xంట• • పాడxంటి? యను శబ్దములఁ +జేర్చుటయుఁగూడ సీయంశము సత్యమని చెప్పచున్నవి ఆరగడ యందలి కొన్ని పాదము లివి. +కడఁగ సంసారములు కడగంటి ననికంటి ぎご5cA శ్రీగిరి చెన్నూ కారుణ్యమనికంటి ఘనుఁడు రంగనఁ దూమకర గండఁడనికంటి జనకల్పతరులలో జయశాలి యనికంటి తవిలి రంగనమంత్రి ధన్యకృతి యునికంటి భువిలోనఁ ప్రోలాంబ పుణ్యవతి యునికంటి ఇంక శ్రీగిరి చేర నేగందు ననికంటి తనర శ్రీనింగకవి దాతయని పొడగంటి +ఈద్విపద, యందలి శ్రీరంగకవియే రంగనాథుఁడైయుండును. రంగనమంత్రి ప్రోలాంబ లెవ్వరో Tඕඹ්ෆකී. కవితలిదండు లేమో! రంగనను. మం!త్రియనుటచే నీతఁడు నియోగి బాహణుఁ :-5סרס యని సంశయము కలుగుచున్నది. చక్రపాణి వారు శ్రీవైష్ణవు లోఁ +గలరు. కావున సీతఁడు శ్రీవైష్ణవుఁ డని నిర్ణయింపఁదగి యున్నది గోలకొండకవుల సంచిక యళ్లే చెప్పచున్నది. +రంగనాథద్వీపద రామాయణకర్తయని చెప్పఁబడియెడి రంగ నాభుఁడును, సీరంగనాథుఁడును నొక వ్య _క్తియే యని కొంద ఆను చున్నారు. కానియందుల కాధారములు లేవు. ఇరువురు నొక వ్య _5 \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0154.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0154.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ef6164dfea3a6ad670bb1eec58d744b939a30483 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0154.txt" @@ -0,0 +1,15 @@ +8-38] ఆంధకవి తరంగిణి 149 +ஆ இ . . டிசி سمس ہے యొయని లంచు నెడల రావణాయణన్సన భాe)కుకి సోమనా ఢ $* +KJYJBeeJBBBBBeS eeS gBe :్వకు t: చింు ౧-చి యు క్ష : :ు v. +& فيكي ఆ వాకా దళాలకు 1 కీ. శ. ౧ 3 oం కు ఫ్లూ" • గ్రీ రు నుc: R. గ్రగిగ +بتها +S +నాల భ రావూయణ చనా కాలు ౧ 3_ం నా c క్షఃు. "నై చి" నీ • ప వు"ు నొకరు కా"ు, కొజ ని పగాజు, గావూరణ_ సైన రంగనా cడు యోగీశ్రాహ్మణుఁ డని చెప్పివుండె . ఈ ఒగ నాభుఁడు శ్రీవైష్ణవుడుగా C గోళ గున్నాడు. cడు చేఁ గూడ +వీరిరువురును భిన్నలవి చెప్పనొప్ప"ు. +ఇతగు శివస్తుతిఁ జేయుచు: గొన్ని తోట వృత్తగులను రచియించినట్లు లక్షణ గ్రంథగులలోని యుదాహరణనులను బట్టి తెలియుచున్నది. ఈశ్వరుని త్రిపు రాసుర వృత్తాంతగును వంచు సీక్రింది పద్య మిగాతని దేయని జగన్నాథకృత ప్రబంధర త్నానళివలనఁ దిలియనగుచున్నది +చ. అదలని తే : ; తేకునకు నాదసవై తగువిల్లు ; ざいっ&3選o +గుదు రస గారి ; నాగి పయి గూ"్కు_ళ•ంు ; శశంబుగొడ్డునం +బొదలిన యంత, యంతముఖ ముఖ్ నిజ నాసనులైన గుజ్జగుల్ +చెదరక నీకు నెల్లు పని సేయ:నూ ! గిగి దేశ నా యకా. +ఇ గఁడు శ్రీగిరిగాథవి క్రమ వు-ు నాల ఛ కావ్యనుగు రచి +౧ుంచినళ్లు చెప్పదురు. కాని యాగ్ర 3 ఫమిప్పడు కానవ న్సుట లేను. న్నడభాషలో వీరభద్ర విజయను, శకఛలీల యను గంథములు రచియించె నని చెప్పచున్నారు. కక్షా క కి వికా , తమున సీతనిని గూర్చి మేముయిన వ్రాసి やKocáで発さ下→ షె కొనివలసి యు?్నుది • పాలకరికి సోనునావు ని ” సము కాలికుడు. ఈ కవి.వి నా సము కర్నూలు మండలమై యుండును. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0155.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0155.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9e3dd04522293b1ca6bcb4a41ed86afde37a1dcf --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0155.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +29 కవి రాక్షసుఁడు +అప్పకవి, యీ కవినిగురించి యీ క్రిందిపద్యములను దనయప్ప కవీయమునందుఁ జెప్పియున్నాఁడు. +ఉ, ఆదిని శబ్దశాసనమహాకవి చెప్పిన భారతంబులో +నేది వచిoషఁగాఁ బడి యె నెందును దానినె కాని సూత్రసం +పాదన లేమి చేఁ దెలుఁగు బల్కు- మఱకొక్క-టికూర్చి చెప్పఁగా రాదని దకు వాటి కవిరాకు సుఁ డీనియమంబు చేసినకా +క, ఆమూఁడు పర్వములలో +でリ మాన్యుఁడు నుడువు తెనుఁగు లరసికొని కృతుల్ +తాము రచించిరి తిక్క. సు 驢 ధీమణి మొదలైన త°ంటి 'లిలుఁగు కవీంద్రుల్. +ఈపద్యములనుబట్టి యినా రాక్షసుని నివాసము గోదావరీవుండ లములోని ద్రాశారామ మనియు, సీతఁడొక లష్ణ గంథమును వాసినట్టును దెలియుచున్నది. ఆలక్షణగంథము పేగు కవిరాక సీయమని యనుచున్నాగు. కాని నాకదిలభింపలేదు. అప్పకవి, కవి "రాకు సీయము పేరు నుదాహరించియున్నాఁడు. కానియందుండిలక్య ములనీయలేదు. వేములవాడ భీమకవియును నీతఁడును నొక న్య 5. ಹೊ యని కొందఱనుచున్నాగు, కాని యందులకాధారములు లేవు. +ఈకవి యూదినారాయణచరిత్ర మనునొక గ్రంథమును రచి యించినట్లాకానొక లక్షణ గంథములో సీకింది పద్య ముదాహరింపఁ బడియున్నఁదట ! ఆదినారాయణచరిత) మిప్పడు లభించుట లేదు. .ே శ్రీయుత లోచనోజ్జ్వల మరీచులు భానుమరీచి విస్ఫుర +తయజకాంతితోడఁ దులఁదూఁగెడు పచJრა పట్టుగ య 芭‘ యత శంఖచకరుచిరాసి గదాధరుఁజేఁగుఁడెంచె నా రాయణు: డా_ర్తరకణపదాయణుఁ డాకరిరాజు పాలికిన్, \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0156.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0156.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..661707d23828d552f35c72316c9285e3a66c2093 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0156.txt" @@ -0,0 +1,14 @@ +ఆ 0 ధ కవి త రం గి శి 15] +ఈపద్యము గజేంద్రరక్షణక4 లోనిదిగాఁ గాన్పించుచున్నది. +శ్రీమహావిష్ణువు దశౌ వ తారము లె తి జువ సంప-శ్రవును శిష్ట సంరజ్ +مع عدد +ణమును గావించినట్లు రావూయణ భారతాద్యితిహాసముల వలసను +మత్స కూరాგ? పురాణములవలనను దెలియుచున్నది. ఈపదియును గాక్ష. ఆదినారాయణాద్యవతారములు మఱికొన్ని గలవు. ఆదినాగా +యణావతార చరిత్రలో గజేంద్ర మోక్షణాది కథలుండి యుండును. ఆకథల సీ చారిత్రములో నీకి విరాక్షసుడు వర్ణించి యుండును. ఈ రాశసకవి రచనములు లభింపకపోవుట యాంధ్రుల దురదృష్టమయి. +మదాసునందలి అడయారు లైబ్రరీలో నున్న దేవకీనందన శతక వ్రాఁతప్రతియ్ం దీక్రింది పద్యమున్నఁదట. +వు. సదయస్ఫూర్తి కళల్ ఘటించి కవిరత శేషుఁ డు త్సాహియై +పదివే ల్పద్యము లండు నూటపది సత్పద్యంబు లర్పించె 器。 పదసీ రేజములందు దివ్యతటినీ పాథః ప్రపూర్ణాభిము - ఖ్యదయకా గాంచిన వాట విూకరుణ కష్టాదేవకీనందనా ! +ఇందలిక విరక శ్శేష్ణుఁ డనగా సీక విరాసుఁ జే మోయని +సంశయింపఁబడుచున్నది. ఇందలి పదివేలపద్యములను గచించె నను విషయ ముష్రత్పేకయేమో ! +ఈశతకము వెన్నెలకంటి జన్నయమంతికృత వుని ప్రకటిం చుచు, శేషాద్రిరమణకవులు పీఠికలో సీక్రిందివాక్యములు (వాసి యున్నారు. I +ఈ శతకమున వ్యాకరణ దోవ మలు గనుపట్టుచున్నవి. అయినను అప్పకవి వంటిలా కణికుఁ డిందలిపద్యముల నుదాహరణము నకుఁ దీసికొనుట వలన సీశతకప్రశ_క్తి యప్పకవి కాలమునకే సుప్ర సిద్ధముగా నిండెననుటకు సంశయములేదు. లిఖిత ప్రతియొకదానిలో \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0157.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0157.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..deb8adc0fbf2a8bc4e9ea89823934c3aecfbbc9d --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0157.txt" @@ -0,0 +1,24 @@ +'i +5, +2 +క్ష వి రాగా క్ష స గు +నీశతకము కవి రాక సుఁగు | వాసినటుల గలదు. కవి రాక్ష సScడే జన్నయ్యక వియో యా బిరుదనామె "మె వరి 5* యెట్లుంగ వీలు కాగు. మఱియు నాపద్య మొక పతియ డే గానవచ్చుట వలన నెంతన ఆకు విశ్వసనీయమో యెఱుంగ సంుతిగాదు. ** +కవి"రాకు సుఁడు ద్రాశారామవాసి. జన్నయకవి ల్లూరు మండలమువాఁడు అందుచే జన్నయ, ఇవి రాక సుఁడు కాఁడు, జన్నయకవికి, రాశసబిరుద మున్నట్లు విక్రమార్క-చరిత్రమున లేదు. విక్రమార్క-చరిత్రమునఁ గవిరాక్షసుని సంస్కృతకవులలోఁ జేర్చి వేఱుగ సీక్రింది పద్యములో నుతించియున్నాఁడు ఆందుచేఁ గవిరాళ +సుఁడు జన్నయ కాఁడు. +s శ్రీహర్డు శివభద్రుఁ జిత్తపుశివదాసు +సౌమిల్లిని సుబంధు సారభౌముఁ; ... +గర్ణామృతకవీంద్రుఁ గామందకుఁ గళింగుఁ +గవిరామ సుని భాసుఁ గాళిదాసు" +so. కవిరాక్షసుడు. నన్నయభట్టునకును దిక్క నసోమయాజికిని +మధ్యకాలముల్లో నున్నట్లు అప్పకవి వాసినపైపద్యములవలన జ్యోతక +మగుచున్నది. . . - . . . +కస్తూగిగరగకవి, కవి రాక్షనీయ నునులకణxధము లోని వని +نشستمحیه +తనూనందరంగరాట్ఛందమునందుఁ గొన్ని పద్యముల నుదాహగించి +యునాఁడు; గంగకవికీ గంథను లభించెనో లేక పూర్వక ల. ణ +గంథములలో నుదాహరింపబడిన పద్యములను xహించెనో తెలియదు. AAA S +ఈకింది. రెండు పద్యములను గవిరాక్షసీయము లోనివని +ూనందరంగరాట్ఛందమున నృదా హతములైనవి గాని యివి +యనంతుని, ఛందమున వనంతునివిగాఁ జెప్పబడియున్నవి. ఇందేది +_ _ +సత్య \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0158.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0158.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3c657b35bdb84b81b683b9928fcc104e7f34f935 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0158.txt" @@ -0,0 +1,14 @@ +8-89) ఆంధకి వి తరంగిణి I58 +గీ. సంఖంకును బరిణామ సంజ్లకుఁ దనర్చు +§ 영부 +శబ్దములపై విభాగో_క్తి సంఘటిం దు స ప్పడుయకులు రెండేసియ గు ను పేందుఁ డి చు|్చచుండగ్ధమును 'మెగా పెఁడేసి యునcK +娥, పాది నిత్య సమాసశబ్దములు గాg +పెఆపదంబులపై యచ్చు బెరసినప్ప డన్నియును స్వరయతులగు సాంబశివుఁడు +2 کیسه +శ్రీళుఁడమరాన్వయాట్టి పూర్ణేందుఁ డనఁగ, +కవి రాకుసుఁడుసంస్కృతమున నాజేసియర్ధములుగల పదముల నఱువది శ్లోకములలోఁ గూర్చి షగర్ధనిర్ణయ మను చిన్న నిఘం టువును రచించెనని చెప్పదురు. మఱియు నూఱుశ్లోకములు గల కవి రాక్షసీయ మను నొక కావ్యమును గూడఁ గవిరాక్షసుడు రచి యించియుండెనఁట. ఇతఁడు భీమేశ్వరున కంకితముగా లక్ష్మీనారా యణవిలాస మను నొక గంథమును రచియించె నని చెప్పదురు. ఈగంథము లేవియు నిప్ప డగుపడుట లేదు. +కవిరాసీయములోనివని చెప్పెడిపద్యములలో “శీదైతా” యనుపద్యమునందు యకల్పి దియొక టని యున్నది. ఆప్పకవీ యమునందలి: +క, భీమన పది చెప్పె ననం +తామాత్యుడు చేసి వెనుక యతు లియు వదినా ల్లామి-cదఁ N°ంద త్రు కవి గామణు లిరువదియు నేడు గావించి రొగికా. +యనుపద్యమునుబట్టిక 3)でre కసుఁడనంతామాత్యునకుఁబూర్వ డని తలంపవచ్చును. “సూతసంపాదన లేకపోవుట చే నన్నయ భార తమునందుఁ జెప్పఁబడిన పయోగములు దక్క- నందులకు విరుద్ద +QP పయోగములు కవులుచేయరాదను నియమము కవిరాశసీయము \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0159.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0159.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9b15bf3d583ed4df4eded1ee5b54c3cfccfca8f1 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0159.txt" @@ -0,0 +1,4 @@ +1 54 క వి రా కు సుఁ డు +నండేయున్నదనియు, దానిని జూచియే యప్పకవి 'ఆదినిశబ్దశాసన మహాకవి చెప్పిన" అనుపద్యమును వాసియుండెనని ము. దలంపవలసి యున్నది. ఆ పద్య ముప్పకవికృత మే లైమ్లెనను, నందలి భావములు で"J 3の窓の3)。 దీనినిబట్టి రూతcడుకూడ నాంధశబ్ద చింతామణి నెఱుంగcడనియు నన్నయకు శబ్దశాసనబియదు భారతరచనము వలననే వచ్చినదని యూతఁడు తలంచియుండెననియు స్పష్టమగు చున్నది. కవి రా క్ష సుఁడు స్పష్టముగాఁ జెప్పెనుగాని, బాలసరస్వతికి బూర్వమున్న కి వులలో నన్నయభట్టును శబ్దశాసనునిగా బేSణ్కానిన వారందఱుటు భారతరచనమువలననే యూతని కాబిరుదము వచ్చిన దని తలంచి యుండిరి. “విపులశబ్దశాసనుఁడ” నని భారతములోనన్నయ చెప్పకొచియుండిన మాట వాస్తవ మేయైనను యూతఁ డట్లు చెప్పకొ నుటకు భారతమే కారణమని నూకవులందఱు నూహించియున్నారు. కనుకనే తమ గంథములయం దాతనిని శబ్దశాసనుఁడని యంగీకరించి నుతించియుండిరి. భారతమునుబట్టి శబ్దశాసనబిరుద మతనికిఁ దగి యున్నదని వారియభిపాయము. మనముకూడ నట్లభావించుటలోఁ ప్పలేదు. జక్కనకవి తన విక మార్క-చరితమున సీయభిపా) యమునే యీకిందిపద్యములో నిట్లు తెలిపియున్నాఁడు. ఉ. వేయివిధంబులందుఁ బదివేవుగు పెద్దలు సుపబంధముల్ +పాయక చెప్పిరట్ల రసబరధురభావభవాభిరామ ధౌ "రేయులు శబ్దశాసనవ రేణ్యులు నాcXc బశస్తి కెక్కి_రే ಹೊಹುಜ నన్నపార్యగతి నిద్ధర నట్టి మహాత్ముఁ గొల్చెనF +చింతామణీ విమయపరిశోధనకర్త లీపద్యము నుదాహరించి “జక్కనపలుకు చక్కనైయుండ లేదని వాసినారు. నన్నయభట్టు భారతాదిని తనను గూర్చి వాసికొనిన ** తనకుల బాహ్మణు” ළුA పద్యములో “విపులశబ్దశాసను "ఉభయభాషా" కావ్యరచనాభి *"భీతు” అని వేఱు వేఆుగాఁ జెప్పకొని యుండుటచేత శబ్దశాసన శబ్దము వ్యాకరణ క_ర్తృ్వమునే, బోధించుచున్నదని వ. చి. సీతా \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0160.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0160.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f4db0243b4b6b648eeaeb8982a2be6c537adbdb4 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0160.txt" @@ -0,0 +1,2 @@ +ఆ 0 ధక వి త ర ం గి శి 155 +రామరాస్త్రలవారి యభిప్రాయము. చింతామణి నెఱింగినవారగు టచే వారికట్లు స్ఫురించినది. కాని యాగంథము నెఱుంగని వారం దఱును భారతరచనము వలన నే యూబిడుదవూతనికి లభించినదనితలం చియుండిరి. శబ్దశాసనుఁడనని నిన్నయ వ్రాసికొనెను గదాయని తరువాతివా రంధప్రాయము నాశబ్దమును వాడియున్నా రని తలంపరాదు. భారతమునందలి ప్రయోగములనుబట్టియు శబ్దరూపము లనుబట్టియు నాతఁడు శబ్దములను సంస్కరించి భావకు వన్నె దెచ్చె నని భావించి యూతనిని శబ్దానుశాసనుఁడని పొగడియున్నారని తలంపవలసియున్నది. చింతామణిచే సాధింపఁజాలని ప్రయోగముల "కాతఁడు శబ్దానుశాసనుఁ డగునా ? "కాఁజాలడా ! ముమ్మాటికి నగును. అందుకనియే విపులశబ్దశాసనుఁ డనని చెప్పకొనినాడు. ఒక నిమిషము చింతామణిమాట మఱచిపొండు. అప్పడు సన్నయకు శబ్దానుశాసనబిరుద ముండునా ! పోవునా ! భారత శబ్ద ప్రయోగము లనుబట్టి రసూతుని శబ్దానుశాసనుఁ డనఁగూడదా ! చింతామణి నన్నయకృతమనుట కీశబ్ద మొక్కించుక సాక్యమైనఁ గావచ్చును గాని, దీని నాధానముచేసికొని చింతామణికర్త నన్నయయని స్థా రణము చేయరాదనియు, భారతమువలన నన్నయకు శబ్దశాసనబిరు దము వచ్చిన దని తలంచుటలో దోషము లేదనియు నాయభి ప్రాయము. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0161.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0161.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b5960c71ad1f2a6539ff09761cbd9a31937d5ee6 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0161.txt" @@ -0,0 +1,8 @@ +30 వూ ర న +ఇతఁడు మార్కండేయ పురాణము నాంద్రీకరించిన మహా కవి. ఆగ్రnథమందలి యీదిగువగద్యనుబట్టి యీతcడు తిక్క-నామూ త్యును పుత్తుడనియు, నుభయకవి మిత్రుఁడైన తిక్కనసోమయాజి శిష్యుఁడనియుఁ దెలియుచున్నది. +గద్య “శ్రీమదుభయ కవిమిత్ర తిక్కనసోమయాజి ప్రసాదలబ్ద సరస్వతీపాత్రత్ర తిక్క-నామాత్య పుత్రనూరయనామధేయ పశీతంబైన వూర్కండేయ పురాణము. ** +తండి కమూత్యశబ్దము న పయోగించుటచే నీతఁడు నియోగి బాహ్మణుఁడనుట స్పష్టము “తిక్క-నామాత్య పుత్త” యని గద్య మునందుండుటచే భారతికృతి క_ర్తయగు తిక్కనసోమయాజి పుత్తు)ఁ డని కొందరను కొనఁ జొచ్చిరి. కానియది సత్యము కాదు. తిక్కన సోమయాజిపసాదలబ్ద సరస్వతీపాత” తిక్క-నామూత్యపుత్త ఆుని గుగువును, తండివి వేఱు వేఱుగాఁ జెప్పియుండుటచే వారిరువురు నొక్క_రు కారనుటఁ స్పష్టము. నారిరువురు నేక నామము గలవాగ గుటచేఁ గొందతీభాంతికి లోనయిరి. +గద్యలోఁ దెలుపఁబడిన పై రెండు విషయములు తప్ప తనను గూర్చి యీతఁడు గంథమునం దెచ్చటను నొక్క వూటమైనఁ జెప్ప లేదు. తుద కీతనినోతముగాని గృహనామముగాని గంథమునుబట్టి +తెలియదు. మార్కండేయ పురాణముతప్ప వేలకొక గంథమేదియు సీతని రచనము గానరాదు. +ఈవూర్కండే-య పురాణమును గవి, గస్నయ సేగానాయ కుని కంకితము చేసెను కృతిపతి కవితో సీగంధమును రచియింపు మని చెప్పినట్లుగా రచించిన పద్యము లివి:লুত. పాండిత్యం బవురం బురాణముల ము న్చౌ గా.శిస ల్పెప్పగా +విండు న్వింతిలగావు నూతన కథావిస్తాగమై యోగ్యమై చండాఘాత్కర హారియై పరమవిజ్ఞానాశయం బైనవూ 5-ండేయాఖ్య వు వశపురాణము వినం గౌతూహలంబయ్యెడిగా \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0162.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0162.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9f087205c69d1b6cfb6b2efd854aa46b984d88b4 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0162.txt" @@ -0,0 +1,9 @@ +8-40) ఆంధకవి తరంగిణి 157 +శా. తర్కింపంగ నశక్యమైన వితతోన్యప్తి జాలంబు చే +నర్కు-ండెట్లు వెలుంగునట్లు బహుపుణ్య శేణికా వ్యాప్తి సం పర-స్ఫూర్తి. నఫూంధకారము లడంపంజాలి లోకంబు న న్మాగ-ండేయ పురాణరత్న మువుకు న్మాంగళ్యసంపాదియై +ఉ కావునఁ దత్పురాణము పకాళితసారకథామృతం బొగిం +దావి జగజ్జనంబు లలగ న్వచియింపు తెనుంగున న్వచ శ్ళీ విభవంబు పెంపు విలసిల్లఁగఁ గోవిదు లిచ్చ మెచ్చి సం భావన సేయు చారగుణభాస్వర ! మారయసత్కవీశ్వరా ! +ఈ పద్యములలో గంథపాశస్త్యము దక్క గంథక_ర్తను గూర్చినవిషయము లేమియు లేవు. కవిచారితక విషయమున నింత చొ*నే మనము తృప్తిఁ జెందవలసియున్నది. +కృతిపతి యైన గన్నయనాయకుని, బ. శీ. వీరేశలింగము పంతులుగారు కవుల చరితములోను, చిలుకూరి వీరభదరావు పంతులుగా5ు ఆంధులచరితములోను గన్నయమంతి' యని వాసి యున్నారు. కాని యది సత్యము కాదు. కాకతీయపతాపరుదమహా రాజకడ సీతఁడు సేనానాయకుఁడుగా నున్నట్లు వూర -ండేయ పురాణమునం దున్నది. కాని, మంతి యని యెచ్చటను జెప్పలేదు. సేనానాయకుడు మ౧తిశాఁడు, +కృతిపతి యైన గన్నయ, శూదుఁ డైనట్లును, కాకతిగణపతి దేవమహా రాజు డఁ దలవరీగానున్న మేచయనాయకునకుఁడౌహితు): డైనటును నాగయ సేనానికిని, వుల్లమాంబికకును బుత్తు) డెనట్టును బతాపరుదమహారాజుచే రాజ్యచిహ్నములు వడసినట్లును, సీకింది పద్యములవలనఁ దెలియుచున్నవి. +ము. అమలంబున్ద్విజ రాజవర్ధనము మర్యాదాన్వితంబున్ Koest”* త్తమరత్నంబు ననంతభోగమహిమో దారంబు గాంభీర్య ధు ర్యము تتعرناგKృహంబునై శుభయుతంబై యాచతుర్ధాన్వయం బమృతాంభోనిధివూడ్కి- నుర్విఁగడుఁ బొల్పారుస్టనస్తుత్యమై, \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0163.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0163.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e4502fb253bf69cefdb9c696fb733fe9974b20e3 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0163.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +158 వూe S న +す。 అట్టి కాకతిగణపతిక్ష్మాధినాథు +ననుఁగుఁ దలవరి ధర్మాత్ముఁ డధికపుణ్యుఁ డయిన మేచయనాయకుఁ బియతనూజ సతులళుభలకిణసుృరి లెూవులాంగి. +చ. శివుఁడగజాత రాఘవుఁడు సీతఁ గిరీటి సుభదఁ బెంపు సౌం +పు వెలయఁబీతిఁ బెండ్లి యగుపోల్కిని నాగచమూవిభుండుభూ రీవిభవ ముల్లసిల్లఁగ వరించె సమంచి తరూపకాంతిభా X|్యవిభ వ గౌర వాది సుగుణానుకృతాంబిక మల్లవూంబిక కొ. +శా. ఆవుల్లాంబకు నాx ఛె"ఠిక్షి విశిష్టాచారు లుద్యద్దుణ స్తోమూకల్పు లనల్పకీర్తిపరులస్తోకస్థిర శ్రీయుతుల్ ధీమంతు ల్పుతు లుద్భవించి రొగిఁ గౌంతేయ పభావోన్నతుల్ రామపఖ్యలు వహ్ని తేజులు జగత్పఖ్యాత శౌర్యోదయల్ వ. అందగజండు. సీ. తన సుందరాకృతిఁ X3 3e.9に Xの&宮 +వనిత లంగజునొప్పఁ దనువుఁ జేయఁ దనకళాచతురత్వమున కద్భుత బందు +బుధులు భోజుని నేర్పు పొల్లు సేయఁ దననయాభిజ్ఞత వినిన ప్రాజ్ఞలు దివి +చేశసని తద్జ్జత యేపు దింపఁ దనయాశ్రయంబున మును బంధుమిత్ర వ +ర్గము కల్పతరువు నాశ్రయముఁ 零X。 +తే, నెగడి జగమున నెంతయుఁ బొగడు వడ సె +గాబ్రీ శ్రీమ్స్లోతలాధీశ కటక పాలుc డమలసితకీ_g ధనలోలుఁడన్వయాబ్ద వండదినవల్లభుఁడు గన్న సైన్యవిభుఁడు. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0164.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0164.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e1df95c469cb2e51d8e5f4f08d448495728c217e --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0164.txt" @@ -0,0 +1,15 @@ +ఆ 0 ధ కవి త ర 0 గి శీ 159 +చ . ఎలమిఁ బ్రతాపరుద్రమునుజేంద్రునిచేఁ బడస్సెo U.బవీణుఁడై +కొలిచియు శౌర్యలీల రిపుకోటి గణావనిఁ గీటడంచియు న్బలరిపుతుల్యవిక్రముఁడు నాగయగన్నవిభుండు దేజముక్రా విలసితరాజ్యచిహ్నములు విత్రశుతలక్సీ2యు నాయకత్వమున్ +ఈగన్నయసేనాని, ప్రతాపరుదుని సేనాధిపతి యైనను, ముఖ్యముగా రాజధానీనగరరక్కఁడైనట్లు పై పద్యములో నున్నది. +ఈకింది యాశ్వాసాంతపద్యములు కూడ నీవిషయమును స్థిరపరచు చున్నవి. +క. శరనిధిసమగాంభీర్యా +మరుదుగనిభథైర్య సతతమహికౌదార్యా +సురపురసదృక్ష కాకతి +家Söさすe)8 కటక పాలనస్థిరశార్ధ్యా | చ, సరలకళాచతుర్ముఖ! యశత్ర్శితదిజ్ముఖ బాహ్చడండవి +స్ఫురిదురుశక్తి షణుgو( ! వచోవిలసనుஐ ! వైరిభీమసం +గర ముఖ ! నిత్యపోషణవికాసిసుహృన్ముఖ ! కాకతికితీ +శ్వర పురపాలనపకట శౌర్యవిశేషణ వంశభూమణా ! +ఈపద్యములనుబట్టి కృతిపతి నివాసము పతాపరుదమహీపా +లుని రాజధానీనగరమైన ఓరుగల్లు ఆగుట స్పష్టము. కృతికరమైన వూర నకవి నివాసము నాతcడు తిక్కనసోమరియూజి శిష్యుడని చప్ప టచేత నెల్లూరు మండల మయి యుండు నని యూహింపఁదగియున్నది. విద్యార్థిదశ గడచినపిమ్మట ఓరుగల్లునకు వచ్చి మూర్కండేయ పురా ణమును రచియించి గస్నయకుc గృతియిచ్చి కొంత-కాల మేని, యక్కడ నివసించి యుండవచ్చును. పతాపరుదమహారాజు $). 중. ౧.9F"> మొదలు a)3_es_ వరకు నాంధరాజ్యమును బరిపాలించిన +ప్రభువగుటచే గవియుఁ గృతిపతియు నాకాలమునందుండి రనుట నిశ్చయము, \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0166.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0166.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..51bbee7ed203610b4e1bf88ffbe04965756b3cf2 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0166.txt" @@ -0,0 +1,14 @@ +8-41) ఆ 0 ధ కవి తర 0 గి శి 161 +చ. హిమగిరిదక్షిణంబున మునీశ్వర ! పొల్పగుభారతాఖ్యవ +గ్లము విను కర్మభూమి యది సంతతము నృహుపుణ్యపాప 莒 ర్మము లొనరించి యద్దివిజమానవనారకతిక్యగాదిజ న్మములనునాక మోక్షములు మానుగఁబొందుదు రoదునన్నరుల్. +ఉ. ఎక్కడనుండి వశ్చా నతఁ డీతుహినాదికి వేడ్క-నూని ? యే యక్కు-మారురుచిరాకృతి యూదట నేల చూచితిన్ ! دنـي 8كة మక్కువ యేల నాTువుది ! మన్మథుఁ డేల సహించునన్ను ? వాఁ డెక్కడ పచ్చు నింక ? నది యేలపొసంగు ? దురాశ యేటికిన్" +శా. తేజస్ఫూర్తిదినాధినాథుడయి కాంతిం జందురుండై పతా +పాజేయత్వమునం గృళానుఁ డయి ఘారై శ్వర్య శౌగ్యోన్నతిం దా జిష్ణుండయి దర్ప మొప్పఁ గొనియెం దత్తత్పదమ్మ ల్చల భాజిష్టం డసురేశ్వరుం డసురు లుబ్బన్లోక సంహారుఁడై. +చ. అనుపమ వేగసత్త్వసముదంచితవాహన వాహ్యమాన కాం చనరథచకసంకమణ చారుసుమేరు నగేందసాను సం జనిత సువర్ణరేణుచయ సంతతభూషిత దీప్తియైన యీ దినమణికి న్నభోమణికి దేవశిరోమణి కేను మొక్కెదకా. 2ఆ +వు. సితపక్షంబున నాఁడునాఁటికిఁ గడుంజెన్నొందు శీతాంశు న +ట్లతి లావణ్యవిలాసభాసురతనుం ඹූ తల్లికిం దండ్రికి +నృతత్సాఫ్లోద మొనర్చుచుం బెరిగి యాచార్యోపజేశంబునం +జతుగుం డయ్యె మరుత్తుఁ డాగమముల న్శాప్రమ్ములన్విద్యలన్. +ఈవూర-ండేయ పురాణకృతిపతియైన గన్నయసేనాని +పతాపరుద్ర మహారాజు ననంతరమున మహముృదీయ మతమును గైకొని ఢిల్లీ చక్రవర్తిని గొలిచి యూతనికి సేనానియై రాజకార్య నిర్వాహకుఁ డై యుండినట్లు డాక్ట రు నేలటూరి వెంకటరమణయ్య గారు బహుధాన్య సంవత్సరమాఘ మాసము భారతీపత్రికలో నిట్లు +వ్రాసియున్నారు. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0167.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0167.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d82cfb73fe36eb835ebc461a1d111bc85024d2d0 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0167.txt" @@ -0,0 +1,3 @@ +162 వూn K న +“... ... క్రీ. శ. ౧3.9.9–93 సంవత్సరములలో ఢిల్లీచక్ర వర్తియగు ఫుయాజద్దీన్ తుఫ్లూక్ అనుసుల్తాను ఒక మహాసైన్య మును తన జ్యేష్టపుత్రుఁ డగు ఉలూఫ్ఖానుని యాధిపత్యము క్రింద ఓరుగంటిని ముట్టడించుటకై పంపెను. ఉలూఫ్5ఖానుడు మొదట ప్రతాపరుద్రునిచేత పరాజితుడై పారిపోయినను అచిరకాలముననే మహాసైన్యముతో మరలివచ్చి యోరుగంటిని ముట్టడించెను. ఇత డింతత్వరలో మరలివచ్చునని ప్రతాపరుద్రచక్రవర్తి తలచియుండ àಜು. తత్పూర్వము తురకలయడావుడి వల్ల "దేశమంతయును నాశన మై పజాక్లో భకలిగి తిననాహారముకూడ లేక జనులు బాధపడు చుండిరి. వారి బాధను దొలగించుటకు చక్రవర్తి కోటలో నిలవచేసి యుంచిన ధాన్యము ; ఇతగ సామగులను నల్పకయమున కమ్మించి వారికిఁ గొంత తోడ్పడెను. మఱియు కోట సంరక్షణకై వచ్చియుండిన నాయకులనందరను తమతమ సైన్యములతో గూడ స్వస్థానములకుఁబంపి వేసి జేశమునందు వ్యవసాయము విరివిగా సాగించుటకు తగు నేర్పా టులు గావించెను. ఈ కారణమువల్ల ఉలూఫ్ ఖానుడు రెండన మూరు ఓరుగంటిని ముట్టడించినపుడు ముట్టడికినిలిచి, శత్రువిదా రణము కావించుటకు ప్రతాపరుద్రునికి శ_క్తి చాలక పోయెను. తత్కా-రణమున శీఘ్ర కాలముననే పతాపరుద్రచక్రవర్తి తురకలకు లొంగిపోయి దైవవశమున వారికి బందీగా చిక్కె-ను. +ఉలూఫ్ఖానునికి ప్రతాపరుద్రుని తెలుగు దేశమున నిలువ నిచ్చుట కెంతమాత్రము నిష్టము లేకపోయెను. చక్రవర్తి పట్టబడ్డ విషయమును నాయకు లెరిగిన వెంటనే వారందరును మరలివచ్చి యూతనిని బందీవిము_క్తిని గావింపఁ బ్రయత్నింతురని ఉలూఫ్ఖాను డెరుగును. ఇదివరకాంధ్రుల కత్తిపోటును రెండు మూడు పర్యాయ ములు రుచిచూచిన వాడగుటచేత తానానాయకులతో పోరి నిర్వ హించుకొనగల నన్న నముక నూతనికి లేకపోయెను. తత్కా_రణ మున నతడు ప్రతాపరుద్రేుని శీఘ్రముగ తగు కావలిసైన్యమును తోడిచ్చి ఢిల్లీకి పంపివేసెను. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0168.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0168.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f2cc8fabb182ae29be3908a3ec2d6b90a7142c91 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0168.txt" @@ -0,0 +1,4 @@ +ఆ 0 ధ కవి త రం గి శి 168 +ఇట్లు ఢిల్లీకి బందిగా పోయినవాడు చక్రవ_యొక్క డే కాదు. ఆకాలమున రాజధానియందుండిన ననేకులు దొరలును నాయకులును గూడ బందీలుగ గొం:పోబడిరి. అట్టివారిలో ఓరుగంటి పురపాలకుడు ను చక్రవర్తితోకూడ కడవరకు పోరిన వాడును నగు నాగయగన్న సేనానియొకడు. ఇతడు చక్ర వర్తిననుసరించియే ఢిల్లీకిపోవుచుం డెను మార్లమథ్యమున పతాపగుద్ర చక వర్తి తఃస్థితికి كةo89ة سيع దుఃఖితుడై దివంగతుడు కాగా గన్నయ మహమ్మదీయ మతమును బుచ్చుకొని ఢిల్లీఫాదుషా కొలువున జేరెను. ఈలోపల సుల్తాను ఫు యాజద్దీను మృతినొందగా ఉలూఫ్ఖానుడు ఢిల్లీ సింహాసనము నెక్కి- సుల్తాను.మహముنکته ఆవు పేరుతో రాజ్యము చేయు నారంభిం చెను. ఇతనికి గస్నయ సేనాని యున్న నెక్కు-వయభివూనము. మహ మ్మదీయ మతము నవలంబించిన పిమ్మట అతనికి మల్లిక్ మక్బూల్ అను నామకరణముచేసి సుల్తానతనిని తనయాస్థానమున నుంచు కొనెను. అటుపిదప జరిగిన కిష్ణుఖానుని పితూరి Rణచివేసి సుల్తాను మక్బూలును ముల్తానుకథిపతిగా నియమించెను. మక్బూలు ముల్తానుపరిపాలించు కాలమున వూలూజాక్రా" గుల్ చంద్ అనునిద్దరు సర్దారులు సుల్తాను ప్రభుత్వముపై తిరగబడి పంజాబు నల్లకల్లోలము కావించిరి. వారిని నిర్జించి మక్బూలు సుల్తాను మన్ననకు పా:త్రుడా యెను. క్రీ. శ. ౧335 వ సంవత్సరము ప్రాంతమునదక్షిణాపథమున ఢిల్లీ సామ్రాజ్యమునకు చెందిన రాష్ట్రములన్నియుఁ దిరుగుబాటు చేసెను. అందు ముఖ్యముగా మధురయందు కొత్వాలుగానున్న సయ్యదు జలాలను వాడచ్చట ప్రభుత్వము చేయుచున్న రాష్ట్ర పాలుని, అతనియనుయాయు లను కృత్రిమముగ వధించి జలాలుద్దీను అహ్సకాషా అనుబిరుదముతో స్వతంత్రుడాయెను. వానిని తరుమ +`ಿ మధురయందు ఛ్ ు +లాను N"పNTసినpము 3A6 ము o?గలు పట ఫ్లికి ခြိုး *జులపరృంతను "ફ્રક్సు సుల్తానుమ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0169.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0169.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0a67da64b9cca538e2ee38a9f282758bf9229282 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0169.txt" @@ -0,0 +1,2 @@ +164 నూe 5 న +మ్మదు యుద్ధమునకు వలయు సన్నాహములను జేయుచుండగా ఓరు గంటియందప్పడు విజృంభించియుండిన ప్లేగుజాడ్యము e3ö窓) సైన్య మునగూడ వ్యాపించి దానిలో మూడు వంతులు నాశనము చేసెను. సుల్తానుకుకూడ ప్లేగు తగిలెను. అతఁడు మృతినొందెనన్న కింవదంతి రాజ్యము నందంతటను వ్యాపించెను. ఈ వార్త తెలిసి పెక్కు-స్థలముల యందున్న సర్దారులు అధికారులకు లొంగక తిరుగుబాటు ず惣.6. ఇట్టిపరిస్థితియందు సుల్తాను మధురదండయాత్రను జాలించి జేవగిరికి జొలీలో తిరిగి వెళ్ళెను. పోవునప్పుడు దేశమునందున్న కలవరమును శాంతింపజేయుటకుఁ దగువాడని తలచి కాబోలు మక్బూలును తెలం గానాకుఁ బాలకునిగ నియమించెను. కాని మక్బూలు జన(్మతః ఆంధ్రు డయ్య దేశమున పూర్వము చక్క-నిపలుకుబడి గలిగిన వాడయ్యు అన్యమతావలంబనము చేసిన కారణమున పజలాతనికి లొంగరైరి. ఆతడు తనయధికారమును నెగ్గించుకొనజాలక పోయెను. కావున సుల్తానుఢిల్లీకిపోయిన కొద్దికాలమునకే ఆంధనాయకుఁడగు కాపయ నాయకుని పతాపమున కోర్చుకొనలేక ఓరుగంటిని ఆంధరాజ్యము తోసహా అతనికర్పించి, మక్బూలు ఢిల్లీకి పారిపోయెను. అప్పటికిని నతడు సుల్తాను ననుగ్సహమును కోల్పోలేదు. వెంట నే సుల్తాను ఇతనిని గుజరాతుకుఁ బాలకునిగా నియమించి అచ్చటికి బంపెను. సుల్తానుకడపటి రోజులవరకు నతడచ్చట నే యుండెను. సుల్తాను తఘి అను పితూరీదారును వెంబడించి సింధు దేశమునకుఁ బోవునప్పడు అతడు రాజ్యసంరక్షణకై ఢిల్లీయం దేర్పరచిన ముంతాంగ సభ యందు మక్బూలు నొకనిగ నియమించెను. సుల్తాను థద్ధపట్టణమునం దు మృతినొందినప్పడు మక్బూలు ఢిల్లీపట్టణము నందుండెను. సుల్తా నువుపావుృదు ముఖ్యమంతియగుఖ్వాజాహాను సుల్తాను మహము(దు కుమారుని సింహాసనము నెక్కింపగా సై న్యాధిపతులు తవు సుల్తా నుగా వెన్నుకొన్న ఫిరోజిషాపకము నవలంబించి, మక్బూలు పట్టణ మువదలి సైన్యములతో ఢిల్లీపై వచ్చుచున్న ఫిరోజిషాను గలసి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0170.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0170.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..471c37c13c2d432e622f46a7d34844dbc8bcb36a --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0170.txt" @@ -0,0 +1,8 @@ +3--42 ఆ 0 ధ కవి త ర ం గి శి 165 +కొనెను. అతడు మక్బూలును మిక్కిలి గౌరవించి తన రాజ్యాభిషేకా నంతరము అతనికి ఖానిజహానన్న బిరుదునిచ్చి అతనిని తనపథాన మంతిగ నేర్పరచుకొనె యి. అది మొదలు తన మరణము వరకును ఖానిజహాను ఆపదవియందే యుండి ఢిల్లీ సామాజ్యమును Kడుజr K రూకతతో గాపాడెను. ఇతడు రాజనీతిజ్ఞఁడు. రాజుపట్టణమునువిడిచి దూర దేశమునకు యుద్ధమునకుఁ బోవునపుడితని యుదుగల నమ్మ కముచేత సుల్తానుఫిరోజిషా రాజ్యమునతని కప్పజెప్పి పోవువాఁడు. ఖానిజాహాను అఖండనైభవము ననుభవించి పుత్రపౌత్రులను బడసి వృద్ధుడయిన వెనుక తనయధికారమును తనకుమారున కప్పగించి క్రీ. శ. ౧829-23 లో నుృతినొందెను.” +ఈకవి తండ్రియైన తిక్క-నామాత్యుఁడు తిక్కినసోమయాజి ుటుంబములోనివాఁడని కొందఱనుచున్నా కు. కానియందుల కాభార ములు లేవు. ఖడ్గతిక్కన కుమారురలో తిక్కననామధారులు లేరు. ఆతని వునువుని కుమూరుఁడు తిక్క-న యొద్ద శిష్యుడుగా నుండిననీ ప్పవీలు లేదు. తిక్కన డారనగాదులలో నెవరైన తిక్క-న యుండె +నేవెూ 'ప్రేలియదు. వూరనక విసిగూరి%) యింతకం"Eు నేమియుc దేలి య రాలేదు +浸透冬室 +31. నండూరి కే తన మంత్రి, +కేయూర బాసు చరిత్రకృతిపతి యగు నండూరి గుండయ మంత్రి కీతఁ డగ్రజుఁడు, ఈతడు కవి యని మంచనకవి యీ క్రింది పద్యములోఁ జెప్పియున్నాఁగు. ఉ నూతనదర్పకుం డన మనోహరమైన సురూప మొంది వి +ఖ్యాతకవిత్వసంపద బొగడ్డకు నెక్కి- య శేష బాంధవ వ్రాతహితాతറ്റ് ኧ ణక వర్గ కభావుహినిన్సుస్ బ్రగ ల్భుఁడై కేతనమంత్రి దిగ్భరితకీ _వహించె నమాత్యకోటిలోన్ 戟 \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0171.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0171.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a7017d991136cd3d67ae6ccc15fcc8f22b7877ed --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0171.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +166 న ౦ దూ రి కే త న వు 0 త్రి +ఈతఁ డేగ్రంథములను 8 ১০নংs* తెలుపలేదు,కువలయాశ్వ చరిత్ర మును ప్రబంధమును రచించిన కేతనకవి యొకఁడు మనకుఁ గావలసియున్నాఁడు. ఆతఁ డీతఁ డేమోయని భావిపరిశోధకుల యుప యోగముకొఆ కీతని నిందుఁ జేర్చితిని. కువలయాశ్వచరిత్రములోని యొకపద్యమును కేతన [పెగ్గడచారిత్రమున నిచ్చియున్నాఁడను, +ఇతcడు Uễ. §. os oo ప్రాంతమువాఁ డని చెప్పవచ్చును మంచనకవిచారితమున నీతిని వంశము నిచ్చియున్నాఁడను. దాని వలన సీతని వంశవృత్తాగతి మెఱుంగనగును. ఇంతకంటె సీతని గూర్చి యేమియుఁ దెలియరా లేదు. +దస్త్ర> +32. వు o చ న కవి. +ఈమహాకవి కేరయూ బాహుచరిత మను నాల్లా శ్వాసముల +యు _త్తమపు బంథమును రచించి నండూరి గుండయామాత్యున šoš తము చేసెను. ఈకవికులనోతాదులను దెలుపు పద్య మొక్కటియు సీగంథమున లేదు గద్యయం దైనను కవి పేరుదక్క- మఱియేమియు లేదు. “ఇది సకలసుకవిజనవిథేయ మంచననావు ఛేయ” ఆనిమాత్రమే నన్నయభట్టుని గద్యనుబోలినగద్యయున్నది. కృతిపతి కవినిగూర్చి పలికినట్లు చెప్పిన యీ కింది పద్యములలో నైనను గవిచారితమును ఔలుపు విషయములు గాన్పింప వు. +窑。 తనయిష్టసఖుని విద్వ +జ్జనమాన్యుని నుభయకావ్యసరణిజ్ఞని వుO +చస నామధేయు నన్నుం +గనుగొని యిట్లనియె వినయ గౌరవ మెసఁగకా. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0172.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0172.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d08969595562bd565cb6a2d0e175498f01b7bb59 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0172.txt" @@ -0,0 +1,9 @@ +వు O చ న క వి 167 +గీ. నందనుండు వనము నల్లిల్లు నిధి సుర +గృహము చెఱువు మేలుకృతి యనంగ జగతి నెeయు సప్తసంతానములు వీనఁ బుణ్యములు యశంబుఁ బొందవచ్చు. ぎ సొమ్ములలో ముప్పోర్చు 2 +గమ్మెల్లను జోడుముట్టఁగాజేయును 离港 ఘ్య మ్మగువస్తును నగుటను X మ్మని కనకంబు గాదె కవిత దలంపEF. ఉ. కావున నాకు నొక్క-కృతి గైకొననిష్టము నీవుఁ బాజ్ఞసం భావితకావ్యదకుఁడవు భవ్యమతిం ద్విజ దేవనిర్మితం 忍上 విలసిల్లతంతము పియంబునఁ జూచిన నందుఁ గర్ణ సౌ ఖ్యావహమై పబంధరచనాశయ మయ్యెడు మార్ల మూఁతXన్, ぎ. స్థాయి రసము శృంగారం +బై యలవడఁ గథలు నియతులై యెడనెడ రాఁ +గేయూర బాహుచరితవు సేయుము నీ వట్టికా వృశిల్పము మెఱయకా. +పూర్వకవిస్తుతిచేయుచు రచించిన యీకింది పద్యమునం జాంధకవులలో నన్నయభట్టును దిక్కన సోమయాజియు మాతమే యున్నాను. ము. శ్రవణానందనభారతీచతురునిన్ బ్రాచేతసుం దివ్య స +త్యవతీనందనుఁ గాళిదాసుఁ గృతికర్తకా గొల్చెదన్ వాక్సు మే రువులన్ నన్నయభట్టఁ దిక్క-యకవీంద్రున్ భ _క్తితోఁ గొల్చియు ద్ధవచాణక్య యుగంధరాదినయ విద్యాకోవిదధ్యానినై 鱼 +ఈకవి"కాలమును నిర్ణయించుటకుఁ గృతిపతిసి వర్ణించిన పద్య ములే యూధారమగుటచే, వారివంశవృకను సీక్రింద నిచ్చుచున్నాఁ డను. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0173.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0173.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..756fd49596d7f2c8c0b484768c81b5bee26ce94b --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0173.txt" @@ -0,0 +1,15 @@ +168 ఆ O ధ్ర క వి త ర గి శి +$" మ్రశారి ="పెరుపంగూరిపురాధీశుఁడు. +| భార్యకొమ్మను గోవిగదన = కేతవు - +| gro శ్శున +| క్షీతన | | | కొమ్మన మళ్లి శారి భీమున +——— | | i కేతనదc: #55 గు౧డియ +నాథుఁడు వు౧త్రి (కేయూర బాహుచరిత్ర +కృతిపతి) ఈ వంశములోని వారు మహాపురుషులై పరాక్రమనంతులై +ధర్మముననొనర్చి శాసనములు వాయించియున్నారు. కవి కాల నిర్ణయమున కవసరమగుటచేతను వీరితో సంబంధించిన పభ్సుు లగు వెలనాఁటి చోడుల చరితతోఁ గొందఱు కవులకు సంబంధముండుట చేతను, గంథవిస్తరభయనున్నను, కేయూర బాహు చారిత మందలి పద్యష్టులును గొన్ని శాసనములును నీకింద నుదాహరించుచున్నాఁ డను. కేయూర బాహుచరితఁ గృతినందిన నడూరిగుండయమంతికిఁ దాతకుఁ దాత యైన సోవిందపధాని గొంకమహీపతికి మంతియైన బ్లీకింది పద్యములల్డోఁ జెప్పియున్నాఁడు. శా. పాగ్లిక్పశ్చిమ దక్షిణోత్తరదిశాభాగ పసిద్ధకమా +భగ్గర్పాంతకుఁ డేలెఁ గొంకవిభుఁడీభూచక మకూరతన్ +వాగ్దేవీ_స్త్రనహార నిర్మలయశోవాల్ల భ్య సంసిద్ధితో +దిగ్ధంతిశవణానిలజ్వల దట శ్రీవపతాపాఢ్యుఁడై క. ఆవిభునకుఁ జెగ్గడమై +భూవలయంబున యశోవిభూషణుడయ్యెన్ +గోవిందనప్రభానుం +డావాసముశాత వూ (శికా!) స్వయం ూయనక్షుక్రా", \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0174.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0174.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f824de0e04ebaafe6eeec17c04ad5b3cb28792a0 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0174.txt" @@ -0,0 +1,18 @@ +3–43 во :) в ю в воле 169 +వు, విహితాస్థానములందు జూపుఁ దగ సోవిందాభిధాన ప్రభుం +డ హితోర్వీధర వజ్ర గొంకవిభరాజ్యాధిప్టిమై సంధి వి +గ్రహఋఖ్యోచితకార్యసంఘటన వాక్ర్పాఢత్వముకా బాఢ స +న్న హనోదగ్ర రిపుషితీశ బహుసైన్యధ్వంసనా టోపముకా. +ఈ సోవిందమంత్రి తనయుఁ డైన కొమ్మన, Rణాంక విభుని తన +యుఁడైన రాజేంద్రచోడుని యెద్ద మంత్రిగను దండనాయకుఁడుగ నుండి యనేక ధర కార్యముల నొనరించి ఇరువది గొయిక్క- వేయి గ్రామములు గల పాకనాఁడును బరిపాలించి నట్టీక్రింది పగ్యములలోఁ జెప్పఁబడియున్నది. +క. ధీరు bడా N* విందన +కూరిమి నందనుcడు వెలసెఁ గొమ్మన గొంక +తెడ్మారమణున కుదయించిన +వీరుఁడు రాజేంద్రచోడవిభ్చుపెగ్గడమై +岛 +నవకోటి పరిమితద్రవిణ మేభూపాలు +భాండారమున నెప్టుబాయకుండు చేs*న శతదంతు లేరాజునxరిలో +నీలమేఘంబుల లీలఁ గ్రాలు బలవేగ రేఖ నల్వదివేల తురXంబు +లేనరేంద్రుని పాగ నెపుడుఁ దిరుగు ప్రతివాసరంబు డెబ్బదియేను పుట్ల నే యే విభువుందల నెవుఁడుగ +గీ, సెట్టియధిక విభవుఁడగు కులోత్రుంగరా +జేంద్రచోడ నృపతి కిష్టసచివ తంత్రముఖ్యుఁ డనుఁగుమంత్రి N*విందనం దనుఁడు కొమ్మన ప్రథానుఁ డో"ప్ప. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0175.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0175.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3222db51136b437084b19aeeca346b8d441868fc --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0175.txt" @@ -0,0 +1,13 @@ +170 +5、 +వు o చ న న వి) +ఇల వెలనాఁటి చోడ మనుజేంద్రునమాత్యత యూనవాలుగాe గులతిలకంబుగా మనిన కొమ్మనుపెగ్గడకీర్తి మాటలం దెలుపఁగ నేల తత్రి-యఁబ్రతిష్టిత మైనళటాక దేవతా నిలయ మహాగ్రహారతితి నేఁటికి నెల్లెడఁ బాన చెప్పఁగళా. +అరు దండన్ వెలనాటి చోడవును జేంద్రా జ్ఞాపనంబూని దు " సకశ క్షిం జని యేక వింశతి సహ స, 7గావు సంఖ్యాకమై س-2 سانحه این حححب انگلیسی استధరణిం బేర్చిన పాకనాఁడు నిజదోగ్లండై క లగ్నంబుగాc + ~ 靛 * தும் க! : ფაზუr·&)o?:y నవూత్య మ్మన జగత్పఖ్యాత చారిత్రుఁడై +చలవు "వేు యిఁ గటక సామO తులు కరిహయబన్సళ్ల సేనతో నే తే కొదలపడి యొc గొమ్మసచివుఁడు బలియుండై క్రొత్తచెర్ల పరిసర భూమిన్. +■ సెలకవాటునఁ జేలఁగి で○é3窓) 。33にァーマcも3に +ళూడ గుజ్జంబులు PKدمع وكجن గ్రుచ్చుఁ బ్రతిమొగం బగు నరపతుల క _త్తళమునఁ +గడిమిమై వీఁపులు వెడలఁ బొడుచు బందంపు గొలత్యల పగిది నేనుంగుల +ధారశుద్ధిగ నసిధారc దునుము చదిరుంచుఁ బగిలించుఁ జేతులతీటఁ వో +వడిఁగాండ మేసి వూ వతుల తలలు +తలపుడికి వేసి వూ వంతుతలలు శత్రు “రాజశిరములు ద్రో"క్కి-౧చు "Cococòeso X వాగె ను బ్బెడు తన వారు వంబుచేత మహిత శౌర్యండు కొమ్మనావూత్య వరుఁడు, \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0176.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0176.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2e7c802488236d21e4edfac312ab72fca9c17f0e --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0176.txt" @@ -0,0 +1,8 @@ +ఆ ం ధ క ని ఆ ర 0 గ శి 171 +పైపద్యములవలన NFనునామాత్యుఁడు కేవల మంత్రి మాత్రుఁడేకాక సేనానియై దేశపాలకుఁడై యుద్ధములలో బాల్టాని యరునుని వలెఁ బ"లా కవుమును జూపిన్పుు స్పష్టముగుచున్నది. ఈ +23 محدا rur 包》 నండూరికొమ్మన, కొట్టరువుకొమ్మన, ఖడ్లతిక్క-న మొదలగు వారి చారిత్రములవలన నాకాలపు నియోగి బాహ ణులు యద్ధములలోఁ దమపరాక్రమమును జాపుచుఁ బాణములను సరకు సేయక స్వామి భ_కి పరాయణులై కీర్తిని గాంచియున్నారని విదిత మగుచున్నది. ఈ కొవున మంతికిఁ బ్రభువైన రాయరాజేంద్ర చోడుని భాండాగారమున నెప్పడును దొమిదికోట్ల నాణెము లుం డిడివనియు సీతనియొద్ద నలువది వేల గుఱ్ఱములును తొంబది తొమ్మిది యేను గులు నుండెడివనియుఁ బతిదినమును డెబ్బదియైదు పట్ల నేయి +గిగి • محاسبتها o -ک\ యయ్యెడి రూలమందలుం డెడి వనియుc బైపద్యములో వ్రాసి యున్నాఁడు. దీనినిబట్టి యూ కాలమునాఁటి దేశ్చైశ్వర్యమును 零5g)窓。 కొనవచ్చును. o +మంచనకవి కాలనిర్ణయమునకుఁ దోడ్పడునను నున్దేశముతో N°ంక'రాజునకును వీరరాజేంద్రచోడునకును మంత్రిగ నున్న కొమ్మ యామాత్యుని పద్య శాసనములను రెండింటి సీక్రింద నిచ్చుచున్నాఁ డను. ఇవి గుంటూరు మండలమందలి బాపట్ల గ్రామమున శ్రీభావ నారాయణస్వామి గుడిగోడమిర్వాద చెక్క-cబడియున్నవి. +(1) క. అనుపము ముగు బండారము, +ననఘం బగుసంధివిగ్రహి ...-బె క్కు-నియోగంబులుఁ దేజము +৯-38-3 వడసిన యమాత్యకొము|్కడు ಫಿಶಿ೯. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0177.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0177.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..faf0bd8cb903cd73ac4fd46bb5a96ff4fde4d474 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0177.txt" @@ -0,0 +1,10 @@ +172 వు 0 చ న క వి +చ. కరగజఖేందు సంఖ్య శకి కాలము వొల్పుగ భావపట్టు +వరని నఖండదీప మతిభాసురలీల వెలుంగ నిల్పె వి స్తరమతిఁ దల్లిదండ్రులకు ధర్మవుగా : 8טילסנ2 ס88י פ:ד గుగుభుజుఁ డిద్ధవిక్రముఁడు గొమ్మన (పెగ్గడ ధన్యుఁ డున్నతిన్. +(2) ಆಕಿ, శీరమణీయ వక్షుడు వశీకృత లోకుఁడు విప్రవంశని +స్తారణ కారణుండు విలసద్గుణభూషణుఁ డిష్టబంధు む తెహ్రతుఁ డు_త్తమోత్తముఁడు గౌశిక గోత్రుఁడు గొమ్మశారి ඝ ర్మోరు చరిత్రుఁ డప్పెరువ రూరి హరీశుఁడు ధన్యుఁడున్నతికా é. ఆ వసుధామరేశ్వరున కన్వయరత్నము ST’soమాంబకుకా +భూవినుంతుడు విప్రకుల భూషణుఁ డుదృవమయ్యె R *oš şa త్రీవిభు సంధివిగ్రహి యతిస్థిరచిత్తు డమూత్యరత్న మా నివిందన వంశవర్ధనుడు గోత్రపవిత్రుఁ డు ధాత్రుఁడీ త్రయిన్. చ. గురునిభుఁడయ్యమూత్యనిధి గొంున పెగ్గడ కంబుజాస్యయం బురుహదళాశీ గేతమకుఁ బుత్రుఁడు గౌళిక గోత్రుఁ డంబుజో దరపదభ_క్తియుక్తుఁడు ప్రతాపదినేశుఁడు గొంకధాగుణీ శ్వరునకు సంధివిగ్రహి ప్రసన్నమనస్కు-ఁడు గొమ్మడిమ్మహిన్ క. రమణీయ థనదపురవర 疊 +వువురcX నిజ రాజధాూని యయ్యుండఁగ నః రము నెల్లూరును లోపుగఁ గ్రము మొనరఁగ ੇ బాహ్యగర్వము వెలయన్ +1, 2. ఛందో భంగమైనది. క. వననిధిపరి వృతమహిఁ గల +యనఫు శివాలయము లెన్ని . . "కాం +చనకలశంబులు ವಟ್ಟಿನ యునని భసఁ డగు గొంక ధారుణీశ్వరుచేతన్ o \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0178.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0178.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7d1b909fb2e18e2df40c82547cdb69942dfc2e69 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0178.txt" @@ -0,0 +1,9 @@ +3–44 ఆ ం ధ కవి త ర 0 గి శి 173 +-కడప ద్యములు తిక్కనసోమయాజికిఁ బూర్వము నూఱుసంవత్స రములనాఁటివి. ఈపద్యములను రచించినకవి యెవ్వరో తెలియదు. ఈ శాసనమునుబట్టి కొమ్మనామాత్యుఁడు శా. శ. ౧ంూ9వ(అనఁగా క్రీ.శ.౧౧=ం)సరవత్సరమునందున్నట్లు తెలియుచున్నది. ఈకొమ్మన కుమారుఁడైన కేతన పృధ్వీశ్వరునకు మంత్రియైనట్లీ క్రింది పద్యములో మంచనకవి వర్ణించియున్నాఁడు, +క. ఆకొమ్మను పెగ్గడ సుతుఁ +డై కేతన చోడభూవరాత్మజుఁడై ధై +ర్యాక గుఁ డగు పృధ్వీశ్రమ హీ కాంతునిమం త్రియ య్యె నెంతయు బేరి కౌ +ఉ. కౌశిక గోత్రభూసురశిఖామణి కేతన భూవరుండు పృ +ధ్వీశన కేంద్రమంత్రి యయి యెల్లెడఁ జాలఁ బొగడ కె క్కె- నా -కా శనదీవు రాళ్ల శివకాశసురాశన "తార కేశసీ కాశతరాధిరోచిర వకాశవికాసయకి "విళాలుఁడై +ఇచ్చట పృధ్వీశరాజు చోడభూపతికుమారుఁ డైనట్లు మంచ నకవి వ్రాసియున్నాఁడు. శాసనముల కిది విరుద్ధముగా నున్నది. ఇంతవఱకు వ్రాసినదానినిబట్టి కేయూర బాహుచరిత్రకృతిపతి యగు గుండయామాత్యుని పూర్వలు గొంక రాజు మొదలగు భూపతులకడ మంత్రులుగా నున్న వారని మాత్రమే తెలియుచున్నది. కాని యా భూపతులెవ్వలో వారే కాలము వాగో వారే దేశమును బరిపాలించిన వారో తెలియుట లేదు. ఆ వివరములు దెలియుటవలనఁ గవికాలము దేశము నిర్ధారణ మగును. కావున నా పభువులను గూర్చి కొంచె మిట వ్రాయనుసి వచ్చినది. +నన్నెచోడక విచారిత్రతమునఁ జోడులను గూరి్స వ్రాసియున్నాఁ డను. చోడులలో ననేక శాఖలున్నవి. వెలనాఁటి చోడుల శాఖ వేరు. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0179.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0179.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..66f1a5e26b3c7656c5c2ecebb3e55e82667b5036 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0179.txt" @@ -0,0 +1,9 @@ +174, వు o చ న క వి +వీరు చోడులని పిలువఁబడుచున్నను సూర్యవంశపు కత్రియు లగు +కరి కాలచోడుని మూలపురుషునిగాఁ జెప్పకొనియెడి చోళశాఖకుఁ *○ら3 エど3で5であ3。 +ఈ వెలనాఁటి చోడులు వర్మ "రాజు శబ్దములచేఁ బిలువఁ బడుచున్నను కత్రియు లుకారు. చతుర్ధకులజుల ముని శాసనములలో జెప్పకొని యున్నారు. వీయ శూదులయినను బరాక్రమవంతులై జీశపరిపాలకు లయినట్లు కన్పట్టుచున్నది. వెలనాఁటి చోడులమూల పురువుఁడు మల్లవర్మ. ఇతని కువూరుఁడు ఎజ్ఞయవర్మ. ఇతని తన రచుఁడు కుడ్యవర్మ. ఇతనిపుత్రుఁడు రెండవ మల్లవర్మ. ఇతనిసుతుఁడు రెండవకుడ్యవర్మ. ఇతని తనూజుఁడు రెండవ యెజ్జయవర్మ. ఇతని కొడుకు నన్ని రాజు. ఇతని కైదుగురు పురుషసంతానము. విదు ర రాజు. గండరాజు, గొంక రాజు, మల్లయ, పాండయ, అని వారి పేర్లు. +వీరితల్లి గుండాంబ. ఇందులోని గొంక రాజును ま3○oぶ&3 F"oぎでで23窓) +యోదరు, +ఈ వంశవృక్షమునకు మూలపురువుఁడైన మల్లవర్మ త్రిలో చన పల్లవునొద్ద సేనాధిపతిగానుండి రాజచిహ్నములతోఁగూడ వెల నాఁటి విమయము నాతనివలనఁ బడసినని యొక శాసనము నందు న్నది. (ద. హిం. శా. సం. ర సంఖ్య ౧ంూ9) ఆంధ్ర శాసనసంపు టములలో వెలనాఁటిచోడుల శాసనముల్గు పెక్కులున్నవి. ఈ శాసన ములవలన వెలనాఁడుతో సంబంధించిన చారిత్రక విషయము లనేక ములు తెలిసికొనవచ్చును. వానిని వివరముగాఁ దెలుపుట ఆంధ్రకవి తరంగిణి పని కాదు. మంచనకవితోడను గృతిపతి తోడను వారి +పూర్వులతోడను సతిబంధమున్నంత వఱకు క్లుప్తముగా నిటఁ బస్తా విORటిదను. +ఆఱు వేల నాఁడును, షట్సహస జీశవుని సంస్కృతమునఁ శెప్పెదరు. ఆర్వేలనాఁడను పేరెట్లు వచ్చినదో Tలియదు, పాకనాc \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0180.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0180.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..875ebc5713f7a1809889d32a9839df6a0eda8847 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0180.txt" @@ -0,0 +1,13 @@ +ఆ 0 ధ) క వి త ర 0 గి శి 175 +డిరువదియొక్క— వేయి గావములను గలిగియున్నదనిన క్లే ఆఱు వేల గావుములను ኧ®ጸ యున్నపదేశమున "కా 9ు వేల నాఁడని పేరు వచ్చియుండును. ఈపదేశము కృష్ణానదికి దక్షీణ దేశమునం దున్నదనియు దీనికి ధనదపురము రాజధాని యనియుఁ జెప్పెదగు. ఈ ధనదపురమే కొన్నాళ్ళు ధాన్యకటక వుని పిలువఁబడిన దనియు నిపుడు అవురావతి యని పిలువఁబడుచున్నదని +యుఁ జెప్పచున్నారు. రెండవ గొంక రాజు శాస్త్రికారావు నాసన ములో షట్పహసావనీ నాథుఁడ నని చెప్పకొని యుగ్నాఁడు. ఆతని +తరువాత నీ వంశీయు రాఱు వేలనాఁడును, స్వతంత్రముగాఁగాకపోయి నను సామంతులుగా నుండి మైనను బరిపాలించుచున్నట్లు తెలియ వచ్చుచున్నది. కేయూరి బాహ్పచారితమున గొంకరాజునకుధనద పురమే రాజధాసి యని చెప్పచు నాపట్టణము సీకిందిపద్యములలో వర్ణించియున్నాఁడు. +సీ. పుష్పక నివహంబు భూమిపై నిలిచిన +య ట్లందమైన దేవాలయములు +రూప్యాచలము బహురూపంబుల నటించు రమణ శోభిల్లు సౌధముల పెల్లు +అలకాధిపతి నిధులన్నియు వెలిసీట +విడిసిన కియఁ బణ్యవీధికలును +ధాత మేదిని మిన్నఁ దఱఁగివైచిన వూడ్కి-ఁ +X నుపట్టు బహుతటాకముల సొంపు +గీ. నుపవనంబులు సరసులు నొప్ప చేయుఁ +జెఱకుఁదోటలు బాసంగుచేలు మెఱయ నఖిల విభవంబులకు నెల వగుచు వెలలను ధన దపురమున కెనయనc ధనదుపురము. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0181.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0181.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..909472ff61ba9c0323e62f9fede6cb4ce96fc02e --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0181.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +176 వు o చ న , నీ +గీ. వుంటికడవ నులకమంచంబు పూరిల్లు +నూలిచీర రత్నకీలితంబు గాని పె cడి తొడవు గలుగు Tుఱుంగరు +سسه ధనదుపురములోని జనవు లెల్ల. + )"ג"צ +౧- మొదటి గొంక రాజు. ఇతఁడు సర్వలోకాశ్రయ విష్ణువర్ధన వు పశీ రాజుల సర్వసేనాధిఎతి యైనట్లు గుంటూరు మండల మందలి బాపట్ల తాలూకాలోని చేబ్రోలు నందున్న యొక శిలాశాసనములో నున్నది. ఆ శాసనము సీక్రిలద నుదాహరించు చున్నాఁడను. +حمد 66 +స్వస్తి శఖ వర్షంబ్లు FFూ నేుటి నలశంవత్సగ శ్రాహీ గన ŠE میఆ వి) (, s .5 عبيد స్వస్తి సర్వలోకాశ్రయ 18 ఫ్లవర్థవ మహారాజుల ప్రవర్ధనూన యరాజ్య శంవత్సరంబు 2 నేజ్లు మత్సమస్త సేనాధిపతి నెలనాంటి Noంకయు శ్రీమూలస్థాన మహా దేవరకు వూభువూ,సమున ఫున్నమయు +శుక్రవారమున సోమగహన నిమి క్తమున నఖడ్డవర్తి, +ఇందుఁ జెప్పఁ బడిన సర్వలోకాశ్రయ శ్రీవిష్ణువర్ధనమహారాజు భారతకృతిపతి యైన రాజరాజనరేంనుని కుమారుఁడగు కు లోత్తుం xచోళ దేవుఁడే కాని యన్యుఁడు కాఁడు. ఇతనిని సర్వలోకాశ్రయ విష్ణువర్ధనుఁడనియు త్రిభువన చక్రవర్తి కుల్లోత్తుంగచోడ దేవుఁడ నియుఁ బిలుచుచున్నారు. ఇతని శాసనము ల నేకములున్నవి. వానినీ బట్టి :৩-০৫ মে'ত సీతని రాజ్య సంవత్సరము স্বল্প, ষ্ট্ৰ, FF౧లోqబారం భమైనట్లు గన్పట్టుచున్నది. ఆసంఖ్య యీ శాసనములో నిచ్చిన సంఖ్యతో సరిపోవుచున్నది. కావున నీవెలనాఁటి గొంకయ యీకులోత్రుంగ చోడ దేవునకు సామంతుఁడై సర్వసేనాధిపతియై వెలనాఁటి దేశమును దన పాలనమున దుంచుకొని యుండెనని +తలంపవలసియున్నది +బ్ర. Uğ. చిలుకూరి వీరభదరావు పంతులుగా రాంధ్రుల చరిత్రమున, సీగొంక రాజు నొద్దనే నండూరి గోవిందనామాత్యుడు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0182.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0182.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b0eaf65d2a555eb234d7bf1c2ecf98a1ef6c7fe5 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0182.txt" @@ -0,0 +1,3 @@ +8–45] మం చ న కవి 177 +మంత్రిగా నుండెనని చెప్పచు, కేయూర బాహు చరిత్రము లోని “ప్రాగ్జిక్పశ్చిమ యనుపైన వాసినపద్యము నుబా పూరించి యున్నారు. కాని యదిపొరపాటు. గోవిందనమంత్రి గాూగొంకయ మనువుఁడైన గౌండవ గొంక రాజు కడ మంత్రిగా నున్న వాఁడు కాని. యీ మొదటి గొంకయకు మంతికాఁడు. గోవిందనమంతి కువూరుఁ డైన కొమ్మనామాత్యుని శాసనములు శా. శ. ౧ంూ9 లోనివి మైన నుదాహరించి యున్నాcడను. ఈ మొదటిగొంకయ శా. శ. కానాూవ సంవత్సరము నాఁటి శాసనము పైన నుదాహరించితిని. తండ్రికువూ రులనడుమ నాం సంవత్సరముల వ్య వధి యుండుట యసంభవము. కావున నిరోవిందనమంతి రెండవ గొంక రాజునొద్ద మంతియైయుండె నని తలంచుటయే సమంజసము. ఈ మొదటిగొంకయ తల్లిగుండాంబ. +_9_చోడ రాజు :- "మొదటిగొంకయకువూరుఁడు చోడరాజు. ఈ చోడ రాజునకు, వెలనాఁటి చొ*డుఁడని కు లోత్తుంగచోడుఁ あ会恋の నావూంతరములు కలవు. ఇతని భార్య గుండాంబ. ఈమె శాసన మొకటి కనఁబడుచున్నది (ద. హిం. శా. సం. ఇ సo. ౧ంూ) ఈకులోత్తుంగుని శాసనములు శా. శ. ౧ంEం వఆకుకనబడుచున్నవి. (ద. హిం. శా. సం. E. సం. ౧.93, ౧ూF- ౧కాూ) పైన చెప్పిన మొదటిగొంకయ తనయేలికయైన ఈకులో తుంగచోడుని నామమును గృతజ్ఞతాసూచకముగఁ దన కు వూ రు నకుఁ బెట్టియుండును. ఈ కులోత్తుంగచోళ నామధార లెండలో యున్నారు. దావిడచోళు లలో సాకcడును, చాళుక్యచోళులలో మువ్వురును, వెలనాఁటి చోడులలో నిరువురునున్నారు. కులోత్తుంగచోళు లిందఆుండుటచేఁ దజచుగా భాంతి కలుగుచుండును. కావున సీ భేదమును జరిత కారులును బాఠకులను జాగ్పత్తగా గమనింపవలసియున్నది. ఈ వెల నాఁటి కులోత్తుంగచోడుని కాలముననే వేఁగి దేశముకూడ వెలనాఁటి చోడుల వశమైనది. చాళుక్యచోడుఁ డీకులోత్తుంగచోడుని 3cጸ దేశమునకు రాజపతినిధిగ నియమించెను. అప్పటినుండియు వేంగి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0183.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0183.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..45bf352a92920c38d8919be6e0bfa0e3f02c42c3 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0183.txt" @@ -0,0 +1,6 @@ +178 చు o -చ న కే వి +"జీశముపైని 53רeרכהנec85 కులోత్తుంగ చోడుడును నాతని సంతతినారును నధికారము వహించి పరిపాలించిరి. ఇతని కునూరుఁడు రెండవ +NPLక రాజ్ఞః. +8 - రెండవ గొుక రాజు. - ఇతడు వెలనాఁటి కులోత్తుంగ చోడుని కుమారుడు. ఇతనిని రెడ వగాంక రాజందు . ఇతని భార్య స బ్బా బిక. సుబ్బాబిక యని యొక శాసనము " నున్నది ఇతఁడు శా. శ. ౧ంEం పాంతము మొదలు శా. శి. ౧ంF-3 వఆకు 35 సంనత్సరములు రాజ్యముచేసినవాడు. ఇతనియొద్ద పండఁడను దండ నాయకుఁ డుం డెను, ఇతఁడు గొంక రాజునకు మేనమూవుయుఁ గులో త్రుంగ చోడరాజునకు శ్యాలకుఁడును గుండాంబకు సోదరుఁడు నై యున్నాడు. ఈపండ దండనాయకుఁడు తన మేనల్లునకు బాసటర్టైు యుండి కర్ణాట లాటమరాట కటకములను యుద్ధములో జయించి యిచ్చెనని నిడుబోలు శాసనముఁ జెప్పఁ బడియున్నది. (ద హి , శౌ, సం. E. సంఖ్య ౧.93 మరియు ౧ం 3) ఈ రెండవ గొంక రాజు నొద్దనే నండూరి గోవిందనయు, నితనికువూరుఁడైన కొమ్మనయు మంతులుగా నుండిరి. +ఇతని శాసనములు శా. శ. ౧os_ం మొదలు ౧ంకా-3 వ ఆకను గన్పట్టుచున్నవి.(ద. హిం. శా. సు ర మకి యు ఇ ). +ర-వీర రాజేందచోడుఁడు:- రెండవ గొంక రాజునకును, ఇతని భార్య యైన సబ్బాంబికకును జన్మించిన యీవీరరాజేంద చోడుడు (ఇతనిని సలోతుంగరాజేంద గోడుఁడని కూడ నందుకు). TరెండవNTంక "రాజు త5ు వాత రాజ్యమునకు వచ్చెను. (ఇతని భార్య గొంక మహాదేవి) ఇతనియొద్దనే నండూరి గోవిందనమంతి తనయుఁ డైన కొమ్మనామాక్యుఁడు మంతియై, దండనాయకుఁడై పసిద్ధి కెక్కెను ఈతని కాలములో బాకనాఁటిని జయింది దానికిఁ బరిపాల కుఁడుగా సీకొము నామాత్యుని నియమించినట్లు గొమ్మనామాత్యుని గిణించి వాసిన పైపద్యమువలనఁ దెలియుచున్నది. కొమ్మనామా \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0184.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0184.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..60efc096ee5726a1781dc3aabe78376aaa60972d --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0184.txt" @@ -0,0 +1,5 @@ +ఆ ౧ ధ క వి త ర గి శి 179 +త్యుని రెండవశాసనమువలన సీతఁజు "రెండవ గొంక రాజునకుఁ గూడ నుంతియైనట్టును, నెల్లూరు వఱకుగల ప దేశమును జయించి తన పభువుచే రాజ్యము చేయించినట్లును గూడఁ దెలియుచున్నది. పై శాసనములు శా. శ. ౧ంూ9 నాఁటి వగుటయేయింగులకుఁ దా ర్కాణము. (నె శా. సం. పుట FFF). +రెండవ గొంక రాజకుమారుఁ డైన, "రెండవకులోత్తుంగ రా జనcబడి యోడి యీ వీర రాజేంద చోడుని కాలములో గూడ సీకొమ్మ నామాత్యుడే మంతిగానుండి యూ తని యాజ్ఞానుసారముగ 8ילב నాఁడిరు వదియొక్క వేయిని పరిపాలించి యుండెను. కొ_త్తచగ్గయొద్ర కటక సామంతులతో జరిగిన యుద్ధములో నీకొమ్మనామాత్యుడు చూసినపరాక మమును వర్ణించిన మంచనక విపద్యములను రెండిటిని పైన నుదాహరించియున్నాఁడను. నెల్లూరు మండలములోని దర్శి తాలూ కాయంచలి కొచ్చర్లకోటయే యీ కొత్తచర్లకోట. ఈ కొచ్చర్లకోట పాకనాఁటిలోనిది. పాకనాఁటిని బరిపాలించు దున్న కొమ్మనానూ ఁడాదుర్గరకు ణమునకై పోరాడి తనప రాక మమును జూపియు) డెను. ఈపద్యములోని కటకసా కుంతులు కళింగ జే క్షాధిపతు లయిన గజపతుల సామంతులని భవుగొలుపుచున్నది. కాని యానాఁడు కళింగ దేశీయులపాలన మంతవఆకుఁ బాఁక లేను. నడుము వేగినాఁడు వెలనాఁడు దేశములు వెలనాఁటి బోడులస్వాఫీనమందున్నవి అందు చే Xటక సామంతులనcగా కళింగరాజుల సామంతులు గారనియుఁ గళ్యా ణకటకము నేలుచుండిన పాశా ృత్యచాళక్యుల సామంతులనియుఁ జరి తకారు లభిపాయపడి యున్నారు. ఈవిషయములన్నియుఁ జర్చిం చుట కిట తావుచాలదు. ఈవీరరాజేందచోడుని శాసనములు శా.శ ౧౧ంర (ద. హిరీ. శా. సం ర) వరకు ను గనుపడుచున్నవి. +>-మూఁడవగొంకరాజు:-ఇతనిని వునవుగొంక రాజందురు. +ఇతడు వీర రాజేందునికువూరుఁ1ు. ఈతఁడు రాజ్యము చేసినట్లు కన్పట్టదు. ఇతని శాసనములును గనపడుట లేదు. ఈతనికాలములో \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0185.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0185.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..62133e72e8ded57a2501104414eec02a7bdaa17c --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0185.txt" @@ -0,0 +1,3 @@ +180 eo 3) в ов в оле +సీరాజ్యము నితరు లాకమించుకొని యుO దురని త°ఁచుచున్నది. అందుచేతనేకాcబాలు వుంచనకవి యీతని పేరును జెప్పక యినాతని కువూరుఁ డైన పృధ్వీశ్వరుని చోడభూవ రాత్మజుఁడని మూతమే పైనుదహరించిన పద్యములో నుడివియున్నాఁడు. ఈచోడశబ్దము వెలనాఁటిచోడుఁడని వంశమును సూచించునుశముతో ని పయో గించియున్న యెడల వివాదము లేదు. కాని యది వీర రాజేంద చోడుని సూచించును బ్లేశముతోఁ జెప్పియున్న యెడల, మంచనకవి పొరబాటు పడియున్నాఁ డని చెప్పవలసియున్నది. ఈ మనువు గొంక రాజు తండి జీవితకాలములోనే చనిపోయెనని తలంచుటకుఁ గూడ నవకాశము కలదు. ఇతని కుమారుఁ డైన పృధ్వీశ్వరుని 亨ృత్యుఁడు వాయించిన యొక శాసనములోఁ (ద. హిం. శా. సం. ర సంఖ్య ౧ం 3ర) దన యేలికను “కులోత్రుంగరాజేందచోడ పృధ్వీ శ్వరుఁడని చెప్పియున్నాఁడు. ఆందు గొంక రాజు పీరెత్తలేదు. 會 ఈమనుమగొంక రాజుభార్య జయూంబిక. +ఇ-పృధ్వీశ్వరుఁడు:—మనునుగొంకరాజు జయగాeంబికల నమూ రcడు పృధ్వీశ్వరుఁడు. ఈతనికడ నండూరి కొమ్మయామాత్యుని కొడుకు కేతన మంతిగా నున్నాఁడు. ఈపృధ్వీశ్వరుని యొద్దనే STజ9వి వెన్నయామాత్యుఁడు మంతిగను దండనాయకుఁడుగ నుండి కళింగదేశ నును గూడ జయించి పృథ్వీశ్వరునిచే నేలించినాఁడు. ఈ వెన్నయామాత్యుని గురించి కొఱవినిrష"రాజు వాసినపద్యముల ూతనిచరితమున ను దావూరించెదను. యీ వెన్నయామాత్యునకుఁ కళింx జేక్ష నిర్ధూమభావు, వీరఘాట్ట విభాళ, వెలనాఁటి పృధ్వ్వీ రరాజ్య సముద్ధరణయను బిరుదములున్నట్లు చెప్పబcడినది. ఇతని తండిమైన మనుమ గొంక రాజకాలములోఁ బాకనాఁడునా ఆర్వేల నాఁడును, వెలనాఁడులో జాల భౌగమును సీవెలనాఁటి Srడుల స్వాధీనమునుండి తప్పిపోయి యుండును. వేంగిదేశమయినను నుం డెనో లేదోయనుసంశయములోనున్నట్లు కన్పట్టుచున్నది.ఆయాపత్స \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0186.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0186.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4b02df0d443cc839946d6fdde8d1c5e647b3428b --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0186.txt" @@ -0,0 +1,4 @@ +8-48) వు o చ న క వి 181 +మయములో నీవెన్నయామాత్యుడు పృధ్వీశ్వరుని జేపట్టి చంద వోలూ నఁ గాలునిలువఁ దొక్కి వేఁగి దేశమునునిలుపుకొని, పృథ్వీశ్వ రరాజ్య సముద్ధరుఁ డై తమను వీడిపోయిన పాకనాఁడు మొదలగు పదేశముల జోలికిఁబోవక తనకు సాధ్యమయిన కళింగజేశముపై దండెత్తి జయించి కళింగదేశ నిర్ధూ మధాముఁడై పఖ్యాతికెక్కె-ను. -ఈ వెలనాఁటి పృధ్వీశ్వరుని శాసనములు శా. శ. ooంూ మొదలు ౧౧.9ూవరకు మాత మేకనబడుచున్నవి. (ద. హి. శా. సం.xసంఖ్య ౧.9%ర ఎ. ఇం. సం. ర పుట 82) ఇందుఁగడపటి శాసనముకళింగ దేశమును జయించిన పిమ్మట శ్రీకూర్మమునవ్రాయించినది. దీనితో సీతని రాజ్య మంతరించినది. శా. శ. ౧౧.9ూ వ సంవత్సరమునకుఁ బిమ్మట కొలఁదికాలములోనే చోడతిక -రాజీపృధ్వీశ్వరునిసంహరించి యుండెను. ఈ వెలనాఁటి పృధ్వీశ్వరునకుఁ బిమ్మట నాతనిస్వాధీన మున నుండు వేఁగి వెలనాఁటి దేశములు కమకనుముగా: గాకతీయుల పరమైనట్లు కనుపడుచున్నది. పృధ్వీశ్వరునితో వెలనాఁటి చోడవం శమంతరించెనా లేక యూతనిపుత్ర పౌతులుండి రాయని పశ్న +కుత్తరమును దిక్కన సోమయాజి చరితమున నిది వఱకే వాసి యున్నాcడను. +వెలనాఁటి చోడవంక కథనముచే నిదివఆ కేగంథవిస్తరమైనది కావున నది విడచి పస్తు తాంశమునకు మరలెదను. సంస్కృతమున రాజశేఖరకవిచే రచియింపఁబడిన నాలుగంకములు గల విద్ధసాల భంజికయను నాఁటిక నాధారముగాఁ దీసికొని పసక్తానుప్రసక్తముగ సనేక నీతులను బోధించుకథలను బెక్కి-ంటిని గల్పించి, మంచనకవి యీపబంధమును రచియించెను. తననుఁ బెండ్లాడిన వాఁడు సౌర్వ భౌముఁ జగునని వరమునొందిన మృగాంకా వళియనుకన్యను, భాగు రాయణుఁ డను మంతి) తనబుద్ధిబలముచే దన యేలికయగు కేయూర బొహువనువుప-శీర్పాున "కాతని ధర్మపత్నిచే బరిణయము చేయిం \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0187.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0187.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b579b8101260cdf568bb5c1db06d1443adef4662 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0187.txt" @@ -0,0 +1,9 @@ +182 eo 3) в ое в о л в +చినకథ యిందుఁ బభాన మయినది. సంస్కృతనాఁటికయందు, రాజు విద్యాధరమల్లుఁ డనియు, రాజధాని యజ్జయినీ నగర వునియు నున్నది. మంచనకవి నూ పేరులనువూర్చి యొుందు రాజు కేయూర బాహువనియుఁ రాజధాని తిపురీనగర మనియుఁ జెప్పినాఁడు. ఇతని కవిత్వము సలకణమై మృదువై హృదయరంజకముగా నురుడి శుక్ల పశచంద్రునివలెఁ గమముగా సమృతరసపూరిత మగుచుండును. ఈకవి కేయూర బాసుచరిత కృత్యాదియందు : +ఉ. బాలరసాలసాలనవపల్ల వకోమల కావ్యకన్యకన్ +గూళల కిచ్చి యప్పడుపుఁగూడు భుజించుటకంటె సత్క-వుల్ +హాలికులైన నేమి మఱియంతకు నాయతిలేనినాఁడు గౌ +ద్దాలికు లైన నేమి నిజదారసుతోదరపోషణార్ధ వైు. +అని చెప్పియున్నాఁడు, ఈపద్యము బమ్మెర పోతరాజరచించె నని లోకమునఁ బ్రవాదమున్నది. ఇట్టిపద్యము నిజముగా నరకృతి విముఖుఁ డగు బమ్మెర పోతరాజువంటివాఁడు చెప్పఁదగినదే. కాని నంచిiూరి గుండయమంత్రికిఁ దన కావ్యమును గృతియిచ్చిన మంచన వంటివాఁడు నుడు వఁదగినది కాదు, పోతరాజు రచించిన పద్యమును మంచన తన గ్రంథమునఁ చేర్చుకొనె ననుటకు వీలు లేదు వుంచన కంటెఁ బోతనామాత్యుఁడు నూతేండ్లు తరువాతివాఁడు. మంచన పైపద్యమును వ్రాసి, తాను నరకృతిచేసి నందులకు సమాధానము చెప్పటకై క, అని తXదివానిదేస నా +వున మెప్పడు S*యుఁ గాన మతిమజ్జనవ § నలకు మిగిలిన సుగుణుని నినుఁ బాంది వుదీయకవిత నెగడుకొ బుడమిస్. +వ. కావున నీకం గృతియిచ్చెదనని యొడబడి” అని వాసి తనకృత్యమును సమర్థిoచుకొన యత్నించినాఁడు. కాని యిది సర్వ প্লত oAজস্থত మైన సమర్ధ నము 7గాఁజాలదు. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0188.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0188.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..032f1e75178cb4ef5f769f0c70a3b3ce6c26aa5a --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0188.txt" @@ -0,0 +1,5 @@ +వు o చ న కే వి 183 +కేయూర బాహుచరిత్రకుఁ బీఠిక వ్రాసిన శ్రీపోలవరము జవిూందారు 7గా5ు (సరస్వతీపత్రికాధిపతి) కf్సరపKంటి ప్రతాపరుద్రుని మంతి యగు యుగంధరు నితఁడు నుతించుటచేత క్రీ. శ. ౧9F౧3.93 సంవత్సరములకు మధ్య నున్నపతాపరుదునికిఁ దరువాతివాఁ డనుట స్పష్టము గావున క్రీ శ. ౧3:1ం ప్రాంతములయం దున్న వాఁడు” అని వ్రాసియున్నారు. పతాపరుద్రునియొద్ద యుగంధరుఁ డనుమంతి లేఁడు వత్సరాజునకు మంత్రి యుగంధరుఁ డని చెప్పఁ బడినది. యుగంధరుఁ డెప్పటివాఁడో నిశ్చయముగాఁ దెలియదు. tపతాపరుద్రునిఁ జెఱనుండి విడిపించిన వానిని, ముం త్రి యుగంధరుఁ డని పొగడియుండుటచే నప్ప డొకయుగంధరుఁ డున్నాడని కొుదఱు తలంచుచున్నారు. అది పొరబాటు. అందుచేఁ బైన నిర్ణయించిన "ఢాలము సరియైనది కాదు క్రీ. Ś. o. oos. 35 సంవత్సరము వఆకును రాజ్యయి చేసిన వెలనాఁటి పృథ్వీశ్వరుని మంత్రి యగు నండూచీ కేతనకుఁ గేయూర బాహుచరిత్రకృతినందిన నండూరి గుండయా మాత్యుఁడు, మనువుఁ డగుట వలనను, తిక్కనసోమయాజి సీతఁడు నుతించియుండుట వలనను వుంచనకవి Us 종. ౧3ంంసంవత్సరప్రాంత మున నీగ్రంథమును రచియించియుండునని నిశ్చయముగాఁ జెప్ప వచ్చును. +ఈతని కవిత్వభౌరణి తెలియుటకై కేయూర బాహుచరిత్ర మునుండి కొన్ని పద్యముల నుదాహరించుచున్నాఁడను. కృతిపతియైన గుండనామాత్యుడు మిగుల వదాన్యుఁడనియు శ్రీకాకుళేశ్వరుని తిరు నాళ్ళలో సంతర్పణములను జేయుచు నస్థలకు toద్రవ్యమిచ్చువాఁడని యు ననేకపద్యములలోఁ గవివర్ణించియున్నాఁడు. అందొక్క-పద్యము నుదాహరించి యీతనిచరిత్రమును ముగించెదను. +సీ. వాచక త్వము లేఖనోచితత్వము నాంధ్ర +లిపిరీతిగా సర్వ లిపులయందు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0189.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0189.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ddf332d99e689f3656b196c75eb64dadd7c07e7e --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0189.txt" @@ -0,0 +1,20 @@ +184 +ఆ ం ధ క వి త ర గి శి +ఫణితి జాతియుఁ దీవ్ర భంగియును దెనుంగు +Tూసపోలిక సర్వ భాషలందు వదన వి"కాసంబు మృదు వాక్యతయు ඝෆඤ +జనులయట్టు సగ |్వజనులయందు +து. nso ド。 +మర్మజ్ఞతయుఁ బ్రౌఢమతియును X t? త్వ +విద్యయట్ల 京 సర్వవిద్యలందు వున్ననయును నిర్వంచనమతియు మిత్ర గణములటను సర్వార్థిగణములందు +സ്) ඞ ననుట సహజంబు లివియు వర్ణనలుగావు గుండనామాత్యునకు మంత్రి కుంజరునకు, +మంచనకవి కవిత్వశైలికై కేయూర బాహుచరిత్రము నుండి +నాల్గుపద్యముల నిట నుదహరించెదను. +వు. +చతుర ప్రజ్ఞఁడు చంద్రగుప్తు 8eסנ జాణక్యుభంగిం ది వ స్పతికిం దైవతమంత్రి యోజ సుమనళ్లాృఘ్యుండు వత్సావనీ పతికిం దో*ంటి యుగంధరాఖ్యగతి శుంభత్పణ్యు డమ్మేదిసీ పతికిం బ్రెగ్గడ భాగురాయణుఁ డనం బఖ్యాతుఁ డిద్ధస్థితికా, +. అరయO దుష్టజనుల్ స్వదశ్సరణ జాత్యంధుల్ నిజాచారధీ +గరినూతిస్తుతి మంతు లాత్మఘనరశా జాగరూకాత్మకుల్ పరదోపే కణ దివ్యచక్ష లిశ్రర ప్రజ్ఞాప్రశంసానిరం +శ్రర మానివ్రతు లన్యవిత్త హరణధ్యాన క్రియానైపుణుల్, +o బలవర్టైన్యము వక్తగహ్వరముగా బల్చోట్ట: గొన్నట్టి య +ప్పలు మైచాఱలుగాఁగ బాలగుదితంబు ల్మోగుటల్లాఁగ దు ర్నీల యారణ్యములో భయప్రకరమూర్తి క్రూరమైయుండఁగాఁ దలమే వెల్వడఁ చేయ లావు కలిమిన్ దారిద్ర్యశార్దూలమున్, +. ఆపీుదిరాకీ రూపవిభూతిశయంబులు దృష్టి సోకినకా +సోమునినైన వేఆ యొక సోముఁడు నావునినైన వేఆరౌయి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0190.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0190.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f79d4a3a0bfd00f652e742afb2f00ce35e5498bb --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0190.txt" @@ -0,0 +1,8 @@ +8-41) కమలనా భామాత్యుడు 518. +క్కా-మని కమ్మదెమ్మెరలనైనను వేరొక కమ్మ తెమ్మెరల్ కామునినైన వేఱయొక కాముఁడు నేచుదు రేమి సెప్పదన్. +33. కము ల నా భా వూ తి్యుడు +ఇతఁడు పాకనాఁటి నియోగి బ్రాహ్మణుఁడు; ఆప_స్త్రంబ సూత్రుఁడు : భారద్వాజ గోత్రుఁడు. +కవిసార్వభౌమ బిరుదాంకితుఁడై శృంగార నై షభాద్యనేక గ్రంథనిర్మాత యగు శీనాథ మహాకవి యీ కమలనాభునకుఁ బౌత్రుఁడు. శ్రీనాథ మహాకవి తనఁకు బితామహుఁడైన oూకముల నాభామాత్యునిగురించి యీ క్రింది పద్యములలో జెప్పియున్నాఁడు వు. కనక క్మాధరధీరు వారిధితటిక్రాల్పట్టణాధీశ్వసకొ +ఫునునికొ బద్మపు రాణసంగ్ర హకళాకావ్యప్రబంధాధిపుకా వినమత్కాకతిసార్వభౌముఁ గవితావిద్యాధరుం గొల్లు వూ యనుగుందాతఁ బ్రదాత శ్రీకమలనాభామూత్యచూడామణికా, భీమేశ్వగపురాణము తే, మత్పీ తామహుఁ గవిపితామహునిఁ దలఁచుఁ +గవితకా వ్యకలాలాభఁ గమలనాభుఁ జంద్రచందన ముంబార సదృశకీర్తి సరససాహిత్య సామ్రాజ్యచక్రవర్తి, +ε-ξεμοδέεώς శ్రీనాథుఁ డీపద్యములను రచింపకపోయినచో నీకవులనాభుని నామ మి-చరిత్రమునఁ జేరియుండదు, ఈతడు రచించిన పద్మ పురాణసంగ్రహ మిప్ప డెచ్చటను గన్పించుట లేదు. సముదతీరమం దున్న క్రాల్పట్టణమున కధీశ్వరుఁ み33 చప్పటచే సీతఁ డాయూరికిఁ గరణమై యుండినట్లు తోచుచున్నది. ఈ కాల్పట్టణ మేదియో \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0191.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0191.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..823932a78df23c1e180ceb4175750e0073c3fb95 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0191.txt" @@ -0,0 +1,5 @@ +186 ఆ 0 ధ) { Զ ծծ ծ o A է3 +తెలియలేదు. ఇంగునుగూర్చి శ్రీనాథకవి చారిత్రమునఁ గొంత వ్రాసియున్నాఁడను ఇతఁడు క కలిసార్వభౌమునిచే 斉"ö3DOざc బడినవాడిని పైపద్యములో నున్నది. ఈకాకతీయ ప్రభువు రెండవ ప్రతాపరుద్రమహారాజని యూహింపఁదగియున్నది. రెండవ ప్రతా"ప రుద్రమహారాజు 3. శే. ౧_9F-> మొదలు a 3_9= వజ్రకును రాజ్య పాలన చేసినవాడు. కావున కమలనాభామాత్యుఁడు నాకాలము నందున్నవాఁడని చెప్పవచ్చును. ఇతని మనువుఁడైన శ్రీనాథ ముప-శికవి హంూ, శ. ౧3ూo ప్రాంతమున జన్మించె నని చెప్ప చున్నారు. కమలనాభామాత్యుడు ౧ 3_@ం నాటికి అ> సంవత్స రముల వయసు కలవాఁడనుకొంటిమేని, ౧ 3ళం ప్రాంతమున సీతని కువూరుఁడును ౧3ూo ప్రాంతమున నా థుఁడును జన్మించి రనుటలో విరోధ మేమియు నుండదు. +ఉత్కల దేశాధిపతి యగు నరసింహ రాజును వర్ణించుచు విద్యాధరుఁడను కవి సంస్కృతమున నేకావళి యను నలంకార గం థమును రచించెను. ఆరీతిగ నే విద్యాధరు డను కవి సంస్కృత మున ద్వితీయ ప్రతాపరుద్రుని కీర్తి ప్రతాపములు వర్ణించుచుఁ బ్రతాపరుద్రయశోభూషణ మను పేర నలంకార శాస్త్రమునురచిం చెను. శ్రీనాథ మహాకవి ప్రతాపరుద్రుని యాస్థానమున శాస్రవిష యమున విద్యానాథుఁడున్నప్లే కమలనాభామాత్యుడు వినవు త్కా窑台 సార్వభౌముఁడై కవి లౌవివయమున విద్యాధరుఁడై びざo」のリ33 సూచించుటకో యనఁ దన తాతను గవితావిద్యాధరుడని పై పద్య ములో వర్ణించియున్నట్లు గన్పట్టుచున్నది. కమలనాభుఁడు దన గ్రం థము నెవ్వరికి గృతియిచ్చెనో డెలియదు. +ఇంతకంటె సీక వినిగూర్చిన విశేషము లేమియుఁ డెలియ "రా"లేదు. +رق \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0192.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0192.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b5fe6e11d960441c6e296ec4abe0a000ab64f84f --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0192.txt" @@ -0,0 +1,14 @@ +84. శర భాం కు ( డు. +ఈకవి ఓరుగల్లు నివాసి యనియు, క్షేమనవలె తన పీర శర భాంక శతకము వ్రాసికొనెననియు నితఁడు ప్రతాపరుదుని మంత్రి యని లింగధారణచంద్రికలో గలదనియు, జేములవాడనుండి గియోు కౌ నొక రీకవి తమ వంశమునకు మూల పురుషుఁ డని | వాసిరని గోలకొండకవులసంచికలో వ్రాసియున్నారు. +ప్రతాపరుద్రమహారాజును మహదీయులు చెఱR"నిపోయి నప్పడు, మొదట చకారమును, నాఆవచోట హకారము నుంచి పట్టణమును దిట్టచు, నీకని యీ క్రిందిపద్యమును రచింుంది సని ్స్పదురు +నాప వుగా? నహార్యమును జక్రిని স্বাe9:337াecX ত-e67্যP০ బాపదో"రం బొనర్చి తలపం ద్రిపురంబులఁ గాల్పవే మహో +పితతీవ్రకోపమున దేవత లెల్ల నుతింప నాఁటివి ల్పాపపు డిల్లిమినాఁదఁ దెగఁ భాషఁxచే శర భాంకలింగవూ ! +ఈపద్యమును లింగమకుంటతిమ్మనకవి తన సుe):కణసారమున లక్యముగా నుదాహరించియున్నాఁడు. ఎడపాటిఎఱ్ఱన, "ত"249০X৪:১ మొదలగువారీకవిని నుతించియున్నారు. రెండవ ప్రతాపరుద్రుఁడు +锦 +ల్లీ +وينتي +S +á +క్రీ. శ. n.9F) మొదలు ౧3.99 వఆకు నున్న వాఁడు. కావున సీతఁడు నాకాలమునం దున్నవాఁడని చెప్పవచ్చును. +శరభాంకలింగ శతకము ముద్రితమైనది. అందలి వీఠికయం "దిట్లు వ్రాసియున్నారు. “లింగధారణచంద్రికలోని ” శ్రీమద్యజు శ్శాఖాపస్తంబసూత్ర, కౌశిక గోత్ర పవిత్రవాదివీరశైవభక్తత్రయాం తర్భూతాయ ప్రతాపరుద్ర పృధివీశ్వర సంస్థానమంత్రి శేఖర శ్లో: భాంక వంశ సంభూతాయ. +అను వాక్యమువలన శరభాంకుఁడు కాళిక సోత్రుఁ డనియు C బ్రతాపరుద్రద్రునిమంత్రి యునియు, నారాధ్య బాహ్మణుఁ డనియు విశ్వ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0193.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0193.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a6470f921b0d6200f95b86a6baa538c71d231b0b --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0193.txt" @@ -0,0 +1,4 @@ +188 ఆ 0 ధ క వి త ర గి శి +సింపవీలు కలుగుచున్నది. శర భాంకుఁడు శివ దేవయ్య, విశ్వేశ్వర "దేశిక్షులు సోదరులనియు సీమువ్వుస ప్రతాపరుద్రునిమంత్రు లనియుఁ జెప్పచున్నారు గాని, కాకతీయ సామ్రాజ్యమునకు సంబంధించిన చరిత్రగంథములందు మాచూచినంతలో శరభాంకుని పేరు గాన "రాదు , , , , , “ఛాటుపద్యమణిమంజరిలో ఈశ తకమునందలిపద్యము లుదాహరిపఁబడినవి. ఆపద్యము లీశతకమునం దించు కేని వూర్పు లేకయున్నవి. ఉదాహృతపద్యములవలన శరభాంకలింగ వతకము లోకోత్తరముగా నుండునని భాంతిపడితిమి. గాని భాషా విషయిక దోషములు శతక మునిండఁ గలవు. విషయము కొన్ని పద్యములలో సకమముగా నిముడ లేదు. శబ్దలోపములుగూడఁ గలవు. కొన్ని పద్యములు మనోహరము లగు భావములతో* నిర్దుష్టముగా నున్నవి. ఇందలిపద్యములు రెండు తెగలుగా విభజించినచో సీరసములు భాషా దుష్టము లగుపద్యములు కొన్నియు, సరసములు నిర్దుష్టములు నగు పద్యములు కొన్నియు లభింపఁ గలవు. శతకమునందలియు _త్తరార్థము నందలిపద్యములు పూర్వార్ధమునందలిపద్యములకం ఒఁ బ్రౌఢముగా రసవంతముగా నున్నవి. భిన్నపతులు పరిశీలించితిమి గాని విపుల భేదములు గల పాఠాంతరములు కనిపింప లేదు. కారణ వూరయ నగును.” విశ్వేశ్వర దేశికలు శ్రీవత్సగోతుఁ డని తలంపుఁబడు చున్నది. శరభాంకుఁడు కౌశిక గోతుఁడు. కావున వీరిరువురు సోద రులు కాను. శరభాంకుఁడు కీ. శ. ౧:)?ం వ సంవత్సరమునకుఁ బూర్వు డనువూట నిశ్చయము, శతకమునందలి శైలినిబట్టి పదు నాల్గవశతాబ్దికవులలో జేర్చితిని. ఈతని కవిత్వశైలి తెలియుటకై శతకమునుండి నాల్గుపద్యముల నుదాహరించుచున్నాఁడను. +చ కలలకుఁ జింతయేల తనకడ్డమువచ్చిన పిల్లి కోసమై +యలమట యేల తుమ్మెనని యాపద యేల యనేక కీడులే దొలఁగక కంటిమంచు మది దోచక నిల్చి కృశింపనేల పో \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0194.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0194.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a7be2611785396ab29b0bc51c4179aebd6075280 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0194.txt" @@ -0,0 +1,8 @@ +8–48] శ ర భా O కుఁ డు 189 +తెలియఁగలేరు మానవులతిక్కకు వేరొక మంగు గల్లునా మొలఁXక వాయు బహ లిపి మిథ్యయె యోeశర, - ΦΩ +చ. వగచెడి జీహికైన పరవాసికినైనను నర్థికైననం +దగినధనంబునైన నది దప్పిన నించుక నన్నమైన నుం దెగువను దకమైన మఱి దీనతఁ గల్లిన నంబలైన ని +o بندہ - మ్మగుదయ నివ్వలేనిసరమాతులు చచ్చిన నున్న నొక్క శేు తగనిహతాంKజాత భవదండన యో శర, ジcわ +ఉ. కోరిన రావు సంపదలు కోరకయుండిన మాన వాపడల్ కోరిన కోరుకున్న ననుకూలములై తనపూర్వ కర్మచే సా"రెక్ష వచ్చుఁ బోవు ననిశంబును విూపదభక్తియు_క్తి నేఁ నిrరుదు గార్చి యన్యములు నిrరనయూ శరభాంకలింXవూ ! {ూ +ఉ. వాడకు వాడగాదు తిదివంబున కేఁగెద మంచు కొంద ఆ ల్లాడుదు రేమిచిత మొు వియచ్చరులో శివమంతసిద్ధులో $ూడలి సంX మేశ్వరునిఁ గొల్చిన భక్తుని బంటుబంటు లో నేడకు నేడసుద్దు లివి యొక్క డయా శర భాంకలింగమూ! : +ఈపద్యమిన కూడలిసంగమేశ్వరుని" స్మరించియుండుటచే నీకవి యూపాంతవాసుఁ డని తోచుచున్నది. ఈశతకమందలి పూర్వార్ధపడ్యముల పంచపాదులు. ఉత్తరార్ధమందలి పద్యములు నాల్గుపాదములు కలవి. శైలినిబట్టిచూచినను, పాద సంఖ్యను బట్టి చూచినను నిeదు రెండుకవిత్వము లున్నటులఁ గాన్పించుచున్నది. తరిది విలుకాడ వె"దువు శరభలింగ" యను మకుటముతో నొక శతక మున్నదఁ ట! ఆదినాకు లభింపలేదు, ఆదింురాతనిదో, మఱియొకరిదో చెప్పలేము. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0195.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0195.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7d2a72dd30535e303f107a7e0d371743016f5a00 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0195.txt" @@ -0,0 +1,9 @@ +35 హ ళ క్కి భాస్క రు ( డు +మంతిభాస్క_రుఁడు వేఱు ఇతఁడు వేఱు. భాస్కరరావూయణ క_ర్తలలో సీతఁడొకఁడు. ఈ రామాయణ రచనమునుగూర్చి మంతి) భాస్క-రుని చరితమున నిది వజకుఁ గొంతవాసి, తక్కిన విషయ ములను హుళక్కి-భాస్కరుని చారితమున వాసెదనని యచ్చట +జెప్పియుంటిని, ఆ సందర్భమున నిచ్చట సీకింది నాలుగు పశ్నలు దరు0చుచున్నవి. +౧. భాస్క-గ రామాయణ రచయిత లగు హుళక్కి భాస్టర మల్లికార్జనభట్ట, కుమారరుదజేవ, అయ్యలార్యులకుఁ గల సంబం ధము లెట్టివి ? +_9. భాస్కరరావూయణమున సీనల్వురు నేమే భాగములను ö-2)○-2)8 。 +3. సౌహిణిమారయకును సీనలువురుకవులకు నెట్టిసంబంధము ర.' ఈగంథము నిందఱుకను లేల రచింపవలసివచ్చినది ! +బ) శ్రీ. వీరేశలింగముపంతులుగా రాంధకవుల చరితమున హుళక్కి-భాస్క-రుని గూర్చి వాసిన వాక్యము లీపశ్నలకు సమాధాన ములుగా నున్నవి. వాయవాసినదాని సీకింద, వాసియందలిసత్యా సత్యముల నారయఁబయత్నించెదను. +“... ... అట్టి సుపసిద్ధకవి (భాస్కరకవి) కడ మితులును శిష్యులును బలువురు ੇ కవిత్వమును నేర్చుకొనుచుండుటయుఁ దాముచేసిన గంథములను పద్యములను గురువునకుఁ జూపి దిద్దించు కొని యూతని మెప్ప పడయఁజూచుచుండుటయు వింతకాదు గదా! భాస్క-కుఁడు రావూయణరచనకుఁ బూనినప్పడ్డు "తామును RTంత +భాగమును జేసి చూపెద వుని వేఁడగా మిత్రానురాగముచేతను \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0196.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0196.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a247c8b570df2779cc3b3c24cfdc5eeb78ffe551 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0196.txt" @@ -0,0 +1,3 @@ +హు భ క్కి- భా స్క రు ఁ డు 191 +శిష్యవాత్సల్యముచేతను వారికోరికను నిరాకరింపక యంగీకరించుట స్వాభావిక సౌజన్యము -হ্রস্থ তে" | ఈ ప్రకార ముగాc దనపుత్రునకును ఛాత్రునకును మిత్రునకును భాస్కరుఁడు కొంతకొంత భాగమిచ్చి తానొక భాగమును బుచ్చుకొని వారు చేయుచు వచ్చిన దానిని తానప్పడప్పడు చదివి సంస్కరించు ను నడుమ నడుముఁ దనపద్యము లను జేర్చుచు శ్లాఘ్యముగా నున్న దానిని తన పుస్తకములోని భాగ ము7ళా స్వీకరించుచు వచ్చియుండును. ఈ హేతువు చేతనే రామా యణమునకు మూడు కాండములు చేసిన మల్లిఖార్జనభట్టు పేరు రాక యొక కాండమునో కాండమునకనో చేసిన భాస్కరుని పేరు వచ్చెననుటకు సందేహము లేదు. తండ్రికి కుమారుని పేరు ప్రసిద్ధికి వచ్చునప్పటికంటె నెక్కు-వసంతోషము వేలబొకప్పుడు కలుగదు. అందుచేతనే తనకు వూరునివి మూఁడు కాండములు తన రావూయణ ములో నుంచుట కంగీకరించి యతఁడు కృతాస్థఁడయ్యెను. సద్గురును నకు స్వపుత్రునియందు వలెనే, సచ్ఛాత్రునియంగును నత్యంత ప్రీతి యుండును. అందుచేతనే భాస్క_రుఁడు తన ప్రియశిష్యుఁడు చ్చేన కాండమును సహితము తన పుస్తకములో నుంచుట కంగీకరించి యుండును. ఈ కునూర రుద్ర దేవుఁడు సామాన్యశిష్యుడు గాక భాస్కరమహాకవి కాశ్రయుఁ డైన సాహిణిమారయ ప్రభువునకు పుత్రుఁడయికూడ నుండెను. తన సుతుఁడు కవియగుటయు నాతని కవిత్వము తనకంకిత మొనర్పఁబడిన పుస్తకములో నుండుటయు +రాజునకు సహితము పరమప్రీతికరముగానే యుండును. భౌస్క-రపఁడు మొట్టమొదటఁ దనకువూరుఁ డైన మల్లిఖార్జన భట్టునకు "ూల కాండమునుశిష్యుఁడైన కుమారరుద్ర జీవున క యోధ్యాకాండమును దెనిఁగించుట కిచ్చి తానారణ్యకాండమును బుచు|్చకొని యుండును, తానే మొదటి దైన బాలకాండమును బుచ్చుకొని యితరులకే తగు వాతి కాండముల నియ్యక తా నేల యారణ్యకాండమును బుచు|్చకో \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0197.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0197.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fcfd6818112a0be64113c772d7d5426178579b1c --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0197.txt" @@ -0,0 +1,4 @@ +192 ఆ 0 ధ 5 వి త ర 0 ^ 3 +వలెననికొంద అడుగవచ్చును. వర్ధిష్ణువులయి చిర లాలము వునఁN* రేడి తరుణవయస్కు లైనవారి కాకాండము నియ్యక వారి శ్రేయస్సును గోరియే యతఁడు తాను వయస్సు చెల్లిన వాఁ డయిమోతౌయయి యున్నవాఁ డ సటచేత నారణ్యకాండమును గైకొని యుండును. ఆ కాలమునందు వలెనే యినా"కాలమునందును సకారణముగానో యకా రణముగానో భారతారణ్యపర్వమువలెనే రామాయణారణ్య "గ్రాండ మును శుభదాయకము కాదన్న నమ్మకము సామాన్యముగా జను లలో వ్యాపించియున్నది. పిన్నయీడు వాఁడైన మల్లికార్జనభట్టేండ్లు చెల్లిన వాఁడైన తండ్రికంటె నధికవేగముగాఁ బద్యరచనము చేయఁ గల కవితా ధార కలవాఁ డగుటచే జనకుఁ డారణ్యకాండమును ముగింపకముందే తన బాలకాండమును ముగించి తనసహపాఠి యైన కుమారగుద్ర దేవుని కిచ్చిన యయోధ్యాకాండమును దండ్రి చేయు చుండిన దూరణ్యకాండమును విడిచిపెట్టి కిష్కింధౌ కాండమును జేయనారంభించెను. ఇంతలోపల భాస్క_రుఁడు తనయారణ్యకాండ వును ముగించి కొడుకు చేయుచున్న కిష్కి-ంధా కాండము తరువాయి నందుకొని దానిని పరిసమాప్తి నొందించి సుందర కాండమును ముగించియుOడును. వుజల భౌస్క-గుఁడు యుద్ధకాండమును #& చుండగా మిత్రుడైన యయ్యలార్యుఁ డాతని యనుమతిమినాcదనే +యుద్ధకాండము యొక్క యుత్తరభాగమును గైకొని రానూయణ మును దుదముట్టించియుండును.” +పంతులుగా గు వాసిన యీ వాక్యములన్నియు, నూ పూల విూఁద నాధారపడి యున్నవి. ఆయూహలలోఁ గొన్ని పరిశీలనము చేసి చూచునప్పడు నిలుచునవి కావు. అరణ్యకాండకుృత్వమును గూర్చి మంత్రిభాస్క-రుని చారిత్రమునఁ జర్చించి యందు హుళక్కిభాస్క_రునకు సంబంధము లేదని నిర్ణయించియుంటిని. ఇక నాతనికి యుద్ధకాండమున నెంతవఆకు సంబంధమున్నదో యూలోచింతము. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0198.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0198.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6c2ba2a3fe98d0b248384e639d3f4e49ccebd6b1 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0198.txt" @@ -0,0 +1,10 @@ +49] హు ళ క్కి- భా స్క రెు డు 193 + +యుద్ధకాండములో Oo3F- పద్యములకుఁ బిమ్మట తాళపత్ర ప్రతులలో “ఇచ్చట నుండి అయ్యలార్యుని కవిత్వము" అని వ్రాయం బడియున్నది. దానినిబట్టి ముద్రితప్రతులలోఁగూడ నళ్లేయుదాహృత మైనది. అందువలన ౧౧3F- పద్యములవఆకునొక కవియును, బిమ్మట నయ్యలార్యుఁడు ను రచియించియున్నారనుట స్పష్టము. యుద్ధకాం 宮*á窯) Xey యిూక్రిందిపద్యమొను బట్టి oూ"కాండమును సాహీ్యూసే మూరయకుఁ గృతియిచ్చుట కుర్దేశించినట్లు కన్పట్లుచున్నది. +O و تیم ᏬᏇ +. స్టీకర కరుణాగుచిరవి +లోకనలీలావికాసలోల విపశ్చి +ల్లోక వివేకకి లాళి +వౌకుశలా ! మేరుధీరి ! సాహీణవూరా : +ఈ భాగమునందున్న ౧౧3F- గద్య పద్యములలోను నీపద్య పెుక్క-టి దక్క-, కృతిపతిని గాని కృతిక_ర్తనుగాని తెలుఫ, వేఱు పద్య మొక్క-టియును లేదు. తక్కి-నకాండములను వదలి ప్రత్యేకముగ సీ భాగమును, వేఱుగఁ జూచినచో, దీనిని రచించినకవి యెవ్వరో కెలియదు. ఎవరో యొకకవి సాహిణి వూర నకుఁ గృతి యివ్వఁదలఁచి గాూభాగమును రచించెనని మూతమే తెలియును, కాని యుద్ధకాం డమునందలి చివర భౌగ మును రచించిన యయ్యలార్యుడు యుద్ధకాం డాంతమునఁజెప్పిన యీక్రింది పద్యమునుబట్టి యుద్ధకాండమునందలి పూర్వభాగమును (వ్రాతసౌకర్యమునకై హుళక్కి- భాస్క-రుఁడు రచించిన భౌగమును, బూర్వభాగ మనియు, నయ్యలార్యుడు రచించిన భాగమును, ఉత్తర భాగ మనియు నిందు వాయుచున్నాఁడను. "জ্ঞeo ముదితప్రతియందుగాని దాళపత్రిత పతులయందుఁ గాని యీభాగనిర్ణయములేదు.) హుళక్కి- భాస్క-రుఁ డు రచియించినట్లు మునకుఁ దేలియున్నది. దీనినిబట్టి యుద్ధకాండమున ౧౧3F సద్యము +లుమూతమే హుళక్కి-భాస్క-ర రచితము లనుట స్పష్టము. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0199.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0199.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..59aa434eb45dbcc0189cd05baddf72aaa57c5100 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0199.txt" @@ -0,0 +1,7 @@ +194 ఆ o ధ కవి త ర ౧ ^ శి +చ. అమరసూళక్కి భాస్కరి మహాకవి చెప్పఁగ నున్న యుద్ధకాం s +డము తరువాయి చెప్పెఁ (1) బకటపతిభాపణుఁ డప్పలార్యస _త్తమ సుతుఁడయ్య లార్యుఁడు గృతస్థితినార్యులు మెచ్చునట్టగా హివ్సకర తార"కా రవిమహీవలయస్థిరలక్ష్మీచేకురన్, +ఈపద్యమి-గంథమున "లేకపోయినచో మనకు హుళక్కిభాస్క-రుఁడు లేనే లేడు. నన్నయభట్టు రచింపఁగా మిగిలినయారణ్య పర్వభాగమును పూరించి యెత్థాపగ్గడ పర్వాంతమునఁ దసను గూర్చి చెప్పకొనిన యీయయ్యలార్యుఁడును యుద్ధకాండాంత మున నీపద్యమును రచించియున్నాడు. ఆంధభాగవతము నందలి పంచము పుష్టస్క-ంథములను రచించిన గంగన, సింగనలు తమ తమ స్కంధాదులయందు వేఱుగఁ గృత్యాదులను "వేసికొ నియున్నారు. తిక్కనసోమయాజియు, విరాటపర్వాదియందు వేఱుx సవ తారికను రచించియున్నాఁడు. హుళక్కి- భాస్క-రుఁడు గాని, కువూర రుద +దేవుఁడుగాని తమ రచనములకు ముందు "నేఱుగ నవ తాగికe)ను రచించియుండ లేదు. +హుళక్కి-భాస్క-రుఁడు యుద్ధకాండమును రచించుచున్నప్ప యూతనియనుమతిపై నాతనిమితుఁడగు నయ్యలార్యుఁడు మిగత భాగమును రచించె నని వీరేశలింగము పంతులుగారి యూహ. వాస్తవ మదియే యైనచో, నేది యో యొకక భాంతము నుండి యీ భాగమును నీవు రచింపు మని భాస్క-రకవి నిర్ణయించును గాని యొకకథలో మధ్యభాగమునుండి యూరoభింపు మనియు నంత వఱకు నేను రచింతు ననియుఁ జెప్పియుండుట యసంభవము కదా ! శ్రీరామచంద్రుని యాజ్ఞానుసారముగా వానరులు లంకాదహనము, చేయుచున్న కథలో బదిపద్యములవఆకును భాస్క_రకవి రచించెను. +I) కొన్ని తాళ పత్రప్రతులలో వికటప్రతిభా పనుడనియు కొన్నిటిలో బ్రకట ప్రతిభౌఛును?? డనియు మువ్నది. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0200.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0200.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8316d066fb762e13988ca6fb86c060ec0e2971c8 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0200.txt" @@ -0,0 +1,7 @@ +హు శ్లో క్కి- భౌ స్క- గు డు 195 +తక్కి-నపద్యము లయ్యలార్యరచితములు. భౌస్క-రుని రచనాంతపద్య మును నయ్యలార్యుని గచనాద్యపద్యమును సీక్రిందఁ బొందుపజచు చున్నాఁడను. ఉ. ఇంక బలీముఖు బలసి రెక్క-డిరావణుఁ డేటిలంక పాం డింకను మేఘనాథునగ రీ పెనుమంటలత” డిచిచ్చుల +భంకమశాతకుంభశిఖరం బగు వెూసలఁ గంటి రెట్లు నా వంకఁ జరింప దగ్ని యవి వారివిభీషణు పుణ్యగేహముల్. ఉ శ్రీనుతమూర్తి యైనరఘు శేఖరు తేజముఁ బోలెఁ బర్వుచుకా +భానుసహస్రమండలవిభాసి సమగ తరప్రకాళుఁడై మానుగ మింటితో నొజయమంటలు దిక్కు-లఁగ్రమ్మను గవై శ్వానరుఁ #*)$/* 36লে వానర రోమసమస్థఁడో యునన్. +ఈ పద్యములను జదివిన వాకెకి, పైపద్యమువఆకును భౌస్క-ర కవి రచించిన పిదప నెందువలననో యది రచూగిపోయె ననియు, నయ్యలార్యుడు తరువాతనందుకొని పూర్తి చేసి యుండి ననియు 6 దోఁచును. అంతియ కాని ముందే భాస్క_రకవి యట్టి నిర్ణయమును జేసియుండె ననుట యుక్తి సహము కాజాలదు. +అయ్యలార్యుఁడు తన రచనారంభము నగ్నిహోత్ర వర్ణన మును జేయవలసివచ్చినది. ఆదోషమును బోగొట్టుకొనుటకై oy యను నశరమును కథానాయకునిస్మరించి వస్తునిర్ధేశమును జేయుటకై శ్రీరామచందు)ని నామమును జేర్చి గాూపద్యమును వాసియుండెను. +అయ్యలార్యుఁడు యుద్ధకాండాంతమున వాసిన *అమర హుళక్కి.భాస్క_ర మహాకవి చెప్పఁగ నున్నయుద్ధకాండము" ඡ;ක්‍ෂ పద్యములో భాస్కరమహాకవి చెప్పఁగ నున్న' అనఁగాఁ జెప్పఁగా మిగిలినభాగమును దాను పూరించినట్లు చెస్సెనే గాని యూతఁడీ పద్యము మొదలుగా రచింపుమని తనకనుమతి నిచ్చినట్టుస్పష్టముగాఁ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0201.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0201.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d7f2bb1db0574787e0d6bc8a3ec9f34e607bff9f --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0201.txt" @@ -0,0 +1,3 @@ +196 ఆ 0 ధ క వి త ర ం గి శి +గాకపోయినవూనె సూచనగా నైనను జెప్పియుండ లేదు, అట్లు చెప్పఁ దలంచినచో ' చెప్పఁగనున్న' యనుటకు వూఱుగ “చెప్ప మటన్న" యని చెప్పియుండునాయి. భాస్క-రకవి యంతవజకు వాసిన పిమ్మటఁ గాలధర్మము నొందుట వలననో, మఱియేదయిన యితర "కారణము మూలముననో, • ఆటంకము సంభవించి యాగా తని రచన మంతటితో నాగిఁపోయి యుండుననియు నయ్యలార్యుడు మిగిలిన భాగమును బూరించె ననియుఁ దలంచుటయే యుక్తము, +అయ్యలార్యుఁడు భాస్క_రకవికి మితుఁడనని గద్యలో వాసి కొనియున్నట్లు కొన్ని తాళపతపతులలో నున్నదని వీ"రేక్షలింXము పంతులుగారును, గురుజాడ శి)రామమూర్తిపంతులుగారును వాసి యున్నారు. కాని యూ తాళపతపతులెచ్చట నున్నవో వాగు వాయ లేదు. వీరేశలింగముపంతులుగారు మదరాసు పాచ్యలిఖితి పుస్తక భాండాగారమున నున్న యిరు వదినాలుగు పతులను జూచితివుని చెప్పచు, గద్యలయందు భేదములున్న కొన్ని పతులను సంఖలత’ గూడవాసి కిష్కి-ంధసుందర కాండములలో నట్టిభేదములున్న వని చూపియున్నారు. కాని యుద్ధకాండాంత గద్యమునుగూర్చి భేదము నషట్టు చెప్పలేదు. పాచ్యలిఖిత పుస్తక భాండాగారాధ్యక్షులు పక టించినపట్టి కలలోగూడ సీపట్టన నేమియు వాయలేదు. నేనుపదుల కొలఁది తాళపతపతులను జూచియున్నాఁడను వానిలో నెచ్చటను గద్యలల్లో అయ్యలార్యుఁడు, భాస్క-రకవి మితుఁడనని చెప్పకొన లేదు. ఏవేని కొన్నిప్రతులలో నట్టిగద్యలున్నను నది లేఖకునికృత్య వుని తలంపవలయు నే కాని సత్యమని తలంపరాదు. అయ్యలాగ్యుని తాతయైన శాకల్యమల్లుఁడును సుళక్కి-భాస్కరిుఁడును సమకాలిక లైనందున వారిరువురు మిత్రులైయుందురు. అయ్యలార్యుఁడు హుళక్కి- భాస్క-రుని కాలములో లేఁడు. అందునుగూర్చి యూతని చారిత్రమున వ్రాయఁదలఁచినాఁడను. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0202.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0202.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cbf7eccab4c1aab32b1ce893b63ffd787d1e8e40 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0202.txt" @@ -0,0 +1,4 @@ +町 హు శ్లో క్కీ భౌ స్క రుఁ డు 197 +భౌస్క_రకవి యుద్ధకాండము పూర్వభాగమును మాత్రమే ᏑᏐ❍oᏐ❍ కాలధర్మము సొందిన యెడల బుగిలిన భాగమును మల్లికార్డున భట్టగాని కుమారరుద్ర దేవుడుగాని యేల రచింపలేదు ? ఆయ్య లార్యుని వఱకును నా భాగమేల పూరింపఁబడకుండ నుండెను ? అను ప్రశ్నలు వచ్చుచున్నవి. ఈ పశ్నలకు సమాధానము నిచ్చుట చాల కష్టము. కావ్యరచనము నిర్విఘ్నముగాఁ గొనసాగుట దుస్తరము, విశేషించి యిట్టిమహాకావ్యముల సంగతి వేఆుగఁ జెప్పవలయునా ! వారి కేబు యవరోధములు దటస్థమయ్యెనో యెవరు చెప్పఁగలరు ? భారతారణ్యపర్వశేషమును దిక్కనయేల పూర్తిచేయలేదు ! కేతనాదు లేల రచింపలేను. ? ఎజ్ఞాప్రగ్గడవఱకు నెందుల కుండవల యునను ఎశ్నలకు సమాధానములు కుదుర లేదు. ఇది యు నట్టే. +ఇఁక సూుళక్కి-భౌస్క-రుఁడు యుద్ధకాండభాగ నును సాహిణి వూర యకుఁ గృతియిచ్చెనా యనువిషయము నాలోచింపవలసి యున్నది. +ఆంధ్ర దేశము నేలిన కాకతీయ రాజుల చరితమును దెలుపు సోమ దేవ రాజీయమునందుఁ గాకతీయుఁడైన ద్వితీయశ్రるです"る రుదుని యాస్థానమున “శాకల్య మల్లికాప్టనభట్టు మొదలైన బహ్క విద్వాంసులు బంగరుపల్లకీ లెక్టివచ్చువారు నూటయేఁబండను హుళక్షి భాస్టరుఁడు మొదలుగాఁగల సత్త వీశ్వరుఁ లిన్నూటఁ యేఁబండును, గుండబొట్లు పతాపభోట్లు మొదలగు వేద వేదాంగ పారగులయిన పురోహితు లిన్నూటయిరు వండును. అశ్వంబుల కధికారియైన సాహిణివూం నయు’ అని చెప్పియుండుటచే హుళక్కి భాస్క-రుఁడొకఁడుండెననియు, ఆత.డు సత్కవీశ్వరుఁడనియు প্রভা పరుద్రుని "కొలమువాఁడనియు నా పతాపరుద్రున్ని "కాలములో సాహి డిమూరయ యను సశ|్వసేనాధిపతి యొఁకడుండెననియు సోవు జీవ రాజీయమువలన మనకుఁ జెలియవచ్చుచున్నది. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0203.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0203.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ceb4b3b9005f18dca2e0f6a20c80e1931068ac88 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0203.txt" @@ -0,0 +1,5 @@ +198 హు ళ క్ష్కీ- భౌ స్క- రు డు +సోవు దేవ రాజీయ మొక ప్రామాణిక గంథము కాదనియు దానినిబట్టి Ry"ন্ন"e3 నిర్ణయూదులు చేయనలను పడదనియుఁగొంద ఆనవచ్చును. కాలనిర్ణ యము చేయుటకు శాసనాదులవలె నాగ్రంథము ప్రమాణము కాకపోవచ్చును. కాని యందుఁ జెప్పఁబడిన మును ష్యులును వారినాములు నసత్యములై యుండవను నమ్మకముతో నిమయ విమురనకుఁ XడంXవచు|్చనని నాయభిప్రాయము. +సోవు దేవ రాజీయములోని పైవాక్యముల వలన సాహిణిమూగి నయు, హుళక్కి-భాస్క-రుఁడు నేక కాలమున ద్వితీయ ప్రతాపరుద్రుని కొలువుననుండిరని స్పష్టమగున్నది. ఇంతేకాదు. హుళ-భాస్క రుఁడు దశగతులను గంథము నాంద్రీకరించి సాహిణిమారయ కంకి తము చేసెనని శీ మానవల్లి రామకృష్ణకవిగారు నాసియున్నారు. ఆగంథము నాకు లభింపలేదు. ఈవిషయము సత్యమయ్యెనేని యుద్ధ కాండమునుగూడ సాహీణివూరయ కంకితముచేసె నని తలంచుట +కవకాశమున్నది. అందులకు యుద్ధకాంశాది పద్యముకూడఁ దొ డు బడుచున్నది. కాని యిూ విషయమున నొక సంశయము కలదు. రావూయణమున బొలకిష్కింధ సుందరకాండములను గచించిన మల్లికార్డనభట్టు హుళక్కి-భాస్కరుని కుమారుఁడని చెప్పచున్నారు. అతఁడా"కాండవులకు సాహిణి వూరని కంకితమివాయ లేదని కాండాంత +పద్యములవలన స్పష్టమగుచున్నది. "ভwo యాకాండాదిపద్యములు మూతము సాహిణిమారయను సంబోధించునవిగానేయున్నవి. ఆప ద్యములు పషీ ప్తము లనియు, విలేఖకులెవరో తెచ్చియిందుఁ జేర్చి రనియు నిస్సంశయముగాఁ జెప్పవచ్చును. అప్లే యుద్ధకాం డాదిపద్యముఁగూడ నెవరో విలేఖకులు మూరి|్చ యుందురనియు హుళక్కి-భాస్కరుఁ డీకాండము నాతని కంకితము సేయ లేదనియు నాయభిపాయము. వకగ్రంథములోని వేఆు వేఱుభాగముల నేక \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0204.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0204.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0ef93287907b166c412db0a1b98acb0f2e601113 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0204.txt" @@ -0,0 +1,3 @@ +ఆ a ధ క వి. త ర a గి శి 199 +కాలమున రచించిన తండికుమారులలో నొకరు పభువునకును నొకరు దేవునకును గృతియిచ్చి వారు, భిన్నాభిపాయులై రనిసంశ యాస్పద మైన యొక పద్యము నాధారముచేసికొని భావించుటకంటె ఆపద్యమును ద్యజించి భాస్క-రుఁడు తన రచనమును సాహిణికగికిత మును జేయ లేదని తలంచుటయే సమంజసము. ఇఁక నీ రామాయణ మెప్పడు రచింపఁబడియో నను.వినయమును యోచింతము. మంత్రి భాస్కరుని చారితమునఁ జేసిన చర్చలనుబట్టి రావూయణముస, ముంతిభాస్కరుఁడు రచించిన భాగములో మల్లికార్జున భట్టను, గుమారరుదదేవుఁడును గొన్ని మార్పులను గావించి రనియు,యుద్ధ নত০৫ పూర్వభాగమును హుళక్కి-భాస్క_రుఁడును ఉత్తరభాగము నయ్యలార్యుఁడును రచించియుండిరనియుఁ దేలినది. ఇందు మొదటి మువ్వురు సమకాలికులు వీరు తముగచనముల నేక కాలము నందే సాగించి రని తలంపవలసి:యున్నది. కొన్ని శాసనములనుబట్టి సాహిeణి మూగయ, క్రీ. శ ౧3౧౧ వ సంవత్సరమునకుఁ బూర్వమే స్వర్ణము నలంకరించె పని తెలియుచున్నది. (కుమారరుద్ర దేవుఁనిచరిత్రమున జూఁడుడు ) కునూరగుద్ర దేవు డయోధ్యాకాండమును సౌహిణి వూరన జీవితకాలములో నే రచించియుండు నని యూ"కాండమును +సాహిణినూ5 న కంకితమును జేయుటనుబట్టియూహింపవలసియున్నది. చనిపోయిన వాని పేర నంకితము చేసియుండకూడదా యని యెవరైన నడుగ వచ్చును. అట్టిగ్రంథము లాంధ్రమున నొకటి రెండు కంTు నధి కముగ లేవు. అవియైనను గతించినవారి సంబంధుల కోర్కెలపైననో యితరసంబంథమువలననో అట్లు చేసినట్లాగ్రంథములలోనే చెప్పి యున్నది. అట్టి ప్రతేక సూత్రమును సర్వత్ర వ_ంపఁ చేయరాదు. కావున సాహిణిజీవితకాలములోనే కుమారరుద్ర జీవుఁ డయోధ్యా "కాండభాగమును రచించెనని తలంపవలయును. మల్లికార్డనభట్టును, \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0205.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0205.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..782e3ff311b1a2fe6430424415e49be2175a298b --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0205.txt" @@ -0,0 +1,2 @@ +200 ఆ ం ధక వి త. రo ^ శీ +హుళక్కి-భాస్కరుఁడును, సాహిణి వూరని"కాలములోనే "రావూయణ రచనమును బారంభించి యుందురనియు, నాతని జీవితకాలములో నవి పూ_ర్తికా లేదనియు, నొకయూహ వొడుముచున్నది. ఇం దెంత వఱకు సత్యమున్నదో చెప్పఁజాలము, సాహిణినూరసి యనంతరమే వీరిరువురును రావూయణము నారంభించి రని తలంచుట కొక యభ్యంతరము గన్పించుచున్నది. కుమారరుద్ర దేవు డయోధ్యా "కాండ భౌగమును రచించుటకుఁ బూర్వము బాలకాండ భాగమును రచించుట కెవరైనఁ బారంభించి యుండవలయునుగదా ! లేకున్న రుద్ర దేవుఁ డయోధ్యాకాండము నారంభింపక బాల "కాండమునే కైకొనియుండును. కావున గుమారరుద్ర దేవుఁ డయోధ్యాకాండ మును సాహిణిజీవితకాలముననే పూర్తి యొనర్చెనని నమితిమేని, "బాల"కొండమును యద్ధకాండమునుగూడ నాతఁ డుండగ నే ప్రారం భింపఁబడి యుండు సస నిశ్చయింపవలసియున్నది. ఈ పకములోఁ “గాండాదిపద్యములు సాహీణిమూరని పేర నుండుట సహజము కదా! దానినిబట్టి హుళక్కి-భాస్క-రుఁడును, మల్లికార్జనభట్టును దమతము భాగములను సాహిణి కంకిత యు చేయదలఁచినట్లు నిశ్చయింప వచు|్చనుకదా ! ఆపద్యములను U.బషీ ప్తములని యేలతలపవలయును!” ඡාඤ ప్రశ్నమురావచు|్చను. సాహిణి జీవితకాలములో బాలకాండము పూర్తియయ్యెనేని, యాకాండాంతపద్యములు సాహిణి పరముగానే యులడవలసి యన్నది. అవి యట్లు లేక శివపరముగా నున్నవి. అందుచే బాలకాండభాగరచనా మధ్యమువ సాహిe:శి మరణించె నని తలంపవలసియున్నది. ఇది సత్య మయ్యనేని, కిష్కి-ంధ సుందర కాండాదిపద్యములు సాహిణిమూరయ పీర నుండుట యసoభవము, కావనఁ గాండాదిపద్యము లెట్లను బ్రషీ ప్తము లనకతప్పదు. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0206.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0206.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..06cc2416329a5f7f5e170a2bd9dd66f3e23ce9fa --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0206.txt" @@ -0,0 +1,5 @@ +8–51] సూు ళ క్కీ భౌ స్క రపఁ డు 201 +సాహిణి వూరయ జీవించియుండఁగ నే యుద్ధకాండ పూర్వ భాగాంతము వఱకును, రావూయణము రచింపఁబడియో నని తలంచు టకుఁగూడ నవకాశ మున్నది. అందుల కభ్యంతరము కలుగఁ జేయు నది మల్లికార్జనభట్టు తన గ్రంథము నీశ్వరాంకితముచేయుట سي كاكة వేఱోకటి యుండదు. తండ్రికుమారులిరువురును సాహిణిమారుని యాస్థానమున నున్నను, దా మాగ్రంథభాగములను బూర్తిచేయు టకుఁ బ్రోత్సాహకర్త సాహిణియే యైనను, దమగ్రంథములను బర మేశ్వరార్పణము చేయుటకుఁ దమ ప్రభువును గోరికొనుటయు నందుల కాతఁడు సంతోషముతో ననుజ్ఞ యిచ్చుటయుఁగూడ నసe భవకార్యములు గావు. సాహిణియే యట్లో నర్పుఁ డని యాకవులను గోరినఁ R*రియుండును. యుద్ధకాండమున O Cy3;" పద్యములురచించు ప్పటికి, సాహిణినూరన మృతుడయ్యెననియు, దానితో నిరుత్సా హమును జెంది భాస్క-యడుగాని భట్టుగాని, రుద్ర జీవుఁడుగాని తరువాయిగ్రంథమును బూర్తిచేయ లేదనియుc, దరువాతఁ గొంత "కొలమున కయ్యలార్యుఁడు దానిని బూరించెననియు, నిశ|్చయింప నచ్చును. ఈవిమయమున నిదివఆకుఁ దోఁచిన యూహలన్నిటిలో +దియే సత్యమునకు సమి-పముగా నుండునని నాయభిప్రాయము. +హుళకి- భాస్క-ర, మల్లికార్జనభట్ట, రుద్ర జీవు లొక్క కాల మున నొక్క తావున నుండిరనియు, వారు భాస్కర రావూయణ మున రచింపఁగా మిగిలియున్న భాగమును రచించుటయు, నది వఱకు రచితమై యున్న భాగము క్లుప్తముగా నున్నందున దానిని సవరించి కొంతక్రొత్తభాగమును రచించి, యందుఁ జేర్చి దానిని విపులముగాఁ జేయుటయు నొక కార్యముగా బెట్టుకొని పనిచేసిరనియు, నిస్సంశయ ముగాఁ జెప్పవచు|్చను. +వారీ కార్యము నేల తలపెట్టిరని ప్రశ్నింతురేమో ! భాస్కర రామాయణము సమగ్రము కాకుండ నిలిచిపోయినది, యుద్ధకాండ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0207.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0207.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7f6dc363a0145130abbb5d56a92daa0c76582e33 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0207.txt" @@ -0,0 +1,4 @@ +202 ఆంధక వి తరంగిణి +మును రచించి దానిని బూర్తిచేయవలసిన యవసరమున్నది. దానితోఁ బాటు క్లుప్తముగనున్న తక్కి-న కాండములలో గొంతయధికముగఁ జేర్చి, విపులమైన రామాయణముగఁ జేయవలయునని వాగు సంక ల్పించుకొనిరి. ఇంతకంటె వీరందఱును గలిసి స్వతంత్య్రముగఁ భూక్ష భాగమును రచింపఁ దలపెట్టక యినాగాయతుకుల బాంతను లోకమున కీయ నేల యని యందు రేమో ! అప్పటి పరిస్థితులనుబట్టి వారి హృద యముల యందుఁ గలిగిన యుద్ధేశముల నట్లందు కుండవలయునని యిప్పడు మనము ప్రశ్నించిన లాభమేమి ! పౌఢి మై రసవంతమై యున్న యాకావ్యము నసమగ్రముగా నళ్లే పడియుండఁజూచుచుండుట ০7উ3 దాని నెట్లో యుద్ధరించి ప్రచారము లోనికిఁ దెచ్చుట మంచి దని వారికిఁ దోచి యుండవచ్చును. ఒక మహాపురువుఁడు దేవాల యనిర్మాణమున కారంభించి యది పూర్తికాకముండే చనిపోయెను. నిర్మితమై యున్న భాగమునకు నన్నెలు చిన్నెలు పెట్టి యందముగా నుండునట్లు చేసి యనిరితభాగమును బూర్తిచేయుట ముఖ్యమనియు, నoదు మూలమున నధికపుణ్యము సంప్రా_ప్తమగు ననియుఁ దలంచి చానిని గొనసాగించెడివారును నుందురు. దానితో వునకుఁబని యేమి? వున మేయిక నూతనాలయమునేనిర్మించి యశమునార్జింతమని తలంచి దానినళ్లే విడచి కొత్త యాలయమును నిరించెడి వారును నుందుకు. లోక్షమున సీయిరు తెగలవారికినిగూడ తావు గలదు $ੱਚ ! +హుళక్కి- భాస్క_రాదులు తలపెట్టిన యీ కార్యము తిక్కన సోవు కనూజి యనంతరమునను సాహిణి వూరయ గతించుటకుఁ బూర్వ ముననుఁ ఆనఁగా క్రీ. శ. ౧.9ూం-౧3౧ం నడుమ నెగ వేరినదని చెప్ప వచ్చును. సాహిణివూరయ నివాసము గుంటూరు మండలములోని చలనాఁడు. కావున సీమువ్వురు కవుల నివాసమును నాప్రాంతమనియే నిశ్చయింపవలయును. +దీనినిబట్టి భాస్క-ర రావూయణము ముందును, ఎత్థాUపెగడ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0208.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0208.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a2b29f1ca0962076d702658bee5876acaf287798 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0208.txt" @@ -0,0 +1,3 @@ +హు శ్లో కీ- భౌ స్క- రc డు 203 +రామాయణము పిమ్మటను రచితము లైనట్లు స్పష్టమగుచున్నిది. హుళక్కి భాస్క_రుఁడే శాఖా బాహ్మణుఁడు శీ:-హుళక్కి- భౌస్క-ర శబ్దములోని “హుళక్కి' యనునది యింటి పేరు కాదనియు, బిరుద నామమనియుఁ జెప్పటకై భాస్క-ర రామాయణ పీఠికాకారులీక్రింది వాక్యములను వాసియున్నారు. “మొదట సీతనియింటి పేరు మగగళ పల్లి వారంట. ఈ మంగళపల్లి భాస్క-5మహాకవి రాజాస్థానము నందుc గవిత్వవిషయమున నగ్రతాంబూలము నoదెనcట. ఈతని పోషకుఁ డయిన రా జొకనాఁడు రత్నఖచితమైన బంగారు పళ్ళె రిమున నమూల్యాభరణాదియుతం బగుకర్పూరవీటిక నిడి యందఱు కవులలోను నెక్కుడు రసవంతముగా నేకవి కవిత్వమును జెప్పఁ Kలఁడో వాని కాయమూల్యమైన విడియము నొసంగెద నని ప్రతిజ్ఞ చేసినట్లను అప్ప డీభాస్క-రుఁడు రాజాస్థాన మందున్న కవులందఱిని రసవంతమైన తనకవితాధోరణిచే జయించి యూతాంబూలమును గెల్చికొనె ననియును నందుమూలమున భాస్కరుని సంతతి వారికిని గూడ హళక్కి' యను నుపపదము గలిగెఁ ననియును జెప్పదురు. కన్నడ భాషలో మాళకి' యను పదమునకుఁ దాంబూల మర్థము. తమిళ (అరవము) భాషలో దీనికి “అడైక్కాయ్ అందురు.” +మంగళపల్లి వాగు N*దావరి వుండలములోఁగూడఁ గలరు. వీరు వెలనాఁటి శాఖకుఁ జెందిన వైదిక బాహ్మణులు. తెలగాణ్యలలో మంగళంపల్లివారున్నారు. వీరిరువురు నుభిన్న గోత్రీయులు. వెలనాఁటి వారిలో సున్న లేదు. తెలగాణ్యులకు సున్న యున్నది. పీఠికాకారులు వాసినకథయందు సత్యముండు నేని హుళక్కి- భాస్క_రుఁడు వెలనాఁటి వైదిక బాహ్మణుఁడని చెప్పవచ్చును. కాని, ద్వాత్రింశత్సాలభంజి శ్రను రచించిన కొఱవి గోపరాజు పూర్వకవులను నుతించుటలో సీక్రింది పద్యమున హుళక్కి- భాస్కరునిఁ దనకుల చంద్రులలోఁ జేర్చి యున్నాఁడు. గోపరాజు నియోగి బాహ్మణుఁడు. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0209.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0209.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0b0d1f8dc707d82ce8926f6aa83aca66deb42fbc --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0209.txt" @@ -0,0 +1,6 @@ +204 ఆంధ్రకవి తరంగిణి +చ. అనఘు హుళక్కి- భాస్క-రు మహశీమతిఁ బిల్లలవుణ్ణి వీరరా +జును ఫును నాగరాజుఁ గవిసోమునిఁ దిక్కనసోమరూజిఁ గే తనకవి, రంగనాథు నుచితజ్ఞని నజ్ఞన నాచి రాజు సో ముని సమరేశ్వరుం దలఁతు మత్కు-లచందుల సత్కవీందులన్ | - +N*పరాజు హుళక్కి-భౌ స్క_రునకుఁ దరువాత నూఱు సంవత్స రములలో నున్న నాఁడు. ఆతఁడు పొరపాటు పడి యెనని చెప్పట కవ కాశము లేదు. మంగళపల్లివారు నియోగులలో నుండిగో లేదో తెలి యలేదు. హుళక్కి-భౌస్క-రుఁడును మంతి భాస్కరుండునుగూడ రావూయణక_ర్తలే యగుటచే వారిరువురు నొక వ్య _క్తియే యనుకొని మంతిభాస్క-రుఁడు నియోగి బ్రాహ్మణుడగుటచే హుళక్కి భౌస్కరునిఁ దనకులచందుఁడని గోపరాజు చెప్పకొనియె నేమో యని కొందఱనుచున్నారు. నూఱు సంవత్సరములలో నున్న గోపరాజిట్టి భమకు లోనగునా 1 యని కొందఱు ప్రశ్నించుచున్నారు. ఏది యెట్లున్నను బ్రమాణాంతరము లభించువజకు సీతనిని వైదిక శాఖకుఁ జెందిన బ్రాహ్మణుఁడని తలంచుటయే యుక్తము. భాస్కరరామా యణ పీఠికాకారు లీతనిని హరితస గోతుఁడని వాసియుండిరి. అం దులకు వారి కాధారమేమియో "తెలియలేదు. వెలనాఁటి వైదిక బ్రాహ్మణులుగా నున్న మంగళపల్లి వారు భార ద్వాజ గోతులు. శ్రీ యాచార్యుల వారి వాఁతయాధారసహితమైనదయ్యెనేనిహుళక్కిభాస్క-గుఁడు తెలగాణ్యశాఖీయుఁడని చెప్పచు గృహనామమునందుఁ బూర్ణానుస్వారమును జేర్చవలసియుండును. తెలగాణ్యలయిన మంగళంపల్లివారు హరితస గోత్రులు పలు తావుల నున్నారు. +హుళక్కి-భౌస్క-రుని కవిత్వము ప్రౌఢమై భారాశుద్ధికలిగి హృదయంగమముగా సుOడును, యుద్ధకాండమునుండి కొన్ని పద్య ముల నుదాహరించుచున్నాఁడను. +á。 బుద్ధులు వూల్యవంతుఁ డో"గీc బోలఁగఁ జెప్పిన వుండి నీ వసం \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0210.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0210.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..466dfdfe430367a644a4ae8bab7c12c05d967a9b --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0210.txt" @@ -0,0 +1,8 @@ +8-52) సూు ళ క్కీ- భా స్క రుఁ గు 205 +á。 బుద్ధులు మాల్యవంతుఁ డొ*గిe y*లeXe జెప్పిన వుండి కణ్ణి +బద్ధపుమాట లాడిన నృపాలతనూభవ నేను బుత్తునే యుద్ధ మొనర్తఁ గా కనుచు నుద్ధతుఁడై యతఁ డున్న వాఁడు స న్నద్ధపదాతివాజీరథనాగసనూకుల సైన్యకోటితోన్. *co శా. బ్రహంబే యని చూడ వీఁడు కుహనాపారీణుఁ డేదిక్కు-నన్ బ్రహ్మండంబున బాకాఁగినాe ఁడో" పెలియస్ "రా దింక నీలంకకై బ్రహ్మాస్త్రం బడరించి పింఛ మడఁతున్ రా, తించరుశేణి నా బ్రహ్మాదుల్ వెనుకైన నే నని సుమితానందనుం డన్నతోన్. చ. అమితబలాఢ్య నీకు విజయంబు నిజం బటుగాక నీదుచి +త్తమున నజయ్యు లా నృపులు తారని యున్న మదీయ శాపaు శౌ* ర్యము గడుఁ దూల వారికి ఖరాదులచావులు దక్కి పోవఁ X ష్టమునకు నోర్చి సంధికి నొడంబడఁ జెప్పిన నట్ట చేసెదన్. 23s_ క. నిను సీవ పొXడుకొనియెదు +ఘను లాత్మస్తుతికి నన్యగర్హ్సకుఁ జొర ధనువు గొని యుండ రజ్జల పని యేటికి వత్తుఁగాక బవరంబునకున్. ూ 8 2 +తే, వీఁడు గుంభకర్ణుఁడు సుమ్ము విక్రమంబు దూల సీ చేతఁ బడ విరాధుండు గాఁడు ఖుఁడు గాఁడు వూరీచుఁడు గాఁడు మనుజ వర ! కబంధుండు గాఁడల్ల వాలి గాఁడు +భారత కవులవలె నే రావూయణకవులును మూలమును సరిగా నాంధీకరింపక స్వాతంత్ర్యమును గైకొని కొన్నిచోట్ల పెంచియుe బెక్కుతావులఁ గుదించియు గ్రంథరచనమును సాగించి యున్నారు. +鋳や窪>奪●害ー。 \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0211.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0211.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0451ed9f871a0bbfdab8a9a7fe79b3c2d37b45fa --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0211.txt" @@ -0,0 +1,5 @@ +206 ఆంధ్రకవి తరంగిణి +36. మల్లి కార్టు న భట్టు . +ఈకవి భాస్క-ర రావూ యణము నందలి బాల, కిష్కి-ంధ. సుందరకాండములను రచియించినట్లు ముదిత పతిలోని యూ"కాం డాంత గద్యలనుబట్టి తెలియుచున్నది. "కాని యూ కాండముల సీకవి పూ_ర్తిగ రచియింప లే దనియు, వానిని మొట్టమొదట మంత్రిభాస్కరుఁడు రచియించి యుండెననియు, నవి క్లుప్తముగ నున్నవను కారణ ముచే నాకాండములలో నీకవి కొన్ని మార్పులను జేసి, కొంతభాగ మును గొ_త్తగారచించి చేర్చెననియు, భాస్కగరానూయణముతో సీతని కింతనూతమే సంబంధ మనియుఁ దోఁచుచున్నది. ఈవిషయ మును మంతిభాస్క-రునిచారితమున విశేషముగాఁజర్చించియుంటిని. కావున నీకవితో సంబంధించిన యూభాగమునుగూర్చి . యూచరిత మునఁ జూడవలరయును. ఆ సందర్భముల నన్నిటి నిటమఱల వాయుట చర్వితచర్వణమగును. +కతని గద్యలలో “ఇది శ్రీమదష్టభాషాకవిమిత కులపవిత భాస్క-రసత్క-విపుత్త మల్లికార్జనభట్టపణీతం బైన శ్రీమదానూ యణమహాకావ్యంబు” ఆలిసి మూతమే యున్నది. ఇంతకం Eు సీతని చారితమును దెలుపు గ ద్యపద్యము లేవియు సీతనిగంథమున లేవు. ఈకవిని నుతించిన యితర కి వు లెవ్వరును లేరు. గద్యయందలి అష్ట భాషాకవిమిత, కులపవిత), శబ్దములు మల్లికార్జున భట్టకే యన్వ యించు నని నాయభిపాయము. ఈతనితండి సత్క-వియనివూతమే గద్యలో జెప్పియున్నాఁడు. ఈ భౌస్క-రుఁ డెన్వరు! అని రచూ లోగో చింపవలసియున్నది. భౌస్క-ర రావూయణమున యుద్ధకాండభాగ మును రచించిన హుళక్కి-భాస్క-నుండే యీతని తతిడి యని వీరేశలింగముపంతులుగా రాంధకవులచారితమునవాసి مرفق . (ده యున్నారు. +హుళక్కి-భౌస్క_రుఁడు వైదిక బాహ్మణుఁ డని కొందఱును \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0212.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0212.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..124e5ca5abb9a76e130a0b36a9ecf5f0cb920c58 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0212.txt" @@ -0,0 +1,6 @@ +వు లై కా గ్లు న భ ట్రు 207 +నియోగియని కొందఱును దలంచుచున్నారు. పై గద్యయందుఁ దన گی۔ పేరునకు భట్టశబ్దమును జే్చుటచే మల్లికార్జునుఁడు వైదిక బాహ2ణుఁ డని యూహింపఁదగియున్నది. నియోగియైనను, శ్రీనాథమహాకవి తనినామమునకు భట్ట శబ్లమును జేర్చియుండుటచే భట్ల శబ్లమును బట్టి ዒ2 Q EJ GO Qa వైదికులును బహుళముగా నుపయోగించుచుండుటచే, బలవత్తర మైన సౌక్యము లభించువజకు నీకవిని వైదికళాఖకుఁ జెందిన +బాహ్మణుఁ ಜಿನಿಹೊ తలంపవలసియున్నది. +హుళక్కి- భాస్క_రసఁడు నియోగి యని తలంచు నెడల, మల్లి కార్డున భట్ట నాతని కువూరుఁడని యనుట కి వకాశము లేదు, లేదా భట్టశబ్దము శ్రీనాథ భట్ట శబ్దము వంటిదని యోంచి మల్లికార్జనభట్టును గూడ నియోగి యని నిర్ణ యింప వలసియుండును. +హుళక్కి- భాస్క-రుఁడును, మంతిభాస్క-రుఁడు నొక్కఁడే యనియు మల్లికార్డున భట్టాతని కుమారుఁ డనియుఁ గవిజీవితములలో గురజాడ శ్రీరామమూర్తిపంతులుగారు వాసియున్నారు. కానియది యంగీకరింపఁదగినదిగాదు. మంతిభాస్క-రునకు మల్లనయను కుమా రుఁ డున్న మాట సత్యమేకాని యాతఁడు కి వి యని చెప్పట కాధార ములు లేవు. ఆతనిని గేతనకవి తనదశకుమార చరితమున నీకింది పద్యములోఁ గీర్తించి యున్నాఁడు, అందాతనిని కవియని చెప్పియుం み露すe3. +ఉ. బల్లిదుఁడే వృకోదరుఁడు భాగ్యసమగుఁడె కీన్నో శేశ్వసం డుల్లసిత పతాప గుణయు క్రుఁ డె పంకజ బాంధవుండు వా గ్వల్లభుఁడే 3❍ᎼoᏠᏱ సుభగత్వమనోజ్ఞడె మన్మథుండు మా మల్లన మంతి మంతి జనమండనుఁ బేర్కొని చెప్పి చెప్పచోన్. ఇందలి “వాగ్వల్లభుఁడే విరించి" యనుమూటలలో సీతఁడు విద్యలయందు బ్రహ్మయంతవాఁడని యున్నది. కావున సీతనిని గవి యని చెప్పటకు సంశయింప నక్క-ఆలేదని కొందఱందురు. ఇతరా \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0213.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0213.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..dbb00102d0b19f3e8a7a2f3e72435ef7cbbe0d87 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0213.txt" @@ -0,0 +1,6 @@ +208 ఆంధ కవి తరంగిణి +ధారము లేవైన లభించి యీతఁడు కవియని యూహించుటకుఁ గొం తయవకాశ మున్నప్పడీ వాక్యములందులకుఁ దోడుపడవచ్చును. "ৱ"eo యీ వాక్యముల వలన నాతఁడు కవిత్వము చెప్పఁగలవాఁడని స్థిరపడదు. నుంతిభాస్క-రుఁడును హుళక్కి-భాస్క_రుఁడు నొక్క_రు +గారనియు, నారిరువురి నడుమ నూఱు సంవత్సరముల వ్యవధి కలదని యు, మంతిభాస్క-రుని చారితమున వాసియుంటిని. "కొలమును +బట్టి చూచినను మల్లికార్డునభట్టు మంతిభాస్కరునకుఁ గువూరుఁడు కాఁడు. సర్వివిధముల సీతఁడు హుళక్కి భాస్క-గుని తనయుఁడనుట యే సమంజసము. ఆ కాలమున సత్క-వి యని పేరు గనినవాఁడు హుళ క్కి- భాస్క_రుఁడు దక్క- మఱియొక భాస్క_రుఁడు గన్పట్టుట లేదు. +ఇతఁడు హుళక్కి-భాస్క-రుని పుతుఁడు 7గాఁడను వారు మూఁడు కారణములను జూఫ)చున్నారు. మొదటిది గద్యయందు భాస్కర సత్క-విపుత” యనియె నే కాని హుళక్కి భాస్క_రయని యన లేదనుట. ఇది నిలువఁదగిన యూక్షేపణముగాదు. ఈహుళక్కి-” గృహనామము కాదు. ఏదియైనను నది తప్పక చేర్పవలయు నను నియ మము లేదు. రెండవది యీతండ్రికుమారులు తమకృతుల నేకాంకితము చేయక యొక రీశ్వరునకును వేలకొకరు సాహిణి వూరయకును గృతుల నిచ్చుట. ఇదికూడ బలవత్తరమైన రూమేపణము కాదు, ఈవిష యమునఁ దండ్రికుమారులకు భిన్నాభిప్రాయము లుండిన నుండవ చ్చును. ఇంతకును హుళక్కి- భాస్క-రుఁడు యుద్ధకాండమును :פרנ3ית శీవూరునకుఁ గృతియిచ్చెనని సంశయ రాహిత్యమగు నా భారి ము లేదు. మూఁడవది యీతఁడు హుళక్కి- భాస్క-రుని పుతుఁడే యైన యెడల, యుద్ధకాండ శేషము సీతఁడే పూరించి యుండుననుట. ఇది యు నిస్సారమైన వాదమే. దీనికి హుళక్కి-భాస్క-రుని చారితమున సమాధానముల నిచ్చియున్నాఁడను. కావున నిందులకు విరుద్ధమైన +సాశ్యము లభించిన నే తప్ప మల్లికార్డునుఁడు హుళక్కి-భౌస్క-రుని తనయుఁడే యని నిశ్చయింపవచ్చును. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0214.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0214.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..321ba4b19af797247b813f5d5fe01bcf7a865bfe --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0214.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +rv +8-58] మల్లి కా స్ట్ర స భ 209 +హుళక్కి-భాస్క-రుని కాలము పదుమూడవ శతాబ్ది ద్వితీ గనూర్ల మును పదునాల్లవ శతాబ్ది | పథము పాదమునె యుండునని +N ● Cسسه حة لاع +యూతనిచారితమున నిర్ణయించి యున్నాఁడను. మల్లికార్డున భట్టు +33 ് 23 GJ +"కాలము 18. శ. ౧.9ూo-౧ 3 30 అయి యుండును. ఇతని నివాసము +గుంటూరు మండలములోని పలనాఁడై యుండునని తలంపవలసి యున్నది. +ఈతఁడు రచించినట్లు గద్యలు గన్పట్టుచున్న మూఁడు కాండము లలోను, మంతిభాస్క-రుని కి విత్వ మున్నదని నిర్ణయించి యుండుట చేతను, మంతిభాస్కరుని కవిత్వ మేది యోని మల్లికార్జునుని కవిత్వ మేది శయోూ నిరూపింప శక్యము కాకపోవుట చేతను, సీతని పద్యముల నిట నుదాహరింపలేదు. మొత్తముమినాఁద సీమూఁడు కాండముల యందలి కవితయు సరసమై ప్రొఢమై మనోహరముగా నుండుటచే సీతని కవితయు నాల కణములు గలది యని చెప్పవలసి యున్నది. భాస్క_ర రామాయణ భాగములు దక్క సీత నిరచనము లిఁక నేవియు 5 గన్పట్టుట లేదు. +ఇక సీతని గ్రంథమునకుఁ గృతిపతి యెవ్వ రని యాలో చింపవలసియున్నది +ఇతని రచనాభాగమునకుఁ గృతిపతిని నిర్ణయించుటలో వివాద మున్నది. సాహిణివూరుఁ డీఘ్రగంథకృతిపతి యని కొందఱనుచున్నారు. కొంద ఆది యీశ్వరాంకిత మనుచున్నారు. కావున సీతఁడు రచించిన భాxమును సాహిణివూరునకుఁ గృతియిచె|్చనా యను విమయ విుట చర ్సనీయము. ఈసందర్భమున సాక్య "మొసంగునని కాండాద్యంత పద్యములు. బాలకాండాదిని సాహిణి వూరు) సంజాధించిన పద్యము లేదు. అతనిని సంబోధించిన యీ క్రింది పద్యము బాలకాండమున 31 వ పద్యముగా ముద్రితిప్రతిలోఁ గన్పట్టుచున్నది. ఇదియైనను కుండలీకరించిన భాగములోనిది. కుండలీకరించిన భాగములు వాత ప్రతిలోని వని ముద్రాపకులు వాసియున్నారు. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0215.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0215.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..28acc82edfc1752ad7e9035632b560d3d1354911 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0215.txt" @@ -0,0 +1,15 @@ +210 ఆంధ్రకవి తరంగిణి +క. శ్రీరామూ కుచయుగళీ +హారిద్రోల్లసిత వక వూరి చరణ సS* జారాధ్య బుద్ధవిభసుత సారనహిత తేజ ధీర సాహిణ వూరా ! +ఈపద్యమే యించుక వూర్పుతో అరణ్యకాండ ద్వితీయా శ్వాసాదియం దీక్రిందివిధమున నున్నది. +క. శ్రీరామా కుచయుగళీ +హారిద్రోల్ల సిత వత్సహరిచరణసలో జారాధ్యుఁడు వూరయ ధర ణీరమణాత్తముఁడు సాహిణీతిలక మిలన్. +దీనినిబట్టి యిణాపద్యమును బాలకాండయం డెవ్వరో ಏ8ಶೆಭ కుడు రచించియుండు ననియు నిది మల్లికాప్టనభట్ట కృతము కాదని యు నూహింపఁదగి యున్నది. బాలకాండాంత పద్యములివి: +క, నత ది విజయకి రాక్షస +శతవుఖముఖదివిజముకుట సన(ణిగ eað o +జితనఖకిరణపదాంబుజ +శ్రితభక్తశ్లేశనాళ శివ గిరిజేశా ! మా. సకలసురశరణ్యా సర్వదేవాగ్రగణ్యా ! +ముకుట నిహిత గంగా ముక్తితాత్పర్యచంగా ! +శకలిత వినతా భూ సాధుస స్యౌఫు మేఘా ! +ప్రకటితసమదింద్రా భక్త వారాశి చంద్రా ! +ఈపద్యములు శివపరములు. దీనినిబట్టి బాలకాండ విూశ్వరున కంకిత విూయఁబడినదనియు దీనితో సాహిణిమారయకు సంబంధము లేదభియు స్పష్టముగా ఔలియుచున్నది. కిష్కింధ కాండాద్యంత I పత్యములివి:- g \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0216.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0216.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3370fccc1035849b1e5a9e1e224cf857466fb48d --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0216.txt" @@ -0,0 +1,7 @@ +వు ల్లి కా ర్డు న భ జ్ఞు 21.ն +(౧) శ్రీరమణీప్రియ రమణీ +శ్రీరమ్యోరుకుచకుంభసేవాలోల స్ఫారదృగాశయనే తాం భోరుహపూజా ప్రహృష్టపురుష విశిష్ణా ! (1) (-9) లాటీచందనచర్చచోళ మహిళా లావణ్య సామగ్రి క ద్ఘాటీ గీతకలాసరస్వతి కళింగాంత పురీవుల్లికా వాటీమంజరి గౌడ వామనయనానబోజహా రాలి యై పాటింపం దగునీదుకీర్తిరధినీపాలాగ్రణీ సాహిణీ ! (2) +3Y సురనుత పదా_ు శుదవిజూనసదా (3) హరిణఃకలిత పిణీగాసి ."يم +వూరివూయు సురరమ్యా యంచితే ధ్యాగమ్యా స్ఫురదురుగిరిచాపా పుణ్యవీథిస్వరూపా ! (3) ఇందు ౧, 3 పద్యములుశివసంబోధికములు. వూయూరనున్న తాళపతపతిలో నీ రెండవ పద్యము లేదు. ౧, 3 పద్యములు శివ పరముగా నున్నప్పడు రెండవపద్యమును సాహిణిని సంబోధించుచు గవి రచించియుండఁడు. ఇది విలేఖకుని కృత్యము. కావున సీ"కాండము కూడ సేశ|్వరునకే యంకిత విూయcబడియె ననియు, సాహిణివూరున కీకాండముతో సంబంధము లేదనియు నిర్ణయింపఁ దగియున్నది. సుందరకాండాద్యంత పద్యములివి: இ. 名。 శ్రీరమణీ హృదయేశ్వర +కారుణ్య సుధాంబు రాశి కల్లోల భవ శ్రీరంజిత వర వైభవ さrトむ యశశ్ర్ళీవిహార సాహిeణివూo"రా ! క. సురతరుణీ కోమలతర +కరసరసిజపీడ్యమానకమనీయభవ చ్చరణసరోరుహ సేవా కరణచణ ప్రమథనాథ గౌరీనా భా ! \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0217.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0217.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ad8cce6b534bb299cb81d96b81209f8e6e7471de --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0217.txt" @@ -0,0 +1,5 @@ +212 ఆంధకవి తరంగిణి +! సవనభగవినంద్యా ! సర్వలోకైక వంద్యా .י־535 రవిశళి శిఖ నేత్రా ! రమ్యరావూర్ధగాత్రా l భువననివహ నేతా ! భు_క్తిము_క్తి ప్రదాతా ! ప్రవిమలగుణసంగా ! భవ్యకోటీరగంగా ! +ఇందుల గాండాదిపద్యము సాహిణి వూరయ పరముగను కాండాంతపద్యములు శివపర ముగను నున్నవి. ఈ కాండాదిపద్యము నెవరో రచియించి యిందుఁ జేర్చియుందురు, ఇవి మూఁడును మల్లి కార్జనభట్టకృతములే యనితలంచితి మేని యూననిని మతి లేనివాఁడని చెప్పవలసివచ్చును. కావునఁ గాండాదిపద్యము కవికృతము కాదనియు నీకాండమునఁ గూడ సాహిణివూగునకు సంబంధము లేదనియు నిర్ణ యింపఁదగియున్నది. కాండాది పద్యము లోగాకతీరునను గాండాంత పద్యము లొక తీరునను నుండుటచేఁ గాఁ బోలు కిష్కింధ సుందర "కాండములను NTంత తండ్రియుఁ గొంత క్రువూరుఁడు ను రచింుంచె నని వీరేశలింగముపంతులుగారు వాసియున్నారు. తండ్రి సాహిణి వూరునిపరముగను, కువూరుఁడు శివునిపరముగ ను బద్యములను వాసియుందురని వానిని సమర్థించుటయే వారియర్ధేశ మై యున్న యెడల-బహుశః అట్లుండదు, - వారు పొరపాటుపడి రని యే చెప్పవలసియున్నది. +2,శ"కాండమునఁ NTంతి భాగ వు) తn్చడి రచించి యది సాహీగాణి వూరుని కంకితము చేయుటయు, మిగత భాగమును గువూరుఁగు చేసి దానిని శివునకుఁ గృతియిచ్చుటయు సంభవ మని యెవ్వరు నన లేగు. మల్లికార్జున భట్టు గద్యముతో నున్న మూఁడు కాండములతోను, హుళక్కి-భౌస్క-రసనకు సంబంధము లే దనియు, నవి పరమేశ్వరార్పి తము లనియు, సాహిణివూరున కంకితములు కావనియు, నిస్సంశ యముగాఁ జెప్పవచు|్చను. +ΡθΦξέ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0218.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0218.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ebf46206890ef5af5d015911f3f98e7c6c48e5e4 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0218.txt" @@ -0,0 +1,8 @@ +8-54) 鹽 218 +37. కు మా ర రుద్ర దే వండు. +భాస్కరరామాయణ కృతిక_ర్తలలో నీతఁడొకఁడు. ఆరామా యణ కవులందఱివ లెనే, యీతనిచారిత్రమును వివాదాంశములతోఁ గూడియున్నది. ఇతఁ డయోధ్యాకాండము నేకాశ్వాసముగా రచి యించిన బ్లీ క్రిందిగద్యవలనఁ దెలియుచున్నది. +“గద్య :-ఇది సకలకలా విశారద శారదాముఖముకు రాయ ЭSлесе సారస్వతభట్ట బాణ నిశృంక్ వీర మూరయకుమూర కుమార రుద్రద దేవపణితంబైన శ్రీరామాయణమహాకావ్యంబునం దయోధ్యా "కాండంబు సర్వంబు నేకాశ్వాసము.” +ఈగద్యనుబట్టి యయోధ్యా కాండవుంతయు సీతనిరచన మే యని తోఁచును. కాని వాస్తవ మది కాదు. మంతిభాస్కరవిరచిత మగున యోధ్యా కాండమున సీతఁడు కొంతభాగము నధికముగా రచించి నడుముఁ జేర్చెను. ఈవిషయమునుగూర్చి యీగ్రంథమున మంతిభాస్క-ర హుళక్కి-భాస్క-రుల చరితములయలదు విపులముగాఁ జర్చించియున్నాఁడను. పునరుక్తిదోవభయమున నాయంశములనిట ముe9ల వాయలేదు. +한నవాసినగద్యతక్క- సీతని చారితమును ఔలిసికొనుట కాధారములు గ్రంథమున నేమియు లేవు. ఇతని నితర కవు లెవ్వరు నుతింపలేదు. ఆయోధ్యాకాండమున కీతఁడు వేఱుగ నవతారిను వాయ లేదు. ఇతఁడు పూర్వకవుల నెవ్వరిని నుతింప లేదు. +E. పైగద్వయందుఁ గొన్ని తాళపత్రపతులలో “శ్శంకవీర +యనునకరములు లేవు. “సారస్వత భట్ట బాణని మారయకుమార ...” అని యున్నది. ఇందు * ని యను నతర ముపయోx శూన్యమగు చున్నది. ఈ తాళపత్రవిలేఖకులు 'శ్శంకవీర' యను నశరములను పొరబాటున విడిచిపెట్టిలో, లేక కొన్ని తాళపత్రప్రతులలో ని" \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0219.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0219.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..50bd4021a98db07983c14ad965ef81e5088d9486 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0219.txt" @@ -0,0 +1,3 @@ +యను నక్షరము పొరబాటున వ్రాసియున్నచో నిది యర్థశూన్య మగుటనుగ్రహించి కొందఱు లేఖకులు “శ్శంకవీర” యనునక్షరములను జేర్చిరో చెప్పఁజాలము. ‘ని’ యను నక్షరము నర్థవంతముగాఁ జేయుట కే దేని మార్గమున్నదేమో చూడవలసియున్నది. + +ఈకుమారరుద్రదేవునితండ్రి యెవ్వ రనువిషయము వివాదాస్పదము. బద్దెనకవి రచించిననీతిశాస్త్రముక్తావళి పీఠికలో శ్రీమానవల్లి రామకృష్ణకవిగారు ఓరుగంటి రుద్రదేవున కీతఁడుబంధువనియు, రుద్రదేవునకుఁ దరువాత నఱువదిసంవత్సరములలో నీతఁ డున్నఁవాడనియు వ్రాసియున్నారు. అట్లు వ్రాయుటకు వారి కేమియాధారములు కలవో యందుఁ దెలుపలేదు. శ్రీరామకృష్ణకవిగా రిట్లే యెందఱో పూర్వకవులనుగూర్చి యనేకవిషయములు పీఠికలలోను బత్రికలలోనువ్రాసియున్నారు, వ్రాయుచున్నారు. కానివారివ్రాఁతల కాధారము లేవియో తెలిపి తరువాతి పరిశోధకుల కవకాశములను గల్పించుచుండుట లేదు. ఇచ్చట రుద్ర దేవుఁ డనగా మొదటి ప్రతాపరుద్రదేవుఁడని యనుకొనవలయును. ఆతఁడు క్రీ. శ. ౧౧౫౦ మొదలు ౧౧౯౬ వఱకు రాజ్యము చేసినవాఁడు. ఆతని తుదిసంవత్సరమును దీసికొని లెక్కించినను, కుమారరుద్రదేవుఁడు の_9>悦の పాంతముననున్న వాఁడగుచున్నాఁడు. తిక్కనసోమయాజి నిర్వచ నోత్తర రావూయణమును రచింపకపూర్వమే Οοστοές డయోధ్యా కాండమును రచించెనని యిందువలనఁ దేలుచున్నది. అయోధ్యా కాండకృతిపతి యైన సాహిణిమారయ, ద్వితీయ ప్రతాపరుదుని కాలమువాఁడని చరిత్సకారులనుచున్నారు, ద్వితీయపతాపరుదుఁడు #). శ. ౧.9F> మొదలు ౧3_9= వఱకు రాజ్యము చేసినవాఁడు. రామకృష్ణకవిగారు చెప్పిన కాలముల్లో గుమారరుదజేవు డుండు సెడల, నాతఁడు సాహిణి వూరయ కయోధ్యాకాండమును గృతి యిచ్చుట యసంభవము. రామకృష్ణకవిగారి వాక్యములు బలవ 3 \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0220.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0220.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f6334bfe759e316af443408a5ee2af49bef5fadf --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0220.txt" @@ -0,0 +1,5 @@ +కు వూ ర రు ద డే వుఁ డు 215 +రము లగు సాక్యముపై నాధారపడియున్న యెడల, నయోధ్య కాండకృతిపతిత్వము సాహిణి వూరయ నుండి త'టఁగి పోcXలదు. శ్రీరామకృష్ణకవిగారు తమ యాధారములను బయట పెట్టువఆకును, కుమారరుదు దేవుఁడు కుద దేవునకు బంధువని కాని యూతనిక ఆువది సంవత్సరములకు దరువాతివాఁడని కాని నిశ్చయించుటకు వీలులేదు. +ద్వితీయ పతాపరుదునకుఁ రుదదేవుఁడని కుమార రుదుచే వుఁడని పేరులున్న ట్లోక శాసనము వలనఁ దెలియుచున్నది. ఆశాస నము శా. శ. ౧.9౧.9 సంవత్సరము నాఁటిది. ఆందుఁగుమారరుద దేవునకు బుణ్యమునకుగాను హనుమకొండ పరిపాలకుఁడైన నిశ్శంక వీర మల్లికార్జునుని కుమారుఁడగునిమ్మడి మల్లికార్జునునిచేదానమికాయ బడినట్లున్నది. (నైజాము దొరతనము వారు పకటించిన శాసనసంపు టము సంఖ్య 32) ఈశాసనమువలనఁ గవియగు కుమారరుదు దేవుని విషయమునఁ గొత్తగాఁ దెలిసిన దేమియు లేదు. ఈ శాసనమందలి నిశ్శంకవీర శబ్దము మల్లికార్డున నాయకునకు బిరుదమైనఁ గావచ్చును. లేదా ఆతని యింటి పేరైనఁ గావచ్చును. ෆුයි గృహనామమైనచో నిశ్శంక వీర" అను నింటిపేరుగలవా రున్నారని తేలుచున్నది. దీనిని బట్టి మనకుమార రుదజేవుని యింటిపేరు “నిశ్శంకవీర' అనునది యై యిలా శాసనకర్తయైన యివు(్మడి మల్లికార్జుననాయకునకు బాయూ దియైనఁ గావచ్చును. నిశ్చయముగా నేమి చెప్పటకును నాధారము లు లేవు. నిశ్శంక యను గృహనామము కలవారుకూడ నున్నారు. +గద్యయందున్న t్చవ్లృంకవీర' శబ్దము బిరుదు గాదనియు, నిశ్శంకయను నది గృహనామ మనియు, వీరశబ్దము కవిపి తామహుని నామమును దెలుప)చున్నదనియుఁ గవి నిశృంక వీరయ్యగారి వూర య్య కుమారుడైన రుదదేవుడనియుఁ దలంచుట కవకాశమున్నది. శివలీలావిలాసమును రచించినవాఁడు నిశ్శంక కొమ్మనామాత్యుడు. ఆతఁడు గద్యములో “ఇది శ్రీమదష్టభాషా కవితా ప్రవీణ, బుధజన +o \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0221.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0221.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f3b860c5e7c13edb60ed81a9b2d42f44ce1ab39f --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0221.txt" @@ -0,0 +1,7 @@ +216 ఆంధ్ర కవి తరంగిణి +స్తత్య నిశ్శంక కొమ్మనామాత్య యని నాసికొని యుండుటచే, +నిశ్శంకయను గృహనామముగల వాగున్నారని తలంచుట కభ్యంత రము లేదు. +ఈ నిశ్శంకి ” నిశ్శంక వీర7 శబ్దములు గృహనామ సూచక ములను వా-దమున కవకాశమున్నదని భావిపరిశోధకులకుఁ జూపుట కొఱకు నీవాక్యములను వ్రాసితిని. కాని ఈ వాద మిప్పడు పండితాంగీకారమును బొందునని భావింపను. +ఈకుమారరుద్ర దేవుఁ డయోధ్యా కాండమును సాహిణి వూరయ కంకితము చేసెను. ఈ కవి యీ వూగయకుc గువూరుఁడే +యనికొందఱును, గాఁడనికొందఱును దలంచుచున్నారు. "కాదనితలం చెడివారు తమ "కాధారముగాఁ గొనిన వివయవు లివి. +“శ్రీవీరభదరావు పంతులుగా రాంధుల చారితమునఁ గుమార రుదజేవుఁడు సాహిణి వూరియ కుమారుఁ డనుటను సందే హించి యున్నారు. ఇతcడు సాహిణి వూరయకుఁ గువూరుఁడనియు, హుళక్కి- భౌస్క-రసనకు శిష్యుఁడనియుఁ గవిచరిత కారులును రానూ యణ పీఠికాకారులును వాసియున్నారు. కాని యట్లు తలంచుటకు వారికిఁ గలరనూధారము లేవియో యందుఁ దెలుపలేదు. అయో ధ్యకాండమును సాహిణివూరునకుఁ గృతియొసంగుట చేతను, గద్య లో వూరయ భువూరుఁడని యుండుట చేతను, ఆవూరయయే యీ వూరయ యని వారు తలంచియుందుగు. ఈకవి తానుభాస్కర కవికి శిష్యుఁడనని తాను రచించిన "రావూయణ భాగమున నెచ్చట ను జెప్పియుండలేదు. ఇతcడితర గ్రంథములను వేనిని రచియించినట్లు గన్పట్టదు. సాహిణి మారియ ప్రతాపరుదుని వద్ద నశ్వాధిపతియై ఘనతకెక్కి- యుండుటవలనను, ఆతనికి భాస్క-రకవి దశగతులను గ్రQథమును Xృతియిచ్చుట వలనను, వారిరువురును సమవయస్కులును జిరపరిచితులునె యుందురనీ యూహించి వూరయకువూరుఁ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0222.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0222.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..33d9293d0a12da5b9b9b033afdc1da261bacd002 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0222.txt" @@ -0,0 +1,3 @@ +B-5] కు వూ ర గు ద డే వు దు 217 +డైన రుదదేవుఁడు రావూయణ భాగమును రచియించి యుండుటచే సీతఁడు భాస్క_రుని శివ్యుఁడై యుండునని తలంచి చరితకారులట్టు వాసియుందురు. ఈ పితాపుత గురుశిష్యు సంబంధములూహావూత) జన్యములే గాని వా_స్త్రవము లనుట కాధారములు లేవు. ఈసంబంధ ములను దెలుపు వాక్యమొక్క-టియు గంథమున ਠੰ੪੩. గద్యయం దలి నిశ్శంక వీర ” శబ్దము విశేషణవునియు వది మూరయకు బిరుద వునియుఁ గొందఱు తలంచుచున్నారు. “నిశృంక వీర7 శబ్దకాల మొన నొక బిరుదముగాఁ బరిగణింపఁబడు చున్నవూట వాస్తవము. అట్టిబిరుదమును వహించిన వారును గొందఱున్నారు. కాని రూబిరు దము సాహిణి మూరయకుఁ గలదనుట కాధారములు గన్పడుట లేదు. నిశ్చయముగా నాతనికున్న సాహిణి శబ్దమును గాండాంతపద్యమున వాడియుండిdయు, గ ద్యలో నుపయోగింపలేదు. నిజముగాఁ గువూర గుదదేవుఁడు సాహిణివూరయకుఁ దనయుఁడే మై యుండినయెడల గద్యయందు సౌహిణిశబ్దము నేల యుపయోగింపకుండును ? *నిశృంక వీర సౌహిణి వూరయ కు వూర’’ అని తప్పక వేసికొని యుండును. సాహిశివూగయకుఁ గృతియిచ్చిన కుమారరుదు దేవుఁడు, తన తండ్రియే కృతిపతి యని తెలుపునట్టి యొక్క-వూటమైనను గద్యలోఁ గ్చా యాశ్వాసాంత పద్యములలోఁగాని మఱియెచ్చటనుగాని చెప్పి యుండక పోవుటను బట్టియు, కాచవూao"ూ పవూ 'రా!? ఆనిసాహి "నూర్య తల్లి పేరు నుదాహరించిన వాఁడు, తన తల్లిపే రయినఁ జెప్పక పోవుటను బట్టియు, సీతఁడు సాహీగా శివూరయ కువూరుcడని యెంచుల కవకాశము లేదు. +"తానురచించిన యయోధ్యాకాండమును సాహిణి వూరయ Вос గృతియిచ్చుటచేఁ గుమూర కుద్ర దేవుఁడుకూడ నా"కాలము వాc డనుట నిస్సంశయమేకదా! ఇతఁడు సాహిణి వూరయ కుమూరుఁడే యైన యెడల, ప్రభుత్వాధికారము నందున్న సాహిణిమూరయకసc \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0223.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0223.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..366ae2f5831523541da6c33068027a1f5a9946bd --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0223.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +218 ఆంధ్ర కవి తరంగిణి +గలప్రభుత్వాధికార సూచక విశేషణములు కొన్నియైనఁ గువూర రుదు దేవుఁడు గద్యలోఁ దనకు వేసికొనియుండును. అట్లు వేసికొన లేదు సరికదా తండికిఁగల సాహిణిబిరుదమునుగూడఁ ద్యజించి, కేవలము విద్యాధికతను సూచించు సకలకలా విశారజేత్యాది విశే మణములను మాత్రమే వేసికొనియుండుటచే సీతఁడు సాహిణి వూర య కువూరుఁడు కాఁడని తలపవలసి యున్నది.” +ఇక గుమార రుదదేవుఁడు సౌహిణిమాగయకుఁ గుమారు జేయనుటకుఁ గొన్నియుపపత్తులు గన్పట్టుచున్నవి. వానినిగూర్చికూడ నాలోచింతము. గద్యయందలి నిశ్శంక వీర యనుబిరుదు కుమాగ రుద్ర దేవుని దనియు, మూరయసాహిణి తనస్వామియైన పతాప రుద జీవుని పేరు తనకుమారుకు గునూరగుద, చేవుఁడని పెప్టెననిఁ +యు, స్వామిభ_క్తిపరాయణులు తమ పభువు పేగు తవుకువూరుల కుంచుట లూకాచారమనియు చోడ తిక్క_రాజు పేరే భారత కృతిక_ర్త +యగు తిక్క-న పేరనియు నా వంశమున మునసిద్ధికూడఁ κευς δόξοσ5ος గొంద రుదాహరణములఁ జూపుచున్నా గు. ఈ వాదముయు_క్తియు_క్త ముగనే కన్పట్టుచున్నది. గంథములో గవి సాహిణిమారయను గూర్చి యేమి చెప్పెనో చూతము. i +అయోధ్యాకాండాద్యంత పద్యములలో గుమార రుదజేవు +డీతని నిట్లు వర్ణించెను. ぎぶ శ్రీరమణీరమణసుధా +ధారాళదయాకటాకధా మస్మిత దృ +వవితరణకరణవి کسی S. +శారదబుద్ధయకుమార ! సాహిణిమారా ! +ఉ, రాజకిరీటకీలితవిరాజితనూతనరత్న రాజినీ +రాజనమంగళాచరణరంజితపాదసరోజ 1. ఖడ్లభా "రాజయలభవ్లూన öᏐQᏑద్యుతిమన్మణిశాతకం భవి Աభాజితసద్వితీర్ణరిపుపార్థివఖండన ! కీర్తి మండనా ! \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0224.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0224.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3aa6db0e26d898369ce48c605d04527fecc5c52f --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0224.txt" @@ -0,0 +1,9 @@ +కు వూ ర రు ద డే వుఁ డు 219 +క, భూరిభుజార్ణళలసదసి +ధారాచలితప్రతాపదహనమహాదు ర్వాగశిఖాంతర నిపత ద్వీరారికుమార ! శలభవిక్రమసులభా ! +వూs. వినయXుణవిశౌలూ ! విశుతాచార లోలా ! +వినుతశుభ చరిత్రా ! విద్వదంభోజమి। తా ! ఘనవిజయధురీణా ! కామినీ పంచ బాణా ! క్ష నకకు ధరధీరా ! కాచవూం బాకుమారా ! +ఈపద్యములవలన సీతఁడు బుద్ధయకాచమాంబల కువూళరుc డనిమాత్రమే తెలియుచున్నది. కాని యంతకం ఒ విశేషము లేమియుఁ డెలియుట లేదు. ఇతడు ద్వితీయ ప్రతాపరుదుని కాలములో, నశ్వ దళాధిపతిగా నుండినట్లు కాకతీయులచారితమును దెలుపు సోవు జీవ రాజీయమునం దున్నదని వుంతిభాస్క-రని చారితమున వాసి యుంటిని. హుళక్కి-భాస్కరమహాకవి దశగతులను గంథము నాంద్రీ కరించి యీతనికిఁ గృతియిచ్చెనని చరిత్సకారులు వాసియున్నారు. దీనినిబట్టి యీతఁడు కవిపండితపోషకుఁ డని యూహింపవచ్చును. +ఈసాణి హిమారయకురుద దేవుఁ డనుళువూరుఁ డున్న సంగతి +తము నాస్తవము. గుంటూరు మండల ముందలి సత్తెనపల్లి וס-335 తాలూకా కోట నెమలిపురియం దున్ననూలస్థానేశ్వరస్వామి యూల +యమున నొక తాతిపలకపై శాసనమొకటి A. R. (807 of 1984–85) కలదు. అది శా. శ. ౧.933 విరోధికృతుసంవత్సర పుష్య శొు o> గురు వారమున మకి రసం కాంతినాఁడు, ఆ దేవునకుఁ గొంతభూమిని బాన మొసంగినసందర్భమున వాయcబడినది. దానకర్త వూరయ సాహిణిరుదజేవనింగారు. ఇతఁడు పతాపరుదునకు సామంతుఁ డైనట్టును, గజసాహిణి యైనట్లును, పల్లినాఁడు, గురిండాల స్థలమున నఆువదియూళ్లను నిజస్థాయిగా నేలుచున్నట్లును, నీళాసనమునఁ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0225.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0225.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0013b93d0b41cc40e048def59b367777ca30d603 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0225.txt" @@ -0,0 +1,4 @@ +პყu ఆంధ ఓ గంగిణి +జెప్పఁబడినది. ఈ పద జీనుఁడు నూగయస్కాణి$ునూగుఁడనినిస్సe శయముగాఁ జెప్పనచ్చును. మూరయసాహిణియన్నను, సాహిణి నూరయయన్నను నొక్కన్యక్తియే. ఈతనికి గుదదేవుడను పేరు ಶಿಜು, సౌహిణిశబ్దము గృహనామ మసి కొంద ఆభిప్రాయపడిరి. "కొని యీళాసననునుబట్టి యిది గృహనామముకాదని యు, అధికార సూచక పద మనియుఁ దలంపవలసియున్నది. ఈ శాసనము ననుసరించి, మారయసాహిణి కొంతచిన్న జేశమునకుఁ పభువై ద్వితీయపతాప రుదునికడ నశ్వదళాధిపతిగా నుండిననిగయుఁ దగువాత సీతనితనయుఁ డైన రుదదేవుఁ డాపదేశమును బరిపాలించుచుఁ బ్రతాపరుదుని గొుద్ద గజదళాధిపతి యయ్యెననియు నిశ్చయింపవచ్చును. మఱియు సీశాసనమునుబట్టి మారయసాప్టిణి $). ്. റ3 നവ కఁ బూర్వమే యిహలోకమును వీడిపోయె ననికూడ స్పష్టమగుచున్నది. కానిచో రుదదేవుని పేర సీశాసనము ఫుట్టియుండదు. +ఈసంవత్సరములోనే వూచయసాహిణింగా రను నాతఁడు గురిండాలస్థలమునఁ బింగళిస్థలము సహితముగాఁ బరిపాలన చేయుచు, గుండయ సాహిణికిని, నూగయ సాహిణిం గారికిని బుణ్యముకుగాను జానమొసంగుచు వాయించిన శాసనమొకటి వొప్పి చెర్లలో దేవ తల'ూ*వి యని పిలువcబడు నూతియొద్ద నున్నది. ఇండలి వూరయ సాహిణి, పై శాసనమందలి వూరయసాహిణియే యని నిశ్చయ ముగాఁ జెప్పవచ్చును. శాసనములలో "పుణ్యముకుగాను” ඡA రూమనుష్యుల జీవిత "కొలములోను, వారు మరణించిన తరువాతను +Nూడ వాయుట కలదు. అందుచే దీనినిబట్టి మారయసాహిణి అప్ప టికి జీవించియుండెనో లేదో నిర్ణయింప లేము గాని యీ రెండు శాస నములను గలిపి చదివినప్ప డప్పటికి వూరయసాహిణి దివంగతుఁ డైసాఁ డని చెప్పటకు సంశయింపనక్క-ఆలేదు. కావున శాతనికిఁ గృతియిచ్చిన ూయయోధ్యాకాండ మంతకపూర్వమే రచిత మైన దని ನಿಠ್ಠ యిQఫవలసీయున్నది, \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0226.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0226.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..23bae44bfbad1bcc7670a0f52a87bd864bd7357b --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0226.txt" @@ -0,0 +1,3 @@ +4-56; కు వూ ర రు ద దే ఫు డు 221 +ఈశాసనములనుబట్టి రయసాహిణికి రుడు జీవుఁ డను తనయుఁ డున్నట్లు స్పష్టమగుచున్నది. కావున నయోధ్యాకాండ క_ర్త యీతఁ డేల కాకూడదు ? అను పశ్న వచ్చుచున్నది. 46 స్ట్రాస నములో రుదదేవుఁడనియే రున్నది. అయోధ్యాకాండగద్యలో గుమారరుదదేవుఁడని యున్నది. కావున వీరిరువును నొక్కరు గా ど窓) నిర్ణయింపవలయు నది STంద ఆనవచ్చును. కాని యిది లెక్కింపఁదగిన యూకేపణము కాదు. సాహిణివూరయ జీవితకాల ములో నాతఁడు కుమారరుదు దేవు డని పిలుపఁబడుచు నాతనియనం తరమున రుద జీవనింగా రని వ్యవహరింపఁబడి యుండవచ్చును (ద్వితీయపతాపరుదమహారాజు మొదట కుమారరుద దేవుఁ డని పిలువఁబడినట్లు శాసనదృష్టాంతమును పైనఁ గనుపరచితిని.) లేదా అయోధ్యాకాండగద్యలొ, వూరయకువూర కుమారరుదు దేవు” డనుటలో నొక కుమార' శబ్దమును విలేఖకుఁడు పొరపాటున నధి కముగాఁ జేర్చియుండవచ్చును. ఈశాసనసాహాయ్యమున సీరుద దేవుఁడే యయోధ్యాకాండకర్త యని నిశ్చయింప వలసియున్నది. అయితే గద్యలో సాహిణిశబ్దముగాని, తన ప్రభుత్వాధికార సూచక పదము గాని లేకుండుటయు, శాసనమునందు గద్యలోనున్నట్టుగాఁ బాండిత్యసూచకపదము లేవియు లేకుండుటయు, గద్యలో “నిశ్శంక వీర' యను బిరుదముండి, శాసనములో లేకపోవుటయు, శాసన ములోనున్న శ్రీవునహారాయ— గజసాహిణి — స్వామిదోహర గండ–ఇత్యాదిబిరుదములు గద్యలో లేకపోవుటయుఁ జూచి వీరిరు వురును భిన్నులని నిర్ణయింపవలయునని పూర్వపకము రావచ్చును. దీనిని నివారించుటకు శాసనము లేమియుఁ దోడుపడుట లేదు. +ఈసంగర్భమున వునబుcక నొక వివరకు వూలోచింపవలసి యున్నది. అయోధ్యకాండ కృతికర్త రుదదేవుడు. ఆతనీ తండ్రి మారయ. కృతిభర్తమూరయ. ఆతనికి రుత జీవుఁ డను కుమారుఁడు న్నాఁడు. ఈతండ్రి కొడుకులకును, ఆతండ్రికొడుకులకును నావు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0227.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0227.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..82bb3630caa3eab22aded179a7e48f3a375a30c6 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0227.txt" @@ -0,0 +1,4 @@ +223 ఆంధక ξ) ύδό ολτό +సామ్యమున్నది. అయోధ్యాకాండ క_ర్త, కృతిభర్త కువూరునికంటె భిన్నుఁడైన యెడలఁ దన యొక్క-యుఁ దనతండ్రి యొక్క-యు భిన్న త్వమును దెలుపు పదములను గద్యలో దెలుపవలసి యుండును. అది సహజము. అట్లు తెలుపలేదు. కావున వీరిరువుగను భిన్నులు కారని సిద్ధాంతము చేయనలసి యున్నది. +అయితే, తనతండ్రికి సాహిణి పదమును జేర్చక యుఁ దనకు నధికార సూచక బిరుదములను, జేర్చక, కేవలపాండిత్యసూచకపద ములను వూతమే చేర్చియుఁ గనభిన్నత్వమును జూపియే యున్నాఁ డని వుట9లఁ బూర్వపకము చేయుచు రేవేూ ! పూ_ర్తిగా సంశయ రాహిత్యము ਾ :੦ యట్టిమాటల నుపయోగింపక తన కులగోతము లను దెలిపి టెూ, తనకును సాహేణి వూరయsును గల యాశయా శ్రిత సంబంధమును జెప్పియో స్పష్టముచేసి యుండును. అట్ల చేయ లేదు కావునను, నాకాలమున మారయ కువూరుఁడైనరుద్ర దేవుఁడు వేలకొకఁడున్నాఁడను స్వతంతసాక్యము లేదు కావునను, భావిపరి శోధనము వలన నిందులకు వ్యతిరేక సాక్యములభించిన నే తప్పనీయ యోధ్యాకాండకర్తను మారయ సాహిణి తనయుఁడైన రుదదేవుని నిశ్చయించి; కావ్యక_ర్తను దెలుపుటమే పధానమైన గద్య לה יז7 లోనందులకుఁ దగినట్లు భట్ట బాణేత్యాది విశేషణములనే వేసికొని నాఁడనియు పభుత్వసూచక విశేషణముల నందుపయోగించుట యనుచితమని భావించివిడచి వేసెననియుc దానశాసనసందర్శనమున దనకున్న పభుత్వాధికారము మూతమే యుదాహరణీయము కాని పాండిత్య పశంసయచ్చట ననుచితమని తలంచి వదలివేసెననియు సంశయరాహిత్యమును గావించుకొనఁ దగియున్నది. +సాహిణిమారయ, యేకులమువాఁడను విషయమున భాస్కర "రామూయణము తటస్థముగా నున్నది. దశగతులలో నేమైన నుండు నేమో ! అది నాకు లభింపలేదు. "దేశపరిపాలనమును బట్టియు, గజా శ్వదళాధిపత్యమును బట్టియు గులమును నిర్ణయింపలేము. $`o?Şes3 చేతకారు లీతఁడు శ్తియుఁజో రెడ్డియో, వెలమయో యైయుం \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0228.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0228.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4a8b1a38bb4527524d7fe1e92d74f2f228838954 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0228.txt" @@ -0,0 +1,6 @@ +కు వూ ద రు ద డే వుఁ డు 223 +డునని వాసిరి. రెండి వప "పరుదునియొద్ద రెడ్లు, వెలమలు, సేనా నాయకులుగా నుండి యూతని తరువాత వారు స్వతంతులై వేఱు వేఱుగ రాజ్యములను స్థాపించికొని రను నొక సామాన్య పతీతియం డుటచేఁ జరితకారు లీతనికులమును గూర్చి యట్లు వాసియుండిరి. కాని యేదైన నొక యాధారమును దీసికొని వాసియున్నట్లు కాన్పిం పదు భాస్కరరామాయణమునకుఁ బీఠిక వాసిన శీ మేడేపల్లి వేం s &oö మిణాచార్యులుగారు, పతాపరుదుని రాజ్యానంతరము స్వతం శరాజ్య సంస్థాపన మొనర్చుకొనిన వారిలో సాహిణి వూరయ యొకఁడనియుఁ గొండవీడునీతఁడు పాలించెననియు వాసియున్నారు. కాని యిందు సత్యము లేదు. వూరయసాహిణి, పతాపరుదుఁడు రాజ్యముఁజేయుచుండఁగనే చనిపోయోనని శిలాశాసనఃముల ననుసరించి పైన వాసియుంటిని. +ఆంధ దేశమున ముప్పదియిద్దరు మంత్రులొనర్చిన సత్కార్యములను డెలుపు సీసమూలిక యొకటి ప్రచారములో నున్నది. అందు “గొనియె భాస్కరునిచేఁ దెనుఁగు రావూయణం బారూఢి సాహిణిమూర మంత్రి" అనియున్నది. +దీని ననుసరించి వూరయసాహిణి నియోగి బాహ.్మణుఁ డని తెలియునున్నది. ఈసీసమూలిక (š. 중. పదునాజవశతాబ్దియందో, అటుపిముటనో రచితమై యుండును. సాహిణి tẵ. 3. о Зоо ప్రాంతము వాఁడు. అయినను సీపద్యక _ర్త సాహిణి కులమేదియో, తెలిసికొనకుండ మంతులలోఁ జేర్చెనని తలంచుట కవకాశము లేదు. రామాయణకృతిపతిత్వవిషయమున భిన్నాభ్చిపాయుఁడనైనను సీవిష యము ననుమానించుటకుఁ కారణము లేమియు నాకుఁ గన్పట్టలేదు. కావునఁ బ్రమాణాంతర మే దేని లభించువఱకు సీతనిని నియోగి +బాహణుఁడనియే యెంచవలసియున్నది. +రంగనాథ రామాయణకర్త యగుబుద్ధభూపతియే, సాహిణి వూరయతండ్రి బుద్ధయ యని యొక వాదమువ్నది. "కాని యది \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0229.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0229.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3cadfff446777d65131ead0a30465c76d53539a7 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0229.txt" @@ -0,0 +1,5 @@ +224 ఆంధకవి తరంగిణి +విశ్వసనీయము కాదు. అబుద్ధభూపతి క్రీ. శ. ౧3ంం ప్రాంతమునం దుం ఔననియూతని చరిత్రముననిర్ణయించియుంటిని. uË. ്. റ3 വറ് పూర్వమే సాహ్కిమారయ చనిపోయెనని పైన వాసియుంటిని. అందుచే నీవూరయ బుద్ధభూపతికుమారుడగుట పాసXదు. సాహిణి వూరయ జననము tễ. ്. വ.9>? ഠ ప్రాంతము, అప్పటికి రంగనాథ "రావూయణ బుద్ధభూపతి (Aಂಪನಿ! ! "లేదో ! రంగానాభరావూ యణమున సీబుద్ధభూపతి వంశ మైదా ఆుతరములనుండి వర్ణితమై యున్నది. ఆందు సాహిణివూరయపేగు లేదు. ఇతని తం డి సీరు బుద్ధయ యగుటచే నామసౌమ్యముండుట వలనను, ఈబుద్ధయ భార్య కాచవూంబయు నా బుద్ధభూపతికుమారులలో గా చవిభుఁ డుండుటను బట్టియు, రంగనాథరావూయణముతో, బుద్ధభూపతికిని, కాచవిభ నకును సంబంధ ముండి, భాస్క_ర రావూయణముతో, బుద్ధయ కుమారుఁ డైన వూరయకు సంబంధ ముండుటచేత, భ్రమఁ జెంది కొంద తీవూరయ యా బుద్ధయ కుమారుఁ డని తలంపఁజొచ్చిరి. ఇది బాదరాయణసంబంధమే కాని వా స్తవము కాదు. సాహిణిమూరయ +తండ్రి బుద్ధయకును, రంగనాథ రావూయణ బుద్ధభూపతికిని లేశమును సంబంధము లేదు. +కుమారరుద్ర దేవుఁడు క్రీ. శ. పదుమూడవ శతాబ్ది తుది +పాదమునను పదునాల్గవశతాబ్ది దొలిపాదమునను నున్నాఁ డనియు, గుంటూరు మండలమునందలి పలనాఁటిలోనియఆువదిగ్రామములకుఁ బ్రభువనియు, ద్వితీయ ప్రతాపరుద్రుని సామంతుఁ డనియుఁ జెప్ప వచ్చును. ఈతనికవిత్వము సరసమై, సౌఢముగానున్నది. ప్రస్తుత ముద్రితప్రతిలోఁ గుండలీకరింపబడిన భాగమే యీతనికవిత్వమనియు దక్కి-నది మంత్రిభాస్క-రవిగచిత మనియుఁ జెప్పియుంటిమి. అట్లు కుండలీకరింపబడిన భాగమునుండి యీతనికవిత్వశైలి తెలియుటకై సాల్లుపద్యముల సీక్రింద నుదాహరించెదను. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0230.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0230.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6c7d6a163354190980c5cf7520e3adfb987f3bc0 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0230.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +8-571 క వి భల్ల టుఁ డు. 225 +చ. పతి యెడ రెందు లేక కులభాములు తా రతc డెట్టి డైన స +న్మతిఁ జరియించు టొప్ప ననినం గమనీయచరిత్రుఁడుం గృపా న్వితుఁడు జితేంద్రియుండు నతినిర్మలధర్మయుతుండు సూనృతో తుఁడును 'రాముఁ డీరిఘువ రేణ్యుని ‘ਹੰxੋ9c గొల్చు టాప్ప డే. É。 తమ్ముఁడుఁ 75 ססי ST*o83c 2383 తాపసులై వనభూమి నుండఁగా నిమ్ములఁ గిట్టి పట్టి వధియింపఁగఁ బోవుచు నున్న వాఁడ వా యమ్మకుఁ బుట్టినాఁడ వఁట యక్క-ట సీతలఁ పేమి సెప్ప ని న్ని మైునశోడఁ బోవిడుచునే గుహుఁడిప్పడుసూడు మంతయున్, క. కులపాంసిని విను సగి రుఁడు +కులనాశకుఁ డైనయట్టికొడుకుఁ X3c* ですe నిe)లోన నుండనీయక +నిలయము వెడలంగ నడిచెs నిశ్చయబుద్ధిన్ оғ->} +é。守数నపువ్వుబోడులకుఁ జిక్క-నిహారము లంబరoబులున్, +గప్పరపీ డెమొల్ విుగులఁ గాంచనరత్న సుగంధమాల్యముల్ దెప్పలుగాఁగ నిచ్చి మదిఁ దేకువ సంతసమంది విఘ్నముల్ చొప్పడకుండ దేవతలసాంపునఁ బూజలు సేసె వేడుకన్. Bef +ஒஇ& +38. కవి భల్ల టుఁ డు. +ఈకవినిగూర్చి బ. శీ. వీరేశలింగము పంతులుగారు ఆంధ్ర కవుల చరిత్రమునం దిట్లు వాసి యున్నారు. +“ఈకవియొక్క లక్షణగ్రంథమును, విక్రమార్క- చరితము ను, రచియించెనని చెప్పచున్నారు, ఈగ్రంథములు నాకు లభింప లేదు. ఈతఁడు సంస్కృతమున నిఘంటువులు రచియించెను. ఇతని పదమంజరి యం దీశ్లోకమున్నది. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0231.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0231.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..77853f5d6691fcd84a5effc5a74dfa919eb967f0 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0231.txt" @@ -0,0 +1,7 @@ +226 ఆంధ్రకవి έθδολεξ +శ్లో, లక్ష్మీరుృద్ధనృపాలేన ! యఃప్రాపాక విభల్లటన్స్ తేన కావ్యదృశా ప్రోక్తాసప్రాసా పదమcజరీ. +దీనినిబట్టి యితఁడు బుద్ధనృపాలుని కాలములో 33c7や"r)_2)3 ○ +సంవత్సర ప్రాంతముల రంగనాథ రామాయణ కాలములో నుండినట్ల తెలియవచ్చు చున్నది. +“శ్రీమద్దాక్షా రామ భీమనాథ వరప్రాసాదలబ్ద సకలభాషా కవితానిర్వాహక కవిభల్లట విరచితా గణవుంజరీ సమూపా: +అనియీతని గణమంజరి కడపట నున్నందున నితఁడు గోదా వరీ మండలములోని వాఁడనియుఁ దన పుస్తకములను దా కౌబావు భీమేశరస్వామి కంకితముచేసెననియు తెలిసికొన నచ్చును” +భల్లటుఁడను పేరాంధ్రులలోఁ గానరాదు ఇది కయ్యట, ముమ్మట శబ్దములను బోలియున్నది. వీరు ੋ|్మన దేశీయులు. Κύ Ο స్కృతమున భల్లట శతకమును, మఱికొన్ని కృతులను రచించిన భల్ల టుఁడొకడున్నాఁడు. అతని నివాసము కాశీಆಚೆಳ ముని కొంద ఆకి యభిప్రాయము. ఆతఁడును గణమంజరి కారుఁడు నొక్క-ఁడగునో కాటో చెప్పఁజాలము. బుద్ధనృపాలుని, ద్రాక్షారామమును స్మరించి యుండుటచేఁ గవిభల్లటుఁ డాంధ్ర దేశీయుఁడని నిశ్చయింపవచ్చును. కాశ్మీరదేశమునుండి యిక్క-డకు వచ్చి బుద్ధనృపాలు నాశ్రయించె నేవెూ తెలిసికొనవలసియున్నది. ఇతఁడు రంగనాథ రామాయణ కృతికర్త యగు గోనబుద్ధరా జయియు లడునని యూ హీqచి కవి o.o. 3 o ప్రాంతమువాఁడని శ్రీవీరేశలింగ ము పంతులుగా .§ مقا రాంధ్రకవుల చరిత్రమున వాసియున్నాగు. గోనబుద్ధ నృపాలుఁడు నిజాము రాష్ట్రమందలి వర్ధమాన పురపభువని తెలియుచున్నది. కవిభల్లటుఁడు ద్రాశారావు భీమనాథ వరప్రసాదలబ్ద సకలభాషా కవితా నిర్వాహకుఁడనని చెప్పకొని యుండుటచేఁ గోదావరీమండ లము వాఁడని యూహవొడముచున్నది. వీరిరువురకు సమావేశ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0232.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0232.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d197dc6ac71f5991f0192d0820c0b7edebb23f29 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0232.txt" @@ -0,0 +1,6 @@ +క వి భల్ల టుఁ డు 22了 +మెట్లయ్యెనో తెలియ చ బుద్ధనృపతులు పెక్కు-రున్నాగ, R*న బుద్ధరాజు కవుల నాదరించిన వాఁ డగుట చే: గవిభల్లటునిఁ గూడ Fr"め36oで3吉、志3Sー・! +ఇతఁడు రచించిన వి, క్రమార్క- చరిత్రము లభ్యమగుట లేదు. మదరాసు ప్రాచ్యలిఖిత పుస్తక భాండాగారమున నున్న విక్రమార్కచరిత్ర యము ది తప్రతులలో నీగ్రంథము లేదు. ఈక్రిందిపడ్యము భల్లటుని విక్రమార్క-చరిత్రములోని దఁట ! +గీ. చెప్పకున్న నీవు జీవంబు విడుతువు +చెప్పినపుడు తనకు జీవ హాని చెప్పి మున్న సీకు జీవంబు విడిచెద నీవు చన్న వెనుక నిలువ లేను. 酶 +చాలకాలము క్రిందట నెచ్చటనో నేసీక్రిందికథను 23ら3)で恐Gで వినియో యున్నాడను “ఒకనొక రాజొకనాఁడు పీటపైఁగూర్చుండి యభ్యంగనము జేసికొనుచుండె నఁట ! అపుడామార్గమున బారు గట్టి పోవుచున్న చీమలగుంపునకు రాజుకూర్చుండినపీటకో డడ్డముగా నుండెనఁట ! అదిచూచి, ముందు నడచున్న చీవు తటాలున వెను కకుఁ దిరిగి తన వెనుక వచ్చు ప్రతిపిపీలికకు నాసంగతిని తెలుపుచుఁ భోయి కడపట నున్న గగాడు.చీవు కావిషయము నెఱింగించెను. ఈ పిపీలిశాసైన్యమున కధికాగి యగు నా పేద్దచీము ** మునకa Eు రాజెవ్వఁడు మీూరి Oదeును బట్టియోపీటను లాగివేయుఁ డని యుత్తరు విచ్చెను. సేనాధిపతి రూజ్ఞానుసారముగ నాచీవులన్నియుఁ గోడు చుట్టును జేరి పట్టుబట్టి వి. కాని పీటను గదల్ప లేక పోయినవి. ఈసంగతిని మఱల నా పెద్దచీమకుఁ జెప్పగా నది “ఆట్లయినచో నావూర్ణమును దప్పించి నడువు” డని యాజ్ఞాపించెను. అవి యశ్లే తమమార్గమును దప్పించి. మజల బారుగట్టి పోవుచుండెను. చీనుల భావ నెఱింగిన యూ"రాజు చీమలప్రయత్నమును దుదకుఁ దప్పించు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0233.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0233.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1cbbc6426f6b0fe115d17d22a04d033a7f3a27ab --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0233.txt" @@ -0,0 +1,4 @@ +228 ఆంధ కవి తగంగిణి +కొని పోవుటయుఁజూచి నవ్వుకొనియెను. ఆతఁడు నవ్వుటయు నాతని భార్య యచ్చటకువచ్చుటయు నొక్క-సారిగా జరిగినవి. రాజు ఎందులకో తననుజూచి నవ్వుచున్నాఁ డని యనుమానపడి హాసకార ణమును జెప్పమని భ_ర్తను నిగోధించెను. రాజునకుఁ బిబీలికా భాష నుపదేశించినగుగు “వీర హస్యము నెవ్వరికైనఁ జెప్పితివేని సీతల రెండు వ్రక్క లగు’ నని యాదేశించియుండెను. ప్రాణభయముచే "రాజీకథను గ్రాణికిఁ జెప్పక “ఏమి లేదు. ఏమి లేదు” అని వుఆపింపఁ జూచెను. రాణి కనునూనము మెండై “హాస కారణమును సరిగాఁ జెప్పలేని ga R-8 ! یکھ వజ్రపుటుంగరముచే నిప్ప డే నాతనువును విడచెదను. ఇది నిశ్చయము.” అని రాజునకు విన్నవించెను. రాజు నకు నిజము చెప్పక తప్పదయ్యెను. ఆసందర్భమున రాజు రాణిశో ననిన వూటుల సీపద్యములోఁ గవి రచించియుం డెసు. జక్క-య విక్రమార్క- చరిత్రమునఁ గాని N* ప7ూు ద్వా తింశత్సాల భoజీ కలోగాని విక్రమార్క-చరిత్ర కొకభాగముగానుండు భేతాళ పంచ వింశతి (కధాసరిత్సాగరమున నున్నది) లోఁగాని oూకథ లేదు. ఈపద్యావసరము గన్పడి సందర్భముగల మరియొక కథయుఁ గాన రాలేదు. కవిభల్లటుని విక్రమార్క చరితమునందలి కథలు వేఱుగ నున్న వేవెూ తెలియదు. ఆరాజుభార్యకు నిజము చెప్పెను. ఆతని శలు వక-లయ్యెను. రాశి విన్నఁబోక యా రెండు వక్క లనదిమి పట్టి “వను పతివ్రత నైతినేని యివి యతుకుకొని నాభ_ర్త జీవించుఁ గాక !" యని భర్తను బ్రదికించుకొనియెను. +•:. su : 3 2 { § گئی۔ عميقة سیچ పైపద్యముల నస్కచ్ఛబ్దప 'S కవచనమున ;הלפי ** לא יהס యుండుటకు బదులుగాఁ దనకు’ అని యుపయోగించినాఁడు. +పైనఁజెప్పిన నాల్లు గ్రంథములలో, పదముంజరి, గణవుంజరుల క_ర్త యొక్క-ఁడే యని నిశ్చయముగాఁ జెప్పవచ్చును. છુ గ్రంథము లను నేను చూడలేదు. విక్రవూరు-చరితమునురచించిన దాతఁడో \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0234.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0234.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cd65a3420861e201652d8613aeca1e8492acf040 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0234.txt" @@ -0,0 +1,3 @@ +3-58] క వి భల్ల టుఁ డు 229 +భిన్నుఁడో చెప్పట కాధారములు లేవు. ఇతనిలక్షణగ్రంథము గాని, విక్రమార్క-చరితముగాని లభ్యమగుట లేదు. ఇతని వ్యాకరణమునే లకణగ్రంథ మసి పంతులుగారు వాసియుందురు. భల్లటఛందస్సు వేఱుగాఁ గన్పట్టుట లేదు. +ఆంధశబ్దచిలి తామణి నన్నయభట్ట కృతమగునా ! “ਝਾਚਾਂ ਨੂੰ యని విమర్శించుటలో “ఈసందర్భమునఁ గవిభల్లటుని చారితమున వాసిన వాక్యములనుగూడఁ జూడవలసియున్నది” అని నన్నయభట్టు చారితమున వాసియుంటిని. ఆప్పకవి తనగంభమునఁ బూర్వ గ్రంథనామములను జెప్పటలోఁ ద్రివికమవృత్తియు, హేమచంద ఫక్కి-కయును, గవిభల్లట ఫక్కీ-కయును, శబ్దానుశాసనీయంబును, బేర్కొనియున్నాడు. ఇందలి శబ్దానుశాసన మే, అధర్వణకృత మని తలంపఁబడుచున్న తిలింగశబ్దానుశాసనమనియుఁ, దిలింగశబ్దమును దరువాత నెవ్వరో చేర్చియుందు రనియు, గొందతి యభిపాయము. అప్పకవి పేర్కొనిన శబ్దానుశాసనీయ మనఁగా, నాంధ్రశబ్దచింతా మణియే యని కొందఱి మతము. శేషసుమతి యనునతఁడాంధశబ్దా ను శాసన వును నొక వ్యాకరణమును రచియించియుండెను. ఆతఁడెప్పటి ూఁడో తెలియదు. అప్పకవి పేర్కొ-నిన నాల్గును నాందవ్యాకరణ గంథములు. వ్యాకరణ క_ర్తలైన తివిక్రమ, హేమచందుల బాలసరస్వతీయకృతమైనటీకతోనున్న యాంధ్రశబ్దచింతామణినుండి తొలఁగింపఁబడినవి. కాని కవిభల్లటునినామము మాత) ముందుండి తొలఁగింపఁబడలేదు. అప్పకవియు నహోబల పండితుఁడును గవిభల్ల టుని నాంధ్ర వ్యాకరణక ర్తనుగా నంగీకరించియున్నారు. విక్రమార్కచరితముమాట యెట్టున్నను, గణమంజరి, పదముంజరి యను సంస్కృత గ్రంథములను రచించిన వాఁడే, యాంధ్రభావకు వ్యాకర ణమునుగూడ రచించియుండునని తలంపవచ్చుననినాయభిపాయము. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0235.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0235.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..754048bc3204a55b8664112f2f25780b41ddab25 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0235.txt" @@ -0,0 +1,10 @@ +230 ఆ 0 ధ కవి త ర గి శి +కవిభల్లటునినావు మాంధ్రశబ్దచింతామణి యందలి యొక సూత) ములో నుదాహృతమై యున్నది. ఆసూతమిది: +‘కవిభల్లపై క్రియాణాం నామ్నూం చోల్లోపఇవ్యతే హ్యేషు ప్రథమైకవచనావూతే వికృతౌ నాన్హాదయోపి కథ్య స్తే +ෆුධි హలంతపరిచ్ఛేదములోని 95 వ సూతము. ఇందు'‘కవి భుట్ర ' అని బహువచన ముపయోగించుటచేr గొందఱు భల్లట விே-ெ ^^ +இ ř 6 22 3 శబ్దమునకు శ్రేష్టు లనునర్ధమును జెప్పి ‘కవి శేష్టులచే’ నని యన్వ యింపఁ జూచుచున్నారు. కాని భల్లటశబ్దయిన కాయర్థము గాన్పిం చుట లేదు. వ్యాఖ్యాత లెవ్వరు నట్టియర్ధనును జెప్పలేదు. +‘‘కవిభల్లపై అనుపదమున కాంధ్ర సాహిత్య పరిషత్తు వారు ప్రకటించిన బాలసరస్వతీయమునందు ‘కవిభల్లపైః = కవిభಲ್ಲಟುಲ చేత (కవిభల్లటులనఁగాఁ బురాతనకవులు, వారొక లక్షణకర్తలు”) అను టీకా వాక్యములు గన్పడుచున్నవి. విషయ మాంధ్రవ్యాకరణ ముఖో సంబంధించినది. కావున నింగుఁ జెప్పఁబడిన కవిభల్లటులు +నన్నయ మతమున నాంధ్రపురాతన కవులును నాంధ్రలకణ క_ర్తలు నై యుందుకని బాలసరస్వతి యూహీంచి రూవిధముగాఁ డీకన్ను వాసి +యున్నాఁడని గహింపవలసియున్నది. ఈ సూత మందలి తక్కిన భాగమునకు బాలసరస్వతీయటీక సీక్రింద నిచ్చుచున్నాఁడను. +క్రియాణాం = థాతువులకును, నావ్నూంచ = శబ్దములకును ఉల్లోపః = ఉకారలోపము, ఇవ్య తే=ఇచ్ఛయింపఁబడుఁగదా(చెప్పి నారనుట, చూతుర్, చూతురు, ఇత్యాదిక్రియలయందు రేఫల వీూఁది యుత్వములకును, కన్ను, మిన్ను, మన్ను, మున్ను, ఇత్యా దిశబ్దములయం దుత్వములకును లోపము. ఏషు=ఈలోష ప్రదేశము +బయందు, వికృతౌ =అచ్చతెనుఁగున, సాస్తాదయోపి= నకారాంతా దిశబ్దములును, ప్రథమైకవచనమూ తే) = పథమైన వచనముందే, \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0236.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0236.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b628e93f32d507fb0cd8a08acfad22c586a7b26f --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0236.txt" @@ -0,0 +1,13 @@ +క్ వి భ ల్ల టుఁ డు 231 +కథ్యస్తే=చెప్పఁబడును. కన్నుదెఱచి" యన్నచోట భల్లటుని మత మున, ఉకారలోపమైన నకారాంతమై యుండును. కన్టెఱిచి, చన్లు డిచి-రాంతములు, పేర్వాడి, సోర్మోని కియలకుఁ గ్రియాపరిచ్ఛే దములో స్పష్టము మెత్తుర్థ్బనులు, చూడర్జనులు-ఇత్యాది. నాన్హాదయః అుయూది శబ్దము చేత లాంతములును ; కిల్లావి, విల్పూని, +పథ మైక వచనముతప్పిన ఉకారాం తాది కన్నులు, కంటిచేత** +سیاست +كاسحا +‘కవిభల్లపై అనుపదమునకుఁ డీక వాయుటలో పైని, పురా తన కవులని, వారొక లక్షణగ్రంథమును వాసిరని చెప్పియున్నను, భల్లటుఁ డొక వ్యక్తియని యాతడొక వ్యాకరణమును రచియించెనని బాలసరస్వతి యూహించియున్నట్లు” “భల్లటుని మతమున ఆని +వాసిన పైమాటలనుబట్టి తెలియుచున్నది. బాలసరస్వతీయమున +మఱికొన్ని తావులయందుఁ గూడ సీభల్లటుని మతము గైకొనఁ +బడినది. +ఆహోబల సండితుఁడు ‘‘కవిభల్లపై అను పదమునకు కవిభల్ల టాభైః పాచీనాచార్యై” అని వ్యాఖ్యానము వాసియున్నాఁడు. అప్పకవి యిబా పదమునందలి బహువచనమును బూజ్యార్ధముగా గ్సహించి కవిభల్లటుని నొక వ్యక్తి యనియేతలంచిన బ్లీక్రిందిపద్య ములవలనఁ దెలియుచున్నది. +తే. భాతుపడముల కడపటc దనరు "రేఫ +중ృంగములకు లోపంబులు చెల్లుచుండు s హల్లుపైకొన్నచోఁ గవిభల్లటార్య +మతమున వికల్పనంబునఁ బతగగమన. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0237.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0237.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..78611824dd33d1f1d01d2eed16e3d78a8f750cf4 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0237.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +232 ఆ 0 ధ క వి త ర 0 గి శి +సీ భల్లట విరచిత ఫక్కి-లో సూతంబు +רישי) +వలనను బై హల్లు నిలుచునపుడు +ప్రథమైక వచనము ల్పలికెడు చోటను +సమసనములు గూర్చు సమయమునను +ఔనుఁగు నామంబుల S"నను నుండి డునగ +లడకొమ్ములు వికల్పంబు వలనఁ +గాంచును లోపము . ■ 彎 矚 . . . ** +ఆంధ్రశబ్దచింతామణి నన్నయకృత వుని సిద్ధాంతీకరించుటకై చింతామణీ విషయపరిశోధన" మును గంథమును రచించిన ઇ. *) వ్భల చినసీతారామశాస్త్రిగారు కూడ నీకవిభల్లటు Sగా వ్యక్తిగానే భావించియున్నారు. (పుట ౧ం) దీనినిబట్టి కవిభల్లటుఁ డను నాతఁడొక వ్యక్తియనియు నాతcబొక యాంధవ్యాకరణమును రచియించె ననియు నిర్ధారిత మగుచున్నది కదా ! ఇతనిని కవియని పిలుచుటచే నితఁడు గంథమునో గంథములనో రచించియుండు వని యూహించుటకూడఁ దప్పగాదుగదా ! అందుచే వికమార్క చరితము నీతఁడు రచించెనని పరంపగగావచ్చు జనళుతియందు సత్యమున్నదని యనుకొనుట కూడ నసమంజసము గాదుగదా ! ఆం ధశబ్ద చింతామణి నన్నయకృతమని తలంచినప్పడు తనకుఁ బూర్వ +మాంధవ్యాకరణ గంథకర్త యొకఁడుండెనని నన్నయయే యంగీక రించెనని తలంచుట పొరపాటు కాదుxదా ! +ఆపక లో, నాంధశబ్ద చింతామణి పథయాంధవ్యాకరణ ము కాఁజాలదు. వికమార్క- చరితమును రచించిన దీకవిభల్లటుఁ డేయని యంగీకరించితి మేని, నన్నయభారతమాది కావ్యమును గానే చదు. దీనితో నన్నయభట్టునకు బథమాచార్యత్వమును నాదికవి బిరుదమునుగూడఁ బోయి యవి కవిభల్లటునకు సంకమించును. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0238.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0238.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..dd6977cf1b482d545ba0d4ea34e0c2f7328d0688 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0238.txt" @@ -0,0 +1,4 @@ +8–59] క వి భల్ల టుఁ డు 233 +పథమాచార్యత్వమును నన్నయభట్టునందు నిలుపవలయునని నచోఁ బై సూతమునందలి ‘కవిభల్లపై' అనుపదమునుబషీ ప్తమని చెప్పి హేమచందాదులను వలెనే కవిభల్లటునిగూడ గంథమునుండి తొలఁ గింపవలయును. లేదా యాశబ్దమునకుఁ బురాతన కవులని యో కవి శ్చేష్టులనియో యెట్లోయర్థము చెప్పవలసి యుండును. ఈ రెండును గూడ సరియగు మార్గములు కావని నాయభిపాయము. నిప్పా కికముగనాలోచించినచోనాంధశ బ్ద చింతామణి కర్తనన్నయ కాఁ డని నిర్ధారణ మొనర్చుటయేన్యాయమునుసమంజసమునునై యుండును. కవిభల్లటుఁడురచించినది సమగవ్యాకరణము కాదనియు, నది యేదో యొకచిన్నగంథమై యుండుననియు, కా దేని కవిభల్లటుఁడు, శిష్ట జనుఁ డనియు, శిష్టజనులు వాడుకొనుభావను గావ్యభాషనుగాఁ చే యం దలపెట్టిన నన్నయభట్టు, కవిభల్లటుఁడు నూటలాడిన భాష నా సూతమున వినరించెననియు నొక వాదము రావచ్చును. కాని యావాదము నిస్సారమైనది. కవిభల్లటుఁగు సూతములతోఁగూడిన యొకఫక్కి-కను రచియించిన ట్లప్పకవి మనకుఁ జెప్పచున్నాఁడు. దాని నాతcడు చూచియుండును. అది యెంత గంథమో ጝ®No కొనుట "కాధారములు లేవు. కాని సూత్రమునందుఁ జెప్పినవివయ మునుబట్టి వూచినచో* నది శిష్టజనులు వాడుకొనుభాషను దెలుపుట కుద్ధేశించినది కాదనియుఁ గావ్య భాషయందలి ప్రయోగములకు గతికల్పించుటకై రచింపఁబడిన దనియు స్పష్టమగును. “చూడ నులు, నత్తురు(్మనులు, కన్జెఆచి" ఇత్యాదులు శిష్టజనభాషను చెలు పవు. మఱియు, నాఫక్కి-క కేవల మత్యల్పగంథముగాక వ్యాకరణ విషయములను విశేషముగాఁ దెలుపునట్టి యొకగంథ మనికూడ +దోచును. ఆంధశబ్దచింతామణికూడ సమగమయిన వ్యాకరణము . "కాదని పండితు లంగీకరించియున్నారు. అశ్లే భల్లటఫక్కి-కయు +సమగము కాకపోవచ్చును. నన్నయభట్ట పథమాచార్యత్వము పోవుటకు భల్లబుని ఫక్కి-క యెంతగంథమయినను జూలును, -క "కొర \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0239.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0239.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1e79980fa325d5561eadb3e1115f5378fbe28d41 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0239.txt" @@ -0,0 +1,5 @@ +234 ఆంధ్రకవి తరంగిణి +ణములచేఁ బై వాదమునందు బలము లేదని నాయభిపాయము. ఆంధవ్యాకరణమును రచించిన భల్లటుఁ డొకఁడు నన్నయకుఁ బూర్వమున నున్నాఁడని తలగిచినచో నన్నయకుఁ బూర్వమున ననే కాంధగంథములుండియుండవలయును, లేనిచో వ్యాకర نة وجeأن ఆంధ వాజయమున నన్నయ యగస్థానమును నిలుప వలయు ననినచో, నీసూత్రములు నన్నయభట్టకృతములు గాక మఱియెవ్వరో రచింుంచి నన్నయ పేరుపెట్టి లయుందురని సిద్ధాంతము సేయుటకం Eు గత్యంతర ముండఁబోదు. +భల్లటుఁడు నన్నయకుఁ బూగ్వుఁడైనను, అశఁ డొక వ్యాకర ణమును రచించెనని యంగీకరించినను, నాతని కాలమున గంథము లుండియుండు నని విశ్వసింపనక్క-ఆ さ勝が窓) కొందఱనవచ్చును. "ৱ":১ యూ వాదము విద్వజ్జనాంగీకృతము కాదని నాతలంపు. వ్యాకరణము యొక్క పయోజనము భాషాసంస్క-రణము. ఈ సంస్క-రణము కావ్యనిర్మాణము STP نكاوى • వ్యాకరణమువలన జనులు మూటలాడు కొనుటలో శబ్దశుద్ధికలిగినఁ గలుగవచ్చును. కాని నారిట్లుమాటలాడు కొనవలయునని వ్యాకర aము శాసింపదు, శాసించినను బజలు దానిని పాటింపరు. వ్యాకర ৯ে:১ত০ృణమునకు శిష్టజనవ్యవహారిక భావయు, దానినిబట్టి బయలు వెడలిన కావ్యములును నాధారములు. లోకమునఁ బచానములోనున్న భావను నిచ్చవచ్చినరీతిని వివిధ మార్గములఁబోకుండఁ గాపాడుటయుఁ బండితులచే గంథములయం పయోగింపఁబడిన పయోగములకు గతికల్పించు చుండుట్టయు వ్యాకరణమునకు ముఖ్య ప్రయోజనములు, ఛందోబద్ధము చేయుట s", లరనూనుగుణముకొఱకో శాస్త్రవ్యముగఁ చేయవలయు నని యోగా రసోత్పత్తిఁ గాంకించియో, కవులు తమ పద్య గద్య గేయముల యందు, శబ్దజాలమున మార్పులు గావించుచుందురు. ఒక్కొ-క్క-ప్ప +డట్టివూర్పు లర్ణరహితములై, శస్త్రవణకఠోరములై, యుచ్చారణా +© qр ساده مسسه \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0240.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0240.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..65ff0fc8e4b3ba49b3303b8d98953474f691ecdc --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0240.txt" @@ -0,0 +1,4 @@ +ಜ ವಿ ಭಿ ಲ್ಲ ಟು ಜು. 235 +ననుకూలములై భాషకు వికార రూపమును గల్లించుచుండును. భాష కట్టి బాధ కలుగకుండ, సంరక్షీంచుచుండుటయు సుప్రయో గములకుఁ దావొసంగుటయు వ్యాకరణ కార్యములు చేసిన పయో గములకు వ్యాకరణము మార్గమును గల్పించునేకాని, “కల్ట్రావి, విల్పూని” ఇత్యాది ప్రయోగములను చేసికొనవచ్చునని వ్యాకర ణము ముందుగా బోధింపదు. కవు లెప్పడో ప్రయోగింపఁబోవు గూపముల కిప్పడు వ్యాకరణ ಮೆಟ್ಟು వ్రాయబడును భల్లటుఁడు “క్రియాణాం నామ్నూం” అను సూతమును వాయుట కదివఆకు కావ్యములలో నట్టి ప్రయోగము లుండి యుండవలయును. కవు లిట్టి ప్రయోగములను చేసికొనవచ్చునని యూహించి యూసూతము నాతఁడు లిఖించియుండె ననుట సరి కాదు కావున కవిభల్లటుని ত-৮০&33 గంభము లున్న నని భావించుటయే సమంజసము. నన్నయ గావ్యములు లేవని తలంచు నెడల భల్లబుని నన్నయకుఁదరు ع38&ع ps-o వాతి వానినిగాఁ జెప్పక తప్పదు. +భారతరచనమునకు ముందు నన్నయభట్టాంధ్రశబ్ద చింతా మణిని రచింుoశె నని కొందఱు పండితుల యభిప్రాయము. అందు ముఖ్యులు శ్రీచినసీతారావుళాస్తులవారు. వారియభిప్రాయముతో నేనేకీభవింపఁ జాలకున్నాఁడను. నన్నయ భారతరచనమునకు ముందు గ్రంథములు లేకపోయినను, నలంతిపద్యములును, గేయములును గలవని శ్రీశాస్తులవా రంగీకరించినారు. మేలైనశిష్టజనభాష యున్నది. ద్రావిడకర్ణాటక గ్రcథములున్నవి. వీని సాహాయ్యమున భారతరచన మును నన్నయ చేయఁగలిగెను. దానికొఆ కాతఁడు +ముందుగ వ్యాకరణము రచియింపనక్క-ఆ లేదు. భారతమునం దామహానుభావుఁడు ప్రయోగింపఁబోవుపదజాలము నంశను మనసు నందుంచుకొని దానికి ముందుగ వ్యాకర ణమును రచింుంప నారo భించె నని తలంచుటలో నిసువుదితయు స్వారస్యము లేదు. బుద్ధిని \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0241.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0241.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..07f90014a31d0c9d27eb02415b6609559d29d345 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0241.txt" @@ -0,0 +1,2 @@ +236 ఆ 0 ధ క వి త గ 0 గి శి +బృహస్పతిని బోలిన యామహాపండితుఁ డు, అది వఆ కొంధముననున్న పద్యగద్యసాహాయ్యమునను, కర్ణాటకగ్రంథముల తోడ్పాటు నను, శిష్టజనులు వాడుకొనుభాషనుబట్టియు, నపారసంస్కృతగ్రంథసాహా య్యమునను, శ్రీమహాభారతము నాంద్రీకరింప మొదలిడి, తనయపార బుద్ధికౌశలముచేతను, నారాయణ భట్టుసాహాయ్యమును గైకొనియు, శబ్దముల నుచితరీతిని సంస్క-రించి ప్రయోగించుకొనుచు, శబ్దాను శాసనుఁడై, భారతరచనమును గొనసాగించెనేగాని, శబ్ద సంస్కారవుకొఱకు ముందుగ వ్యాకరణమును రచింప నారంభింపలేదు. నన్నయభ స్టేమి ప్రయోజనము నభిలషించి భారతమునకం"Eు ముందుగ నాంధ్రశబ్దచింతామణిని రచియించె నని ప్రశ్నించుకొన వలసియున్నది. తన వ్యాకరణమునకు భారతమును లక్యగ్రంథముగాఁ జేయుcదలంచి వెుదట చింతామణిని గచించెనా ? లేదు. చింతామణి సూత్రముల కన్నిటికి భారతమున లక్యములు లేవు. ఆవిషయమును శ్రీచినసీతారామస్వామి శాస్త్రలవా రంగీకరించియున్నాగు. (ఆంధ శబ్దచింతామణి వీషయపరిశోధనము). భారతమునందలి ప్రయోగ ముల కన్నిటికిని చింతామణియందు సూత్రములు కల్పింపఁబడి యున్నవా ! అదియును లేదు. అంతటియదృష్టము పట్టలేదుగాని, శబ్ద శాసనుఁడు మహాభారతమును బూర్తిగరచియించియున్నచో నింకను నెన్నియపూర్వ ప్రయోగములను జేసియుండునో ? చింతామణికి భారతము లశ్యగ్రంథము "గ్రాడు. భారతప్రయోగముల కన్నిటికి చింతామణి ప్రమాణములను జూపదు. ఇక నన్నయకుఁ జింతామణి వలనఁ ప్రయోజన మేమియున్నది! వమియును లేదు. “సంస్కృత భారతాంద్రీకరణసమర్ధముగఁ డెలుగునుజేయఁగోరి సంస్కృత శబ్దము లను దెనుఁగులోనికి దెచ్చుకొనుటలోని నియమముల నుపదేశించుట. వానికి సుప్తిజ్వీభక్తులను జేర్చుపద్ధతుల నుపదేశించుట ప్రభాన ముగఁ జేసికొని రచింపఁబడిన దగుటం చేసియది యాంధ్ర కావ్య వాజ్మయారంభదశలోని దనిసిద్ధాంతితమగుచున్నదని శ్రీశాస్త్రల \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0242.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0242.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7750509bac726a11757ced5bc2217df1b054029e --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0242.txt" @@ -0,0 +1,3 @@ +8-60) క వి భల్ల టుఁ డు 237 +వారియభిప్రాయము. చింతామణిసూత్రములలో వఁబదివూతమే యాచ్ఛిక శబ్దవిషయములై యున్న వని వారి లెక్క. ఆంధ్రభాషా చారిత్రమును రచించిన డాక్టరు చిలుకూరి నారాయణరావు పంతులు గాకు చింతామణి సూతములు 3ంకా లోను, తత్సము దేశ్యములకు రెంటికిని వర్తించునవి ౧F) అనియు, కేవలతత్సమములకు సంబం ధించినవి 3 3 అనియు, కేవల చేశ్యములకు వర్తించునవి బాగా అనియు లెక్క-చెప్పి “అందుచే నాంధ్రశబ్దచింతామణి తత్సమ ప్రక్రియను బోధించుట కేర్పడినదనుట తగదు” అని వాసియున్నారు. చింతా మణిని పరిమితప్రయోజనముకొఱకు నన్నయ రచించెననుటలోఁ కూడ స్వారస్యము లేదు. నన్నయ వంటి ధీశాలి సంస్కృత శబ్దములను δεκςκοεδ"ξυξς దెచ్చుకొనుటకై వేఱుగ నొక గ్రంథమును む「リ}○守5 ననుటయూతనికొక కొఱఁత తెచ్చి పెట్టుటయగును. విభక్తులనాతఁడు క్రొత్తగాఁ దెచ్చిపెట్టలేదు. ఆది వఱకు పద్యగద్యము లున్నవి, అందు విభక్తులున్నవి ! అది నఆకు శిష్టజనులు విభక్తులు - 3ن کo دانست کت کن లాగుచుండి రనితలంపరాదు. అందుచే బైనఁజెప్పిన రెండు కార్యము లకువూతమే చింతామణి యుద్ధేశింపఁబడినదని యెట్లు చెప్ప గలవు ! ప్రయోజనశూన్యమైన గ్రంథమును రచించెనని నన్నయ భట్టున "కా కోపింపcదXదు. +అది వఱకున్న గ్రంథములలోని ప్రయోగములకు గతి కల్పిం చుటకుఁ గూడఁ జింతామణి యుద్ధేశింపఁబడినదని యనుటకు, సంతకుఁ బూర్వము గ్రంథములున్నవని యంగీకరించుట లేదు. ఇఁక నీగంథ మును నన్నయ యెందుకొజకై రచించెనందురో తెలియదు, విశ్వ శేయము నభిలషించి భారతమువంటి యుద్దంథమును బారnభించె ననుట నన్నయ వంటి మహాపండితునకుఁ బ్రతిష్టాకరము. కాని యప్పటిపరిస్థితులను బట్టి యాంధ్రభావకు ముందుగ వ్యాకరణము నారంభించె ననుట సవాజఉజసము కాదు. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0243.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0243.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..86d3bbc081f4545d167186e9266e4cd5173def12 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0243.txt" @@ -0,0 +1,3 @@ +238 ఆంధ్రకవి తరంగిణి +ఇట్టి వివాదవివయములను జారిత్రక దృష్టితో బరిశీలించుటకుఁ గొGదరుపండితు లంగీకరింపరు. కాని వారియభిప్రాయములను దెలుపు శ్రీులో మాత్రము వారాదృష్టిని విడువ లేరు. శ్రీచినశీతారామశాస్త్ర లవారు, “ఇందుఁ బేర్కొనఁ బడిన కవిభల్లటుఁడు tễ. శ. ౧.93ంసం వత్సరపు ప్రాంతము వాఁడని వ్రాసిన కవుల చరిత్రవాఁత ১িতৎক০ত మగుటచేఁ బరా_స్తమగుచున్నది.” అని భల్లటుని విషయమున వ్రాసి యున్నారు. కాని భల్లటు డెప్పటివాడోవారు చెప్పలేదు. స్పష్టముగాఁ జెప్పకపోయినను చింతామణిలో సీతనిపే రున్నది కావున సీతఁడు నన్నయకుఁ బూర్వఁడని శ్రీశాస్త్రల వారంగీకరించిరని మనమను కొనవచ్చును. క్రియాపదముల యందును, నామపదముల యందును వచ్చెడి యు"కారమునకు లోపము వచ్చునను సామాన్యవిషయము నకుఁగూడ సూత్రమును రచించిన భల్లటుని వ్యాకరణ "మొుకటి పూర్వమున నుండి యుండఁగా జింతామణి ప్రథమాంధ్రవ్యాకరణ మెట్లగునో, భారతాంద్రీకరణార్ధము విభక్తుల నుపజేశించుటకై నన్న య, చింతామణి నేల వాయవలసివచ్చెనో శ్రీశాస్త్రలు వారు తెలుప రైరి. శ్రీశాస్త్రల వారు తమ పరిశోధనమున జింతామణి సూత్రము లను బాలసరస్వతి రచియింపలేదని చూపుటకై యనేక వాక్యములను వ్రాసియున్నారు. వునకుఁ గావలసినది చింతామణి నన్నయకృత ముగునా 'కాబాయును ప్రశ్న కు_త్తరముగాని యది బాలసరస్వతి రచించెనా లేదా యను ప్రశ్న క_త్తరముకాదు. చింతామణికర్త బాలసరస్వతి కాకపోయిన నా తని తాత ముజక్రియోుకcడు కావచ్చును. ఆగ్రంథ క_ర్త బాలసరస్వతికా డనినంత మాత్రముననన్నయ క هاتف త్వము స్థిరపడదు. చింతామణి కర్త నన్నయ యనియాగ్రంథమునం "డే యుండుటయుఁ దరువాతి వ్యాఖ్యాతలా క_ర్తృత్వము నంగీకరించు టయు, నాఁటినుండి నేఁటివఱకుఁ బండితులు జింతామణి ని సన్నయ +రచించెనని ఘంటాప్యముగఁ జెప్పచుండుటయు, నన్నయ పకమునఁ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0244.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0244.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e145baaf27ffb8581daaf958d5f35d94f8cd267e --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0244.txt" @@ -0,0 +1,4 @@ +క వి భ ల్ల టుఁ డు 239 +A তন্তكتيا మొసంగుటకుఁ జాలునని యంగీకరించితి మేని యీ వివాదము తోఁబనియే యుండదు, వ్యతిరేక వాదమున కుండు సాక్యబలమును నాలోచించి యీసమస్యను బరిష్క-రింపవలసి యున్నది. +అధర్వణ కారికలధర్వణాచార్య కృతవుని దిశ్సయించుకొని, యూతని"కాలము Iš. 3. о е о о సంవత్సరప్రాంతముని రచూ భారము లను జూపsయే నిర్ణయించి, సత్యము నారయకయే బాలసరస్వత్య ప్పక వ్యాదు లధర్వణ "కారికలను దమవ్యాఖ్యానములలో నుబా వూ రించిరని యుద్ధాటించి వాని నాధారము శ్చg"ని శ్రీశాస్త్రలు వారు చింతామణి పరిశోధనమున గొన్ని వాక్యములను వ్రాసి యున్నారు. కాని వారు గైకొనిన యూరూధారములు సత్యములు కానప్పడందు పైనాధారపడిన యుక్తులు వారి వాదమునకు బలము చేకూర్పవుగదా! ఈ విషయము నధర్వణాచార్యుని చారిత్రమునఁ ෆ්‍රඩ්్సంచితిని. +భారతాదినున్నశ్లోకములో “శ్రేయసే” అని యుండుటయు, నాంధ్రశబ్దచింతామణి “విశ్వశేయః కావ్యమ్" అనుసూత్రముతోఁ బారంభ మగుటయుఁ జూడఁగా నా రెండు నేకకర్తృకములని స్పష్ట మగునని శ్రీ శాస్త్రల వారి యభిప్రాయము. అంతమాత్రముచే వాగం ధైక కర్తృత్వము స్థిరపడదు. శ్రీచిన్నయసూరిగారు కూడ, సంస్కృతసూత్రాంధవ్యాకరణాదిని “శ్రేయః ప్రమేయవిజ్ఞానమ్. సిద్ధిల్లోకత" అని వ్రాసియుండెను. చింతామణి గంభాదిశ్లోకములు నన్నయభట్టేగాక మఱియొక జీపండితుడైనను వ్రాయగలిగియుండును. వాసియుండును. ఇప్పడు చింతామణిలోఁ గన్పట్టుచున్న యేసూత ములవలన, నాగ్రంథము నన్నయభట్టకృతమని నిర్ధారణము చేయం బూనితిరో, ఆసూత్రములు నన్నయభట్టునకుఁ దరువాత నున్న పండి తుఁడుకూడ వ్రాయవలసి యుండుననియు, వాసియుండు ననియుఁ దలంచినచోఁ జింతామణి ప్రథమాంధ్ర వ్యాకరణ వుని యెట్టు నిశ్చ యింపఁగలము చింతామణిని బాలసరస్వతి రచింుంచినను, వుe \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0245.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0245.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..34938882f70f9788f1eb6d22941c4250117e9fab --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0245.txt" @@ -0,0 +1,8 @@ +240 ఆ 0 ధ క వి త గ 0 గి శి +యొకరు రచియించినను, నన్నయకుఁ బూర్వమునను, నన్నయ కాలమునను, బ్రచారములో నున్న భాషకుఁ గూడ నన్వయించునట్లు వ్యాకరణమును వ్రాయవలసియుండునుగదా ! లేకున్న నప్పటి ప్రయోగములకు గతి కన్పడక నవి యపప్రయోగను లనిపించు కొనును ఇప్పటికిని వ్యాకరణ మసమగ్రముగ నుండుటచేతనే మహా కవుల సుప్రయోగములకు గతికన్పడక యవి యప్రమాణము లని వానిని పండితులు సవరించుచున్నారు. చింతామణినిబట్టి చూచినచో* +నన్నయభారతమునందలి కొన్ని ప్రయోగములకుఁ గూడ నట్టిగతియే పట్టినదని పండితులంగీకరించియున్నారు. భారతగ్రంథనిర్మాణమునకై +ప్రత్యేకముగ ముందు వ్యాకరణము ፳yéంపఁదలఁచుకొనిన వువ-శ్ పండితుఁడు రాబోవుకవులకుఁ గావ్యములకు మార్గదర్శకుడుగా +నుండుటవూట యెట్లున్నను, దన కావ్యమునందలి ప్రయోగముల కైనను దన వ్యాకరణమునఁ [బమాణముఁ గల్పించుకొన で5が。 +నన్నయపై యపవాదమును గల్పించుటకంటె సీ వ్యాకరణ మాత నిది కాదని నిర్ణయించుట సమంజసము కాదా ! +“శత్రియవంత్యులైధరణి” అను భారతాదిపర్వము నందలి పద్యములోని ప్రాసవిషయమునఁ బండితులెంతయో తిగవు పడు చున్నారు. ఒక్కొ-ండు' ఇత్యాది సంశయాస్పదము ex?& অగము లెన్నియో భారతమున నున్నవి ఇట్టి సంశయాస్పదప్రయో గములకుఁ బ్రమాణమును గల్పింపక సామాన్య విషయములకును దనభారతమున లేని ప్రయోగములకును సూత్రములను నన్నయ xల్పంచెనని తలంచుటలో నేమిస్వారస్యమున్నది +చింతామణి సూతములకు విగుద్ధములగు పయోగములు భారతమున లేవని చూపుటకై చింతామణీ విషయ పరిశోధనమున బెక్కు-పుట లు (వాయఁబడినవి. నిజముగా నట్టి విరుద్ధపయోగము లున్నను, నంతమాత్రమున నన్నయ చింతామణిని రచింపలేదని \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0246.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0246.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6e77d56c020a2f98e2bb8c45bca85d8e8708fa4d --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0246.txt" @@ -0,0 +1,5 @@ +-61) § 5 of ε, έως చ) 241. +యన రాదని నన్నయభట్టు చారిత్రమున వాసి యుంటిని. శ్రీశాస్త్ర లవారు తాను చేసిన న్యాకరణమునకుఁ దాను రచించిన ప్రబంధము eSrు వ్ర యోగములెల్ల లొంగియుండవలె ననుటయు నట్టి వ్యాకరణ ముచే సాధింపఁబడిన రూపములెల్లఁదత్కృత ప్రబంధిములోఁ బ్రయో గింపక తప్పదనుటయు ననుభవసిద్ధములగు విషయములు కావు" అని వ్రాసియుండిరి. చింతామణికి న్యతిరేక ప్రయోగములు భారతమున లేవనినంతమాత్రమున చింతామణి నన్నయకృతమని చెప్పలేము. చింతామణి నెవరు వాసినను భారత ప 3వెూ Kములకుఁ బ్రమాణము ఇూపఁ బయత్నించును గాని దానికి విరుద్ధముగ సూతములను వ్రాయసాహసింపఁడు. కావునఁ జింతామణీ కర్తను నిర్ణయించుటలో ‘කල්‍යාථාකච් సూత్రములకు విరుద్ధములగు ప్రయోగములు భారత మునం దున్నవా లేవా యను విచారణము వలనఁ బ్రయోజనము +కలుగదు, +భల్లటుఁడు వ్యాకరణమును వాయలేదనియు, నాతఁడు వ్రాసిన యితర గ్రంథములోని ప్రయోగములనుబట్టి క్రియలలోను నామము లలోను, ఉకార లోసము గన్పట్టుచున్నదని యూ ప్రయోగములకు గతి కల్పించుటకై యాసూత్రమును జింతామణిక_ర్త రచించెనని కొందఱనవచ్చును. కాని రచగా వాదమునకు ముందు సన్నయకుఁ బూర్వ మాంధకావ్యము లుండెనని వారంగీకరింప వలసియుండును. +S న"భేర్కొ-నిన గణమంజర్యాది నాల్గుగ్రంథములను రచిం చిన భల్లటుఁడు వేఱనియుఁ జింతామణియందుఁ బేర్కొనిన భల్లటుఁ గు వేఱనియు, సీభల్లటుని చారిత్రమునఁ చింతాము } విమర్శన ముప్రస్తుత పసంగమనియు నొక యాక్షేపణము రావచ్చును. కవిభల్ల టుఁడని రెండు గంథములయందు నుండుటచే నాతఁడొక్క-ఁడే యని నాయుడ్డేశము. వాదముకొఱకు వారిరువురును భిన్నులని యంగీకరిం చినను, జింతామణికీ ముందాంధ భాషకు వ్యాకరణమును రచించిన \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0247.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0247.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c797c365adc84335be13f336895a73ba37deabc6 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0247.txt" @@ -0,0 +1,3 @@ +242 ఆ 0 ధ క వి త గ 0 గి శి +భల్లటుఁ డొకఁడున్నాఁడు కదా ! ఆతని వ్యాకరణ మొకటి రయుండఁ గాఁ గొండంత పనిని జేయఁ బూనుకొనిన నన్నయ, యేమి పయోజ నము నాశించి, చింతామణిని జేయఁదలపెప్టెను ? భారతాంధీకరణ మునకై తనకుఁ గావలసినన్ని పనూణములు భల్లటఫక్కి-కలో εολο పక లౌను పత్యేక వ్యాకరణమును రచియింపఁ దలపెట్ట *০:১তো ? ఆట్లనుట కాధారనులు లేవు. భల్లట వ్యాకరణమును జూపకుండ నావాదము నెట్లు సమర్థించెదరు ఆంధశబ్ద చింతామణి కధర్వణ కాకికలు శేవగంథమని నష్లే భల్లటఫక్కి శాంధశబ్ద చింతామణి శేషగంథమో వివరణగంథమో యని యందురా ! ఇదియు నది యుగాదు భల్లటఫక్కి-కయే లేదసి చెప్పవలయును. ఇట్టి వాడములకంట భల్లటుఁడు నన్నయకుఁ దరువాతి వాడనియు భల్లటునకుఁ పిమ్మట Յ:58r* యీసూతములను వాసి నన్నయ పేగు ಇಟ್ಟಿರನಿ తలంచుట యే యుక్తమనియు నాయభిపాయము. చింతామణి కగ ృత్వము నన్నయనుండి తొలఁగిపోవుచున్నదని సంకోచింప నక్కరలేదు. +ఆంధశబ్దచింతామణి కర్తృత్వను పోయినను, ఆదికవిబిగు దము వోయినను, నన్నయభట్ట గౌరవమున కిసుమంతయు లోపము రానేరదు. ఆతఁడెట్లయినను సకలసుకవిజనవినుతుడే. శబ్దాను శాస నుఁడే. వ్యాకరణకర్త ,ల కనేకులకు భిపెట్టిన దామహానుభావుఁడే. ఆంధభాషకును, ఆంధ్సలోకమునకును నాతఁడొనర్చిన మేలుమఱువ రానిది. సందేహాస్పదమైన యాంధశబ్దచింతామణి కర్తృత్వము నాతనిపైఁబెట్టి,యొకటి రెండు తావులలోనైనను చింతామణిసూతము లకు విరుద్ధము లైన పయోగముల నాతడు చేసి యుండెనని చెప్పియో, ఆతఁడు చేసిన పయోగములను బట్టి వ్యాకరణమును వాసికొనుటకు బదులుగ వ్యాకరణ సూతముల కనుగుణముగ నుండుటకై శబ్దాను శాసను డగు నాతనిశబ్దములను మార్చి యప పాఠములను గల్పించియో, మన మూతని యెడ మహాపరాధమును \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0248.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0248.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..716e0f9c052868a146b4de0db5a3e1eea7181314 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0248.txt" @@ -0,0 +1,5 @@ +క వి భ ల్ల టుఁ డు 243 +గావించుచున్నార మేమోయని నాయభిపాయము. నిజముగానాత డాంధశబ్దచింతామణిని రచియించియున్నచో నది యూతనిది "కా దనుటకూడ నొకయపరాధ మనుట నిశ్చయమే. కాని నిగ్బాధకము కాని యుక్తులచే చింతామణి కర్ణృత్వమును నన్నయకు సాధించి పెట్టుటకంటె దానిని త్యజించుటయే మేలని నా యుద్ధేశము. ఇట్టి పట్టుల సహృదయుల కంతరాత్మయే ప్రమాణ మని మఱియొకమారు వాసి, భల్లటునిచారితమును ముగించుచున్నాఁడను. +ద్వితీయపతాపరుదుని యాస్థానమున వీరభల్లటుఁ డనునొక కవి యున్నాఁడు. ఆతఁ డీతఁ డేమో చెప్పలేము, ఆవీరభల్లటుఁడు నాట్యశాస్త్రమునఁ ඝoඨි?ණද డనుపసిద్ధియున్నది. కానిశబ్దశాస్ర మునఁ బవీణుఁడను పతీతి లేదు. దీనినిబట్టి భల్లటనామధారులాంధ "దేశీయులు "కారని చెప్పవీలు లేదు. గోనబుద్ధరాజుకూడ దాదాపుగ నాకాలము వాఁడే కావునను, నా బుద్ధరాజు వర్ధమానపురాధీశ్వరుఁడని చెప్పఁబడుచుండుటను బట్టియు, పతాపరుదుని రాజధాని యగు నోరుగల్లును వర్ధమాశపురమును నిజాము రాష్ట్రములోని వే యగుటను బుద్ధనృపాలు నాశయిలచిన భల్లటుఁడును బతాపరుదు నొద్దనున్న వీరభల్లటుఁడు నొక్క-డే యగు నేమో యని యూ హక లగుచున్నది, కాని యిదమిర్థమని నిశ్చయింపఁజాలము, బ, శ్రీ చిలుకూరి వీర భదరావుపంతులుగా రాంధులచరితమున (F౧ వ పుట) ‘కవి భల్లటుఁడనుకవి తాళపంచవింశతి యను తెలుగు పబంధమును జాళుక్యవికమాదిత్యున కంకితము చేసెనని తెలియుచున్నది” అని వాసియున్నారు. విక మాదిత్యులు తూర్పుచాళుక్యులలో నిరువు రున్నారు. వీరిలోనొకరు శా. శ. బాం పాంతమునను, నింకొకరు F9:! పాంతమునను నున్న వారు. ఇది సత్యమైనచో నీకవిభల్ల టుఁడు నన్నయకుఁ బూర్వ డగును. ఈ భేతాళ పంచవింశతియే విక మార్క-చరితమై యుండునా ! ఈకథయం దెంత సత్యమున్నదియు జెప్పజాలము. ఈగంథము బయటcబడినచో సీభల్లటుఁ డీకవితరం +Kణియందు "మొదటి వాఁడగును. +مبسسہ:O : سے \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0249.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0249.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0566c469fc71ccdf61ff61a966c74c7c54b4aab3 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0249.txt" @@ -0,0 +1,7 @@ +39 కృష్ణ వూ చార్యులు +ఈకవిసిగూర్చి శ్రీ విడుదవోలు వెంకటనా వుపంతులు M.A. గాకు భారతి (ವಗ್ಗಿ వ-భాదపదము) లో నిట్లు వాసియున్నారు. +“తెలుగునతొలినచన కాన్యకర్తయు, వచనసంకీర్తనవాజ్మయ మునకు మూలపురుషుఁడును, వైష్ణవ భక్తా!గేసరుడు నగు కృష్ణనూచా ర్యుడు కాకతీయ చకవస్తలలోకడపటివాడగు రెండవ ప్రతాపరుద్రుని "కాలమున ననగా i). శ. ౧.9నా-> నుండి ౧ 39: న9కుఁగల కొలమున విలసిల్లెనని పతాపచరితమును, ఏకశిలానగర నృత్తాతమును చెప్ప చున్నవి. తిరుపతిదేవస్థానమున సంకీర్తనాచార్యలలో పథములు తాళ్లపాక అన్నమయ్యగారు (క్రీ శ. ౧ళంూ-౧ం 3) కృష్ణమూ ర్యుని తమ సంకీ ర్తన లక్షణమున పేర్కొ-నుటచే పైశాలమధువమగు చున్నది. అన్నమయ్యగారి మనుమడు చిన్నన్న తనపరమయోగి విలా సమున సీతని పశంసించియున్నాడు. ఇంతేకాక ఆచార్యసూ_క్తిముక్తా వళియందు కృష్ణమాచార్య పశంసకలదు. పీనినిబట్టిచూడ కృష్ణమూ చాగ్యుఁడు వైష్ణవమత వాజ్మయమున కాంధ్రదేశమున పథమూ చా ర్యుడని చెప్పనొప్పను. +ఈతఁడుసింహాచల క్షేత్రనివాసియనిసింహాచలనరసింహస్వామికి భక్తుఁడై యతని పేరననేక సంకీర్తనలు రచియించెనని సింహాచల క్షేత వూహాత్యచరిత్రము తెలుపుచున్నది. సింహగిరినరహరి వచనములను పేర సంకీర్తనలు కృష్ణమాచార్యులవారివి నేటికిని వెలయుచుండుటవే నిది నిజమని చెప్పనొప్పను. ఆచార్యసూక్తిముక్తావళిలో— +కృష్ణమాచార్యుల § _ర్తనలవియు +నిత్యభోగ ములయ్యె నేటికైన మఱికొన్నినాళ్లకు మల్కినేబనువాడు +ప్లేచ్ఛాదిపతి వచ్చి మిన్నురాయు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0250.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0250.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..891ecb5c8280b7f702fa8b76a90b3c2e4187f40f --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0250.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +3-63) కృ 335 יריד מר ర్యఁ డు 245 +దివ్యవిమానంబు తెగటార్చి srವಲ. +"నాగనా ఫలు తైలభాసితముగఁ జుట్టించి కాల్చిన సుడిసి యేడమాములు +కాలిభ _న్తోక్తిచే Kదలకండి అని యొకమైతి హ్యము (వి స్తరభీతి నీయైతిహ్యమునీయ ‘ජීඝ) కూడ పై విషయమును ధ్రువముచేయుచున్నది. +మఱియు తిరుపతికే తముపై మహనుదీయులుదండెత్తివచ్చి నపుడు శ్రీ వెంకటేశ్వర స్వామిని సంబోధించుచు చెప్పిన వేంకటాచల విహశీగశతకమునకూడ +కళgృష్ణమాచార్యు సంకీ _ర్తనంబులఁ జిక్కెసింహా దియప్పని చేతగాదు” అనువాక్యము కృష్ణమాచార్యుని సింహాచల క్షేత్ర వాసమును, అతని సంకీర్తన పశస్తినీ తెలుపుచున్నది. +లక్షణశిరోమణి మతమున తెలుగున వచనరచన అయిదువిధ ములు; (౧) గద్య (-9) బిరుదుగద్య (3) చూర్ణిక, (ర) వచనము () విన్నపము వీనిలో కడపటిమూడు తెఱగుల రచనములను కృష్ణ మాచార్యుడు రచించియున్నాడు. కృష్ణమాచార్యునికి ముందుగ ద్య బిచ్చదు?K ద్యలున్నను వచనములు, విన్నపములు, నున్నట్లు కానరాదు. కావున నే కృష్ణమాచార్యుని తొలివచని కావ్యకగ్రయని బేర్కొ-ంటిని. +౧ చూ కలు. 疇 +కృష్ణమాచార్యుడువీనినిరచియించినట్లు తాళ్లపాక ఆన్నమయ్య గారు సంకీర్తనలకణమున నిట్లు చెప్పినారు. చూర్ణిక లక్షణము నీపద్య మున కలదు. to 顧 I +ඡ. ඝර් కృష్ణాచార్యాదిక +{G పరికల్పితపదము తాళబంథచ్ఛందో విరహితమై చూర్ణాఖ్యం g +బరగును నిర్యక్తనామభాసితమగుచున్, (?ళ పద్యము \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0251.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0251.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c1ea2b3bf55e8fb80570e9847802808b62ae39cc --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0251.txt" @@ -0,0 +1,9 @@ +246 ఆ ం ధ కవి త గ ౧ గి శి +_9 వచనములు. +ఇవి వచన శతకము లని చెప్పనొప్పను. శతకములన లెవీనియందు మకుటనియమము, సంఖ్యానియమము నుండును. శతకములలోవృ జాతు లుండును. వచనములలోఁగేవల గద్యముమాత్రమేయుండును. వతకములలో వలె నొక్కొక్క-యెడసంఖ్యానియమము సడలుటగe)దీు. శతకములందు వలె నిందు భక్తి రసము పొంగిపొరలుచుండును. +శైవ వైష్ణనవాజ్మయ నుననిట్టి పశస్తగచనముగల నచనము లెన్ని యేని కలవు. శైనమున పురాతన శంకర వచనము లను పేగ ననుర వీగి పవే భవానీ మనోహరా అనువుకుటముగలవచనములు | పచారమున నున్నవి. వైష్ణవమున ಸೆಂಕಿ కేశ్వరవచనములు ‘వేంక ఓశ్వరా! అను మకుటముగలవి తాళ్లపాక తిగుమలయ్యగారివి) భారతి అసంప) .9 సంచి కలో కొన్ని ప్రకటితములైనవి. వానినొక పరి చదువుడు. +సింహగిరి నరహరి వచనములు._'సింహగిగినరసింహ న'వెూ నమో దయానిధీ” అనుమకుటముతోనున్న వచనములు కృష్ణమాచా ర్యరచితములు ప్రాచ్యలిఖితపుస్తక శాలలోఁగలవు. ఇవియే విష్ణునామ సంకీర్తన ఫలమును పేర తంజావూరి పుస్తకశాలలో నున్నవి , ' з. విన్నపములు. & +ఇవి నమోనమోలక్సీవల్లభా అనుమకుటముగలవి. ఈవిన్న పములు శఠకోపముని ద్రావిడ వేదమునను తెనుగు. కృష్ణమాచార్యఁ డీద్రవిడ వేదమును తెలుగు కావించినట్లు తాళ్ళపాక చినన్న పరమ శాూAవిలాసావతారిక లో నిట్లు చెప్పినాడు: +శకమతరాద్ధాంతసంహారి యైన శకకోపమునిబోలు శఠకోపమాని +"వేదంబు తెనుఁగుగావించి, సంసార భేదంబు మూన్చిన కృష్ణమాచార్య" +అని ప్రత్యేకముగ పేర్కొ-నినాడు, \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0252.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0252.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a3f867fc7c851fb92d02c7eb652e7cc89306f474 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0252.txt" @@ -0,0 +1,6 @@ +కృష్ణ మా చా ర్యు ( డు 24.7 +“ఆఖలాండకోటి బ్రహ్మాండనాయకా ! విూకు పునఃపునఃప్రద షీణనవుస్కా-రంబు చేసి నాతుచ్ఛమనస్సున మిమ్ము వర్ణించెద వాక్పతి. బృహస్పతి దినస్పతులకై నను వర్ణింపనలవి కాని మి"దివ్యతిరు నామములు వర్ణించుచున్నాఁ డS* "జీవా ! అచ్యుత ! అనంత! ఆ శిత రకక ! అఖిలాండకోటి బ్రహ్మాండ నాయక ! ఆదిమధ్యాంతరహిత +శగూX తవజ్రపంజరా ! నాదురితంబులు ఖండించివిూదాసాను దాసులకు దాసుండనై వ_ర్తించే బుద్ధిబుట్టించినాదుర్గుణంబులుచూడక మిరాపతితపావనబిరుదు ప్రతిష్టించిపతితుండనైన నన్ను రషీంప వేఆశ్రిత +జనవుందాగ ! అఖిల లోకాధార ! అభుదూర ! నమోనమో پہائياں నల তুত יין +Tణేలుగువాజ యమున మధురకవి తా శాఖకు చెందినయిట్టిరచన ములకు పర్యాస్తమైన పరిశీలన మేని లేదు. ఈవచనములయందునువిన్న పములయందును వెల్లివిరియు భావములు విశ|్వజనీనములై రవీంద్రుని గీతాంజలినిదలపించుచుండును. వైష్ణవమతవాజ్మయముననభిమానము గలిగిపరిశ్రమచేయువా రీవచనములను విన్నపములను సంపాదించిప్రక టించిన భాషావాజ్మయ చరిత్రకారుల కవి యత్యంతోపాదేయము లగుటయేకాక భ _క్తజనులకు పారాయణయోగ్యములుగకూడనుండును. +కేవలమతసంపదాయ పేటికలయందడగియున్నయిట్టికృతిరత్న ములను వెలికిదీసి సాహితీ సౌధములో ప్రకాశింపజేయుటసాహిత్యపా సకులకర్తవ్యము. అప్పడు కష్ణమాచార్యుని కాంధ్రవాజ్మయమున గలస్థానమి కాలమే స్థిరీక దింపగలదు” \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0253.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0253.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4a11e26a7ac2451c6ea0f97b2870a346686bfcad --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0253.txt" @@ -0,0 +1,3 @@ +248 ఆ 0 ధ క వి త ర ం గి +నేను బదునాలుగేండ్లవయసులో నున్నప్పడు “భవానీవునకే పూరవచనములను’ “వేంకటేశ్వరవచనములను” వ్రాసికొని యప్పడ ప్పడు పఠించుచుండెడివాఁడను. శ్రీవేంకటరావుగారనినట్లు వీనిని బ్రక టించుట వలన నాంధ్రలోకమునకుమితిలేని మేలు చేకూగఁగలదు. 2、部&3 T5ండు వచనములను మచ్చునకిందు వాయవలయునని యత్నించితిని +7గా విసింహగిరి నరహరి వచనములునాకులభ్యముకాలేదు. సంపాదించి వాని ననుబంధముగనైన సీయఁబ్రయత్నించెదను. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0254.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0254.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e50e47a8d75d930e2b642b4731572c767a8f4f90 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0254.txt" @@ -0,0 +1,14 @@ +● af حمي۹-م د مميم يمه హిందూ ధర్మశాస్త్ర గ్రంథనిలయువు) +بایستی تحت ن) +కపిలేశ్వరపురపు త్రూర్పు గోదావరి +ل_nنه +దు రే శ నంద ని రచయిత:– శ్రీ, చాగంటి శేషయ్యగాగ ᎲY ఇందు పడానులకును రసపN తులకును జరిగి కలహము -రాజా వూన్ సింహుని ఫతుఁడగు జగత్సింహుని మహాసీరత్వము - చక్క-నిశైలిశో తెనుఁగు భాషలో మేటినవలా రత్నమనుటకు సందియములేదు. ఇది సప్తమముదణము. (మదరాసు ఒక్స్టులుక్ కమిటీవారిచే లైబరీలు ఉపయోగించుటకు అపూవుకాబడినది.) +న వా బు నం ది ని రచయిత- 8) マー・Xの&3 శేషయ్యగారు దుశ్లేశనందని యందలి మిగిలిన కథా విశేషములన్నియు నవాబు నందని?” యండు చదువవలయును. +రాధా రాంచ్ శ్రీ రచయిత:-చాగంటి శేషయ్యగాకు +నిరుపేద బాలిక రాధా రాణి"-గొప్పధనవంతుడు దేవేంద) నారాయణరాయ్ దైవిక సమూవేసము— వీరి గువురి ప)ణయగాథ. +ஆ (ద్వితీయముదణ) +రచయిత- b) לי כד)o83 శేషయ్యగారు చక్కని చారి తాత.్మకమైన సవల. +మహమ్మదుపురము శ్రతువుల హస్తగతమైన పిదప అద్వితీయ పతిభాళాలియు, మహారాజునేగు సీతారామరాయ లెట్లప)వ _ర్తించినో వరూపముతో నెట్టియవస్థయండెట్టికార్యములనాచరించుటలో బ)వృ త్తుడయ్యెనో యిదు మనోహరమైన శైలిలో హృదయరంజకముగా వర్ణింపబడినది. పకృతియొక్క-రీతి, నీతులిందు వివరింపబడినవి. +చక్క-నిలచ్చు మంచి జకాగితం ‘කිංඟා හ 2–50 నపై 渔 విశ్వ ప్ర యు త్న వు +రచయిత:- శ్రీ చాగంటి శేషయ్యగారు ఇందలిరంగములును బాత్రములునునాంధ్ర జీశమునకు సంబం థించినవి. కధాకల్పనము పాత్రగుణపోషణము, మొదలగునవి యిందు జక్క-c7గాc బ్రదర్శింపబడినవి. ఇది సాంఘిక నవలయైనను నపరాధ +పరిశోధక నవలాలక్షణములచే నతి మనోహరముగ నలరారుచున్నది. మంచి జకాగితము, చక్కని అచ్చు ! 866 పీజీలు స 8-0 =0 \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0255.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0255.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e731c50a365c39ed86ffbf967cf4027a23fe977d --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0255.txt" @@ -0,0 +1,7 @@ +అ ం ధ్ర ప్ర చా రి జీ లి మి టె డ్ రావుచంద్రపురం, తూర + +రా +రచన:-శ్రీ రి వీ ౧ గ నా ధ శా Nూ " అని నాదం: - మి ~rmజహంస కవికులాలం కాగి శ్రీ వేంకట పార్వతీశ్వకవులు ఈ నవల రవీందకవిచందు విరిచిత వంగభాషావూతృక కనువాదము. విశ్వభారతీమూర్తి యగు రవీందు)ని వాణి యిందు సహ సముఖముల సరసమనోరంజనముగ శాంతమధురగానముచేసినది. "దేశాభివూనుe) దివ్యతత్వము లిందున్నవి. మతాభిమానుల మంత్ర బీజము లిందున్నవి. సంస్క-రణాభి నూనుల సాధుభావము లిందున్నవి. కవితాభిమానుల కావ్యకళలిందున్నవి. ఇది నవలయేకాదు. ననభావ కుసువూకరము. నవరసకమలాకరము. నవగత్న రత్నాకగము. నన నవానందసుధాకరము. ననజీవన ప్రభాకగము, +మనో భౌనములఁ గన్నులఁ గట్టుటకును హృదయాంగర్భాన ముల హృదయముల ముదించుటకును వివిధపకృతుల విచి త్రముగ C. జిత్రించుటకును రవీంద్రుఁడు మిగులనేర్పఱి. భావనాతీతములగు పకృతి రహస్యములను బలుకులలో బయటe బెట్టటయం සීෂ්දක්‍ෂ X డుదిట్ట. డెమ్మి సైజు 400 جیجی صلى الله عليه وسلمxo - చక్క-నిగ్లేజు అచ్చుపతి یک رم چ B60 س +છ છ ఙ్య Š 藏 ు. 1-00 +రచయితలు:-శ్రీ వేంకట పార్వతీశ్వరకవులు. చక్క-ని సాంఘిక నవల. ఇందలి యితివృ త్తము కోమలహృద యయు, పవిత్ప్రభావపపూరితయునగు యాటవిక కన్యయొక్క- ప్రేము గాధ. నవభావ బంధురముగను హృదయరంజకముగను చిత్రింప బడిన్లక్షి. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0256.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0256.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..52bad3cc896a518541f02ee79c8a43366cf0cc15 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0256.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +వూ తృ చు Q ది ర వు +(తృతీయమొద్రణ) రచయితలు:-శ్రీ 5רos &סינלכతీశ్వర కవులు +ఈ వూ తృ మ 0 ది ర ము భౌతిక పపంచమున పతిబిం చుచున్న భావనా పపంచమందలి పవిత చితమందిరము. +କ୍ଳo୪ଥି) పభోదానందస్వామి స్వాభావిక స్వగూపముచే సామ్తో త్కరించుచున్న సనాతన విజ్ఞానమయ దివ్యమూర్తి. ఇందలి యితి వృత్తమ్లు అహింసాపర వెూధర్మః ఆత్మవత్సర్వభూతాన- పSr:కా గార్థమిదం శరీరం' అనుసీ మొదలుగాxeు డిన్యకృతులు-ఆదర్శ రామ నాజ్యము. +అక్షరరూప విలసితముగు సీమాతృమందిరము ක්oඝව් పమార్థ వును ఆంధసోదరులందరు Χ హించి మాతృదేశము సానంద వుంది గనుగ జేసికొని ఆనందించెదరు గాక ! +చక్క-నిఅచ్చు గ్లేజకాగితము 866 పేజీలు నెe) % 2_50 న , "పి. +سس- 2 +•o, گیاه حه گیاه +沙像<、 +ఏ కాంత సేవ +శ్రీ వేంకట పార్వతీశ్వరకవులు పరమేశ్వరునిగూర్చి పాడినపాట. భ_క్తిరస పపూరితములగు నీగీతామృతమును పుతియాంధుడును సోలి యూనందింప దగినది. పకృతి లీలాస్వరూపుడగు పరమేశ్వరు రాధించుటలో రవీంద్రుని గీతాంజలివలె వన్నెకెక్కి-నది. మృదు బ్రి కడు హృద్యమమునగు సీప్పకృతి శృంగార కావ్యము నెల్లర భ_క్తితన్మయులై చదువవలసినదే ! \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0257.txt" "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0257.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8e8ec08fd32728e6102812dec1fda3a186b609f4 --- /dev/null +++ "b/\340\260\266\340\261\215\340\260\260\340\261\200_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260\340\260\225\340\260\265\340\260\277\340\260\244\340\260\260\340\260\202\340\260\227\340\260\277\340\260\243\340\260\277_-_\340\260\256\340\261\202\340\260\241\340\260\265_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201/page_0257.txt" @@ -0,0 +1,10 @@ +కా పర్షి క్షు సు పూ వ +శ్రీ వేంకట పార్వతీశ్వరకవులచే నేటివఱకును రచింప బడిన ఖండకావ్యములన్నియు భాగములుగ పచురింపబడినవి. ఈ కవిద్వ యము నవకవియుగక_ర్తలై ఆంధ లోకము నలంకరింపజేసిన మృదు మధుర వాగ్గ రీతరంగములన్నియు నిందు పొందుపరుపఁబడినవి. భాషా భిమానులగుపతియాంధునకు, పతిపుస్తక భాండాగారమునకు నీవు హా కవుల కావ్యసంపుటములన్నియు సమూల్యాలంకారములు. +బృందా వ నవు +రచయితలు:-శీ ۔#ogéo పార్వతీశ్వరకవులు. ఇందలికథ పురాణపసిద్ధమైన బృందాదేవి యొక్క పేమగాధ. ఆమె శ్యామసుందరుడగు శ్రీకృష్ణపరమాత్ముని వలచి, వలపించి, వదిa చిన దివ్యచారితమే ఈ మహాత్కా-వ్యము, భ _క్తి శృంగారరసపపూ రితమై మధురాతి మధురమై నెల్లర నానందతన్మయుల జేయుననుట +యతిశయో_క్తి కాజాలదు. মe1 1-60 +చిత్రకథా సుధా లహరి 1-00 +రచయితలు:-ళీ "Bo8 دخ పార్వతీశ్వరకవులు. మనోజ్ఞమైనకధాకల్పనలతో-చక్క-నిపాకౌచిత్యము Xき)Nశృంగారాదిరస పోషణతో మృదు శైలిలో మనోరమైనపద్యకావ్యము. +భా వ సంకీర్తన పు g |-00 రచయితలు:-శీ వేంకట స్వాతీశ్వరకవులు. +ఇందలి భ_క్తిపూరితములగు సీసపద్యమాలికలు గద్యరచనలం +ఆ ం ధ్ర ప్ర చా రి జీ లి మి టె డ్ రావుచందపురం, తూర్పు గోదాపరి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0007.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0007.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..86103dd63997631857e9bd91685287ddec1d025b --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0007.txt" @@ -0,0 +1,27 @@ +ప్రముఖ చిత్రములు + + 1, ఆంధ్రప్రదేశ్ + 2. బుద్ధ ధర్మచక్రప్రవర్తన ముద్ర +3. అజంతా 19 వ గుహ +4. నాగరాజు + 5. అప్సరస +6. అజంతా 19వ గుహ లోపటి దృశ్యము + 7. బోధిసత్వుడు పద్మపాణి +8. బుద్ధుడు – అజంతా 19 వ గుహ +9. ప్రసాధనము – అజంతా గుహ 17 + 10. పై కప్పుమీది చిత్రము + 11. మహాజనక జాతకము +12. అమరావతీ స్తూపము - ఆకృతి చిత్రము + 13. అశోకుని సామ్రాజ్యము +14. కాకతీయరాజ్యము +15. అనుమకొండలోని వేయిస్తంభాల గుడిలోని నంది +16. ఓరుగల్లుకోటలోని ద్వార తోరణములు +17. వేయిస్తంభాల గుడి - అనుమకొండ +18. ఆంధ్రప్రదేశపు ఖనిజ సంపద +19. పండరంగని అద్దంకి శాసనము (క్రీ. శ. 849) +20. కందుకూరి శాసనములు (క్రీ. శ.850) +21. యుద్ధమల్లుని బెజవాడ శాసనము (క్రీ. శ. 980 ప్రాంతము) +22. చాళుక్య రాజరాజు నందంపూడి శాసనము (క్రీ.శ. 1058) +28. చేబ్రోలు శాసనములోని భాగము (క్రీ. శ. 1145) +24. శ్రీనాథునికాలమునాటి లిపి + గుర్తు గలవి వర్ణచిత్రములు. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0009.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0009.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6ecd815f7856fad66511cd0c266a13aea552f33c --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0009.txt" @@ -0,0 +1,7 @@ +విజ్ఞానకోశ లక్ష్యములను, కార్యవిధానమును మొదటి సంపుటము విశేషము +లను సమితి కార్యదర్శిగారు తమ విపుల పీఠికలో చక్కగా వివరించి యున్నారు. +సంపుటములో 328 పుట లాంధ్రదేశ ప్రశస్తి కంకితమగుట నాదృష్టిని ముఖ్యముగా +నాకర్షించిన విషయము. ప్రాచీనార్వాచీన విజ్ఞాన జలములను ఆంధ్రులు నిరంత +రము చేదుకొనుట కుపకరించు తరుగని మోటబావిగ ఈ కోశము వర్ధిల్లవలె నని +కోరుచు ఆంధ్రావళి దీనిని హార్దికముగా నాదరించి ఆర్థికముగా పోషింపగలరని +ఆశించుచున్నాను. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0010.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0010.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e2c6e19ba9d7bb5830511594db3daaa516e088bc --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0010.txt" @@ -0,0 +1,8 @@ +'''భారతీ శుభ గభస్తి చయంబుల తేజరిల్లు నో ఆంధ్ర మహాజనులారా: + +సంగ్రహాంధ్ర విజ్ఞానకోశ ప్రథమ సంపుటమును తమ కరకిసలయ రంజితముగ సమర్పించుచు సమితి పక్షమున మేముచేయు నివేదినమును ఆలింపుడు. మేము తెచ్చిన ఉలుపాను సాదరముగ స్పృశించి సావధానము వెంట, సానుభూతితో పరికింపుడు. కానుకలు రెండు విధములు. కానుకను స్వీకరించు వ్యక్తి మహత్త్వమున కది అనురూపముగ ఉండవలెను. లేదా సమర్పించువాని సామర్థ్యమును బట్టియు అది వలయితము కావచ్చును. శ్రీకృష్ణునకు కుచేలుడు అటుకులు మాత్రమే మూటగట్టి తేగలిగినాడు. మనసు చలువయే ప్రధానము కాని వస్తువు విలువ కాదుగదా ! + +"కానుక యే సమర్పింప దలచినచో సృజనాత్మకమైన పద్య కావ్యమో, గద్య కావ్యమో, నవలయో, నాటకమో, ప్రహసనమో, ఏకాంకికయో, కథానికయో, గల్పికయో, స్కెచ్చియో, ఏదేనొక యపూర్వ కథానిబంధనముగ వ్రాసికొని రాలేదేమి ? నీరసమై వ్యుత్పత్తిమాత్ర పర్యవసాయియై, చాలవరకు సంకలనాత్మకమైన ఈ ప్రయత్నమేమి ? దీని ప్రయోజనమేమి?" అని మీరు పెదవి విరువబోకుడు, ప్రతి భాషయందును సృజనాత్మక సాహిత్యమును, ప్రయోజనాత్మక సాహిత్యమును రెండును ప్రాణాధారములే. జీవితపు పరమ ప్రయోజనమైన నిస్స్వార్థానందమును సమకూర్చునది సృజనాత్మకమైన సాహిత్యము. అది ఆధేయము. ఆధారము లేక అధేయము నిలుచుట యరుదు. నిస్స్వారానందమునకు ఆధారమేమి? సుసమృద్ధమై, సుసంపుష్టమైన జీవితము, మానుషానందమును నిరూపించుచు ఉపనిషన్మహర్షు లేమనుచున్నారు ? “యువా స్యాత్సాధు యువాధ్యాయ ః । ఆశిష్ట్లా ద్రడిష్ఠా బలిష్ఠః | తస్యేయం పృథివీ సర్వా విత్తస్య పూర్ణాస్యాత్ సఏకో మానుష ఆనందః" మానుషానందమునకు మానదండ మెవడు? రూపసియైన యువకుడు, అధ్యయనపరుడు, కార్యములందు చురుకైనవాడు, మనోదార్థ్యముగలవాడు, బలిష్ఠుడు అయిన ఎవని కొరకు ఈ భూమి అంతయు విత్తపూర్ణమై యుండునో అట్టి యువజనుడు మానుషానందమునకు గజముబద్ద. ఏవం విధమైన ఆనందమునకు ఆధేయముగా ఒక వ్యక్తినిగాని, ఒక జాతిని కాని చేయు సాహిత్యమేది? ప్రయోజనాత్మక సాహిత్యమే అని మనవిచేయ సాహనించుచున్నాము. సృజనాత్మకమైన నాకృతియందు దీనినిగూడ నేను వ్యంగ్య మర్యాదగా సాధించుచునే +యున్నానుగదా, అని యొక కవికుమారుడు సవాలు చేయవచ్చును. నాయనా! నిజమే. అంతవరకును సాహిత్యము యొక్క ప్రయోజనాత్మక ఆవశ్యకమును నీవు గుర్తించుచున్నావుగదా! సుకుమార బుద్ధులకు కావ్యము, జనసామాన్యమునకు అది చాలదు. వారికి విశదముగను, సుస్పష్టముగను, అసందిగ్ధముగను తెలియచెప్ప వలెను.ప్రయోజనాత్మక సాహిత్యమే ఇచ్చట మనకు ఆశ్రయణీయము, కవులకును మాకును గతిభేదమే కాని గమ్య భేదము లేదు. + +ప్రయోజనాత్మక సాహిత్యమునందు "విజ్ఞాన సర్వస్వము" మూర్ధన్యమైనది. ఆంగ్లమునందు Encyclopaedia అను పదముచే నిది చెప్పబడుచున్నది. Enkyklios (చక్రరూపమైన) paideia (విద్య) అను గ్రీకుభాషాపదముల కూడికచే నిది యేర్పడినదని తెలియవచ్చుచున్నది. అనగా విద్యాచక్రము లేక జ్ఞాన చక్రము అని దీని యర్థము, కళాశాస్త్రములు, విజ్ఞానశాస్త్రములు - వీటి ఆవృత్తియే విజ్ఞానవలయము. దీనికే మనవారు విజ్ఞాన సర్వస్వమని చక్కగా పేరిడినారు. దీనినే కొందరు 'కోశ' శబ్దాంతముగా పఠించుచున్నారు. మహారాష్ట్రభాష యందలి ఈతెగ గ్రంథము 'జ్ఞానకోశము' అని వ్యవహరింపబడినది. విజ్ఞాన సర్వస్వమును ఒక విధముగా కోశమే. నిఘంటు రూపములో నుండుటచే కూడ దీనికి పేరు వచ్చియుండవచ్చును. నిఘంటువునందు పదములు వాచ్యార్థ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0011.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0011.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b09afbfe0a32c9c3f03bc4c4a444f0b4905541ce --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0011.txt" @@ -0,0 +1,8 @@ +ములు, పర్యాయ పదములు మాత్రము కూర్పబడును. ఉదాహరణమునకు వాయువు అనగా గాలి యను అర్థ మీయబడును. నిఘంటువు పని ఇంతటితో ముగిసినది. విజ్ఞానకోశము యొక్క పని ఇక్కడనుండి యారంభించును. +వాయువు లేక గాలి అను పదార్థమెట్టిది? దాని స్వరూపమేమి? అది ఘనపదార్థమా? ద్రవపదార్థమా? మరొక పదార్థమా? అది ఏక పదార్థమా? లేక ద్రవ్యాంతర సంయోగముచే నేర్పడినదా ? దాని గుణము లెవ్వి? శబ్ద గుణకత్వము, గంధవాహిత్వము. దీనిని ద్రవ్యాంతరముగా మార్చనగునా ? దీనిని సర్వనాశము చేయవచ్చునా? ద్రవ్యాంతరరూప స్వీకృతిని మాత్రము పొందింపగలమా ? ఇత్యాది అసంఖ్యాక ప్రశ్నములకు విజ్ఞాన కోశమే సమాధానమీయగలదు. ఈ ప్రమేయమున నిఘంటువు మూకీ భావము వహించుచున్నది. + +ప్రజల జీవితమును సుఖవంతముగను ఆనందతుందిలముగను చేయుటకు, వారికి జ్ఞానచక్ర పరిచయము కావించుట అవసరమని తేలుచున్నది. ఎట్టి విజ్ఞానమును మన ప్రజలకందించవలెను ? పూర్వ విజ్ఞానమా? ఆధునిక విజ్ఞానమా? పూర్వ విజ్ఞానము విస్తారముగా తర్కమూలము, దార్శనికము అని భావింపవలసి యున్నది. అణిమాది సిద్ధులు కలవనియు, పూర్వ మహర్షుల కవి కరతలామలకములై యుండెననియు, పురాణములలో చదువుదుము.కళాపూర్ణోదయము లోని మణిస్తంభు డను సిద్ధుడు దూరశ్రవణము, దూరదర్శనము, కామ గమనము మొదలగు అపూర్వ శక్తులను సాధించే నని కవి వర్ణించెను. వీటిలో మొదటిశక్తి ఇప్పటి 'టెలివిపన్' వంటి దనుకొందము. ఈ శక్తుల నాత డెట్లు సాధించెను? తపస్సుచే సాధించె నని సులభముగ సమాధానము చెప్పుదురు. ఈ సమాధానముచే ఆధునిక దృష్టికి, హేతువాదరత బుద్ధికి, సంతృప్తి కలుగుట లేదు. మీకు ఆస్తికబుద్ధి లోపించుట వలన తపోమహత్త్వమును నమ్మలేకున్నారు, మీరు హతాళులు, అని పెద్దలు గదమాయింతురు. ఎట్లయినను ఫలితము శూన్యము. పోనిండు. కృచ్ఛ చాంద్రాయణాదుల చేతను, పవన పర్ణాంబు భక్షణముచేతను కొన్ని సిద్ధులను సాధించగలమే యనుకొండు. ఆ శక్తులు సాధకులకు మాత్రమే పరిమితములై యుండును. కాని ఇతరులకు సంక్రమింపచేయుటకు వీలు కానివి. పూర్ణోదయ సిద్ధుడు దూరమునుండియే మణికంధరుని నైతిక పతనము మున్నగునవి వీక్షించి నవ్వుకొనగల్గెను కాని, తహతహ పడుచున్న కలభాషిణికి ఆ దృశ్యములను చతుర్గోచరము చేయించగలిగెనా? లేదు. నేటి కాలమందన్ననో, ప్రపంచపు మారుమూలలలో దృశ్యములను, శబ్దములను ఎప్పటికప్పుడు నిరుపేదకూడ చూచి, వినగలుగు చున్నాడు. పూర్వ విజ్ఞానమునకును, ఆధునిక విజ్ఞానమునకును భేదము సుస్పష్టమగుటలేదా? భారతీయ ప్రాచీన విజ్ఞానమును మనము అవిశ్వాసముతో చూడనక్కరలేదు. పరిహసించుట మరియు అవివేకము. కాని దాని సంబంధమైన పరంపరాజ్ఞానము, ప్రయోగ కౌశల్యము, ఆనుభవ సుఖము దూరదూరగతములై పోయినవి. నోటిలో లేని పటిక బెల్లమును చప్పరించి మాత్రము లాభమేమి ? మహత్త్వపూర్ణమై యుండునని విశ్వసించుచు, ఒక నమస్కారముచేసి మనదారి మనము చూచుకొనవలసి యున్నది, దానిని పునః ప్రతిష్ఠింపగోరుట కుందేటి కొమ్ము సాధించుటకై తిరుగుట వంటిదే యగునేమో? + +ఇక మిగిలినది ఆధునిక విజ్ఞానము. ఇది యంతయు తెల్లవాని మాయ అన్నను ఇది మనలను వదలుట లేదు. దీని సంబంధమైన పరంపరాజ్ఞానము, ప్రయోగ కౌశల్యము, అనుభవ సుఖము మనకు ప్రత్యక్ష ప్రతీతిలో ఉన్నవి. దీనిని కాదనుట యెట్లు ? ఉపాసింపకుండుట యెట్లు ? కావున ఆధునిక విజ్ఞానమే సర్వదా ప్రతిపాద్య మగుచున్నది. పూర్వ విజ్ఞానము విశ్వాసముపై నాధారపడి యున్నది. ఆధునిక విజ్ఞానము ప్రయోగమూలమై యున్నది, ప్రయోగసాధనములు, కౌశలము అలవడినచో ఎల్లవారును దీనిని పరీక్షింపవచ్చును. హేతువాదము, సంభావ్యత దీనికి పునాది రాళ్లు. పూర్వయుగము విశ్వాసయుగము. ప్రస్తుత యుగము వివేచనా యుగము. వివేచనకు ప్రయోగము మూలము. కావున విజ్ఞానసర్వస్వములో కళాశాస్త్రములతోపాటు విజ్ఞానశాస్త్రములు కూడ ప్రాధాన్యము వహింపదగి యున్నవి. + +నిద్రాణమైన జాతియందు నవచైతన్యమును నూత్న జీవితమును ప్రబోధించుటలో విజ్ఞానకోశమే అనితర సాధనమని ఫ్రెంచి విజ్ఞాన సర్వస్వచరిత్ర వలన తెలియుచున్నది. రూసో, వాల్టేరు, డిడిరొ మున్నగు ఫ్రెంచి మహాతాత్త్వికుల - విప్లవవాదుల – రచనలచే జ్వలితాంగారకుండ సన్నిభమైనది ఫ్రెంచి ఎన్ సైక్లోపీడియా, \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0016.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0016.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..efc27b3ff57ae528451bf3664d8329d7627f2fbb --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0016.txt" @@ -0,0 +1,7 @@ +సంయుక్త రాష్ట్రప్రజలు 'Encyclopaedia Americana' అను పేర 30 సంపుటములు వ్యాపించిన ప్రశస్త మహా గ్రంథమును ఆంగ్లభాషలో నిర్మించిరి. ఈ విజ్ఞాన రాశితో పోల్చినప్పుడు మద్రాసు తెలుగుభాషాసమితి వారును, హైదరాబాదు సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞానకోశ సమితివారును సేకరింపగల జ్ఞానసంచయము - ఇసుకలో పిల్లలు కట్టుకొను పిచ్చిక గూడును మించదేమో యను వెరపు జనించును. ఇంక పునరుక్తి, చర్విత చర్వణము అను భయ మేల? + +విజ్ఞానసర్వస్వములు మొదటి దశయందు వ్యక్తి ప్రజ్ఞాధీనములుగనే యుండినట్లు తెలియుచున్నది. అవి సమష్టికృషి ఫలితములుగా లేవు. ఒక వైజ్ఞానికుడు వివిధ శాస్త్రములపై వ్రాసిన వేర్వేరు లఘు గ్రంథముల సంపుటి విజ్ఞాన సర్వస్వనామమున పరగుచుండెను. అట్టివి ముఖ్యముగ అద్యయన గ్రంథములుగ ఉపయోగపడు చుండెనేకాని పరామర్శ (Reference) గ్రంథములుగ ఉద్దేశింపబడినట్లు కానిపించదు. ప్రపంచమునందు మొట్టమొదటి విజ్ఞానసర్వస్వ గ్రంథము ప్రాచీన గ్రీకు దేశమున వెలువడే నని తలచుచున్నారు. అరిస్టాటిలు (క్రీ. పూ.384-323) దీని కర్తయని కొందరును, స్ప్యూసిప్పకు అను నాతడు కర్తయని కొందరును భావించుచున్నారు. వీరిద్దరును మహాతత్త్వ చింతకుడైన ప్లేటోకు శిష్యులని తెలియుచున్నది. ప్రాచీన రోము దేశమున మార్కస్ టెరెన్షియస్ వారో (క్రీ. పూ. 166- 27) అను నాతడొక విజ్ఞానసర్వస్వమును కూర్చెను. ఈతడు ప్రసిద్ధ విజేతయైన జూలియస్ సీజరునకు సమకాలికుడు. దీనియందు కావ్యశాస్త్రము, గణితము, జోతిశ్శాస్త్రము, వైద్యము సంగీతము, వాస్తుశాస్త్రము మున్నగునవి చర్చింపబడెను. వర్తమానకాలపు విజ్ఞానసర్వస్వములను పోలిన గ్రంథమును మొట్టమొదట కూర్చినవాడు 'ప్లినీ' యనువాడు. ఈతని 'నాచురల్ హిస్టరీ' అను గ్రంథము 37 సంపుటములుగా నున్నది. ఇప్పటి విజ్ఞానసర్వస్వముల వలెనే ఇది బహుకర్తృకమైన రచనా విశేషము. దీనిలో భూగోళశాస్త్రము, మానవజాతి శాస్త్రము, జంతుశాస్త్రము, వృక్షశాస్త్రము, వృక్షాయుర్వేదము, ఖనిజ శాస్త్రము వంటి వివిధ విషయములు సమకూర్చబడెను. ఇందు అసంఖ్యాక విషయములపై అసంఖ్యాకు లయిన రచయితలు కృతులు రచియించిరి. + +మధ్య యుగములందును యూరపు ఖండమున విజ్ఞానసర్వస్వ నిర్మాణము సాగెను. ఫ్రాన్సు దేశపు పాదిరీ బ్యూవే నగరమునకు చెందిన విన్సెంటు అనునాతడు (క్రీ శ. 1190- 1264) 'స్పెక్యులమ్ మాజస్' అను గొప్ప గ్రంథమును సమకూర్చెను. మధ్యయుగ విజ్ఞానమున కిది అద్దమువంటి గ్రంథమని చాల కాలము ప్రశస్తి వహించెను. జర్మనీ దేశమునందు క్రీ. శ. 1680 ప్రాంతమున ప్రకటింపబడిన లాటిను భాషాగ్రంథము విజ్ఞానసర్వస్వ నిర్మాణములో నూతన దశను ప్రారంభించెను. పూర్వ గ్రంథములు, ఆయా శాస్త్రములు వర్గీకరింపబడి, వానిపై వ్రాయబడిన లఘు కృతుల సముచ్చకంగులుగ నుండెనని చెప్పనైనది. ఆల్ స్టెడ్ అను ఈ జర్మను పండితుడు కూర్చిన గ్రంథమునకు మొట్టమొదటి దని 'ఎన్ సైక్లో పీడియా' అను పేరు వాడబడెనట. ఇది అకారాది క్రమమున కూర్పబడుట విశేషము. ఈ కాలమున ఆంగ్లభాషలో కూడ అకారాది వర్ణక్రమమున విజ్ఞానసర్వస్వ రచన సాగ మొదలిడెను. జాన్ హారికను నాతడు (క్రీ. శ. 1667-1719) “An universal English Dictionary of Arts and Sciences" (s -ప్రకృతిశాస్త్రములను గూర్చిన ఆంగ్ల విశ్వకోశము) అను గ్రంథమును ప్రకటించెను. సమకాలికులైన పంతు రాములు పలువురు దీనిలో రచన సాగించుట విశేషము. సుప్రసిద్ధ వైజ్ఞానికుడు సర్ ఐజాక్ న్యూటను మహాశయుడు 'ఆమ్లములు' అను సంశముపై దీనిలో వ్యాసము వ్రాసెనట. మరియు ఆధార గ్రంథముల పట్టిక ఇచ్చారు ఈ సంకలనమందలి విశిష్టత. జగద్విఖ్యాతమైన ఫ్రెంచి విజ్ఞాన సర్వస్వమును గూర్చి ఇదివరకే కొంత ముచ్చటింపవైనది. విశ్వకోశ నిర్మాణ చరిత్రయందు ఇది యొక ఉజ్జ్వల ఘట్టమని భావింపబడుచున్నది. విప్లవాత్మక చింతకులైన ఆ కాలపు ఫ్రెంచి తాత్త్వికు లందరును దీనిలో రచన సాగించిరి. ఇది ప్రభుత్వాగ్రహమునకు గురియై, వెలుతురు చూచుట సందేహాస్పదమయ్యెను. 35 సంపుటములు ఈ మహాగ్రంథము 1751 లో ఆరంభింపబడి 1780 నాటికి సమాప్తి చెందెను. + +భారతీయులకు చిరపరిచితమైన ఆంగ్ల విజ్ఞాన సర్వస్వము 'Encyclopaedia Britannica' ఒక నాటిలో కాని, ఒక తరములో కాని నిర్మింపబడిన ఉద్గ్రంథము కాదు. దీనికిముందే ఆంగ్లమునందు విజ్ఞానసర్వస్వరచన \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0017.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0017.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0793b7dafe5be3ffab8fb7a2b3c95ae9cee2afcf --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0017.txt" @@ -0,0 +1,8 @@ +సాగెను. మధ్యయుగములో విలియమ్ కాక్ స్టను అనునాతడు (క్రీ.శ.1481 ప్రాంతము) "ప్రపంచము అద్దము" అను గ్రంథమును కూర్చెను. క్రీ.శ. 1728 ప్రాంతమున చేంబర్సు అను పండితుడు మరియొక ఆ విజ్ఞానసర్వస్వమును సేకరించెను. ఇదియే ఫ్రెంచి విజ్ఞానకోశమునకు మార్గదర్శక మైనదని చెప్పుచున్నా ఇప్పుడు మనకు పరిచితమగు ఆంగ్ల విజ్ఞానసర్వస్వము 1768 లో ఆరంభింపబడి 1771 లో మొదటిను ప్రకటింపబడెనట! మొదటి ముద్రణములో అందు మూడు సంపుటములు, 2670 పుటలు మాత్ర ముండెన ఇప్పుడు మనము చూచుచున్నది ఆంగ్ల విజ్ఞానసర్వస్వము యొక్క పదునాల్గవ ముద్రణము. సుదీర్ఘము పాండిత్య స్ఫోరకములు అగు వ్యాసముల రచనాపద్ధతికి స్వస్తిచెప్పి సర్వజన సుబోధకమైన సులభ సంగ్ర వ్యాసరచనా పద్ధతి ఈ పదునాల్గవ ముద్రణమునందు అవలంబింపబడెనని చెప్పుచున్నారు. అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రములందును 1829 వ సంవత్సర ప్రాంతమునుండి విజ్ఞానసర్వస్వ ప్రకటనము సాగెను. వీని పరిణామము ఇప్పుడు మనము చూచు సుందరతరమును, వైశద్యగుణ భూషితమును అగు “ఎన్సైక్లోపీడియా అమెరికా +అను గ్రంథరాజము. జర్మనీ దేశస్థులు విద్వత్తునందును పరిశ్రమ సహిష్ణుతయందును యూరపు ఖండము దగ్రేసరులు కదా ! సువిస్తృతములైన గొప్ప విజ్ఞానసర్వస్వములు మౌళికము లైనవి ఎన్నియో జర్మను భాష యందు కలవని తెలియ వచ్చుచున్నది. ఇటలీ భాషయందును, స్పానిషు భాషయందును కూడ సమగ్ర విజ్ఞానకొశములు కలవట, రష్యన్ భాషయందు సోవియట్ ప్రభుత్వ ఆధ్వర్యవమున 32 సంపుటముల విజ్ఞాన సర్వస్వము ప్రకటితమైనది. +- +భారతదేశమునందలి ముఖ్యభాషలలో విజ్ఞాన సర్వస్వ ప్రచురణోద్యనుము సాగి కొన్ని భాషల విజయము సాధింపబడినట్లు తెలియుచున్నది. ముఖ్యముగ ఆంధ్రులకు సన్నిహిత భాషయైన మహారాష్ట్ర భాష యందు పలురకముల విజ్ఞాన కోళములు వెలువడినవి. ప్రసిద్ధ మహారాష్ట్ర జ్ఞానకోశము కాక, వ్యాయా జ్ఞానకోశము, సులభ విశ్వకోశము, వ్యావహారిక జ్ఞానకోశము, చరిత్ర కోశము, స్థల నామకోళము, ములా జ్ఞానకోశ్ (బాల విజ్ఞానకోశము) మున్నగునవి నిర్మింపబడినవి. మహారాష్ట్ర సోదరుల విజ్ఞాన ప్రీతికిని, కార్య కును ఇవి స్థిరోదాహరణములు. కన్నడ భాషయందు 'బాల ప్రపంచము' అను పేరుతో మూడు చిన్న సంపుటముల సుందరమైన విజ్ఞానకోశము నిర్మింపబడినది. + +సంగ్రహ విజ్ఞానకోశ నిర్మాణములో మమ్మెదుర్కొన్న మనిషురములను సోద రాంధ్రులకు నివేదిం పుట్టినింటి గుట్టు వెలిబుచ్చినట్లు కాకపోవచ్చును. ఆంధ్రభాషను అది రెండు జనవాహికగ చేయుటకు మనమె పురోగమింపవలసి యున్నదో ఉదాహరించుట మాత్రమే దీని ప్రయ్యెమే... (1) వద్యరచన పైగల మోజు, రచనపై మనవారియం దింకను పర్యాప్తముగా వ్యాప్తి కాలేదని ఆధునిక విజ్ఞాన విషయము గూర్చి వ్రాయవ లెనన్నచో బహుగ్రంథ పరిశీలనము చేసి సమన్వయము +సాధించుకొనుటకు శ్రమించవలెను. తిక సోమయాజి వలె “తుదముట్టన్" శ్రమియించుట ఇంకను మనవారు సంపవలసియే యున్నది. (2) వైనిక విషయములపై వ్రాయవలెనను ఉత్సాహము గలవారికి ఆపాటవము చాలుట లేదు. ఈ తర వారును, 'వెనుకటి తరమువారును చాలవరకు ఆంగ్లము నందే వం వ్యాసంగము చేసిన వారు. ఆంధ్రమున +భావప్రకటనము చేయుట కంతగా అలవడినవారు కారు. చేయవలెనని ఉత్సాహము కలిగి వీరు సంకోచించు చున్నారు. మైత్రీ నిర్బంధముచే వ్రాయవలన*డి.. చో ఆంగ్లభాషయందే వ్యాసములు పంపుచున్నారు. దీనినే గొప్ప సేవగ మేము భావించుచున్నాము. (3) ఆంగ్ల వ్యాసముల మూలమున అను కార్యక్రమము మేము మొదట ఊహించిన దానికన్న వివులతరమై కాలహరణమునకు మూలమైనది. అనువాది స్వతంత్రరచనవలె ప్రసన్న తావిభూషితమై యుండుట కష్టము, మరియు పారిభాషిక పదజాలము మన భాషయ స్థిరపడలేదు. స్థిరపరచుటకు జరిగిన సుస్థిర ప్రయత్నమును లేదు. ఇవి యన్నియు దీర్ఘకాలిక ప్రణాళిక మీద భూ ఓర్పువంటి ఓర్పుతో నిర్వహించవలసిన పనులు. తెలుగు భాషాసమితివారు 'అకారాదిక్రమమున గాక శాస్త్ర కథనపద్ధతిని అవలంబించుటకు హేతువును పద్మశ్రీ మోటూరి సత్యనారాయణగారు చక్కగా వివరించిరి. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0018.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0018.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8a36844516c266eba65dc6abc37cae9d5c1ee051 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0018.txt" @@ -0,0 +1,10 @@ +భాషలో పారిభాషిక పదజాలము స్థిరపడలేదు. అట్టి అవ్యవస్థిత పదములను శీర్షికగా పెట్టుకొన్నచో నిశ్చయజ్ఞానము +కలుగదు. పలువురు పలువిధముల ఈ పదములను వాడుచున్నారు. కావున మేము శాస్త్రకథా కథన పద్ధతికే ప్రాధాన్య +మిచ్చి యున్నాము. అకారాది పద్ధతికి రెండవస్థాన మిచ్చియున్నాము" అని సెలవిచ్చియుండిరి. ఈ వాదమునందు +గురుతరమైన సత్యము ఇమిడి యుండకపోలేదు. కాని ఎప్పటికైనను మనము దీనిని ఎదుర్కొనవలసి యేయుండును. +కావున ఈ గ్రంథమునందు మేము పారిభాషిక పదములను సృష్టించుకొని వాటినే అకారాది క్రమములో కూర్చితిమి. ప్రయుక్తమైన శాస్త్రపదము వెంటనే ఆంగ్లపదమునుకూడ ఒకటి రెండుసార్లు వాడుటకు రచయితలను కోరియుంటిమి. అట్లు చేయుటవలన ఏవిషయము ఉపన్యస్తమగుచున్నదో సుబోధము కాగలదు. మా సంపాదక బృందమునందును పారిభాషిక పదప్రయోగము విషయమై ఏకవాక్యత సాధింపబడలేదు ఆధునిక రసాయన శాస్త్రమువంటి గహన వ్యాప్తిగల శాస్త్రమునందు దేశీయ పదజాలమును ప్రయోగించుట కొంతవరకు మాత్రమే సాధ్యమనియు, లోతు లోతులకు దిగిన కొలదియు రచన సాగక వెనుకకు రావలసినవార మగుదుమనియు మా సంపాదకులు భావించుచున్నారు. అంతర్జాతీయ పదజాలమునే ఆశ్రయించుట కార్యకారియని వీరి తలంపు. ఇందును బలము లేకపోలేదు. రసాయన శాస్త్రమునందలి సంయోగ పదార్థములను గూర్చి చెప్పునప్పుడు సంస్కృతభాష కొంత ఉపయోగించును. కాని కేవలాంధ్రపదములు మరియు కార్యకారులుగ నుండుటలేదు. కావున కొన్ని శాస్త్రముల సందర్భమున అంతర్జాతీయ పదములను తప్పనిసరిగ వాడవలసిన ఆవశ్యక మేర్పడినది ఇచ్చట తెలుగుతనము బలియయిపోలేదా అని ఆక్షేపణకు అనవచ్చును. విషయ ప్రతిపాదనము సులభార్థ బోధకత్వము మా లక్ష్యములు పిడివాదమునకు తావులేదు. ఆధునిక విజ్ఞాన సందర్భమున మన భాష చెందిన వ్యక్తా వ్యక్త పుష్టినిబట్టి రచన సాగించవలసిన వారమైతిమి. ఈ గ్రంథమునందు వాడబడిన అంతర్జాతీయ పదములు ఆంగ్లపదములు వాటికి కల్పింపబడిన పర్యాయపదములు తెలుపుటకై సాంకేతిక పదములు పట్టికనుకూడ చేర్పించినాము, భాషా విషయమున సులభ గ్రాంథికమునే తెలంగాణా రచయితలు అభిమానించినట్లు తోచినది. దీనిని +శిష్ట వ్యావహారికమునకు వీలయినంత దగ్గరగ ఉండునట్లు నిర్వహింపవలెనని మా సంపాదకీయ వర్గమువారు ఆదేశించిరి. ఇట్టి ప్రయత్నమే కొనసాగింపబడెను. + +ఈ సంపుటమునందు 174 వ్యాసములు కలవు. వీటిలో అనువాదక వ్యాసములు 44 కలవు. రచయితలు 123 మంది, అనువాదకులు 19 మంది, "అ"కారమందలి వ్యాసములు 109. దీని పుటల పరిమితి 422. "ఆ" కారమందలి వ్యాసములు 65. వీటి పుటలపరిమితి 378. విషయ వర్ణనాత్మక పటము లసంఖ్య 223. ఇవిగాక, ప్రముఖ చిత్రములు కొన్ని రంగులలోను, ఆర్టు పేపరుమీదను ముద్రింపబడినవి. 174 వ్యాసములలోను 89 చరిత్ర – సంస్కృతులకు సంబంధించినవి, 73 విజ్ఞాన శాస్త్రాదులకు సంబంధించినవి, 12 ఇతరములు. మొత్తము మీద ఈ సంపుటములో ఆంధ్రులకు, ఆంధ్రభాషకు, ఆంధ్రదేశమునకు సంబంధించిన వ్యాసములసంఖ్య 55 . ఆంధ్ర సంబంధ వ్యాసముల పుటలనంఖ్య 328. +. +సంగ్రహ విజ్ఞానకోశము యొక్క ఆర్థికపు సమస్యలను కూడ ఊకొట్టుడు. ఈ యుద్యమమును ప్రజా మూలమని కదా మేము వాకొంటిమి. ఎట్లన మా సంపాదకులందరు గౌరవ కార్యకర్తలే. వారి విద్వత్కృషికై ధన్యవాదములను తప్ప సమితి ఎట్టి పారితోషికమును వారికిచ్చుటలేదు. వ్యాస రచయితలకు మాత్రము అచ్చు పుటకు రు. 5 వంతునను, అనువాదకులకు అచ్చువుటకు రు. 2-50 న. పై వంతునను పారితోషికము ఈయనగు చున్నది. దీనిని కూడ స్వీకరించని పెద్దలు కొందరు కలరు. ఈ గ్రంథము ఐదు సంపుటములని మొదట భావించి మొత్తము గ్రంథము వెల నూరు రూప్యములని మదింపబడెను, ప్రణాళికా రచనానంతరము ఇది ఆరు సంపుటముల గ్రంథమగునని చెల్లమాయెను. అయినను ఆరంభమునందే విరాళ రూపమున రు. 100 ఇచ్చు వారికి ఆరు సంపుటములును ఇయ్యవలెనని నిర్ణయించి ప్రకటనము జరిగెను. మొదటి సంపుటమునందు 'అ' నుండి 'కా' వరకు కల వ్యాసములు ప్రకటించుటకు ఉద్దేశించియుంటిమి. కాని వ్యాసములు నిర్దిష్ట పరిమితిని మించి సుదీర్ఘములుగ నుండుటచే "ఆ" వర్ణము పూర్తి కాకుండగనే సంపుటము ముగిసినది. ఈ యనుభవమును బట్టి విజ్ఞానకోశము \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0019.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0019.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ec95da69f3cc804ee7ae1fb72f686b8f45017514 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0019.txt" @@ -0,0 +1,9 @@ +6 సంపుటములు మించిపోవునట్లే సూచనలు కాన్పించుచున్నవి. ఒక్కొక్క సంపుటము యొక్క నిర్మాణ వ్యయము +రు. 40,000 చొప్పున పూర్తి గ్రంథమునకు దాదాపు రు. 2,50,000 వ్యయము కాగలదని అంచనా వేయబడినది. ప్రతి సంపుటము వెల రు. 20 ఏర్పాటు చేయనైనది. + +కార్యకర్తల ఉత్సాహము సంపాదకుల భాషానిరతి మాత్రమే ఈ యుద్యమమునకు మూలధనముగా నుండెను. ఉద్యమ స్థాపకులైన డాక్టరు బి. విశ్వనాథముగారి రు. 100 విరాళములో దీనికి శ్రీకారము చుట్టబడెను. ఉద్యమరేఖ లింకను సుస్పష్టము కానిదినములలోనే, అప్పుడు ఆదిలాబాదు జిల్లా బోధ్ గ్రామములో తహసిల్దారుగా నుండిన మా మిత్రులు శ్రీ వి. బి. నరసారెడ్డిగారు విజ్ఞాన కోశమునకు రు. 100 మొట్టమొదటి మనియార్డరు పంపి చుక్క వ్రాయించుకొనిరి. వెనువెంటనే శ్రీ జి. వి. సుధాకరరావు గారును, శ్రీ ఇ. వి. రామిరెడ్డిగారును రోజు కొనుచు వచ్చి చిన్న దెబ్బలను అందుకొని మురిసిపోయిరి. శ్రీ రాజా వేంకట మురళీ మనోహరరావుగారిచ్చిన రు. 300 లతో సమితి కార్యాలయము ఒక టైపు లేఖినితో ఆరంభింపబడెను. ఇట్టిది చీమ గంగా యాత్రగా సాగజొచ్చెను. ప్రారంభ సంవత్సరము అందే మాకు ఆదిలాబాదు జిల్లానుండియు, వరంగలు జిల్లా నుండియు, సభ్యత్వ రుసుములు కొన్ని వచ్చి కాలు నిలువదొక్కుకొనుటకు తోడ్పడినవి. అప్పటి హైదరాబాదు ప్రభుత్వములో వ్యవసాయశాఖా మంత్రులును సమితికి ఇప్పుడును ఉపాధ్యక్షులును అయిన మర్రి చెన్నా రెడ్డిగారు మాకు గొప్ప చేయూత నిచ్చిరి. అట్లే అప్పటి హైదరాబాదు శాసనసభా సభ్యులు కొందరు మా యుద్యమమును ఆదరించి తమ నైతిక సహాయము మా కొసంగి అండయై నిలిచిరి. శ్రీమతి ఆరుట్ల కమలాదేవి గారును శ్రీయుతులు కే. వి. నారాయణరెడ్డి, కె. పెద వెంకట్రామారావుగార్లును శాసనసభా వర్గమునందు మా కొఱకు +చేసిన సేవ ప్రశంసనీయము. + +ఈ తొలిదినములందే వనపర్తి రాజా రామదేవరావు బహద్దరుగారు రు.500 విరాళమునిచ్చి తోడ్పడిరి, సికింద్రాబాదు పురపాలక సంఘమువారు 1955 లో రు 1000 ల విరాళమును మంజూరుచేసి స్థానిక పరిపాలనా సంస్థలకు మార్గదర్శకులైరి. ఈ సంవత్సరాంతమున అప్పటి హైద్రాబాదు ప్రభుత్వము వారు రు. 10,000 లు సహాయముగా ప్రసాదించి సమితికి వెన్నెముక ఏర్పడునట్లు చేసిరి. వెనువెంటనే హైదరాబాదు పురపాలక సంఘమువారు రు. 2000 లును, మరికొంత కాలమునకు నల్లగొండ జిల్లా బోర్డు వారును, మహబూబు నగర్ జిల్లాబోర్డువారును చెరియొక రు.2500ల విరాళము లంపిరి. సామాన్య గృహస్థులు పలువురు సభ్యత్వ రుసుములు పంపుచునే యుండిరి. యాదగిరి నరసింహస్వామి దేవాలయమునుండి రు. 500 ల విరాళము లభించెను. మొదటి సంపుటము ముద్రణమునకై కావలసిన కాగితమునంతను సిర్పూరు కాగిత కర్మాలయాధిపతులు శ్రీ బిర్లా సోదరులు మాకు మూడవవంతు ధరకు మాత్రమే ఇచ్చి గొప్ప ఉపకారము చేసిరి. దీని వలన సమితికి దాదాపు రు. 6000 లు కిఫాయతు ఏర్పడెను. + +ఇంతలో ఆంధ్రప్రదేశపు శుభావతరణ మయ్యెను. గౌ. శ్రీ బూర్గుల రామకృష్ణారావుగారు తమ అధ్యక్ష కవచమును ఆంధ్రప్రదేశ ముఖ్య మంత్రులు గౌ. డాక్టరు నీలం సంజీవరెడ్డిగారికి అర్పించి తాము కేరళ రాజ్యపాలకులుగా వెడలిరి. ఇట్టి ప్రజోపయోగమైన కార్యమునకు ప్రభుత్వమే చేయూత ఈయదగునని శ్రీ సంజీవరెడ్డిగారు ఆరంభముననే సంకల్పించి మాకు ధైర్యోత్సాహములు కలిగించిరి. రాజ్యకార్య బాహుళ్యముచే తమకు సమితి కార్యజాతమును నడిపించుటకు సమయము చాలక అప్పుడు ఆర్థిక శాఖామాత్యులుగ నుండిన గౌ. డాక్టరు బెజవాడ గోపాల రెడ్డిగారిని అధ్యక్షులునుగ చేసికొండని ఆదేశించిరి. సాహిత్య పోషణమునందును కళాభిరుచి యందుమ శ్రీ గోపాల రెడ్డిగారు ఆంధ్రదేశమునందు ముఖ్యజ్యోతిగ ఉన్నారనుట అతిశయోక్తి కానేరదు. సమితి ఉపాధ్యక్షులు ఆంధ్రప్రదేశ్ విద్యాశాఖామాత్యులు గౌ. యస్. బి. పి. పట్టాభిరామారావుగారును, డాక్టరు గోపాలరెడ్డిగారును సంప్రదించుకొని సంగ్రహ విజ్ఞానకోశ సమితికి సుస్థిరమైన ఆర్థిక వ్యవస్థ ఏర్పడు ప్రణాళికను రచించిరి. దీనికి ఆంధ్రప్రదేశ ప్రభుత్వామోదము లభించుట ముదావహము. ఈ పథకము ప్రకారము ఆంధ్ర ప్రభుత్వమువారు సమితికి సంవత్సరమునకు రు. 25,000 చొప్పున నాలుగు సంవత్సరములు ధనసహాయము \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0022.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0022.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6c69117158ae2b65446ff3a56643ac5e11f4dca0 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0022.txt" @@ -0,0 +1,52 @@ +కార్యనిర్వాహక వర్గము + +1. అధ్యక్షలు : గౌ, డాక్టరు బెజవాడ గోపాలరెడ్డి +మంత్రి, రివెన్యూ - పౌర వ్యయము - భారత ప్రభుత్వము, క్రొత్తఢిల్లీ- + +2. ఉపాధ్యక్షలు : డాక్టరు యం. చెన్నారెడ్డి ఎం. ఎల్. ఏ. +మాజీ వ్యవసాయశాఖామాత్యులు, హైద రాబాదు, + +3. శ్రీ. యస్. బి. పి. పట్టాభిరామారావు విద్యాశాఖామాత్యులు, ఆంధ్రప్రదేశ్. + +4. శ్రీ. డి. సదాశివ రెడ్డి +ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాల యోపాధ్యక్షులు, హైదరాబాదు. + +5. కార్యదర్శి : శ్రీ ఖండవల్లి లక్ష్మీరంజనం +ఆంధ్రశాఖాధ్యక్షులు, ఉ. వి. + +6. సంయుక్త కార్యదర్శి : డా. బేతనభట్ల విశ్వనాథం +గణితశాస్త్రశాఖ, ఉ. వి. + +7. సహాయ కార్యదర్శి : డా. బి. రామరాజు +పిం.ఁగుశాఖ, ఉ. వి. + +8. కోఠాధిపతి : +డా. రావాడ సత్యనారాయణ భౌతిక శాస్త్రశాఖాధ్యక్షులు, ఉ. వి. + +9. సభ్యులు +శ్రీ పి. వి. జి. రాజు +10. +11. +12. +>> +13. +14. +15. +" +18. +విజయనగరం రాజావారు. +డా. వి. యస్. కృష్ణ +ఉపాధ్యక్షులు, ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయము, వాల్తేరు. +శ్రీ జటప్రోలణ రాజావారు +హైదరాబాదు. +పద్మశ్రీ మోటూరి సత్యనారాయణ +పార్లమెంటు సభ్యులు మద్రాసు. +- +శ్రీ కల్వ సూర్యనారాయణ గుప్త +వర్తకులు, హైదరాబాదు. +బెర్డే జగదీశ్వరయ్య గుప్త +వర్తకులు, హైదరాబాదు. +డా. యస్. వేంకటేశ్వరరావు +ఆనరరీ ఫిజిషియన్, ఉస్మానియా ఆసుపత్రి, హైదరాబాదు. +డా. పుట్టపర్తి శ్రీనివాసాచారి +డైరెక్టరు, పురావస్తుశాఖ, హైదరాబాదు. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0023.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0023.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4b34387762f310ad8760d69aaf9cb2df63eb24f1 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0023.txt" @@ -0,0 +1,22 @@ +17. +సభ్యులు +18. +19. +20. +21. +22. +" +" +వల్లూరి సుబ్బరాజు +అగ్రికల్చరల్ ఇంజనీరు, ఇండియన్ ఇన్ స్టిట్యూటు ఆఫ్ టెక్నాలజి, ఖరగ్ పూరు. +జి. వి. సుధాకరరావు +అధ్యక్షులు, పరిపాలన విధానశాస్త్ర శాఖ, ఉ. వి. +కాసుగంటి రాజేశ్వరరావు +అడ్వకేటు, హనుమకొండ. +శ్రీ కంచెనేపల్లి పెదవెంకట్రామారావు +అడ్వకేటు, నల్లగొండ. +శ్రీ యం. ఆర్. అప్పారావు, +నూజివీడు, కృష్ణాజిల్లా - +కె. నరసింహాచారి +ఎం, ఎల్. ఏ. +సభ్యులు- హైద రాబాదు మునిసిపల్ కార్నొ షను \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0024.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0024.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..16f0758baf95712aa474c4dd8d704a5a629882ee --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0024.txt" @@ -0,0 +1,44 @@ +విషయము +1. భాష, సారస్వతము, లిపి +2. చరిత్ర +8. తత్త్వశాస్త్రము +4. భూగోళశాస్త్రము +5. అర్థశాస్త్రము +సంపాదకీయ వర్గము +శ్రీ మామిడిపూడి వేంకట రంగయ్య, ఎం. ఏ.. +అధ్యక్షలు, సంపాదకీయవర్గము +సంపాదకులు +శ్రీ ఖండవల్లి లక్ష్మీరంజనం, ఎం. ఏ.. +ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము +ఖండవల్లి బాలేందు శేఖరం, ఎం. ఏ.. +నిజాం కళాశాల, హైదరాబాదు +డా. వహీదుద్దీను, +త త్త్వశాస్త్రశాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము +& +డా. శ్రీపతి శ్రీదేవి, ఎం. ఏ. పిహెచ్. డి.. +ప్రిన్సిపాలు, ప్రభుత్వ మహిళా కళాశాల, హైదరాబాదు +శ్రీ వైజ్యనాథ్. ఎం. ఏ.. +ప్రొఫెసరు, భూగోళశాస్త్రశాఖ, ఉస్మానియా వి. +& +శ్రీ బి. యన్ చుతుర్వేది +భూగోళశాస్త్రశాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము +డా. రాంపల్లి విశ్వేశ్వరరావు, ఎం. ఏ., పిహెచ్. డి., +జాయంటు డై రెక్టరు, వాణిజ్య పరిశ్రమలశాఖ, ఆంధ్రప్రదేశ్ +6. మానవశాస్త్రము, సాంఘికశాస్త్రము శ్రీ జి. వి. సుధాకరరావు +7. రాజనీతిశాస్త్రము +8. మతములు +9. సంగ్రామశాస్త్రము +10. క్రీడలు +11. వార్తాశాస్త్రము +పరిపాలన విధానశాస్త్రశాఖ, ఉస్మానియా వి. హైదరాబాదు +ఆచార్య మామిడిపూడి వేంకటరంగయ్య, ఎం. ఏ., +మాజీ ప్రొఫెసరు, ఆంధ్ర - బొంబాయి విశ్వవిద్యాలయములు +ఆచార్య కురుగంటి సీతారామయ్య, ఎం. ఏ., +సంస్కృత అకాడమీ ఉ. వి. +శ్రీ ఖండవల్లి లక్ష్మీరంజనం, +ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము +శ్రీ బి. అనంతరావు, +సికింద్రాబాదు కళాశాల +శ్రీ యన్. నరోత్తమరెడ్డి, ఎం. ఏ. +సంపాదకులు, గోలకొండ పత్రిక, హైద్రాబాదు +8 \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0032.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0032.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8c7c41ed802876525f8b668d44b896ddfcd25ecb --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0032.txt" @@ -0,0 +1 @@ ++ 53. డా. యూ. హు. డాక్టరు యూసుఫ్ హుస్సేన్ ఖాన్ ఎం. ఏ., చరిత్ర శాఖాధ్యక్షుడు, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు అబుల్ ఫజల్ 54. డా. వ. డాక్టరు వహీదుద్దీన్, రీడరు, ఫిలాసఫీశాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు అరిస్టాటిల్ (తత్వ) 55. డా. వి. య. డాక్టరు వి. యశోదాదేవి, ఎం. ఏ., ఎం. లిట్. డి. లిట్., మదరాసు 1. అలెగ్జాండరు2. ఆంధ్రదేశ చరిత్రము III 1823_16753. ఆఫ్ఘనిస్థానము 56, డా. ఎస్. వేం. రా. డాక్టరు ఎస్. వేంకటేశ్వరరావు, ఎం. డి. (ఆంధ్ర) ఆనరరీ ఫిజిషియన్, ఉస్మానియా జనరల్ హాస్పిటలు, హైదరాబాదు 1. అంటువ్యాధులు (ఎల్లోపతి)2. అన్నజీవ పరివర్తన వ్యాధులు3. అవిసెన్నా4. ఆండ్రియాస్ వెసేలియస్ 57. డా. సి. రా. డాక్టరు సి. రాధాకృష్ణరావు, ఎం. ఏ.పి. హెచ్. డీ. థియొరెటికల్ రీసెర్చి ప్రొఫెసరు, ట్రైనింగ్ డివిజన్ అధ్యక్షులు, ఇండియన్ స్టాటిస్టికల్ ఇన్స్టిట్యూట్. కలకత్తా అనువర్తిత సంఖ్యాశాస్త్రము 58. డి. డి. బి. శ్రీ డి. దినకరబిందు జి, డి. (ఆర్కి టెక్చరు). ఎ. ఆర్. ఐ.బి. ఎ., క్రొత్తఢిల్లీ 1. ఆకృతి రచన- ఆధునిక నిర్మాణ ద్రవ్యములు2. ఆకృతి రచనాసూత్రములు3. ఆధునిక వాస్తు వాదములు 59. డి. వి. కె. శ్రీ డి. వి. కృష్ణయ్య, ఎం. కాం. (ఆనర్సు) ప్రిన్సిపాలు, ఎస్. ఆ.ఆర్. అండ్ సి.వి.ఆర్. కాలేజీ, విజయవాడ 1. అంటార్కిటికా2. అమెరికా సంయు క్తరాష్ట్రములు (భూగో.)3. అర్జంటైనా4. ఆంధ్ర ప్రదేశము I5. ఆంధ్రులు - వాణిజ్యము6. ఆఫ్ఘనిస్థానము (భూగో) 60. డి.హ. శ్రీ డి. హనుమంతరావు. రసాయనశాస్త్రశాఖ. ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు అల్యూమినియం 61. త. స. న. డాక్టరు తమ్మా సత్య నరసింహమూర్తి, ఎం. ఏ. పి. హెచ్. డి. లెక్చరరు, నిజాంకళాశాల, హైదరాబాదు ఆర్కెమెడీసు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0035.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0035.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d9c7fe5eebfbad6e44ac5601e97ff33a10b5b92a --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0035.txt" @@ -0,0 +1 @@ ++ 84. పు. ప. శా. శ్రీ పుచ్చా పరబ్రహ్మశాస్త్రి ఎం.ఏ., ఉపాధ్యాయులు, కేశవ మెమోరియల్ స్కూలు, హైదరాబాదు ఆర్యభటుడుఆర్షగణితము 85. పెం. స. శ్రీమతి పెండేల సత్యభామ, పిఠాపురము అభినయము 86. పె. రా. శ్రీ పెద్దాడ రామస్వామి ఎం. ఏ., ప్రిన్సిపాలు కావలి కాలేజి, కావలి ఆంగ్లభాషా సాహిత్యములు 87. పె. లిం. శా. భాషాప్రవీణ శ్రీ పెరవలి లింగయ్యశాస్త్రి, ప్రధానాంధ్రోపాధ్యాయుడు, ప్రభుత్వోన్నత పాఠశాల, చాదర్ ఘాట్, హైదరాబాదు అహోబల పండితుడు 88. పో. రా. శ్రీ పోలవరపు రామచంద్రరావు బి.ఏ. బి. ఎల్., అడ్వకేటు, విజయవాడ ఆధునిక సంగీతము 89. పో. శ్రీ. రా. శ్రీ పోణంగి శ్రీరామ అప్పారావు ఎం. ఏ., ఇండియా ప్రభుత్వపు రిసెర్చి స్కాలరు, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు అరిస్టాటిల్ (సాహి) 90. పో. సు. ప్రొఫెసర్ పోతుకూచి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి, ఎం. ఏ., ఎం. లిట్. పి. హెచ్. డి.. ఇంగ్లీషు ప్రొఫెసరు, సాగర్ యూనివర్సిటీ, సాగరు అప్పయ దీక్షితులు 91. వి. ము. ప్రొఫెసర్ విశ్వనాథ ముఖర్జీ, ఎఫ్. ఆర్. ఎన్. ఏ., (లండన్) ప్రిన్సిపాల్, కాలేజి ఆఫ్ ఫైన్ ఆర్ట్సు, హైదరాబాదు 1. అవనీంద్రనాథ టాగోరు2. ఆధునిక భారతీయ చిత్రకళారీతులు 92. బి. యన్. చ. శ్రీ బి. యన్. చతుర్వేది, ఎం. ఏ., ఎఫ్. ఆ. జీ. ఎన్. (లండన్) సాహిత్యరత్న అలహాబాద్, ప్రొఫెసర్, జాగ్రఫీ డిపార్టుమెంటు, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు 1. అరేబియా (భూగో)2. అలాస్కా3. ఆర్థిక భూగోళశాస్త్రము 93. బి: యస్. ఎల్. హ. రా. శ్రీ బి. యస్. ఎల్. హనుమంతరావు ఎమ్, ఏ.. హిస్టరీ లెక్చరర్, హిందూకాలేజి, గుంటూరు 1. అక్బరు2. ఆళియ రామరాజు 94. బి. రా. డా. బి. రామరాజు, ఎం. ఏ., పి. హెచ్. డి. రీడరు, తెలుగుశాఖ, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయము, హైదరాబాదు ఆంధ్ర జానపద గేయ వాఙ్మయము \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0040.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0040.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..10c82cf12c75d689c5b859d54491b78da2f9dbce --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0040.txt" @@ -0,0 +1,14 @@ +అంకగణితము — గణితశాస్త్రములలో నెల్ల అంకగణితము మిక్కిలి పురాతనమైనది. పూర్వ మిది సాంఖ్య సిద్ధాంతముగా పరిగణింపబడుచుండెడిది. కాల క్రమమున సాంఖ్యసిద్ధాంత మొక ప్రత్యేకశాఖ యైనందున నేడు అంకగణితము, గణనక్రియకు, దాని అను ప్రయోగములకు సంబంధించినదిగా గుర్తించబడుచున్నది. + +సంఖ్యాక్రమ విధానము: ప్రాచీనజాతుల వారందరును మొట్టమొదట వేళ్ళలోనే లెక్కపెట్టెడివారు. సంఖ్యలను మాటలవలన తెలిపెడివారు. అంకములకు, సంఖ్యలకు ప్రత్యేక గుర్తులు లేకుండ పదములలోనే వ్రాయుచుండినచో, గణితశాస్త్రమే సంకుచితమై యుండెడిది. కనుకనే అంకములకు చిహ్నముల నేర్పరచు ఆవశ్యకము గల్గినది. చరిత్రకు తెలిసినంత వరకు సంఖ్యలను వ్రాయుటలో "ఫినీషియను" పద్ధతి మిక్కిలి పురాతనమయినది. వారు తొమ్మిదివరకు అంకెలను నిలువు గీతలచే తెలిపెడివారు. మన మిప్పటికిని కొన్ని నిర్దిష్ట కార్యములకై వాడు రోమను సంఖ్యలు, రోమనులు సంఖ్యాక్రమ నిరూపణమున గ్రీకులమార్గము నవలంబింపక వేరొక త్రోవ త్రొక్కిరి అని తెలుపును. రోమనుల సంఖ్యా సంకేతము లివి : + +I, II, III IV, V, VI, VII, VIII, IX, X, L, C, D, M. +1, 2, 3, 4, 5, 8, 7, 8, 9, 10, 50, 100, 500, 1000. + +హిందువుల సంఖ్యాస్వరూపము (System of Notation) తదితర జాతులవారి దానికంటే భిన్నము. అంకగణితమున హిందువులు అత్యంతపురాతన కాలముననే మిక్కిలి పరిశ్రమ చేసిరి. క్రీ. శ. 12 వ శతాబ్దినాటికే హిందువులు +నవీన అంకగణితసారము నంతయు గ్రహించిరి. సంఖ్యావళియందు స్థాన భేదమును, సంఖ్యలేనిచోట సున్న పెట్టుటయు, సంఖ్యాతత్వ నిరూపణమునందు ధన, ఋణ సంఖ్యాభేదములును, కరణి, వికరణ్యంక (Irrational and +rational quantities) వివక్షయు, మొట్టమొదట కనుగొన్నవారు హిందువులే. 11 వ శతాబ్ది ఆరంభమున అల్బెరూని యను మహమ్మదీయ చరిత్రకారుడు హిందువుల సంఖ్యావిధానమును గురించి వ్రాయుచు, హిందూ దేశమున సంఖ్యావళిలో 9 అంకెలును, ఒక సున్నయు నుండి, స్థానమునుబట్టి యేదేని యొక సంఖ్య యొక్క మొత్తము పది రెట్లు హెచ్చుట గాని, తగ్గుటగాని కలదని వ్రాసియుండెను. మన దేశమున క్రీ. శ. 876లో సున్న వాడుకలో నున్నట్లు నిదర్శనములు గలవు. సంఖ్యాక్రమమున మనము వాడు అంకెలను గురించి, క్రీ. శ. 662 లోనే సిరియా దేశస్థుడగు సెవేరస్ సె బోల్తు అను నతడు ఇతర దేశములకు వెల్లడిచేసి యుండుట గమనింపదగినది. + +సంఖ్యావళియందున్న అంకెలకు రెండర్థములుగలవు. మొదటిది అంకెల యొక్క గుర్తునుబట్టి కలుగుచున్నది.అనగా "4" అను సంకేతమునకు, "నాలుగు” అను అర్థము గుర్తువలన దెలియుట. ఇయ్యది సాంకేతికార్థము. ఇక రెండవ అర్ధము, ఈ యంకెలకే, స్థానభేదమువలన గలుగుచున్నది. + +ఉదా : '5' గుర్తునకు ఐదని సాంకేతికార్థము. కాని '52' అను అంకములో, 'ఐదు' నకు స్థానమును బట్టి యేబది యను అర్థము కలుగుచున్నది. ఇట్లొక్కొక్క స్థానము హెచ్చిన కొలది, అంకెయొక్క విలువ పది రెట్లు చొప్పున హెచ్చుచుండును. మన సంఖ్యాక్రమమునందు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0047.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0047.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..30ac5a9d24f6883c15f887a7e9682f91a19172ed --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0047.txt" @@ -0,0 +1,26 @@ +P,Pa... Pr లు ప్రధాన సంఖ్యలు ; +ప్రధాన సంఖ్యలు ; P యొక్క ప్రధాన +కారణాంకములు. (P)=(e)(e)...(e)” + +ఈ సంకేత వివరణము లెజండర్ సంకేతమునకు భిన్నమయినను, ఈ సంకేతమునకుగూడ (1), (2), (3),(4) లే వర్తించును. + +బీజసంఖ్యా క్షేత్రము (Algebraic number field) : కొన్ని ధర్మములు గల సంఖ్యాసమూహమును సంఖ్యా క్షేత్ర మందురు. ఇట్టి సంఖ్యా క్షేత్రములోని 46, 41, 4z...4. సంఖ్యలచే ఉx+axnel + anx°= 0 అను బహువద +సమీకరణము నేర్పరించినచో, అట్టి సమీకరణము యొక్క మూలమును "ఆ క్షేత్రముపై బీజసంఖ్య" అందురు. +ఈ బీజ సంఖ్య ఆ క్షేత్రములోని సంఖ్యలలో నొకటిగా ఉండవలసిన నిర్బంధము లేదు. వికరణ్యంక క్షేత్రము +లోని అంకెలతో x2- 2 = 0 అను సమీకరణమును నిర్మించిన, దాని మూలము /2 వికరణ్యంకము కాదుగదా! + +దీనికి విలోమముగా అనునది " అను క్షేత్రము పై బీజ సంఖ్య యైనచో, ఆ క్షేత్రము లోని సంఖ్యలతో నిర్మింప +బడిన ఒకానొక సమీకరణమునకది మూల మగును అని సులభముగా రుజువు చేయవచ్చును. ఇట్టి బీజ సంఖ్యల సముదాయము కూడ ఒక "క్షేత్రమగును. + +క్షేత్ర వ్యాపనము (Extension of a field):F ఒక క్షేత్రమైన, F అంతర్భాగముగాగల మరి యే క్షేత్రమునైనను F +యొక్క క్షేత్ర మందుము. + +9, PF పై బీజ సంఖ్య యగు K=F(6) ను రెంటిని అంతర్భాగముగాగల సూక్ష్మతను క్షేత్ర నిర్వచింతుము. అట్టిచో 9, Fబీజ సంఖ్య యగుచో, నీ యొక్క ప్రతిమూలమును పై బీజ సంఖ్య యగ బీజ పూర్ణాంకములు (Algebraic integers) +సంఖ్య యొక్క సూక్ష్మతమ బహుపద సమీకరణకు వికరణ్యంక గుణకము లుండినచో అట్టి బీజ సం +బీజపూర్ణాంక మందురు. బీజపూర్ణాంక సమస్తము ఒక వలయము (Ring) ఆ + +అంగోలా— అఫ్రికాదేశమందు వైరృతి భాగమున ఉన్న పోర్చుగీసు వారి వలసదేశము అంగోలా, దీనికి ఉత్తరమున, బెల్జియన్ కాంగో యును, తూర్పున ఉ త్తర ౬యాయును, దక్షిణమున నైరృతి ఆఫ్రికా భాగవ ),పశ్చిమమున అట్లాంటిక్ మహాసముద్రమును ఎల్లలు. + +దీని సముద్ర పొడవు 920 మైళ్ళు మొత్తము వశాల్యము 4,80,000 చదరపు మైళ్ళు. ఈ సముద్ర తీరము ఎక్కువ నుగా నున్నది. అచ్చటచ్చట ఎఱ్ఱ రాతితొ కూడిన గుట్టలును, ఎత్తైన కొండలును ఉన్నవి. + +సముద్రతీరపు నము దేశములోని మైళ్ల మొదలుకొని మైళ్ళవరకు చొచ్చు యున్నది. మధ్య భూమి హెచ్చుతగ్గులుగల.. ఉపరితలములతో 5,100 అడుగుల ఎత్తు ఉండును. తూర్పున, ఉత్తరము నుండి దక్షిణము వైపునకు వ్యాపించిన పర్వత శ్రేణులు కనిపించును. ఈ రాష్ట్రమునందలి అత్యున్నతమైన \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0049.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0049.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e2ddcbb50123ea3ff8398620d2c85747d81646c2 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0049.txt" @@ -0,0 +1,4 @@ +పూర్తిగా కనుగొని విషయ సేకరణకు తయారగు చున్నారు. కాని 1,500 మైళ్ళ మేర మంచుకట్టిన ప్రదేశముమీద +ప్రయాణము చేసి విషయాలు తెలిసికొనవలసియున్నది. ఈ ఖండము 60° దక్షిణ అక్షాంశము లో నుండుట వలన దీని +ప్రాముఖ్యము ఇనుమడించినది. మిక్కిలి విలువగల అడవులు 60° అక్షాంశము దాటిన భూమిలో ఉన్నవి. ఇందు 10,00,000 మంది మానవులు కూడ ఉన్నారు. ఇక్కడ చెట్లు లేవు. చేపల పరిశ్రమకు అవకాశ మున్నది.తిమింగిలములు +అను పెద్దరకపు జల జంతువుల పరిశ్రమకు ఈ ప్రదేశము చాల అనుకూలముగా ఉండగలదు. అంటార్కటికా యొక్క ప్రత్యేకత అది భూభాగాలన్నిటికీ దూరముగాను, సంబంధము లేనిదిగాను ఉండుటయే. 55°——65° ల మధ్య భూమి లేదు. లోతులేని సముద్రము గుండ ప్రయాణముచేసి ఈ ఖండమును చేరవచ్చును. ఈ ఖండములోకూడ కొన్ని ప్రదేశములు మంచులేకుండ నుండును. దక్షిణధ్రువము 10 వేల అడుగుల ఎత్తున నున్నది. ఇక్కడ మనుష్యులకు కాని, జంతువులకు కాని, తగిన ఆకర్షణకాని, అవకాశముకాని లేదు. రాస్ అను పరిశోధకుడు నీళ్ళలో తేలుచున్న మంచుగడ్డల గుండ వెళ్ళవలసి వచ్చినది. దీనిని "రాస్ ప్రతిబంధకము” అని అందురు.దీనిమందము 500 అ. మొదలు 15,000 అడుగుల వరకు ఉండును. ఇంకను ఇటువంటి ప్రతిబంధకాలు ఎన్నో సముద్ర గర్భములో ఉండి తీరునని భావింబడుచున్నది. ఒక్కొక్కచోట 4 ప్రతిబంధకములు 3 మైళ్ళ వరకు ఉండ వచ్చును. కాబట్టి ఈ విధమైన సముద్రము అడుగు పర్వతమయమై భూఖండము ఉండుట వలననే దానిని అంటార్క్ టికా ఖండము అనెడి పేరుతో పిలువవలసి వచ్చినది. 86° దక్షినపు అక్షాంశములొ ఉన్న విక్టోరియా ప్రదేశమునుగురించి అనేక వివరాలు సేకరించినారు. ఇందులో పరత శ్రేణులున్నట్లు తెలియుచున్నది. 8,000; 10,000; 15,000 అడుగ ఎత్తుగల శిఖరాలు మంచుచే కప్పబడి ఉన్నవి. ఎరిబ్ర శిఖరము చాల పెద్దది. ఈ శిఖరాలు న్యూజీలాండ్ పర్వతాలను పోలియున్నవి. శీతోష్ణస్థితి చాల విపరీతముగా నుండును. 77° ఫా. ఉండవచ్చును. గాలి ఒత్తిడిలో కూడా మార్పులు ఉండి తదనుగుణముగా ఈ ప్రదేశములో పెను గాలి వీచుచుండును. భూమిమీద పచ్చని ప్రదేశము తక్కువ సముద్రములో జంతు, వృక్ష జీవనము అధికముగా ఉన్నది. ఇక్కడ సీళ్ళు, అనేకరకాల పక్షులు ఎక్కువగా నున్నవి. 30,00,000 పౌండ్ల విలువగల తిమింగిము లను, చేపలను, సీళ్ళను ఏపేట పట్టుకొనుచున్నారు. రా \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0050.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0050.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..920f3e5eb48a9d12495a6857ca8784a20253cdc2 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0050.txt" @@ -0,0 +1,30 @@ +ప్రదేశము, ఫాక్ లాండ్ దీవుల ప్రదేశము ఇందులోనున్న ముఖ్య భాగాలు. + +అంటువ్యాధులు (ఆయుర్వేదము)—— ఒక రినొకరు కలిసికొని తిరుగుటచే ఒకరినుండి మరియొకరికి కలుగు వ్యాధులకు "అంటువ్యాధులు” అని లోకమున వ్యవహారము. వ్యాధికలవారితో కలిసిమెలిసి తిరుగుటచే మంచివారి కా వ్యాధులు అంటుకొనును గనుక "అంటుడు వ్యాధులు" అని పిలువబడుచు ఆనాటనా నాట "డు" అను నక్షరము లోపించి "అంటుడు వ్యాధులు" అను పదము "అంటువ్యాధులు” గామాత్రమే వాడుకయందు నిలిచినది. + +ఈ అంటువ్యాధులకు సంస్కృతమున “సాంక్రామిక వ్యాధులు” అని వాడుక. ఇట్లు అంటు వ్యాధులుగా చెప్పబడినట్టియు, చెప్పతగినట్టియు రోగములెట్టివి? అట్టివ్యాధు లంటుకొనుటకు గల కారణము లేమి? అనుటలో భారతీయ ఆరోగ్య తత్వ దర్శనమగు ఆయుర్వేదమున ప్రాధాన్యముగల శస్త్రచికిత్సా గ్రంథమందు రాజర్షియగు సుశ్రుకు డిట్లు వర్ణించెను : + +ప్రసజ్ఫా ర్గాత్ర సంస్పర్శా + న్నిశ్వాసా త్సహ భోజనాత్ +సహ శయ్యాసనాచ్చా౽ పి + వస్త్రమాల్యానులేపనాత్ +కుష్ఠం జ్వర శ్చ శోష శ్చ + నేత్రాభిష్యంద ఏవ చ +ఔపసర్గికరోగా శ్చ. + సంక్రామంతి నరా న్నరమ్. + +రోగ గ్రస్తులగువారితో అతిగా కలిసియుండుటచేతను, పదేపదే రోగుల శరీరమును ముట్టుకొనుచుండుట చేతను,రోగులతో కలిసి భుజియించుటచేతను, రోగులతో కూడి పండుకొనుట చేతను, రోగులకడ కూర్చుండుట చేతను, రోగులు కట్టుకొను బట్టలను, రోగులు ధరించిన పూవులను, రోగులు వాడి మిగిల్చిన చందనాది అనులేపనములను ఉపయోగించుటచేతను, వ్యాధిగ్రస్తులనుండి ఆరోగ్యవంతులగువారికి ఆవ్యాధులు సంభవించును. అట్లు కలుగునట్లుగా నిర్దేశింపబడిన వ్యాధు లివి : + +1. కుష్ఠము, 2. జ్వరము, 8. క్షయ, 4. నేత్రరోగములు 5. స్త్రీ పురుషుల సంయోగమువలన కలుగు “బట్టంటు” “కొరుకు” మొదలగు జననేంద్రియ సంబంధము లైన రోగములు. + +ఇది అంటువ్యాధులకును, అంటువ్యాధులు కలుగుటకును గల సామాన్య వివరణము. ఏ విషయము నైనను ఆయుర్వేద శాస్త్రమునందు మొదలు సంగ్రహముగా చెప్పి తిరిగి దానిని మిక్కిలి విపులముగను, తేలికగను, నిస్సంశయముగను, అర్థమగునట్లు చెప్పుట సంప్రదాయమై యున్నది. ఇందువలన రోగములను నిర్ణయించుట యందును, చికిత్స చేయుటయందును సులభత యేర్పడుట జరుగును. + +ఇట్లొకరినుండి మరియొకరికి సంక్రమించునట్లు చెప్పబడిన యీ యైదు విధములగు వ్యాధులును, ఈ వ్యాధులు +కలుగుటకు కారణములుగా చెప్పబడిన తొమ్మిది విధములగు మార్గములును, సవిమర్శనముగ, సూక్ష్మాతి సూక్ష్మములుగా విభజింపబడి రోగములును, కారణములును, వేరువేర రెండువందలతొమ్మిది మార్గములు కలవిగ పరికల్పన చేయబడినవి. ఈ పరికల్పనకంతకును వాత పిత్త కఫములను త్రిదోషములును, త్వగ్రక్తమాంసాదు లను, సప్తధాతువులును ఆధారముగ చేయబడును. సప్తధాతువులలో అంశాంశకల్పనయందు రసమును విడిచి చర్మమును +గ్రహింపవలసి యుండుట శాస్త్ర నిర్దేశ్యము. ఇవిగాక యీ విభజనయందు చేర్పతగిన మరికొన్ని అంటు వ్యాధులు +“జనపదోర్ధ్వంసక ములు” అను పేర నాలుగు తెగలుగను, పదుమూడు విభాగములుగను బ్రహ్మర్షి యగు చరకుని +మతమును అనుసరించి ప్రత్యేకముగ కలవు. (మనుష్యులు నివసించుపల్లెలు, పట్టణములు పాడగునట్లు చేయు రోగము +లకు జనపదోద్ధ్వంసకములని వాడుక.) చరకుని మతమున ప్రత్యేకింపబడిన నాలుగు విధములగు ఈ వ్యాధులు +కలుగుటకును గలకారణము గాలియు, నీరును దూషితములగుట. సకల జీవ జీవం జీవనము లగు జలవాయువులు +దూషితము లగుటకు ప్రజలయందు అధర్మవర్తనమును, ప్రభుత్వస్థాయియందుగల ప్రజారోగ్యశాఖాధికారుల అధి +కార దుర్వినియోగవర్తనమును కారణములు. ఈ జన పదోర్ధ్వంసక ములగు పదుమూడురోగములను పైసంఖ్య \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0051.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0051.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..457e1fc9950ea325d5f995bb3e5f6f834d9262a7 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0051.txt" @@ -0,0 +1,47 @@ +యందు చేర్చిన మొత్తము అంటువ్యాధులు రెండువందల యిరువది రెండుగా లెక్కకు తేలును. ఈ వ్యాధుల యొక్కయు కారణముల యొక్కయు వివరము లిట్లు తెలియనగును: + +మొద లీ యంటు వ్యాధులు కలుగుటకు చెప్పబడిన కారణములు తొమ్మిదియు, పదునెనిమిది భాగములుగా +విభజింపబడును. ఆ వివర మివిధముగ తెలియగలదు: + +(1) ప్రసఙ్గము: విశేషముగ కలిసియుండుట. ఈకలిసి యుండుట యనునది మూడువిధములు. +1. కౌగిలించుకొనుట. +2. మిథునధర్మమున రమించుట. +3. క్రీడించుట. (వనవిహారము, ఆటలాడుట,జలక్రీడ. ) (ప్రసఙ్గమాలింగన రతిజలక్రీడాదీని.) + +(2) గాత్రసంస్పర్శనము: పదేపదే శరీరమును తాకు చుండుట. ఇది మూడు విధములు. +1. ముద్దులాడుట. +2. ఒకరినొకరు కలిసికొని తిరుగులాడుట. +3. మాటిమాటికి రహస్యావయవములను ముట్టు కొనుచుండుట. దీనివలన రక్తమునందు ఉష్ణతయు, శుక్రశోణితముల :యందు త్తేజనతయు, అవయవములయందు ఉద్రేకతయుకలుగును. + +(3) నిశ్వాసము : రోగినోటితో విడుచు గాలిని పీల్చుట.(నిశ్వాసమనగా పనివలన శ్రమచెందిగాని, లేక వ్యాధివలన అలసట చెందిగానీ నోటి వెంట విడుచు శ్వాసమునకు పేరు.) + +(4) సహభోజనము : కలిసి భుజించుట, ఇది నాలుగు విధములు. +1. రోగితో కలిసి ఒకేపాత్రయందు భుజించుట. +2. రోగి తిని విడిచిన ఆహారమును భుజియించుట. +3. రోగి చే పెట్టబడిన ఆహారమును భుజియించుట. +4. రోగితో సరసన పంక్తియందు భుజించుట. + +(5) '''సహశయ్యా : ఒకేపడక నుపయోగించుట. ఇది రెండు విధములు. +1. రోగి పండుకొనుచున్న పక్క యందు పండు కొనుట. +2. రోగితో కలిసి పండుకొనుట + +(6) సహాసనమూ : ఒకే వేదిక నుపయోగించుట. రెండువిధములు. +1. రోగి కూర్చుండుట కుపయోగింపబడుచు పీట, చాప, అరుగు వీటిపై కూర్చుండుట +2. రోగితో కలిసి ఒకేయాసనమున కూర్చుండు + +(7) '''వస్త్రమూ : రోగి ఉపయోగించిన బట్టలను ఉపయోగించుట. +(8) 'మాల్యమూ : రోగి ధరించిన పూవులను, మాలలను ధరియించుట. + +(9) అనులేపనము : రోగి ఉపయోగింపగా మిగిలిన గంధము, సున్నిపిండి మొదలగు మైపూతలను వాడుక చేయుట. + +ఈ పదు నెనిమిది కారణములను ఆధారముగా చేసికొని శరీరమున గల వాతపిత్తకఫము లనబడు త్రిదోషము ఎగుడు దిగుడులై పెడత్రోవలను బట్టి, అనులోమ విలోమగతులచే (అనులోమగతి-వాతాదిదోషము లొక దానియ దొకటి కలిసి లీనమై పుష్టినొందించుకొనుచు తిరుగు విలో మగతి—ఒక దానినొకటి రెచ్చగొట్టి ఉన్మార్గగాము సంబంధములేక చరించుట. దోషములకు అనులోమ, యనునది ఆరోగ్యమునకు కారణము, విలోమ గతి య నది అనారోగ్యమునకు కారణము.) త్వగ్రక్తమా మేదోస్థిమజ్జా శుక్రము లను సప్తధాతువులను చెడగొ రెండు వందల తొమ్మిది గతులు గలవిగా అంటురోగమ +వ్యాప్తికి వాహకము లగును. వీటి విభజన మిట్లు గల 'దీనికి అంశాంశ కల్పన మని పేరు. + +1. కేవల వాతాంతర్జనిత ములు +2. కేవల పిత్తాంతర్జనితములు +3. కేవల కఫాంతర్జనితములు +4. సప్త ధాతుపరిణామాంతర్జనితములు +5. దేశ భేదాంతర్జనితములు + +వ్యాధివికల్పము +1. కుష్ఠములు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0056.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0056.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..485384caf83333d18c8278a9b21608f706279d3d --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0056.txt" @@ -0,0 +1,17 @@ +మామూలుగా వంటలయందు ఉపయోగించు జీలకర్రనే ఉపయోగించవలయును. జీలకర్ర చూర్ణమును, పటిక బెల్లపు పొడియు, ఈ కల్కమునందు కలిపి త్రాగవలయును. ఇది ఉదయము పరగడుపున నే సేవించవలసి యున్నది. ఇట్లు మూడు దివసములు, మూడు ఉదయ కాలములయందు త్రాగవలయును. + +సేవనవిధి:- ఈ కల్కము త్రాగిన వెంటనే దిగువు చెప్పబడిన విధి ప్రకారము సిద్ధము చేయబడిన "సిరా”ను అయిదు నుండి పదునైదు తులముల వరకు తినవలయును. ఆ దినమంతయు ఉప్పు, కారము, పులుపు గల పదార్థములను తినరాదు. పాలు, పంచదారలతోగాని, తియ్యని చల్లతోగాని వరియన్నము భుజింపవచ్చును. పెనముపై వేపి, పండునిప్పులపై కాల్చిన గోధుమ రొట్టెలను ఈ "సిరా''తోగాని పాలు పంచదారలతోగాని యథేచ్ఛగా తృప్తి యగువరకు భుజించవచ్చును. మధుర పదార్థమే యెక్కువగా తీసికొనుట మంచిది. ఈ ఔషధ సేవా కాలమున ఆహారవిధి యిట్లే యుండవలయును. నాలుగవ దినము మొదలు పులుపు, ఉప్పు, కారములను కొంచెము కొంచెముగా వాడుకొనుచు నేయి, పాలు, పంచదారలను తృప్తిగా తీసికొనుచు ఏడు దివసముల వరకు క్రమాభివృద్ధితో ఈ విధి ననుసరించవలయును. + +ఏడు దివసముల పిమ్మట స్వేచ్ఛాహార విహారములతో మెలగవచ్చును. ఆ ఏడు దివసములయందును పులుపు ఎంత తక్కువగ వాడిన అంత మంచిది. అట్లీ ఔషధ సేవ వలన ఆ సంవత్సర మంతయు ఎట్టి భయంకరమైన వ్యాధు +లును దరిజేరవు. మరియొక విశేషము. ఈ ఔషధ సేవనము వలన శరీరమునగల ఔపసర్గిక రోగములన్నియు పోవును. +బలము, వర్చస్సు కలుగును. ఆరోగ్యము సరిగానుండును. శుక్రరజో దోషములు పోయి సంతానము కలుగును. +గర్భిణీస్త్రీలకు మూడవమాసమునందును, ఏడవమాసము నందును ఇచ్చు ఆచారము గలదు. దీనివలన సంతానమున +కెట్టి మేహవ్యాధులును కలుగవు. తల్లి దండ్రులకుగల యే యితర వ్యాధులైనను సరే గర్భస్థ శిశువునకు అంటజాలవు. + +సిరా చేయు విధానము:- ++ 1. గోధుమరవ తు. 20 2. నేయి తు. 10 3. పంచదార తు. 30 + +కల్పన :- గోధుమ రవను ఈ నేతియందు దోరగా వేయించి యుంచుకొన వలయును. పంచదారకు తగినట్లు పాకమునకు నీళ్ళుపోసి ఉడికించి, లేతపాకములోనే ఈ పాకును వడియగట్టి అందీ రవ కలిపి మందాగ్నియందు తిరిగి పక్వము చేయవలయును. ఇక్కడి కిసిర సిద్ధమైనది. ఈ పరికల్పనచే భాగములను పెంచుకొని, యెంత ఎక్కువగానైనను సిద్ధము చేసికొనవచ్చును. దీని యందు వచ్చి కర్పూరము (ముద్దకర్పూరము), కుంకుమపువ్వు, ఏలకులు, జాజికాయ, జాపత్రి చేర్చిన సుగంధముగను, పౌష్టికముగను ఉండును. ఇందు సీమబాదము పప్పు చేర్చవచ్చును గాని అది యీ చెప్పిన భాగము ననుసరించి గోధుమ రవలో నాలుగవ భాగము చేర్చవలయును. అట్లు చేర్చు నెడల బాదము పలుకులను తగినంత నేతితో దోరగా వేయించి, మెత్తగానూరి పై పాకమునందు బాగుగా కలియునట్లు పొయి మీదనే వేసి దింప వలయును. మిగతా చెప్పబడిన సుగంధ ద్రవ్యము లన్నియు పొయి మీద నుంచి దించిన పిమ్మట వేసి, కలిపి, మూత మూయవలయును. ఇది యే దినమున కాదినము చేసికొనిన మంచిది. అది రుచ్యము, బలవర్ధనము అగుటయే గాక ఔషధ సేవనానంతరము వెంటనే తీసికొనుటవలన పైత్యోద్రేకమును కలుగ నీయదు. పై ఒకటి, రెండు, మూడు +యోగములును మచ్చున కీయబడినవి. + +ఇది గాక ఆయా ఋతువులందుగల కాలదోషముచే వాతోదకములు దూషితములై వ్యాపింపగల దుష్టములైన క్షుద్ర వ్యాధు లంకురింప కుండునట్లు నిరోధించుటకై ఆయుర్వేద చికిత్సా సిద్ధాంతమునందు సంగ్రహింపబడిన అనేక దివ్యౌషధీ కల్పములు, సిద యోగములు కలవు. నీటిని, వాయువును శుభ్రముచేయుటకు అనేక ఉపాయములు చెప్పబడినవి. నీటిని బావులందుగాని, చెరువులందు గానీ శుభ్రముచేయవలయునన్న కొన్ని ప్రక్షేప ద్రవ్యములను అందు వేయవలసి యున్నది. వాయువును శుభ్రము చేయుటకై ధూపములు, అగద భేరీ నినాదములు, ఔషధ లేపములతో కూడిన ధ్వజపతాకారోహణములు కలవు. అవి చరక సుశ్రుతములందును, అగ్ని, గరుడ పురాణము \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0057.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0057.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..95850c15d06740cd442dd103cc5414a5584decec --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0057.txt" @@ -0,0 +1,38 @@ +లందును, వరాహ సంహిత, మానసోల్లాసము, అభిలషితార్థ చింతామణి, కౌటిల్య అర్థశాస్త్రములందును చూడవలయును. + +కాలధర్మము ననుసరించి షడ్రుతువు లందును భిన్న భిన్నములగు ఆయా వ్యాధులు కలుగుచున్నను, విశేషముగ విసర్గ ఆదాన కాలములయందు మధ్య ఋతువులగు శరద్వసంతములు మిగుల భయంకరములగు వ్యాధుల కునికిపట్టు లని వర్ణింపబడినవి. విసర్గకాలము వర్షా శర ద్ధేమంత ఋతువులు. ఈ ఋతువులందు సూర్యుడు తన కిరణ ప్రసారమున భూమికిని, అందలి పదార్థములకును బలమొసంగును. ఆదానకాలము శిశిర, వసంత, గ్రీష్మ ఋతువులు. ఈ ఋతువు లందు సూర్యుడు తీవ్రమగు తన కిరణ ప్రసారముచే భూమి నుండియు, అందలి పదార్థములనుండియు సారవంతమగు బలమును లాగుకొనును. ఇది ఆయుర్వేద సిద్ధాంత పరిచయము. + +దీని నిట్లుంచి విజ్ఞాన విషయ విశేషాత్మకములగు పురాణేతిహాసములయందు సహితము ఆయా ధర్మములుపదేశించు సందర్భములలో శరద్వసంతములు వ్యాధులకు ఆకరము అని చెప్పబడినది. కొమ్మనామాత్య పుత్రుడగు సోమయాజి తిక్కనామాత్యుడు తన ఆంధ్రీకృత మహాభారతమునం దిట్లు వర్ణించెను:- + +అరయన్ సర్వజ నౌఘ నాశనములై + యత్యంత ఘోరమ్ములై +పరమవ్యాధి కరమ్ములయ్యు గడు శొ + భా స్ఫూర్తి నొప్పారి శాం +కరికిం బ్రీతి కరమ్ములై మిగుల వే + డ్కల్ జేయు లోకాళి కీ +శరథారంభ వసంతముల్ శమన దం + ష్ట్రా ప్రాయముల్ భూవరా! + +ఇందు శరద్వసంతములు యముని కోరలవలె మహా అపాయకరము లని బోధింపబడినది. శరద్ధేమంతఋతువు +అందలి కార్తీక మార్గశీర్ష కృష్ణ శుక్ల పక్షములు యమదంష్ట్రలుగా వర్ణించి "స్వల్ప భుక్తోహి జీవతి" కొద్దిగా ఆహారము చేయువాడే సుఖముగ జీవించునని ఆయుర్వేదమున చెప్పబడెను. అందుకనియే ఏ ఋతువులం దైనను సరే ఏ రోగములచేతను చిక్కకుండునట్లు మంచి నడవడిక కలిగియుండ వలయునని ఆయుర్వేద మాదేశించినది. + +నరో హితాహార విహార సేవీ + సమీక్ష్య కారీ విషయే ష్వసక్తః +దాతా సమః సత్యపరః క్షమావాన్ + ఆప్తోపసేవీ చ భవ త్యరోగః + +దేశ కాలములకును, శరీరమునకును హితములగ ఆహారవిహారముల నుపయోగించుటయు, మంచి చెడుల నాలోచించి పనుల జేయుటయు, ఇంద్రియ నిగ్రహము త్యాగ శీలతయు, సమత్వబుద్ధి, సత్యనిష్ఠ, ఓరుపు కలిగి జ్ఞానానుభవములు గల వారిని సేవించు నాతడు రోగముల పాల్పడక సుఖముగా నుండును. + +మతి ర్వచః కర్మసుభానుబంధం + సత్వం విధేయం విశదా చ బుద్ధిః +జ్ఞానం తపః తత్పరతాచ యోగే + యన్యా స్తి తం నానుతపన్తి రోగాః + +భవిష్యద్భాగ్యోదయమును గోరు మనోవాక్కర్మములు కలిగి సాత్వికత, వినయము, వినిర్మల బుద్ధి, ఆత్మ వివేకము, తపోభిరతి, యోగతత్పరత ఎవరికి కలిగి యుండునో అట్టివారిని క్రూరములగు రోగములు వేధింపజాలవు. + +మానవ ధర్మతత్వ బోధన మగు ఈ ఆయుర్వేద సిద్ధాంతాదేశమును అనుసరించి నడచినచో భయంకరము లగు అంటు రోగముల పాల్పడక వంశవర్ధనులై, శతాయుష్మంతులై, వీర్యవంతము, మేధాయుష్మంతమునగు సత్సంతాన సౌభాగ్య సంపదలు కలిగి, మనుజులు మనుజులుగా మనుష్యానందము సంపూర్ణముగా ననుభవించి దేవతాత్ము లగుదురు. + +అంటువ్యాధులు-ఎల్లోపాతి + +ఘటసర్పి (డిఫ్తీరియా) :- ఇది ఘటనర్పి సూక్ష్మక్రిములవలన సంభవించును. ఇది తుంపరల వలన కలిగిన +సంపర్క దోషమువలనను, రోగి ఉపయోగించిన గ్లాసులు, \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0058.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0058.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..01b71811bef92891b94bf4fc54d4df6bb0731d6b --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0058.txt" @@ -0,0 +1,13 @@ +చెంచాలు మొదలగు పరికరముల ద్వారమునను 'వ్యాపించును. కొందరు మటసర్పి వాహకులు నోటిలో క్రిములున్నను తామిందులకు గురికాకుండుటయు కలదు. ఇది గొంతుక వద్ద ప్రారంభించి, పిమ్మట ముక్కులోనికిని, గొంతులోపలి ఊపిరిగొట్టములోనికిని వ్యాపించవచ్చును. చెవి, కంటిగ్రుడ్డు పై పొర, భగరంధ్రము, చర్మమునందలి గాయములు మున్నగు తావులందుకూడ ఘ ట సర్పి రావచ్చును. ఉపరితలముపై ఈ క్రిములు వృద్ధిచెంది సన్నని పొరను ఉత్పత్తి చేయును. శరీరజన్య విషము(టాక్సిన్) కూడ క్రిముల మూలముననే ఉత్పత్తి యగును. అవి శరీరములోనికి ఇంకి హృదయ కండరములను సరిదిద్దు నాడులకు హానిచేయును. పిల్లల యొక్క స్వర పేటికా మార్గములందు ఊపిరి పీల్చకుండా అడ్డు కలుగుట తీవ్ర ఫలితములకు కారణమగును. అంకురించు కాలము 2 మొదలు 4 దినముల వరకుండును. ప్రతి పిల్లకు ఆల్ ము ప్రెసిపిటేటెడ్ టాక్సాయిడ్ సూది టీకాల నిచ్చుటయు, బిడ్డ మొదటిసారిగా బడికి పోవునపుడు మరియొక అదనపు మోతాదును ఇచ్చుటయు ఇందులకు తీసికొనవలసిన నిరోధక చర్య. విదేశములలో ఈ పద్ధతిని అవలంబించి వ్యాధిని కనీస సంఖ్యకు తగ్గింపజాలిరి. ఈ వ్యాధి వచ్చిన పిల్లలను వేరుగ నుంచవలెను. వారికి శరీరజన్య విషవ్యతిరేకమయిన ఔషధములను (ఆంటీ టాక్సిన్ సీరం) అవసరమైన మోతాదులో ఉదయము, సాయంకాలము వ్యాధి నిర్మూలింపబడువరకు ఇవ్వవలెను. కనీసము మూడు వారముల విశ్రాంతి అవసరము. స్వర +పేటి కా మార్గమునకు అడ్డు కలిగిన యెడల శస్త్రచికిత్స అవసరము. పెన్సిలిన్, ఘటసర్పి క్రిములపై పనిచేయగలదు. కావున దానిని ఇవ్వవచ్చును. శరీరజన్య విష వ్యతిరేకౌషధము ఉపయోగించుట వలన ఈ వ్యాధిచే చనిపోవువారి +సంఖ్యను నూటికి 25 మొదలు 50 వరకు ఉన్న దానిని నూటికి 2.5నకు తగ్గింపజాలిరి. + +విష పైత్యజ్వరము (ఇన్ఫ్లుయంజా) :- ఇది రసి వలన కలుగును. తుంపురులచే సంపర్కదోషము వలన వ్యాపించును. శీతకాలములో నిది దేశ ప్రాధాన్యము కల వ్యాధి. అంటువ్యాధుల కాలములో ఇది వ్యాపించుట కవకాశము కలదు. అంకురించు కాలము 1 మొదలు 3 దినముల వరకు ఉండును. పొడిదగ్గుతో 5 దినములపాటు జ్వరము ఉండుట దీని యొక్క లక్షణము. శ్వాస ప్రాంతపు పై భాగమునకు చిక్కు కలుగుటయే పొడిదగ్గు వచ్చుటకు కారణము. జ్వరము తగ్గిన కొన్ని దినముల వరకు రోగికి బలహీనత పొడిదగ్గు ఉండును. ముక్కున కిరుప్రక్కల నున్న యెముకలలో వాపు, చీము ఏర్పడుట (పైనొసై టిస్), శ్లేష్మాధిక్య జ్వరము (న్యూమోనియా) వచ్చుట మున్నగు క్లిష్ట పరిస్ధితులు ఇందు ఏర్పడ +వచ్చును. ఈ వ్యాధిని క్రిమి వ్యతిరేక ఔషధముల ద్వారా తగ్గింప వీలు కలుగును. + +కోరింతదగ్గు (హూ పింగ్ కాఫ్) :- ఇది బహు తీవ్రమైన సంపర్క దోషము వలన సంభవించు వ్యాధి. క్రిములచే కల్గి, తుంపురుల వలన సంపర్క దోషముచే వ్యాపించును. అంకురించు కాలము 7 మొదలు 14 దినముల వరకు ఉండును. ప్రారంభదశలో పడిసెము, దగ్గు ఉండును. ఒక వారము దినముల తర్వాత తీవ్రమైన దగ్గు, బాధ, బొబ్బరించుట ప్రారంభమగును. రక్తములో(సహజముగా 20 శాతమునకు బదులు) 70-80 శాతము లింఫాసైట్సు ఉండుట కాననగును. సంవత్సరము లోపు వయస్సుగల పిల్లలకు ఇది వచ్చిన యెడల మరణించు ప్రమాదము ఎక్కువగా నుండును. శ్వాసనాళ శ్లేష్మాధిక్య జ్వరము, లోపలనున్న క్షయవ్యాధి బైటపడుట, చంటి బిడ్డగుణము మొదలగునవి కలుగవచ్చును. ఈ వ్యాధి 6 మొదలు 8 వారముల వరకు ఉండును. ఉపశమనౌషధములను, ఆర్యోమైసిన్ వంటి బ్రాడ్ స్పెక్ట్రం క్రిమి +వ్యతిరేకౌషధములను ఇచ్చుట ఇందులకు చేయవలసిన చికిత్స. ఇందుమూలమున వ్యాధి తీవ్రత తగ్గి, దగ్గుబాధ +రోజునకు పెక్కు పర్యాయములు రాకుండ ఉపశాంతి కలుగును. ఇందులకు తీసికొనవలసిన నిరోధక చర్యలు- +1. నిరోధక సూదిమందు ఇచ్చుట, 2. ఆ వ్యాధిగల పిల్లలను వేరుగా నుంచుట. + +గవదబిళ్లలు ( మంప్సు ) :- ఈ వ్యాధి రసి (వైరస్) వలన కలుగును. అంకురించు కాలము 17 మొదలు 18 దినముల వరకు ఉండును. కొద్ది జ్వరము, బుగ్గల యొద్ద మాంసగ్రంధుల వాపు ఉండును. ఇందు వచ్చు క్లిష్ట పరిస్థితులు- 1. వృషణములు వ్యాచుట, 2. కీళ్ళ నొప్పులు, \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0062.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0062.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..57ee72ca9896c8764f8b7cd53c2744afe7a6ba9e --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0062.txt" @@ -0,0 +1,22 @@ +31 మైళ్ళదూరములో నున్నది. దీనికి సమీపమున(రట్ లండ్ దీవికి) నున్న మేనర్సు జలసంధి (Manners Strait) మద్రాసు తీరప్రాంతమునకును, అండమాన్ దీవులకును మధ్య ప్రధానమైన వర్తకపు రహదారీ(Commercial Highway) గా నున్నది. + +పేరు :— అండమాన్ అను పేరు మలయా భాషలో "హన్ డుమాన్" (హనుమాన్. సం.) నుండి ఏర్పడియుండుట +సంభవమని చెప్పబడుచున్నది. + +వర్ణన (Topography); భౌతికలక్షణములు:- మహా-అండమాన్ దీవులు కొండల పరంపరలచే నిండియున్నవి. వీటి మధ్య మిక్కిలి ఇరుకైన లోయలున్నవి. మిక్కిలి దట్టములైన ఉష్ణమండలారణ్యములచే ఈ భాగము లన్నియు ఆవరింపబడి శ్యామవర్ణము (Lush green) గా కనబడు చుండును. తూర్పు తీరమున ఈ కొండలు ఎక్కువ ఎత్తు గలవిగా నున్నవి. వీటిలో "సేడిల్ శిఖరము" (Saddle Peak) ఎత్తు 2,400 అడుగులు. ఇది ఉత్తర అండమానులో నున్నది. + +"చిన్న అండమాన్” (Little Andaman) దాదాపు చదునుగా నున్నది. సెలయేరులుగాని, ఎడతెగక పారు నదులుగాని ఈ దీవులలో లేవు. + +ఎల్ల తావులయందును ప్రకృతి దృశ్యము హృదయాకర్షకమైన సౌందర్యముగలిగి, వైవిధ్యముతో గూడి యుండును. నౌకాశ్రయముల దాపునగల అఖాతము లందు పగడపు తలములు రంగు రంగులతో, సమ్మోహనకరములై యుండును. + +తీర రేఖ చీలియుండుటచే చక్కని నౌకాశ్రయము లేర్పడి యున్నవి. వీటిలో పోర్టు బ్లెయిర్ (Port Blair), పోర్టు కారన్ వాలిస్, బోలింగ్టన్ అనునవి ప్రసిద్ధికెక్కినవి. వీనిలో పోర్టు బ్లెయిర్ (దక్షిణ అండమాన్) దక్షిణ ఆసియాలోని ఉత్తమ నౌకాశ్రయములలో నొకటియై ఈ దీవులకు రాజధానియై యున్నది. + +బర్మాలోని ఆరశాన్ యోమా (Arakan yoma) పర్వత పంక్తులలో నున్న నెగెయిస్ అగ్రము (Cape Negrais) నుండి సుమత్రా దీవిలోని పన్ హెడ్ (Achin Head) వరకు 700 మై. పొడవుగల ఎత్తైన పర్వత వంక్తులు సముద్రములోనుండి అడ్డముగా వ్యాపించి యున్నవి. అండమాన్ దీవులు ఈ పర్వత శ్రేణిలో ఒక భాగమై యున్నవి. 'నూతన జాతి' శిలానిర్మాణములు(Newer Rocks) అండమాన్ ద్వీపసమూహములోను, నికోబార్, సుమత్రా దీవులయందును కనబడుచున్నవి. + +శీతోష్ణస్థితి:- అండమాను దీవులు ఉష్ణమండలములో చేరి, ఎప్పుడును వెచ్చదనము గలిగియున్నను, చక్కని సముద్ర వాయువుల ప్రభావముచే, ఆరోగ్యవంతముగా నున్నవి. ఉత్తరాయణ కాలములో ఇచట అధికమైన వేడిమి యుండును. వర్షపాతము క్రమము లేక హెచ్చు తగ్గులతో గూడి యుండును. నైరృతి ఋతుపవన కాలములో అత్యధికములైన వర్షములు కురియుచుండును. తుపాను అంతగా ఈ ప్రాంతమునకు తగులవు. కానీ బంగాళాఖాతములో వీచెడి ప్రతి తుపాను యొక్క ప్రభావమును ఇక్కడ కనబడు చుండును. వీచెడి తుపానులు దిక్కును, తీవ్రతయును తెలిసికొని, బంగాళాఖాతములో తిరిగెడి అనేకములైన ఓడలకు తెలియజేయుటకు మిక్కిలి అనుకూలమైన స్థానములో నీ దీవులున్నవి. అందుచే 1868 సం॥ నుండి, పోర్టు బ్లెయిర్ లో నొక చక్కని వాతావరణ పరిశీలనా కేంద్రము నెలకొల్పబడి యున్నది. + +సహజవృక్షసంపద, జంతుజాలము :- 1883 సంవత్సరములో ఆటవిక శాఖా కార్యాలయ మొకటి ఇక్కడ నెలకొల్ప బడినది. పోర్టు బ్లెయిర్ చుట్టును 156 చ.మై. అటవీ పరిశోధన కార్యకలాపమునకు ప్రత్యేకింప బడినది. ఖైదీలను కూలీలగా నుపయోగించి, ఈ పని సాగింపబడెను. "పేడౌక్" (Padouk) (pterocorpus dalbergioides) అను ఒక జాతివృక్షము ఇచ్చట పెరుగుచున్నది. ఇది కేవల మీ ప్రాంతజన్య మైనట్టిది. ఇండ్లు, పడవలు, కఱ్ఱసామగ్రి మొదలగు వానికి టేకు, మెహాగనీలవలె నే ఇది ఉపయుక్త మగుటచే, ఇది యూరపులోని వర్తకకేంద్రములకు విరివిగా ఎగుమతి చేయబడు చున్నది. + +కోకో (koko), 'సేటిన్ ఉడ్' మొదలగు మేలిజాతి కలప ఇచ్చట లభ్యమగు చున్నది. + +తేయాకు, నైబీరియాకాఫీ, కోకో, మేనిలాజనుము, టేకు, కొబ్బరి, పూలజాతులు, పండ్ల చెట్లు, కూరగాయలు మొదలగునవి ఫలసాయము చేయుటకయి ఇచ్చట ప్రవేశ పెట్టబడినవి. కొబ్బరి ఇచటి ప్రజల ముఖ్యాహారము. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0063.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0063.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..eb30cd6de2920e430a9fe7da3e9cf7dfcb3bc4e1 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0063.txt" @@ -0,0 +1,13 @@ +సంవత్సరమునకు 1,50,00,000 కొబ్బరికాయలు ఎగుమతి అగుచున్నవి. అడవులు బర్మా అడవులజాతికి చెంది, కొన్ని మలయాజాతులనుగూడ కలిగినవై యున్నవి. చిత్తడినేలలో పెరుగు రావిచెట్లవంటి చెట్లు (Mangrove swamps) నుండి ప్రశస్తమగు వంటచెరకు దొరకు చున్నది. రెండవ ప్రపంచ సంగ్రామము తరువాత 'షార్క్ లివర్ ఆయిల్' పరిశ్రమ అభివృద్ధి చెందసాగినది. జంతు జాలము విషయములో నిచటి అడవులు కొరవడి యున్నవి. చిన్నరకపు పంది (Sus andenesis) ఒకటి ఇచటి ఆదిమవాసులు ఆహారమునకు ఉపయోగ పడుచున్నది. ఒక మాంసాహార జంతువు (Paradoxirus tytleri) కూడ కనబడు చున్నది. మొత్తము 19 రకముల జంతుభేదము లిచ్చట కలవు. గబ్బిలములును, ఎలుకలును జంతువులలో 75 శాతముగానున్నవి. ఇట్లు జంతుజాలము తక్కువగా నుండుటను బట్టి ఈ దీపు లొకానొకప్పుడు ఆసియా భూభాగముతో కలిసియుండెడివన్న సిద్ధాంతము సంశయాస్పద మగుచున్నది. డేగ, బుల్ బుల్ మొదలగు అనేక పక్షిజాతులు కనబడుచున్నవి. కాని ఇవే నికోబార్ దీవులలో వేరురకముగా నున్నవి. చేపలలో ప్రత్యేక జాతులు లభ్యమగు చున్నవి. తాబేళ్లు (Turtles) సమృద్దిగా దొరకుచు, కలకత్తా మార్కెటుకు ఎగుమతి చేయ +బడుచున్నవి. + +ప్రజలు:- నీగ్రోజాతి భేదమునకు చెందిన ఆదిమ నివాసులు ఇచట కలరు, మగవారి సగటు ఎత్తు 4 అ.10½ అం. +ఆడువారి సగటు ఎత్తు 4అ. 6 అం. మరుగుజ్జు వారైనను సుపరిమాణములైన శరీరములు కలిగియుందురు. కారు నలుపు రంగు, కొంచెము గుండ్రముగా నుండు తల; చిన్నదియై, వెడల్పుగల ముఖము; వెడల్పు ముక్కు ఆకారముగలవారు. పొట్టిగా నల్లగా నుండు వీరి జుట్టు ఉంగరములు తిరిగి, మిరియపు గింజలవలె కనబడును. + +తీరవాసులు, దేశాంతర్భాగ వాసులు అని ప్రజలు రెండు తెగలుగా నున్నారు. తిరిగి వీరు 12 ప్రత్యేక వర్గములు (Tribes) గా కనబడుచున్నారు. మలయాలోని 'సెమాంగ్ (Semangs) లకును, న్యూగినీలోని 'పాపువాను'(Papuans) లకును వీరు పోలిక కలిగి యున్నారు. వీరిలో ప్రభుత్వ వ్యవస్థ లేదు. కాని కొందరి నాయకులను (Heads) వీరు అనుసరించుచుండుట కలదు. సంగీతము,నాట్యము సాధన చేయబడుచున్నవి. విండ్లు,బాణములు వీరి ఆయుధములు. తాళ్ళు పేనుటలో, తట్టలు, చాపలు అల్లుటలో వీరికి నేర్పుగలదు. నిప్పు రగుల్చుట వీరికి తెలియదు. కాన, వీరు దానిని పదిలపరచుకొని, కుండలు చేయుటకును, వంటకును ఉపయోగింతురు. తీర ప్రదేశములను దాటి, వారు సముద్రపు దూరప్రదేశములలోనికి పోరు. చనిపోయిన వారిని చెట్టు తొఱ్ఱలలో భద్రపరచుట, మృతుల యెడగల ప్రత్యేక గౌరవమును సూచించు ఆచారము. + +భాషాశాస్త్రదృష్టితో, వీరి భాషలు మిక్కిలి గమనింపదగినవిగా నున్నవి. సంధి ప్రధానములై ఇవి వ్యాకరణ సంబంధమగు వికాసములేనిపై యున్నవి. వ్యుత్పత్తితో గూడిన వృద్ధిమాత్రము కనబడుచున్నది. ధా తు వు లు, ప్రత్యయములును భాషనునిర్మించు అంగములై యున్నవి. సామాన్య ధాతువులు తరచు నామవాచకములైయున్నవి. మిక్కిలి సామాన్య భావములను వెల్లడించుచు,మాట్లాడుటకు మాత్రమే ఉపకరించుచు, ఈ భాషలు వ్రాతకు కావలసిన సవరణల విషయములో కొరవడి యున్నవి. ముఖవైఖరిని బట్టియు, సంజ్ఞలను బట్టియు చాలవరకు వారి భావములు వెల్లడియగుచుండును. + +"ఇచటి ప్రజలు ఉత్సాహవంతులుగాను, ఆనందశీలురుగాను, ఆటపాటలయందు ఆసక్తి గలవారుగాను ఉన్నారు. వీరు అసూయాపరులును, మోసకాండ్రును, పగబట్టువారును అయియున్నారు. కోపము వచ్చినచో ఎంతటి ఘోరమునకయినను తలపడెదరు. అభిమానముతో చూడదగిన వారేకాని, నమ్మదగినవారు కారు” అని బ్రిటీషువారు తమ అనుభవముల ననుసరించి ఆదిమవాసులను గూర్చి అభిప్రాయము వెల్లడించియున్నారు. + +కొన్ని చారిత్రక విషయములు:-1858 నుండియు బ్రిటీషు వారిచే నీ దీవులు ప్రభుత్వ శిక్షితుల ఆవాస భూములుగా వాడబడెను. ఫిబ్రవరి 8, 1872లో రాజు ప్రతినిధియగు మేయో ప్రభువు ఈ దీవులకుపోగా, అప్పుడు ఆయనను ఒక ఖైదీ చంపెను. 1942 నుండి, రెండవ ప్రపంచ యుద్ధము ముగియువరకును ఇవి జపాను వారిచే ఆక్రమింపబడి యుండెను. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0064.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0064.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..632a4327e333f294b8787f7209cd0bda955aea53 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0064.txt" @@ -0,0 +1,30 @@ +నేడివి భారతరాష్ట్రములలో నొకటిగా పరిగణింపబడి యున్నవి. + +నవభారత వ్యవస్థలో అండమాన్ దీవులు:-"అండమాన్ మరియు నికోబార్ దీవులు" అని పిలువబడు నీ భారత రాష్ట్రమునకు సంబంధించిన యీనాటి కొన్ని వివరములు ఈ దిగువ నీయబడుచున్నవి. + +(1958 భారత ప్రభుత్వ ప్రచురణ ననుసరించి) మతముల ననుసరించి జనాభా :- + +హిందువులు: 9,294; సిక్కులు: 126; జైనులు: 1 బౌద్ధులు : 1,604; జోరాస్ట్రియన్లు : 2; మహమ్మదీయులు :4,783; క్రైస్తవులు : 9,494; ఆదిమవాసులలో వర్గములకు (Tribals) చెందినవారు : 20; వర్గములకు చెందనివారు (Non-tribals) : 5,646. + +అక్షరాస్యతః- పురుషులు: 34.2 శాతము. స్త్రీలు: 12.3 శాతము. మెత్తము 25.8 శాతము. +ఆర్ధికము:- (కోట్ల రూపాయలలో) ++ సంవత్సరము ఆదాయము ఖర్చు మిగులు లేక తగులు( + లేక- ) 1953-54 1.36 2.38 -1.02 1654-55 1.30 2.91 -1.61 + +పరిశ్రమలు:- కలపపని ముఖ్యము. పోర్టు బ్లెయిర్ లో రంపపు మిల్లు ఆరణ్యశాఖచే నడపబడుచున్నది. ఇచ్చటనే +ఒక అగ్గిపెట్టెల కర్మాగారము "వెస్టర్న్ ఇండియా మేచ్ ఫ్యాక్టరీ" అను కంపెనీచే నడుపబడుచున్నది. చేనేత మగ్గములతో బట్టలు నేయబడుచున్నవి. కొబ్బరిపీచుతో చేయబడు పరిశ్రమలు గలవు. + +విద్యః- ఇచ్చట నేడు 1 ఉన్నత పాఠశాల, 2 మాధ్యమిక పాఠశాలలు, 22 ప్రాథమిక పాఠశాలలు కలవు. ప్రాథమిక పాఠశాలలు బేసిక్ పాఠశాలలుగా మార్పబడుచున్నవి. 1955లో.. విద్యార్థుల సంఖ్య 200. + +ఆరోగ్యశాఖ:- 5 హాస్పిటళ్ళు, 12 చిన్న వైద్యశాలలు కలవు. పోర్టు బ్లెయిర్ లో మంచి "సివిల్ హాస్పిటల్" కలదు. + +సహకారోద్యమము:- 20 సహకార సంఘములు పనిచేయుచున్నవి. వీనిలో 14 అమ్మకము-కొనుగోలు సంఘములై యున్నవి. + +భవితవ్యము:- ప్రస్తుతపు భారత ప్రభుత్వమువార అండమాను దీవుల అభ్యుదయమును గూర్చి ఆలోచించి పథకములు వేయుచున్నారు. అండ మాన్ దీవులకు బ్రిటీషువారి కాలములో నేరస్థుల ఆవాస భూమిగా ఏర్పడిన అపఖ్యాతిని ప్రజలు విస్మరించి, అచ్చటికి కొందరు వలస పోవలయును, వ్యవసాయ రంగమున, పారిశ్రామిక రంగమున అభివృద్ధికర కార్యకలాపములను ప్రవేశ పెట్టి స్వయంపోషక రాష్ట్రముగా చేయవలయును. నౌకాశిక్షణ కేంద్రముగా దీనిని చేయవలయును. ఈ సుందర భూములు విహార యాత్రావరులకు దర్శనీయ క్షేత్రముగా వాసికెక్కునట్లు తగు చర్యలు గైకొనవలయును. ఇట్లు కృషి చేసినయెడల అండమాను దీవులు భావిదశ ప్రకాశవంతముగా నుండుననుటకు అవకాశములు గలవు. + +అంతర్విద్యుత్ప్రతిష్ఠ— విద్యుత్ప్రవాహము (Electric current) యొక్క సంపూర్ణ మార్గమును విద్యుద్వలయమని (Electric Circuit) యందురు. ముఖ్యముగా విద్యుద్వలయము మూడు భాగము లు కలిగియుండును. + +1. విద్యుద్వలయమునకు శక్తిని (energy) అందించు విద్యుత్ప్రభవము(Source of Electricity):- అంతర్వి +ద్యుత్ప్రతిష్ఠాపనములకు సాధారణముగా ఈ క్రింది జాతులు పనికివచ్చును. +(అ) ఏకముఖ వికల్ప విద్యుత్ప్రవాహము (Single phase A.C.), అనగా ద్వితంత్రీ ప్రేషణము(2 wire supply) +(ఆ) త్రిముఖ వికల్ప విద్యుత్ప్రవాహము (Three phase AC.) అనగా త్రి తంత్రీ ప్రేషణము(3 wire supply). ఏ రెండు దశల మధ్యనై నను వోల్టేజి (Voltage) సమానము. +(ఇ) త్రిదశా వికల్ప విద్యుత్ప్రవాహము (Three phase A.C.), అనగా చతుస్తంత్రీ ప్రేషణము(4 wire supply) దశ (Phase) కును తటస్థ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0065.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0065.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..54fdb6a51ec56e437e01f4e9b4d55fbf16fea584 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0065.txt" @@ -0,0 +1,24 @@ +మునకును (neutral) మధ్యనున్న వోల్టేజి, ఏ రెండు దశల మధ్యనున్న వోల్టేజి కైనను I రెట్లుండును. + +(ఈ) ఋజు విద్యుత్ప్రవాహ ద్వితంత్రీ వేషణము (two wire D.C. Supply) +(ఉ) ఋజు +విద్యుత్ప్రవాహ త్రిత౦త్రీ ప్రేషణము(Three wire D. C. Supply) - బహిర్గత అంతముల (outers) మధ్యనున్న వోల్టేజి బహిర్గత మధ్యమముల మధ్యనున్న వోల్టేజికి రెండు రెట్లుండును. + +2. విద్యుచ్ఛక్తిని (Electrical energy) వాంఛిత రూపములుగా మార్చు వినియోగ సాధనములు (consuming devices) [దీపములు (lamps), బ ల్బు లు, పంకాలు, గంటలు, ఇస్త్రీ పెట్టెలు, ఉష్ణోత్పాదకములు (Heaters), రిఫ్రెజిరేటర్లు (Refrigerators)మున్నగునవి.] + +3. జనకము (Generator) నుండి వినియోగ సాధనములకు అవసరానుగుణముగా శక్తి నందిచ్చు తంత్రులు, మరియు వశీకరణ యంత్రసాధనము (control gear).ఈ భాగము నే విద్యుత్ప్రతిష్ఠాపకులు (Electricians)విద్యుద్వలయ (Electric circuit) మని సాధారణముగా చెప్పుదురు. + +సరళ విద్యుద్వలయము:- (Simple circuit) (చూ,ప. 1 మరియు ప. 2) మూడు తంత్రులను కలిగి యుండును. +వాటిలో ఒక తంత్రి జనకమును దీపముతో గాని, గంటతోగాని కలుపునది. రెండవ తంత్రి జనకము యొక్క ఇంకొక ముఖమును స్విచ్చితో కలుపునది. మూడవది స్విచ్చిని దీపముతో కలుపునది. + +అన్ని అంతర్విద్యుద్వలయములను ఈ సరళ విద్యుద్వలయము నాధారముగా గైకొని నిర్మింప వచ్చును. + +వివిధ విద్యుద్వలయములను నిర్మింపవలసి వచ్చినపుడు, వలయములు సమాంతర (Parallel) పద్ధతిలో (చూ.ప.3) +జనకముతో కలుప బడును. + +అనగా స్విచ్చితంత్రుల నన్నిటిని ఒక కేంద్రమునకు (main), దీపపు తంత్రుల నన్నిటిని ఇంకొక కేంద్రమునకు కలుపుట. ఈ విధముగా విద్యుత్ప్రేషణము యొక్క సంపూర్ణ పీడనము (Pressure) ప్రతి వలయమునకు ఇతర +వలయములచే వినియోగింపబడు బలము (Power) విషయమున సంబంధము లేకయే పంపిణీ చేయబడును. ఈ +వలయముల ప్రేషణ అగ్రములను (Supply ends) భవనము నందలి ఒకానొక అనుకూల ప్రదేశమునకు తెచ్చి సమాం +తరవిధానమున (Parallel) పంపిణీ పెట్టెపై (distributing board) కలుపవలెను. ప్రతి వలయమునందలి తంత్రు +లును ఫ్యూజు తీగలచే (Fuse wires) సంరక్షింపబడవలెను. పెద్ద విద్యుత్ప్రతిష్ఠాపనము కలిగిన (large electrical +installation) ఒకానొక భవనమునందలి వేరువేరు అంత \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0072.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0072.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e7d23f7472111de9099a502ed9b00ca8f6f1f925 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0072.txt" @@ -0,0 +1,16 @@ +త్వరితముగను, సులభతరముగను ఏర్పాటు చేయవచ్చును. అందుచే ఈ పద్ధతి విస్తృతముగా వాడుకలో నున్నది. కాని ఇట్టి ప్రతిష్ఠాపనమును తంత్రులకు సూర్యరశ్మి సోకుచోట్ల ఉపయోగించరాదు. + +నాళ విధానము (Conduit system)-;ఇందు వి. ఐ. ఆర్. తంత్రులు ఉక్కుతోగాని, ఇనుముతోగాని చేయబడిన గొట్టములగుండా గొనిపోబడును. ఈ గొట్టములు దృఢముగ నుండుటవలన, అగ్ని ప్రమాదముల వలనగాని, యాంత్రిక సంబంధమైన దెబ్బల వలనగాని (Mechanical injury) గొట్టములోనున్న తంత్రులకు (చూ.ప. 20) రక్షణ కలుగు చున్నది. + +కాన్ డ్యూట్లు ( నాళములు) రెండు రకములు: +1. సూడానాళము (Screwed conduit). +2. చీలికతో కూడిన కాస్ట్యూట్ (Solid conduit) + +1. స్ట్రూడ్ నాళ విధానము :- స్క్రూ తో గూడిన కాండ్యూట్ లు మధ్యరకపు పీడనము (medium pressures ) గల (250–600 వోల్టులు) విద్యుద్వలయముల కుపయోగింతురు. విద్యుద్వలయములను తేమ నుండియు,ఇతర ఆఘాతముల నుండియు సంరక్షించుటకు ఈ కాండ్యూట్లను వాడుదురు. కాండ్యూట్ల కొనలను ప్రత్యేక మైన చుట్లువాడి (Threads) ప్రతిష్ఠాపనములలో బిగింతురు.(చూ.ప. 21.) + +పరిశ్రమలలోను, వివిధ ప్రజాసంబంధకములలోను చీలిక కాండ్యూట్లు (Split conduits) అత్యంతోపయోగకరములుగా నుండును. తేమగానుండు స్థలములలోను వాతావరణ విధ్వంసక శక్తులకు గురియగు చోట్లలోను ఈ చీలిక కాన్ డ్యూట్ల నుపయోగింపరాదు. రాపిడీపై నాధారపడు జారుడు బంధములను (Friction type slip fittings) కాండ్యూట్ల కొనలను కలుపుట కుపయోగింతురు. కాండ్యూట్లను గోడలపై మోపుల (Saddles) సహాయమున బిగింతురు. మోపులను గోడలలో నతుక బడిన కఱ్ఱబిళ్ళలపై బిగింతురు. తేమగానుండు స్థలములలో, ఈ కాండ్యూట్లను తే మను రక్షించుటకై గోడకును, నాళమునకును మధ్యకఱ్ఱ దిమ్మలు సరియైన విరామముతో స్థాపింతురు. కాండ్యూట్లు ముందుగ ప్రతిష్ఠింతురు. పిమ్మట తంత్రులను వాటిలోనికి లాగుదురు. కావున చాల జాగరూకతతో కాండ్యూట్లు ముందుగ ప్రతిష్ఠాపింప వలెను. మధ్య మధ్య కొన్ని పరీక్షార్థపు బిగింపుల (Inspection fittings) నుంచుట వలన నాళ విధానము ననుసరించిన ప్రతిష్ఠాపనమును సుప్రతిష్ఠితముగ చేయవచ్చును. తీగలతో పేనిన వాహకములను (Stranded conductors) కాండ్యూట్ +గుండా 'లాగుదురు. తంత్రులు సులభముగ నాళము లోనికి జారుటకొఱకు ఫ్రెంచి సుద్ద (French-Chalk) నుపయోగింతురు. + +మంచి బంధము నేర్పరచుట (Proper bonding) వలనను, శ్రేష్ఠమైన భూసంబంధమును కల్పించుట (efficient earthing) వలనను, కాండ్యూట్ నంతను భూపీడనము (earth potential) నం దుంచుదురు. + +బంధము నేర్పరచుట మరియు భూసంబంధమును కల్పించుట (Bonding and earthing):- విద్యుత్ప్రవా \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0075.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0075.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f251f23754c03f64a178660574d2f75d743820a9 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0075.txt" @@ -0,0 +1,22 @@ +బట్టి, ప్రేషక విద్యుత్తులో సుమారు మూడు (3) శాతమునకు మించి వోల్టేజి పతనముండరాదు. అనగా 230 వోల్టుల ప్రేషక విద్యుత్తునకు దాదాపు 8 వోల్టులకన్న అధికముగ వోల్టేజి పతన ముండరాదు.ఈ పరీక్షను చేయుటకు ప్రేషకము వద్ద వోలు మీటరుతో వోల్టేజి కనుగొనవలెను. తరువాత ప్రధాన స్విచ్చినుండి అతి దూరముననున్న దీపము వద్ద వోల్టేజి కనుగొనవలెను. ఈ రెండు విలువల తేడా పై జెప్పబడిన నియమమును మించి యుండరాదు. ఈ పరీక్షను చేయునపుడు అన్ని దీపములు, తదితర విద్యుత్పరికములు పనిచేయు చుండవలెను ('On') + +ఒక్కొక్కప్పుడు పై జెప్పబడిన నియమములను శాస్త్ర ప్రకారము పాటించుట కవకాశముండదు. వ్యక్తుల యిండ్లలోను, దుకాణములలోను మనము ప్రతిష్ఠాపనమును చేయుటకగు ఖర్చును తగ్గించుట కొఱకు కొంత వస్తుగుణ ప్రమాణమును (Quality) త్యాగము చేయవలసి యుండును. + +ప్రతిష్ఠాపనమును ఏర్పాటు చేయుటకు ముందు ఈ దిగువ అంశములను మొదట నిర్ధారణ చేయవలెను. + +1. వినియోగింపబడు వస్తువుల (Material) రకమును,నాణ్యమును (Quality). +2. తంత్రుల ప్రతిష్ఠాపనా విధానము. +3. ప్రతిష్ఠాపన పని సాగుచుండగా, నియమముల నుద్దేశించుట. +4. వివిధ అంగముల యొక్క (మీటరు, ప్రధానమగు స్విచ్ఛి మొదలగు వాటి) స్థాననిర్దేశము, వివిధ అంగములను, పాయింట్లను చూపుపటము (Plan), కావలసిన పరికరములు, వస్తువుల జాబితా. +5. అవసరమైన విద్యుద్వలయముల సంఖ్య. అయిదు (5) ఏంపియర్లకు మించని శక్తితోగూడిన ఒక ఉపవిద్యు +ద్వలయము 40 వాట్లు, 220 వోల్టులు, ప్రమాణము గల 20 పాయింట్లకు సరఫరా చేయగలదు. +6. భూసంబంధమును కలుగజేయుట. +7. ప్రతిష్ఠాపనములను పరీక్షించుట. ఎంత జాగరూకతతో ప్రతిష్ఠాపనమును ఏర్పరచినను కొన్ని ప్రమాదములకు +దారి దీయగల పొరపాట్లు సంభవించు చుండును. ప్రతిష్ఠాపనములో విద్యుత్తు ప్రవహింపజేయుటకు ముందు (Switch on) విరిగిన తంత్రులు, తప్పుడు కలయికలును లేకుండ సరిచూచినచో, ఇట్లు ప్రమాదముల బారినుండి రక్షణలు పొందవచ్చును. + +అంతర్గుహాకములు:- (Celenterata) అంతర్గుహాకములు, సీలెంటరేటా (Celenterata) లేక 'కొనిడేరియా' అనునవి నిర్దిష్టమగు (సీలెంటరేటా) కణజాలమును కలిగిన హీనాతిహీనమగు ఒక తరగతి జంతువులు. (ఇది గ్రీకుభాషనుండి వచ్చినది. (Koilos = Hollow) గుల్లగా నుండు (Enteron = Intestine) ప్రేగు, ఆంత్రము.) ఈ వర్గమునందలి అతి సామాన్యమగు రూపములు అతి సామాన్యమైన స్పాంజీలకన్న ఎక్కువ తరగతిలో నుండవు. అయినప్పటికిని ఈ తరగతికి చెందిన జాతులు ఎక్కువ అభివృద్ధిలో నున్నవి. ఈ జాతియందలి పెక్కు జీవులు సుస్పష్టమైన ధాతుమండలము (Tissue) యొక్కయు, అంగముల యొక్కయు, ప్రారంభదశను వ్యక్తము చేయును. అంతర్గుహాకజాతిలో అనేక రకముల అంగవర్తులత్వ సౌష్ఠవము (Radial symmetry) కన్పించును. మరికొన్ని పార్శ్వ (Lateral part) సౌష్ఠవో పేతములై +యుండును. పెక్కు అంతర్గుహాక ములు ఉత్పత్తికి తోడ్పడునవి; అట్లేర్పడిన చిన్న చిన్న గుంపులు అన్యోన్య సహకారమునకును, శ్రమవిభాగమునకును చక్కని ఉదాహరణములు. + +అంతర్గుహాకములందు పరిచిత్రములు, సుందరములును అయిన రూపములు అధిక సంఖ్యాకముగా నున్నవి.సముద్రపు పోటు పాటు గల ప్రదేశములలోను, వాటికి దూరముగా ఉండు ప్రదేశములలోను ముత్యపుచిప్పలను, రాళ్ళను జాలరు కట్టునట్లుగా కటు 'జూ ఫైట్సు' అనబడు అందమైన కణజీవులును; గుంటలలో తేలుచు, పారదర్శకములైన (Transparent) చిరుగంటల వంటి జీవులును. రాళ్ళసందులలో గుంపులు కటు 'సముద్రపు అనిమోన్సు' అనబడు గాలిపువ్వులును; అలలపై అతిచురుకుగా ఈదగల జెల్లిచేపలును; అంతర్గుహాక జాతికి చెందిన అలస స్వభావము +కల పోలీపాయ్ డ్ (పుర్వగకములు) లకును, చురుకైన స్వభావముగల మెడుసాయ్ డ్ (ఛత్రికలు) లకును కొన్ని +నిదర్శనములు, టినోఫోరా ప్రత్యేక జాతికి చెందినటువంటి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0080.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0080.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..30b5046eaaf98ae445f865f4284945c03a437d1f --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0080.txt" @@ -0,0 +1,13 @@ +టేపువలెనుండు జీవులు. శరీరము ప్రకాశవంతమగు వర్ణములతో పారదర్శక ముగా నుండును. + +ఆహారము :- జెల్లి చేపలును, సముద్రపు 'అనిమోన్సు'అనబడు గాలిపువ్వులవంటి పెద్ద జీవులును పెద్ద పరిమాణము గల ఎరను మ్రింగి వేయగల శక్తిని కలిగియున్నవి. చురుకుగా నుండు టెనిఫోరాలు ఒకదానితో మరియొకటిగాని, చిన్న జంతువులకు గాని కణ సహాయముచే అతుకుకొనియుండి మాంసాహారులుగా నుండును. అంతర్గుహాకములలో ఎక్కువ రకములు అతి సూక్ష్మజీవులను ఆహారముగా చేసికొనును. అవి వాని ఎరను పట్టుకొనుటకును, చంపుటకును 'దంశఘటములు'(Cnidobcosts) అను (కుట్టుటచే నొప్పి కలుగ జేయు) కణములను, మీసములను ఉపయోగించు కొనును. సూచ్యంగములు (Endoblasts) అనబడు గ్రుచ్చుకొను కణములను కలిగియుండుట అంతర్గుహాక జాతి యొక్క సహజ లక్షణము. కంకతినముల (టినోఫోరా) తరగతియందు తప్ప మిగిలిన అన్ని జాతులకును సూచ్యంగములు కలవు. +ప్రతి దంశ ఘటమునకును సూచ్యంగము అనబడు నొక గుల్ల యుండును. ఆ గుల్లలో విషసంబంధమగు జిగురు +పదార్థముండును. ఆ పదార్థమున సున్నితమై బోలుగా నుండు సూత్రమొక్కటి చుట్టలుగా నుండును. ఈ సూచ్యంగము కణము నందలి ఎక్కువభాగమును ఆక్రమించును. ఈ కణము యొక్క చివర (Cnidocil) అను మీటగాని, ముతకగా నుండు వెండ్రుకల కుచ్చుగాని యుండును. దంశఘటము ముడుచుకొనుట వలన కలిగిన ఒత్తిడిచే సూచ్యంగము బ్రద్దలగును. దారము రాసాయనికముగను, యంత్రమువలెను పనిచేయును. ఈ కటారులు ఆహార కీటకము యొక్క శరీరమునందు నాటబడి, అప్పుడు వెడలు స్రావము గాయమును విషపూరితముగా చేయును. ఈ విధముగా చిన్నచిన్న జంతువులు కదలకుండ చేయబడి చంపబడును. అప్పుడప్పుడు ఆ స్రావము కరిగించు ద్రావకము (Solvent) గా కూడా పనిచేయును. ఏది ఎట్లున్నను, 'సూచ్యంగములను' (నిమాటోసిస్టు Nematocysts) ఆయుధములనుటకన్న పట్టుకొనుటకు తగిన పాఠములు వల వలె వ్యాపించి యుండు నాడీ మండలము శరీరమం దంతటను సరిసమానముగా +వ్యాపించి యుండును అనుట ఎక్కువ తగియుండును. + +నాడీమండలము :- అంతర్గుహాకముల నాడీమండలము అతిప్రాచీన దశకు చెందినది. కేంద్ర నాడీమండలము వానికి లేదు. మేధస్సుకూడా లేదు. ఎట్లాఅయనను త్వరీతముగ ప్రేరణములను నిర్ణీతమైన దిక్కునకు తీసికొనిపోవు నాడీ మార్గము వీనిలో కలదు. అది ఉన్నత జీవులందు స్థానికముగాను, స్థిరముగను ఉండు నాడీ పద్ధతిని సూచించును. + +పారస్ధిక విషయములు:- ఇంచుమించు అంతర్గుహాకము లన్నియు సముద్రజీవులు. సామాన్యమగు జలీయకము +(హైడ్రా) మీసములేని సూక్ష్మాతిసూక్ష్మమైన జలీయకము (మైక్రోహైడ్రా) ప్రారంభదశయందు మత్స్య అందములపై పరాన్న భుక్కుగా నుండిన 'పాలిపోడియం',(Poly Podium) సంయోగ జీవులుగా నుండు 'కార్డిలోఫోరా' (Cardylophora) మంచి నీటి యందుండు ఛత్రికలు మొదలగునవి, మంచినీటి అంతర్గుహాకములకు ఉదాహరణములు. వీటిలో మిక్కిలి చురుకుగా ఈదు పెక్కుజీవులు లోతులేని నీటిలో నుండును. కొన్ని లోతైన నీటిలో కూడ కనబడును. చాలరకముల పుర్వగకములు ఇతరజంతువుల శరీరపు చిప్పలను ఆధారము చేసి కొని పెరుగుచుండును. అప్పుడప్పుడు అవి ఆ చిప్పలనుపూర్తిగా కప్పి వేయుచుండును. 'మునీశ్వరపీత'కును, సముద్ర 'కుసుమాభముల'కును ఎడ తెగని భాగస్వామ్యము అంతర్గుహాకములయందు విచిత్రమైనదృశ్యము. మునీశ్వరపీతసముద్ర కుసుమాభముచే కప్పబడి, దాని గ్రుచ్చుశక్తి చే రక్షింపబడు చుండును. సముద్ర కుసుమాభమును మునీశ్వరపీత మోసికొని తిరుగుచుండును. ఇట్టి పరస్పర లాభకరమగు బాహ్య భాగస్వామ్యమునే 'సహభోజనము' (Commensalism)అందురు. 'సహజీవనము' (Synbiosis) అను శారీరక భాగస్వామ్యము చాలరకములగు 'కుసుమాభము'ల యందును, 'ఆల్సి యొ నేరియన్సు' (Alcyonarians)యందును కలదు. అతిసూక్ష్మమైన ఏకకణ శైవలములు ఈ జంతువుల యొక్క శరీరకణములలో నివసించును.అంతర్గుహకముల ప్రసృష్టిలో దాదాపు 9,000 జాతులు గలవు. వాటిని మూడు తరగతులుగా విభజించిరి. + +1. జలీయకవర్గము ( హైడ్రోజోవా Hydrozoa):-మంచినీటియందుండు పుర్వగకములు చాలా చిన్నవిగా \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0081.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0081.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8392277ec51ff83dbe4d79a851d27cc56b035bdb --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0081.txt" @@ -0,0 +1,13 @@ +నుండు జెళ్లి చేపలు, రాతివంటి కొన్ని పగడములు తరగతిలో చేరును. వీటికి అన్నకోశము ప్రత్యేకముగ లేదు. జీర్ణాశయ బిలము నందు విభాగములును, సూచ్యంగములును లేవు. మెడూసా సామాన్యముగా సన్నని పొరతో చిన్నదిగా నుండును. ఇవి ముఖ్యముగా లోతు లేని ఉప్పునీటిలో గుంపులుగాగాని, లేక ఒంటరిగాగాని, జీవించును. + +2. ఛత్రికవర్గము ( స్కైఫోజోవా Scyphozoa ) :- పెద్ద జెల్లి చేపలు ముఖ్యముగా చతుర్భాగ అంగవర్తు లత్వ సౌష్ఠవము గలిగి, ఘంటా కారముగనో,ఛత్రా కారముగనో ఉండి స్వేచ్ఛగా ఈదగల ఛత్రికలు ఈజాతిలో చేరును. వీటిలో ప్రత్యేకమగు అన్నకోశము లేదు. బఠరసంబంధమగు మీసము లుండును లింగసంబంధమగు పుర్వగకములు ఉత్పత్తిచేయు ఛత్రికలు అన్ని సముద్రం జీవరూపములను ఉత్పత్తిచేయుచున్నవి. + +3. పుష్పజీవములు (ఆంథోజోవా Antho Zoa):- ఈ తరగతిలో పగడములు, కుసుమాభములు మొదలగునవి గలవు. అన్నియు పుర్వగకములు మాత్రమే. ఛత్రికలు ఉండవు. ఏదై న ఆధారమును అంటి పెట్టుకొని యుందును. గుల్లగా నుండు మీసములతో మౌఖిక వలయము చదునుగా నుండును. జీర్ణాశయబిలము అరలుగా నుండును. సూచ్యంగములు ఉండును. ఈ జీవులు ఒంటరిగను, సమూహములుగను ఉండును. ఇవి అన్నియు సముద్ర జీవులు, + +అంతర్జలము:- భూమిమీద పడెడు వర్షపునీరు కొంతభాగము ఆవిరిగా మారుట, కొంతభాగము నెలయేరులద్వార సముద్రములకు ప్రవహించుట, మరి కొంతభాగము భూమిలోనికి ఇంకుట అందరికి తెలిసిన విషయమే. ఇట్లు భూమిలోనికి ఇంకుచున్న నీరు, ఇంక ఇతర కారణములవలన కూడ భూమి ఉపరిభాగమున కొంతవరకు వ్యాపించి యుండిన నీరు అంతర్జల మనడును. నూతులు, నీటిబుగ్గలు (Springs) మొదలయినవి, ఈ అంతర్జాలపు ఉనికిని కొంతవరకు తెలియచేయును. అనాదినుండియు నీరు రాళ్ళలోనికి పీల్చబడుచు, వాటిలోనుండు పగుళ్ళను (Cracks), బీటికలను (Fissures) ఇంక ననేక ఖాళీ ప్రదేశములను నింపుచున్నది. ఇందులో కొంతభాగము నీటిబుగ్గలుగాను, మరికొంత భాగము రాళ్ళలో నుండెడు సూక్ష్మరంధ్రముల ద్వారాను (Pores) అనేక వృక్షముల ద్వారాను, తిరిగి భూమి ఉపరిభాగ చేరుచుండును. వర్షము, మంచు, చెరువులు, నదులు, మొదలయిన వాటినుండి ఇంకుటవలన ఏర్పడిన +అంతర్జలమును వర్షపాతజలము (Meteoric) అనియు, నీటిలో నేర్పడిన ఒండ్రుమట్టి పొరల (Sediments)మధ్య ఉండిపోయిన నీటిని కాన్నేటు జలము (Connate Water) అనియు అందురు. + +భూమి ఉపరిభాగమునుండి లోతుగ పోయినపుడు కొంత దిగువున మన్ను రాళ్ళు మొదలయినవన్నియు తడిగా నుండి సంపృక్తత (Saturation) చెంది ఉండును. ఈ మండలమును సంపృక్త మండలము (Zone of saturation) అందురు. దీని ఉపరిభాగము సంపృక్త జలమట్టము (Water table) అని పిలువబడును. ఇది తేమగా ఉండెడు ప్రదేశములలో తక్కువ లోతులోను, ఎడారివంటి ప్రదేశములలో వందలకొలది అడుగులు లోతుగాను ఉండును. ఈ మట్టము వర్ష కాలములో పైకివచ్చుచు, ఇతర కాలములో క్రిందికి దిగుచుండును. ఈ సంపృక్త జలమట్టము వివిధ ప్రదేశములలో మారుచు నుండును. ఇది ఆయా ప్రదేశములలో లభ్యమగు అంతర్జల పరిమాణముపై నాధారపడి యుండును. ఈ పరిమాణము, తిరిగి శీతోష్ణస్థితి, శిలల స్వభావములు(Character of rocks) వీనిపై ఆధారపడి యుండును. శీతోష్ణస్థితి, ఆవిరియగుట (Evaporation), వర్షపాతము అను రెండు క్రియలద్వారా భూమిమీద జల పరిమాణమును అదుపులో నుంచును. సచ్ఛిద్రత (Porosity), భేవ్యత(Permeability) అను శిలాస్వభావములు, రాళ్ళు పీల్చుకొను నీటి పరిమాణమును అదుపులో నుంచును. + +అంతర్జలము ఉపరిభాగమునకు ఊటలుగా (Seepages)గాని లేక నీటిబుగ్గలు (Springs) గా గాని వచ్చును. నీటి +బుగ్గలు సాధారణముగా సంపృక్తజలమట్టము భూమి ఉపరిభాగమును తాకి అతిక్రమించునపుడును; భేద్యమైన శిలలు (Permeable rocks) అభేద్యమైన శిలలను (Impermeable rocks) తాకు చోటను సంభవించ గలవు. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0086.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0086.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..57d915e0b25a0e4b46d4b535002f0f89f75b9614 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0086.txt" @@ -0,0 +1,15 @@ +నియమములును నెమ్మదిగా అంకురింపదొడగెను. ఈ కాలముననే కొందరు తొలి రచయితలు న్యాయశాస్త్ర విషయమున ఎన్నదగిన కృషిని సలిపియుండిరి. వీరిలో నీ క్రిందివారు ముఖ్యులు :- విటోరియా (1482-1546) - ఇతడు సాల మన్కా +విశ్వవిద్యాలయము నందలి ఆచార్యుడు;ఆయలా(1548-1584) - ఇతడొక స్పెయిన్ న్యాయశాస్త్రజ్ఞుడు; సూరస్ (1548-1617), గెంటిలిస్ (1552-1608) ఇటలీ దేశీయుడగు నితడు తర్వాత ఆక్సుఫర్డులో “సివిల్” న్యాయాచార్యు డయ్యెను. కాని ప్రాథమిక రచయితలలో మిక్కిలి గొప్పవాడు హ్యూగో వాన్ గ్రూటు అనునాతడు. ఇతడు అంతర్జాతీయ న్యాయ +రచయిత గ్రోషియస్ (1583-1645) అను పేరుతో ఇతడు ప్రసిద్ధికెక్కెను. ఇతడు "జాతీయ న్యాయపిత "అని +ప్రశంసింపబడి, ఆరాధింపబడుచున్నాడు. "డిజూర్ బెల్లి ఏక్ పేసిస్ (Dejure belli acpacis) ( అనగా యుద్ధము +యొక్కయు, శాంతి యొక్కయు న్యాయము) అను నితని సమగ్రమైన గ్రంథము 1625 లో మొదట ప్రచురింపబడినది. ఇది అంతర్జాతీయ న్యాయశాస్త్రమును గూర్చి వ్రాయబడిన మొదటి గ్రంథము. ఇది అన్ని న్యాయశాస్త్ర గ్రంథములలో నెల్ల విశిష్టమైనది గాను, ప్రామాణికమైనదిగాను అంగీకరింపబడినది. అయినను ఇతనిని అంతర్జాతీయ న్యాయ శాస్త్రమునకు "స్థాపకుడుగా” పేర్కొనుట అత్యుక్తి కాగలదు. ఇత డొనర్చిన కార్యమిది: చరిత్రలో తొలిసారిగా ఇతడు విషయజ్ఞానమునకు పనికి వచ్చు కొన్ని అంశములను, కొంత సామగ్రిని ప్రోగు చేసి, రాష్ట్ర నిర్వహణమునకు సంబంధించిన కొన్ని ప్రాతిపదిక సిద్ధాంతములను చేసి వాటిని బట్టి రాష్ట్రములు అనుసరింప వలసిన అన్యోన్య ప్రవర్తనమునకు చెందిన నియమములను తర్కించి, రాష్ట్రముల మధ్య ప్రవర్తిల్లుచున్న వ్యవహారములు, ఆచారములు, అలవాట్లు మున్నగువాని యొక్క శిక్షణమును క్రమబద్ధ మొనర్చెను. + +గ్రోషియనుకు తరువాత వచ్చిన రెండు శతాబ్దుల యందును, అంతర్జాతీయ న్యాయశాస్త్రము యొక్క పరిశీలనమునకు ఆక్సుఫర్డులో ఆచార్యుడగు జౌక్(Zouche) (1592-1660), జర్మన్ ఆచార్యుడగు పూఫెన్ర్పు (Pufendorf) (1682-1694); బైన్ కర్ పాక్ (Bynkershock) (1673-1743); ఊల్ఫు అను డచ్చి న్యాయశాస్త్రజ్ఞుడు (1679-1754); వేటల్ +(Vattel) (1714-1767) మున్నగువారు ఎంతో దోహధము కలిగించిరి. + +1815 లో జరిగిన వియన్నా కాంగ్రెసు సమయ మందే అంతర్జాతీయ న్యాయశాస్త్రము యొక్క నియమములు నెమ్మదిగా సుస్పష్టమైన వాక్యములలో ప్రతిపాదింపబడుటకు మొదలయ్యెను. ఇంతకు పూర్వము అంతర్జాతీయ న్యాయశాస్త్ర నియమములు వివిధ న్యాయ శాస్త్రజ్ఞుల పరస్పర విరుద్ధాభిప్రాయము లనేడు విషమ వ్యూహమున చిక్కువడియుండెను. +19 వ శతాబ్ది ఉదయించిన తోడనే ప్రకృతము అస్పష్టముగ వ్యవహరింప బడుచున్న అంతర్జాతీయ శాసన నిర్మాణ విధానము పెంపొంద నారంభించెను. ఈ శతాబ్దియందే అంతర్జాతీయ సంబంధముల యొక్క ఆచార వ్యవహారములు నిశ్చయ ప్రమాణమును అందుకొని స్పష్టరూపస్థితిని వహించెను. అనేకములయిన అంత ర్జాతీయ పరిషత్తుల చేత సుస్పష్టముగ నియమములు నిర్వచింప బడెను. 1899, 1907 సంవత్సరములలో హేగ్ నందు పరిషత్తులు ఏర్పాటు +చేయుటతోడను; వివాద పరిష్కారమునకై శాశ్వతమైన న్యాయసభ స్థాపింపబడుటతోడను: నానాజాతి సమితి (League of Nations)ఉద్భవించుటతోడను; అంతర్జాతీయ న్యాయశాస్త్రము యొక్క ఉద్దేశపరిధి విశాలమయ్యెను. ఇంతే కాక "పారిస్ ప్రకటనము" (1856) "జెనీవా సమావేశము" (1864), "లండన్ నావిక ప్రకటన” (1910) వంటి అనేక ప్రకటనములు "ఒడంబడికల ప్రాథమిక పత్రములు (Protocols) మొదలగు వాని వలన, అంతవరకును కేవలము అనిశ్చతములు గాను, కేవలము అంతర్జాతీయ న్యాయశాస్త్రజ్ఞుల అభిప్రాయములుగాను, వివిధ రాష్ట్రముల విశ్వాసము మీదనే +విశేషముగా ఆధారపడునవి గాను ఉన్న అంతర్జాతీయ న్యాయశాస్త్రము యొక్క నియమములకు స్పష్టత, నిశ్చయత సిద్ధించెను. + +మొదటి ప్రపంచ యుద్ధమునకు సంబంధించిన ద్వేషములు ఉపశమించినపిదప, హేగుపట్టణము (హొలెండు)లో \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0087.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0087.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6609911193793fb782746f41582b45d5cebf50c2 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0087.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +శాశ్వతముగా అంతర్జాతీయ న్యాయసభ స్థాపింపబడెను. ఆ స్థాపనచే అంతర్జాతీయ న్యాయశాస్త్ర చరిత్రములో "న్యాయ విచారణ శాసన నిర్మాణము" నకు చెందిన ఒక నూతన యుగము ప్రారంభమయ్యెను. ఈ "శాశ్వత న్యాయసభ” చే గావింపబడిన న్యాయ నిర్ణయము మూలమున శాశ్వతమయిన లాభము కలిగెను. ఎందుచేతననగా అంతర్జాతీయ న్యాయశాస్త్రము నందలి సందిగ్ధములును వివాదగ్రస్తములును ఐన యంశములు న్యాయసభచే పరిష్కరింపబడును. అట్లు పరిష్కరించుటలో న్యాయసభ ఇంకను నవీనములైన న్యాయ శాస్త్రవిధులను ప్రవచించి ప్రతిపాదించెను. శాశ్వత న్యాయసభ యొక్క స్థానములో నేడు "అంతర్జాతీయ న్యాయశాస్త్ర విచారణ సభ" పని చేయుచున్నది. ఇదికూడ అంతర్జాతీయ న్యాయశాస్త్రము యొక్క నియమములను వ్యాఖ్యానించుట యందును, అన్వయించుట యందును నిమగ్నమైయున్నది. + +మొదట ప్రపంచయుద్ధమునందు పాల్గొనిన జాతుల వారు తాము నూతనముగా కనిపెట్టియున్న అపాయకరములగు యుద్ధాయుధములను అందు ఉపయోగించిరి. ఇట్టి యుద్ధానంతరము అంతర్జాతీయ న్యాయశాస్త్రము యొక్క సామాన్య సూత్రములందు పెక్కు మార్పులు ఘటిల్లెను. +- +1899, 1907 సంవత్సరములలో జరిగిన హేగ్ పరిషత్తులు నిర్ణయించిన భూయుద్ధ సముద్రయుద్ధ నియమముల నన్నింటిని యుద్ధానుభవము ననుసరించి సవరించి, యుద్ధము ముగిసినతోడనే ఉదయింప దొడగిన అంతర్జాతీయ సంబంధముల విషయమున మార్పు నొందుచున్న ఆశయములకు అనుగుణముగా క్రొత్తనియమము లేర్పరుపవలసిన అవసరము కలిగెను. యుద్ధములో విమానముల యొక్కయు, జలాంతర్గాముల యొక్కయు ఉపయోగము అంతర్జాతీయ న్యాయశాస్త్రము నందు విచ్ఛేదమును కల్పించెను. ఇంతకుమునుపు ఊహించుటకు కూడ సాధ్యపడని పరిస్థితుల నెదుర్కొనుటకై క్రొత్త నియమములను ఏర్పరుపవలసి వచ్చెను. ఆధునికములైన యుద్ధావసరములను ఎదుర్కొనుటకయి 1919 లో విమాన యాత్రాపరిషత్తును, 1925 లో బాష్ప ప్రయోగముతోను, క్రిమీప్రయోగముతోను కూడిన యుద్ధమునకు +సంబంధించిన జెనీవా ఒడంబడికను, 1929 లో జెనీవా సమావేశమును, 1936 లో లండన్ జలాంతర్గామి నియమము లకు సంబంధించిన ఒడంబడికను ఏర్పరచ వలసివచ్చెను. అంతర్జాతీయ న్యాయశాస్త్రము యొక్క నియమములను విశేషసంఖ్యగల రాష్ట్రములు బద్ధము లగుటకు అంగీకరించిన నియమములను దోషరహితములయిన పదములచే నిర్వచించుటకును నానాజాతి సమితి కూడ ప్రయత్నించెను. అట్లే, రెండవ ప్రపంచయుద్ధము ముగియుటతోడనే, క్రొత్త నియమములను ఏర్పరచి, ప్రాత నియమములను సమంజసముగా కాలానుకూలముగా మార్చవలసివచ్చెను.అంతర్జాతీయ న్యాయశాస్త్రమును కాలానుగుణముగా సవరించి ప్రగతియుక్తముగా స్మృతి బద్ధము చేయు (codify) నవకాశములను అన్వే +షించుటకై ఐక్యరాజ్యసమితి ఒక నిపుణుల సంఘమును నియమించెను. + +సభ్యత్వము (membership) గల రాష్ట్రముల అంగీకారముతో అంతర్జాతీయ శాస్త్రము యొక్క నియమములను స్పష్టమును, శక్తియుతమునైన పదములతో నిర్వచించునట్టి దుర్వహమైన కార్యమునందు 1948 లో ఐక్యరాజ్య సమితియొక్క సాధారణ సమితిచే నియుక్తమయిన అంతర్జాతీయ న్యాయశాస్త్ర సంఘము నిమగ్నమై యున్నది. అణుసంబంధములగు అస్త్రములను, బహిష్కరించు విషయము నేటి వివాదగ్రస్తములును చర్చనీయములునైన అంశములలో నొకటి. ఇది సర్వ ప్రపంచములోని, రాజ్యతంత్రజ్ఞుల యొక్కయు, న్యాయశాస్త్రజ్ఞుల యొక్కయు దృష్టిని సమానముగా నాకర్షించుచున్నది. + +ఇట్లు న్యాయశాస్త్రజ్ఞులు అంతర్జాతీయ న్యాయమును స్మృతిబద్ధము (codify) చేయుటకు యత్నించుచున్నారు. కాని ఇది యింకను వృద్ధిపొందుచు, ఎడతెగక పరిణామము పొందుచున్న న్యాయముగానున్నది. అంతర్జాతీయ సంబంధముల వైఖరిమీదను, జాతుల యొక్క ఔదార్యము మీదను అంతర్జాతీయసంస్థల నిర్మాణము మీదను ఇది చాలవరకు ఆధారపడియున్నది. అందుచేత, శిక్షా విషయకములును, విధి విషయకములును లేక వ్యక్తి విషయకములును అగు న్యాయశాస్త్ర స్మృతులు మున్నగు నగరపరిపాలనా న్యాయస్మృతులవలె సమగ్ర \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0089.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0089.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..daf04c6334170ccc687259bcf63678a0c9953d96 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0089.txt" @@ -0,0 +1,15 @@ +తాత్పర్యము. శ్రమవిభజన మను సిద్ధాంతముపై ఆధారపడి సరకుల ఉత్పత్తి మార్పిడి సాగించు ఆర్థిక వ్యవస్థ నాగరిక ప్రపంచము సంతను ఆవరించియున్నదను విషయము ఒక్క నిముస మాలోచించినచో మనము గ్రహింపగలము. ఇట్టిపద్ధతి ననుసరించి ప్రపంచమునందలి అన్ని ప్రాంతముల జనులు ఒండొరుల అవసరములను తీర్చుకొనుటకై పరస్పరము సహకరించుచున్నారు. ఆర్థికముగా మిక్కిలి ఉన్నతిని బడసిన జాతులును తమ లాభమునకై అంతర్జాతీయ వాణిజ్యముపై నెక్కువగా ఆధారపడుచున్నవి. + +శ్రమ విభజనము, పరిశ్రమల కేంద్రీకరణము అను సూత్రముల వెనుకనున్న సత్యములే అంతర్జాతీయ వాణిజ్యాభివృద్ధికిని కారణములు. జాతులు ఉత్పత్తిని, సామర్థ్యమును అభివృద్ధిచేసి ప్రతిజాతి ప్రపంచమునందలి సరకుల వినియోగమును పొందగల లాభమును అధికము చేయునది అంతర్జాతీయ వాణిజ్యమే. తాను నారింజల పండింపజాలదు కావున ఇంగ్లండు, స్పెయినులనుండి ఆ పండ్లను దిగుమతి చేసికొనును. స్పెయినుకు యంత్రములను నిర్మించుటకు తగినంత శక్తి లేదు, కావున ఆదేశము బ్రిటనునుండి యంత్రములను దిగుమతి చేసికొనును. ఒక వస్తువును తయారుచేయుట యందు ఏదైన దేశమునకు ఒక నిర్దిష్ట సౌకర్యముండుటయే అంతర్జాతీయ వ్యాపార మారంభమగుటకు కారణ మగును. + +ఒక దేశమునందు కొన్నిసరకులను ఉత్పత్తి చేయుటకు వీలుండవచ్చును. కాని అందులకు దారుణమగు వ్యయము +అవసరము కావచ్చును. ఇటీవల జర్మనీ కృత్రిమమైన సిల్కు, పెట్రోలు, విపరీతమగు ఖర్చుతో ఉత్పత్తి చేయ జాలినది. జర్మనీ యిట్టిపనికి పూనుకొనుటకు కారణములు రాజకీయమైనవి కాని ఆర్థికమైనవి కావు. ఇట్టి సంఘటనలు అరుదు. ప్రతిదేశము ఇతరదేశములకంటే, తాను ఏయే సరకులు తక్కువధరకు ఉత్పత్తి చేయగలదో ఆయా సరకులనే ఉత్పత్తి చేసి, తానే ఉత్పత్తి చేయుటవలన ఎక్కువ వ్యయమగు వస్తువులను వానితో మార్పిడి చేసికొనును. + +విదేశములలో అగు ఖర్చుకన్న తక్కువ ఖర్చుకే తాను సరకులను ఉత్ప త్తిచేయగలిగిన పరిస్థితులలో కూడ ఆ సరకు +లను విదేశములనుండి దిగుమతి చేసికొనుటయే ఒక్కొక్కప్పుడు ఒక దేశమునకు లాభకరము కావచ్చును. అంతకన్నను ఎక్కువ లాభసాటియగు వస్తువులను తయారు చేయుటయందే దిగుమతిచేసికొను దేశము ప్రత్యేక నైపుణ్యము కలిగియుండుటయే దీనికి కారణము. దీనినే తారతమ్యవ్యయ సిద్ధాంతము (థియరీ ఆఫ్ కంపేరిటివ్ కాస్ట్స్) అని యందురు. + +అంతర్జాతీయ వాణిజ్యముయొక్క లక్ష్యము ఒక వస్తువును ఇంకొక వస్తువుతో మార్చిడి చేసికొనుట ద్వార వీలయినంత ఎక్కువ లాభము పొండవ లెననుట యే.అంతర్జాతీయ వాణిజ్య సిద్ధాంతమునకు దేశాంతర్గత వాణిజ్యసిద్ధాంతమునకు మధ్య భేదముకలదు. దేశాంతర్గత వ్యాపారమునందు ఉత్పత్తిసాధనములు తమకు అధిక ప్రతిఫలము లభించు ప్రాంతములకు వృత్తులకు మారుచుండును. ఉత్ప త్తిసాధనముల మార్పు వివిధ దేశముల మధ్య అంత స్వేచ్ఛగా జరుగదు. ఒక దేశమునుండి కార్మికులు మరియొక దేశము వలసపోవుటకు విశేషమైన ఖర్చులు, భాష, భావ భేదములు అడ్డంకు లగుచున్నవి. పెట్టుబడిని ఇచ్చిపుచ్చుకొనుట అంతకష్టమైనది కాకపోయినను, పెట్టుబడిదారుల అజ్ఞానము విదేశములలో పెట్టుబడి పెట్టుటలోగల అపాయములు ఇందుకును కొంతవరకు అడ్డం లగుచున్నవి. + +వివిధ రాజకీయప్రాంతముల నడుమ కార్మికులు పెట్టుబడి, సులభముగా రాకపోకలు సాగించలేక పోవుటకు భాష, చట్టములు, ద్రవ్యమానము, మత, సాంఘిక విషయములందుగల తారతమ్యములు, భయము, అజ్ఞానమదతనము, భావభేదములు కారణము లగుచున్నవి. పెట్టుబడి విషయములందుకంటే కార్మిక విషయములలో నే. ఈ అడ్డంకులు ఎక్కువగా వర్తించును. పెట్టుబడిదారులు కూడ కార్మికులవలెనే సాధ్యమైనంతవరకు స్వదేశమందే తమధనమును పెట్టుబడి పెట్టుటకు ఇష్టపడుదురు. అంతర్జాతీయ దేశాంతర్గత వ్యాపారముల మధ్యగల మరియొక ముఖ్యభేదము రెండుదేశములలోను వేరువేరు ప్రభుత్వములుండుట వలన సరకుల రాకపోకలు సులభముగా జరుగుటకు రాజకీయపు ఆటంకము లేర్పడుట. + +పోటీవిధానము ఈ కారణములవలన ఒకేదేశము నందు వలె ఒకేవిధమైన వస్తువుల ఉత్పత్తి కగు ఖర్చులు సరి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0091.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0091.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..328da9e6ee007f3627b374fb25cb445604e937fb --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0091.txt" @@ -0,0 +1,14 @@ +తారతమ్య వ్యయ సూత్రము విదేశ వ్యాపారమునకు మాత్రమే వర్తించుననుట పొరపాటు. ఒకేదేశమందు వివిధజిల్లాల యొక్క ప్రత్యేక ఆధిక్యములననుసరించి ఆ జిల్లాలనడుమ వస్తువులమార్పిడి జరుగుచుండును, ఉత్పత్తి యొక్క అన్ని శాఖలయందును ఏదైనా జిల్లా తక్కిన జిల్లాలకన్న ఎక్కువ ఆధిక్యమును కలిగియున్న యెడల, కార్మికులు పెట్టుబడి తక్కువ జిల్లాలనుండి ఈజిల్లాకు వలసపోయి ఉత్ప త్తిలో పాల్గొని లాభమును పొందుట జరుగును. ఒక దేశమందైనను, ఒక స్థిరనిశ్చల పరిస్థితి పొందునటుల శ్రమ, పెట్టుబడిపోకడ సాగింపజాలవు. రెండుజిల్లాలనడుమ అట్టి స్థిర నిశ్చలత్వము ఏర్పడనంత వరకు సరకులమార్పిడి జరుగుచునే యుండును. + +దేశాంతర్గత వ్యాపారములలో కూడ శ్రమ, పెట్టుబడుల గమనము అడ్డంకులతో కూడిన విషయమే. విదేశ వ్యాపార విషయములో ఈ గమనము మరింత బాధాకరము. జె. ఇ. కైర్న్ మహాశయుడు పేర్కొనినట్లు పెట్టుబడిని, కార్మికులను పోటీలేని వర్గములమధ్య మార్పుచేయుట అంతర్జాతీయ వాణిజ్యమందు మనము యోచించవలసిన విషయము. ఈ యుత్పత్తి సాధనములు అంతర్జాతీయ సరిహద్దులగుండ ప్రయాణించుటకు అనుకూలమైనవికావు. రికార్డ్ల్లో ప్రధమమున తారతమ్య వ్యయ సిద్ధాంతమును ప్రవచించిననాటినుండి అంతర్జాతీయముగా ఉత్ప త్తిసాధనముల స్వేచ్ఛాగమనము ఎంతయో సులభమాయెను. కాని దేశాంతర్గత గమన మంతగా కాదు, సిద్ధాంతమునే తలక్రిందుచేయునటులు అంతకన్నను కాదు. సరకులు దిగుమతి చేసికొన్న దేశములు ఎగుమతిచేయు ప్రాంతముల అంతకన్న తక్కువ శ్రమ పెట్టుబడులతో ఆయా సరకులు తయారుచేసి కొనగలిగినను అంతర్జాతీయ వ్యాపార మార్గములద్వారా అనేకములగు సరకులు గమించుచున్నవి. ఆ సరకులు దిగుమతి చేసికొనుటకు కారణము దిగుమతిచేసికొనుచు దేశములకు ఇతర వస్తువులను తయారుచేయుటయందు ఇంకను హెచ్చగు ఆధిక్యముండుటయే. ప్రతిదేశము ఒక సరకును ఏదేని ఒక +విదేశముకన్న తక్కువ ఖరీదుకు ఉత్పత్తి చేయగలిగినంత మాత్రమున దానిని తప్పక తయారుచేయుననుట కాక, +మిక్కిలి హెచ్చగు లాభసాటి అవకాశములకు మిక్కిలి తక్కువయగు లాభసాటి ఖర్చులకు తయారుచేయగల సరకులను +మాత్రమే ఉత్పత్తిచేయుననుటయే అంత ర్జాతీయ వాణిజ్యమునకు సంబంధించినంతవరకు తారతమ్య వ్యయ సిద్ధాంతము. ఏ ఏ సరకులను ఉత్పత్తిచేయుటయందు తన ఆధిక్యము సుస్పష్టములేక ఏయే సరకులను ఉత్పత్తి +చేయుటయందు తన అసామర్థ్యము హెచ్చుగా 'కానరాదో అట్టి సరకులనే ప్రతిదేశము తయారుచేయును. ఈ సూత్రము దాని పునాదులయిన శ్రమవిభజనము, పరిశ్రమల కేంద్రీకరణము అను ఆర్థిక సిద్ధాంతములు అమలు జరిగిన కొలది ప్రపంచమందంతటను ఉత్పత్తి ఆర్థిక సామర్థ్యము వృద్ధినొందదు. ప్రతి వ్యక్తిని సంక్రమించు భాగముకూడ హెచ్చగును. +• +పరిమితులు :- సరకులు ఉత్పత్తియందు తారతమ్య వ్యయభేదములున్నంతవరకే రెండు దేశముల మధ్య వ్యాపారము సాగునను రికార్డో సిద్ధాంతము సత్యమే. కాని రికార్డ్లో ప్రవచించిన రూపమున అది పెక్కు అంశములలో అసంపూర్ణము, తారతమ్య వ్యయములు అంతర్జాతీయ వ్యాపారములోనికి వచ్చుసరకుల జాబితాను మాత్రమే నిర్ణయింపగలవు కాని మార్పిడి షరతులను అనగా ఎన్ని సరకులు దిగుమతి చేసికొనబడునో ఎన్ని సరకులు ఎగుమతి చేసికొనబడునో మార్పిడి +అగునది ఎన్ని సరకులు అను విషయమును నిశ్చయింపవు.'క’అనుదేశమునకు సూలుబట్టలు తయారుచేయుటయందు +ఎక్కువ లాభసాటియగు అవకాశములు కలవు, కావున వానిని ఉత్పత్తి చేయుచున్నచో "చ" అను దేశము అట్లే ఉన్ని బట్టలను తయారుచేయుచున్నచో ఏసూత్రము ననుసరించి ఆ రెండుదేశములు తారతమ్యవ్యయ సిద్ధాంతమును అమలు జరుపుట వలన వచ్చినలాభములను పంచుకొనును అనుప్రశ్న ఉదయింపగలదు. అది మారకపు రేటు పై ఆధార +పడియుండును. ఈమారకపు రేటు ఎట్లునిర్ణయించబడును? విపణియందలి బేరముచేసికొను పద్దతినిబట్టి అని ఆడమ్స్మిత్ +ఉద్దేశానుసారముగా రికార్డ్లో అనుచరులిచ్చిన సమాధానము సంతృప్తి కరముగా లేదు. ఆధునిక ఆర్థిక సిద్ధాంతము +ననుసరించి వేరొక దేశము యొక్క సరకులపట్ల ఒక దేశమునకుగల "అపేక్ష విస్తరణశక్తి"(యెలాస్టిసిటీ ఆఫ్ డిమాండు) పై ఆధారపడి మార్పిడి నిష్పత్తి యుండును. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0096.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0096.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a9d1c79552fc011aab07bd61f21e3184dc58a4a9 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0096.txt" @@ -0,0 +1,19 @@ +రికా దిగుమతులపై గల దిగుమతి సుంకములు 48శాతము నుండి 23 శాతమునకు తగ్గినవి. ఈ వర్తకపు టొడంబడికల వలన చాలవరకు ముందుగా సూహించిన యుద్దేశములు ఫలవంతములైనవి. దిగుమతి సుంకములు పెరుగుటమాని తరుగుట కారంభించినవి. ఈ పునాది పైననే యుద్ధానంతరకాలమున ఈ సమస్యను పరిష్కరించుటకు వలసిన ప్రయత్నములు జరిగినవి. + +అంతర్జాతీయ వ్యాపారపు టొడంబడికల చట్టము ఆమోదించిన కాలము నుండియు (1934) అమెరికా దేశము అంతర్జాతీయ వ్యాపారమును పెంపుజేయు పద్దతుల నవలబించుచు వచ్చినది. అమెరికా 1934 నుండి 1939 వరకు గడచిన కాలములో ఇరువది యొక్క దేశములతో వ్యాపారపు టొడంబడికలను గావించుకొని అంతర్జాతీయ వ్యాపార విస్తరణమునకుగల అంతరాయములను నిర్మూలించుటకు గట్టిప్రయత్న మొనర్చినది. యుద్ధ కాలమునందే జరిగిన 'అట్లాంటిక్ ఛార్టరు' అను బ్రిటను అమెరికాల సంయుక్త ప్రకటనమునందు అన్ని దేశములకు వ్యాపారమునందును, ముడిసరకులు సేకరణ యందును సమానావకాశములను కల్పించుటకు అనువుగ తీర్మాన మున్నది. + +అంతర్జాతీయ వ్యాపార విస్తరణమునకు యుద్ధానంతర కాలములోని ప్రయత్నములు :- 1943-45 మధ్య కాలమున బ్రిటను, అమెరికా, కెనడా దేశముల ప్రతినిధులు అనేక పర్యాయములు సమావేశమై సమాలోచనములను జరిపిరి. 1945లో అమెరికాదేశము అంతర్జాతీయ వ్యాపార విస్తరణమునకును, సర్వ దేశములయందును నిరుద్యోగ నిర్మూలనము (Full Employment Policy) నకును కొన్ని సూచనలు గావించెను. ఈ సూచనలను అనేక దేశముల ప్రభుత్వములు పరిశీలించి 1947 సంవత్సరాంతమున 'హవానా' యందు జరిపిన సమావేశమున చర్చించినవి. ఈ సమా వేశమున 56 దేశముల ప్రతినిధులు పాల్గొనిరి. 1948 వ సంవత్సరము మార్చి నెలనాటికి "అంతర్జాతీయ వ్యాపార పథక నియమావళిని''(International Trade organization charter) 58 దేశము లామోదించినవి. ఈ నియమావళి ననుసరించి అంతర్జాతీయ వ్యాపారపు టొడంబడికలు రెండు రెండు దేశములమధ్యగాక అన్ని దేశములును పాల్గొనుటకు +అవకాశము కలిగిన యొడంబడికల మూలమున అంతర్జాతీయ వ్యాపార విస్తరణమే, ప్రధానాంకమయినది. అంతి +యేకాక 'అంతర్జాతీయ ద్రవ్యనిధి' (International Monetary Fund) సక్రమముగసాగి, వివిధదేశములమధ్య +ఋణపరిష్కారము నిర్నిరోధముగ జరుగవలయుననిన ఇట్టి యొడంబడికలు అవసరమని గుర్తింపబడినది. + +వ్యాపారమును, దిగుమతి సుంకములనుగురించిన సాధారణసమ్మతి (General Agreement on Trade and Tariff +లేక Gatt) : పై ప్రయత్నముతోపాటు వాణిజ్యసమ్మతుల చట్టము (Trade Agreements Act) క్రింద అమెరికా, 1947లోనే, 15 దేశములతో సంప్రదింపులు ప్రారంభించెను. ఆతరువాత మరి 8 దేశములు కూడా ఈ 'జినీవా' సంప్ర +దింపులలో పాల్గొనినవి. ఈసంప్రదింపులలో ఒక ముఖ్య విశేషము గలదు. సంప్రదింపులు రెండుదేశముల మధ్య +జరుగును. అందు ఒక దేశము తాను రెండవదేశమునుండి దిగుమతి చేసికొను సరకులపై గల నిర్బంధములను తొల +గించుటకు గల అవకాశములను పరిశీలించి, తన అంగీకారమును తెలుపును. అట్లు తాను తొలగించిన నిర్బంధముల +వలన కలుగులాభము, సంప్రదింపులు జరిపిన రెండవదేశమే కాక, సమా వేశములో పాల్గొనిన అన్ని దేశములకును గలుగును. అట్లు 1947 వ సంవత్సరము అక్టోబరుమాసాంతమునకు 123 సంప్రదింపులు జరిగి 50,000 సరకులపై గల నిర్బంధములు కొంతవరకు తొలగింపబడినవి. ఈ సమా వేళముల ఫలితములు, వ్యాపారమును, దిగుమతి సుంకములను గురించిన సాధారణ సమ్మతులలో (General Agreement on Trade and Tariff, 1947) పొందుపరుపబడినవి. + +రెండు సంవత్సరముల తరువాత 1949 లో 'అన్నెసీ '(Annecy) లో 31 దేశముల ప్రతినిధులు సమావేశమయిరి. ఆ సమా వేశములవలన కలిగిన ఫలితములుకూడ ఆ తరువాత Gatt లో పొందుపరువబడినవి. + +ఈ Gatt వలన ప్రపంచ వ్యాపారములో సగము భాగమునకు లాభము కలిగినది, ఈ సమాలోచనములు ఇంకను కొంతకాలమువరకు అప్పుడప్పుడు జరుగుచునే యుండును. ఈ సమాలోచనముల ఫలితముగ అంత \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0098.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0098.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..85fef61f5779d12c53f4ff63f8c7e8bcfc6ef973 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0098.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +అంతర్జాతీయ సంస్థలు :- ప్రపంచమందు ప్రస్తుతము సుమారు ఎనుబది స్వతంత్ర రాజ్యములున్నవి. ఇవి +తమ ఆశయములను సార్థకపరుచుకొనుటకు ఏర్పరచు కొనిన సంస్థలు జాతీయము లని, అంతర్జాతీయము లని రెండు రకములుగ నున్నవి. ప్రత్యేకముగ ఏ రాజ్యమున కారాజ్యము — ఇతర రాజ్యముల ప్రసక్తి ఏలాటిదిలేక -ఏర్పరచుకొనిన విజాతీయ సంస్థలు, ప్రతిరాజ్యమందుండు శాసనసభలు, మంత్రుల సభలు, న్యాయస్థానములు మొదలైనవి ఈ లాటివి. ఇట్లుగాక, ఇతరరాజ్యము లనేకములతో కలసి ఏర్పరచుకొనిన సంస్థలు మరికొన్ని కలవు. అనేక రాజ్యములు కలసి ఏర్పరచుకొనిన కారణమున వీనికి అంతర్జాతీయసంస్థ లను పేరు చెల్లుచున్నది. + +అంతర్జాతీయ సంస్థలు సాధింపదలచు ప్రయోజనములు తాత్కాలికములుగాక దీర్ఘ కాలికములుగను, శాశ్వతములుగను ఉన్నవి. వీనిని గురించి గుర్తించతగ్గ విశేషములలో ఇది యొకటి. ఈ ప్రయోజనములు కూడ అన్ని రంగములకు— రాజకీయ, ఆర్థిక, సాంఘిక రంగము లన్నిటికి—చెందిన సాధారణ ప్రయోజనములుగగాని, లేక ఏదో ఒక ప్రత్యేక రంగమునకు చెందినవిగగాని ఉండవచ్చును. ఈ విభేదమునుబట్టి అంతర్జాతీయ సంస్థలను సాధారణ (General) సంస్థలని, ప్రత్యేక సంస్థలని (Specialized) రెండువర్గములుగ విభాగము చేయనగును. మానవుల అభ్యుదయమునకై సర్వవిధములు పాటుబడుటకును, యుద్ధముల నివారించుటకును స్థాపింపబడిన "ఐక్యరాజ్యసమితి” యు (United Nations) దాని అంగములును, శాఖలును మొదటివర్గములో చేరినవి, ఆలాగుకాక ఉత్తరములను, వస్తువులను ప్రపంచములో ఒక ప్రాంతమునుండి మరియొక ప్రాంతమునకు సుకరముగ పంపుటకై ఏర్పాటు చేయబడిన యూనివర్సల్ +పోస్టల్ యూనియన్ (Universal Postal Union) రెండవవర్గములో చేరినది. అంతర్జాతీయ కార్మిక సంఘము +(International Labour Organisation), ప్రపంచ ఆరోగ్య సంఘము (World Health Organisation), ఆహార, వ్యావసాయిక సంఘము (Food and Agricultural Organisation), అంతర్జాతీయ విద్యా వైజ్ఞానిక, సాంస్కృతిక సంఘము (United Nations Educational, Scientific, Cultural Organisation) మొదలైనవికూడ ఏదియో ఒక ప్రత్యేక ప్రయోజనమును మాత్ర మే సాధించునవి గనుక రెండవవర్గములో చేర్పదగియున్నవి. + +దీనితోపాటు మరియొక విభేదముకూడ గమనింప తగియున్నది. ప్రస్తుతము ప్రపంచములో పనిచేయుచుండు అంతర్జాతీయ సంస్థలలో కొన్ని ప్రభుత్వములచే స్థాపింపబడి నిర్వహింపబడుచుండునవి; ఐక్యరాజ్యసమితి, యూని +వర్సల్ పోస్టల్ యూనియన్ మొదలైనవి ఈలాటివి. వీనిసంఖ్య సుమారు ఎనుబదియని, చెప్పవచ్చును. మరికొన్ని ప్రభుత్వములతో జోక్యములేని అనధికారులచే స్థాపింపబడి నిర్వహింపబడునట్టివి. వివిధ రాజ్యములలోని వర్తకులు, కార్మికులు, వ్యవసాయదారులు, మతప్రచారకులు, శాస్త్రపరిశోధకులు, గ్రంథకర్తలు మొదలైన వారు వారివారి ప్రత్యేకోద్దేశములను నెరవేర్చుకొనుటకై ఏర్పరచుకొన్న సంఘములు వందలకొలదిగ నున్నవి. అంతర్జాతీయ వర్తక సంఘము (International Chamber of Commerce), అంతర్జాతీయ కార్మిక సంఘముల సమాఖ్య (International Federation of Trade Unions), దివ్యజ్ఞాన సమాజము (Theosophical Society), అంతర్జాతీయ రాజ్యాంగవేత్తల సంఘము (International Political Science Association) మొదలైనవి. ఇట్టివి. దీనినిబట్టి అంతర్జాతీయ సంస్థలను అధికార (Governmental) సంస్థ లనియు, అనధికార (Non-governmental) సంస్థలనియు విభాగము చేయవచ్చునని స్పష్టమగుచున్నది. + +ఇటీవలికాలమున అంతర్జాతీయ సంస్థల సంఖ్య విస్తారముగ పెరుగ జొచ్చెను. ప్రకృతిశాస్త్ర జ్ఞానము విపరీతముగ వృద్ధిగాంచి దాని ఫలితముగ ఆర్థిక, రాజకీయ, సాంఘిక, వైజ్ఞానిక రంగము లన్నిటియందును రాజ్యము లన్నియు పరస్పరాశ్రయములగుట దీనికి మూల కారణము. రవాణా సౌకర్యములు పెరుగుట; ఆర్థిక స్వయంపోషకత్వము సాధ్యముకాక పోవుట, పారిశ్రామిక వృద్ధిగాంచిన రాజ్యములు ముడి పదార్థములను ఉత్పత్తిచేయు దేశములపై ఆధారపడవలసివచ్చుట. ఈలాటి మార్పుల మూలమున అనేక విషయములలో అనేక రాజ్యములవారు కలసి పనిచేయవలసిన అవసర మధికమయ్యెను. యూనివర్సల్ పోస్టల్ యూనియన్, \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0100.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0100.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..88fd555e932575f8a3510706a200f3a386fbc3e7 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0100.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +సంఘర్షణములకును కారణములైన దారిద్య్రము, జాత్యహంకారము, మొదలగువానిని తొలగించుట, ఎట్టి వివక్షత లేక మానవులందరకు - (స్త్రీలకు, పురుషులకు ప్రాధమిక హక్కులను సమకూర్చుట, మానవకల్యాణమునకు సమస్తవిధముల తోడ్పడుట - ఇవియే సమితి యొక్క ఆశయములు. + +ఇవి నెరవేరుటకు ప్రపంచములోని రాజ్యము లన్నిటి యొక్క సహకార మవసరము. దీనిని గ్రహించి 1945 లో 51 రాజ్యములు కలిసి సమితిని స్థాపించెను. ప్రపంచములోని తక్కిన రాజ్యములకుకూడ సభ్యత్వమును లభింప జేయుటకు సమితి మూల శాసనములో (Charter) కొన్నిసూత్రములు చేర్చబడెను. శాంతిని కాంక్షించు నట్టియు సమితి సభ్యత్వ విధులను నిర్వహించుట కిష్టపడునట్టియు, సమర్థత కలిగినట్టియు రాజ్యములు సభ్యత్వము పొందవచ్చును. దరఖాస్తు పెట్టికొనిన రాజ్యమునకు ఇట్టి అర్హతలు ఉండునదీ, లేనిదీ మొదలు భద్రతా సంఘము పరిశీలించును. అర్హతయున్నట్లు అది అభిప్రాయపడిన యెడల దాని నాధారము చేసికొని మహాసభ (General Assembly) దరఖాస్తును మంజూరు చేయును. భద్రతాసంఘము యొక్క ఆమోదములేక మహాజన సభ ఏ రాజ్యమునకుగాని సభ్యత్వము కల్పించుటకు వీలులేదు. 1945 తర్వాత ఇరువదియైదు రాజ్యములు సమితిలో కొత్తగ చేరగలిగెను. + +సమితి వ్యవహారములను జరుపుటకు (1) మహాసభ(General Assembly), (2) భద్రతాసంఘము (Security +Council), (3) ఆర్థిక సాంఘిక సంఘము (Economic and Social Council), (4) ధర్మకర్తృత్వ సంఘము +(Trustee-ship Council), (5) ఉద్యోగవర్గము (Secretariat), (6) అంతర్జాతీయ న్యాయస్థానము అను ఆరు +అంగము లున్నవి. + +1. మహాసభ :- సమితిలో సభ్యత్వముగల ఒక్కొక్క రాజ్యము మహాసభకు అయిదుగురు ప్రతినిధులను పంపవచ్చును. కాని ఒక్కొక్క రాజ్యమునకు ఓటు (Vote) ఒకటే. కార్యనిర్వహణమునకై మహాసభ ఏటేట ఒక అధ్యక్షుని, ఏడుగురు ఉపాధ్యక్షులను, ఆరు కమిటీలను తప్పక ఎన్నుకొనును. ఇవిగాక మరికొన్ని కమిటీలుగూడ నున్నవి. మహాసభ అధమపక్షము సంవత్సరమునకొక పర్యాయమైన సమావేశము కావలసియున్నది. అంతర్జాతీయములగు రాజకీయ, ఆర్థిక, సాంఘిక విషయముల నన్నిటినిగురించి (కొన్ని స్వల్పమినహాయింపులకు లోబడి) మహాసభ ఆలోచించి, శిఫార్సు రూపములైన తీర్మానముల గావింపవచ్చును. భద్రతాసంఘముతో భాగస్వామియై ఇది సమితి ప్రధాన కార్యదర్శిని, అంతర్జాతీయ న్యాయస్థాన న్యాయాధీశులను ఎన్నుకోనుచున్నది. ఇదిగాక భద్రతా సంఘపు తాత్కాలిక సభ్యులను, ఆర్థిక సాంఘిక సంఘ సభ్యులను, ధర్మకర్తృత్వ సంఘములోని సభ్యులలో కొందరిని ఇది ఎన్నుకొనును. సమితి జమాఖర్చుల నిర్ణయము దీనిదే. సమితియొక్క తక్కిన అంగములు సమర్పించు నివేదికలను విమర్శించి సూచనలుచేయు అధికారము దీని కున్నది. ఇందులో జరుగు ప్రధానమైన. తీర్మానములు హాజరై ఓటింగు చేయువారిలో మూడింట రెండువంతుల సభ్యుల ఆమోదమును పొందవలెను. మహాసభ ఒక విధమైన పర్యవేక్షణసంఘ మని చెప్ప తగియున్నది. + +2. భద్రతా సంఘము :- భద్రతాసంఘము సమితి యొక్క కార్యనిర్వాహకశాఖ. ఇందులో ఐదుగురు శాశ్వత సభ్యులు, ఆర్గురు తాత్కాలిక సభ్యులు- మొత్తము పదునొకండుగురు సభ్యులు ఉన్నారు. అగ్రరాజ్యములని పేరుగాంచిన సోవియట్ రషియా, యునైటెడ్ స్టేట్సు, బ్రిటన్, ఫ్రాన్సు, చైనాలది శాశ్వత సభ్యత్వము. తాత్కాలిక సభ్యులను రెండేండ్ల కాలపరిమితితో మహాసభ ఎన్నుకొనుచున్నది. భద్రతాసంఘమును గురించి గుర్తించ దగిన గొప్ప విశేషము అగ్ర రాజ్యములకు గల అడ్డుపెట్టు (Veto- వీటో) అధికారము. కార్యక్రమమునకు సంబంధించిన (Procedural) విషయములుగాక తక్కిన విషయములను గురించిన తీర్మానము లన్నిటికి అధమపథము మొత్తము సభ్యులలో ఏడ్గురి ఆమోదమును, ఆ ఏడ్గురిలో శాశ్వత సభ్యు లందరి ఆమోదమును ఉండవలెను. తీర్మానమును పదిమంది సభ్యు అంగీకరించినను అగ్రరాజ్య సభ్యుడొక్కడు ఆమోదించక అడ్డుతగిలిన యెడల అది వీగిపోవలసినదే. సమితి వ్యవహారములను నడుపుటలో అగ్రరాజ్యములను కాదని ఏపని చేయుటకు, వీలులేదని \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0106.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0106.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..013d7039c48b82073f27d2ec9327f3582f673306 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0106.txt" @@ -0,0 +1,23 @@ +మాదన్న పరిపాలనమును కొన్ని ముఖ్య శాఖలుగ విభజింపవచ్చును. 1. ఆంతరంగిక శాఖ, 2. దేశీయశాఖ, +3. అంతర్జాతీయశాఖ, 4. రక్షణశాఖ, 5. సైన్యసంస్కరణశాఖ, 6. భూసంస్కరణశాఖ. + +1. ఆంతరంగిక విధానము :- పెక్కు సంస్కరణలు ప్రవేశ పెట్టి పరిపాలనా యంత్రమును నిర్దుష్ట మొనరించి, వివిధ శాఖలుగా విభజించెను. కేంద్ర, ప్రాంతీయ, గ్రామ పరిపాలనములను వేర్వేరు చేసెను. + +కేంద్రములో రాజు, ప్రధాని, విదేశీయాంగ మంత్రి, దేశీయమంత్రి, ముజ్ములేదారు, బషీఉల్ మూమిలిక్, సరే ఖేల్, దారోగాయే ఆజం, సదరుఖాజీ, దబీరు, మహేల్దారు. మంత్రివర్గముగ నేర్పడెను. + +ప్రాంతీయ పరిపాలనా వర్గమున తరల్దారు, దివాను, సరేఖేల్, ఖాజీ, పండితులు ఉండిరి. + +సర్కారు, సిమ్లు, పరగణా, మహల్, పాలకవర్గము గూడ దాదాపు ఈ విధముగనే యుండెను.కాని అచ్చటి సైన్యాధిపతులు వరుసగ పౌజ్దారులనియు, హవల్దారులనియును, న్యాయాధికారులు "ఖాతిబు” లనియు పిలువబడెడు వారు. మాదన్నకు ముందు వీరికి జాగీరు లుండెను. వీరికి జీతములు ఏర్పాటుచేసి మాదన్న వారలను విధేయులుగను, రాజ భక్త్యధికులుగను కావించి, నీరసులుగు నొనర్చెను. + +గ్రామపరిపాలన :- పట్వారీ, మాలీపటేలు, కొత్వాలీ పటేలు, శేఖు సనదు, పురోహితుడు, వీరు పాలక వర్గముగా నేర్పడిరి. వీరికి జీతములుగాక మాన్యము లుండెను. + +పరిపాలన :- మాదన్నకు పూర్వము దేశమున కొక రాజ్యాంగము, ప్రజలకు భద్రత లేకుండెను. దేశము సార +వంతమయ్యును, సుభిక్షము గాకుండెను. మీర్జుమ్లా మొదలు బంట్రోతువరకు అందరును బాహాటముగనే లంచములు అడిగి వుచ్చుకొనెడివారు. మిర్జామహ్మదు సయీదు, మహమ్మదు అమీను, సయ్యదు ముజప్ఫరు అను వారలు మీర్జుమ్లాలుగా నున్నపుడు సైతము ప్రజలకు ఈ గోడు తప్పలేదు. + +మాదన్నకు పూర్వము దేశములోని "తరఫు” లు మొదలుకొని గ్రామముల వరకు అన్నియు వార్షికములకు వేలము వేయబడుచుండినవి. అందుచేత అస్థిరత అవిశ్వాసము దారిద్య్రము బాగుగ పాదుకొనిపోయినవి. ఇజారాదారుల దౌర్జన్య క్రౌర్యములకు తాళజాలక గ్రామములకు గ్రామములే మనుష్యరహితములైనవి. ముల్లాలకు, బ్రాహ్మణులకు అనేక గ్రామములు మాన్యములుగ నీయబడుచుండెడివి. ఈ కారణముల వలన ప్రభుత్వము భూమ్యాదాయ విషయమున విపరీతముగ నష్టపడినది. అడవులు నరకి క్రొత్త గ్రామములు నిర్మించుట, పాడుపడిన గ్రామముల పునరావాస మొనర్చుట, అగ్రహారములు, మాన్యములు మున్నగువాటి నుండియు స్పల్ప మొత్తములు శిస్తుల రూపమున రాబట్టుట అను మూడు పద్ధతులను అవలంబించి మాదన్న గొడ్డుబోయిన భూమ్యాదాయమును కామధేనువుగ నొనర్చెను. వ్యవసాయము, తోటలు అభివృద్ధిపరచి వాటి ఫలసాయమును సరసమగు ధరలకు విక్రయించు వ్యవస్థ చేసెను. ఈస్టిండియా కంపెనీతో జరిగిన సుదీర్ఘ సంఘర్షణము ఇందులకొక నిదర్శనము, గ్రామములను వేలము వేయు పద్ధతులను మాన్పించి గ్రామాధికారులను మాదన్న నియమించెను. దేవాలయ పోషణము కొరకును, పురోహితుడు, వడ్రంగి, కురుమ, కమ్మరి, కుమ్మరి, మంగలి, చాకలి, దాసరి, తంబళి,సర్రావ్, పట్వారి, పటేలు, షేఖుననది, వెట్టి, మాదిగ మున్నగు పనివారల జీవనము కొరకును మాన్యము లీయబడెను. చోరుల బాధలు అరికట్టబడెను. శాంతిభద్ర +తలు నెలకొల్పబడెను. + +ప్రభుత్వపు అయోమయ స్థితివలన మూసివేయబడిన విఖ్యాతములగు వజ్రపుగనులను మాదన్న మరల తెరపించెను. భూసముద్ర వ్యాపారములను అభివృద్ధిపరచెను. రేపు సుంకముల ద్వారమునను విశేషాదాయము వచ్చునట్లు చేసెను. +సయాంతో జరిగిన నౌకా యుద్ధము సముద్ర వ్యాపార రక్షణకు జరిగినదే. మందుగుండు, నేత, అద్దకము, శిల్పము, చిత్రలేఖనము మున్నగు ననేక ముఖ్యపరిశ్రమలను అభివృద్ధిపరచెను. + +నాణేముల ముద్రణాధికారము ఇంతవరకు ఇతరులు కీయబడియుండెను. మాదన్న ఆ పద్దతిని రద్దుపరచి ప్రభుత్వపు టంకసాలలో నాణెములు ముద్రించు నేర్పాటు చేసెను. ఈ క్రింద బేర్కొనిన నాణెములు సిద్ధమగు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0107.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0107.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..31df2553fdc5a0cc873388d2d8c6f24588a5995e --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0107.txt" @@ -0,0 +1,20 @@ +చుండెను. 1. వరహా 2. ఫనము, 3. నేవలము, 4. కాసు, 5. తార, 6. గవ్వ. వరహా ⅝ అంగుళముల వెడల్పును, 52⅓ గురిగింజల బరువును, 21¾ క్యారెట్ల వన్నెను కలిగియుండెను. ఇది విజయనగరపు నాణెము. + +మాదన్న చట్టబద్ధ మొనర్చిన కొలత మానములో గజము, మూర ఉండెను. తులామానములో తులము, శేరు, వీసె, +పుట్టి, ఉండెను. + +మంత్రిపదవి వహించినతోడనే మాదన్న రాజ్యమున పర్యటనము చేసియుండెను గదా ! ఆ పర్యటనమువలన పరిపాలనా యంత్రమందలి దోషములు మాదన్నకు బాగుగ బోధపడెను. చీకులు, భోగలాలసులు, స్వార్థులు, అసమర్దులును అగు ఉన్నతోద్యోగులను తొలగించి, వారి స్థానములలో సమర్థులగు యువకులను నియమించెను. ఇంతవరకు ఉన్నతాధికారులు తమ స్థానములకు బోవక పట్టణములందే యుండెడివారు. మాదన్న యీపద్ధతిని మాన్పించి అధికారులు తమతమ ప్రాంతము లందు వసించునట్లు కట్టడిచేసెను. అంతియేగాక, ప్రతి రెండు, మూడు సంవత్సరముల కొకసారి అధికారులను మార్పుచేయు నాచారమును ప్రవేశ పెట్టెను. దీనివలన పరిపాలనా యంత్రాంగము పరిపుష్టమై, చైతన్యవంతమైనది. + +సిమ్రులను (రాష్ట్రములను), తరఫులను (మండలము లను) మరలనిర్మించి, వాటిపై విశ్వాసపాత్రులు, సమర్థు +లును అగు యువకోద్యోగులను నియమించెను. వాపీ, కూపతటాకములు, రహదారులు, అన్నసత్రములు, ఉచిత +విద్యా వైద్య ప్రసూతిశాలలు, ఏర్పాటు చేసెను. క్రొత్తగ జయింపబడిన కర్ణాటకమందు శాంతి నెలకొల్పెను. ఆ ప్రాంతమును “ఖిబ్లా పట్టి" యనియును, అచ్చటి నాయకులను అహ్నం అనియును పేర్కొ నెడువారు. ఈ క్రొత్త పద్ధతులపై రెండు సంవత్సరములు పరిపాలన జరిగిన మీదట తన సంస్కరణ ఫలితములను పరిశీలించుటకై మాదన్న 1678 జనవరిలో మరల రాజయుక్తముగ మూడు నెలలు దేశసంచారము చేసి మార్చి తుదకు గోలకొండకు ఏతెంచెను. + +ఉద్యోగములు, మన్సబులు, ఇతర ప్రత్యేకతలు కోలుపోయిన ఉన్నతాధికారులు, ఉమ్రావులు మున్నగువారు 1676 మధ్యలో తిరుగుబాటు చేసిరి. వీరికి గజపతి కుమారుడు నాయకత్వము వహించెను. అయితే రాజవంశీయుడగు అప్పలరాజును మాదన్న తనకు వశంవదుని చేసికొని అతని సాయమున తిరుగుబాటుదారుల నడచి, శ్రీకాకుళము వరకు దేశమును మరల స్వాధీనపరచు కొనెను. అప్పలరాజునకు "అప్పలపాయక రావు బహద్దరు " అను బిరుదును, అనేక జాగీరులను ఒసగెను. (పాయకరావనగా యుద్ధమున ముందుండు వాడని యర్థము.) + +ఆర్థికనీతి :- దేశములో శాంతి నెలకొల్పుట యందును, బీజాపురముతో, మొగలులతో జరిగిన ఒప్పందమును నెరవేర్చుట యందును, పాడుపడిన దుర్గములను బాగుచేయుట యందును, సైన్యమును బలిష్ఠము చేయుటయందును, +పశ్చిమోత్తర సరిహద్దులను సురక్షిత మొనర్చుటయందును మాదన్న ధనము విశేషముగా వ్యయము చేసెను. ఆ దా +సరిపడునదిగాకుండెను. అందుచే మాదన్న వ్యయము తగ్గించియు, పెద్ద జీతములు మన్సబులు తగ్గించియు, ఆయవ్యయములను సరిపుచ్చుటకు ప్రయత్నించెను. ఈ మార్పులు జన సామాన్యపు శాంతజీవనమునకు ఎంతో దోహదము కలిగించెను. ప్రజలకు అగ్రహారీకులనుండియు, అధికారులనుండియు ఎట్టి అలజడి కలుగకుండ కట్టుదిట్టములు చేసెను. దేశము సస్యశ్యామల మయ్యెను. ప్రజలు సిరిసంపదలతో హాయిగ నుండిరి. ప్రభుత్వాదాయము వృద్ధిచెందెను. ఇట్టి ఘనవిజయమునకు సుల్తాను మిక్కిలి సంతోషించి మాదన్నకు “ఆలంపనాః” అను బిరుదును ప్రసాదించెను. + +క్రీ. శ. 1657 నాటి మీర్జుమ్లా తిరుగుబాటు వలనను, మొగలాయీల యుద్ధములవలనను రాజ్యములో అశాంతి ఏర్పడెను. ఆ కారణమున రాజ్యములోని వజ్రపు గనులు మూసి వేయబడెను. 1660 నుండి 1674 వరకు వజ్రాల గనులలో పనులు జరుగలేదు. మాదన్న ఆగనులను తెరపించి సక్రమముగా పనిచేయునట్లు ఏర్పాటుచేసెను. గనులలో పనిచేయు కూలివారికి అనుకూలముగ నుండునట్లు భృతినిర్ణయములు గావించెను. తిరిగి గోలకొండ రాజ్యము యథాప్రకారము "రత్న కోశము" గా ప్రసిద్ధి చెందెను. + +దేశీయ విధానము :- ఆంగ్లేయులు జబర్దస్తీగా వ్యవహరింప మొదలిడిరి. తమ గిడ్డంగులను సైనిక స్థావరములుగా \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0108.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0108.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5abf65894fc53836a0a60985cfb525b0a3710ac7 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0108.txt" @@ -0,0 +1,9 @@ +మార్చిరి. దేశీయ వర్తకులను పీడింపసాగిరి. ప్రభుత్వ ఫర్మానాలను నిర్లక్ష్యము చేయసాగిరి. స్వంత నాణెములను +చలామణి చేయసాగిరి. న్యాయస్థానములను ఏర్పాటు చేసి ప్రభుత్వము నెరవసాగిరి. ఆంగ్లేయుల విధానము గోలకొండ ప్రభుత్వ వ్యాపారముపై దెబ్బతీయునదిగా నుండెను. అంత ప్రధాని మాదన్న ఆంగ్లేయుల అధికార విజృంభణమును అధికార దర్పముతో అణచి వేయుటకు కడగెను. కర్ణాటకములోని పరిస్థితులను చక్కదిద్దుటకు సమర్థులగు పాలకులు నియమింపబడిరి. వీరిలో అక్కన్న, లింగన్న లిద్దరు ఆంగ్లేయులకు కొరకరాని కొయ్యలయిరి. ఆంగ్లేయుల ఆటలు సాగవయ్యెను. మాదన్నను తమ కనుకూలునిగా చేసికొనుటకు ఆంగ్లేయులు పడరానిపాట్లు పడిరి. వారి ప్రయత్నము లన్నియు వ్యర్థమయ్యెను. దేశీయ ప్రభుత్వమునకు, దేశీయ వ్యాపారులకు ప్రాబల్యమునుచే కూర్చునట్టి మాదన్న యొక్క రాజనీతి ప్రయోగ విధానమునకు తట్టుకొనలేక ఆంగ్లేయులు గోలకొండ రాజ్యమందున్న తమ గిడ్డంగులను, నిర్మాణ శాలలను ఎత్తివేసి, జింజీకి ప్రయాణమయిరి. దేశభద్రత, ఆర్థిక బలము, గౌరవము, వర్తకము, దేశీయవర్తకుల మర్యా +దలు వృద్ధినొందెను. + +విదేశీయ విధానము :- మొగలులు దక్షిణ రాజ్యములను జయించుటకు కడగి కొంతవరకు జయముపొందిరి. బీజపూరు గోలకొండ రాజ్యములకు ప్రమాదము కనుచూపుమేరలోనికి వచ్చెను. బీజాపూరునందు రాజగు రెండవ అలీ ఆదిల్ షా మరణించెను (1672). అతని కుమారుడు పంచవర్ష ప్రాయుడు సికిందరు రాజయ్యెను. రాజ్యములో అంతఃకలహములు ప్రబలసాగెను. మాదన్న కల్పించుకొని నాయకప్రతినాయకుల మధ్య సంధిచేసెను. ఈ సంధి సూత్రముల ప్రకారము బీజపూరు రాజ్యమును గోలకొండ రాజ్యము రక్షించునట్లును, గోలకొండ రాజ్యపు విదేశాంగ నీతి ననుసరించి బీజాపూరు వర్తించు నట్లును, మాదన్న నిబంధించెను. బీజాపురము దర్బారు నందు గోలకొండ ప్రతినిధి నియుక్తుఁడయ్యెను. +కాని సర్దారులు నాయకుడు “వకీల్ -ఉల్ -సుల్తనతు” అగు సిద్ధిమసూదు ఈ సంధిషరతులకు విరుద్ధముగ ప్రవర్తించెను, మాధన్న 'విధానమునకు విఘాతము కలిగినది. + +అయినను అతడు నిస్పృహ చెందక బీజాపురమందు గోలకొండ ప్రతినిధిగనున్న అక్కన్నను వాపసు పిలిపించు కొనెను. అయినను మొగలులు బీజాపూరుపై దండెత్తినప్పుడు సికందరు యొక్క అభ్యర్థనమును పాటించి మాదన్న ప్రచండ సైన్యమును పంపెను. ఈ సైనిక సహాయమువలన ఔరంగజేబు మాదన్న మీద క్రుద్ధు డయ్యెను. మహారాష్ట్రశక్తి ప్రళయ తాండవమునకు బలిగాకుండ గోలకొండ రాజ్యమును సంరక్షించుటకును, మొగలుల ఉపద్రవమునుండి కాపాడుటకును, దూరమాలోచించి మాదన్న అబుల్ హసన్ తానాషాకును, శివాజీకిని మైత్రి కుదిర్చెను. శివాజీ హైదరాబాదునకు విచ్చేసి ఒక సంధి పత్రముపై సంతకము చేసెను. ఈ సంధి షరతులప్రకారము మొగలులకు వ్యతిరేకముగ పరస్పరము సహాయముచేసికొనుటకు నిశ్చయింపబడెను. సుశిక్షితులయి లక్షసంఖ్యాకులగు మహారాష్ట్ర సైనికులు గోలకొండ రక్షణమునకు లభించిరి. ఈ సంధి కారణముగా గోలకొండ రాజ్యమునకు శాంతిభద్రతలు చేకూ రెను. ఇది మాదన్న మంత్రి రాజనీతి చతురతకు పరాకాష్ఠయని చెప్పవచ్చును. అయితే దీనివలన అలంఘీరునకు కోపము హెచ్చినది. ముసల్మానులిది దేశ ద్రోహముగా భావించిరి. విద్వేషపూరిత ప్రచారములు సాగెను. మాదన్న యున్నంతవరకు గోలకొండ మీద తనయాటలు సాగవని ఔరంగ జేబునకు తోచెను. గోలకొండ సైన్యము సదా సంసిద్ధమై బలోపేతమై యుండెను. +మొగలు సేనలు 1677 లో మాల్ఖేడునొద్ద గోలకొండ సేనల పరాక్రమమును చవిచూచెను. ఆ యుద్ధమున సామ్రాజ్య సేనలు ఘోర పరాజయము పాలయ్యెను. ఇరువది మైళ్ళలో నున్న గుల్బర్గాను చేరుటకు మొగలు సేనలకు 12 దినములు పట్టెను ! \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0109.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0109.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8d9726a9bcafab65454f4d48c69e9e949783df7d --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0109.txt" @@ -0,0 +1,16 @@ +మాదన్న ప్రతిభ అట్టిదిగా నుండెను.ఇగంతయు ఆత్మరక్షణ కొరకు మాదన్న చేయవలసివచ్చెను. కాని సార్వభౌమ ప్రభుత్వమునకు కట్టవలసిన కప్పము యథాప్రకారము మాదన్న చెల్లింపసాగెను. అంతియెగాదు. 1692 లో చక్రవర్తి దక్షిణాపథమునకు రాగా, మాదన్న పదునైదు ఏనుగులను, కొన్ని మణుగుల బంగారమును, కప్పమును బురహాను పురములో నున్న యాతనికి సత్కారపూర్వకముగా బంపెను. అయినను అక్కన్న మాదన్నల యెడ క్రోధము విడనాడక ఔరంగ జేబు "జన్నారుదారానె దక్కన్ ఖాబిలె గర్దజదన్" (దక్షిణపు యజ్ఞోపవీత ధారులు అక్కన్న మాదన్న వధార్హులు.) అని తానాషా ప్రభువునకు వ్రాయుచుండెడి వాడు. + +మాదన్న పరిశ్రమలకు, వాణిజ్యములకు ఎక్కుడు ప్రోత్సాహమిచ్చెను. గోలకొండ వణిజులు ఓడలనిండ సరకుల నింపుకొని తూర్పు, పడమరలనున్న దూరదేశములకు పోయి, వ్యాపారము చేయుచుండిరి. ఆంగ్లేయులు, పరాసు వారు, సయాం చక్రవర్తిని ప్రోత్సహించి గోలకొండ పర్తక నౌకలను దోపిడి చేయించుచుండిరి. రెండుమూడు పర్యాయములు మాదన్న ఉపేక్షించెను. అయితే అది మాదన్న నీరసతగ నెంచి గోలకొండ వర్తకనావలను తరుచు కొల్లగొట్ట సాగిరి.అందుచే మాదన్న తన నౌకాబల సహాయముచే సయాం, ఆంగ్ల, పరాసులు సంయుక్త నౌకాబలమును 1685 ఉత్తరార్ధమున నోడించి, తన వ్యాపారమును సురక్షితము చేసెను. మాదన్న భూనైన్యములనేగాక, సముద్ర సైన్యములను +సహితము సంస్కరించి, సత్వసంపన్నములనుగా నొనర్చియుంచెనని తెలియుచున్నది. + +దేశరక్షణ వ్యవస్థ:- దేశరక్షణ విషయములో మాదన్న అత్యంతము జాగరూకతను వహించి సువ్యవస్థగావించెను. +భువనగిరి, ఓరుగల్లు, ఖమ్మముమెట్టు, కొండపల్లి, కొండవీడు మొదలగు దుర్గములను వృద్ధిపరచెను. ప్రతి దుర్గము +నందును ఉండు పండ్రెండువందల సైనికుల సంఖ్యను రెండు వేలకు పెంచెను. (1682). మన్సబుదారి పద్ధతి +పైన జాగీరుదారులు కొంత సైన్యమును రాజునకు సహాయార్థము సిద్ధముచేసి యుంచెడివారు. కాని జాగీరుదారులతోనే యుద్ధము సంభవించినచో జాగీరు సైన్యము జాగీరు వారి పక్షముననే యుండునుగదా.మాదన్న ఈ విధానమును +మార్చివై చెను. సైనిక నిర్మాణ వ్యవస్థయంతయు రాజాధీనముననే యుండు నట్లేర్పరచెను. దేశీయ, విదేశీయ సైనికుల జీతములందుగల హెచ్చుతగ్గులను మాదన్న సవరించెను. ఆశ్విక దళమును, శతఘ్నీ దళమును విస్తృతపరచెను. సామ్రాజ్యపు ప్రబలసైన్యములను ఎనిమిదినెలలు పది రెండు దివసములు కాలూననీక అదలించినదీ శతఘ్నీ దళమే. + +రాజ్య వ్యవస్థ : భూమ్యాదాయ, పరిపాలనాశాఖల సౌలభ్యము కొరకు మాదన్న దేశమును ఖండములుగను, ఖండములను సర్కారులుగను, సర్కారులను పరగణాలుగను విభజించెను. తెలంగాణ ఖండములో ఇరువది సర్కారులును, రెండు వందల ఇరువదినాలుగు పరగణాలును; కర్ణాటక ఖండములో ఇరువది రెండు సర్కారులును, మున్నూట పదునాలుగు పరగణాలును; ఆర్కాటు (తమిళ) ఖండమునందు పదునారు సర్కారులును, నూట పదునారు పరగణాలును ఉండెను. గోలకొండ రాజ్యము మూడు ఖండములు, ఏబది ఎనిమిది సర్కారులు, వందల ఏబదినాలుగు పరగణాలు కలదిగా నుండెను. + +అక్కన్న మాదన్నల హత్య :- క్రీ. శ. 1685 అక్టోబరు నాటి సంధి ననుసరించి ఈ యన్నదమ్ములు పదభ్రష్టులయి, +కారాగారవాసులయి యుండవలసి యుండెను. సుల్తాను దాని నమలుపరచలేదు. కాని ఆ సంధి నియమముల వలన మాదన్న విరోధులకు ధైర్యమెక్కువయినది. రాజాంతఃపురమునందును, వెలుపలను ఈ యన్నదమ్ములను హత్యచేయుటకు కుట్రలు ప్రబలెను. 1686 మార్చి నెల తుది భాగమున ఒకనాటి రాత్రి మొదటి యామమున +రాచకార్యములు ముగించుకొని, రాజాజ్ఞ గై కొని అక్కన్న మాదన్నలు ఇంటికి బోవుచున్న సమయమున కుట్రదారులు తటాలున వారిపైబడి కనుమూసి తెరచునంతలో వారిని హత్య చేసిరి. విశేషముగ లంచముల కావరకే అంగరక్షకులు లోబడియుండుటచే ఈ హత్యాకాండ సునాయాసముగ జరిగిపోయినది. తరువాత హంతకులు నగరము పైబడి రుస్తుంరావును (పులిపల్లి, ఎంకన్న) రెండు వేల బ్రాహ్మణ కుటుంబములను సమూలముగా హత్యగావించిరి. వారి యిండ్లను దగ్ధమొనర్చిరి. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0111.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0111.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..28423ae049a3e4de17dc6e3ad7ee3d606a248e86 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0111.txt" @@ -0,0 +1,23 @@ +ప్రకటించి వారి రాజధానియగు చిత్తూరును ఆక్రమించెను. మీవాడ్ రాణా ఉదయసింహుడు అక్బరునకు లొంగక +ఉదయపూరునందు స్వతంత్ర ప్రభుత్వమును స్థాపించెను. అతని కుమారుడగు ప్రతాపసింహుడును, అనంతర మాతని +కుమారుడగు అమరసింహుడును మీవాడ్ స్వాతంత్య్ర పోరాటమును సాగించిరి. అక్బరు కూడ వారి స్వాతంత్య్ర +దీక్ష నభినందించి వారియందు ఉదారత వహించెను. రత్నభోరు, బికనీరు, జైసల్మీరు, కలంజరు మున్నగు రసపుత్ర సంస్థాన ప్రభువులు అక్బరునకు సామంతులయిరి. + +ఈ లోగా గుజరాతు, బెంగాలు, ఒరిస్సాలు కూడ అక్బరు సామ్రాజ్యమున చేర్చబడినవి. అక్బరు రసపుత్రుల తోడి యుద్ధములందు నిమగ్నుడయి యున్న సమయమున కాబూలును పాలించుచున్న అక్బరు సవతి తమ్ముడు +మీర్జాహకీము ఢిల్లీ సింహాసన మాక్రమింపవలెనను దుర్బుద్ధితో పంజాబుపై దండెత్తి వచ్చెను. హకీము యుద్ధమున +నోడి పాదాక్రాంతుడగుటచే జాలిదలచి అక్బరాతని రాజ్యమును ఇచ్చివేసెను. క్రీ. శ. 1585 లో హకీము మరణానంతరము కాబూలు మొగలు సామ్రాజ్యమున కలుపబడెను. తరువాత నీ చక్రవర్తి కాశ్మీరము, బెలూచిస్థానము, సింధురాష్ట్రమును స్వాధీనపరచుకొని వాయవ్య సరిహద్దులు నివసించు అనాగరిక కొండజాతులను తన యేలుబడిలోనికి తెచ్చి, వారు మొగలు సామ్రాజ్య శాంతిభద్రతలకు భంగము కలిగించకుండ కట్టుదిట్టములు చేసెను. + +ఉత్తర హిందూస్థానమును ఆక్రమించిన పిమ్మట అక్బరు దక్షిణాపథము పై దృష్టిని మరలించెను. క్రీ. శ. 1596 లో +చాందుబీబీ నుండి అహమదు నగరరాజ్యమును, 1601 లో ఖాండేషును జయించి వశపరచుకొనేను. 1601లో ఖాండేషు +నందు దుర్భేద్యమగు అసీర్ ఘరు దుర్గమును ముట్టడించు చుండ, సలీము రాకుమారుడు తిరుగుబాటోనర్చి రాజ +కుటుంబము నందు అశాంతికి కారకుడయ్యెను. ఈ అశాంతియే అక్బరు ఆశయపూర్తికి ఆటంకమాయెను. + +పైన వివరించిన విజయపరంపరలలో హిమాలయముల నుండి అహమదునగరము వరకును, హిందూ కుష్ పర్వత +ములనుండి బెంగాలు వరకును వ్యాపించిన సామ్రాజ్యమును అక్బరు వదునెన్మిది సుబాలుగా విభజించి సుస్థిరమగు రాజ్యాంగ విధానమును ఏర్పరచెను. తోడరుమల్లు సహాయమున పంట పొలములను మషాయితీ చేయించి పంట ననుసరించి మధ్యవర్తుల ప్రమేయము లేకుండ ప్రభుత్వోద్యోగుల ద్వారమున పన్నులు వసూలు చేయు పద్ధతిని అమలు జరిపెను. రైతులపయి పన్నుల భారము తగ్గించి వారి కనేక సౌకర్యములు కలుగచేసెను. నెల జీతములపయిన ఆధారపడిన మన్సబుదారులు ద్వారమున సైన్యమును బలపరచెను. + +అక్బరు దైవచింత గలవాడు. బాల్యము నుండియు హిందూ మహమ్మదీయ మతపై షమ్యములు ఆతనిని కలవర పెట్టుచుండెను. మతసమస్యను పరిష్కరించుటయు, హిందూ మహమ్మదీయుల నుండి సమైక్య భారతజాతిని +రూపొందించుటయును అక్బరు జీవితలక్ష్యములైనవి. ఈ లక్ష్యసాధనకయి ఫతేపూరు సిక్రీలో అక్బరు మత చర్చలు జరిపెను. నిరక్షరాస్యుడయిన అక్బరు వివిధ మతాచార్యుల వాదములను శ్రద్ధతో నాలకించి తుదకు అన్ని మతము లందును సత్యము గలదను నిర్ణయమునకు వచ్చెను. పిదప సర్వమత సారమగు "దిన్ ఇ ఇలాహి” అను క్రొత్త మతమునకు ప్రవక్త యయ్యెను. వ్యక్తి స్వాతంత్య్రము, పరమత సహనము ఈ మతమునందలి మూలసూత్రములు. మతసహన విషయమున అక్బరు చిత్తశుద్ధి కిది చక్కని నిదర్శనము. + +అక్బరనేక సంస్కరణములను ప్రవేశ పెట్టెను. తన సామ్రాజ్యమున ముస్లిము మతగురువుల ప్రత్యేకాధికారములను తొలగించెను. నాణెములపయి గల ఇస్లాము చిహ్నములను మాన్పించెను. మహమ్మదీయులలో గో మాంసభక్షణము, బహుభార్యాత్వము, బహిరంగ ప్రార్థనా సమావేశములను మాన్పించెను. హిందువులపై జిజియా మున్నగు పన్నులను తొలగించి వారికి ప్రభుత్వమున సమానహక్కుల నోసగెను. బాల్యవివాహము, సహగమనము, నిర్బంధ వైధవ్యము మున్నగు హిందూ దురాచారములను మాన్పుటకు ప్రయత్నించెను. + +అక్బరు నిరక్షరాస్యుడు. కాని, కవిత్వమునందును, వేదాంత చర్చలలోను సంగీత చిత్రలేఖనములయందును అతనికి గొప్ప అభిమానము. అతడు కవి పండిత గాయక కల్పతరువు. కవి, చరిత్రకారుడు, వేదాంతి. అక్బరునకు గురువులు దిన్ ఇలాహికి వ్యాఖ్యానకారుడు అగు అబుల్ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0116.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0116.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ed373d777bbf792eb4b47ceea648d3d43d4e9fe7 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0116.txt" @@ -0,0 +1,19 @@ +అర్వాచీనమయిన అఖిలేశ్వరవాదము : దీనికి అనుయాయులు పెక్కురు గలరు. దీనిని ప్రకాశింపజేసిన ప్రముఖు +లలో సెర్విటను, బ్రూనో, వానిని (vanini), స్పినోజా,ఫిక్టే, హెగెల్— పేర్కొనదగుదురు. బ్రూనో ప్రతిపాదించిన +వాదములు రెండు. వాటిని అఖిలేశ్వర వాదము యొక్క ముఖ్యలక్షణములు అనవచ్చును. దేవతలు లోనుండి +వ్యవహరింతురు; బహిఃస్థితులయి వ్యవహరింపరు. విశ్వము ఏకము. అనంతము, అనునవి ఆవాదములు. విశ్వైక్యమును చింతించుచు బ్రూనో ఇట్లు వచించెను. "జాత మయిన వస్తు వెట్టిదైనను మార్పునొందును. నిత్యవస్తువు మాత్రము మారునది కాదు. ఆ వస్తువు ఏకము, దివ్యము, శాశ్వతము. వస్తుజాతము విశ్వమునందున్నది; విశ్వము వస్తుజాతమున గలదు. మనము 'తత్' అనుదానియందున్నాము. 'తత్' అనునది మనయందున్నది. అందరము పరిపూర్ణ -అద్వైతమున సమాగమము నొందుదుము.” + +ఆధునిక వేదాంతులలో స్పినోజా ప్రముఖుడు. అతడు అఖిలేశ్వర వాదమునకు ప్రవక్తగ పరిగణింపబడెను. స్పష్టత +యందు తర్క కౌశలమునందు ఆతని వాదము అద్వితీయము.“దేవుడుసర్వము తానయైయున్నాడు.అతనికంటె +భిన్న మొండు లేదు. ఆతనిలో నీ విశ్వము ఇమిడియున్నది. దేవుడు అనంతుడు. ప్రపంచమునకు అంతముకలదు. +అనంతవస్తువునకును, నశ్యవస్తువునకును పొత్తుకుదరదు. + +నశ్యములగు వస్తువులు యథార్థముగలేనివే. వికార రహితమయిన పదార్థము యొక్క ఖ్యాపనములు లేక ఆకృతులుగా తెలియబడునంతవరకు అవి సత్యములు. ఆధ్యాత్మిక పరిభాషలో అవి సత్యవస్తువు యొక్క ప్రతి రూపములు. అన్య +వస్తువు నందున్న దానికే ప్రతిరూపమని పేరు, ఆ అన్యవస్తువు చేతనే దాని స్వరూపము గోచరించును. సర్వము భగవంతునియందే కలదు. భగవంతుని యందు లేనిది లేనేలేదు. సముద్రమునకును, తరంగములకును గల సంబంధము వంటిదే సద్వస్తువునకును, ప్రతి రూపములకునుగల సంబంధము, అవి సత్యవస్తువు యొక్క భిన్న భిన్నములయిన అవిర్భావములు, ఆ వస్తువుకంటే నవి అభిన్నములు. దానియందే అవి లయించును." అని అతడు ప్రవచించెను. ఇట్లు సర్వమునకు అంతర్గతమయిన కారణముగా, సర్వసారముగా విశ్వమునందలి సర్వ వస్తుజాతము పైని విశేషముగ మానవుని హృదయము పైని ప్రభావముతోగూడిన ఆత్మజ్ఞత, సంకల్పము, ప్రజ్ఞ, వ్యక్తిత్వము కలవాడుగా భగవంతుడు స్పినోజాకు గోచరించెను. శాశ్వతమును సర్వగతమునగు కారణమగుటచే భగవంతునకు ఆంగ్లేయములో 'నాచురనాచురన్స్' అని వ్యవహారము. సృష్టియందు ఆవిష్కృతుడగుటచే అతనికి “నాచురనాచురట" అని పేరు. ప్రకృతి అనగా, విశ్వము భగవంతుని ముఖ్యసారము. అందుచే నది అతని శక్తి. కాగా భగవంతుడు, అతనియందలి ప్రకృతి, ఆద్యము, అనౌపాధిక మునగు కారణము. ప్రకృతికార్యము అనగా, ఆతనిశ క్తి యొక్క ఔపాధికమయిన ఆవిర్భా +వము. భగవంతునికంటే వ్యతిరిక్తమయినది ఏదియు లేదు.” + +ఫిక్టే, మరియొక అర్వాచీనుడగు అఖిలేశ్వరవాది, అతడు దేవుని, విశ్వమును గూర్చి గాఢముగ విమర్శన మొనర్చెను. ప్రతిరూప భేదమునకు వెనుక నున్న వాడు దేవుడే యైనను అతనిని గూర్చి స్వల్పముగానే మనము తెలిసికొనగల్గు చున్నాము. అతనిని రాయిగా, మొక్కగా, ప్రాణిగా లేదా ప్రకృతిసూత్రముగా, నైతిక సూత్రముగా మాత్రమే మనము తెలిసికొనుచున్నాము. ఇవియన్నియు ఆతనికంటె భిన్నములు. ఆకృతియే సత్యవస్తువును మన దృష్టి నుండి మరుగుపరచుచున్నది. ఈ పరిదృశ్యమానమే ఆసత్యవస్తువును దాచుచున్నది. మన దృష్టి ఇంకకంటె విశేషమును గుర్తింపజాలకున్నది” అని ఫిక్టే వచించెను. + +అర్వాచీనులయిన హిందూ వేదాంతులలో, రాజా రామమోహనరాయలు మొదలుకొని రవీంద్రనాథ ఠాకూరు వరకు పెక్కురు కలరు. మహర్షి దేవేంద్రనాథ ఠాకూరు, కేశవచంద్రసేను మొదలగు మతోపదేశకు లున్నారు. బ్రహ్మజ్ఞాన సమాజస్థులలో ప్రముఖులుకలరు. వివేకానందస్వామి యొకడున్నాడు. వీరి మత- వేదాంత విషయకములయిన ఆశయములు అఖిలేశ్వరవాదమునకు అనుకూలములైనవి. వీరి వేదాంతము ఏకేశ్వరుని ప్రతిపాదించు ఉపనిషత్తత్త్వమే. ఇది ఆధ్యాత్మిక గూఢ తత్త్వము కంటే అభిన్నము. + +అఖిలేశ్వర వాద సిద్ధాంతములు:- " సత్య వస్తు వొకటి కలదు. అది సర్వ వ్యాపి. పరిదృశ్యమానమగు సర్వ ప్రపంచమున కది మూలతత్త్వము. అది ఏకము, అవిది \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0118.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0118.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..30d547804910c6a065303b5b1dbde8a6e8f7ae89 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0118.txt" @@ -0,0 +1,17 @@ +వాదమున నైతికముగా లేదా ఆధ్యాత్మికముగా అభివృద్ధికి అవకాశ మేలేదు. + +ఇది మరల వ్యక్తిత్వ నిరసనమునకు మార్గదర్శక మగును. అనంత వస్తువికాసము నశ్య వస్తువును కల్పించుచో ; 'సర్వము దేవుడే' అను అఖిలేశ్వర వాదమును బట్టి, నశ్యవస్తువు అనంతవస్తువునకు సమాన మయినచో ; ఈ రెండింటికిని భేదము శూన్య మగును. ఆత్మ, దేవుని ప్రతిచ్ఛాయాంక మగుటచే, పరిచ్ఛిన్నాత్మలకు విశ్వాత్మ +గుణాధిరోహణము సాధ్యమా అను విషయమున ఔదా సీన్య మేర్పడును. భావ మేమన- శాస్త్రీయముగా మాత్రము ఆత్మ విశ్వాత్మతో స్వీయమైన వ్యక్తిత్వమును కోల్పోవు నంతగా లీనమగును. పూర్వోక్తము లయిన కారణములను పుర్కరించుకొని ఈశ్వరవాదులు అన్యులతోపాటు అఖిలేశ్వర వాదమొక వేవాంతమనియు అది తృప్తికరమగు మతస్థాయిని అందుకొనజాలక పోయిన దనియు భావించుచున్నారు. + +అగ్గిపుల్లలు :- నిప్పును తయారుచేసికొనుట మానవుడు తన నిత్యజీవితమందు ఎదుర్కొసిన తొలి సమస్య. +ఎండుకఱ్ఱల రాపిడిచే అగ్నిని రగుల్కొల్పు పురాతన విధానము నేటికిని భారతదేశ గ్రామములలో గాన వచ్చుచున్నది. రాతి యుగములోను, కంచు యుగములోను రెండు రాళ్ళను ఇందుకొరకై ఉపయోగించెడి వారు. వీనిలో నొకటి పై రైట్సు రూపమున ఇనుమును కలిగియుండును. క్రమేణ. ఈ పద్ధతి ఉక్కు చెకుముకిరాయి నుపయోగించు టిండరు బాక్సు (Tinder Box) విధానముగా మార్పుచెందెను. "టిండర్ ” పెట్టె నుండి వెలువడు నిప్పు రవ్వలను దూది పై గాని, మాడిన నారపై గాని, గంధకపు పూతగల్గిన పుల్లలపై గాని పట్టి, నిప్పు తయారుచేసెడివారు. రసాయనిక పదార్థముల +సహాయముచే, తయారుచేయబడు అగ్గిపుల్లలకిది నాంది అని చెప్పవచ్చును. + +1673 లో ''హాంబర్గు' నివాసియగు 'బ్రాండు' అను శాస్త్రజ్ఞుడు భాస్వరమును కనుగొనినప్పటి నుండియు, దాని నుపయోగించి కృత్రిమముగా నిప్పు తయారు చేయుటకై చేయబడిన ప్రయత్నములన్నియు వ్యర్థమాయెను. ఈలోగా 'బెర్డెలాట్' అను శాస్త్రజ్ఞుడు, దహ్యపదార్థములను గాఢామ్లముల సమక్షమున హరితములతో ఆమ్లజనీకరణము చేయుట కనుగొనెను. ఈ పద్ధతి హరిదాన్లుపు అగ్గిపుల్లలను (Eximuriated Matches) తయారుచేయుటకు దారితీసెను. దీని ప్రకారము గంధకము, పొటాషియ హరితము, చక్కెర, బంక, రంగు పదార్థములు కలిపి తయారుచేసిన ముద్దను సన్నని పుల్లల కొనలకు పట్టించి, ఆ కొనలను గాఢగంధకి కామ్లములో ముంచినచో పుల్లలు మండెడివి. కాని ఎల్లప్పుడును గాఢ +గంధకి కామ్లము నొక సీసాలో తీసికొనిపోవలసి వచ్చుటచే, ఈ పద్ధతి చాల అసౌకర్యమనిపించెను. 1809 లో 'పారిస్' నగరవాసియైన 'డెరిపాస్' నకు, భాస్వరము నుపయోగించి కృత్రిమముగా నిప్పును కల్పించు విధానమునకై పేటెంటు (Patent) ఈయబడెను. + +1827 వ సంవత్సరములో 'రాపిడి అగ్గిపుల్లల' ను ఇంగ్లాండు దేశీయుడగు జాన్ వాకరు మొదటిసారి జయప్రదముగా తయారుచేసెను. ఈ పుల్లల కొనలు అంటి మొనిగంధకిదము, పొటాషియ హరితము, తుమ్మబంక కల్గినముద్దచే పూయబడినవి. ఈ కొనలను గాజుపొడుము కలిగిన గరుకు కాగితముపై రాచినప్పుడు మంట కలుగును. + +భాస్వరము నుపయోగించి తృప్తికరమైన రాపిడి అగ్గిపుల్లలను 1831 లో తొలిసారిగా ఫ్రాన్సు దేశీయుడైన 'ఛార్లస్ సౌరియా' అను నతడు తయారు చేసెను. అతడు పొటాషియం హరితమును ఆమ్లజనీకరణ సాధనముగా నుపమోగించుటచే, మందులోనికి కావలసిన పచ్చభాస్వరము నూటికి 50% నుండి 5% వరకు తగ్గిపోయెను. కాని ఇంతవరకు భాస్వరము నుపయోగించి చేయబడిన అగ్గిపుల్ల లన్నింటిలోను, పచ్చభాస్వరము వాడుటచే కార్మికులకు 'ఫాసీజా' (Phossy jaw) అను ప్రమాదమైన దౌడజాడ్యము సంభవించు చుండెను. 1864 లో 'లెమాయిన్' కనుగొనిన 'ఖాస్వరత్రిగంధ +కిదము' ను పచ్చభాస్వరము (Sesanisulphide of Phosphorus) నకు బదులుగా నుపయోగించి, ఫ్రాన్సు దేశ +ములో నెవీన్ మరియు 'కహన్' అను వారలు 1898 లో మొదటిసారి, అగ్గిపుల్లలు మందును తయారు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0123.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0123.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..78e29048c09aae62ee4e9bc5819b4ce6e0e74a4d --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0123.txt" @@ -0,0 +1,10 @@ +(Sponge-like) ఉండును. వీటన్నిటికంటే ముఖ్యమైనది శిలాద్రవము; దీనినే భూమి అంతర్భాగములో నున్నపుడు 'మాగ్మా' (Magma) అనియు, భూమిపైన పడినపుడు 'లావా' (Lava) అనియు అందురు. లావా ఘనీభవించగా ఏర్పడిన శిలారూప లక్షణములు మాగ్మా ద్రవపు సమ్మేళనము (composition), దాని ఉష్ణోగ్రత (Temperature), జిగటతనము (Viscosity) మొదలైన పరిస్థితులపై ఆధారపడియుండును. కనుక ఇప్పుడు మాగ్మా పరిస్థితులను గురించి కొంత తెలిసికొనుట అవసరము. + +భూమి పై భాగము నుండి లోతుగా వెళ్ళినకొలది ఉష్ణోగ్రత పెరుగుచునుండును. చాల మైళ్ళ దిగువ నుండెడు ఉష్ణోగ్రత భూమి పైన ఉండెడు రాళ్ళను కరిగించునంత ఎక్కువగా ఉండునని అంచనా వేయబడినది. ఈ ఉష్ణోగ్రతతో బాటు భూమి లోపల పీడనము (Pressure) ఎక్కువ అగుచుండును. కనుక భూగర్భములో నుండెడు అత్యధిక పీడనశక్తి రాళ్ళను కరగనియ్యదు. కొన్ని ప్రదేశములలో పీడనశ క్తి తక్కువగానుండి ఉష్ణోగ్రత ఎక్కువగా నుండవచ్చును. అట్టి పరిస్థితులలో అక్కడ ఘనస్థితిలో నుండెడు శిలాపదార్థము మాగ్మారూపము చెందును. మాగ్మాద్రవము 1200 సెం. డిగ్రీల ఉష్ణోగ్రత కలిగి ఉండునని అంచనా వేయబడినది. ఈ మాగ్మా ద్రవాశయములు భూగర్భములో విపరీతముగా నుండును. ఈ మాగ్మా అతి తీవ్రమైన శక్తితో భూమిని భేదించుకొని బయటపడుటయే అగ్నిపర్వతోద్గారము (Volcanic eruption) అనబడును. కొన్ని మైళ్ళ పొడవున సొరంగ బీటికల ద్వారా మాగ్మా మెల్లగా భూమిపైకి ప్రవహించుచు వచ్చినచో దానిని +రంధ్రోద్గారము (Fissure eruption) అందురు, + +అగ్ని పర్వతముల నన్నింటిని పరిశీలించినచో వాటి స్వభావ లక్షణములలో ఎక్కువతేడా కన్పించును. ఇవి తీవ్రజాతి (Violent), మాధ్యమిక జాతి (Intermediate), సాత్వికజాతి (Quiet) అని మూడు తెగలుగ విభజింపబడినవి, బ్రహ్మాండ మైన శక్తితో బ్రద్దలగువాటిని తీవ్రజాతి గాను, అతి నెమ్మదిగా బ్రద్దలగువాటిని సాత్విక జాతి గాను, ఈ రెండింటికి మధ్యగా నుండెడు వాటిని మాధ్యమిక జాతిగాను పేర్కొనుచున్నారు. తీవ్రజాతి పర్వతములనుండి ముఖ్యముగా ఘన, వాయు పదార్థములే ఎక్కువగా బహిర్గత మగును. సాత్వికజాతినుండి ముఖ్యముగా ' లావా ' పదార్థము వెలువడును; మధ్యరకపు జాతినుండి ఘన, ద్రవ, వాయు పదార్థములు అన్నియు సమానముగ నే బహిర్గతమగును. + +చైతన్యము కలిగిన ప్రతి అగ్నిపర్వతపు జీవిత ప్రమాణము వేరువేరుగా నుండును. ఇటలీలో నున్న “ఎట్నా”(Etna) అనెడు అగ్నిపర్వతము ఇప్పుడు ఎంత తీవ్రముగా ప్రేలుచున్నదో అంతటి శక్తితో గత 2500 సంవత్సరముల నుండియు ప్రేలుచు వచ్చినదట. బ్రహ్మాండముగా నున్న దీని పరిమాణము అతి సూక్ష్మముగా ఉండుచున్న పెరుగుదలతో సరిపోల్చినట్లైన దీనిని నిర్మించుటకు అధమపక్షము 3 లక్షల సంవత్సరము లైనను కావలసి యుండును. కాని భూగర్భశాస్త్రరీత్యా ఈ పర్వతము అంత పురాతనమైనది కాదని, ఆ శాస్త్రయుగములలో ఇటీవలదైన “ప్లిస్టోసిన్” (Pleistocene) మధ్య భాగమువరకు ఇది ప్రేలియుండలేదని తెలియుచున్నది. ఈ ఆధారమునుబట్టి ఈ పర్వతమింకను యౌవనదశలోనే ఉన్నదని నిర్ధారణ అయినది. అగ్నిపర్వతపు జీవితకాలము వాతావరణమునకు, సంబంధించిన గాలి, నీరు, మొదలైనవి చేయు వినాశకరమైన క్రియలకు గురి యగును. ఒక నియమిత కాలములో అగ్నిపర్వతపు స్వరూపము, ఎత్తు, దాని నిర్మాణమునకు తోడ్పడెడు శక్తులకు (constructive forces) వినాశనమునకు దారితీయు శక్తులకు (destructive forces) ఉండేడు తారతమ్యముపై ఆధారపడియుండును. వాతావరణ శక్తుల ప్రాబల్యము అధికమైన కొలది అగ్ని పర్వతపు శ్రీణత అధికమగుచుండును. + +అతి భయంకరమైన సంఘటనలతో నిండిన జాతిలో "క్రాకటోవా ” (Krakatoa) అను అగ్ని పర్వతము ముఖ్యముగా చెప్పదగినది. ఇది జావా, సుమత్రా దీవుల మధ్య 'సుండా' జలసంధిలో ఉన్నది. ఇది "వ్రేలినపుడు సంభవించిన ప్రమాదములు చరిత్రాత్మక మైనవి. సుమారు రెండువందల సంవత్సరములు ఈ పర్వతము మందకొడిగానే ఉండి దానిపై భాగము చెట్టుచేమలతో నిండిఉండెడిది కాని అకస్మాత్తుగా ఒక రోజున (1883 ఆగస్టు 27 తారీఖున) భయంకరమైన శబ్దముతో యావ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0124.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0124.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e6da90ab1c9286fc9048a2990645da1a4e6d6c4f --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0124.txt" @@ -0,0 +1,15 @@ +త్ప్రపంచము దద్దరిల్లునట్లు అది ప్రేలినది. దీని ఫలితముగా సముద్రమట్టమునకు 1500 అడుగుల ఎత్తున ఉన్న శిఖరము పూర్తిగా ఎగిరిపోయి, సముద్రమట్టమునకు దిగువ 1000 అడుగుల లోతుగల పెద్ద అగాధము ఏర్పడినది. +దీనినుండి వెలువడిన ధూళి ఆకాశమును అంటునట్లు 17 మైళ్ళు ఎత్తువరకు ఎగిరినది. ఈ బూడిద వేలకు వేలు +మైళ్ళు ప్రయాణము చేసి 11,000 మైళ్ళు దూరములో నున్న యూరపు ఖండవీధులలోకూడ పడినదట! ఈ దారుణ సంఘటనకు సముద్రములో 50 అడుగుల ఎత్తు వరకు కెరటములు లేచినవట ! సుమారు 40,000 మంది ప్రాణములు కోల్పోయిరి. ఇది ప్రేలినపుడు ఉద్భవించిన ధ్వని 3000 మైళ్ళ దూరమువరకు వినిపించినదట! కనుక అగ్నిపర్వత మనునది ప్రేలినట్లయిన అది కలుగజేసెడు భీభత్సము వర్ణనాతీతము. + +అగ్ని పర్వతములు ప్రతిచోటను ఉండవు. ఇవి సాధారణముగ భూకంపములు వచ్చెడు ప్రదేశములలోను, భూమ్యుపరిభాగపు పెచ్చు (Earth's Outer Crust) బలహీనముగా ఉండెడు ప్రదేశములలోను, మడత పర్వతములు ఏర్పడుచోట్లను ఉండును. ఈ ఉష్ణోగ్రత, భూమి పైభాగమునందు గాలియందున్న ఉష్ణోగ్రతలతో పోల్చినచో అధికముగ నుండును. అందుచేఉష్ణోగ్రత తన సహజ లక్షణము ననుసరించి పైకి వచ్చుటకు ప్రయత్నించు చుండును. + +చాలభాగము అగ్ని పర్వతములు ఫసిఫికు మహాసముద్రము చుట్టును కొంచెము ఇంచుమించు వలయాకారముననుండి పసిఫిక్ ప్రాంతమునందలి అగ్నిమయ మండలాకార రేఖ (Pacific girdle of fire) అని పిలువబడుచున్నవి. ముఖ్యమైన మరొక పర్వతపంక్తి భూమధ్యరేఖకు ఉత్తరముగాను సమాంతరముగాను, భూమిని చుట్టుకొనియున్నది.{ + +అచ్చుయంత్రముల నిర్మాతలు : 1. మెర్జెన్ లరు : మెర్జెన్ థాలర్ ఆట్మన్ అను నాతడు ఒక అమెరిక౯ కల్పకుడు (inventor). అతడు 1854 వ సంవత్సరమున మే నెల 10 వ తేది యందు జర్మనీ దేశములో వర్టెంబర్గు అనుచోట జన్మించెను. బాల్టిమూర్ లో 1899 వ సంవత్సరమున అక్టోబరు నెలలో 28 వ తేదియందు అతడు కాలధర్మమునొందెను. గడియారములు చేయుట అతని వృత్తి. అతడు పదు నెనిమిదవ యేట అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రములకు పోయెను. వాషింగ్టనులో సంయుక్త రాష్ట్ర ప్రభుత్వోద్యోగమున ప్రవేశించెను. అచటి ప్రభుత్వ భవనము లన్నింటియందు నున్న 'క్లిక్కు' లను, విద్యుద్ఘాంటలను సరిచేసెను. సాంకేతిక శాఖయందు వాడుచున్న సాధనములను అభివృద్ధిచేసెను. 1876 వ సంవత్సరమున అతడు బాల్టిమూర్ నకు వచ్చి, ముద్రాక్షరములను కూర్చు నొక యంత్రమును దోషరహితముగ +చేయుటలో నిమగ్నుడయ్యెను. అతడు కొన్ని సంవత్సరము లీ విషయమున గడపెను. అతని కల్పన (scheme) కొన్ని దశలలో జరిగినది. వాటిలో 'పంక్తి ముద్రణము' (Linotype) అనునది కడపటిది. ఈ యంత్రవిషయమున ఆతడు నూతన కల్పనాధికారమును పొందిన తరువాత, దానిని వాడుక లోనికి దెచ్చుట అతనికి చాల కష్టమయ్యెను. ఎడముల నేర్పరచు 'రోజర్సుసాధనము' ను ఇంకను పెక్కు ఉపకల్పనలను చేర్చి ఫిలిఫ్ టి డాడ్జి ప్రభృతులు దానికి +సంపూర్ణత్వము నిచ్చిరి. అందుచే దానిని కల్పన చేసినవానికి విశేషమగు లాభము దొరకినది. అది ఇప్పుడు పెద్ద పెద్ద +ముద్రణ సంస్థలలో సాధారణముగ విశేషమయిన ఉపయోగమును కాంచుచున్నది. ఫలములు సమర్పించుటకు +ఉపయోగపడు బుట్టలను "వెనీర్డు" (veneered wood) చక్కతో తయారుచేయుటకై ఒక యంత్రమును కూడ మెర్జెథాలర్ కల్పన చేసెను. + +2. రిచర్డుమార్చ్ హో :--రిచర్డుమార్చ్ హో అమెరికా దేశస్థుడు. సామానులుచేయుట అతని వృత్తి. అతడు 1812 వ సంవత్సరమున సెప్టెంబరు నెల 12 వ తేదిని న్యూయార్కు నగరమున జన్మించెను. 1886 వ సంవత్సరమున జూన్ నెల 7 వ తేదీని ఇటలీలో ఫ్లారెన్సు నగరమున చనిపోయెను. అతడు రాబర్టు హో (1784-1833) అనునాతని కొడుకు, మరియొక రాబర్ట్ హో (1889-1909) అనునాతనికి పినతండ్రి. తండ్రి అనంతరము ఆర్. హో అండ్ కంపెనీ యొక్క నిర్వహణమును వహించి, 1847 వ సంవత్సరమున “హో” పరిభ్రమణ ముద్రణ యంత్రమును కల్పనచేసెను. అతడు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0132.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0132.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..447255339e5368aa70592d2a44944b64df343a3c --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0132.txt" @@ -0,0 +1,13 @@ +ఏర్పడును. సరిచూచు యంత్రమునందు కొలతబద్ద కల ఒక స్తూపము కూడ కలదు. కార్యకర్త కావలసిన సంజ్ఞలను, ఎడములను పంక్తిలో అమర్చినతరువాత, ఆ స్తూపము పంక్తిని సరిచేయుటకై స్వతశ్చలనముచే గిరగిర తిరుగును. +కొలతబద్ద యొక్క పైభాగము చిన్న సమకోణ చతురస్రములుగా (Rectangles) విభజింపబడి యుండును. ఒక్కొక్క చతురస్రములో మీటబల్లపై నున్న మీటలతో సంబంధమును చూపు సంఖ్యలుండును. పంక్తిలో కావలసిన సంజ్ఞలు చేర్చబడినపిదప సూచిక సూచించిన ఈ రెండు సంఖ్యలకు అనుగుణముగా నుండు మీటలను కార్యకర్త నొక్కుచుండును. మీటల వలన ఏర్పడిన రంధ్రములు, ఎడములను ఏర్పరచుటకును, పంక్తి యొక్క ఎడమును సరిచేయుటకును చీలలను పోతయంత్రమువద్ద అమర్చును. పోతయంత్రము సంపూర్ణముగా స్వతశ్చలనముచే పనిచేయును. అది మీటబల్లపై రంధ్రములు చేయబడిన రిబ్బను అధీనములో నుండును. అచ్చు పెట్టెలో 225 అచ్చుముక్క లుండును. వివిధ సమ్మేళనములకు ప్రత్యామ్నాయముగా వివిధ సంజ్ఞల నుంచవచ్చును. లేదా ప్రాత అచ్చుముక్కల పెట్టెను తీసివై చి, క్రొత్త పెట్టెను యంత్రములో నమర్చవచ్చును. అచ్చుముక్కలపై ముద్రాక్షరముల స్వరూపము పోతపోయబడును. అచ్చు అక్షరము యొక్క క్రింది భాగము మూసకట్టులో పోతపోయబడును. ఇదివరలో వర్ణించిన విధమున పోతయంత్ర +ముపై ముద్రాక్షరములు (అక్షర) పంక్తిగా ఏర్పడును. అచ్చు అక్షరములను కూర్చి అమర్చి పెట్టు సాధారణ చట్రములో ఈ పంక్తులన్నియు కూడుకొని సిద్ధముగా నుండును. ఇట్లు బహు విధముల ఉపయోగకరమయిన ఏక ముద్రణయంత్రము వార్తా పత్రికలు, గ్రంథములు, చిల్లర విషయములు ముద్రించు ననేక కార్యస్థానములలో ముద్రణమునకు వలసిన వివిధ కార్యములను ఒకేచోట జరుగుటకు వీలును కలిగించునదై యున్నది. ఒకసారి ఉపయోగించిన అన్ని అచ్చు అక్షరములను తిరిగి కరిగించి, క్రొత్త సంజ్ఞలను తయారుచేయుటకు ఈ యంత్రము తోడ్పడును. అందుచే ఈ క్రొత్త పద్ధతి ఆర్థిక సౌలభ్యమును చేకూర్చినది. ఏక ముద్రణ యంత్రము ఈ విధముగా ఒక అచ్చుకూర్పు యంత్రముగా నే కాక అచ్చువేయు కార్యస్థానమునకు కావలసిన వస్తువులలో పెక్కింటిని సమకూర్చగల ముద్రాక్షర సంధానిగా కూడ ఉపయోగపడుచున్నది. + +అజంతా :- అజంతా హిందూ దేశమునందు మిక్కిలి ప్రాచీనమయిన కళాక్షేత్రముగా విఖ్యాతమైయున్నది. +ఇది వాస్తుశాస్త్ర శిల్పశాస్త్రములను సరసముగా సమీకరించి రచింపబడిన ప్రాచీన హైందవ భిత్తి చిత్రలేఖనములకు ఒక అసదృశమును, అద్వితీయమును అగు నుదాహరణము. + +స్థలము :- అజంతా అను గ్రామము సుప్రసిద్ధిచెందిన గుహా మందిరములకు ఏడు మైళ్ళ దూరములో నున్నది. +(20-30 ఉ. 75-45. తూ.) ఈ గుహలు ప్రస్తుతపు బొంబాయి రాష్ట్రమున ఔరంగాబాదు జిల్లాయందలి ఫరద్ పూరు అను గ్రామమునకు మిక్కిలి సమీపమున గలవు. ప్రకృతి సౌందర్య రసజ్ఞుడగు ఒకానొక కళానిష్ణాతునిచే ఈస్థలము వరింపబడినది. హరిత తృణాది సౌందర్యముతో ఇరుదరుల నొరయుచు పారు సెలయేటితో లోయ అత్యుత్తమముగా భాసించు తరుణమున భిక్షువులకు ఏకాంత వర్షావాసముగా ఉపయోగపడుట కయి ఈ అజంతా గుహలు తొలుచబడినవి. + +ఈరీతిగా గుహలు సుందర సుందర పరిసరములలో నిర్మితములయినవి. ఇచ్చటి సహజశోభయు, వివిక్తతయు, భిక్షువులు ప్రశాంతముగా ధ్యానము చేసికొనుటకును, కళాభిజ్ఞులును, వాస్తుశాస్త్ర పండితులును ఆవేశపూరితులగుటకును తోడ్పడెను. + +భూగర్భశాస్త్ర విషయము :- వాఘోరా (waghora) నది నానుకొనియున్న చరియ పొడుగునను, దాని మధ్య భాగము నందును ఈ గుహలు త్రవ్వబడినవి. ఈ చరియ అర్ధచంద్రాకారమును కలిగియున్నది. మొదటి గుహ మొదలుకొని ఏడవగుహవరకు చరియ యొక్క ముఖ పాతము సాపేక్షముగా క్రమముగాను, పిమ్మట ఆకస్మికముగా మిక్కిలి నిలువుగాను పరిణమించుచున్నది. వస్తుతః ఈగుహలలో సగపాలు గుహలు పశ్చిమాభిముఖముగాను, తక్కు సగపాలు గుహలు ప్రాఙ్ముఖముగాను \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0133.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0133.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..62abb2555e7e36901b29abcf1dda83ec39ad1d60 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0133.txt" @@ -0,0 +1,14 @@ +కనిపించును. మొదటి గుహ మొదలుకొని పడవ గుహ వరకు పైనున్న కొండల వరుస కత్తివాయివలెను, ఆగుహలన్నిటిని 'దాటి జలపాతమునకు చేరువరకు క్రమముగా విస్తృతముగుచు కనిపించును. జలపాతము యొక్క ఎత్తు మొత్తముమీద 178 అడుగులు. అందు ఏడు కక్ష్యలు కలవు. అంత్య కక్ష్యకు "సత్కుండు" అని పేరు. సత్కుండము నుండి వాఘోరానది తిరిగి ప్రవాహరూపమున బయలుదేరును. + +ఈ గుహాలయములు ప్రచండ శిలాఖండముల నుండి నిర్మితములై యున్నవి. వీటి పొడవు 600 గజములకు పైగా నున్నది. అసంపూర్తిగా నున్న వాటితో కలుపుకొని ఈ గుహలన్నియు ముప్పదియై యున్నవి. వీటి అడుగు తలము సమముగా లేదు. ఎనిమిదవ గుహ అన్నింటికంటె మిక్కిలి తగ్గుగాను, నీటిదరికి విశేషముగా దగ్గరగాను ఉన్నది. 29 వ గుహ అన్ని గుహలకంటే ఎత్తయినది. ఈ గుహలను నదితోను, ఈగుహల నొండొంటితోను కలుపుచున్నట్టి ప్రాచీన సోపానములు ఇప్పటికిని అచ్చటచ్చట కాననగును. మిక్కిలి ప్రాచీనములయిన గుహలకు సామీప్యము నందును, ఎదుటనున్న కొండల యొక్క ఉన్నత ప్రదేశములందును కొన్ని ఇటుక కట్టడముల అవశేషములు అచ్చటచ్చట కనుపించుచున్నవి. + +ఈ ముప్పది గుహలలో 9, 10, 19, 28, 29 సంఖ్యలుకల గుహలు చైత్యశాలలు (లేక సామాజిక ఆరాధనశాలలు), శేషించిన గుహలు సంఘారామములు లేక విహారములు (అనగా భితువులకు నివాసస్థానములు). + +త్రప్వుపద్ధతి :- అసంపూర్తిగా త్రవ్వబడి నేటికిని ప్రాథమిక స్థితియందు నిలచియున్న (కొన్ని) గుహలను +బట్టి ఈ గుహలను త్రవ్వుటయందు అనుసరింపపడిన పద్ధతిని మనము సులభముగా ఊహింపవచ్చును. మున్ముందుగా +వాస్తు శాస్త్రాభిజ్ఞ సార్వభౌము డొకడు సమగ్రముగా ఈ గుహానిర్మాణ విధానమును పరికల్పించి యుండు ననుట స్పష్టము. అందతడు వాస్తుశాస్త్రము, అలంకరణము, ధ్వనిశిల్పము, తక్షణాలంకరణము (అది ప్రలంబ శిల్ప పట్టికా రూపమునగాని జ్యామితి రీతులలోగాని ఉండవచ్చును) మున్నగు వాటి వివరములను, సమృద్ధిగా వెలుతురు కల్పించుటకును, చూపరులకు మనోహరమగు దృశ్యములభించుటకును వలసిన ఏర్పాట్లను చిత్రణముల విస్తీర్ణమును, సన్నివేశములను కూడ అతడు తొలుదొ ల్తనే పథకము వేసి యుండును. + +దేశీయమైన చిన్న ఉలిచేతను, సుత్తెచేతను, ఒకప్పుడు శిలయందు లోతైన సందులు కల్పింపగల బరువైనట్టి మొనగల ఒకరీతి గునపము చేతను, గుహలను తొలుచు పని సాక్షాత్తుగా జరిగినట్లు కనిపించును. మొట్టమొదట కఱ్ఱబొగ్గుతో కాని, రంగుల బలపపు రాతితో గాని రూప రేఖను గీచి, వితానమునుండి క్రింది భాగమునకు తొలుచు పని ఆరంభింపబడెను. రాతిలో రెండు మూడు అడుగుల లోతుగల సందులను కొట్టిన మీదట, మధ్యనున్న రాతి కట్టలను పగులగొట్టి తీసివై చి, అవసరమయిన తావులలో స్థూలశిలాఖండములను వదలిపెట్టుచు, వాటిని పిమ్మట స్తంభములుగా గాని, విగ్రహ శిల్పములుగా గాని, ఇతర వాస్తుశాస్త్ర - శిల్పశాస్త్ర ఉక్తలక్షణములు గలవాటినిగా గాని, నిర్దిష్ట విధానానుసారముగాగాని మలచుచుండిరి. ఈ విధముగా నేలమట్టము శగులు వరకు ఖనన కృత్యము సాగెను. అయితే గండశిలను తొలుచుట, మలుచుట, తీర్చిదిద్దుట. ఈ పనులన్నియు తోడ్తోడనే జరిగెననుటను అసంపూర్తిగ నిర్మాణములయిన గుహలు తెలివిడిచేయు చున్నవి. + +వర్ణచిత్ర విధానము :- రంగువేయుటకు ఆధారముగా భిత్తితలమును, వితానమును సిద్ధముచేయు విధానమును, +వర్ణచిత్ర విధానమునందు సాంకేతిక విద్యా ప్రగల్భతను చూచినచో చిత్రకారునకు గొప్ప కౌశల్యము, ఊహా సమృద్ధి గలదని స్పష్టమగుచున్నది. రాతిపొడిగాని, ఇనుప మట్టిగాని, బంకమట్టి, ఆవుపేడ తరుచుగా పొట్టుతోనో, ఊకతోనో, వనస్పతి పీచుతోనో కలిపి, పెసర కషాయముతో గాని, బెల్లపు నీటితో గాని, జిగురుపదార్థముగా నూరి ఆ పదార్థమును కఠినముగాను, గరుకుగాను ఉన్న శిలాతలముపై గట్టిగాను, సమముగాను లేపనపట్టిగా మెత్తుదురు. ఆ లేపన పట్టిక విషమ శిలాతలమును గట్టిగా పట్టుకొనును. అట్లు గట్టిగా పట్టుకొన్న ఆ లేపన పట్టిక, తడిగా నుండగనే దాని నొక కర్ణికతో చదునుగాను, నునుపుగాను చేయుదురు. దానిపై చక్కగా సున్నము కొట్టగా, ఆ లేపన పట్టిక ఆ సున్నము నాకర్షించును. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0134.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0134.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fe8a42c1b04a86b9c608a99de26d6bc3934eab83 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0134.txt" @@ -0,0 +1,14 @@ +ఆ స్థలమంతయు ఎండినమీదగాని దానిపై రంగు వేయరు.రంగు వేయబడునపుడు శ్రీ కుమారస్వామిగారు తలంచి +నటుల ఆ ప్రదేశమంతయు తడిగా నుంచబడుననుట అనుమానాస్పదము. + +మొదట రూపు రేఖలు గీచి, వాటిలో రంగులతో చిత్రలేఖనము జరుపబడును. ఆరూపరేఖలు సర్వదా మొట్టమొదట ధాతురాగముచే గాని, ఎఱ్ఱ సుద్దచే గాని స్పష్టముగా గీయబడును. ఆ రేఖాకృతులలో ఎరుపు రంగు నింపబడును. దాని మీద మిక్కిలి పలుచనై అచ్చమైన పచ్చనిమట్టి పూయబడును. అపుడు దానిగుండా ఎఱ్ఱదనము కనిపించుచుండును. స్థానికముగా లభించు రంగులు భిన్నచ్ఛాయలతో పూయబడుచుండగా కపిశవర్ణముచే గాని, గాఢమైన ఎఱుపు లేక నలుపు రంగుచే గాని, స్థూల సూక్ష్మములై న ఛాయలచే గాని, బిందువులచే గాని, పత్రరేఖలచే గాని రూపరేఖయు నవీకృత మొనర్పబడును. దీనిచే రూపరేఖకు సంపూర్ణముగా ప్రమాణ భూతమును, వలయితమునగు ఘనపరిమాణగుణము ఘటిల్లును. + +ఇందు ఉపయోగింపబడిన రంగులలో ధాతురాగము, కుంకుమ లేక సిందూరము, హరిదళము, నీలిమందు రంగు, +నీలి మైలుతుత్తము (Lapis lazuli blue), కజ్జలము, ఖడిమట్టి, జేగురుమట్టి, ఆకుపచ్చరంగు మున్నగునవి పేర్కొన +దగినవి. రంగులన్నియు స్థానికముగ లభించియుండును. నీలి మైలుతుత్తము (Lapis lazuli blue) మాత్రము జయ +పూరు నుండి గాని, దేశపు బహిర్భాగమునుండి గాని తెప్పింపబడియుండును. మిశ్రవర్ణములు కూడ అపురూపముగా ఉపయోగింపబడెను. ఉదా:- బూడిద వర్ణము. వర్ణములన్నియు సమసాంద్రతతో ఉపయోగింపబడ లేదు. అది విషయమును బట్టియు, స్థానిక వాతావరణమును బట్టియు నిర్ణయింపబడెను. + +అజంతా చిత్రలేఖనమునందు సాధారణముగా ప్రాచీన హైందవ చిత్రలేఖనము నందువలె వర్ణ సాంకర్య వై లక్షణ్యము ప్రధాన లక్ష్యముకాదు. భిత్తితలమును ప్రధానముగా జాజుమన్ను, పచ్చమన్ను మున్నగు సాంద్రమును, గాటునయిన వన్నెలతో అమేయములయిన భావములతో, ఛాయలతో నింపుటకై యత్నించుటయే ప్రధానలక్ష్యము. ఇట్లు పరిపూర్ణ రచనతో, గాటయిన రంగులతో భిత్తి తలమును నింపుట ప్రాచీన చిత్రలేఖన గౌరవమును అతిశయింప జేయును. + +కాల గణనము :- పదవ గుహ ఒక చైత్యశాల. అందు రెండు శాసనములు కలవు. అవి ఆ గుహా నిర్మాణకాలమును నిర్ణయించుటకు తోడ్పడుచున్నవి. ఆ శాసనములలో నొకటి ఆ గుహా ముఖతలమున చెక్క బడియున్నది. రెండవది దాని యెడమ వసారా గోడమీద చిత్రింపబడి యున్నది. ప్రాచ్య పాశ్చాత్య శాసన పరిశోధకులలో ప్రముఖుడయిన ప్రొఫెసరు లైడర్సు (Liiders) యొక్క అభిప్రాయము ప్రకారము ఆ రెండు శాసనములలో చిత్రింపబడిన శాసనము క్రీ. శ. రెండవ శతాబ్ది మధ్యభాగమునకు చెందియున్నది. గుహా ముఖతలమున చెక్కబడిన శాసనము అంతకంటే ప్రాచీనమయినది. ఇట్లనుటకు కారణము అందలి కొన్ని వర్ణములు అశోకుని శాసనము లందలి వర్ణాకృతులను కలిగియుండుటయే. ఈ శాసనము నందు ఈ గుహా పురోభాగమును "వాసిష్ఠీ పుత్తకటహొడి'' అనువాడు మలిపించి, దానమొసగినట్లు వ్రాయబడి యున్నది. ఈ శాసనము మహాచైత్య వాతాయనమునకు కుడివైపున నెదుట చెక్కబడి యున్నది. ఆ కాలమున దక్షిణాపథమునందు అత్యంత విస్తృతమయిన రాజ్యమును ఆంధ్ర శాత వాహ నులు పరిపాలించుచుండిరి. దక్షిణాపథము నందును ప్రస్తుతము ఆంధ్ర ప్రదేశముగా ఏర్పడియున్న ప్రాచ్య ప్రదేశము నందును, ప్రస్తుతము బొంబాయి రాష్ట్రములో ఒక భాగముగా ఏర్పడియున్న పశ్చిమప్రదేశమందును బౌద్ధ శిల్పము యొక్కయు, వాస్తుశాస్త్రము యొక్కయు అభివృద్ధిని కల్పించి, శాతవాహనులు విఖ్యాతులయిరి. దక్షిణాపథము నందలి స్మృతి చిహ్నములు. అవి కొండనే, బేడ్సా, కార్లే మున్నగు స్థలములందలి ప్రస్తరములను తొలిచి నిర్మించిన గుహా +మందిరముల వంటివైనను సరే, (లేక) భట్టిప్రోలు, అమరావతి, జగ్గయ్య పేట మొదలగు తావులందు గల నిర్మాణాత్మక నిదర్శనముల వంటివైనను సరే నిర్మాణ విధానము, సాం కేతికరచన, సన్ని వేశములయందలి సామ్యము మున్నగు వానిచే పూర్వోక్తమయిన అజంతా యొక్క పూర్వకాలికతను ధ్రువపరచుచున్నవి. పదవగుహ యొక్క ఎడమగోడ యందలి చిత్రలేఖనమునకును, దీనికి సమకా \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0135.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0135.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b72347828098b23dac62d42f86b2b914ea2ba4f8 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0135.txt" @@ -0,0 +1,17 @@ +లికమయి, రెండవ శతాబ్దికి చెందిన కొండనే, కార్లే వద్దను గల శిల్ప విన్యాసమునకును, వస్త్రధారణము నందును +ఆభరణములు, నైతిక లక్షణములు మానవ విగ్రహము లందు ప్రదర్శించుటయందు సన్నిహితమయిన సామ్యము +కలదు. + +తొమ్మిదవ గుహ కూడా ఒకచైత్యశాలయై యున్నది. దానికిని పదవ గుహకును నిర్మాణ రచనా విషయమున పోలిక కలదు. ఈ రెండును దాదాపుగ సమకాలికములు. తొమ్మిదవ గుహ 10 వ గుహకంటే కొంచెము పూర్వకాలికమని కొందరు వాదించుచున్నారు. కొంద రది 10వ గుహకంటె కొంచెము అనంతర కాలికమని వాదించుచున్నారు. 12 వ గుహ ఒక విహారము, అందు కుడి మూలనున్న ఒక కొట్టునకు ఎడమవైపున వెనుకనున్న గోడపై ఒక శాసనము కలదు. అందు దీనిని (గుహను) ఘనమడదుడను వణిజుడు కట్టించి యిచ్చెనని వ్రాయబడి యున్నది. ఈ శాసనము 10 వ గుహ యందలి వాశిష్ఠీ పుత్తకటహాది శాసనలిఖితము కంటె అనంతర కాలిక మనుట స్పష్టము. + +13 వ గుహ ఒక చిన్న విహారము. దీని ముఖభాగము పడిపోయినది.12వ గుహయందువలె ఇందొక స్తంభరహిత శాల (Astylar) కలదు. అందు మూడు ప్రక్కలందు కొట్టిడీలు ఉన్నవి. ఒక్కొక్క కొట్టిడీలో రెండేసి రాతి సెజ్జలు కలవు. ఒక కొట్టిడీలో ఎత్తైన రాతి దిండ్లుగూడ నున్నవి. ఎనిమిదవ గుహాలయముకూడ ఒక విహారము. అది అత్యంతము నిమ్నతలముననున్నది. ఆ గుహాలయము విశేషముగా నాశనము కావింపబడియున్నది. అందలి తలము విద్యుద్దీపములను సమకూర్చు విద్యుదుత్పాదక యంత్రములను స్థాపించుటకు అనుకూల ప్రదేశముగా ఉపయోగ +పడుచున్నది. + +8, 9, 10, 12, 13 సంఖ్యలు కల అయిదు గుహలు క్రీస్తుశకముకంటే పూర్వకాలమునకు చెందినవిగా కనిపించుచున్నవి. + +ఇయ్యాద్య గుహాఖనన కార్య సంరంభానంతరము వాకాటక రాజుల ఆధిపత్యకాలము వచ్చువరకు ఈ సృజనాత్మక కార్యమునందు ఒక విధమగు స్తబ్ధత యేర్పడినట్లు కనిపించును. వాకాటక రాజుల రాకతో శిలాఖననము అత్యధికముగా భారీయెత్తున ఆరంభింపబడెను. వాకాటక రాజులును, ఉత్తర హిందూస్థానమునందు సామ్రాజ్యాధిపత్యమును వహించిన గుప్తరాజులును సమకాలికులై యున్నారు. ఈ రెండు రాజకుటుంబములును వైవాహిక సంబంధమును కలిగియుండెను. పూర్వమందు నిర్మింపబడిన గుహాలయములయొక్క ఆదర్శము, వాటి యందలి చిత్రలేఖన సంపద కారణములుగానో - కళాత్మకమును, సృజనాత్మకమునగు నీ కార్యమునందు గుప్త చక్రవర్తులను మించవలెనను సమంచిత స్పర్థాభావమే +కారణముగానో ఈ పునరుజ్జీవన విషయకమయిన ప్రచోదక శక్తి ఎద్ధియైననుసరే ఈ కాలమునందు మనకు రమణీయము లయిన గుహాలయములు లభించినవి. ఇవి ఈకాలమున ప్రవర్తిల్లిన వాస్తు విద్య, మూర్తి నిర్మాణము, చిత్రలేఖనము మున్నగువాటికి అత్యుత్తమ నిదర్శనములు. వీటిలో పెక్కింటి ఉత్పత్త్యభివృద్ధులకు కారణము ఉద్యోగుల' యొక్కయు, వత్స గుల్మము నందలి (నేటి బేసిమ్, అకోలా జిల్లా, బెరారు) వాకాటక రాజుల సామంతుల యొక్కయు, ఔదార్యమే. వాకాటక రాజగు హరిసేనుని (క్రీ. శ. 475-500) మంత్రి వరాహదేవుడు, 16 వ గుహాలయమును బౌద్ధ సంఘమునకు సమర్పించెను. 17వ గుహాలయమును హరిసేనుని సామంతుడు అశ్మకుడను రాజకుమారుడు దాన మొనర్చెను. + +1, 2, 16, 17 సంఖ్యలుకల గుహాలయముల కాలానుక్రమమును గూర్చి విమర్శించినచో, 1, 16 సంఖ్యలుకల గుహాలయములు సమకాలికము లనియు, 17 వ గుహ, వాటికి అత్యంత సన్నిహితోత్తర కాలిక మనియు, 2 వ గుహ ఆ గుహాలయ శ్రేణిలో తుట్టతుదకు నిర్మితమయినదనియు, విద్వాంసు అందరును అంగీకరించిన విషయమే. కాబట్టి ఈ నాలుగు గుహాలయములును క్రీ. శ. 5 వ శతాబ్దికి చెందినవనియు, క్రీ. శ. 5వ శతాబ్ది మధ్యభాగమున నిర్మాణ కార్యశక్తికి సంబంధించి నట్టియు, అత్యంతోగ్రమును, ఫలప్రదమునగు కాలము ఘటిల్లిన దనియు తేటపడుచున్నది. + +26 వ గుహ కొంచెము అనంతర కాలమునకుచెందినది. కుడివైపు దర్వాజా పైభాగమున వరండాకు వెనుకనున్న \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0140.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0140.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ec8dc959b9f4e7f1dda972012f528f6f62c41c26 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0140.txt" @@ -0,0 +1,14 @@ +గోడపై శాసనమొకటి చెక్క బడియున్నది. అందు సుగతాలయము (బుద్ధాలయము) ను బుద్ధభద్రు డను నొకభితువు +ధర్మముచేసినట్లు వ్రాయబడినది. ఇతడు భవ్వి రాజునకు స్నేహితుడు. భవ్వి రాజు అశ్మకుడను రాజునకు మంత్రి. +ఇతడు 17వ గుహాలయమును కట్టించి యిచ్చినవాడుగాని, అతని ఉత్తరాధికారిగాని యైయుండవచ్చును. లేఖన +శాస్త్రానుసారముగ, ఈ శాసనము క్రీ. శ. 450-525 సం॥రముల మధ్యకాలమునకు చెందినదిగా నిర్ణయింపబడినది. కావున క్రీ. శ. 6 వ శతాబ్ది ప్రథమార్ధ భాగమునందు శిల్పవిద్యా విషయకమును, కళాత్మకమునగు క్రియా సంరంభము ప్రవర్తిల్లినట్లును ఏడవ శతాబ్దిలో ఎట్టిప్రయత్నములేనట్లును తలంచుట కవకాశము గలదు. అయినను, 26 వ గుహోకోణమునకు ఎడమవైపునగల సమతలమునకు సంబంధించిన కుడిగోడపై వ్రాయబడిన ఒకానొక రాష్ట్రకూట శాసన ఖండము ఈ గుహాలయములు క్రీ. శ. 8, 9 శతాబ్దులలో ఉపయోగమున నుండెనని రుజువు చేయుచున్నది. + +అజంతా యందలి ముప్పది గుహలలో రెండు గుహలు (9, 10 సంఖ్య గలవి) హీనయాన బౌద్ధమత శాఖకు చెందిన చైత్యాలయములని తెలిసికొని యున్నాము. ఇవి క్రీస్తు పూర్వయుగమునకు చెందినవి. మరి మూడు గుహలు ( 19, 26, 29 సంఖ్య గలవి.) మహాయాన బౌద్ధ శాఖకు చెందిన చైత్యాలయములు. ఇవి హీనయాన చైత్యముల కన్న చాల అర్వాచీనములు. క్రీ.శ. 5, 6 శతాబ్దుల కివి చెందియుండవచ్చును. మిగిలినవి గుహా విహారములు. ఇక్కడకూడ రెండు స్థూల విభాగములను మనము గుర్తింపవచ్చును. నాలుగు గుహలు ( 8, 12, 13, 30 సంఖ్య గలవి) క్రీస్తు పూర్వపు హీన +యాన బౌద్ధశాఖకు సంబంధించినవి. మిగిలినవి అర్వాచీన కాలమున విలసిల్లిన మహాయాన బౌద్ధశాఖకు సంబంధించి +యున్నవి. ఈ విహారములు పైన పేర్కొన్న మహాయాన చైత్యములతో సమకాలికములై యుండియుండును. + +చైత్యాలయము లన్నిటికిని సామాన్యమగు ముఖ్య లక్షణములు కొన్ని కలవు. వీటి పై కప్పు గుమ్మటము లేక కమాను రూపములో నుండును. చైత్యము వెలువలి ముఖ భాగము (facade) నందు ద్వారముపైన గుఱ్ఱపు డెక్క ఆకారములో నున్న ఒక పెద్ద వాతాయనము కొట్టవచ్చినట్లుండుట మరియొక విశేష లక్షణము, చైత్యాంతర్భాగము స్తూపాకృతి స్తంభములతో వేరు చేయబడి, గర్భగుడి (నడిబొడ్డు), విశ్రాంతి మండపము (apse)చుట్టివచ్చు వసారాలు కలిగియుండును. వసారాయే విశ్రాంతిమండపము వెనుక భాగమునుగూడ చుట్టియుండి, ప్రదక్షిణ పథముగా ఉపయోగపడును. విశ్రాంతిప్రదేశపు నట్టనడుమ పూజాస్థానముండును. అది చైత్యాకారమును గాని, లఘు స్తూపాకారమును గాని, దగోడా (ధాతు గర్భము) ఆకారమునుగాని కలిగియుండును. ఇవియు పర్వతగర్భమున తొలువబడినవి యే. + +మొదటి దశ చైత్యములు :- క్రీస్తు పూర్వము వెలసినవియు, హీనయాన బౌద్ధుల నిర్మాణములును అయిన ప్రాచీన చైత్యములలో బుద్ధవిగ్రహములు కాన్పించవు. బుద్ధభగవానుని భౌతికరూపమును యథాతథముగ ప్రదర్శించుట వారి సంప్రదాయమునకు విరుద్ధము. దీనిని వారు పట్టుదలతో పాటించిరి. శతాబ్దములు గడచి మహాయాన బౌద్ధము మహోన్నత స్థితికి వచ్చినప్పుడు ఈ లోపమును పూరించుటకై ప్రయత్నములు సాగెను. 9వ సంఖ్యగల గుహా బహిర్భాగమునందు బుద్దుని సమున్నత విగ్రహములు ముందున్న చెక్కడములపై తిరిగి చెక్కబడెను. అయినను పూర్వచైత్యాలయములందలి వాస్తువు నిరాడంబరమై, అర్వాచీన చైత్యముల వాస్తు నిర్మాణముతో అత్యంతము భిన్నించుచున్నది. + +9వ సంఖ్య గుహ:- ఈ గుహ యొక్క వాస్తు లక్షణములను సంగ్రహముగ వీక్షించినచో పై అంశము విశదమగును. ఈ గుహ చతురస్రాకారములో నున్నది. దాని వెనుక కొనను దగోడాయు, దాని చుట్టివచ్చుచు, వర్తుల స్తంభపరంపరయు గలవు. ఇది విశ్రాంతి మందిరస్థానము. దగోబా మీది యండము అర్ధవర్తులముగా నుండి, విషమ వృత్తాకారమైన దిమ్మపై నిలచినది. ఈ దిమ్మ ఎత్తుగా నుండి నిరలంకృతముగా నున్నది. దాని చుట్టును కంచెకట్టు ఉన్నది. మీదికి పోయిన కొలదియు ఇది తలక్రిండైన పిరమిడు రూపములో నున్నది. శిఖర భాగమునందు రెండు దారునిర్మిత ఛత్రములుండిన ట్లూహించదగియు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0141.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0141.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..12e03d2335fcaea3a096e5766a0847950e9615af --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0141.txt" @@ -0,0 +1,15 @@ +న్నది. ఛత్రదండములను నిలుపుటకు పై భాగమున కల్పింపబడిన గుంటలు దీనికి నిదర్శనములు. ఈ గుహయందలి +స్తంభములు సాధారణాలంకారము మాత్రము కలవియై అష్టకోణాకృతి కలిగి, క్రింది దిమ్మకాని, మీది దిమ్మకాని లేకుండ నున్నవి. విశ్రాంతి మందిర భాగముల పైకప్పు చదునుగా నుండి రెండు చిన్న కిటికీల గుండ వెలుతురు లోనికి ప్రసరించుచున్నది. + +ఈ కాలపు చైత్యముల ప్రధానలక్షణ మేమన, అవి దారు నిర్మాణములను అంధప్రాయముగ ననుకరించు చున్నవి. వాటి పూర్ణాకృతులును ముఖ్య వివరములును గూడ దారు నిర్మాణముల యనుకృతులే. నాటి శిలా శిల్పులు వీటిలో కట్టె దూలములను, వాసములను గూడ నిష్ప్రయోజనముగనే చొప్పించుటకు సిద్ధపడిరి. + +అర్వాచీన చైత్య సభలు :- అనంతర కాలమున వెలసిన మహాయాన చైత్య సభలు మూడింటిలో ఒక్కటైన +29 వ సంఖ్య గుహ అసంపూర్తి నిర్మాణము. మిగిలిన రెండును అనగా 19, 26 సంఖ్యల గుహలు ప్రాచీన చైత్యముల యొరవడినే ఆకృతిగా గలిగియున్నవి. అత్యంత ముఖ్యమైన భేద మేమన, వీటిమీది యలంకరణము సువిపులమై, అణువణువునకు శ్రద్ధతో చేయబడి యున్నది. దగోబామీదనే గూళ్ళలో బుద్ధ విగ్రహములు చెక్కుట జరిగినది. బుద్ధుడు సింహాసనముపై కూర్చున్న యట్లును, నిలుచున్నట్లును, వివిధరీతులలో బుద్ధ విగ్రహములు లాజుల పై భాగపు కుడ్యముల మీదను, విశ్రాంతి మందిరపు వెనుక గోడలమీదను చెక్కబడియున్నవి. బుద్ధాకృతులు కుప్పలు తిప్పలుగా వీథి నదరున (Fracade) మలచబడియున్నవి. వాస్తవమునకు గుహాంతర్బహిర్భాగము అన్నియు సమానముగ శిల్ప బాహుళ్యముచే కృతములై యున్నవి. ప్రాచీన చైత్యములందలి ప్రశాంత గంభీర వాతావరణము తొలిగి దానిస్థానే ప్రభూతాద్భుత శిల్ప సంపద చెలువారుచున్నది. అర్వాచీన చైత్యములలో నడికప్పునకును, చైత్యవాతాయనముల గళ్ళ పనికిని గూడ కట్టెవాసములను వాడు ఆచారము త్యజింప బడెను. సభాభవనమునందలి స్తంభములు నిట్టనిలువుగా +తొలువనై నది. పిరమిడు ఆకృతిలోని పిట్టగోడ వీటియందు కాన్పించదు. స్తంభములు వర్తులములై చక్రాకృతిలో +నున్న వలయపు గుంటలుగల్గి, లతాలంకరణములు. ఆభరణాకృతులు వీటిపై చెక్కబడి యున్నవి. + +19 వ సంఖ్య గుహ బౌద్ధుల గుహా నిర్మాణ వాస్తువునకు సమగ్ర ప్రతినిధియైన మచ్చుతునకగా పరిగణింపబడు చున్నది. గుహాంతర్భాగము నందలి స్తంభము లన్నిటికిని స్తంభపు పైదిమ్మె మీద మధ్యభాగమున ఆసీన బుద్ధుని విగ్రహములు చెక్కబడియున్నవి. దూలముల తన్నులు (Brackets) ముందుకు చొచ్చుకొని వచ్చినట్లుండును. ఇవి మావటీలతోగూడిన ఏనుగులు, శార్దూలములు, ఎగురుచున్న మిధునములు, సన్న్యాసులు, గాయకులు మున్నగు రూపములలో చెక్కబడినవి. అగ్రభాగమునందున్న రెండు స్తంభములపైని తన్నులు సాలభంజికల రూపమున నున్నవి. లాజులమీది కుడ్యముపైన బుద్ధ విగ్రహములు ఆసీన స్థితిలోను తిష్ఠదాకారములోను, గదులు గదులుగ చెక్కబడినవి. వీటికి నడుమ నడుమ జంతు మనుష్య విగ్రహములలో అల్లుకొనిన జిలుగుపని కూర్పబడినది. + +ఈ గుహ వీథినదరు అత్యద్భుతమైన చిత్రములతో నలంకరింపబడి యున్నది. ద్వారమంటపము చిన్నదయ్యు, అందలి స్తంభములు లలితలలితములై యున్నవి. ముంజూరుపైన చైత్య వాతాయనము గంభీరముగా కాననగును. దీని కిరుప్రక్కలను స్థూలాకృతి యక్షవిగ్రహములు చెక్కబడియున్నవి. వీటికి తిరోభాగమున సున్నితమైన స్తంభపు అంచుకట్టు పనితనము గలదు. ఈ భాగమంతయు చిత్రభావన యందును, పనితనమునందును, శిఖరముల నందుకొన్నది. చిత్రవివరణములయందు నిస్తుల సంపదయు, చిత్రముల పరిమాణములయందు లాలిత్యమును ముఖ్యముగ గమనింపదగినవి. + +26 వ సంఖ్యగల గుహకూడ మహాయాన చైత్య సభా మంటపమే. అయినను అది 19 వ గుహకన్న పెద్దది. కాని గుహానిర్మాణము నందును, అలంకరణము నందును ఇది 19 వ గుహకు తీసికట్టు అని చెప్పవచ్చును. ఇచ్చటి చిత్రాలంకరణము కడుశ్రద్ధను చూపెట్టుచున్నను, చిత్రకారుడు అతిగాపోయి శిల్పించినాడను భావము తోచును. చిత్రపరిమాణములలో సమత్వలా లిత్యములు కొరవడి లయ సమన్వయము చెడినట్లనిపించును. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0148.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0148.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..111398cfc172fd5559ef58fbde82eb4e20ac3c76 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0148.txt" @@ -0,0 +1,15 @@ +దివ్యసుందరముగ శిల్పించిన స్తంభములును, స్తంభోపరిశిల్పపు విన్నాణము మొత్తమయి విహారము యొక్క అద్భుత రామణీయకతను, గాంభీర్యమును పెంపొందించు చున్నవి. + +2 వ సంఖ్య గుహ, 1 వ సంఖ్య గుహకు చాలా వరకు ఆమ్రేడితమని చెప్పవచ్చును. దాని చావడి మొదటి గుహకన్న చిన్నదిగా నున్నది. స్తంభములును వాటి కొలతలలో కొంత భేదించుచున్నవి. కాని ఈ గుహ యొక్క ఆకృతిరచన యందలి క్రమసంపదయు, సమైక్యతయు కలిసి ఒకటవ సంఖ్య గుహకన్న యిది భావనాసీమ యందు విశిష్టతరమైనదిగా భాసించుచున్నది. + +ఈ కాలమున వాస్తుశాస్త్రము మహోన్నత స్థితి నందెననియు, ఉత్తమ వాస్తు సంప్రదాయములు క్రమ పరిణామ దశయం దుండెననియు నిరూపించుటకు మరియొకటి రెండు గుహలను గూర్చి ప్రసంగింపవచ్చును. దీని తరువాత ఏ కారణముననో కాని అజంతా యందు సృజనాత్మకమైన చైతన్యము ఒక్క మారుగా అంతర్ధాన మొందెను. ఉదాహరణమునకు 24 వ సంఖ్య గుహను చెప్పవచ్చును. దీనియందలి చావడి 75 అడుగుల చదరమై 20 స్తంభములు కలదిగా కల్పింపబడినది. కాని యిది అసంపూర్ణముగ విడువబడినది. వసారాయు, వీథి నదరు స్తంభములు మాత్రము శిల్ప సమగ్రతను పొందినవి. ఇచ్చటి స్తంభములన్నియు ఒక్కటిమాత్రము వెల్తిగా విధ్వంసక మగుట దురదృష్టము. కాని గుహ - ఆకృతి రచనా సౌందర్యమును, పైకప్పునందలి ముఖ్య దూలమునకు సంబంధించిన స్తంభోపరిభాగములను మలచుట యందు ప్రదర్శింపబడిన శిల్పాచార్యకమును బట్టి ఇచ్చటి విహారము లన్నిటిలోని కిది తలమానికముగాను, అద్భుత నిర్మాణముగల గుహగాను సిద్ధముచేయుట కుద్దేశించిరని తోచును. 21 సంఖ్య గుహ యందు అజంతా గుహా +స్తంభముల సామాన్య లక్షణమగు 'తెర' రూపమయిన స్తంభ శిరస్సు అదృశ్యమగుట గణింపదగిన విషయము. ఇప్పటి నుండియు 'కలశము - పర్ణావళి' రూపమైన స్తంభ శీర్షము శిల్పరంగమున ప్రవేశించినది. భారతదేశపు అనంతర వాస్తువునం దిది సర్వజనాదరణము పొందినది. 24వ గుహలో ఈ వస్తువే కొలదిగా అభివృద్ధినొందిన పథకములో కాన్పించుచున్నది. ఈ గుహ మూడవ సంఖ్య గుహకన్న అనంతర కాలమునకు చెందినది కావచ్చును. + +అజంతాశిల్ప మంతయు చాలామట్టుకు మహాయాన సంప్రదాయమునకు చెందినదై యున్నది. క్రీస్తుపూర్వపు నాటి ప్రాచీన గుహలలో శిల్పమేమియు లేదనవచ్చును. వాటిలో గోడలమీద వర్ణ చిత్రలేఖనము, కళాద్యోతకములగు అలంకరణములు మాత్రము కలవు. నిజమునకు 'భాజ' మొదలుకొని చాలవర కన్ని గుహాలయములలో నిదియే స్థితి కలదు. శిల్పము క్రీస్తుతరువాత రెండవశతాబ్ది నుండి మాత్రమే కాగనగును. + +శిల్పప్రారంభమునకు చెప్పబడిన ఈ కాలమును బట్టి భారతీయ శిల్పకళకూడ కొయ్య చెక్కడపు పనులనుండి +ఉత్పన్నమైనదని వాదింపబడుచున్నది. కాని భారతశిల్పకారుడు ఇంతకుపూర్వము కొన్ని శతాబ్దులనుండియు +రాతిచెక్కడమునందును తొలుచుటయందును అభ్యాసము కలిగియుండెనని స్పష్టముగా తెలియ వచ్చుచున్నది. +మౌర్యుల రాజధానులును, భార్హూత్ శిల్పములును గొప్పనేర్పుతో కూడిన హస్తలాఘవముతో రాతిచెక్కడ మందు శిక్షితులైన శిల్పకారులచే నిర్మింపబడెను. + +శిల్పమందలి సాంకేతికత : భారత శిల్ప కారునిచే అనుసరింపబడిన సాంకేతిక విధానము మిక్కిలి కౌశలముతో కూడినదై వంశపరంపరాగతమును, సాంప్రదాయకమును అగు శిల్పవిజ్ఞానము యొక్క అనేక శతాబ్దముల అనుభవమును నిరూపించు చున్నది. స్థూలా కారమును తయారుచేయుటకు వెడల్పగు ఉలియు, సున్నితమైన వివరములను చెక్కుటకు సన్నని ఉలియు వాడబడెడివి. బొమ్మలపై ఉలిచెక్కడముల చిహ్నములేమియు కనుపించకుండ నుండునట్లు చెక్కబడెడివి. ముఖములు, చేతులు నునుపుగా రుద్దబడెడివి. ఈపని అన్ని యెడలను అత్యంత నిర్దుష్టముగ చేయబడినది. ఈ ప్రాచీన శిల్పములలో చాలాభాగము సవ్యహస్త శిల్పులచే చెక్కబడెను.శిల్పముల వామభాగములను చెక్కుటయందు ఆకృతి రచనలోను, నునుపుదనము నందును స్వల్పలోపములు కనబడుచున్నవి. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0149.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0149.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0392044b8cf7ea384e9f9bb46824310645c3ce0e --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0149.txt" @@ -0,0 +1,9 @@ +అజంతా శిల్పము సంప్రదాయగతమైన సాంకేతిక చిహ్నములకును, బుద్ధుని మానవాకారములో చిత్రించగూడదను నిషేధమునకును అతీతమైన దగుచు పలు విధములగు రీతులలో కాన్పించును. బుద్దుని యొక్కయు, బోధిసత్వుల యొక్కయు, ఇంకను ఇతరమైన బొమ్మలయొక్కయు పూర్ణ చిత్రణము చేయుటయందు అప్పటికి సాధింపబడిన శిల్పప్రాశస్త్యమును ఇవి ప్రదర్శించును. ప్రాచీనమగు అమరావతి, నాగార్జునకొండ లందు వలెనే ఇచ్చటను ఉబ్బెత్తుబొమ్మల శిల్పము (Bas - relief) తన విశిష్ట జీవచైతన్యమును నిలుపుకొన్నది. వర్ణ చిత్రలేఖన మభివృద్ధి గాంచిన పిదప కథనాత్మకమగు దృశ్యముల చిత్రణమునందు ఉబ్బెత్తు చిత్ర శిల్పము ప్రాచీన కాలమందువలె ప్రత్యేకతను ఎక్కువకాలము నిలుపుకొనలేక పోయెను. అయినను వర్ణ చిత్రలేఖనముగాని కేవల వాస్తువివరణముగాని ప్రత్యామ్నాయముగా వినియోగపడని పరిస్థితులలో అలంకరణ ప్రభావము కొరకై ఉబ్బెత్తు చిత్రముల శిల్పమే యింకను ప్రత్యేకమైన విలువను కలిగి యుండెడిది. నిజమునకు వర్ణ చిత్రలేఖనము అత్యున్నత దశనందిన యీ కాలములో ఉబ్బెత్తు చిత్రముల శిల్పము వాస్తువుతో సమైక్యత పొందినది. విగ్రహనిర్మాణ సమస్యలు శిల్పవిద్యకు వదలిపెట్టబడెను. ఈనాటి విగ్రహ శిల్పులు భక్తులను, కళాభిజ్ఞులనుకూడ సంతోష పెట్టగల అపురూపమైన శిల్పపరాకాష్ఠను సాధించిరి. + +స్తంభఫలక చిత్రణ శిల్పము (Pillar Medallion) అమరావతి యందు అసమానమగు పరిపూర్ణతను పొందెను.అజంతా శిల్పి ఈ అమరావతీ కళా కౌశలమును వారసత్వముగా గైకొనుచు ఉబ్బెత్తు చిత్రముల అలంకరణ మందు తన అసమాన ప్రజ్ఞను వెలిబుచ్చెను. పత్రసంపద, పుష్పసమృద్ధి, వీటి నిర్మాణములోని నాణ్యము, కమల సౌందర్యమును, తు, చ, తప్పకుండ శిల్పించుట - " స్తంభఫలకముల మధ్యభాగమున చిత్రితములై, విచ్ఛిన్నమై తీగెచుట్టలుగా పరిణమించు జలముల చిన్న సుడులలో తేలియాడు శతపత్రముల శిల్పము వేయేల, ఆకృతి రచన యందలి నిరతిశయానందము, దాని సజీవచై తన్యశక్తియు అజంతా శిల్పమునందు నిస్సందేహముగా పొడగట్టుచున్నవి. అజంతా పనితనము అమరావతీ శిల్పమునుండి ఆవిర్భవించి పరిణామము నొందిన శిల్పమని యిది నిదర్శించు చున్నది. + +శిల్పము వాస్తువు యొక్క సమన్వితాంశముగా అజంతాలో స్పష్టముగా కనిపించును. ఇచట కొన్ని దృష్టాంతములు చెప్పవచ్చును; మొదటి గుహలోపలను, వసారాలోను, స్తంభముల ఆమలకములు (capitals) శిల్పము - వాస్తువు వీని సౌందర్య సమ్మేళనమును చక్కగా నిరూపించుచున్నవి. నాలుగుమూలలందు ఉన్న మరుగుజ్జు బొమ్మలు, ఆధార - ఆమలకముల (bracket-capitals) సవిస్తరాలంకరణము, రెండు మధ్యస్తంభముల నడిమి నిడుపాటి దూలముల మీది మిక్కిలి సున్నితమై అద్భుత సౌందర్యము వెలార్చు శిలాలంకార రీతులును,ఆమలకముల మధ్య కూర్చొనియున్న మరుగుజ్జుబొమ్మలు, కప్పుచూరువంటి భాగము మీద పూలమాలలు పట్టుకొని యెగురుచున్నట్లు చిత్రింపబడిన బొమ్మ జంటలును, సున్నితమగు మకరముల చెక్కడములు కలిగి, మరుగుజ్జులచే `పహింపబడుచున్న ఆమలకముల క్రింది చదరపు ఫలకములును, కాండముల మధ్య సంపీడితమైన మెత్తవంటి ఆమలకమును, వసారాలోని గోడలో కలిసిన రెండు స్తంభములమీద చెక్కబడిన అర్ధకమలములు, పూర్ణకమలములు గల ఫలకములును, ముత్యపు సరులను వెడలగ్రక్కుచుండిన కీర్తిముఖమును, మరియు దాని చివర భాగములను పట్టుకొని యెగురుచున్నట్లు బయటి స్తంభముల మీది ఆమలకముల క్రింది చతురస్ర ఫలకముల మీద చెక్కబడిన రెండు బొమ్మలును, కొన్ని పెద్ద స్తంభములమధ్య ఫలకముల మీద చెక్కబడిన ఉపదేశ బుద్ధుని ప్రతిమలును, కుడివైపున పూర్తిగా బయటనున్న స్తంభము యొక్క మధ్య +ఫలకము మీద చిత్రింపబడిన మన్మథ జైత్రయాత్ర. బుద్ధుని ప్రలోభసము- ఇవి అన్నియు శిల్పమునకు వాస్తువునకు +గల సమైక్యత యొక్క పరిపూర్ణతను నిస్సందేహముగా వెల్లడించు దృష్టాంతములు. + +16 వ, 17 వ గుహలు శిల్పదృష్టిలో నెట్లు ముఖ్యమైనవో అట్లే వర్ణచిత్ర లేఖనమందును, వాస్తు సంపద యందును అంతముఖ్యములై యున్నవి. 16 వ గుహలోని ఆధార ప్రతిమలు, ముఖ్యముగా ఎగురుచున్న జంటలు, ప్రశంసనీయమగు సౌందర్యమందును, ఆకృతులయందును \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0151.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0151.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..695310a9f5b0408f736f81ccd7a63bf1d2aa48b2 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0151.txt" @@ -0,0 +1,15 @@ +వెనుకకు త్రిప్పియున్నట్లును అచ్చపులేళ్ళవలె కనుపించును. ఈ నాలుగు బొమ్మలలోని లేళ్ల శరీరములును ఘనాకారమునకు తగిన సరియగు కొలతలతో సజీవాకృతులలో మలువబడెను. + +అజంతాలో మానవాకృతులు సంఖ్యాధిక్యతలోను భంగిమలలోను ఆశ్చర్యకరముగా చెక్కబడెను. వీనిని మనము నాగరాజుగను, నాగినిగను, గంధర్వునిగను, యక్షునిగను, హారీతి లేక పంచికగను, ద్వారపాలుడు లేక ద్వారపాలికగను, అప్పుడప్పుడు భగవత్ప్రార్థనలు సలుపు భక్తునిరూపములోను చూడగలము. ఒకే ఒకచోట చేతియందు బెత్తముకలిగి, కొంతమంది బడిపిల్లలతో ఒక బడిపంతులు కానవచ్చును. ఆ పిల్లలలో కొందరు పాఠము లందు నిమగ్నులై యుందురు. మరికొందరు పొట్టేళ్ళ పందెమును చూచి వినోదముగా ముచ్చటించుకొనుచుందురు. ఎచ్చటను మానవుని యొక్క ఆంతరంగిక గాంభీర్యమును, ఠీవిని వెలిబుచ్చుటలో శిల్పి యే విధముగను పొరపడలేదు. + +అసంఖ్యాకములగు నాగరాజ ప్రతిమలలో రెండు, కళాదృష్టితో సర్వోత్కృష్టమగు ప్రాశస్త్యమును కలిగి పేర్కొనదగియున్నవి. 19వ గుహ యొక్క యెడమ వైపు చిట్టచివర తొలువబడిన ఫలకమందు నాగరాజు, నాగినియు ఒక సింహాసనము మీద కూర్చుండియున్నట్లు చూపబడెను. మరొక నాగిని తన కుడిచేతియందొక చామరముతో సింహాసనము ప్రక్కన పరిచారిక వలె చూపబడెను. ఈ ఇద్దరు నాగస్త్రీల భంగిమములలో ఎంతో వినాశము సంభవించినను అమూడు విగ్రహముల ముఖ వైఖరులలోని ఆంతరంగిక ప్రశాంతతను బట్టి, బౌద్ధ శిల్పములో ఆధ్యాత్మిక ప్రభావ ప్రకటనమునకు ఎట్టి ప్రముఖ +స్థానము కలదో వెల్లడియగుచున్నది. + +ఇద్దరు నాగరాజులు 23 వ గుహా ద్వారమున కిరువైపుల ద్వారపాలకులుగా తొలువబడిన మరొక ఉదాహరణము కలదు. ఆ బొమ్మలు ఎక్కువ పెద్దవిగా లేవు. కాని వాటి శిరస్సుల ఆకార నిర్మాణము శిల్పి యొక్క పనితనములోని ఉత్కృష్టతను వెలిబుచ్చుచున్నది. ఆ యాకృతులు సుకుమారములు. ముఖవైఖరులు గాంభీర్యమును, మనః ప్రశాంతతను స్ఫురింపజేయును. + +కథనాత్మక శిల్పము :- శిల్పమందు గాథల కూర్పు అనగా బుద్ధుని కథలను లేక జాతకములను (పూర్వ జన్మలు) లేక జీవిత విశేషములను తెలుపు శిల్పము అజంతా యందు చాలవరకు లేదనవచ్చును. కాని వర్ణ చిత్రలేఖనము ఇట్టి యితివృత్తమును గూర్చి యే ప్రవర్తించినది. ఉబ్బెత్తు శిల్పమునకు అమరావతి, నాగార్జునకొండ, సాంచి, భార్హూత్ వంటి స్థలములందు చూపబడిన అత్యంత శ్రద్ధ అజంతాలో చాలమట్టుకు సన్నగిలినది. ఇది వాస్తువునకు అంగమై, సహాయక కృత్యములను పూర్తి చేయుచు అప్రధాన మైయున్నది. + +ఐనప్పటికిని మొదటి గుహ యొక్క వీథినదరు (Facade) మీది నాలుగు దృశ్యములను దెల్పు నాలుగు రంగములును, 26 వ గుహలోని ప్రలోభన దృశ్యము, మహా పరి నిర్యాణ దృశ్యము మొదలగునవి అజంతాలో ఉబ్బెత్తు చిత్ర శిల్ప సంప్రదాయ మింకను నశింపలే దనియు, అమరావతి మున్నగు ప్రాచీన స్థలములందు ఈ రీతి శిల్పమున విశ్వకర్మలు సాధించిన పరినిష్ఠి తత్వమును అజంతా శిల్పి కోల్పోవలేదనియు, కధనాత్మక శిల్వన్యాసము పరాకాష్ఠను పొందినదనియు ఈ దృశ్యములు వ్యక్తము చేయుచున్నవి. విపత్కరమైన నాలుగు దృశ్యములు అనగా గౌతముడు తన విహార సమయములందు చూచినట్టియు, చివరకు అతని సన్యాస నిర్ణయమునకు కారణమైనట్టి దృశ్యములు - వ్యాధిగ్రస్తుడు, వృద్ధుడు శవము, (నాలుగవది శిథిలము) - అమరావతీ శిల్పి యెక్క అశేష నైపుణ్యముతో చెక్కబడెను. + +ప్రలోభన దృశ్యము (మొదటి గుహ) జనరంజకమును, ఆనాటి కళావేత్త యొక్క అభిమాన విషయమును అయియున్నది. అజంతాలోని అత్యుత్తమ వర్ణ చిత్రములలో నొకటి దానికై వినియోగింపబడెను. కాని 28 వ గుహలోని శిల్పము "బహుశః, ఈ రెంటిలో, దృశ్య ప్రకటనలో అత్యుత్తమమైనది." బుద్ధునికి ఎడమ వైపున మారుడు చేతిలో ధనుర్బాణములతో నిలచి +యుండును; మారుని ముందు ఒక గొడుగు లాంఛనముగనో లేక బుద్ధుని దివ్యశక్తి నుండి తన రక్షణ కగు చిహ్నముగనో పట్టియుంచబడెను. మారుని ముందు భాగమున కొందరు స్త్రీలు ఆసీనులై, మరికొందరు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0156.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0156.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8f8e3feb7bbe6f62de8904d1ee93b38245c27822 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0156.txt" @@ -0,0 +1,9 @@ +నాట్యమాడుచు ఉన్నారు. వారిలో తహ్న, రతి, రంగ అను నాతని ముగ్గురు కుమార్తెలు వారి అనర్హు శిరోభూషణములచే గుర్తింపదగియున్నారు. మారుడు తాను జైత్రయాత్రకై పోవుచున్నట్లు చూపబడినపుడును, తరువాత శృంగభంగమునొంది బుద్ధునిచే పరాజయమును అంగీకరించుచున్నట్లు చూపబడినపుడును చక్కని యోధ వేషములో కనబడును. కాని మధ్యనున్న బుద్ధ విగ్రహము శిల్పి యొక్క అభీష్టముననుసరించి మొత్తము దృశ్యముపై అధికార ముద్ర వహించు చున్నది. ఈ చిత్రము దానిలోని కథా సన్నివేశములనుబట్టి కథనాత్మక చిత్రముగా నుండవలసియుండును. ప్రకృతచిత్ర మట్లు గాక బుద్ధుని మాహాత్మ్యమును అలౌకిక ప్రభావమును మాత్రము ప్రదర్శించు చిత్రగుళికవలె నున్నది. + +అదే గుహలో తొలువబడిన బుద్ధ నిర్వాణ దృశ్యము మూర్తి నిర్మాణసూత్రములు కనుగుణముగనే చెక్కబడి,విషయ సంపత్తి అధికముగా నున్నను కథనాత్మకత యందు మిక్కిలి కొరవడియున్నది. ఇందు అనేకములగు ప్రతిమలును, నాటకీయ విశేషములును కలవు. బుద్ధ భగవానుడు శిరస్సును తలగడ పైనుంచి కన్నులు మూసికొని శయ్యపై పరుండియున్నట్లు చూపబడెను. అతని కుడిచేయి గడ్డము క్రింద ఉంచబడినది. బుద్ధుని ప్రతిమలు తాళవృక్ష పరిమాణము (23 అ.ల 4 అం.ల పొడవు) లో నున్నను వాస్తవికతకు కొంచెమైనను భంగమురాకుండ చెక్కబడినవి. ఇట్టి స్వాభావికతయే దుస్తుల యొక్కయు, తలగడల యొక్కయు ముడుతలలో కూడ కాననగును. ఆతని ముఖము గాఢనిద్రలో నున్నట్లు నిశ్చలత్వమును, ప్రశాంతతను వెలిబుచ్చుచున్నది. శయ్య యొక్క కోళ్ల మీది శిల్పపు తీరులలో నిప్పటికి పదునాలుగు, పదునేను వందల సంవత్సరములు గడచినను ఎక్కువ మార్పులు రాలేదు. అట్టి మాదిరి చెక్కడపు కోళ్లుగల మంచములు నేటికిని భారతదేశపు నగరములందు కానవచ్చును. నీటి కూజా నుంచుట కేర్పరుపబడిన ముక్కాలి పీట +కూడ ఒక మనోహర శిల్పముగల గృహోపకరణము. ఆ శయ్య-ప్రక్కన సుమారు ఇరువది మంది భిక్షుకుల యొక్కయు, భిక్షుణుల యొక్కయు విగ్రహములు, తమ గురుదేవుని నిర్వాణమునకై పరితపించుచున్నట్టి భావమును స్పష్టముగా ముఖములమీద వ్యక్తము చేయుచున్నవి. శయ్య పైని గుహాకుడ్యముమీద ఎత్తుగా ఇంద్రాది దేవతలు, దేవదూతలు, గంధర్వులు, ఈ మహామహుని (బుద్ధుని) యొక్క స్వర్గ పునరాగమనమును ఆహ్వానించుటకై క్రిందికి దిగి వచ్చుచున్నట్లు చూపబడినది. శయ్య ప్రక్క నున్న ప్రతిమలందు (మొదట) చూపబడిన విషాదముతో పోల్చిచూచినచో తరువాత దృశ్యభాగములో సమ్మోద భావము గోచరించును. ఈ శిల్పము మొత్తముపై కలుగుభావము సామూహికతయందు కన్న కరుణరసాత్మకత యందు పరాకాష్ఠ నందుకొన్నది. ఈ దృశ్యమునందలి శోకచ్ఛాయయే నేత్రములను, మనస్సును అధికముగా ఆకర్షించును. + +గుహాలయములలోని బ్రహ్మాండమగు బుద్ధ విగ్రహములు చైత్యముల సమున్నత ముఖభాగములు భావ గాంభీర్యమును, ఆదర్శమహత్త్వమును చాటుచున్నవి. సారనాధయందలి శిల్పములందుకూడ, అవి యెంత మనోరంజకముగను, రమణీయముగను ఉన్నను ఇట్టి విశేష స్ఫూర్తి కలుగదు. ఇట్టి పరిణామము అనివార్యమై తోచును. ఏలయన, ఇతర విగ్రహములు బుద్ధుని జీవితముతో సంబంధించిన వైనను పరిమాణము నందును, ప్రాముఖ్యమునందును హ్రస్వీకృతములై యున్నవి. బుద్ధ భగవానుని విగ్రహమునకు ప్రత్యేక సమున్నత స్థాన మొసంగబడజొచ్చెను. ప్రాచీన బౌద్ధులు బుద్ధుని యొక్క విగ్రహ కల్పనమును నిషేధించియుండగా, తరువాతిదగు అజంతా శిల్పము అట్టి నియమములను విసర్జించి, ఆతని విగ్రహములను అసంఖ్యాకముగా అనేక ఆకృతులలో తొలుచుటయందు స్వేచ్ఛను వహించెను. బుద్ధ ప్రతిమలు విహారములందును. చైత్యములందును మాత్రమే గాక ద్వారమంటపముల మీదను, గోడ గూళ్లలోను, చూరుల మీదను అలంకరణ వస్తువుగా తొలువబడి యున్నవి. + +బుద్ధ విగ్రహములు :- బుద్ధమూర్తుల శిల్పకళా ప్రాశస్త్యమును నిరూపించుటకు ఈ ఒక్క ఉదాహరణము చెప్ప +వచ్చును. మొదటి గుహలోని పూజామందిర మందలి బుద్ధవిగ్రహము ధర్మచక్ర ముద్రతో ధర్మోపదేశము చేయుచున్నట్టి వైఖరిలో అట్టి ప్రతిమలకు ఒరవడి శిల్పముగా నున్నది. అతడు సింహాసనముమీద పాదతలములు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0158.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0158.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..68cc2ae37a925cb5a36b71947783c97968f2d8d2 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0158.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +ప్రభావముకంటే అత్యంత విలక్షణమై యున్నవి. కాని బౌద్ధ సన్యాసుల శతాబ్దుల ఆధ్యాత్మికానుభవమును, అట్టి అనుభవ ప్రకటనమునకై కల్పింపబడిన కళాత్మక చిహ్నములును, మానవోద్యమ పూర్ణ పరిథిలో మహోన్నత స్థానము నలంకరించుచున్న వనుటకు వెనుదీయనక్కరలేదు. + +పదవగుహలో ఇప్పటికిని నిల్చియున్న కొన్ని చిత్ర లేఖనములు క్రీ. పూ. 2 శతాబ్దికి చెందినవని నిస్సంశయముగా చెప్పవచ్చును. పడమటి భారతదేశము నందలి కొన్ని గుహలలోని చిత్రలేఖన చిహ్నములను, కాలము నిర్ణయించుటకు వీలులేక సాధారణముగా శిలాయుగమునకు సంబంధించినవిగా తలపబడుచున్న శిలాచిత్రలేఖనములను, రామఘర్ కొండలలోని జోగిమర గుహ యందలి అస్పష్టములును, సందేహాస్పదములునైన చిత్ర లేఖన ఖండములను విడిచినచో నివియే ప్రాచీన చిత్రలేఖనమున నిప్పటికిని నిల్చియున్న నిదర్శనములని చెప్పవచ్చును. కాని క్రీ. పూ. 2 వ శతాబ్దికి చెందిన పదవ గుహ యందలి చిత్రములలోని అతి పరిణతమైన కౌశలమును చూచినచో అవి ఆ స్థితిని చెందుటకు ఒకటో, రెండో, ఇంకను ఎక్కువో సహస్రాబ్దులు పట్టియుండునని వ్యక్తమగును. ప్రాచీన భారతదేశమున చిత్రలేఖన కళ మిక్కిలి పరిపక్వమైన స్థితిని చెందియుండెనని సారస్వత నిదర్శనముల వలన తెలియుచున్నది. క్రీస్తు పూర్వపు శతాబ్దులలో ఇతర లలితకళలు, ముఖ్యముగా శిల్పకళ, పొందిన అభ్యుదయము భారతదేశ చిత్రలేఖన కళాప్రాచీనతను గూర్చిన ఈ అభిప్రాయమును బలపరచుచున్నది. + +చిత్ర లేఖనకళ యొక్క దేశీయ స్వభావమును గూర్చి కూడ ఎక్కువగా వాదోపవాదములు చేయనక్కరలేదు. అతి ప్రాచీన కాలమున చిత్రలేఖనములో అంత మహాభ్యుదయము సాధించిన ఏ విదేశమును భారతదేశముపై సాంస్కృతిక ప్రభావమును ముద్రించెనని నిరూపించుటకు వీలులేదు. ప్రాచీనకాల మందలి శిల్ప వాస్తు శాస్త్రములను నిష్పాక్షికముగా పరిశీలించినచో నెవ్వరైనను దక్షిణాపథమునందలి గుహా దేవాలయములు పుట్టుక యందును పరిణామమందును దేశీయములే యను నిర్ణయమునకు వత్తురు. అప్పటి శిల్పము సమ కాలమునందో అంతకుముందో ఉండిన దారు, ఇష్టక శిలానిర్మాణముల నుండి అనుకరింపబడినను ఆ మూలప్రకృతులుకూడ నిశ్చయముగా దక్కనుకు సంబంధించినవే. అవి లలిత కళలు దక్కనులో స్వతంత్రముగా నుప్పతిల్లియుండుటయేకాక ఉత్తరహిందూస్థానము నందుకంటే ప్రాచీనతరములై +ఉండెనని నిరూపించుచున్నవి. + +క్రీ.పూ. రెండవ శతాబ్దిలోని చిత్రలేఖనము - పదవ గుహలోను, సుమా రేబదియో, వందయో సంవత్సరము +లంతకంటే అర్వాచీనమైన తొమ్మిదవ గుహలోను గల ప్రాచీన చిత్రలేఖనములందు చిత్రితములైన మానవ రూపములు ప్రత్యేకమైన రూపు రేఖలు, వేషభూషణములు కల దేశీయ ప్రజలవేయై యున్నవి. చిత్రకారుడు వానిని చిత్రించునపుడు తన జాతికే చెందిన అప్పటి ప్రజలను దృష్టి పథమున నుంచుకొని యుండెననుట స్పష్టము. వారు అండాకార ముఖములును, పొట్టి ముక్కులును, దళమైన పెదవులును, సామాన్యమైన ఉన్నతియుగం దక్కనునందలి నేటి దేశీయప్రజలను పోలియుందురు. పురుషులు నడుములందంతగా వెడల్పులేని వస్త్రములు ధరింతురు. స్త్రీ లధో +భాగమున నట్టి వస్త్రాచ్ఛాదనమే కలిగియుందురు. కాని పైనొక చోశీయు, తలపై ఆధునిక భారతీయ పద్ధతి నొక వోణీకూడ ధరింతురు. వారు దీర్ఘములైన తమ కేశములను సర్పముల పడగల ఆకారమున తమ యౌదలలపై రిబ్బనులతో కట్టి యుంచుకొందురు. వారికి వివిధములైన భూషణములు కలవు. అందు చక్రాకారములైన పెద్ద కర్ణాలంకారములును పలుమాదిరులు గల లోహ నిర్మిత కంఠహారములును, ముఖ్యములైనవి. + +వారు యోధజాతికి చెందిన ప్రజలనుట స్పష్టము. యోధులకు బల్లెములు, గదలు, ధనుర్బాణములు, ఖడ్గములు. కొడవలివంటి వంకరకత్తులు కలవు. వారు పొట్టి చేతుల చొక్కాలు ధరింతురు. వారిలో నొకని కగ్రమున తలపాగ రూపముగల యొక పెద్ద శిరస్త్రాణముకలదు. కర్ణ సంరక్షణమునకై దానినుండి ఇరువంకల రెక్కలవంటి వస్త్రఖండములు వ్రేలాడుచుండును. అట్లే ఆ శిరస్త్రాణమును తలపై సుస్థిరముగా నుంచుటకు కాబోలుగడ్డము క్రింది నుండి వచ్చునట్లుగా ఒక పట్టికట్టబడి యున్నది. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0164.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0164.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..010250057ea76dd48652cbcea2c644d924e71b8d --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0164.txt" @@ -0,0 +1,14 @@ +ఈ చిత్రలేఖన మత్యుత్తమ వైజ్ఞానిక లక్షణములను కలిగి యుండుటేకాక మార్ధవ సౌందర్య చిహ్నితమైన పనితనమును గూడ ప్రదర్శించుచున్నది. ఈ గచ్చు చిత్రమున పసుపుపచ్చమన్ను, జేగురు మన్ను, ఆకుపచ్చ మన్ను(Terra Verta), దీపపు మసి మున్నగునవి రంగుల కుపయోగింప బడినవి. అధరోష్ఠమునకును, కంటి కొలుకులకును చిత్రకారు డెఱ్ఱమట్టినుండి (Red-ochre) తయారుచేయబడిన ఒకరక మైన కెంపు వన్నెను వాడియున్నాడు. వెలుతురు నీడలను సూచించుటకు ఒకటవ రెండవ గుహ లందలి తరువాతి గచ్చు బొమ్మలలో కనవచ్చు లేత ముదురురంగు లుపయోగింపబడి యుండలేదు. దేహముల బాహ్యరేఖలు ముదురు కెంపులో కాని, నలుపులో కాని వ్రాయబడినవి. చిత్రణము స్థిరమును లలితమునై యున్నది. శరీరములు నిశ్చల మృతవిన్యాసములతో కాక జీవకళతో నుట్టి పడుచున్నట్లుగా చిత్రింపబడియున్నవి. + +క్రీ. పూ. మొదటి శతాబ్ది యందలి చిత్రలేఖనము :తొమ్మిదవ గుహయం దెడమభాగమున గల స్తంభములపై నున్న చిత్రములలో నొక్క చిత్రము మాత్రమే క్రీ. పూ. మొదటి శతాబ్దిలో చిత్రింపబడినట్లు తలపబడు చున్నది. + +ఈ గచ్చుబొమ్మ భీమబలుడైన ఒక పౌరాణిక గోపాలుని కథను సూచించు చున్నది. అతడు కంఠములను, తోకలను పట్టుకొని క్రూరములైన వన్యమృగముల చలనములను గూడ అరికట్ట గలడు. ఆ గోపాలుడు మిక్కిలి సుందరాకారుడు. అతని విలాస ప్రవృత్తిలో మధురా బృందావన శాద్వలములందు గోవులను కాచిన గోపాలకృష్ణుని సాదృశ్యము కొంతవరకు కనవచ్చు చున్నది. ఈ సన్నివేశమే కుద (Kuda) నాసిక్ మున్నగు నితర స్థలములందు కూడ చెక్కబడి యుండుటచే ఆకాలవు బౌద్ధ చిత్రకారులయందు . అది బహుళ ప్రచారము నంది యున్నట్లు కానబడుచున్నది. + +ఈ గచ్చుబొమ్మ చైత్యనిర్మాణముతో సమకాలికమై యుండుననుట స్పష్టమె. క్రీ. పూ. మొదటి శతాబ్దిలో కూడ అజంతా చిత్రకారులు తమ కళా ప్రతిభ భావింప జాలిన ఏ విన్యాసముతోనైనను బొమ్మలను చిత్రింప గలిగియుండుటయు, శారీరక చలనమును, సంఘర్షణమును సునాయాసముగా సూచింప గలిగియుండుటయు వింత కలిగించును. + +వ్యవధానము :- క్రీ. పూ. మొదటి శతాబ్దినుండి క్రీ. శ. 3వ శతాబ్ది వరకు భారతదేశ చిత్రకళా చరిత్రలో కొంత వ్యవధానమున్నది. తొమ్మిదవ పదవ గుహలలోని కొన్ని చిత్రములకు ఆధార రహితముగనే కొంత ప్రాచీనత నాపాదించుచు, కొందరు గ్రంథకర్త లీ వ్యవధానము లేదని చెప్పుటకు యత్నించినారు. శిల్ప వాస్తు కళా చరిత్రము లందు సైతము అట్టి వ్యవధాన ముండుటను పరికించి చూచినచో, అజంతాలో సుమారు నాలుగు శతాబ్దుల కాలము సృజనశక్తి లోపించియుండెనని నిశ్చయించుట యుచితముగా ఉండును. శాతవాహన సామ్రాజ్యము యొక్క కేంద్రము అమరావతికిని, ఆ సామ్రాజ్యమునకు సంబంధించిన ప్రాగ్భాగమునకును, మారుటయో క్షాత్రపులకును, ఆంధ్ర శాతవాహనులకును నిరంతర యుద్ధములు జరుగుచుండుటచే శాతవాహను లా భాగమున శ్రద్ధవహింపకపోవుటయో, క్షాత్రవులు సైతము స్థిరపడి లలితకళాదులను పోషించుటకు తగిన అధికారమును సంపాదింపజాలకపోవుటయో దానికి కారణమై యుండును. + +క్రీ, శ. మూడవ శతాబ్దిలోని చిత్రలేఖనము :- పదవ గుహలోని కుడిగోడ మీద చిత్రింపబడిన షడ్డంత జాతక +ముతో ఒక శాసనము కూడ చిత్రితమై యున్నది. అది బహుళః మూడవ శతాబ్దిదని నిశ్చయింపబడిన ఆ చిత్రముతో సంబంధించినదేయై ఉండును. అందుచే ఈ చిత్రము భారతీయ చిత్రలేఖన చరిత్రలో తరువాతి గొప్ప ఘట్టముగా కానబడుచున్నది. దాని నిచ్చట కొంత సవివరముగా పరిశీలన చేయవచ్చును. + +చిత్రకారుడు షడ్డంత జాతకములోని సర్వ సన్నివేశములను చిత్రించినాడు కాని వాని క్రమము కొంత మార్చినాడు. అతడు సక్రములతోను, అజగరములతోను(Pythons) గూడిన బురద నేలలు గల దుర్గమమైన అడవిలోని గజముల వన్యజీవితముతో ఆరంభించి, మానవమూర్తులతో నిండిన ప్రాసాద దృశ్యములతోను, ఒక స్తూపము తోడను, విహారముల తోడను గూడిన పవిత్రక్షేత్రమునకు పోవుచున్న రాజాంతఃపుర పరివారము \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0172.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0172.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6d9d9c9dcaa22fe03e509698855e65913a2d4454 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0172.txt" @@ -0,0 +1,37 @@ +వ్యాప్తిచెందుట ' ఆల్పైన్ వ్యాప్తి' అనబడును. హిమాలయ పర్వతములను ఆరోహించినచో స్పష్టముగ చూడనగును. + +3. భారతదేశ మందలి అరణ్యముల రకములు :- శీతోష్ణస్థితులకు కారకములగు ఉష్ణోగ్రత, ఆర్ద్రత అనునవి నేలల అభివృద్ధికిని, తత్ఫలితమగు ఉద్భిజ్జ నివాసమునకును ముఖ్యమగు కారణములు. ఈ దేశములో నున్న వివిధ +ఉద్భిజ్జ జాతులు, వృక్షశాస్త్ర దృష్ట్యా ఈ దిగువ ప్రత్యేక లక్షణములు గల ప్రదేశములుగా విభజింపబడినవి - + +1. తూర్పు హిమాలయము, 2. పశ్చిమ హిమాలయ ప్రదేశము, 3. సింధు మైదానము, 4. గంగా మైదానము, +5. పశ్చిమ సముద్రతీరము, 6. దక్కను. + +ఈ ప్రదేశములలో నున్న అరణ్యముల రకములు, వాటి వ్యాప్తి ఈ దిగువ నీయబడినవి :- + +(1) ఉష్ణమండలస్థ సదాహరితార్దారణ్యము :- ఇది ఛత్రాకారముగ విజృంభించిన సదాహరితములగు మధ్యో +దిృదములతో (Mesophytes) ఎత్తుగా, దట్టముగా నున్న అరణ్యము పడమటి కనుమల యొక్క పశ్చిమ ముఖము +నను, అస్సాంలో ఊర్ధ్వభాగమున నైరృతిమూల నుండి కాచార్ గుండా దక్షిణమున చిట్టగాంగు పర్వత ప్రదేశముల గుండా వ్యాపించిన పీలిక యందును ఇట్టిది కలదు. + +(2) ఉష్ణమండల సదా అర్ధహరితారణ్యము :-ఇది ఆకురాలు జాతులు, స్వల్పకాలము పత్రరహితముగనుండు +సదా హరితములును కలిసియున్నది. పడమటి కనుమలలో నున్న ఉష్ణమండల సదాహరితారణ్యమునకు ప్రక్కను, +తూర్పుహిమాలయముల క్రింది వాలులందును ఇట్టి అరణ్య మగపడును. + +(3) ఉష్ణమండలపు చెమ్మగల ఆకురాలు అరణ్యము :- (ఇది ఆకురాలు వృక్షములే ప్రముఖముగను, సదాహరితములు స్వల్పముగను గలది.) దీనికి ఋతుపవన మండలారణ్యమని కూడ పేరు. ఇది భారతదేశపు టరణ్యలక్షణములకు చక్కని ఉదాహరణము. హిమాలయ పాద ప్రదేశమందును, పడమటి కనుమలలో తూర్పు దిక్కునను, ఛోటా నాగపూర్ లొ కొన్ని భాగములందును, ఖాళీ పర్వతములలో గాలి మరుగుదిక్కునను, ఇట్టి అరణ్యము +కలదు. + +(4) ఉష్ణమండలపు పొడియయిన ఆకురాలు అరణ్యము :- (ఇది ఇంచు మించు సంపూర్ణముగా ఆకురాలు ఎత్తుగాని వృక్షములు గల అరణ్యము.) ఇది భారతదేశము యొక్క మధ్యభాగమున ఉత్తర దక్షిణముగా హిమాలయ పాద +ప్రదేశమునుండి కన్యాకుమారి అగ్రమువరకును వ్యాపించి యున్నది. ఇచట 40 అం. లు మొదలు 50 అం. ల వరకు +వర్షము పడుటయు, 6 నెలలు వానలు లేకుండుటయు ప్రత్యేక లక్షణములు. + +(5) ఉష్ణమండలపు కంటకారణ్యము :- ఇందు తక్కువ ఎత్తుగల చెట్లుండును. ఇది దట్టముగా నుండదు. ఇందలి వృక్షములు వేడిమిని కానలేమిని తట్టుకొన గలిగి యుండును. ఇందుగల వృక్షములు ముండ్లుగలిగి ప్రధాన +ముగా కాయధాన్యముల జాతికి చెందినవై యుండును. ఇట్టి అరణ్యము దక్షిణపంజాబులో సింధు పరీవాహ ప్రదేశమందును, రాజపుత్రస్థానములోను, సింధులోను 10 అం. మొదలు 30 అం.ల వరకు వర్షపాతము కలిగి యుండును. ఊర్ధ్వ గంగా మైదానమందును, దక్కను పీఠభూమి యందును ఇట్టి అరణ్యము కలదు. + +(6) తడిలేని ఉష్ణమండల సదాహరితారణ్యము :- (ఇందు చిన్న ఆకులు, ముండ్లు కల ఉద్భిజ్జములు ఎక్కువగా +నుండును.) ఇట్టి అరణ్యము కర్నాటక సముద్ర తీరమున కనబడును. + +(7) ఉప-ఉష్ణమండలపు ఆర్ద్ర పర్వతారణ్యము :- (ఇది ఎత్తుగా, బాగుగా పెరిగిన సదాహరితవృక్షములతో కూడిన అరణ్యము). హిమాలయముల క్రిందివాళ్ల యందును. బెంగాలు నందును, అస్సాములోను, ఖాళీ, ఉదక మండల, మహాబలేశ్వర పర్వతపంక్తులపైని ఇట్టి అరణ్యమగపడును. + +(8) ఉప-ఉష్ణమండలపు' పైను చెట్ల అరణ్యము :- (ఇది సదాహరితములయినట్టి గాని, హరితములు కానట్టి గాని సులభముగా కాలునట్టి వృక్షములతో పలుచగానుండును.) ఇట్టి అరణ్యము, మధ్య, పశ్చిమ హిమాలయములలో, +ఖాళీపర్వతములలో 3000 అడుగుల ఎత్తునుండి 6000 అడుగుల ఎత్తువరకు ఉండును. + +(9) పొడియైన ఉప ఉష్ణమండలసతతహరితారణ్యము :- (ఎండ వేడిమిని, వానలేమిని తట్టుకొనగల (xerophytic) ముండ్లజాతులు, చిన్న చిన్న ఆకులుగల 'ఆలివ్' వంటి సతత \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0173.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0173.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4103c7e74e9719e4a02f44e86c11b2a6086b433f --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0173.txt" @@ -0,0 +1,33 @@ +హరితములు ఇది కలిగి ఉండును.) ఇది భారతదేశమున వాయవ్య భాగమున నున్నది. + +(10) ఆర్ద్ర సమశీతలారణ్యము :- (ఇది క్రిందిభాగమున దట్టముగా పెరిగిన ఉద్భిజ్జములతో సదాహరితము, అర్ధ +సదాహరితములు గల మిశ్రారణ్యము.) తూర్పు హిమాలయములలో 6,000 అడుగుల నుండి 9,500 అడుగుల వరకు గల భాగమందును, దక్షిణ భారత దేశములో పర్వత శిఖరములపై నను ఇట్టి అరణ్యము లగపడును. + +(11) చెమ్మగల సమశీతలారణ్యము :- (సూచీముఖ వృక్షజాతి (కోనిఫరు) మరియు ఓక్ వృక్షములతో సదా +హరితములు, క్రింది భాగమున ఆకురాల్చు ఉద్భిజ్జము లుండును.) మధ్య హిమాలయములు, పశ్చిమ హిమాలయము లందు 40 అంగుళములకు మించి వర్షపాతమున్న ప్రదేశములలో ఇట్టి అరణ్యము లుండును. + +(12) తడిలేని సమశీతలారణ్యములు :- దేవదారు, పైన్, జ్యూనిపెర్ వృక్షములును, విశాలమగు ఆకులుగల వేడిమిని వానలేమిని తట్టుకోగల (xerophytic) వృక్షములును ఉండును.) హిమాలయ పర్వతముల లోపలి పంక్తు +లలో నిట్టి అరణ్యముండును. + +(13) “ఆల్పైన్" (alpine) అరణ్యము :- సదాహరితములగు 'కోనిఫరు' వృక్షములు, ఎత్తు తక్కువ, విశాల +మగు ఆకులు గల వృక్షములు ఉండును.) 10,000 అడుగులకు మించిన ఎత్తులో 'కలపహద్దు' వరకు హిమా +లయములం దంతటను ఇట్టి అరణ్య మగుపడును. + +14. ఆంధ్రదేశములోని అడవులు :- ఈ రాష్ట్రము ఉష్ణమండలములో నున్నది. ఈశాన్య ఋతుపవనముల +వలన ఇచట కొన్ని తావులలో వర్షము కురియును. తూర్పు కనుమలలో ఇంచుమించు 40 అంగుళముల వర్షము కురియును. పడమట తెలంగాణాయందు 20 మొదలు 30 అంగుళముల వరకు వర్షపాతముండును.స్థూల వర్గీకరణమున ఆంధ్రరాష్ట్రపు టడవులు ఋతుపవనారణ్యముల తరగతికి చెందును. అవి ఆకురాలు లక్షణముగలవి. పశ్చిమ భాగములలో ఆకురాలునట్టివి, ఉష్ణమండలపు ముండ్లతో గూడినట్టివి మిశ్రారణ్యములుగా నుండును, సముద్ర తీరమున నున్న రొంపి నేలలో, ముఖ్యముగా గోదావరీ, కృష్ణా ముఖద్వారములందు గొప్ప సముద్రపు పోటులకు, ఉప్పునీటికి తగియున్న వాయు శిఫలు (mangroves) పెరుగును. + +ఆంధ్రరాష్ట్రమున నున్న అడవులను భౌగోళికముగా ఈ క్రింది తరగతులుగా విభజింపవచ్చును. + +అ) గోదావరి లోయలోనున్న అడవులు చక్కని మురుగుపారుదల గలదియు, సారవంతమైనదియు, చాల లోతువరకు మెత్తని మట్టిగలదియు నగు నేలలో పెరుగును. అచటి వృక్షములలో టేకు ముఖ్యమైనది. అది 60 అడుగులు మొదలు 100 అడుగుల ఎత్తు వరకు పెరుగును. కొంచెము మరియొక రకపు అడవి తడిలేని, లోతులేని వండు నేలలలో పెరుగును. అచటి టేకు వృక్షములు 25 మొదలు 50 అడుగుల వరకు పెరుగును. + +(ఆ) కృష్ణానది లోయలోని అడవులలో ఏపి, చిరుమ్రాను, అబ్నస్ (Abnus), నల్లమద్ది వృక్షములు ముఖ్యమైనవి. ఈ అడవులు విడివిడిగా లోతులేని ట్రాపియన్ (Trappean) ప్రదేశముల యందు పెరుగును. కాని ఇసుకరాతి ప్రదేశములలో విస్తారముగా వ్యాప్తిచెందును. + +(ఇ) తూర్పు కనుమలలో నున్న అడవులలో పలు రకముల వృక్షము లుండును. వానిలో టేకు, వెదురు, కాగితపు గుజ్జుకొరకు పనికివచ్చు ఇతరమైన రకములు ఉండును. + +(ఈ) డెల్టాలలో రొంపిగానుండు సముద్ర తీరములలో 'వాయుశిఫలు' అను జాతి (Mangrove) అడవులు పెరుగును. వృక్షములు చాలవరకు వంట చెరుకుగా ఉపయోగపడును. + +5. అరణ్య సంబంధమగు పదార్థములు : అరణ్య ప్రదేశములలో దొరకు అన్ని రకముల జంతు, వృక్ష, ఖనిజ పదార్థములు ఉప అరణ్య పదార్థములు, ఇందు దొరకును. కలప, వంటచెరుకు, ముఖ్య పదార్థము. భారతదేశపు ఉప - అరణ్య పదార్థములను ఈ క్రింది తరగతులుగా విభజింపవచ్చును : + +1. నార, పీచు : చేవగల చాల జాతుల యొక్క నార పొరనుండి నారలు లభించును. వానిలో కొన్నిటినుండి +త్రాళ్ళు పేనుటకు వీలుగా పొడవుగల బలమైన నార లభించును. కొన్నిటినుండి నేతపనుల కుపయోగించు పట్టు +మాదిరి సన్నని పోగులు దొరకును. ఆయా జాతులను \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0174.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0174.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..56ad1386bc8e5e714f7b8e75c98580c33eb27d63 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0174.txt" @@ -0,0 +1,26 @@ +బట్టి నారను తయారుచేయు పద్ధతులు చాలవరకు వేరుగా నుండును. కాని పోగులను ఒకదాని నుండి మరియొక దానిని వేరుచేయు పద్ధతి “రెట్టింగు" అనబడును. ఉపయోగకరమగు నారనిచ్చు మొక్కలు స్టెర్క్యూలి యేసీ, టిలియేసి, లెగూమినోసీ, అస్కిపియడేసి, అర్టి కేసీ అను కుటుంబములకు చెందినవి. అనగా జనుపనార మొక్కలు 'లినెన్' అను నార మొక్కలు, 'హెంప్', 'మానిల్లా హెంప్ ' ముఖ్యముగా లభించు అరణ్యపదార్థములు. + +పీచు, కపోక్, ఇండియన్ కపోక్ అనునవి అరణ్య వృక్షముల యొక్క ముదుక పట్టువలెనుండు రకములు. + +2. గడ్డిరకములు, వెదురు, పేములు :- సన్నబట్ట నేతకు పనికివచ్చు ప్రోగులను (Fibres) ఇచ్చు గడ్డి జాతులు +భారతదేశములో లేవుకాని, ఏకులకు, చాపలకు, కాగితపు గుజ్జుకు పనికివచ్చు రకములు చాల ఉన్నవి. కాగితపు గుజ్జు +తయారుచేయుటకు ఎంతయో ఉపయోగపడుచు బీహార్, ఒరిస్సా, బెంగాల్, మధ్యప్రదేశ్, తూర్పు పంజాబు రాష్ట్రముల నున్న 'బైబ్' అనుగడ్డి అన్నిటికంటెను ముఖ్యమైనది. 'ముంజ్' గడ్డి ప్రఖ్యాతి చెందిన ఢిల్లీ చాపలు తయారు చేయుటకు విస్తారముగా నుపయోగపడును. వట్టి వేళ్ళు సువాసన నిచ్చు చాపలు తయారుచేయుటకు ప్రసిద్ధి చెందినది. + +వేర్వేరురకముల వెదురు భారతదేశ మందంతటను కనబడును. దాని ఉపయోగములు అందరకు బాగుగ తెలిసినవే, పేము లేక రటన్ అనునది 'పామ్' కుటుంబములో పెక్కు గణములకు చెందిన ఎగబ్రాకు మొక్కల యొక్క కాండములు. వాటిలో క్లారుస్ (Clamus) అను గణము అన్నింటికంటే ముఖ్యమైనది. వీటిని తాళ్ళకు బదులుగా నుపయోగింతురు. ఒక్కొక్కప్పుడు 300 - 400 అడుగుల పొడవుగల పేము బెత్తములను వ్రేలాడు వంతెనలకు ఆధారముగా నుపయోగింతురు. కుర్చీలు, కర్రసామాను, పిల్లల తిరుగుడు బండ్లు, బుట్టలు, జల్లెడలు, చాపలు, త్రాళ్ళు మొదలైనవి తయారుచేయుటకు కూడ వానిని ఉపయోగింతురు. + +3. స్వేదనమువలన, కషాయము తీయుటవలన లభించు ద్రవ్యములు :- అడవిగడ్డిజాతులనుండి స్వేదన క్రియవలన +లభించు పరిమళ తైలములు 5 ముఖ్యమైనవి భారతదేశమున గలవు - పామరోజా లేక జిరేమియంతై లము, నిమ్మగడ్డి నూనె, నింబతైలము, అల్లపుగడ్డినూనె, వట్టి వేరు తైలము, చందన తైలము, అగరు నూనె, దేవదారు తైలము, ఆయావృక్షముల దారువులనుండి లభించును. + +కర్పూర తైలము, యూకలిప్టసు తైలము, దాల్చిన తైలము, వింటర్ గ్రీన్ తైలము అనునని ఆయాపత్రములనుండి లభించువానిలో ముఖ్యమైనవి. వింటర్ గ్రీన్ తైలము తక్క మిగిలినవి చాల ప్రసిద్ధములైనవి. వింటర్ గ్రీన్ తైలము నుండి సాలిసిలికామ్లము కార్బాలికామ్లము తయారుచేయవచ్చును. 'ఆస్పిరిన్' అనుదానిని సాలిసిలిక్ఆ మ్లము నుండి తయారుచేయవచ్చును. + +4. నూనెగింజలు : - అవిసె, నువ్వులు, ఆవ, రేప్ (Rape) వంటి నూనెగింజలు చాలవర కిప్పుడు క్షేత్ర సస్య +ములుగా పైరుచేయబడుచున్నవి. అమెరికా, యూరప్ బజారులలో భారతదేశపు అరణ్యలబ్ధమగు చౌత్ మూగ్ర తైలము కుష్ఠు చర్మవ్యాధులకు ముఖ్యమైన ఔషధముగా అమ్మబడుచున్నది. 'సేపియం సాబిఫెరమ్ ' అను వృక్షమునుండి లభించు తెల్లనిమైనము చైనాలో సబ్బులు, క్రొవ్వు వత్తులు చేయుటకు ఉపయోగ పడుచున్నది. 'జపాను మైనము' అనునది దీనిలో మరి యొక రకము. + +5. రంగులు, అద్దకములు : తుమ్మ, తంగేడు, సాల వృక్షముల యొక్క పట్టనుండి రంగులు తయారు చేయు +దురు. వీనిలో తుమ్మపట్టరంగు అన్నిటికంటే ముఖ్యమైనది. భారతదేశ మందంతటను ఇది ఉపయోగములో నున్నది. +మిగిలినవి పండ్లరంగులు ఆకురంగులు అని రెండు విధములుగా విభజింప బడినది. కరక్కాయలు, తుమ్మకాయలు, +డివిడివికాయలు వీనినుండి లభించురంగులు పండ్ల రంగులు. ఇతరవృక్షములనుండి లభించునవి ఆకురంగులు. + +కొన్ని తరగతులకు చెందిన మొక్కల చెక్కలు. పట్టలు, పువ్వులు, పంళ్లు, వ్రేళ్ళు, రంగులు తయారుచేయుట కుపయోగ పడును. ఎనిలైన్ సంబంధమగు రంగులు వచ్చినప్పటినుండి శాకసంబంధమగు రంగుల ప్రాముఖ్యము తగ్గినది. + +6. జిగురులు, రజనములు :- జిగురులు చెట్లనుండి పట్టలనుండి, బయటికి స్రవించు పదార్థములు, అని \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0175.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0175.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d43a6550677242db8daee3f7facce754b654c52f --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0175.txt" @@ -0,0 +1,26 @@ +సంపూర్ణముగనో, కొంతవరకో నీటిలో కరగును. రజనములు (Resins) నీటిలో కరగవు. సాధారణముగ మధుసారము (alcohol) లో కరగును. అరబిక్ జిగురు, తుమ్మ జిగురు, బెంగాల్ కినో అనునవి భారతదేశపు అరణ్యవృక్షములనుండి లభించు కొన్ని ముఖ్యములైన జిగురులు. పైనస్ లాంజిఫోలిస్,ఎ క్సెల్సా, ఖాసిల్ మెర్కుపై అను నాలుగుజాతుల పైనువృక్షములు వ్యాపారరీత్యా విలువైన రజనములను ఇచ్చును. ఉద్భిజ్జ ద్రవములు సహజముగ ఇగిరిపోవుటవలనగాని, ప్రత్యేకమగు గ్రంధుల వలనగాని తయారై, సహజముగా వృక్షమునుండి బయటికి వచ్చును. లేదా గంటు పెట్టిన యెడల పట్టలోనికి, దారువులోనికి వచ్చును. ఈ సందర్భమున చిర్ పైన్ రజనము, టర్పెంటైన్ పరిశ్రమ చెప్పదగినవి. + +7. వాసన ద్రవ్యములు. విషపదార్థములు, ఓషధులు :-భారతదేశమున హిమాలయములందును, ఇతర పర్వత +శ్రేణులందును ఉన్న 'అరణ్యములలో అనేకములగు ఓషధులున్నవి. వానిని తీయు ఉద్భిజ్జభాగములనుబట్టి ఓషధులు +వర్గీకరింప బడినవి. వేరు ఓషధులు, పట్ట ఓషధులు, ఉదా :- క్వినైన్) పండు, గింజ ఓషధులు (ఉదా:-స్ట్రినైన్ ) +పత్ర - ఓషధులు (ఉదా :- గంజాయి మొక్క నుండి తీయు గంజాయి). + +ఏలకులు, మిరియాలు, దాల్చినచెక్క చాలా ప్రసిద్ధమైన సువాసన ద్రవ్యములు. + +8. జంతు, ఖనిజాది సంబంధమగు ద్రవ్యములు :- అరణ్యములనుండి లభించు మైనము, తేనె, కొమ్ములు +తోళ్ళు, దంతము, షీకాయ, కుంకుడు వంటి చాల దినుసులు తక్కువ ప్రాముఖ్యము కలవి. + +అరణ్య లభ్యమగు పదార్థములలో మిక్కిలి ముఖ్యమైనవి లక్క, షెల్లాక్. వీటివిషయమున ప్రపంచములో భారతదేశము ఒకటే ఉత్పత్తిస్థానముగా నున్నది. అచ్చులు పోయుటకును, గ్రామఫోను పరిశ్రమలకును, చక్కని వార్నీసులు, మెరుగులు, లక్క, టోపీలు, కురువింద కూపములు (emery wells) మందుగుండు సామాగ్రిని, విద్యుత్పరికరములను, విద్యుతంత్రుల కప్పులు మొదలగువానిని చేయుటకును ఉపయోగపడును. + +రజనము తయారుచేయుటలో భారతదేశము క్రమముగా అభివృద్ధి గనబరచు చున్నది. లైనోలియం, లక్క, నూనె గుడ్డలు, కందెన సమ్మేళన ద్రవ్యములు (lubricating compounds,) సిరాలు తయారు చేయుటకును, లోహములను అతుకుట, రంగులు, వార్నీసులు ఆరబెట్టుట, యంత్రముల పట్టాలను కప్పుట మొదలగు పనులకును రజనము ఉపయోగపడును. + +భారతదేశమున మంచిరకము టర్పెన్ టైన్ తయారగును. అది చాలవరకు రంగులు, వార్నీసులు, ఔషధములు తయారు చేయుటకు ఉపయోగపడుచున్నది. + +(8) కాగితము, కాగితపుగుజ్జు :- భారత దేశమున అరణ్యలబ్ధ పదార్థములలో కాగితపు గుజ్జు తయారుచేయు +టకు గడ్డిజాతి కుటుంబమునకు చెందినవి మంచివి. హిమాలయములయందున్న 'కోనిఫరు'లు, కొన్ని ఆకురాలు వృక్షములు కాగితపు పరిశ్రమకు మంచి పదార్థములు, హిమాలయ పాదపర్వతముల పైని, బీహారు, ఒరిస్సా, మధ్యభారతములలో కొన్ని భాగములయందును ఎల్లప్పుడు పెరుగుచుండు సబాయ్ గడ్డి ఈ పరిశ్రమకు ముఖ్యమైన ముడిపదార్థము. + +గడ్డిజాతి కుటుంబమునకు చెందిన వెదుళ్ళు, మద్రాస్ బెంగాల్, బీహారు, ఒరిస్సా, బొంబాయి, తిరువాన్కూరు +రాష్ట్రములలో విస్తారముగా దొరకును. అవి కాగితపు పరిశ్రమకు పనికివచ్చును. + +(10) భూసార విశేషమును పదిలపరచుట (Soil Conservation) : మధ్య శతాబ్దములలో జరిగిన విస్తారమగు +ఆక్రమణ కార్యక్రమములలో అరణ్య నిర్మూలనమువలన కలిగిన నష్టములు గత శతాబ్దాంతమున తెలిసినవి. సహజమగు ఉద్భిజ్జ శోభగల అరణ్యములు ఎంత ముఖ్యమైనవో దట్టమగు వర్ష మేఘములు (Cukulo-nimbus Clouds) ఏర్పడుటకు అవి ఎట్లు తోడ్పడునో, పూర్వము నుండియు గుర్తింపబడినది. ఈ మేఘములు ఏర్పడుటకు అవసరమైన చల్లదనము, ఆర్ద్రత, విస్తృతమగు అరణ్యముల వలన కలుగును. అరణ్యములు, వానియందున్న దట్టమగు ఉద్భిజ్జజాతి భూమి పైపడు వర్షపాతమును అదుపులో నుంచును. భూమిని నల్లగా నుంచుటయందును, అధికముగ నీటిని పీల్చుకొనుటకును అరణ్యవృక్షములు తమ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0180.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0180.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..77852c34cec16bb1c94bde7596d96fd1b5b24fb6 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0180.txt" @@ -0,0 +1,27 @@ +లేపాక్షి బసవన్నను ఎన్నికోట్లమంది చూచుచుండుట లేదు ! కాని బాపిరాజుగారివలె ఎవరు దానిని చూచి, ముగ్ధులై + +" లేపాక్షి బసవయ్య లేచిరావయ్య ! +కైలాస శిఖరిపై కదలిరావయ్య ! +అని ఆంధ్రదేశమునంతను కదిపించ గలిగినారు ? + +బాపిరాజుగారు వివిధ భావనలతో కల్పనలతో రూపొందించిన, ఆలపించిన గీతాలలో కొన్ని "గోధూళి, తొలకరి, శశికళ" అనే సంపుటాలుగా వెలసినవి. + +చిత్రాలు : "కవి చిత్రకారుడు కాలేడు. చిత్రకారుడు కవి కాజాలడు." అని సుప్రసిద్ధాంగ్లకవి జార్జి బెర్నార్డు షా అన్నారు. +కాని బాపిరాజుగారు దీనికప వాదము చిత్ర క ళ లో ను విశిష్టస్థానము సంపాదించుకొన్నాడాయన. పాశ్చాత్య చిత్రకళకు వెలుగునీడలు ముఖ్యమైనవి. భారతీయ చిత్రలేఖనములో రేఖ ప్రధానము. దీనిలో బాపి రాజుగారు అందెవేసిన చేయి. ఆయన కవులలో చిత్రకారుడు, చిత్రకారులలో కవి. ఆయన శ్రీ ప్రమోద కుమార చటర్జీ వద్ద చిత్రకళ అభ్యనించినప్పటి +కిని అజంతా రేఖలతో, అమరావతి వంపులతో, మేళవించి తెనుగుచిత్ర సంప్రదాయమునకు కొత్తవన్నెలు కూర్చినారు. + +ఆయన చిత్రాలలో 'శబ్దబ్రహ్మ" డెన్మారు ప్రదర్శనశాలను, “భాగవతపురుషుడు” తిరువాన్కూరు రాజ సౌధమును, "సూర్యదేవ” కూచ్ బీహారును, “సముద్రగుప్త” అల్లాడి కృష్ణస్వామయ్య గారింటిని, "తిక్కన "మృత్యుంజయ" మున్నగునవి మిత్రులు మందిరాలను అలంకరించినవి. మద్రాసు ప్రభుత్వపు పనుపుపై లంకలోని "సిగీరియా” గుహాచిత్రాలకు ఆయన ప్రతికృతులు సిద్ధపరచి తెచ్చినారు. ఇవి నేడు మద్రాసు మ్యూజియంలో ఉన్నవి. ప్రతికృతి కల్పనములో వీరికి శ్రీ రాంభట్ల కృష్ణమూర్తి, పిలకా నరసింహమూర్తి, కోడూరు రామమూర్తి, శ్రీనివాసులుగార్లు తోడ్పడ్డారు. + +ఇంతటి చిత్రకళాచార్యుడు వెండితెరపయి కళాదర్శకుడుగా విలసిల్లుటలో ఆశ్చర్యమేమున్నది? ఆంధ్రులలో ప్రథమ కళాదర్శకుడు కాగల ఘనత పొందిన వాడు కూడ ఆయనే, “సతీ అనసూయ", "ధ్రువ విజయము”, “మీరాబాయి” చిత్రములలో ఆయన తన చిత్రలేఖనములో వలెనే ఉత్తమాదర్శాలు రక్షించుకొన్నారు. + +కళలలోనేకాక వైద్యశాస్త్రములో, సాముద్రిక, జ్యోతిష శాస్త్రాలలో, భరతశాస్త్రములో ఆయనకు అపారమయిన పాండిత్యము ఉండెడిది. ఒక్క మాటలో ఆయన ఒక విజ్ఞాన సర్వస్వము. ఆధునికాంధ్ర కళాసాహిత్య వైభవమును దిగంతములకు వెలార్చిన మహనీయుడు. + +అణుబాంబు :- రసాయన శాస్త్రజ్ఞులు పృథివిలో నున్న భౌతిక పదార్ధమంతయు 92 మూలపదార్థముల +సంయోగవియోగములవలన కలిగినదని నిర్థారణ చేసిరి. ఈ మూలపదార్థములను తిరిగి పరమాణువులనుగా విభ +జింపవచ్చుననియు, అంతకంటె చిన్నవి ఉండవనియు, ఒక మూలపదార్థమునకు చెందిన పరమాణువుల గుణములు +సమానములనియు వారు కనుగొనిరి. + +1896 సంవత్సరములో బెకెరెల్ అను పేరుగల ఫ్రెంచి శాస్త్రజ్ఞుడు యురేనియం అను మూలపదార్థము, a B λ +(ఆల్ఫా, బీటా, గామా) అనుకొన్ని కిరణములను తనంతటతానే వెలిబుచ్చునని కనుగొనెను. ఇంకను ఇటువంటి పదార్థములు పొలోనియం, రేడియం మొదలైనవి కలవని శ్రీమతి క్యూరి మొదలైన శాస్త్రజ్ఞులు కనుగొనిరి. ఈ మూలపదార్థముల (Elements) విశేషమేమనగా, వాటి పరమాణువులు వాటంతట అవే అన్య పరమాణువులుగా మారుచు ఈ కిరణములను వెలిబుచ్చు చుండుటయే; కొన్ని సంవత్సరముల తరువాత 1919లో రుథర్ ఫర్డు మహాశయుడు నత్రజని (నైట్రొజను )పరమాణువులమీద 'ఆల్ఫా' కిరణములను ప్రయోగించి, వాటిని ఆమ్లజని (oxygen) పరమాణువులనుగా మార్చగలిగెను. శక్తిమంతములైన కణములవలన మూల పదార్థములను మార్చవచ్చునని దీనివలన స్థిరపడినది, + +పరమాణువులను భేదించుటకు సిద్ధముగా దొరకిన 'ఆల్ఫా' కిరణములే 1932 వరకు మొదట ఉపయోగపడెను. క్రమముగా అన్ని పదార్థముల పరమాణువులను భేదించుటకు వాటిశక్తి చాలదని తెలియవచ్చెను. ఎందుకనగా ప్రతి అణువు గర్భమందున్న బీజము (Nucleus) \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0187.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0187.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..40a2180827c29ff3f345c5097a75d3c89d2bda46 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0187.txt" @@ -0,0 +1,14 @@ +పడుట వ్యర్థము. అందుచేత సత్యాన్వేషణకు సత్తాన్వేషణకు వేరువేరు విధానములను కలుగ జేసికొనవలెను. ఈశ్వరా +న్వేషణ కూడ అట్టి విధానములనే ఉపయోగించి సాగించవలెను. విజ్ఞానశాస్త్రములను (sciences) ఇందుకొరకు ఉపయోగించుకొనవలెను. ఇట్లు ప్రస్తుతపు దార్శనికులలో ఎక్కువమంది అభిప్రాయపడుచున్నారు. + +కాని ప్రకృతిశాస్త్రములకు (Natural Sciences) కూడ సత్తాన్వేషణ ఆవశ్యకము. కార్యకారణవిధానము అసత్యమైనచో ఏ శాస్త్రము పనిచేయలేదని ఇదివరకే సూచింపబడినది. ప్రతి శాస్త్రము తాను పరిశోధించు వస్తువునకు కారణము కని పెట్టును. ఇదియే దాని నిర్వచన పద్ధతి (method of explanation). నిజముగా కార్యకారణ భావమునకు సత్త లేనిచో శాస్త్రము నిష్ప్రయోజన మగును. ఉన్నచో దానిని సమర్థించుట ఎట్లు ? తత్తచ్ఛాస్త్రజ్ఞులు ఈ సమర్థనము చేయక పోయినను సత్యమని స్వీకరించియే తమ పని చేయుదురు. కానీ సత్తాశాస్త్రము, కార్యకారణ భావము సత్యమా అసత్యమా +అను దానిని రూఢిచేయును. అటులనే కర్మ సత్యమా అసత్యమా? అసత్యమైనచో ధర్మశాస్త్రము నిర్మూలమగును. అటులనే మానవబహుత్వము సత్యమా అసత్యమా ? అసత్యమైనచో సంఘశాస్త్రములు (Social Sciences) నిర్మూలము లగును. సత్యమైనచో నేను చూచు వాడు నా సజాతి జీవుడని నేను ఎట్లు గ్రహింపగలను? ప్రత్యక్షముగా అతని ప్రాణమును గాని, మనస్సునుగాని చూడలేను. నాకు కనుపించునవి అతని రంగు, ఆకృతి అనుమానమును పురస్కరించుకొని అతడు పురుషుడనుటకు వీలులేదు. ఏలన అనుమానమునకు ప్రత్యక్షము ఆధారము. ప్రత్యక్షముగా ఎక్కడైన ఇతరుల మనస్సు నేను చూచిఉండవలెను. కాని ఎక్కడను ఇది అసంభవము. నిరాధారమైన అనుమానము ఇతర మానవస త్తను ఎట్లు స్థాపింపగలదు? విజ్ఞానశాస్త్రములకు మూలభూతములైన యీ ప్రశ్నలన్నియు తత్త్వశాస్త్రము విమర్శింప వలయును. + +వర్తమాన యుగమున జడద్రవ్యము నిశ్చలముకాదని స్థిరీకరింపబడినది. మూలసత్త జడము కాదని, అది చైతన్యోపేతము, ఉత్తేజస్సంకలితము అయిన ప్రాణరూపమని (life), అదియే కాలము (time) అని, బెర్గ్ సను +బోధించెను. దానిస్వరూపము పరిణామిత్వము కాదు, పరిణామమే. అనగా, పరిణమించే వస్తువు ఒకటి, దాని +పరిణామము వేరొకటి. బెర్గ్ సను మతానుసారము మూలసత్త ఒక వస్తువు యొక్క పరిణామము కాదు.పరిణామ స్వరూపమే. దానిస్వరూపము స్వభావముకూడ పరిణామమే. అది ఏదైనా ఒక ఆకృతి (pattern) స్వీకరించి నప్పుడు, ఆ యాకృతికి మనము ఒక పేరు పెట్టి ద్రవ్యము (substance) అని అందుము. + +బెర్గ్ సను వాదములోని ఈ పరిణామమాత్ర భాగమునే వైజ్ఞానిక తత్త్వజ్ఞులు (Scientific Philosophers) స్వీకరించిరి. ఐన్ స్ట్తేను అను భౌతిక గణితశాస్త్రవేత్త, కాలము దిక్కు వేరువేరు తత్త్వములు కావనియు, దిక్కాలమనునది space time ఒక టే తత్త్వమనియు,నిరూపించెను దానినుండియే ప్రపంచము ఉద్భవించినదని అలెగ్జాండరు వాదించెను. దిక్కాలము +నుండి జడద్రవ్యము, జడద్రవ్యము నుండి ప్రాణికోటి, ప్రాణికోటినుండి చిత్తవంతములను (mental-beings) +చిత్తవంతముల నుండి సర్వేశ్వరుడు ఉద్భవించుట - ఇది దిక్కాలము యొక్క పరిణానుకృత్యమని ఆయన మతము. లాయడ్ మార్గము కొంచము అదేవిధముగా భోధించెను. ఈయన జడద్రవ్యముతో ప్రారంభించును. ఈశ్వరుని కూడ మొదటనే పెట్టి, అతనిని జడ ద్రవ్య పరిణామమునకు ప్రేరకునిగా భావించును. వైటు హెడ్డు కూడ కొంచము ఈ మోస్తరు పరిణామము నే స్వీకరించెను. ఈయన అధునాతన సత్తాశాస్త్రజ్ఞులలో అగ్రగణ్యుడు. గొప్ప గణితశాస్త్ర వేత్త. మూలసత్త అనునది ఘటనా సమూహము (events). అది మానవదృగ్గోచరము కాదు; అనుమేయము. ఈ ఘటనలు (events) ఒక సంప్రదాయమును, ఒక ఆకృతిని అనుసరించినచో స్థాయి ద్రవ్యము ఉద్భవించును. మన పూర్వకాలికులు చెప్పిన పరమాణువులు ఘటనాసమూహములు. అవి అవిభాజ్యములు కావు; అవి భేద్యములు కావు; అవి భాజ్యములు; అవి భేద్యములు; క్షణికములగు ఘటనలు మాత్రమే. ఈశ్వరుడు వీటిని సంఘములుగాను, సంప్రదాయములు గాను ప్రవాహాకృతిని పొందుటకు ప్రేరేపించును. +. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0189.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0189.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0c5efc03f2429fc8fd9c1599526d7f5a7b608756 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0189.txt" @@ -0,0 +1,20 @@ +కూడా అయినవి. అయినను పరసత్త ఎట్టి స్వభావము కలదియో నిర్ణయింపగలుగుదాక తన జీవితమునుగాని,కర్మనుగాని, అతడు ఆపలేడు. కావున ఈ రెండింటిని ప్రథమమున స్వీకరించి దర్శనశాస్త్రము నిర్మించవలసి యుండును. + +సత్తాశాస్త్రమును ప్రస్తుత కాలమున దర్శనశాస్త్రమునకు పర్యాయముగా కూడ వాడుట కలదు. సర్వ ప్రపంచమునకు సామాన్య సత్తాస్వరూపము ఎట్టిదో తెలిసికొనుటకంటె వేర్వేరు సత్తల స్వరూపము తెలిసికొనుట సులభము. కనుక తత్త్వశాస్త్రము ప్రపంచశాస్త్రము (cosmology) సత్తాశాస్త్రము (ontology) పురుషార్థశాస్త్రము (philosophy of values) మత విజ్ఞానము (philosophy of religion) మొదలగు శాఖలుగా విభజింపబడినది. అన్నిటియందును సత్తా +విషయక ప్రశ్నలు ఎత్తుకొనబడును. + +అతి శ్రుతి ధ్వని శాస్త్రము :- ( Ultrasonics )మానవకర్ణమునకు సెకండునకు 20 నుండి 20,000 పరివర్తనముల (cycles) మధ్యనుండు కంపన ప్రమాణము (frequency) గల ధ్వని తరంగములనుమాత్రమే గ్రహింప +గల శక్తికలదు. 20,000 పరివర్తనములకంటె ఎక్కువ కంపన ప్రమాణము గల ధ్వనితరంగములు మానవ కర్ణముపై ఎట్టి ప్రభావమును కలుగచేయలేవు. ఇట్టి ధ్వని తరంగములను అతి శ్రుతి ధ్వని తరంగములు (Ultrasonic Waves) అందురు. ఈతరంగముల యొక్క ఉనికి 1883వ సంవత్సరమునుండి తెలియవచ్చినదని చెప్పవచ్చును. + +అతి శ్రుతి ధ్వని తరంగముల పుట్టుక : అతి శ్రుతి ధ్వని తరంగముల ఉత్పత్తిచేయు విధానములను స్థూలముగా +నాలుగు విభాగములు చేయవచ్చును. + +1. యాంత్రిక ఉత్పాదకములు (Mechanical generators). +2. ఉష్ణతా ఉత్పాదకములు (Thermal generators), +3. మేగ్నెటోస్ట్రిక్షను ఉత్పాదకము (Magnetostriction generator). +4. పీడనజనిత విద్యుత్తు ఉత్పాదక ము (Piezoelectric generator). + +1. యాంత్రిక ఉత్పాదకములు : 1899 వ సంవత్సరములో కోనిగ్ అను శాస్త్రజ్ఞుడు కొలది మిల్లిమీటర్ల పొడవు గల చిన్న శ్రుతిదండము (Tuning fork) ల సహాయమున గాలిలో దాదాపు సెకండునకు 90,000 పరివర్తనముల వరకు కంపన ప్రమాణముగల అతి శ్రుతి ధ్వనులను ఉత్పత్తి చేసెను. ఈవిధముగా ఉత్పత్తి కాబడిన తరంగములు అధికముగా మాంద్యమునొంది (Heavily damped) త్వరలో నశించిపోవుటచేత ప్రయోగమునకు పనికి రావు. దాదాపు సెకండునకు 1,00,000 పరివర్తనముల వరకు కంపన ప్రసూణముగల తరంగములను గాల్టను ఈల (Galtan whistle) సహాయమున పొందవచ్చును.ఇందు, ఒక దీర్ఘ ఛిద్రము (narrow slit) నుండి వెలువడు గాలిప్రవాహము పదునైన అంచునకు తగిలి, ఆ అంచునకు సంబంధించియుండు గొట్టములోని గాలిని కంపింప చేయును. ఇట్లు గాలి కంపించుటలో ఒక సంగీత ధ్వని వెలువడును. ఈ కంపనములు స్థిరమైన కంపన ప్రమాణమును, విస్తృతి (amplitude) ని కలిగియుండు +టచే ప్రయోగములలో ఎక్కువ ఉపయోగకరములుగా ఉండును. ఈ పద్దతిని అనుసరించియే హర్తుమను, హోల్డ్సుమను అనువారు సెకండునకు 1,20,000 పరివర్తనముల వరకు కంపన ప్రమాణముగల ధ్వని తరంగములను ఉత్పత్తిచేయు రెండు ఉత్పాదకములను (Hartmann's gas current genenator and Holtzmann's ultrasonic generator) కనుగొనిరి. + +2. ఉష్ణతా ఉత్పాదకములు : మాంద్యమునొందిన (damped) డోలకపు (oscialltory) పరిపథము (circuit) వలన ఏర్పడిన విద్యుత్ విస్ఫులింగము (Spark) యొక్క సహాయమున ఆల్టుబెర్గ్ అను శాస్త్రజ్ఞుడు సెకండునకు 3,00,000 పరివర్తనములవరకు కంపనప్రమాణముగల అతి శ్రుతి ధ్వని తరంగములను ఉత్పత్తి చేసెను. వికల్ప విద్యుత్ప్రవాహము (Alternating current) చే కప్పబడిన ఏకముఖ ప్రవాహ (Direct current) చాపము సహాయమున సెకండునకు దాదాపు 20 లక్షల పరివర్తనములవరకు కంపన ప్రమాణముగల అతి శ్రుతి ధ్వని తరంగములను ఉత్పత్తి చేయవచ్చును. నేటి కాలమున ఈ ఉష్ణతా ఉత్పాదకములు అంత ఎక్కువగా ఉపయోగింపబడుటలేదు. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0190.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0190.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..19a40d9858276520e101bed222a5ecc0d47f12c7 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0190.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +3. మేగ్నెటోస్ట్రిక్షను ఉత్పాదకము : (The Magnetostriction generator) నికెలు మున్నగు అయస్కాంత లోహ సంబంధమగు కడ్డిగాని గొట్టముగాని పరివర్తిత అయస్కాంత క్షేత్రము (Alternating magnetic field) లోనికి తేబడినపుడు అయస్కాంతీకరణము వలన కడ్డీ లేక గొట్టము యొక్క పొడవు నియమిత కాలములో మారును. ఇట్టి సంఘటనను "మేగ్నెటోస్ట్రిక్షను ఉత్పాదకము" అందురు. వికల్ప విద్యుత్ప్రవాహము యొక్క కంపన ప్రమాణము, నికెలు కడ్డీయొక్క స్వాభావిక కంపనప్రమాణము సమానముగా నున్నపుడు, అనునాదము (resonance) పుట్టి, కంపనవిస్తృతి గరిష్ఠముగా నుండి, కడ్డి చివరనుండి అదే కంపనప్రమాణము గల ధ్వని తరంగములు వెలువడును. + +4. పీడన జనిత విద్యుత్ ఉత్పాదకము: నేడు అతి శ్రుతిధ్వని తరంగములను ఉత్పత్తి చేయుటకు ఈ విధానమే +విరివిగా నుపయోగింప బడుచున్నది. ఈ పద్ధతిని ఉపయోగించి సెకండునకు దాదాపు 3,000 లక్షల పరివ వర్తనముల వరకు కంపన ప్రమాణముగల ధ్వనితరంగములు ఉత్పత్తి చేయబడినవి. ఇంతకంటె హెచ్చు కంపన ప్రమాణము గల ధ్వనిత రంగములు నేటివరకును ఉత్పత్తి కాలేదు. + +శిలా స్ఫటిక ములను ఒత్తిడికిగాని వ్యాకోచపు శక్తికి (tension) గాని గురి చేసినప్పుడు, ఆ స్ఫటిక ముల యొక్క నిర్దిష్ట ఉపరితలములపై విద్యుత్తు పుట్టునని 1880 వ సంవత్సరములో క్యూరీ దంపతులు కనుగొనిరి.ఈ సంఘటనను పీడనజనిత విద్యుత్ప్రభావము అందురు. ఈ ప్రభావము క్రింది స్ఫటికములలో కూడ కాననగును, టూరుమలై ను (Tourmaline) యశద గంధకిదము (Zinc blende), సోడియ హరితము (Sodium chlorate) తింత్రిణ్యామ్లకము (Tartaric acid),కండచక్కెర(Cane sugar), రాచెలి లవణము (Rochelle salt) పొటాసియ ద్వి ఉదజ భాస్వరితము (Potassium dihydrogen Phosphate), అమ్మోనియా ద్వి ఉదజ భాస్వరితము (Ammonium dihydrogen Phosphate), ఎథిలిన్ డై ఏమైన్-టార్ట్రేటు (Ethylene diamine tartrate)మొదలగునవి. + +తరువాత కొలదీ కాలములోనే పీడనజనితవిద్యుత్ప్రభావమునకు విరుద్ధమైన ప్రభావమును కూడ క్యూరీ దంపతులు కనుగొనిరి. ఒక శిలాస్ఫటికమును నిర్దిష్ట దిశలో వికల్ప విద్యుత్ క్షేత్రమునందు ఉంచిన ఆ శిలా స్ఫటికము నిర్దిష్ట దిశలలో సంకోచించుట (Contract) గాని వ్యాకోచించుట (expand) గాని జరుగును. శిలా స్ఫటికము యొక్క పీడనజనిత విద్యుత్తు అక్షము (Piezoelectric axis) విద్యుత్ క్షేత్రపు అక్షముతో ఏకీభవించవలెను. ఇట్లు ఉంచినచో ఆ శీలాస్ఫటికము విద్యుత్ క్షేత్రపు మొదటి అర్ధ పరివర్తనములో పొట్టిదిగా నొక్కబడి రెండవ ఆర్చ పరివర్తనములో ఆప్రమాణముగానే సాగును. ఈ విధముగా శిలాస్ఫటికము స్థితిస్థాపకత్వముగల డోలనములను (Elastic oscillations) +పొందును. ఈ డోలనముల ఆవర్తన కాలము (Period) వికల్ప విద్యుత్ క్షేత్రపు ఆవర్తన కాలమునకు సమాన + +ముగా నుండును. శిలాస్ఫటిక ఫలకము యొక్క స్వాభావికమగు యాంత్రిక కంపన ప్రమాణముతో విద్యుత్కవన ప్రమాణము అనునాదము జరిపినపుడు, కంపనముల వి స్తృతి గరిష్ఠముగా నుండును. ఈ విధముగా అనువాదమునందు శిలాస్ఫటిక ఫలకము అతిశ్రుతి ధ్వనులను పుట్టించును. స్వాభావిక కంపన ప్రమాణమునకు సంబంధించిన ఏ బేసి అనుస్వరమువద్ద నైనను ఆ శిలా స్ఫటికము అనువాదపు కంపనములను పొందునట్లుగా చేయవచ్చును. అందువలన సెకండునకు 20,000 పరివర్తనములనుండి కొన్ని వేల లక్షల పరివర్తనముల వరకు కంపన ప్రమాణముగల అతిశ్రుతి ధ్వనులను విద్యుత్పీడన +జనకముచే పొందగలము, అనువాదమునందు శిలాస్ఫటి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0191.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0191.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8dbf52b0d0263d7d5764e995f6b122d70ccdca0d --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0191.txt" @@ -0,0 +1,21 @@ +కపుప్రకంపనములు అధిక తీక్షణముగా (sharp) నుండును. అందువలన స్థిరమైన కంపన ప్రమాణములు గాను, ప్రేషణ యంత్రముల నడుపుటలోను, డోలన వలయములను (Oscillating circiuts) స్థిరీకరించుట యందును అనునాదము వద్ద ప్రకంపించు శిలాస్ఫటిక ఫలకములను ఉపయోగించెదరు. కొలది కాలమునుండియే స్వాభావికముగా లభించు విద్యుత్పీడన స్ఫటికములకు బదులుగా మట్టి సంబంధమగు ద్రవ్యముల (Ceramic materials)నుండి రాసాయనికముగా తయారు చేయబడిన బేరియం టిటా నేటి (Barium titanate) మొదలగు వాటిని అతి శ్రుతి ధ్వని జనకములుగా ఉపయోగించుచున్నారు. ఇట్టి అతిశ్రుతిధ్వని జనకములు ఎక్కువ పరిమాణమును (Large size) కలిగి యుండుటచే ఎక్కువ వెడల్పగు తరంగజాలమును ఇచ్చును. + +ఆతి శ్రుతి ధ్వనుల పరిశోధనము (Detection) :- సామాన్యముగా శబ్దతరంగముల పరిశోధనకు ఉపయోగపడు విధానము లన్నియు అతిశ్రుతి ధ్వనులను గుర్తించుటకు వినియోగింపవచ్చును. చెవిని మాత్రము ఉపయోగించుటకు వీలుపడదు. అతిశ్రుతి ధ్వనులను గుర్తించుటకు ఉపయోగపడు వేరువేరు గ్రాహిణులను మూడు రకములుగా విభజింపవచ్చును. + +1. యాంత్రిక గ్రాహిణులు (Mechaincal detectors) : పొగ, ధూళి, బిందుకణములు, పటలములు (Films), +జ్వాలలు, వికిరణమానములు (Radiometers). + +2. విద్యుత్ గ్రాహిణులు (Electrical detectors) : ప్రతిరోధకములు (Resistors), వేడి తీగెలు (Hot wires). +3. దృగ్విధానము (Optical methods): ఛాయా రేఖలు (Shadowgraphs), ప్లీ రెన్ (Schlieren) విధానము +నమన విధానము (Diffraction method). + +యాంత్రిక, విద్యుత్ గ్రాహిణులు ప్రవద్రవ్యముల(Fluids) లోను, దృగ్విధానములు ద్రవములలోను సంపూర్ణకిరణ భేద్యమగు (Transparent) ఘనపదార్థములలోను ఉపయోగింపబడు చున్నవి. + +1. యాంత్రిక గ్రాహిణులు : తేలికయగు ఘనపదార్థపు కణములనుగాని ద్రవపు బిందువులనుగాని (ఉదాహరణకు +చుట్టపొగలో నుండు నట్టివి) వాయువుతో కూడిన ధ్వని క్షేత్రములోనికి ప్రవేశ పెట్టబడినపుడు, ఆ కణములు +వాయుకణముల చలనమును అనుసరించుటచే ధ్వనితరంగముల చిత్రమును ఇచ్చును. ధ్వనితరంగము యొక్క నిష్పంద బిందువుల (Nodes) వద్ద బుడగలు ఏర్పడునట్లు చేయుటచే ఆ తరంగము యొక్క రూపము కనుపించునట్లు చేయవచ్చును. పురిగల నారచే (Torsion fibre) వ్రేలాడ తీయబడిన గుండ్రని బిళ్ళపై (disc) అతిశ్రుతిధ్వని తరంగజాలమును పడునట్లు చేసినచో, ఆ పురి పై భాగమున ఏర్పడు మెలిక (Twist) యే తరంగజాలపు తీవ్రత (Intensity) కు ప్రమాణమగును. అతిశ్రుతిధ్వనిజాలమును గుర్తించుటకు ఉపయోగపడు వికిరణమానమునందు ఈ సూత్రమే ఉపయోగింపబడు చున్నది. అతిశ్రుతిధ్వనిజాలమును గుర్తించుటకు సబ్బు పటలము (Soap film)ను గాని సునిశితమగు జ్వాలను (Sensitive flame) గాని ఉపయోగింపవచ్చును. + +2. విద్యుత్ గ్రాహిణులు : ఒక స్రవద్రవ్యము యొక్క ఉష్ణోగ్రతలో, దానియందు జరుగు సంపీడన విరళీకరణముల (Compressions and rarefactions) మూలమున, కొద్దిమార్పులు జరుగును. దాని ఉష్ణోగ్రత అతికొంచెముగా మారుటచే అతి సున్నితమగు ఉష్ణోగ్రతా మాపకములు మాత్రమే ఆ మార్పును గుర్తింప గల్గును. ధ్వని తరంగమార్గములో ఒక వేడితీగెను (Hot wire) ఉంచినచో అది చల్లబడును. ఈ చల్లబడుటను (అనగా ఉష్ణోగ్రతలో మార్పును) తరంగము యొక్క వేగమునకును విస్తృతికిని ప్రమాణముగా తీసికొనవచ్చును. ధ్వని క్షేత్రమును అన్వేషించుటకు ఉపయోగించు హాట్ వైర్ మైక్రోఫోను (Hot wire microphone) నందలి మూల సూత్రము ఇదియే. దీనియందు ఒక సన్నని ప్లాటినము +లేక నికెలు తీగను ఉపయోగింతురు. ఈ తీగను ధ్వని క్షేత్రములో ఉంచినపుడు దాని ఉష్ణోగ్రత మారును. దీని ఫలితముగా ఆ తీగ యొక్క ని రో ధ క త్వ ము నందును మార్పు కల్గును. నిరోధకత్వమునందలి మార్పు ధ్వని తరంగముల విస్తృతికి ప్రమాణమగును. + +దృగ్విధానములు: ఒక స్రవద్రవ్యమునందు ధ్వనిత రంగ జాలమును పంపినపుడు, తరంగముఖ రంగము (Wave-front) న సంపీడనము, విరళీకరణములు జరుగును. అందు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0196.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0196.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..693529d15d23d0be57d002fb0af6a7d3acbf42cd --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0196.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +రంగువేయుట ఒక దారపు పోగుపై గాని, బట్టపై గాని, రంగును కనబరచు విధానమును రంగువేయుట అందుము. దారపు పోగులపై కేవలము రంగు కనబడునట్టు చేయుటకంటె గూఢమైన అర్థము ఈ పదమునకు గలదు. దారపు పోగులందు అంతటను సమానముగా రంగు విస్తరించి యుండుటయే అద్దకపు పని అనబడును. పై భాగమున కేవలము పై పూతగా రంగు పూయుట అద్దకము కాజాలదు; ఇట్టిపని చిత్రలేఖన మనిపించు కొనును. దారపు పోగు, లేక బట్ట రంగు వేయబడినదని చెప్పబడుటకు అట్టి దారపుపోగు లేక బట్ట ఈ క్రింది విశిష్ట ధర్మములను కలిగియుండవలెను. + +1. రంగు సరిసమానముగా అంతటను విస్తరించి యుండవలెను. రంగు అంటని భాగములు ఉండరాదు. +2. ఉపయోగింపబడిన రంగు కేవలము పైభాగమున అంటినదిగా నుండరాదు. +3. రంగు వేయబడిన వస్తువు ఉతుకును, వెలుగును,చెమటను నిరోధించునంత మన్నిక కలిగియుండవలెను. + +రంగువేయు విధానమునందు ముఖ్య విషయములు రెండు. (1) దారపు పోగు (2) రంగు పదార్థము. రంగువేయు విధానము ఈ రెండింటిపై గాని, వీటిలో నొకదానిపై గాని ఆధారపడియుండును. రంగువేయు విధానము దారపు పోగులనుగాని, రంగు పదార్థమును గాని అనుసరించి మారుచుండును. ఈ విధానమును నిర్ణయించు మూడవ అంశ మొకటి కూడ కలదు. అది “సహాయక ద్రవ్యము" (Mordant) అని పిలువబడును. సహాయక ద్రవ్య మనగా దారపు పోగునకు రంగు పదార్థముతో సన్నిహిత సంబంధమును పొందుటకు సహాయపడు నొక వస్తువు. “సహాయక ద్రవ్యము” (Mordant)యొక్క సహాయము లేనిచో కొన్ని రంగుపదార్థములు కొన్నిరకముల దారపు పోగులకు రంగువేయుటకు శక్తి +గలిగియుండవు. సహాయక ద్రవ్యముచే దారపుపోగు రంగు పదార్ధమును తనలోనికి గ్రహించుకొను గుణమును పొందును. అప్పుడు దానికి రంగు హత్తుకొనును. “సహాయక ద్రవ్యము" నేడు ఎక్కువగా నుపయోగింప బడుటలేదు. పూర్వకాలములో 'ఎనిలైన్' అను రంగు పదార్థములు దొరకని దినములలో సహాయక ద్రవ్యములు వాడబడుచుండెడివి. ఆ దినములలో ప్రకృతినుండి తీయబడిన రంగు పదార్థములచే రంగులు వేయబడు చుండెడివి. "సహాయక ద్రవ్యములు" దారపు పోగుల యొక్క సూక్ష్మ రంధ్రములను పెద్దవిగా చేయునవియు, ఇట్లవి రంగుపదార్థములతో సన్నిహిత సంబంధమును గూర్చు +టకు సహాయ పడుననియు నమ్మబడు చుండెను. దీని పని ఇంతమాత్రమే కాదని తరువాత తేల్చబడినది. "సహాయక +ద్రవ్యము” ప్రత్యక్షముగా రంగు పదార్ధములతో రాసాయనిక సంయోగమునుపొంది, కరగని ఒక అవక్షేపము(precipitate) గా నేర్పడునని ఇప్పుడు రుజువు చేయబడినది. ఈ అవక్షేపము “సరస్సు" (Lake) అని పిలవబడును. ఈ రాసాయనిక సంయోగము దారపు పోగు మీద జరుగును. పూర్వము వాడబడుచుండెడి “సహాయక ద్రవ్యములు" బరువు లోహముల యొక్క లవణములై యుండెడివి. అవి జంతు లేక వృక్ష సంబంధ మైనవనియు(organic) ఖనిజ సంబంధమైనవనియు (inorganic) రెండు రకములుగా నున్నవి. లోహ సంబంధముకల “సహాయక ద్రవ్యము"లలో గురుత్వము గల లోహ లవణము లున్నవి. ఉదా : ఇనుము, క్రోమియం, అల్యూమినియము, తగరము, రాగి మొదలగు వాటి లవణములు. జంతు లేక వృక్ష సంబంధమైన “సహాయక ద్రవ్యము" - అనగా వివిధములగు నూనెలు, వాటి రాసాయనిక సంయోగములు (compounds) (ఉదా: సబ్బులు) టేనిన్ పదార్ధములు మొదలగునవి. + +సహాయకములు (Assistants): సహాయకములు అనగా దారపుపోగులోనికి రంగు చొచ్చుకొని పోవుటకు సహాయపడు వస్తువులు. అవి లేకుండ కూడ రంగు వేయవచ్చును. కాని దారపు పోగులు రంగును సులభముగా గ్రహించుటకు సహాయకములు తోడ్పడునేగాని వాటివలన రంగులకుగాని, దారపు పోగులకుగాని, ఎట్టి ప్రమాదములేదు. రంగు వేసిన తర్వాత సహాయకములను సులభముగా కడిగివేయ వచ్చును. దారపు పోగులతో గాని రంగు పదార్థముతోగాని అవి ఎట్టి రాసాయనిక సంయోగమును పొందవు. ఈ సహాయకములు బజారులో వేర్వేరు కంపెనీ పేరులతో విక్రయింపబడును. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0197.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0197.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..646f3619a41fd7d358a9de137aa7784f17db60cf --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0197.txt" @@ -0,0 +1,23 @@ +నేడు లభ్యములగు ఎనిలీన్ రంగులలో ప్రతిదానిలోను ఒక సహాయకము ఉండును. దాని సహాయముననే రంగు వేయుటను జయప్రదముగా నిర్వహింప వచ్చును. + +ఎట్టి దారపు పోగునకైనను రంగు వేయుటకు ఒక ప్రత్యేకపు చాయగల రంగుగాని రంగు ద్రవ్యముగాని కావలసి యుండును. అప్పుడు రంగు ద్రవ్యమునుగాని రంగునుగాని దారపు పోగులలోనికి ప్రవేశ పెట్టుటకును అక్కడ దానిని స్థిర పరచుటకును ఒక సాధనము అవసరమగును. తడిరంగు వేయు విధానములో సాధారణముగా నీరు అవసరము. అట్టి నీరు తగినంత శుభ్రముగా నుండవలెను. స్వాదుజలము ఇందుకు పనికివచ్చును. కఠిన జలము పనికి రాదు. + +రంగు వస్తువును దారపు పోగులును ఉంచబడిన పాత్రను నిప్పుమీద ప్రత్యక్షముగా నుంచుట చేగాని పాత్రలోనికి ప్రత్యక్షముగా ఆవిరిని పంపించుటచేగాని రంగువేయుటకు వలసిన వేడిమిని సంపాదింప వచ్చును. రంగుద్రవ్యమును దారపు పోగులునుగల పాత్ర ఆవిరి (steam bath) లో నుంచి వేడిచేసెడి విధానము “పరోక్ష విధానము అనబడును. దారపు పోగులకు రంగువేయుటకు ఉపయోగించు పాత్రను (Dye bath) లోహముతో గాని కఱ్ఱతోగాని పింగాణిలోగాని చేయుదురు. లోహ పాత్రలలో రాగి పాత్రలు స్టెయిన్లెస్ స్టీలు పాత్రలు + +రంగువేయు తొట్టె +1. పెద్ద కొయ్య తొట్టె +2. ఆవిరి గొట్టము +3. లోనికి ఆవిరి వచ్చు ద్వారము +4. ఆవిరి బైటికి పోవు ద్వారము +5. కొయ్య రూలర్లు +6. రంగు మట్టము +7. దారము లేక బట్ట +8. సచ్ఛిద్రముగ కల్పితమైన అడుగు. + +రంగువేయుటకు ఉపయోగింతురు. యంత్రాగారముల యందును పెద్ద అద్దకపు కర్మాగారములందును దీర్ఘ +చతురస్రాకారముగల కఱ్ఱతొట్టిని ఉపయోగింతురు. ఒక ఆవిరిగొట్టము అమర్చబడి యుండును. దీనిని "రంగుతొట్టి" అందురు. రంగువేయుటకు ఉపయోగించు పాత్ర రంగువేయబడు దారపుపోగుల స్థితిపై ఆధారపడి యుండును. ప్రత్తి, ఉన్ని, సిల్కు- ఇవి విడివిడి దారపు పోగులుగా రంగు వేయబడును. నిడు పైన బ్రద్దలకు దూదిపింజ చుట్టిగాని, పోగులుగాగాని చుట్టిగాని, నూలు పిడిగాగాని, నూలు చిట్టముగాగాని, కండెలుగాగాని, వస్త్రరూపమున ఉన్న నూలు పోగులుగాగాని రంగు వేయబడును. దూది పింజలు, నూలు పిడులు మున్నగు వాటికి రంగువేయునపుడు (packed system) రంగు ద్రావకమును వీటిగుండా ప్రవహింపజేయుదురు. చిట్టము (Hank) రూపములోనున్న నూలునకు తఱచుగా రంగు వేయునపుడు ఒక పెద్ద తొట్టెలో నుంచుదురు. రంగు వేయుటకు పూర్వము వస్తువును కడిగి, తడిగా నుండగనే రంగుపాత్రలో నుంచుదురు. కడుగని వస్తువులో కొన్ని సహజ మలినములుండును. వీటిని వ్యతిరేకించు ధర్మము వీటికుండును. కడుగుటచే ఇట్టి సహజ మలినములు తొలగిపోవును. దారపు పోగుల స్థితినిబట్టి మలినములు ఆధారపడియుండును. బట్ట తయారగు స్థితివరకు అవి సమానముగానే యుండును. కాని బట్ట స్థితిలో సహజ మలినములేకాక ఇతర మలినములుకూడ నుండును. నూనె మరకలు, దుమ్ము ఇట్టి మలినములు నేత నేయు సందర్భములో ఏర్పడును. + +ఉన్ని విషయములో, ముద్దగానున్న ఉన్నిలో దుమ్ము, ఎండుటాకులు మొ. సహజ మలినములు ఉండును. కాని +నూలులో రంగు వృక్షసంబంధమయిన నూనెలు తప్ప ఇతర సహజ మలినము లుండవు. ఉన్ని బట్టయందుకూడ +ఉన్ని నూలులో గల మలినములే కనిపించును. సిల్కు విషయములో విడిచారపు పోగులు, నూలు, బట్ట మున్నగు +వాటియందు 'జిగురు' లేక 'సెరిసిన్' అను మలినము ఉండును. ప్రత్తి, మైనమునందు (wax) నీటిని వ్యతిరేకించు ధర్మమును ప్రత్తికి కలిగించును. ఇది సబ్బుగా మార్పరాని ఒక రకపు నూనె. నీటిని, నూనెను కలుపగా \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0198.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0198.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b19e31698403f9ddc78955a9c9d5018e3dfc18c1 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0198.txt" @@ -0,0 +1,18 @@ +ఏర్పడు పాలవంటి ద్రవమును ఉపయోగించి (Emulsifcation) ప్రత్తిమైనమును తొలగింపవచ్చును. ప్రత్తిలో నుండు క్రొవ్వుసంబంధమగు ఆమ్లము 'మార్గంక్ ఆమ్లము' 'పాల్మిటిక్ ఆమ్లము' అను రెండు ఆమ్లముల మిశ్రమముచే నేర్పడును. ఈ ఆమ్లములు 55.5° సెంటిగ్రేడ్ వద్ద కరగును. ఇవి క్షారములందు మిళితములగును. రంగువేయు పదార్థమునందు నత్రజని సంబంధమైనవియు, అస్ఫటికాకారముగా నేర్పడ నవియును అగు రెండు రంగువేయు వస్తువులు ఉండును. వీటిలో ఒకటి 'ఆల్కహాల్'లో కరగును. రెండవది ఆల్కహాలునందు అత్యల్పముగా కరగును. ఈ రంగులు చలవచేయుటవల్ల నశించి పోవును. మలినములన్నియు కలసి విడి ప్రత్తిలో 5% ఉండును. 'పెక్టిక్ ఆమ్లము' ఈ మలినములలో అత్యధికాంశముగా ఉండును, + +చలువ చేయుట : పూర్వకాలము 'చలువ చేయుట'చాలమోటును, సుదీర్ఘమును, శ్రమతో గూడినదియునగు విధానము ననుసరించి జరుగుచుండెడిది. ఇందుకొరకు పాట్ ఆష్ (Pot ash=K2 Co3) ఉపయోగించు +చుండెడివారు. పులియ పెట్టుటకై మజ్జిగయు, తెలుపు జేయుటకై సూర్యరశ్మియు సాధనములుగ ఉండెడివి. రంగు వేయుటకు పూర్వము బట్టలను చలువ చేయుటకై ఆరు నెలలు పచ్చగడ్డిపై పరచెదరు. ఈ విధానమునకు తృణప్రక్రియ అని పేరు. + +ప్రస్తుతము చలువచేయుటకు చాలవరకు బ్లీచింగ్ పౌడరు (కాల్షియం హైపోక్లోరైట్) వాడుచున్నారు.ప్రస్తుతము విశేషముగా వక్త్రరూపమున చలువ చేయుదురు. నూలు దారము రూపమున స్వల్పముగను, వైద్యావసరముల కొరకు నీరు పిల్చెడి స్వభావముగల దూదిపింజల రూపమున అత్యల్పముగను చలువచేయుదురు. దూదిపింజలను తోటాలు చేయుటకును తుపాకీ ప్రత్తి కొరకును చలువచేయుచున్నారు. ఈ దూదిపింజ రూపమున చలువచేయునపుడు నారపోగులు బలముగా +నుండ అవసరము లేదు. దారమును బట్టలను తయారుచేయు విషయమున దారపుపోగులు బలముగా నుండుట +అవసరము - ప్రత్తిదారమును పెద్ద యెత్తున తెలుపు చేయుటకై మూతలేని తొట్టిలో అనగా తక్కువ ఒత్తిడిగల తొట్టిలో దానిని ఉడక బెట్టుదురు. చలువ చేయుటకై ఉడక బెట్టుటలో దారపుప్రొగులలోని ప్రత్తి మైనమును, క్రొవ్వుసంబంధము లగు ఆమ్లములను, తదితరములగు జీవకణ నిర్మాణ ద్రవ్యములు కాని (Non-cellulosic) మలినములను, పూర్తిగా తొలగించుట అవసరమై యున్నది. పెద్దతొట్టిలో ఉడక బెట్టుటకు వేరు వేరు పద్ధతులు ఉన్నవి. మూతలేని తొట్టిపద్ధతి' లో తగిన కొల + +1. పెద్ద కొయ్య తొట్టె +2. ఆవిరిని చిమ్ము గొట్టము +3. సచ్ఛిద్రముగ కల్పితమైన అడుగు +4. బోలు గొట్టము +5. ఆవిరిని క్రమబద్ధముచేయు మూత +6. వస్తువులు మజ్జము +7. క్షారద్రావణ మట్టము + +తలుగల ఒక గుండ్రని నిలుపుకొట్టిని ఉపయోగింతురు. అడుగున రంధ్రములు పొడువబడిన ఒక కృత్రిమ నిర్మాణము అమర్పబడి యుండును. దానిలో రంగువేయబడు పదార్థము ఉంచబడును. ఈ కృత్రిమపు టడుగునకును, నిజమైన అడుగు భాగమునకును మధ్య జానెడు ఖాళీ స్థలము ఉంచబడును. ఈ స్థలము ద్రవము చేరుకొనుటకును, ఆవిరిగొట్టము లుంచుటకును ఉద్దేశింపబడినది. బయటికి తీసినపుడు అది చిక్కులు పడకుండ నుండుటకై చలువచేయబడు వస్తువును తగు జాగ్రత్తతో తొట్టియందుంచవలెను. చలువచేయు పదార్థమునకు సమముగా రంగుపట్టుటకయి, దానిని తొట్టిలో క్రమమైన రీతిలో నుంచవలయును. మొదట నొక వేడివీళ్ళ తొట్టిగుండా పోనిచ్చి, తరువాత “ఒత్తుడు రోలర్ల”చే ఒత్తుదురు. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0199.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0199.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..aeb453caebbe4d894d196dc597aec25007ac2eba --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0199.txt" @@ -0,0 +1,18 @@ +“మూతలేని తొట్టిపద్ధతి" (Openkier) ననుసరించి పదిపండ్రెండు గంటలవరకును వస్తువును ఉడక బెట్టుదురు. ఇట్లు మూత లేని తొట్టిలో ఉడక బెట్టుట మిక్కిలి ప్రశస్తము కాదు. ఏమనగా అది ఈ పద్ధతియందు ఎక్కువ ఖర్చగును.ఇందలి దీర్ఘకాల ప్రక్రియ మూలమున "ఆక్సి సెల్లులోస్" మరియు, "హైడ్రో సెల్లులోస్" అనునవి ఏర్పడి చలువ చేసు వస్తువు మెత్తబడి, చెడిపోయెడి ప్రమాదము కలుగును. తక్కువ ఒత్తిడితో గూడిన తొట్టిలో రంగు వేయబడు వస్తువు 10, 12 గంటలవరకు ఉడక బెట్టుచు ఆ వస్తువు యొక్క బరువులో "సోడా ఆష్"ను కలువుదురు. ఈపని తర్వాత ఆ వస్తువు భ్రమణ ముద్రాయంత్ర (Washing mangle) సాహాయ్యమునను ఒత్తుడు రోలర్సు యొక్క (Squeeze Rollers) సహాయమునను శుభ్రముగానుతకబడును. దీనివలన రంగుపదార్థముతప్ప తక్కిన మలినములన్నియు తొలగిపోవును. నూలు పోగులలోని సహజమైన రంగుపదార్థమును తొలగించుటకు “బ్లీచింగ్ పౌడరు" ను, ద్రావకమును ఉపయోగింతురు. +ప్రయోగమును “కెమికింగ్" అందురు. + +2° టి. డబ్లియు. బ్లీచింగ్ పౌడరు ద్రావకముగాని ½° ¾° టి. డబ్లియు పెర్ కొరన్ గాని, సుమారు 6 నుండి 8 గంటల కాలము చలువచేయు నిమిత్తము వాడుదురు. ఈస్థితియందు వేడిచేయుట అనవసరము. “బ్లీచింగ్" చేయబడిన తర్వాత, దారము చన్నీళ్ళలో తడవకు 15 నిమిషముల చొప్పున రెండుసార్లు కడుగబడును. గంధకితఆమ్లము ½ నుండి 1° టి. డబ్లియు ద్రావకములో 15 నిమిషములు పులియబెట్ట బడును. ఇట్లు చేయుటలో నూలుపోగులనుండి "బ్లీచింగ్ పౌడర్" యొక్క అవశేషములను తొలగింపనగును. పులియబెట్టిన తర్వాత ఆమ్లము యొక్క లవలేశములను పూర్తిగా తొలగించుటకై తడవకు 10 నిమిషముల చొ॥న మూడు సార్లు పరిభ్రమించుచున్న తొట్లలో తిరిగి దారము కడుగబడును. తుది దశలో ఆమ్లముయొక్క తుది లవలేశములను తటస్థపరచి తొలగించుటకును, ప్రత్తిని మెత్తపరచుటకును సబ్బును వాడుదురు. మజ్జిగకు బదులుగా గంధకిత ఆమ్లము వాడుటవలన చలువ జేయుటకు వలసిన కాలము 6 నెలలనుండి 3 నెలలకు తగ్గును. + +“క్లోరిన్" 1774 లో కనుగొనబడినది. కాని దాని తెలుపుచేయుశక్తి 1785 లో మాత్రమే బెర్తోలెట్ చే కనుగొనబడినది. దానిని కర్మాగారములలో తెలుపు చేయుటకు ఉపయోగించినవాడు జేమ్స్ వాట్ అనునతడు. అతడు క్లోరిన్ నీటిని ఉపయోగించెను. ఈ క్లోరిన్ నీరు అంతగా ఉపయోగించు వస్తువు కాకపోవుటచే 1799 లో చార్లెస్ టెన్నెన్చ “బ్లీచింగ్ పౌడరు" వ్యాపారార్ధము తయారుచేయబడినది. కాని అది ఉపయోగములోనికి 1800 సం॥లో మాత్రమే వచ్చెను. క్రమముగా "పాట్ ఆష్ "నకు బదులుగా సున్నము వాడుకలోనికి వచ్చెను. పిడప సోడియం హైడ్రాక్సైడ్ కాస్టిక్ సోడా 1830 లో వాడుకలోనికి వచ్చెను. అపుడు తెలుపు చేయుట కుపయోగించిన విధానము లీ + +1. పీడన మాపకము +2. మూతి +3. చిమ్ముడు గొట్టము +4. క్షారద్రావణ మట్టము +5. సచ్ఛిద్రముగ కల్పితమైన అడుగు +6. కేంద్రావగ ఉదంచము (Centrifugal pump) +7. క్షార ద్రావణము . +8. నీరు +9. ఆవిరి +10. ఖాళీచేయు గొట్టము +11. గుడ్డ లేక నూలు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0201.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0201.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..071337422a4ba812015beb7227111bd5c6c3521d --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0201.txt" @@ -0,0 +1,14 @@ +నిక మైనరోలర్ ముద్రణముతో పోల్చినచో, దీనికి సంకుచితమును, పరిమితమును, అగు స్థానము మాత్రమే కలదు. +మిక్కిలి సున్నితములును, సునిశితములును అగు రేఖలు కఱ్ఱదిమ్మలపై చెక్కుట శక్యము కాదు. చెక్కిననుకూడ +అచ్చుకొట్టుటలో అవి పాడై పోవును. అట్లే సన్నని చుక్కలను చెక్కుటకు కూడ వీలుపడదు. సన్నని రేఖలైనచో +రంగును సమముగా గ్రహించును. వాటితో అచ్చు సమముగా వచ్చును. కాని విశాలములైన సమూహ రూపములు రంగును సమముగా గ్రహింపవు. వాటితో అచ్చు ఎగుడు దిగుడుగా కూడ నుండును. + +కఱ్ఱదిమ్మలపై లోహ రూప రచనల నుంచి, అభివృద్ధికరమైన మార్పులు చేయుదురు. దిమ్మలలో విశాల సమూహ రూపములు ఉన్న సందర్భములలో ఆ రూపముల మధ్య తొలిచి " ఫెల్టు” (కంబళివంటి పదార్థము) తో నింపుదురు. "ఫెల్టు" అందుచే రంగును సమముగా గ్రహించును. ఈ విధముగా అచ్చు వేయుటచే అచ్చులు సున్నితముగను, సమముగను వచ్చును. దిమ్మలతో అచ్చు వేయుటలోగల మిక్కిలి గొప్పకష్టములు తిరిగి వేయబడు అచ్చులలో ఒకదానితో ఒకటి సరిగా కలుపుటకు సాధ్యపడకపోవుట; వేర్వేరు రంగుల ముద్రా రచనయు సరిగా నుండకుండుట. + +ఏదైన ఒక రూపరచనకు కావలసిన దిమ్మల సంఖ్య ఆ రూపరచనలో నున్న రంగులసంఖ్యకు సమానముగా నుండును; ఏమన, ఒక దిమ్మ ఒక రంగును మాత్రమే గ్రహింపగలదు. + +రంగు భూమికలు (Colour Pads) : అనేక విధములైన రంగు భూమికలు అచ్చువేయుటలో ఉపయోగింపబడును. ఒక దుప్పటి ముక్కను ఒక సమతలముపై పరచి, భూమికగా నుపయోగించుట వీటిలో మిక్కిలి సులువైనది. ఇట్టిదానిలో రంగు ముద్దను గ్రహించుశక్తి చాలా పరిమితమై యుండును. కాన ఎక్కువగా అచ్చు వేయవలసిన సందర్భములలో దీని ఉపయోగము లేదు. దీనిలో దిండువంటి సౌలభ్యము లేకపోవుటచే, కఠినమైన భూమిక నుండి దిమ్మలు ఎక్కువరంగును గ్రహించును; అందుచే, అచ్చు హెచ్చుతగ్గులు కలదిగా నుండును. కనుక, దేశమందంతటను సర్వసామాన్యముగా ఉపయోగింపబడు భూమిక ఒక కఱ్ఱ పళ్లెము లేక తొట్టిని కలిగియుండును. ఈ తొట్టిలో ఒక వెదురు జల్లెడ ఉంచబడును. ఈ వెదురు జల్లెడపై దుప్పటి పరచబడి, దానిపై ఒక గుడ్డముక్క ఉంచబడును. వెదురు జల్లెడ వెదురు బద్దలతో చేయబడును. ఇవి రెండు కాళ్ళపై ఆధారపడి యుండును. వెదురు బద్దలు దారముతో కట్టబడును. వెదురుజల్లెడ (జాలి) "స్ప్రింగ్" (Spring) లక్షణము కలిగియుండును. కాన, రంగును సమానముగా గ్రహించుటలో అది సాయపడును. జల్లెడ "స్ప్రింగ్" లక్షణముచే రంగును విడగొట్టును; మరియు సరియగు మార్గములద్వారా దానిని వచ్చునట్లు చేయును. దుప్పటి, రంగును ఇంకను విడగొట్టును. దుప్పటి సందులు నుండి వెలువడు రంగు ఇంకను సూక్ష్మ విభజన పొందిన స్థితిలో దాని పైభాగమునకు వచ్చును; అక్కడనుండి దిమ్మ రంగును గ్రహించును. + +అచ్చువేయు బల్ల : కూర్చుండు స్థితిలో బట్టలను అచ్చు వేయుటకు ఉపయోగింపబడు సాధారణమైన బల్లకు బలమైన తలమును, బలమైన కాళ్ళును ఉండును. బల్ల పనివాని వైపునకు కొంచెముగా వాలి ఉండును. సాధారణముగా ఈ బల్ల 20 - 22" వెడల్పుగల్గి పనిచేయుటకు అనుకూలముగా నుండును. బట్టను పరచెడి ప్రదేశము కూడ అచ్చువేయుట పై ప్రభావము కలిగియుండును. ఆప్రదేశము హెచ్చుతగ్గులుగా నున్నచో, దిమ్మ రంగును సమానముగా గ్రహించినప్పటికీ అచ్చు హెచ్చుతగ్గులుగా నుండును. అందుచే మెత్తని దిండుగల ఉపరిభాగము అవసరము; ఉన్ని ఫెల్టు బట్ట సాధారణముగా ఉపయోగింపబడును. అచ్చు వేయబడు బట్టగుండా ప్రసరించు రంగు ఉన్ని ఫెల్టు లేక 'నామా' ను పాడుచేయును;అందుచేత ఈ ఉన్నికప్పుపై ఒక ముదుక బట్ట పరచబడును. "బేక్ గ్రే" అని దీనికి పేరు. + +“పెరొ టైన్" లేక యంత్రములతో చేయబడు దిమ్మ. అచ్చు: "పెరొ టైన్" అనునది 4 రంగులను మాత్రము ఒక మారు అచ్చు వేయును. పెరొటైన్ కొరకు రూపరచనలు చేయుటలో రంగుపై రంగు రాకుండా చూడవలెను. ఎందుచేతననగా దిమ్మ అచ్చులో రంగు ఇంచుమించు బట్టయొక్క పై భాగమున నుండును; ఈ తడి రంగులు కలిసి పడినచో, అవి తప్పనిసరిగా వాటి హద్దు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0206.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0206.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..eb5537923b524e3d0c68bcab5e7234098096fef3 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0206.txt" @@ -0,0 +1,18 @@ +చాకలివానిచే నుతికించి ఆరిన గుడ్డలకు లేక నూలుకు రంగులు అద్దవలసినచో 20 గ్యాలనుల నీళ్ళు అనగా +5 కిరసనాయిల్ డబ్బాల నీళ్ళలో మూడునాల్గు తులముల బట్టల సోడా (Soda ash), 2, 3 పౌనుల క్యాస్టిక్ సొడా కలిపి ఉడికించవలయును. మరొక విధముగా పొడిగుడ్డను 20 గ్యాలనుల నీళ్ళలో 2 పౌనుల టర్కి రెడ్ ఆయిల్ కలిపి రెండుగంటల వరకు తడిపియుంచిన తరువాత, గట్టిగా పిండి సిద్ధముగా నుంచవలయును. + +సాధారణముగా వాడుకొను రంగులు (14) రకాలు :1. బేసిక్ రంగులు, 2. డైరక్టు రంగులు, 3. (అ) సల్ఫర్ రంగులు. (ఆ) హైడ్రాన్ రంగులు, 4, ఇండాన్ త్రీన్ రంగులు, 5. ఆలిజరిన్ రంగులు, 6. నెఫ్రోల్ రంగులు, 7. ఇండిగో రంగులు, 8. ఆసిడ్ రంగులు, 9. ఆసిడ్ క్రోం రంగులు, 10. మార్డెంటు రంగులు. పైని చెప్పబడ్డ 10 రంగులలో కొన్ని మాత్రము ఈ దిగువను విపులముగా చెప్పబడినవి. పై నుదహరించిన రంగుల పేర్లు జర్మనీ దేశము వారివి. ఇంగ్లండు, స్విట్జర్లాండు మొదలగు దేశములలో తయారు అయిన రంగుల పేర్లు వేరుగా నుండును. + +1. బేసిక్ రంగుల అద్దకము : పట్టుకు ఉన్ని వస్తువులకు మాత్రము ఈ రంగులు వాడుదురు. 10 పౌనుల నూలుకు లేక గుడ్డకు 1 తులమునుండి 6 తులముల వరకు బేసిక్ రంగును మనకు అవసరమగు ఛాయా ప్రమాణమునుబట్టి వేసికొనవచ్చును. ఆసిటిక్ ఆసిడ్ తో రంగును మర్దించి అందులో బాగుగా మరుగుచుండెడి నీరుపోసి కలుపవలెను. శుభ్రపరచిన నూలును లేక గుడ్డను, పది పౌనులకు ¼ పౌ. చొ. పటికను 20 గ్యాలనుల నీళ్ళలో కరిగించి, గట్టిగా పిండిన తరువాత దానిని 1% సజల టానిక్ ఆసిడ్ లో తడియ పెట్ట వలెను. ఇట్లు తయారుచేసిన నూలుపై లేక గుడ్డపై, వడియగట్టిన రంగును నీటితో అద్దకము చేయవచ్చును. + +బేసిక్ రంగు వైవిధమున సిద్ధపరచి, జిగురులో కలిపి, గుడ్డలపై అచ్చులు వేసి, 1½ లేక 2 గంటల వరకు ఆవిరి +పట్టినచో ఉన్ని, పట్టు, చీటి గుడ్డలు తయారగును. + +డైరెక్టు రంగుల అద్దకము: 10 పౌనుల నూలుకు లేక గుడ్డకు 8 తులములు మొదలుకొని 16 తులముల పరిమితిగల రంగును ఒక పాత్రలోనున్న చన్నీళ్ళలో బాగుగా కలిపిన తర్వాత బాగుగా మరుగుచుండెడి వేడి నీళ్ళను ఆ రంగులో పోయవలయును. లేదా అగ్నిపై పెట్టి, కొంతకాలము ఉడికించవలయును. నూలు లేక గుడ్డను అద్దుకొను పాత్రలో నూలుకు 30 పాళ్ళు ఎక్కువ నీళ్ళుపోసి, అందులో 2 తులములు మొదలు 12 తులముల వరకు బట్టల సోడాను ఉడికించి వడియకట్టిన రంగును కలుపవలెను. ఆ రంగులో నూలు లేక గుడ్డను ఉడక పెట్టుచు ఒక గంటవరకు ఆ +రంగుపాత్రలోనే యుంచి పిదప వెలుపలకు తీసి శుభ్రమైన నీటితో ఉతికి ఆరవేయవలెను. రంగుపాత్రలో నుండు రంగును పూర్తిగా వాడుటకుగాను, 2% తినునట్టి ఉప్పును కలిపి అద్దకమును పూర్తి చేయవలెను. + +సల్ఫర్ రంగుల అద్దకము: పది పౌనుల నూలు లేక బట్టకు సల్ఫర్ రంగు 20 తులములనుండి 40 తులముల వరకు ఉపయోగింపవలెను. సల్ఫర్ నల్లరంగు మాత్రము 80 తులములవరకు గూడ వాడవచ్చును. లైట్ షేడ్ కావలయునన్న, రంగుతో సమమైన బరువుగల సోడియం సల్ఫైడ్ ను రంగుతో కలుపవలెను. గాఢచ్చాయ షేడ్ను కోరినచో సోడియం సల్ఫైడ్ రెట్టింపు తీసికొనవలెను. బట్టలసోడా. పది పౌండ్ల నూలుకు లేక గుడ్డకు డార్కు షేడ్ (Dark shade) కావలయునన్న 20 తులములు, లైట్ షేడ్ కావలయునన్న 8 తులములు, రంగుపాత్రలో వేయవలెను. ఆఖరు దళలో తిను ఉప్పు 2 పౌండ్లవరకు రంగుపాత్రలో వేసినచో, రంగును పూర్తిగా వాడుటకు వీలగును. కొంతవరకు టర్కీ రెడ్ ఆయిల్ కూడ వేయుట మంచిది. పైన చెప్పబడ్డ రంగును బాగుగా ఉడికించి అనగా 140° F. నుండి 180 F. వేడివరకు వేడి అయిన పిదప అద్దకము చేయవచ్చును. + +తదుపరి ఈవలకు తీసి గాలికి ఆరవేసి సోడా, సబ్బు వేసి నీళ్ళలో ఉడక బెట్టి, శుభ్రమైన నీళ్ళలో ఉతికి ఆరవేయ వలయును. పైన చెప్పబడ్డ సల్ఫర్ రంగులు మొదట వేసిన తూకము మరల అద్దుకొను సమయమున ⅓ వంతు +రంగు ఇతరములు తగ్గింపుచేసి అద్దుకొన వచ్చును. ఇదే విధముగా నాల్గవ సమయానికి ఏ రంగు వేయకుండగనే +అద్దుకొనవచ్చును. రంగులు అద్దుకొన్న తదుపరి నీళ్ళు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0208.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0208.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4274109cb5878157ac949e2567978b1b55d79dcd --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0208.txt" @@ -0,0 +1,26 @@ +అచ్చువేసిన బట్టలు తీవ్రమైన ఎండలో మూడు నాల్గు గంటలవరకు పెట్టినచో నల్లరంగు తేలును. పిమ్మట బట్టను చాల కొద్దిగ ఆమ్లము కలిసిన నీటిలో నానబెట్టినచో దాని పూర్తిరంగు తేలును. అట్లు అచ్చువేసిన బట్టను మామూలు పద్ధతిని 4, 5 సార్లు మంచినీటిలో కడిగి, సోడా సబ్బుతో మరల శుభ్రపరచవలెను. ఈ రంగు సాధారణముగా డిజైను యొక్క అంచుకు వాడవచ్చును. + +అద్దె (Rent) :- చదువరి ముఖ్యముగా విద్యార్థి యగుచో సరకుల ఉత్పత్తి, వాటిని తయారుచేయుట కగు +ఖర్చులు, బజారులో వాటి ఖరీదులు - ఈ అంశముల నడుమగల సంబంధములు స్పష్టీకరించు సిద్ధాంతమును +తెలిసికొనుటకు కుతూహలమును ప్రదర్శించును. + +ఖర్చులు మొత్తమును నిశ్చయించు సిద్ధాంతము కొన్ని సూత్రముల ననుసరించి పనిచేయును. నిర్దిష్టమగు ఖర్చులు, +మారు ఖర్చులు, అను ఖర్చుల మధ్యగల తారతమ్యము అల్పకాల వ్యవధికిమాత్రమే వర్తించు అంశమనునది ఒక +సూత్రము. మారుచున్న ఉత్పత్తితో కలిసి మారనిఖర్చులు నిర్దిష్టమగు ఖర్చులు. పారిశ్రామికవేత్త కల్గియుండిన +ఉత్పత్తి సాధనములు, వేరు అవకాశములు లభించునెడల సంపాదింపగల ధనరూపమైన సంపాదనలు, పారిశ్రామిక +వేత్త ఇతరుల కొసంగవలసిన నిర్దిష్టమగు ఖర్చులుకూడ నిర్దిష్టమగు ఖర్చులుగనే ఎంచబడును. నిర్దిష్టమగు ఖర్చులు +అనునది తప్పక రాబట్టవలసిన ఖర్చులు ఇవి యను అంశమును తెలియజేయునదని అనుకొనవచ్చును. కాని అల్ప +వ్యవధికి సంబంధించినంతవరకు ఇది నిజము కాదు. ఏలయన, ఒక పారిశ్రామిక వేత్త తన పెట్టుబడి పై గాని తన +కృషిఫలితముగా కాని అల్ప వ్యవధియందు ఏమియు సంపాదింపకుండినను పరిశ్రమ సాగుచునే యుండవచ్చును. ముఖ్యమగు ఖర్చులను రాబట్టగల్గిన పక్షమున, పరిశ్రమ కొంతకాలమువరకు సాగుటకు ఎట్టి అడ్డంకులును ఉండవు. కొలదిగనైనను గొప్పగనైనను ఉత్పత్తి జరుగుటకు అల్పవ్యవధియందు సైతము రాబట్టబడవలసిన ముఖ్యమగు ఖర్చులు కొన్ని గలవు. అన్ని విధములైన మారుచుండు ఖర్చులు, కొన్ని నిర్దిష్టమగు ఖర్చులు, ముఖ్యమగు ఖర్చుల క్రిందకు వచ్చును. ముఖ్యమగు ఖర్చుల జాబితాలోనికి వచ్చు నిర్దిష్టమగు ఖర్చులకు ఉదాహరణము.' కార్యాలయోద్యోగుల కొసంగు వేతనములను పేర్కొన వచ్చును. తక్కిన నిర్దిష్టమగు ఖర్చులను ఉపఖర్చులు అందుము. మొత్తముమీద ఎప్పటికో +అప్పటికి నిర్దిష్టమగు ఖర్చులకు, మారు ఖర్చులనుకూడ ప్రతి పారిశ్రామిక వేత్త రాబట్టవలసినదే. కానిపక్షమున ఆ +పారిశ్రామిక సంస్థ వ్యాపారరంగమున నుండజాలదు. + +'ఒక వస్తువు తయారుచేయబడిన తరువాత, ఆవస్తువునకు గల అపేక్షలో కల్గు మార్పులననుసరించి దాని మూల్యము మారుచుండు నప్పటికి సామాన్యముగా ప్రతి వస్తువు ఖరీదు దాని ఉత్ప త్తికగు ఖర్చునుబట్టి నిర్ణయింపబడునను ఊహ సర్వసాధారణమైనది. ఉత్పత్తికగు ఖర్చులో పారిశ్రామిక వేత్త యొక్క లాభముకూడ ఇమిడియున్నదని దీని భావము. కాని పారిశ్రామిక వేత్త యొక్క లాభము, వేరువేరు సమయముల యందు వస్తువు యొక్క ఖరీదులో కలుగు మార్పుల ననుసరించి మార్పు చెందుచుండును. ఇంతేగాక ఉత్పత్తి పరిమితి, తయారు చేయబడుచున్న ఆ వస్తువు యొక్క అపేక్షపై ఆధారపడి యుండగా, ఉత్పత్తి పరిమితి ననుసరించియే ఉత్పత్తికగు ఖర్చు మారుచుండును. కావున తయారైన వస్తువుల ధరలు ఖర్చులవలనగాని, ఖర్చులు తయారైన వస్తువుల ధరలవలనగాని నిర్ణయింపబడజాలవు. ధరలన్నియు పరస్పరము ఒకదాని పై నొకటి ఆధారపడుచుండును. + +కొన్ని ఖర్చులయందు అర్థశాస్త్రమున 'అద్దె' అని వ్యవహరింపబడు దాని లక్షణములు కననగును. ఉత్పత్తి +సాధనములు పరిశ్రమయందు నిలచియుండుటకు గాను వెచ్చింపనవసరములేని మొత్తములను 'అద్దె' అని అందుము. + +అర్థశాస్త్రమున మనము 'అద్దె' అని వ్యవహరించునది ఉత్పన్నమగుటకు కారణము. అద్దెను ఆర్థికఫలముగా సంపాదించు ఉత్పత్తి సాధనము యొక్క పరిమితి దానికి గల అపేక్షతో వచ్చు మార్పులకు అనుగుణముగా ఎట్టి +మార్పును పొందలేకుండుటయే. ఏదేని ఒక ఉత్పత్తి సాధనము యొక్క యూనిట్ అది ప్రస్తుతము ఏ వృత్తి +యందు గలదో ఆ వృత్తియందు; అనియుండుటకుగాను అవసరమైన కనీసపు మొత్తముకన్న ఎక్కువ ఆదాయ +మును సంపాదించుచున్నచో, దాని సప్లయి వెలకన్న \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0210.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0210.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..85dc4c7d3d8b75e7dd4cc89a4bb5effe0511bb41 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0210.txt" @@ -0,0 +1,26 @@ +ఉత్ప త్తిసాధనముల వినియోగమును, అధికము చేయజాలని నిర్ణీతమైన భూమి వినియోగమునకు జోడించుటవలననే +ఉత్పత్తి ఎక్కువగును. విషమ నిష్పత్తుల ఉత్పత్తి సూత్రము అమలు జరుగును. + +భూమి అంతయు ఉపయోగము క్రింద నున్న తరువాత మిక్కిలి తక్కువ ఖర్చుల కలయికతో ఉత్పత్తి చేయగలిగిన దానికన్న విశేషముగా నొక వస్తువును ప్రజలు వాంఛించుచున్న యెడల వారు మార్జినలు ఖర్చుకు సమమైన ఖరీదు నొసంగవలసినవా రగుదురు. ప్రతి ఉత్పత్తిదారుడును వస్తువు ఖరీదు మార్జినల్ ఖర్చుతో సమమగు నంతవరకు ఉత్పత్తిని సాగించును. కాని ఈ ఉత్పత్తివద్ద సరాసరి యూనిట్టు ఖర్చుల మొత్తము వస్తువు ఖరీదుకన్న తక్కువగా నుండును. మరియు మొత్తమురాబడి, మొత్తము ఖర్చుకన్న ఎక్కువ. ఖర్చులను మించిన అదనపు రాబడి ఇచ్చట కలుగుచున్నది. +మార్జినలు రాబడి మార్జినలు ఖరీదులు సరిసమానముగా నుండి ప్రతి పారిశ్రామిక సంస్థయు నిశ్చలతను పొందును. ఉపయోగించుటకు వేరుగా భూమిలేనందున, ఈ అదనపు రాబడికి ఆశపడి క్రొత్త పారిశ్రామిక సంస్థలు పారిశ్రామిక రంగమును ప్రవేశింపజాలవు. పరిశ్రమయు నిశ్చలతను పొందును. ఈ అదనపు రాబడియే అర్థశాస్త్రమున చెప్పబడు భూమియొక్క అద్దె. + +వ్యత్యాసమును సూచించు అద్దె : ఒకేవిధమైన ఉత్పత్తి, శక్తి, సారము భూమికంతకు గలదను మన ఊహను తొలగించి వివిధములగు తరగతులకు చెందిన భూమిగలదను వాదమును అంగీకరించినను మన పరిశీలన తప్పు కానేరదు. +స్వల్ప వివరణము మాత్రము అవసరమగును. + +ఒకే పరిశ్రమ యందు అద్దె : పరిశ్రమ వ్యాప్తి చెంది, ఎక్కువగా పెరిగిపోవుచున్న భూమి యొక్క ఇతర ఉపయోగముల నుండి దానిని విడుదల చేయవలసిన అవసర మేర్పడినప్పుడు భూమి వినియోగమునకుగాను ఆ పరిశ్రమ +చెల్లించవలసిన మూల్యము పెరిగి పోవును. ఆ పరిశ్రమ చెల్లించవలసిన ప్రతి భూ విభాగము యొక్క కనీసపు +సప్లయి ఖరీదు ఆ భూమి మిక్కిలి ఎక్కువ విలువైన తన ప్రత్యామ్నాయపు ఉపయోగమునకు సంపాదింపగల " +ద్రవ్యమునకు సమానమగును. ఆ పరిశ్రమ యందలి ఉపయోగమునకై భూమి బదిలీచేయబడుటకు అవసరమైన +ఖరీదును భూమి యొక్క పెట్టు ధర అని పిలువవచ్చును. భూమి హెచ్చుగా ఉపయోగింపబడుచున్న కొలది భూమి +యొక్క బదిలీ చేయబడిన ఉపయోగపు వెల అధికమగుచు భూమియొక్క ఆ పెట్టు ధర పరిశ్రమకు ఉత్పత్తి ఖర్చుగా +పరిగణింపబడి, ఆ పరిశ్రమ యందే అద్దె అని మనము వ్యవహరించు అదనపు రాబడి సంభవమగును. + +పారిశ్రామిక సంస్థ దృష్ట్యా అద్దె: పారిశ్రామిక సంస్థ దృష్ట్యా అన్ని ఉత్ప త్తిసాధనముల అద్దెలు ఉత్పత్తి ఖర్చులు గనే పరిగణింపబడవలయును. ఒక పారిశ్రామిక సంస్థ భూమిని ఇతరుల నుండి బాడుగకు తీసికొనినచో అది ధన +రూపమున చెల్లింపవలసిన అద్దె ఖర్చుగా కనుపించుచునే యున్నది. భూమి యజమానుడే దానిని ఉత్పత్తి సాధన +ముగా వినియోగించినచో దాని నతడు ఇతరులకు బాడుగకు ఒసంగిన యెడల సంపాదింపకలిగిన ద్రవ్యమంతయు +అవకాశపు ఖర్చు అగును. అవకాశములలోని తేడాలు కారణముగా నేర్పడు అద్దెను "పారిశ్రామిక సంస్థ దృష్ట్యా +అద్దె" అని చెప్పవచ్చును. + +స్థానపు విలువ: ఒకే ఉత్పత్తి శక్తిని కలిగియున్నరెండుభూముల విషయములో (ఉత్ప త్తిఖర్చులు రెండింటి యందును సమానమని అర్థము.) అంగడికి అతి సామీప్యమున గల భూమి ఎక్కువ సంపాదన కలిగినదగును. బజారుకు సరకును రవాణా చేయుట కగు ఖర్చులలో గల తారతమ్యమే దీనికి కారణము. భూమి యొక్క స్థాన లాభమువలన అదనముగా వచ్చు అద్దెను 'స్థానపు విలువ' అని పిలువవచ్చును. + +ఒక చిల్లర వ్యాపారస్థుని కిరాణా అంగడి యొక్క స్థానపు విలువను ఇట్లు పేర్కొననగును. ఆస్థలమునందు ఎక్కువ వ్యాపారము జరుగగలదు కావుననో, లేదా ఆ స్థలమునందు వ్యాపారస్థులనుండి ప్రజలు ఎక్కువ ఖరీదునకే సరకులు కొనుటకు ఇష్టపడుట వలననో చిల్లర వ్యాపారస్థులకు అద్దె ఏర్పడుచున్నది. పై అంశమునకే సంబంధించిన మరియొక స్థానపు విలువకు తార్కాణముగా ఇతర ప్రదేశముల యందు అంతే వ్యాపారము చేయుట కగు ఎక్కువ ఎడ్వర్టయిజుమెంటు ఖర్చులను ఉదాహరింపవచ్చును. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0211.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0211.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..04e3e70b3f3a3bf98a0cfa6d5b6df8e6fd7950e0 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0211.txt" @@ -0,0 +1,19 @@ +పట్టణ ప్రదేశముల అద్దె : పట్టణ ప్రదేశముల స్థానపు విలువ యందు ఒక ప్రత్యేకమైన మొనావలీ (గుత్త) లక్షణమును చూడవచ్చును. అలవాటు వలననో బద్ధకము వలననో తమకు అనువగు స్థలములందే వ్యాపారము చేయుటకు జనులు ఇష్టపడుట వలన కొనుగోలు దారులలో ఒక ప్రత్యేక వర్గమువారి వ్యాపారమునంతను వశపరచుకొని మొనావలి లాభమును కొంతవరకైనను కొన్ని స్థలములందలి వ్యాపారస్థులు అనుభవింపవచ్చును. + +కొనుగోలుదారుల వస్తువుల క్రయము ఒకే ప్రదేశము నందు కేంద్రీకరింపబడుట ఎక్కువగు కొలది నగరము లందలి వ్యాపారపు సంబంధమైన స్థలముల అద్దెలు ఎక్కువగుట జరుగును. + +క్వాసీ . అద్దె : కాపిటలు వస్తువులపై పెట్టిన పెట్టుబడి, భూమిపై వచ్చు అద్దెవంటి ప్రతిఫలమును పోలిన రాబడిని +తరచుగా నొసంగును. ఇట్టి కాపిటలు వస్తువులపై వాటి యజమానులకు తప్పక క్వాసీ అద్దె ముట్టును. + +భూమి యొక్క కనీసపు సప్లయి ఖరీదు సున్న యను కొనినట్లే కేపిటలు వస్తువుల యొక్క కనీసపు సప్లయి ఖరీదు కూడ సున్న యనియే చెప్పవచ్చును. ఈ విధముగా ఇట్టి వస్తువులపై వచ్చు ప్రతిఫలము కూడ అద్దె స్వభావమునే కల్గియున్నది. + +అద్వైతము :- “అద్వైతమ్" ద్వే-ఇతే యస్యతత్ ద్వితం. ద్వితమేవ ద్వైతమ్, నద్వైతం, అద్వైతమ్- అని +విగ్రహము. రెండు విధములు లేనిది. ఒకటే విధము. అనగా విజాతీయమగు జగము మిథ్యగాన విజాతీయమే లేనందున విజాతీయ భేదము ఆత్మకు ప్రాప్తించదు. సజాతీయమగు మరియొక ఆత్మ లేనందున సజాతీయ భేదము గూడ ఆత్మకు ప్రాప్తించదు. ఆత్మ నిరవయవము, నిర్గుణము, నిష్క్రియము అగుటచేత స్వగతమగున దేదియు వృక్షాదులకు శాఖాదులవలె లేనందున నాత్మకు స్వగత భేదము ప్రాప్తించదు. కాన సజాతీయ విజాతీయ స్వగత భేద శూన్యమగు చిద్రూవబ్రహ్మ మొక్కటియే సత్యము; ప్రపంచమంతయు మిథ్య అని "అద్వైతము" అను పదము వలన తేలిన ఆశయము, + +అద్వైతము శ్రుతి, స్మృతి, పురాణేతిహాస ప్రసిద్ధము. దీనిని సదాశివుడు విష్ణువునకును, విష్ణువు చతుర్ముఖ బ్రహ్మకును, బ్రహ్మ వశిష్ఠునకును, వశిష్ఠుడు శక్తి కిని, శక్తి పరాశరునకును, పరాశరుడు వ్యాసునకును, వ్యాసుడు శుకయోగీంద్రునకును ఉపదేశించెను. తద్వారమున గౌడ పాదాచార్యుల వారును, తద్వారమున గోవింద భగవత్పాదులును, వారి వలన శ్రీ జగద్గురు శంకరభగవత్పాదులును ఉపదిష్టులై ఈ అద్వైతమును భూలోకమున వ్యాపింప జేసిరి. + +వశిష్ఠుడు శ్రీరామచంద్రునకు అనేక చిత్ర విచిత్ర గాథలతో ఈ యద్వైతము నుపదేశించెను. ఆ ఉపదేశములే ఛందోఒద్ధములై "యోగవాసిష్ఠము" అను పేరుతో ప్రసిద్ధిగాంచి, పామరులకును, పండితులకును, ఆదరణీయములైనవి. అద్వైతమును బోధించుటకే శ్రీ వేదవ్యాసులవారు 192 అధికరణములు, 16 పాదములు, 4 అధ్యాయములుగల “ఉత్తర మీమాంసాశాస్త్రము" రచించి యుండిరి. ఈ ఉత్తర మీమాంసాశాస్త్రము అనేక న్యాయోపబృంహితమయి యున్నది. గౌడ పాదాచార్యుల వారు ప్రధానముగ మాండూక్యోపనిషత్తు ననుసరించి దానికి వివరణముగ “ఆగమము, అద్వైతము, వై తథ్యము, ఆలాతశాంతి" అను నాలుగు ప్రకరణములుగల కారికలను రచించిరి. ఈ కారికలలో “వై తథ్య” ప్రకరణమున స్వప్నమునకు మిథ్యాత్వమును సాధించి తద్ద ృష్టాంతము ననుసరించి జగత్తునకు మిథ్యాత్వమును స్థాపించిరి, అందు దృష్టాంత ధార్ష్టాంతికములతొ వారు చూపిన హేతువాద పాండిత్య ప్రకర్షకు అక్షపాదుడు, కణభుక్కు కూడ ఆశ్చర్య చకితులైరి. + +శ్రీ శంకరులు, గోవిందభగవత్పాదులకు శిష్యులై, ఉపనిషత్తులకు, బ్రహ్మసూత్రములకు, శ్రీ మద్భగవద్గీతలకు, సనత్సుజాతీయమునకు, విష్ణు సహస్రనామములకు భాష్యములను వివరించియుండిరి. ఇంతియేగాక ఉపదేశ రూపములుగను, స్తోత్రముల రూపముగను శ్రీ శంకరాచార్య స్వాములు తమ అనర్గళ కవితావల్లరి దశదిశల ప్రాకునటుల శతాధిక గ్రంథరాజములను వెలయించిరి. + +ప్రపంచ మిథ్యాత్వ సాధనము: జంగమ స్థావరాత్మకః మగు ఈ ప్రపంచ మింద్రియ గోచరమగుచుండ శుక్తి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0217.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0217.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ef2b4ff027ad4a09070242c8bac3da38ab2963f6 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0217.txt" @@ -0,0 +1,24 @@ +కించిద్ జ్ఞత్వ వైశిష్ట్యములను విడిచి విశేష్యమగు కేవల చిత్తును మాత్రమే బోధించును. కావున జహద జహత్స్వార్ధలక్షణచే "తత్త్వమసి" మొదలగు మహా వాక్యములు కేవల చిద్విషయకమగు “చిత్" అను నిర్వికల్ప బోధను గలుగ జేయును + +నిర్వికల్ప బోధస్వరూపము : "నిర్వికల్ప బోధ”యనగా పదార్థమునందు ఏధర్మముగాని, ఏసంబంధముగాని +భాసింపక, కేవల పదార్థ వివయకమగు బోధయగు చున్నది. శబ్దమువలన కలిగెడి బోధ సవికల్పక మే యగును కాని, నిర్వికల్పకము కానేరదు అను తార్కిక నియమము ఉండగా “తత్త్వమసి" అను మహాకావ్యము వలన నిర్వికల్పక బోధ యెట్లు కలుగు"నని శంకింపజనదు. + +శక్తివాదములో విశేష కాండమున ఆ కాళపద శక్తి నిరూపణ ప్రస్తావమున ఆకాశ పదము వలన శబ్దాశ్రయ త్వేన ఆకాశీబోధ కలుగునని ఉపపాదించి "అస్తువా పదాదపి నిర్వికల్పక బోధః" ఆకాశపదమువలన నిర్వికల్పక బోధ కలుగుగాక అని తార్కికాగ్రేసర చక్రవర్తియగు శ్రీ గదాధర భట్టాచార్యులవారు ప్రతిపాదించిరి. కావున పదమువలన నిర్వికల్పక బోధతార్కిక సమ్మతమేకాని తార్కిక విరుద్ధము కాదు. + +“తత్త్వమసి" అను వాక్యమునందుగల "తత్, త్వం" న్అను పదములు జహదజహత్స్వార్థ చేత చిత్తును, చిత్తును +బోధించునమనపుడు, ఆ రెండు చిత్తులకు అభేదము చెప్పిన "చిదభిన్నము చిత్తు" అను బోధ కలుగునని చెప్పవలెను. ఇట్టి బోధ తార్కికాది సర్వమత విరుద్ధము. ఎందువల్లనన శబ్దజవ్య జ్ఞానము సంశయ వారకమగును. సంశయమును దొలగింపని శబ్దజన్య జ్ఞానము ఉండ నేరదని తార్కికులు "విరూపోప స్థితయో రేవ శాబ్దబోధః" భిన్నములగు ధర్మములు పురస్సరముగ శబ్దముల వలన నువస్థితములగు పదార్థములకే అభేదాన్వయ బోధ నంగీకరించిరి. కనుకనే "నీడోఘటః" అను స్థలమున నీలత్వ, ఘటత్వరూప భిన్నధర్మ పురస్సరముగ నుపస్థిత మగు నీలఘటముల కభేద బోధ కలుగును. "ఘటో ఘటః" అను స్థలమున నేకధర్మమగు ఘటత్వ పురస్సరముగ నుపస్థితములగు ఘటములకు అభేద బోధ, సంశయమును నివారింపనందున, కలుగనేరదని వ్యుత్పత్తి వాదమున స్పష్టముగ చెప్పి యుండిరి. కావున "తత్వమసి" +అను మహావాక్యమువలన చిత్తునకు చిత్తునకు అభేదబోధ కలుగ నేరదని శంకింప జనదు. + +"తత్వమసి" అను వాక్యమువలన “చిదభిన్నము చిత్తు" అను బోధ కలుగునని అద్వైతులు చెప్పెయుండ లేదు. +“త త్త్వమసి" అను వాక్యమువలన సర్వజ్ఞ త్వోప లక్షిత కించిద్ జ్ఞత్వోప లక్షిత చిద్విషయక “చిత్" అను బోధ మాత్రము కలుగుననియే అద్వైత సిద్ధాంతము. దీనిని మాత్రము విస్మరింపు తగదు. + +"భూతలము ఘటము కలది" అను జ్ఞానమును నివర్తింప జేయునది "భూతలము ఘటాభావము కలది" ఆను జ్ఞానమే. అనగా తద్వత్తా బుద్ధికి తదభావవత్తా జ్ఞానము(నిశ్చయము) ప్రతిబంధకము (నివర్తకము) అట్లే “నేను బ్రహ్మమును కాను” అని అజ్ఞానికిగల మిథ్యా జ్ఞానమును బోగొట్టునది "నేను బ్రహ్మమును" అను జ్ఞానమే. అనగా తదభావవత్తా జ్ఞానమును ప్రతిబంధించుటకు తద్వత్తా జ్ఞానము సమర్థమగును. “తత్త్వమసి" అను వాక్యము వలన కలిగెడి "చిత్” అను నిర్వికల్ప జ్ఞానము తదభావవాదుల నవగాహింప జాలనందున “నేను బ్రహ్మమును గాను" అను నజ్ఞానికి నిరూఢమగు జ్ఞానమును +తొలగింపలేక “త త్త్వమసి" అను వాక్యోపదేశము నిరర్ధకమే యగునని శంకింపరాదు. + +'తత్త్వమసి' అను వాక్యమువలన జనించిన జ్ఞానము తదభావవాదుల నవగాహింపక అజ్ఞాన జనితమగు 'నేను +బ్రహ్మనుగాను' అను జ్ఞానమును తొలగించుననియే, అద్వైతి చెప్పెను. “తత్త్వమసి' అను మహావాక్య జనిత మగు 'చిత్' అను జ్ఞానము స్వరూపము చేతనే సూర్యుడు తిమిరమును, గారుడమంత్రము సర్పవిషమును దొలగించినటుల, అజ్ఞాన జనితమగు భ్రాంతుల నన్నిటిని తొలగించుననియే అద్వైత సిద్ధాంతము. ఇట్టి నిర్వికల్పకబోధ కలుగజేయుటకే 'తత్త్వమస్యా'ది మహావాక్యములకు అఖండార్థత్వమును అద్వైతులు అంగీకరించియుండిరి. ఈ విషయమునే + +శ్లో॥ సంసర్గా సంగి సమ్యగ్దీ హేతు యాగిరామియం +ఉక్తాఽఖండార్థతా యద్వా తత్పాతిపది కార్థతా॥ + +అని చెప్పియుండిరి. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0218.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0218.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..133a20d925704d3435213524820aec333b8a767e --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0218.txt" @@ -0,0 +1,15 @@ +మరియు భ్రాంతి మూలకము లగునట్టి కుశంకలను దొలగించుకొనలేక “స ఆత్మా తత్త్వమసి" అనుచోట 'అతత్, త్వం, అసి' అని కొందరును, 'తస్మై త్వం, అసి' అని కొందరును, 'తేన, త్వం, అసి' అని అన్యులును, 'తస్య, త్వం, అసి' అని మరికొందరును. ఇట్లు అనేక రీతుల లుప్త విభక్తికముగ ‘తత్' అనుపదమును సమర్థింప పూనుకొనిరి. ఈ యన్ని విధముల చేతను గూడ జీవేశ్వరులకు భేదమే బోధింపబడుచున్నది. తత్త్వమస్యాది వాక్యముల వలన కలిగెడి జీవ పరభేదజ్ఞానము 'నేను బ్రహ్మముకన్న వేరు” అని జీవునకుగల అనాది భేదజ్ఞానమునే బోధించు చున్నది. ఇట్టి సిద్ధజ్ఞానమునే "తత్వమసి" అను మహా వాక్యము బోధించుచో, ఈ మహావాక్యము అనువాద రూపమే యగునుకాని ఉపదేశము కాజాలదు. ఉపదేశమనగా అజ్ఞాతార్థ జ్ఞాపకము (కావున ఇట్టి విపరీతార్ధములు జెప్పి లోకమును మోసపుచ్చు వారలు ఉపేక్ష్యులు) కనుకనే "తత్త్వ మస్యాది వాక్యోత్థ సమ్యగ్ధీ జన్మ మాత్రతః। అవిద్యా సహ కార్యేణ నాసీద స్తి భవిష్యతి” అను నార్యోక్తి తత్త్వమస్యాది వాక్యములవలన గలిగిన అఖండార్థ విషయక మగు సమ్యక్ జ్ఞానమువలన అవిద్య, తన కార్యములతో గూడ నివర్తించుచు కాలత్రయము నందుగూడ లేదనుటను నిరూపించును. + +తత్త్వమస్యాది వాక్యజన్యజ్ఞానము శబ్ధ జన్య మగుట చేత శాబ్దమే యగును. ఇట్టి శాబ్దము జీవునియందు నిగూఢ మగు భేద ప్రత్యక్షము నెటుల తొలగించుననినచో, సమాధాన మిది. సన్నికృష్ట స్థలమున 'దశమ స్త్వమసి' అను శబ్దమువలన గూడ ప్రత్యక్షము గలుగునటుల “తత్త్వ మస్యాది" వాక్యములవలన అపరోక్షజ్ఞానము గలిగి, అజ్ఞానమువలన జనించెడి నిఖిల వ్యావహారిక బంధక జ్ఞానమును తొలగించును. + +ఆత్మ, “త త్త్వమసి" అను మహావాక్యజన్యమగు ప్రత్యక్ష విషయమగుచో అద్వైతులు జగత్తు మిథ్యయనుటయందు +ప్రయోగించిన దృశ్యత్వ మను హేతువు బ్రహ్మమునందు కూడ నుండుటచే ఈ బ్రహ్మము గూడ మిథ్యయనియో లేక దృశ్యత్వ హేతు వ్యభిచారి యనియో అనక తప్పదని శంకింపజనదు. + +తత్త్వమస్యాది వాక్యజన్య వృత్తి విషయత్వము, బ్రహ్మమునందుండినను, వృత్తి ప్రతిఫలిత చైతన్య విషయత్వము బ్రహ్మమునందు లేదు. జగన్మిథ్యాత్వమును సంపాదించుటకు ప్రయోగింపబడిన దృక్యత్వ మను హేతువునకు అర్థము వృత్తి ప్రతిఫలిత చైతన్య విషయత్వము. అట్టి దృశ్యత్వము బ్రహ్మమునందు లేనందున బ్రహ్మమునకు మిథ్యాత్వము ప్రాప్తింపదు. దృశ్యత్వహేతువు వ్యభిచారియుగాదు. మరియు దృశ్యత్వమనగ సప్రకారకజ్ఞాన విషయత్వము, “తత్త్వమసి" అను వాక్యమువలన కలిగెడి జ్ఞానము చిద్విషయక మగు నిర్వికల్పకము. సప్రకారకము కానేరదు. కానీ తత్త్వమస్యాది వాక్యముల వలన కలిగెడి నిర్వికల్పక ప్రత్యక్షవిషయత్వము బ్రహ్మమునందుండినను సప్రకారకజ్ఞాన విషయత్వరూపమగు దృశ్యత్వము బ్రహ్మమునందు లేదు గావున జగన్మిథ్యాత్వము సాధించుటకు ప్రయోగింపబడిన దృశ్యత్వము వ్యభిచారి +కానేరదు. + +లోకమున ఘటాదులకు కారణమగు కులాలాదిచేతనులకు నిమిత్త కారణత్వమే కాని ఉపాదాన కారణత్వము లేదు. అట్లే జగత్తునకు కారణమగు బ్రహ్మము కూడ జగత్తునకు నిమిత్త కారణమే కాని, ఉపాదాన కారణము కానేరదు. అట్లు ఉపాదాన కారణము గూడ బ్రహ్మమే యగుచో కుండలాదుల కుపాదానమగు సువర్ణమంతయు కుండలములుగ పరిణమించినటుల బ్రహ్మమంతయు జగద్రూపముగ పరిణమించి జగత్తుకంటే వేరుగ బ్రహ్మము లేకపోవలసివచ్చును. కొంత బ్రహ్మమే జగద్రూపముగ పరిణమించినచో, బ్రహ్మసావయవము కావలసివచ్చును. బ్రహ్మమునకు సావయవత్వము అంగీకరించినచో, బ్రహ్మమునకు నిరవయవత్వమును బోధించు శ్రుతులు అప్రమాణము కావలసివచ్చునని శంకింపజనదు. + +ఈ విషయమునే వ్యాసభగవానులు "కృత్స్న ప్రసక్తి ర్నిరవయత్వ కోపోవా" అను సూత్రముచే ఆశంకించి +'తదనన్యత్వమారంభణ శబ్దాదిభ్యః' అను సూత్రముచేత తగు సమాధానమును జెప్పిరి. ఉపాదాన కారణము +'పరిణామి' ఉపాదానమనియు, 'వివర్త ఉపాదానమనియు రెండు విధములు. అందు జగత్తునకు పరిణామ్యుపాదానము అవిద్య, వివర్తిపాదానము బ్రహ్మము. వివర్తో \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0219.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0219.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5763d946fcfa47e2f681a892ea78e7e1c10294ec --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0219.txt" @@ -0,0 +1,19 @@ +పాదానమనగా అన్యథాస్థిత మైనది అన్యథా భాసించుటయే. పై విద్ధాంత సూత్రమువలన ఈ విషయమే చెప్పబడెను. +జగత్తు బ్రహ్మముకంటె అనన్యము. అనగా బ్రహ్మము కన్న వేరేమియు లేదని తాత్పర్యము. ఎందువల్ల ననిన +'వాచారంభణం' ఇత్యాది శబ్దములవలన ఘటశరావాదులను విచారించినచో, మృత్తుకన్న వేరుగలేవు. మృత్తికనే +ఘట శరావాది శబ్దములచే వాడుచుంటిమని ఛాందోగ్యమున చెప్పబడినదియే సూత్రార్థము. కావున బ్రహ్మము +జగత్తునకు నిమిత్త కారణము, ఉపాదాన కారణముగూడ నగును. ఈ విషయమునే "ప్రకృతిశ్చ ప్రతిజ్ఞా దృష్టాం +తానుపరోధాత్" అను సూత్రముచే వ్యాసభగవానులు స్పష్టపరచిరి. + +ఇట్లు బ్రహ్మసూత్రముల వలనను, భగవద్గీతల వలనను అద్వైతమే బోధింపబడుచున్నది. 'ద్వాసుపర్ణాసయుజా" +ఇత్యాది శ్రుతులు జీవేశ్వరభేదమును బోధించినను, ఆ భేదము ఔపాధికము అనిన ఆ శ్రుతులు ఉపపన్నము +లగును. అద్వైతబోధకశ్రుతులను అన్యథా వ్యాఖ్యానింప వీలుపడకుండుటచేత అద్వైతమే శ్రుతి, స్మృతి, సూత్ర, +పురాణ, ఇతిహాస తాత్పర్యమనుట నిర్వివాదము . + +అద్వైతానంద తీర్థులు :- వీరి పూర్వాశ్రమ నామము కురుగంటి సుబ్రహ్మణ్య చైనులు గుంటూరు మండలము నందలి తెనాలి తాలూకా వేమూరు వీరి స్వగ్రామము. వీరిది విద్వత్కుటుంబము, వీరి జననము క్రీ. శ. 1841 వ సంవత్సరము. తండ్రి పేరు మాధవ శాస్త్రి. తల్లి పేరు మహాలక్ష్మి. ఈయన హైదరాబాదులో నిజాంప్రభుత్వమునందలి ఆబ్కారీశాఖలో శిరస్తాదారుగా పనిచేసెను. ' ఇతడు సికింద్రాబాదులో ఉద్యోగిగా నున్న కాలముననే అగ్న్యాధానము, జ్యోతిష్టోమము, గరుడ చయనము అను వైదిక క్రతువుల నొనర్చి సుబ్రహ్మణ్య చైనులను పేరు వడసెను. ఈతడు గొప్ప +విద్వాంసుడు, వేదాంత శాస్త్రవేత్త. క్రీ. శ. 1917 సంవత్సరమున ఆశ్రమ స్వీకార మొనర్చెను. ఈయన “అద్వైతానంద లహరి" అను పురుష సూక్త భాష్యము భగవద్గీతా తాత్పర్య దీపిక, బ్రహ్మసూత్ర తాత్పర్య దీపిక, ఛాందోగ్యోప నిషద్భాష్యము, పంచోపనిషత్తాత్పర్య దీపిక, బ్రహ్మసూత్ర భాష్యము అను గ్రంథములను రచించి యుండెను. ఈయన తన 85 వ యేట క్రీ. శ. 1926వ సంవత్సరము ఫిబ్రవరి నెలలో శివరాత్రి దినమున సిద్ధి పొందెను. కురుగంటి సీతారామయ్య ఈయన కుమారుడు. + +అథర్వవేదము :- వేదము లోకమునకు ధర్మాధర్మములను బోధించునది. వేదములు నాలుగు. అవి +ఋగ్వేదము, యజుర్వేదము, సామవేదము, అథర్వ వేదము అనునవి. ఈ నాలుగు వేదములలో 'త్రయీ' అను పేర బరగు మొదటి మూడును అథర్వవేదముకంటె పురాతనము లనియు, ఆ మూడే యజ్ఞములందు మొదట ఉపయోగమును గాంచుచుండెననియు, అథర్వవేదము తై త్తిరీ యారణ్యకాదులయందు ప్రశంసింపబడి యజ్ఞోప యోగియైన పిదప నాలుగవ వేదముగ పరిగణింపబడినదనియు చరిత్రకారుల ఆశయమై యున్నది. ఈ వాదమును ప్రాచీన పండితులు అంగీకరింపరు. శేషించిన మూడు వేదములతో బాటు అథర్వవేదము కూడ అనాదియే యని వారి యభిప్రాయము. అథర్వ భాష్య పీఠిక యందు ఈ వేదముయొక్క పురాతనత్వమును సాయణా చార్యులు స్థాపించియున్నారు. + +అథర్వ సంహిత ఋగ్యజుస్సామ సంహితలకంటె అర్యాచీనమని భావింపబడుచున్నది. తైత్తిరీయారణ్యకము నందును, శతపథ బ్రాహ్మణము నందును, ఛాందో గ్యోపనిషత్తు నందును అథర్వవేదము పేర్కొనబడి యున్నది. ఋగ్వేద బ్రాహ్మణములలో ఈ సంహితా ప్రశంస కానవచ్చుట లేదు. తిలకు మహాశయుని వేద కాల పరిగణనమును బట్టి కృత్తికాయుగము (క్రీ. పూ. 3000-1400 వరకు యున్నది. అందు తైత్తిరీయ సంహితయు సామవేదమును, బ్రాహ్మణ గ్రంథములును క్రమముగా వెలసినవి. ఈ యంశములను సమన్వయించి చూడగా, అథర్వవేదము తైత్తిరీయ బ్రాహ్మణాదులకు సమకాలికముగ ఈ యుగమునందు సంహితాత్వము నొందెనని ఊహింపదగియున్నది. ఈ వేదము నందలి 19, 20 కాండలు మాత్రము ఇంకను అర్వాచీనముగ పరిగణింపబడుచున్నవి. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0222.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0222.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..904ac6ee8017c96b636631779db44886ea69382f --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0222.txt" @@ -0,0 +1,16 @@ +వ్యవహరించుచుండిరో అట్లే వ్యవహరించినచో లక్షణము నిర్దుష్టముగ నుండునని వాక్రుచ్చిరి. + +ఋఙ్మంత్రములు బహుళముగనున్న వేద భాగమునకు ఋగ్వేదమనియు, యజుర్మంత్ర బాహుల్యముగల వేద భాగమునకు యజుర్వేదమనియు, గానయుక్త మంత్ర బహుళమగు వేద భాగమునకు సామవేదమనియు, నీవిధముగ తత్తన్మంత్ర బాహుళ్యముచే మూడు వేదములకు పైనామము లేర్పడెను. + +యజ్ఞములయందు హోత, అధ్వర్యుడు, ఉద్గాత, బ్రహ్మ అనువారు నలుగురు ప్రధాన ఋత్విక్కులు కలరు. వారిలో హోత చేయవలసిన కర్మభాగము ఋగ్వేదమంత్రములచేతను, అధ్వర్యుడు చేయవలసిన కర్మభాగము యజుర్మంత్రములచేతను, ఉద్గాత చేయ వలసిన కర్మభాగము సామవేద మంత్రములచేతను, బ్రహ్మకృత్య మంతయు అథర్వవేద మంత్రములచేతను నిర్వహింపబడ వలయును. ప్రజాపతి సోమయాగము చేయ నుద్యుక్తుడై వేదములను గూర్చి “ఓవేద పురుషులారా ! మీలో ఏవేదమును చదివిన వానిని యజ్ఞము నందలి నలుగురు ప్రధానులయిన ఋత్విక్కులలో ఏ ఋత్విక్కుగ వరింపవలయు"నని అడిగెను. ఆ ప్రశ్నమునకు "మాలో ఋగ్వేద విదుని హోతగను, యజుర్వేద విదుని అధ్వర్యునిగను, సామవేద విదుని ఉద్గాతగను, ఆథర్వాంగిరో విదుని బ్రహ్మగను వరింపు"మని వేదములు ప్రజాపతికి బదులు చెప్పెను——— అని గోపథ బ్రాహ్మణము యొక్క పూర్వభాగమునందలి +! +“అథహ ప్రజాపతి స్సోమేన యక్ష్యమాణో దేవాను వాచ ! కంవో హోతారం వృణీయాం । క మధ్వర్యుం క ముద్గాతారం। కం బ్రహ్మాణం | ఇతి" త ఊచుః | ఋగ్విద మేషహోతారం వృణీష్వః యజుర్విద మధ్వర్యుం | సామవిద ముద్గాతారం ! అథర్వాంగిరో విదం బ్రహ్మాణం ! తథా హాస్య యజ్ఞ శ్చతుష్పాత్ప్రతి తిష్ఠతి" అను ప్రశ్నోత్తరములచే విదితమగు చున్నది. దీనిచే అథర్వ వేదవిదునకే యజ్ఞమునందు బ్రహ్మత్వ మొనర్చు నధికారము సిద్ధించు చున్నది. విష్ణుపురాణము, మత్స్యపురాణము, మార్కండేయపురాణము, మున్నగు పురాణములందు పౌరోహిత్యమునకు గూడ అథర్వవేదవేత్తయే అర్హుడని చెప్పబడినది. + +పైరీతిగా యజ్ఞమునందు బ్రహ్మగా నుండవలసిన వాడు అధర్వ వేదజ్ఞుడుగ నుండవలయునను నియమము పుట్టిన తరువాత అథర్వవేదమునకు " బ్రహ్మ వేదము" అను నామమేర్పడెను. “చత్వారోవా ఇమేవేదా బుగ్వేదో యజుర్వేద స్సామవేదో బ్రహ్మ వేదః" (గో. బ్రా, 2.16 ) అను శ్రుతి అథర్వవేదమును “బ్రహ్మ వేద” మనుట యందు +ప్రమాణమగుచున్నది. ఈ వేదమునకు సాధారణముగ అథర్వవేదమని పేరు గలిగియున్నను మొదట దీనికి అథ ర్వాంగిరసమను నామముండెను. + +పూర్వము ప్రజాపతి సృష్టికొరకు తపస్సు చేయుచుండగా అతని రోమకూపములలో నుండి చెమట పుట్టెను. ఆ స్వేదోదకము నందు తన ప్రతిబింబమును చూచుచున్న ఆ ప్రజాపతికి రేతస్సు చలించెను. అట్టి రేతస్సుతో గూడిన +జలములు రెండు భాగము లయ్యెను. ఒక భాగమునుండి భృగు మహర్షి పుట్టెను. అతడు ప్రజాపతిని జూడగోరు +చుండగా, ఆకాశవాణి "అథార్వా గేనం ఏతాస్వే వాప్స్వ నిచ్ఛ” (గో. బ్రా. 1_4) —“నీకు ఉత్పాదకుడగు ప్రజాపతిని ఈ ఉదకములందే అభిముఖముగ అన్వేషింపుము"——అని పలికెను. ఇట్టి అశరీరవాక్కు యొక్క ఆదియందు ‘అథార్వాక్ ' అని యుండుటచే, ఈ భృగువునకు 'అథర్వా' అను రెండవ పేరుకూడ - లభించెను. ఇక రేతస్సుతోగూడిన రెండవభాగములో నున్న జలముచే ఆవృతు డగుటచే (ఆవృతత్వాత్ వరుణః) వరుణ శబ్ద వాచ్యుడై తపస్సు చేయ దొడగిన బ్రహ్మ యొక్క సర్వాంగముల నుండియు రసము స్రవించెను. అట్టి అంగరసము నుండి అంగిరశ్శబ్దవాచ్యు డగు మహర్షి పుట్టెను. ఇట్లు తనచే సృజింపబడిన అథర్వ - అంగిరో మహర్షుల కభి ముఖముగ ప్రజాపతి తపస్సు చేయగా అతని తపః ప్రభావముచే ఏకర్చుడు ద్వ్యర్చుడు మున్నగు మంత్ర ద్రష్టలగు మహర్షులు ఇరువదిమంది ఉత్పన్నులైరి.. పిదప ఈ ఇరువదిమంది తపస్సు చేయుచుండగా వారివలన నిస్సృతములై బ్రహ్మచే చూడబడిన మంత్రముల యొక్క సంఘమే అథర్వాంగిరళ్ళబ్దవాచ్య మగు అథర్వవేద మయ్యెను. అనగా బ్రహ్మ చూచుచుండగా ఘోర తపోనిష్ఠలోనున్న +ఇరువదిమంది అథర్వాంగిరో మహర్షులనుండి వెలువడిన మంత్రసంఘమునకే అథర్వవేద మనియు, అథర్వాంగిరస్సు +- \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0223.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0223.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7347d863d432808e194daced2d471d5246129f9e --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0223.txt" @@ -0,0 +1,21 @@ +లనియు రెండు నానుములచే వ్యవహార మేర్పడెను. ఇట్లు ఇరువదిమంది మహర్షులవలన నిస్సృతమగుటచే అథర్వ వేదము ఇరువది కాండలు కలదయ్యెను. కావుననే ఈ వేదము సర్వశ్రేష్ఠమయ్యెను అని సాయణ భాష్య పీఠికవలన విదితమగుచున్నది. మరియు, “ఏ తద్వై భూయిష్ఠం బ్రహ్మయద్భృగ్వంగిరసః। యేంగిరసస్సరసః॥ యే౽ థర్వాణస్త ద్భేషజం | యద్భేషజం తదమృతం। యదమృతం తద్భహ్మ" (గో. బ్రా. 3. 4.) అనగా బ్రహ్మజ్ఞులగు మహర్షుల తపోమహిమవలన వారి హృదయములందు సంభూతమయిన దగుటచే ఈ అథర్వవేదము అన్ని వేదములకంటె శ్రేష్ఠమైనది. దీనియందు అంగీరళ్శబ్దవాచ్యమగు భాగము నారము. అథర్వవాచ్యమగు భాగము భేషజము (చికిత్సకము). ఏది భేషజమో అది అమృతము (అమృతత్వ ప్రాపకము).ఏది అమృతమో అది 'బ్రహ్మ స్వరూపము' అను నీ గోపథ +బ్రాహ్మణము నందలి వాక్యములవలన అథర్వవేదమునకు అథర్వాంగిరస మను పేరుగాక భృగ్వంగిరస మను పేరు +కూడ నున్నట్లు కానవచ్చుచున్నది. + +ఇట్టి అథర్వవేదమునకు అంగములుగ సర్ప వేదము, పిశాచవేదము, అసుర వేదము, ఇతిహాసవేదము, పురాణవేదము అనునయిదు ఉపవేదములను బ్రహ్మ సృజించి నట్లు “పంచవేదా న్నిరమిత సర్పవేదం, పిశాచవేదం, అసురవేదం ఇతిహాస వేదం పురాణవేదం" అను గోపథ బ్రాహ్మణమునందలి (గో. బ్రా. 1-10) శ్రుతి వాక్యము నుడువుచున్నది. + +అథర్వవేదమునకు పూర్వము పైప్పలాద, తైద, మౌద, శౌనకీయ, జాజల, జలద, బ్రహ్మవద, దేవదర్శ, చారణవైద్య——అను తొమ్మిదిశాఖ లున్నట్లు చరణ వ్యూహాది గ్రంథములవలన తెలియుచున్నది. వీటిలో శౌనకీయాది నాలుగు శాఖలలో గల అనువాకములకు, సూక్తములకు, ఋగాదులకు, గోపథ బ్రాహ్మణానుసారముగ అయిదు సూత్రములచే వినియోగము చెప్పబడినది. ఈ విషయమునే ఉపవర్గాచార్యుల వారు కల్ప సూత్రాధికరణములో నిట్లు చెప్పియుండిరి. + +నక్షత్ర కల్పో వై తాన స్తృతీయ స్సంహితా విధిః | +తుర్య అంగిరసః కల్ప శ్శాంతి కల్పస్తు పంచమ॥॥ + +సంహితామంత్రములన్నిటికిని సంపూర్ణముగ శాంతిక, శాష్టిక కర్మలందు వినియోగము చెప్పబడుటచే 'సంహితా విధి' అను పదమునకు కౌశిక సూత్రము అని అర్థము. ఇదియే గృహ్యసూత్రము. దీని నవష్టంభముగా చేసికొనియే +ఇతర సూత్రములన్నియు నుండుటచే ఈ సూత్రము ప్రధానమైనది. + +అథర్వవేదమున ప్రతిపాదితములయిన విషయములలో మీద పేర్కొనబడిన సూత్రములలో కౌశిక సూత్రము నందు, గ్రామ, నగర, దుర్గ, రాష్ట్రాది లాభ సంపాదకము లయిన కర్మలును; పుత్ర, పశు, ధన, ధాన్య, ప్రజా, స్త్రీ - కరి - తురగ - రథ- ఆందోళికాది సర్వసంపత్తులను పొందుటకు సాధనములయిన కర్మలును; జను లైకమత్యమును సంపాదించుకొనుటకు ఉపకరించు కర్మలును; రాజ సంబంధమగు కర్మలును; శాంతిక, పౌష్టిక కర్మలును; గో సమృద్ధి - వృషభ సమృద్ధి సంపాదకములైన కర్మలును; వృషోత్సర్జనాది కర్మలును పేర్కొనబడినవి. + +వై తానస సూత్రమునందు వేదత్రయ విహితములగు దర్శపూర్ణమా సేష్టి ప్రభృతి యజ్ఞములు, చయనములు, +సత్రయాగములు మున్నగు సమస్త క్రతువులందు బ్రహ్మ, బ్రాహ్మణాచ్ఛంసి, ఆగ్నీధ్రుడు, హోత అను నలుగురు +ఋత్విక్కుల చే పఠింపదగిన శస్త్రమంత్రములును, (శస్త్రములన యజ్ఞములో ఆరాధింపబడు దేవతలను స్తుతించు మంత్రములు) ప్రవచింపబడినవి. అందుచే ఈ శ్రౌతసూత్రమునందలి మంత్రములు కేవలము యజ్ఞాదుల యందే ఉపయోగపడును. +- +నక్షత్రకల్పమునందు మొదట కృత్తికానక్షత్ర పూజా-హోమాదికము, పిదప అమృతాద్యభయాంతములగు ముప్పది మహాశాంతులు, అనంతరము భయార్తులుకును, రోగగృహీతులకును, బ్రహ్మ వర్చస కాములకును, ప్రజా పశ్వన్న సంపత్ప్రభృతులను కాంక్షించువారికిని - సర్వకామావాప్తికై సాధనములయిన శాంతులు చెప్పబడినవి. ఆంగిరసకల్పములో అభిచార (ప్రయోగ) సంబంధమగు అనగా శత్రువధార్థమై ఉపయోగించు కర్మలు మాత్ర మేవివరింపబడినవి. శాంతి కల్పమునందు వై నాయక శాంతి మొదలుకొని ఆదిత్యాది నవగ్రహ శాంత్యాదికములు చెప్పబడినవి. మరియు అథర్వవేద పరిశిష్టములలో \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0224.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0224.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0bd66724030290350ca53d0e4711dbf8cc158cd7 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0224.txt" @@ -0,0 +1,44 @@ +కొన్నింటిలో రాజప్రథమాభిషేకము, పురోహితకర్మలు, మహారాజులు ప్రత్యహము చేయదగిన సువర్ణ- ధేను-తిల భూదానాదులు కోటిహొమము, లక్షహోమము, అయుత హోమము, గ్రహయుద్ధము, రాహుచార- కేతుచారములు, +తటాక ప్రతిష్ఠ, పాశుపరవ్రతము మున్నగు ననేక విషయములు ప్రతిపాదింపబడినవి. + +అథర్వవేదగతములగు కొన్ని విషయములు : ఉదా:-(1) వర్షాగమనమునకును కప్పలరచుటకును గల సంబంధము. (అ. వే. 4వ కాం.4-15) + +లోకమునందు బోదురు కప్పలు నీటియందుండి అరచు నప్పుడు "బోదురుకప్పల రచుచున్నవి కావున వర్షము కురియు "ననెడి వాడుకకు అథర్వవేదము మూలము. + +ఖ ణ్వ ఖా 3 ఇ ఖై మ ఖా 3 ఇ మధ్యేతదురి"—(అ. వే. 4 కాం-4.15.) అను శ్రుతియందలి 'ఖణ్వభా, ఖై మఖా, తదురి' అను మూడుపదములు మండూకములలో నొక జాతికి చెందిన ఆడకప్పలకు నామములు. ఆ నామములచే వాటిని సంబోధించి, "ఓ మండూక విశేషములారా! మీ ఘోషము చేత వర్షమును కలుగ జేయుడు. వృష్టి ద్వారమున పోషించు నో మండూకములారా ! మీ ఘోషముచేత వృష్టికి అభిముఖములగు మరుద్గణముల యొక్క మనస్సును స్వాధీనముచేసికొనుడు.” అను నర్ధమును ఈ శ్రుతి బోధించుచున్నది. దీనిచేత మండూక ఘోషము వృష్టికి కారణమని తెలియుచున్నది. ఇట్టి శ్రుతిసిద్ధమైన పెక్కు విషయములు లోకాచారమున గన్పడుచున్నవి. + +(2) ‘అను సూర్యముదయ తాం' (అ. వే. 1 కాం.6-1) అను మంత్రముచేత ఉదకము నభిమంత్రించి, యెఱ్ఱ +గోవు యొక్క రోమములతో మిశ్రితములగు నా జలమును త్రాగినచో హృద్రోగము తగ్గునని చెప్పబడినది. + +(3) సభాజయమును కోరినవాడిట్లు పఠింపవలయును : 7వ కాండము 12 వ సూక్తము అనువాదము.) + +(i) ప్రజాపతికి కూతులైన సభయు (విదుషుల సమాజము) సమితియు (సంగ్రామీణసభ) నేక మనస్కలై నన్ను రక్షించుదురుగాత. నాకు కానవచ్చిన వాడెల్ల నా కనుకూలుడగుగాక – ఓ తండ్రులారా ! సభలో నేను చారు +వచనములను పలికెదను, + +(ii) ఓ సభా ! నీ పేరు 'నరిష్టా' (అలంఘనీయ) యని ఎరుగుదును. ఈ సభలోని సభాసదులందరును నామాట +నేకీభవింతురుగాక. + +(iii) ఇందలిసభాసదులయొక్క వర్చస్సును, విజ్ఞానమును నేను తీసికొనుచున్నాను. ఈ సభయందలి యందరిలోను +ఇంద్రా! నన్ను భాగ్యవంతుని (జయశీలుని) చేయుము. + +(iv) ఓ సభాసదులారా! మీ మనస్సు ఇతరత్ర ఆసక్తమై యున్నను ఇచ్చటచ్చట బద్ధమైయున్నను నా వైపునకు +త్రిప్పెదను. అది నాయందు రమించుగాత. + +(4) శత్రుసేనకు మోహమును కలిగించుటకు__(3 కాం—1 వ సూక్తము. అనువాదము) + +(i) విద్వాంసుడైన అగ్ని మా శత్రువులమీదికి ఎత్తి పోవునుగాక ; ఎక్కువ హింసకుడయిన శత్రువును కాల్చు గాక. సర్వజ్ఞుడైన అగ్ని మా శత్రువులను చేతులు లేని వారిగ చేయునుగాక. + +(ii) ఓ మఘవన్ ! వృత్రహంతకా !ఇంద్రా ! అగ్నీ ! శత్రు సేనలను మీరు కాల్పుడు. + +(5) పాపపరిహారార్థమై ప్రాయశ్చిత్తము : (6 వకాం -113 వ. సూ క్తము) + +(i) దేవత లీపాపమును త్రిత (దేవతా విశేషము) మీద కడిగిరి. త్రిత ఆపాపమును మానవునిమీద పారవై చికడుగు +కొనెను. కావున నన్ను గ్రాహి (పాప దేవత) ఆశించెను. మంత్రములతో దేవరలు దానిని పోగొట్టుదురు గాక. + +(ii) ఓ పాపమా ! కిరణములందు ప్రవేశింపుము. ధూమములోనికి పొమ్ము. మేఘమునందు చొరబడుము మంచులో చేరుము. నదులమీది నురుగులో కలిసిపొమ్ము. ఓ పూష౯| భ్రూణహత్య చేసిన వాని దోషము పోగొట్టుము. + +(iii) త్రితచే అపమృష్టమైన మానవుని పాపము పండ్రెండుచోట్ల పెట్టబడినది. కావున నిన్ను గ్రాహి పట్టుకొన్న యెడల ఈ దేవతలు మంత్రములతో దానిని పోగొట్టుదురుగాత. +. +(6) భర్త లభించుటకు స్త్రీ పఠింపదగిన మంత్రము 6 వ. కాండము. 60వ సూక్తము) + +(i) ఈ కన్యకకు పతినిగోరి, ఈ బ్రహ్మచారికి భార్యను కోరి అర్యమ (ఆదిత్యుడు) విహితస్తవుడై పురోభాగమునకు వచ్చుచున్నాడు. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0225.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0225.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b177706d780bb8840cfd29c0fc9d7f918b349fe2 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0225.txt" @@ -0,0 +1,40 @@ +(ii) అర్యమ ! ఈ పడుచు ఇతర స్త్రీల వివాహోత్సవములకు పోయి విసివినది. ఇక తప్పక ఇతర స్త్రీలు ఈమె వివాహోత్సవమునకు పోయెదరు. + +(iii) ధార ఈ భూమిని, ఆకాశమును, సూర్యుని ధరించెను. (స్వస్వస్థానములయందు నిలిపెను.) ధాత ఈ కన్యకకు ఆమె కోరిన వరుని ఇచ్చుగాక. + +(7) భార్య లభించుటకు మంత్రము: (6 వ కాండము; 82 వ సూక్తము) ఇచ్చటికి వచ్చువాని, వచ్చినవాని,వచ్చుచున్న వాని పేరు స్మరించెదను. ఇంద్రుని, వృత్రఘ్నుని, వాసవుని, శతక్రతువును, యాచించెదను. భార్యను కోరుచున్న నాకు ఓ యింద్రుడా! శచీపతీ! నీ యొక్క హిరణ్మయమును, ధనమిచ్చునదియు నగు నీ అంకుశముచే నాకు భార్యనిమ్ము. + +(8) కారుచున్న రక్తము నాపుటకు (అనువాదము) + +(i) ప్రవహించుచున్నవియు, రక్తమునకు నివాస భూతములగునవియు నగు ఈ రక్త నాళములు తోడబుట్టిన వాండ్రులేని చెల్లెండ్రవలె హతవర్చసలై ఆగిపోవుగాక. + +(ii) ఓ అధోభాగవర్తినియైన రక్తనాళమా! ఆగిపో; ఊర్ధ్వనాళమా! ఆగిపో; అన్నిటికంటే చిన్న నాళమా ఆగిపో; అన్నిటికంటే పెద్ద నాళమా! ఆగిపో. + +(iii) నూరు ధమనులలో వేయి సిరలలో ఈ నడుమ నున్నవి ఆగిపోయినవి. మిగిలిన నాళము లన్నియు నాగి +పోయినవి. + +ఇట్లే జ్వరము, వరుసజ్వరము, పసరికలు, అజీర్ణము, జలోదరము, కుష్ఠు, గాయములు, క్రిములు పడుట, పశు +రోగములు విషప్రయోగము మున్నగువాటిని నివారించుటకు పఠింపదగిన పెక్కు మంత్రము లిందు కలవు. + +శ్రేష్ఠహీ వేద స్తపసోధిజాతో, బ్రహ్మజ్ఞానాంహృదయే సంబభూవ. (గో. బ్రా. 1-6). అనురితి గోపథ బ్రాహ్మణమున ఈ వేదము యొక్క మహిమ వర్ణిత మైనది. + +“యస్యరాజ్ఞో జనపదే అథర్వా శాంతిపారగః | +నివసత్యపి తద్రాష్ట్రం వర్ధతే నిరుపద్రవం +తస్మాద్రాజా విశేషేణ అథర్యాణం జితేంద్రియం | +దాన సమ్మాన సత్కారై నిత్యం సమభిపోషయేత్" + +ఏ రాజు యొక్క జనవదమందు సంపూర్ణముగా శాంతి విధుల నెరిగిన అథర్వవేద పండితుడు నివసించునో, ఆ +రాష్ట్రము రోగదారిద్య్రములు మున్నగు నుపద్రవములు లేకుండ వృద్ధినొందును. అందుచేత రాజు విశేష యత్నముచే యోగ్యుడగు నథర్వవేద పండితుని పురోహితునిగ చేసికొని యాతనిని దాన సమ్మానములచే సంతుష్టుని చేయవలయునని అథర్వవేద పరిశిష్టమున చెప్పబడినది. నీతిశాస్త్రమునందలి + +"త్రయ్యాంచ దండనీత్యాం చ + కుశలస్స్యా త్పురోహితః | +అథర్వ విహితం కర్మ + కుర్యా చ్ఛాంతికపౌష్టికం" + +అను శ్లోకము వలన రాజునొద్ద నున్న పురోహితుడు వేదత్రయమందును, దండనీతియందును కుశలుడై యుండి, +రాజ్యమున సంగ్రామాదుల ప్రసక్తి కలిగినప్పుడు, శత్రు పరాభవమును స్వప్రభువు యొక్క విజయాదులును ఘటిల్లు +నిమిత్తమై, శాంతిక పౌష్టిక కర్మల నాచరించి రాజ్యరక్షణ మొనర్పవలయునని వచింపబడినది. శ్రీ విద్యారణ్య +యతీంద్రులు తన పూర్వాశ్రమమున విజయనగర చక్రవర్తులకడ అమాత్యుడుగను ధర్మోపదేష్టగను ప్రవర్తిల్లుచు +నాలుగు వేదములకును రాజనీతి ననుసరించి భాష్యరచన చేసియున్నారు. + +అధికార పరావృత్తి - అధికార విభజనము :ప్రభుత్వము ప్రజల సౌఖ్యముకొరకు అనేక కార్యములను నెరవేర్చవలసి యున్నది. వీటిని నిర్వహించు నపుడు వివిధములైన అధికారములను అది చలాయించును. సక్రమముగా సాగుటకు, ఇవి సాధారణముగ రెండు విధములుగ విభజింపబడును. మొదటిది యధి కారములను, వాటివలన నెర వేరు కార్యముల యొక్క స్వభావమునుబట్టి ప్రభుత్వమందలి వివిధ అంగముల మధ్యను విభజించుట; రెండవది, అధికారములను, అవి వర్తించు ప్రదేశము (Territory) ను బట్టి జాతీయ (National), రాష్ట్రీయ (Provincial), స్థానిక (local) ప్రభుత్వముల నడుమ విభజించుట. మొదటిదానిని అధికారపరావృత్తి (Separation of Powers) అనియు, రెండవ దానిని అధికార విభజనము (Division of Powers) అనియు అందురు. అయితే ఈ రెంటియందును జరుగునది \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0233.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0233.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cc7a41c475c867b6cd8965bd76935e6319f339fd --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0233.txt" @@ -0,0 +1,27 @@ +పురుషులు 63487; స్త్రీలు 59862; గ్రామవాసులు 105245; పురవాసులు 18104. + +7. కదిరి తాలూకా: విస్తీర్ణము 1157 చ. మై; గ్రామములు, 140: పురము 1; జనాభా 219,112; పురుషులు, 113115; స్త్రీలు 105997; గ్రామ వాసులు 198758; పురవాసులు 20354. + +8. మడకసిర తాలూకా : విస్తీర్ణము 417 చ. మై; గ్రామములు 55; పురము 1; జనాభా 120209; పురుషులు 61766; స్త్రీలు 58443; గ్రామవాసులు 113641; పురవాసులు 6568. + +9. హిందూపురము తాలూకా : విస్తీర్ణము 430 చ. మై; గ్రామములు 76; పురము 1; జనాభా 153332 ; పురుషులు 79467: స్త్రీలు 73865; గ్రామవాసులు 128894; పురవాసులు 24438; + +భాషలు: మాట్లాడు ప్రజల సంఖ్య (1) తెలుగు, 10,73,739. (2) కన్నడము 1,32,660.(3) హిందూస్తాని 1.04,580. (4) లంబాడి 19,384.(5) తమిళము 11,004. (6) మరాఠి 7,282. (7) హిందీ 4,310. (8) తులుభాష 3,134 +(9) ఎరుకల భాష 2,828. (10) మలయాళము 2071. (11) ఇతరభాషలు 564. మొత్తము 13,61,556. + +ఈ జిల్లాలో నైసర్గికముగా మూడు విభాగములున్నవని చెప్పవచ్చును. అవియేవనగా: 1. విస్తృతముగా నల్లరేగడి భూములు గల ఉత్తరమందలి గుత్తి, తాడిపత్రి తాలూకాలు. 2. మధ్యనున్న కల్యాణదుర్గము, ధర్మవరము, పెనుగొండ, కదిరి తాలూకాలు. ఇవి జల శూన్యములు. చెట్లు లేని విశేష విస్తీర్ణముగల నిస్సారపు ఎఱ్ఱమట్టి నేలలు. 3. మడక సిర, హిందుపురము తాలూకాలలోని ఎత్తైన సమప్రదేశము. ఇది మైసూరు పీఠభూమితో కలియుచు, జిల్లాలోని ఇతర తాలూకాల +కంటే ఎక్కువ ఎత్తు కలిగియున్నది. జిల్లా పశ్చిమ భాగమందున్న గుత్తి, కల్యాణదుర్గము అను తాలూకాల భాగములు పశ్చిమదిశగా వాలియుండును. గుత్తి, తాడిపత్రి తాలూకాల ఉత్తర భాగములు దక్షిణముఖముగా వాలి పెన్నానదిలోనికి జారును. ఇక జిల్లాలో శేషించిన భాగము దక్షిణమునుండి ఉత్తరమునకు వంగుచుండును.విశాలమైదానములు రాతిగుట్టల మూలకముగా గట్టులుగను, పంక్తులుగను, గుంపులుగను చీలియుండును. + +పర్వతములు : ముచ్చుకోట గుట్టలు 35 మైళ్ళ నిడివి కలవి. కొన్ని చోట్ల 7 మైళ్ళవరకు వెడల్పుకలిగియున్నవి. ఇవి గుత్తిపట్టణపు ఉత్తరమునుండి తాడిపత్రి తాలూకా చివర దక్షిణపుమూలవరకు వ్యాపించియున్నవి. ఇవి తాడిపత్రి పడమటి కొన నానుకొని, గుత్తి, అనంతపురము తాలూకాలలోని తూర్పు సరిహద్దులను అనుసరించిపోవు చుండును. వీటిని తాడిపత్రి తాలూకా నైరృతి మూల యందు చిత్రావతీ నది చీల్చును. + +గుత్తి తాలూకా పశ్చిమమునుండి ఇంకొక గుట్టల వరుస బయలుదేరును. ఇది గుత్తితాలూకా మధ్యనుండి 50 మైళ్ళవరకు దక్షిణముగా సాగి అనంతపురము, ధర్మవరము తాలూకాలలోనికి పోవును. ఈ గుట్టల వరుసను నాగసముద్రపు గుట్టలందురు. ఈ గుట్టలవరుసలో ఎన్నో విరుగుడులు కలవు. ఇది దక్షిణమునకు పోవుకొలది ఎత్తు. పరిణామము తగ్గుచుండును. + +మల్లప్పకొండ గుట్టలవరుస ధర్మవరములో ప్రారంభమయి మైసూరురాష్ట్రములోనికి పోవును. ఇది 3,088 అడుగుల ఎత్తుకలది. + +మడకసిరా తాలూకాలో మడకసిరా గుట్టలు ఆ తాలూకాను దక్షిణ, ఉత్తర భాగములుగా విడదీయును. + +దక్కను భూభాగమునకు విలక్షణమయిన విడి విడి గుట్టలు, శిలల గుంపులు కలవు. ఉదా: గుత్తిశైలము, కల్యాణదుర్గము చుట్టునున్న గుంపులును అనంతపురము తాలూకాలో సింగనమాలయు పేర్కొనదగినవి. తాడిపత్రి తాలూకా తూర్పుభాగమున కర్నూలుకు సంబంధించిన ఎఱ్ఱమల గుట్టల వరుస యొక్క నిమ్న భాగములు కలవు. + +హిందూపురము, మడకసిరా అను తాలూకాలలో పుష్కలముగ తృణకాష్ఠ సమృద్ధికలదు. ఇక శేషించిన జిల్లా భాగ మంతయు ఊసర క్షేత్రము. కొన్ని తోపులలోను లోయలలోను వ్యవసాయము వెదజల్లబడి యుండును. + +నదులు : ఈ జిల్లాలో పెన్నానది ముఖ్యమైనది, ఇది మైసూరురాష్ట్రములోని నందిదుర్గమునకు వాయవ్యమున చెన్న కేశవ గుట్టలలో ప్రభవించి, హిందూపురము దక్షిణ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0234.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0234.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2a60eac3ea02183520257fc6894348de636b3abd --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0234.txt" @@ -0,0 +1,35 @@ +భాగాంతమున ఈ జిల్లాలో ప్రవేశించి, హిందూపురము, పెనుగొండ, ధర్మవరము అను తావుల పడమటి భాగముల +ననుసరించి ఉత్తరముగా ప్రవహించును. తరువాత ఇది అనంతపురము తాలూకా పడమటి సరిహద్దున ప్రవహించుచు, తూర్పునకు మరలి, గుత్తి, అనంతపురముల మధ్య నుండి త్రోవ చేసికొని, తాడిపత్రి తాలూకా గుండ పోవును. +తరువాత ఇది కడప, నెల్లూరు జిల్లాలగుండ పోయి చివరకు బంగాళాఖాతములో పడును. హిందూపురము తాలూకాలోని ఊటుకూరు దగ్గర ఉపనదియగు జయమంగళి దీనితో కలియును. + +ఈ జిల్లాలో పేర్కొనదగిన మరొక నది చిత్రావతి. పెన్నానదివలెనే ఇది మైసూరురాష్ట్రములోని నందిదుర్గమునకు ఉత్తరమున నున్న హరిహరేశ్వర గుట్టలో జనించును. ఇది హిందూపురము తాలూకా తూర్పు ప్రాంతమున అనంతపురము జిల్లాలో ప్రవేశించును, హిందూపురము తాలూకాగుండ ఉత్తరముగా ప్రవహించి, ఇది పెనుకొండ తాలూకాలోని బుక్కపట్ట +ణము చెరువులో పడును. అచ్చటినుండి మిగులు పరీవాహముగా (Surplus) బయలుదేరి ధర్మవరము తాలూకా గుండ +ఉత్తరముగా ప్రవహించి, ధర్మవరము చెరువులో పడును. తిరిగి మిగులు పరీవాహముగా అచ్చటినుండి బయలు దేరును. తరువాత అది ధర్మవరము తాలూకాగుండ తాడిపత్రి తాలూకా దక్షిణపుమూలగుండ ఈశాన్యముగాపోయి ఈ జిల్లాను వదిలి కడప జిల్లాలో పెన్నానదిలో కలియును. + +హిందూపురము తాలూకాలోని కుళాపతి యను నది చిత్రావతీనదికి ఉపనదియై యున్నది. + +నాగసముద్రము గుట్టలలో దక్షిణ దిశాంత భాగమున తడక లేరు జనించి, అనంతపురము జిల్లాలోని సింగనమాల +చెరువులోనికి ప్రవహించి, తరువాత పెన్నానదితో సంగమించును. + +పండెమేరు నది అనంతపురము చెరువునకు నీటివసతిని కల్పించును. అచటినుండి మిగులునీరుగా బయలు దేరి +తడక లేరుతో కలియును. + +స్వర్ణముఖీ నది మడకసిరా తాలూకాలోనిది. ఇది మైసూరురాష్ట్రములోని హగరీనదిలో, కలియును. + +మద్దిలేరునది కదిరితాలూకాలో ఉత్తరముగా ప్రవహించుచు చిత్రావతితో కలియును. + +పాపఘ్నీనది కదిరి తాలూకాలోని మరియొక నది. + +అడవులు: ఈ జిల్లాలో 698.84 చదరపు మైళ్ళ అరణ్యప్రాంతము కలదు. పెనుకొండ తాలూకాలోని రక్షితారణ్యమున వంటచెరకు, వెదురు మున్నగువాటి ఫలసాయము లభించును. కదిరితాలూకాలోని రక్షితారణ్యములో ముండ్లచెట్లజాతులు కలవు. హిందూపురము తాలూకాలోని రక్షితారణ్యసంపద ఇతర తాలూకాలోని సంపదకంటె మెరుగయినట్టిది. + +శీతోష్ణము - వర్షపాతము : మార్చి, ఏప్రియల్ మే నెలలు అత్యుష్ణముగా నుండును. నైరృతి మేఘవాయువులు (monsoon) వీచుట సాగగానే జూన్ నుండి డిసెంబరు వరకు ఉష్ణోగ్రత (Temperature) క్రమముగా పడిపోవును. ఎండకాలమునందలి మూడు నెలలు అసౌఖ్యకరమైనట్టివి. నవంబరునుండి జనవరివరకు రాత్రులు ప్రభాత సమయములు మోదావహముగలు నుండును. ఈ జిల్లా మిక్కిలిగ పొడిప్రాంతమయి ఉన్నది. + +ఆంధ్రరాష్ట్రములో అత్యల్ప వర్షపాతముగల జిల్లాలలో నొకటిగా ఈ జిల్లాయున్నది. ఈ జిల్లాలో సగటున వర్షపాతము 20.12 అంగుళములు. + +తాలూకాలలోని ఉష్ణోగ్రతయందు ఎక్కువ భేదము లేదు. కాని మడకసిరా, హిందూపురము పెనుగొండ తాలూకాలు మిగుల ఎత్తైన ప్రాంతములగుటచే అవి కొంతవరకు చల్లనివాతావరణమును కలిగియుండును. + +నేలలు : నల్ల రేగడి, నల్లగరప (black loam), నల్ల యిసుక, ఎఱ్ఱమట్టి, ఎఱ్ఱగరవ (Red loam), ఎఱ్ఱయిసుక +భూములు కలవు. నల్లరేగడి ఎక్కువ పంటవండుటలో శ్రేష్ఠమైనది. ఎఱ్ఱయిసుకభూమి అన్నింటికీన్న చెడ్డది. + +నీటిపారుదల: తాడిపత్రి తాలూకాలోని ఎల్లనూరు చెరువుతప్ప ఈ జిల్లాలో చెప్పుకొనతగిన నీటివనరులు లేవు. ఈ జిల్లాలోని నదులు మంచివానలు పడినప్పుడు మాత్రమే నీటిప్రవాహములు కలిగియుండి సంవత్సరమునం దధిక +కాలము ఎండిపోవును. నదులకు ఆనకట్టలు సరిగా కట్టబడలేదు. తాత్కాలికోపయోగమునకై ఇసుక కట్టలు వాటి కడ్డముగ. వేయుదురు. అడవిబాగులందు, చెరువు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0241.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0241.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6e934c6e902a5be537d41bfbd5c3cbbd338879db --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0241.txt" @@ -0,0 +1,28 @@ +చివర "అనపోతనరేంద్రస్య బాలసరస్వతిః అకరోత్ నిర్మలం ధర్మశాసనం" అని ఇతడు లిఖించెడివాడు. + +ఈ విధముగ అనపోతారెడ్డి వీరుడై, విజేతయై, ధార్మికుడై, ప్రభువై, ప్రజారంజకుడై ప్రసిద్ధిచెందెను. + +అన వేమారెడ్డి : + + "తన బ్రతుకు భూమిసురులకుఁ +దనబిరుదులు పంటవంశ ధరణీశులకున్ +తననయము భూమిప్రజలకు +నన వేమన యిచ్చెఁ గీర్తి నధికుం డగుచున్ " + +అని కీర్తింపబడిన మహాధార్మికుడు, ధర్మవేమన యని ప్రసిద్ధివహించిన అనవేమారెడ్డి. అతడు ప్రోలయ వేమా రెడ్డి +కుమారుడు. కొండవీటిరాజగు అనపోతా రెడ్డితమ్ముడు. అనపోతా రెడ్డి అనంతరము అతనికుమారుడు కుమారగిరి రెడ్డి బాలుడగుటచే గాబోలు అనవేమారెడ్డి పైతృకమగు కొండవీటి సింహాసనమును అధిష్ఠించెను. కొండవీటి రెడ్డి ప్రభువులలో ఉత్తముడగు నీతడు వారసత్వపుటధికారము కంటె రాజ్యక్షేమమే ప్రధానమని భావించెను. శాసనములలో నితడు “ మహనీయాంధ్రదేశ పట్టాభిషేక సంవృత మహాభాగ్యు " డని వర్ణింపబడినాడు. + +" సోయం భ్రాతురనంతరమ్ నిజమహీభారమ్ వహన్ పైతృకమ్ +రాజ్య శ్రీరమణీ స్వయంవరపతిః శ్రీ అన్న వేమప్రభుః " + +అనియు "రాజ్యరమారమణీ స్వయంవరలబ్ద నాయక సౌభాగ్యు " డనియు, శాసనగత శ్లోకములచే కీర్తింపబడిన ఈ అన వేమనృపతి, రాజ్యలక్ష్మి స్వయముగా కోరి వరించిన పతి యని భావింపవచ్చును. + +శూరాగ్రగణ్యుడయిన అన వేమా రెడ్డి " క్షురికా సహాయు " డనియు, "కరవాలవైనతేయు " డనియు, "విక్రమపంజర నిగృహీత రిపురాజసింహు " డనియు కీర్తింపబడినాడు. పై బిరుదు లన్నియు బాహుబలశాలియైన ఈతని విజయప్రస్థాన గౌరవ చిహ్నములు కావచ్చును. + +రాజ్యారంభమున మొదటి రెండుసంవత్సరములు ఈ వేమనృపతి తనరాజ్యమును సుస్థిరము గావించుట యందు +గడిపి, పెక్కు సైన్యములను కూర్చుకొని శా. శ. 1294లో తన సీమావధులను దాటి, తన అన్న అనపోతనృపతికి +స్వాధీనముకాని గోదావరి పర్యంత దేశమునందలి స్వతంత్రులగు మండలేశ్వరులను అణచి తద్దేశములను స్వాధీనము చేసికొనుటకై బయలు దేరెను. అనపోతా రెడ్డి బాహుబల దర్పముచే జయించిన "దివిసీమ" ను పద్మనాయకులు విజృంభించి స్వాధీనపరచుకొనిరి. ఆవిధముగ పరాయత్త మయిన "దివిసీమ" ను ఈతడు మున్ముందే జయించి “దివిదుర్గ విభాల" అను బిరుదు నొందెను. తరువాత శూరవరపట్టణము రాజధానిగ నేలిన ఉండిరాజులను, కామవరము రాజధానిగ నేలిన భక్తి రాజును ఇతడు జయించెను. పిమ్మట ఇతనిదృష్టి నిరవద్యప్రోలు వైపు మరలెను. నేటి పశ్చిమగోదావరి జిల్లాయందలి నిడదవోలుపురమే నాటి "నిరవద్యప్రోలు". తురుష్కక్రమణకు పూర్వము కాకతీయ చక్రవర్తుల బలవత్తరమగు కోటలలో ఇది యొకటిగా నుండెను. తరువాత అన్న దేవచోడున కిది ప్రధానదుర్గముగా నుండెను. అన్న దేవచోడునకును అన వేమా రెడ్డికిని జరిగిన యుద్ధమునందు అనవేమునకు ఈదుర్గము స్వాధీన మయ్యెను. ఈదుర్గవిజయముతో అన వేమునకు అన్న దేవునిరాజ్యము స్వాధీనమగుటయేగాక, గోదావరియొక్క ముఖ్యశాఖలగు వాసిష్ఠ, గౌతమి అను నదుల మధ్యస్థమగు సారవంతమైన ప్రదేశము లీతనివశ మయ్యెను. క్రీ. శ. 1374 నాటి వాదపుర శాసనమువలనను, ద్రాక్షారామశాసనమువలనను, వానపల్లి తామ్రశాసనముమూలమునను, గౌతమీనదీ సాగరసంగమ స్థానమున నున్న కోనసీమ, పానారుసీమ (నేటి రాజోలు తాలూకా) అన వేమునకు వశపడినట్లు గ్రహింపవచ్చును తనవశమయిన కోనసీమయందలి "నడుపూరు" గ్రామమును వేమవరమను పేరుతో చంద్రగ్రహణ సమయమున తనచెల్లెలు వేమసానికి పుణ్యము చేకూరుటకుగాను బ్రాహ్మణులకు దానము చేసి, ఈ ప్రభువు శాసనము +వేయించెను. విజయవంతములగు పై దండయాత్రలయందు ఇతనికి సహాయపడినవారు రెండవ కాటయరెడ్డి, రెండవ +మారయరెడ్డి, దొడ్డారెడ్డి, దువ్వూరి వంశస్థులు మున్నగువారు. + +ప్రథమ సంగ్రామములందు విజయలక్ష్మిని చేపట్టిన రెడ్డి సేనలు అధికతర జయోత్సాహముతో గోదావరిని దాటి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0246.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0246.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2defd79ae856c612e8434f480576e9d2553c69f8 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0246.txt" @@ -0,0 +1,20 @@ +ధర మంత్రి ప్రోలరాజు కాలమునందు నగరపాలకుడై, రుద్ర దేవుని కాలమున మంత్రియై ప్రసిద్ధిగడించెను. ఇతడు +అనుమకొండలో ప్రసన్న కేశవాలయము, రుద్రేశ్వరాలయము, పున్నేశ్వరాలయము, త్రిమూర్తుల ఆలయములు +మొదలగునవి కట్టించెనని శాసనములలో గలదు. కాని ఇపు డవి గుర్తింపరాకుండ నాశనమైనవి. గోసగి ఈశ్వరదేవుడు వేయి స్తంభాలగుడిలో సహస్రలింగ ప్రతిష్ఠ చేసెనట. జగద్దేవుడు సర్వ మాండలిక రాజుల సహాయమున రెండవ +ప్రోలరాజు కాలమున అనుమకొండను ముట్టడించి పరాజితుడయ్యెను. రామేశ్వర పండితుడు లకులేశ్వర మతము +వాడు. ప్రోలరాజుచే సత్కారములొందిన గురువర్యుడు. హనుమకొండలో సుప్రసిద్ధమగు శివపురము ఆకాలమున +నుండెను. + +రుద్రదేవుడు అనుమకొండలో గట్టించిన వేయి స్తంభముల గుడి మిగుల ప్రశస్తమైనది. మండపము వేరుగను, ఆలయము వేరుగను ఉన్నవి. ఈ రెంటికి మధ్య సజీవముగా నున్నటుల చెక్కబడిన నంది దర్శనీయము. అందలి శిల్ప నైపుణ్యము వర్ణనాతీతము. నందికి అభిముఖముగా త్రికూటాలయము గలదు. అందు రుద్రేశ్వరుడు, వాసుదేవుడు, సూర్యదేవుడు ముఖ్య దైవతములు. ద్వారములపై దేవతామూర్తులను అంతరాళములు తొలిచి సుందరముగా చెక్కించినారు. కాకతీయ శిల్పమునకు పరమావధియగు నీ ద్వారా శిల్ప మద్భుతమైనది. కాకతి రుద్రదేవు డీ యాలయమును లోకోత్తరముగ శా. శ. 1084 చిత్రభాను సంవత్సర మాఘ శుద్ధ పంచమినాడు (క్రీ. శ. 1162) నిర్మింపించెను. ఆలయ నిర్మాణానంతరము +ఓరుగల్లును రాజధానిగా చేసికొనెను. + +ఓరుగల్లు కాకతీయుల రాజధానిగ జేసికొనబడి నప్పటి నుండి అది మహానగరముగా మారినది. అట్లని, నాడు అనుమకొండను చిన్న చూపు జూడ లేదు. రాజ పరివారము, రాజులు, విద్వాంసులు హనుమకొండ నుండి +ఓరుగల్లునకు రాకపోకలు చేయువారు. రెంటికిని అవినాభావ సంబంధముండెడిది. + +ప్రస్తుత కాలమున అనుమకొండ గొప్ప వ్యాపార స్థలముగ ప్రశస్తవహించినది. లలితకళారాధకులు పలువురచటగలరు, అనుమకొండ జిల్లా ముఖ్యస్థానము. ఉద్యోగు + +లందరు ఇట నుందురు. నైజాము దొరతనమున ఇది తెలంగాణమునకు సుబాయై వరలెను. సుబేదా రిట నుండువాడు. బి. యే. వరకు గల మొదటితరగతి కళాశాలయు, బోధనాభ్యసన కళాశాలయు అనుమకొండలోనే ఉన్నవి.తెలంగాణమున రెండవ గ్రంథాలయమనదగిన రాజరాజ నరేంద్ర గ్రంథాలయము గలదు. ఇది సువర్ణోత్సవము జరుపు వయస్సున నున్నది. భద్రకాళి తటాకము జల సమృద్ధము. దాని క్రింద వరిపంట విస్తారము. ఆ చెరువు కట్టపై నున్న భద్రకాళీ దేవాలయము ప్రసిద్ధమైనది. ఆమె కాకతీయుల కులదేవత. శిథిలమైన ఈ ప్రశస్తదేవళమును పునః ప్రతిష్ఠచేసి, నగరవాసులు ఆ దేవతను భక్తిశ్రద్ధలతో పూజించుచున్నారు. ముప్పది యిద్దరు మంత్రులలో గణనీయుడుగా విఠలమంత్రి శాసనము లిందు గలవు. వైష్ణవ మతోద్ధారకుని పేరిట గల శ్రీ రామానుజ దేవాలయము .ప్రశస్తమైనది, దక్షిణ దేశములో నున్నట్లు తీర్చిదిద్ద బడిన రామానుజుల విగ్రహము మిగుల ప్రాచీనమైనది. 'యతిపతీ హనుమద్గిరి రాజమందిరా' అను మకుటముగల శతకరాజ మీయనను గూర్చినదే. ఈ రాష్ట్రమును జూడవచ్చు కళాప్రియులు వేయి స్తంభముల గుడిలోని అద్భుత శిల్పములకు ముగ్ధులగుచుందురు. కాకతీయుల కీర్తిచిహ్నమగు నీ దేవళము ఆర్షశాఖవారి కృషి ఫలితముగా ఇప్పుడు దర్శనీయముగా నున్నది. + +అనువర్తిత గణితశాస్త్రము :- గణితశాస్త్రమును రెండు భాగములుగా విభజింపవచ్చును. (1) శుద్ధ గణితము, (2) అనువర్తిత గణితము. శుద్ధ గణితమున ఒక సముదాయములోని రాసులు కొన్ని నిర్ణీత నిబంధనలకు లోబడినచో వానినుండి యుత్పన్నమగు ఫలితములను సాధింతుము, అనువర్తిత గణితమున నట్లుగాక ప్రయోగ సాక్ష్యముచే లభ్యమగు ఫలితములను సాధించుటకు ఏ ప్రకృతిసూత్రము అవసరమో కనుగొందుము. + +మొదట శాస్త్ర పద్ధతిని సూర్యచంద్రాదుల చలనమును పరిశీలించినవాడు గెలీలియో (1564–1642) ఈతనికి ముందే కొందరు శాస్త్రజ్ఞులు సూర్యచంద్రాదుల గమనమును కొంతవరకును కనుగొన యత్నించిరి. కోపర్నికస్ (1473-1543) అను శాస్త్రజ్ఞుడు సూర్య \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0248.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0248.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cb411abdabdbe49031e33635105fe6f0f7a7d5dc --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0248.txt" @@ -0,0 +1,37 @@ +(3) క్రియయు, ప్రతిక్రియయు (Action and Reaction) ఒక దానికొకటి సమానములై వ్యతిరేకదిశలలో పనిచేయును. + +న్యూటను గురుత్వాకర్షణ సూత్రము: ప్రకృతిలోని ప్రతి రెండువస్తువులును ఒక దానినొకటి ఆకర్షించుకొనును. అట్టి ఆకర్షణక్రమము ఈ క్రింది సూత్రముచే తెలియనగును. ఆకర్షణ=కXబ1Xబ2/దూ2, ఇందు క అనునది ఒకానొక స్థిరరాసి (constant) బ1, బ2 లు వస్తువుల ద్రవ్య రాసులు.దూ అనునది వాటి మధ్యదూరము. + +ఒకానొక వస్తువుపై P అను బలము t కాలము ప్రయోగింపబడిన PXt ని ఆ బలము యొక్క ప్రేరణ అందుము. ఈ క్రింది సూత్రమును సులభముగా సాధింపవచ్చును. ప్రేరణ=వస్తువులో ఉత్పన్నమగు ద్రవ్యవేగ భేదము. సూచన: ఒక వస్తువు యొక్క ద్రవ్యవేగము (momentum) లేక ఉరవడి = ఆ పదార్థము యొక్క ద్రవ్యరాశి X దాని వేగము. + +పైన చెప్పబడిన న్యూటను సూత్రములు ఒకకణము పై బలప్రయోగము జరిగినపుడు ఉద్భవించు ఫలితములను +తెలుపును. అట్లుగాక అనేక కణములు ఒక మండలము (system)గా నేర్పడివానిపై వివిధదిశలలో వివిధబలములు +ప్రయోగింపబడినపుడు ఎట్టిఫలితములు కలుగునో తెలిసికొనుటకును ఆ న్యూటను సూత్రములే యాధారము. వాని సాయముననే ఈ క్రిందివిషయములు సాధింపబడినవి. + +(1) ఒక నిర్దిష్టదిశలో జరుగు మండలము యొక్క సరళద్రవ్యవేగ భేదక్రమము అదే దిశలో పనిచేయు బాహ్యబలముల ఫలితాంశమునకు సమానము. + +సూచన : ఈ సూత్రముచే మండలముపై పనిచేయు వా హ్య బ ల ము 'ల ఫలితాంశము ఒకానొక దిశలొ శూన్యమైనపుడు ఆ దిశలో మండల ద్రవ్యవేగము మార్పు చెందక స్థిరముగా నుండును. + +ఒక బిందువునకుగాని ఒక అక్షమునకుగాని సాపేక్షముగా జరుగు బలప్రభావము (Moment)= ఆ బలము X అంబదూరము. + +(2) ఒక స్థిరబిందువునకుగాని స్థిరాక్షమునకుగాని సాపేక్షముగా జరుగు ద్రవ్యవేగ ప్రభావ భేధక్రమము= అదే బిందువునకుగాని అక్షమునకుగాని సాపేక్షముగా బాహ్యబలముల యొక్క మొత్తము ప్రభావము. + +సూచన: బాహ్యబలములు లేనపుడు మండలము యొక్క ద్రవ్యవేగ ప్రభావము మారదు. + +పని : శక్తి (Work & Energy) : (1) ఒక కణముపై ప్రయోగింపబడిన బలము × ను, అదే దిశలో కణమునకు జరిగిన స్థానాంతరము S ను అయిన xXs ను ఆ బలము చేసిన పనియందుము. + +(2) ½ my2 అని దానిని ఆ బలము యొక్క గతిజశక్తి యందురు. పై సూత్రములో m అనునది కణపు ద్రవ్య +రాశి. V అనునది దాని వేగము. + +ఈ క్రింది సూత్రమును గణితశాస్త్రముచే అతి సులభముగ సాధింపవచ్చును. + +ఒక బలముచే జరుపబడిన పని దాని గతిజశక్తి భేదమునకు సమానము. + +ఇంతవరకు మనము గుర్తించిన చలనము కణములకు సంబంధించినది. అట్టి కణములు బిందువులుగను వాని +ద్రవ్యరాసులు ఆ బిందువులవద్ద కేంద్రీకరింపబడినట్లును భావించుచున్నాము. కాని అట్టి కణములు మనకు +ప్రకృతిలో లభ్యమగునా? మనకు లభ్యమగు వస్తువులు ఏక కణములుగాక అనేకకణ సంఘటితములు. ఈ వస్తువులను కఠిన (Rigid) వస్తువులందుము. వీని ముఖ్య గుణము ఏమనగా వీనియందలి ప్రతిరెండు కణముల మధ్యదూరము ఎప్పటికిని మారదు. ఇట్టివానినే కఠిన వస్తువు లందుము. ఈ వస్తువులందలి అణువుల అంతః ప్రక్రియచే మొత్తము ద్రవ్యవేగమునను గతి బలమునను మార్పు కలుగదు అనుభావము కఠినవస్తు చలన శాస్త్రమునకు మూలాధారము. కఠినవస్తు చలన శాస్త్ర విషయ మంతయు ఈ క్రింది మూడు సూత్రములలో సంక్షిప్త పరుపవచ్చును. + +(1) ఒక నిర్దిష్ట దిశలో జరుగు కఠినవస్తువు యొక్క సరళద్రవ్యవేగ భేదక్రమము అదేదిశలో ఆ వస్తువుపై పనిచేయు బాహ్యశక్తుల సముదాయమునకు సమానము. + +సూచన : ఈ సూత్రముచే కఠినవస్తువుపై బాహ్యబలము లేమియు ఒకానొక దిశలో పనిచేయనప్పుడు ఆ దిశలో కఠిన +వస్తు ద్రవ్యవేగమును మార్పుచెందక స్థిరముగ నుండును, \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0250.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0250.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..96209e8b2d8eabc06af42b65dcf9b6ad811f9cb6 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0250.txt" @@ -0,0 +1,17 @@ +ఇతర శాస్త్రములను మించును. ఇది ప్రతి పరిశోధనయందును విలువైన పరికరము. సాధారణ లోహములతో స్వర్ణమును ఉత్పత్తి జేయ నాశించు రసవాదకుని నుండి ప్రకృతి యొక్క ప్రధాన సత్యముల పరిశోధించు శాస్త్రజ్ఞుల వరకును ఈ శాస్త్రము మిక్కిలి ఉపకారకముగా నున్నది. పరిశీలకులు పరిశీలనా విధానమును ఏర్పరచుట యందును, పరిశీలితాంశములను సేకరించుట యందును, వానినుండి నిర్ణయములను వెలువరించుట యందును దీని +నుపయోగింతురు. సంఖ్యాశాస్త్రము యొక్క ఈ సత్వర విస్తరణములోగల రహస్య మేది అను ప్రశ్నకు సమాధానము ఈ శాస్త్ర పరిణామ చరిత్రయందు కాననగును. + +సంఖ్యాశాస్త్రము మొట్టమొదట ఒక రాష్ట్రమునకు లేక దేశమునకు సంబంధించిన అంశములకును, సంఖ్యలకును సంబంధించియుండెను. సులభగ్రహణమునకై సేకరించిన వివరములను క్రోడీకరించి ఒక ప్రత్యేక విధానమున అమర్పవలయును. ఉదా : 1951వ సంవత్సరపు జనాభా లెక్కలలో ప్రతి వ్యక్తికి సంబంధించిన వృత్తాంతము ప్రత్యేక పత్రములపై వ్రాయబడెను. అట్టి కాగితముల మొత్తము రమారమి 35 కోట్లు. పై కాగితముల నన్నింటిని ఒక పెద్ద గదిలో కుప్పగా చేర్చి మన ప్రజల వృత్తాంతమును ‘తెలిసికొనగోరు వ్యక్తికి ఆగదిని చూపినచో ఆతడేమి తెలిసికొనగలడు? అందుచే సేకరించిన వృత్తాంతమును ఒక్కచో సంగ్రహించి, సుబోధమగు రూపమున అమర్చుట మన ప్రథమ కర్తవ్యము. ఇదియే జనాభా లెక్కల నివేదికలు చేయ యత్నించు పని. అనగా అవి మొత్తము జనాభా యొక్క స్వభావ వర్ణనలను +పట్టీల రూపములలో కుదించి అంద జేయును. ఉదా : ఫలానా వయస్సునకు లోబడిన వారి సంఖ్య లేక రెండు వయఃపరిమాణములకు (మాట వరుసకు 15-55 సం.) మధ్య వయస్సుగలవారి సంఖ్యను తెలుపు వయస్సు పట్టీలును +గలవు. బహు సంఖ్యాకములగు ప్రత్యేకపు జాబితాలలోగల వృత్తాంతమును సంగ్రహముచేసి సముదాయమును వర్ణించు ముఖ్యమగు కొన్ని పట్టీలరూపమున సమర్పించు ఈ పద్ధతి అనువర్తిత సంఖ్యాశాస్త్ర విధానము యొక్క పరిణామ విస్తృతిలో మొదటి మెట్టు. అనగా ప్రత్యేక వర్ణనము గాక సాముదాయిక వర్ణనమే దీని ఉద్దేశము. + +కేవల వర్తమాన పరిస్థితి యొక్క వర్ణనము, ప్రయోజనక రమగుట నిజమేయైనను, అది భవిష్యత్పరిస్థితి ఎట్లుండునో సూచింపజాలనిచో విజ్ఞాన ప్రదము కాజాలదు. పదేండ్లలో నిరుద్యోగమును నిర్మూలింపబూనునతడు రాబోవు పదేండ్లలో కార్మికవర్గమునందు ప్రవేశించు జనుల సంఖ్య తెలిసికొనగోరును. ఆతడు ముందు జరుగ బోవుదానిని అడుగుటలో అసాధ్య విషయమును తెలియ గోరుటలేదు. ప్రాణహానికి ఆస్తి నష్టమునకు పరిహార మొసగయత్నించు భీమాకం పెనీని గురించి ఆలోచింతము. కంపెనీవారు రాబోవు వత్సరములలో మరణింపబోవు వారి సంఖ్యను, ఆకస్మికముగా అగ్ని ప్రమాదములకును, దొంగతనమునకును గురియగు ఆస్తి విలువను తెలిసికొన గోరుదురు. పలు విధములైన జూదములలో తన ఆస్తి నంతయు ఒడ్డి నిరుత్సాహమునకు గురియైన జూదరి నుత్సాహపరచుటయు, చెప్పిన భవిష్యత్ఫలము జరిగిన వెనుక కానుకలు స్వీకరింప వేచియుండు జ్యోతిశ్శాస్త్రజ్ఞులను, సాముద్రిక శాస్త్రజ్ఞులను దయదల్చుటయు, పుత్రికారూపమైన బాధ్యతావిముక్తికై నిరీక్షించు గర్భవతికి ధైర్యము గరపుటయు మన కావశ్యకములా ? + +వీరందరికిని గల సాధారణ సమస్య భవిష్యత్తునకు సంబంధించినదే. దీనికి తగినంత సామర్థ్యముతో భవిష్యత్ఫలితములను చెప్పుటకు సాయపడు మూల విషయములను గూర్చి పరిశోధన చేయవలెను. ఈ సమస్యా పరిష్కా +రమునకు రెండు విధములై వ పద్ధతులు కలవు. జరిగిన ఫలితముల నుండి హేతువును నిశ్చయించుట, లేక ప్రత్యేక +విషయజ్ఞానమువలన సాధారణవిషయమును కనుగొనుట అను ప్రేరక పద్ధతి యొకటి. వివిధ ఫలితముల పునః +పునరావృత్తిని నిర్ణయించు నిగమన పద్ధతి మరియొకటి. ఈ రెండవ పద్ధతి సంభావ్యతాకలన గణితరూపమున +(calculus of probability) ఫర్మా, ఫాస్కల్, డిమోవియర్, బేయస్, లాఫ్లాస్, డిమోర్గన్, గావూస్ మొదలగు +గణితశాస్త్రజ్ఞులచే ఇంతకుపూర్వమే పెంపొందింపబడెను. ప్రేరక పద్ధతిని వాడుకలోనికి తెచ్చు కర్తవ్యముమాత్రము +ఈ యుగమునందలి శాస్త్రజ్ఞుల కొరకు మిగిలియున్నది. ఈ విధముగా సంఖ్యాశాస్త్రము అను నూతవ విజ్ఞానము +ఉదయమగుట సంభవించినది. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0251.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0251.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..342247395e7eaa4a057eb06e41c62a430dadd720 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0251.txt" @@ -0,0 +1,14 @@ +ఈ శాస్త్ర మెట్లు వివిధ క్షేత్రములందు అనువర్తితమై ముఖ్యస్థానము నాక్రమించెనో తెలిసికొనకున్నచో దాని చరిత్ర అసంపూర్ణమగును. + +" ఈ శాస్త్రము ఇరువదవ శతాబ్దము నకు ప్రత్యేకత నొసగిన మానవాభ్యుదయ విధానమందలి వింత అంశమనియు, ఈ యుగము తన వ్యాపారము అందలి ప్రధాన విషయములకై అనువర్తిత సంఖ్యా శాస్త్రజ్ఞుల వంకకే తిరుగుననియు, ప్రతి ప్రముఖ ప్రయత్నమునకు వారే సూత్రధారులనియు, అతి ముఖ్యమైన శాస్త్ర పరిశోధనములలో ప్రయోగ కార్యక్రమములను లేక పరిశీలన విధానములను ఏర్పరచి నిర్ణయించుటకును, ఫలితములను విభ జించుటకును, నిదర్శనములకు విలువకట్టుటకును, విశదము కాని దానిని స్పష్టీకరింపబడిన దానినుండి వేరుచేయుటకును సమర్థులు ఈ అనువర్తిత సంఖ్యాశాస్త్రజ్ఞులే” యనియు ఈ శాస్త్ర ప్రతిష్ఠాపకులలో ఒకడైన ఫిషర్ అను నాతడు అభిప్రాయ పడుచున్నాడు. + +మనమిప్పుడు ఈ శాస్త్రమును ఉపయోగించు కొన్ని రంగములను పరిశీలింతము. + +1. జాతీయ వ్యవహారములు - సంఖ్యాశాస్త్రము : ప్రజల యొక్క యోగక్షేమసాధనమే దేశము యొక్క లక్ష్యము. సాధారణ మానవుని యొక్క ఆరోగ్యానంద శ్రేయస్సులను వృద్ధిచేయు టెట్లు? దీనికి దేశమునందున్న వివిధ ద్రవ్యములను సమర్థతతో నుపయోగించుకొనుటకు ఒక చక్కని పద్ధతిని ప్రణాళికను ఏర్పరచుట అవసరము. సంఖ్యాశాస్త్రము, పై విధానమును నిర్మించుటకు మార్గము నుపదేశించుచు, దాని ఆచరణమును స్వాధీనము నందుంచుకొనుటకు సాధనముగా నుపయోగించును. వర్తమాన వ్యవహారముల పరిశీలనానంతరమే ప్రణాళిక పరిణామమును చెందును. రెండవ పంచవర్ష ప్రణాళికలో, మన ప్రభుత్వ మాశించునట్లు కుటీర పరిశ్రమలను ప్రోత్సహించు చెట్లు? సరియైన లెక్కల నమర్చి +లక్ష్యములను నిర్ణయించినచో ఈ ప్రశ్నకు సమాధానము సులభ మేయగును. వివిధ మూలధనములను మూడు +భాగములుగా విభజించనగును. (1) భారీ పరిశ్రమలు (2) ఉపయోగ్య వస్తు యంత్రాగారములు (3) కుటీర పరిశ్రమలు అని. భారీ పరిశ్రమలకు అత్యధిక వ్యయము అవసరము ; అవి కొలదిమందికే పనిని కల్పించును. కాని అవి దేశ శ్రేయస్సునకు దేశ పరిశ్రమలు భవిష్యదభివృద్ధి కిని ముఖ్యములు. కుటీర పరిశ్రమలు వీనికంటే భిన్నములు అవి మితమైన మూలధనముతో అనేకులకు ఉద్యోగములను కల్పించును. కాని వాని ఫలాదాయము తక్కువ. ఉపయోగ్య వస్తు యంత్రాగారములు మధ్యతరగతికి చెందినవి రెండవ పంచవర్ష ప్రణాళికలో అంచనా వేయబడినట్లు పది ఏండ్లలో నిరుద్యోగమును నిర్మూలించుట, ఇరువది ఏండ్లలో జాతీయాదాయమును ద్విగుణీకరించుట అను లక్ష్యములు సిద్ధింప వలెనన్నచో, పై పరిశ్రమల ప్రతి విభాగమునందును ఒక్కొక్కని నియమించుటకు కావలసిన మూలధనమును, ఆ ధనము నుండి రాబోవు ఆదాయమును తెలిసికొన్నచో, వివిధ రంగములకు కావలసిన మొత్తము పెట్టుబడి ధనమును +సులభముగా గణించనగును. పి. సి. మహలనోబిస్ (P. C. Mahalanobis) గారి గణన ప్రకారము ప్రారంభమున మనము మన దృష్టిని ఎక్కువగా భారీ పరిశ్రమల యందును, కుటీర పరిశ్రమల యందును కేంద్రీకరించి వలసిన వారమగు చున్నాము. లెక్కలు లేకుండా ప్రణాళికల నేర్పరచుట సక్రమమైన పద్ధతి కాదు. + +ప్రణాళికా నిర్వహణమునకు వివిధ వ్యాపారములతో సామరస్యము కలుగునట్లును, ఆటంకములు తొలగునట్లును జాగ్రత్త వహింపవలయును. అవసరముల పరిమాణమును మెలకువతో గణించి వివిధ రంగములకు కార్మికులను ఆహారమును, ముడిసరకులను తగిన విధమున సమకూర్ప వలయును. ఆపేక్షించిన విధమున అభ్యుదయము చేకూరనిచో కారణములను విమర్శించి అవసరమైనచో ప్రణాళికను మార్చవలయును. + +2. స్థాలీపులాక న్యాయమున సమగ్ర విషయమును కనుగొనుట : ఒక ఋతువున ఏదియో యొక పంట పండు భూమి యొక్క వైశాల్యము, ఒక నగరమునగల వివిధ ధాన్యముల మొత్తము రోగసంభవము, నిరుద్యోగ వ్యాప్తి, జనుల సాంఘికాభ్యాసములు, వర్తమాన సమస్యలు మొదలగువాటిని గూర్చి ప్రజాభిప్రాయాదులను నిర్ణయించుటకు సమగ్ర పరిశీలనము అవసరమని తలచెడివారు. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0256.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0256.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..da5c8f4ddb5220ad31bcb0418d7c77fcbdcad8af --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0256.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +జనులు వలసిన వివిధ వస్తువులు నెంచుకొనునట్లు బజారు ధరల పరిశీలించి వ్యాపారముచేయువారు వస్తువుల ఉత్పత్తి విషయమును నియమించుటకై సంఖ్యాశాస్త్రమును ఉపయోగించుటకుబదులుగా దానిని ప్రజలను మోసగించుటకై వినియోగించుచుందురు. ఇట్టి దురుపయోగములకై సంఖ్యాశాస్త్ర నైపుణ్యమును ఉపయోగించుట తగని పని. + +అన్నంభట్టు :- అన్నంభట్టు ఆంధ్ర బ్రాహ్మణుడు. వేదశాస్త్ర పండితుడు. ఇతని తండ్రి తాత ముత్తాతలును +మహావిద్వాంసులు. శాస్త్రగ్రంథములను నిర్మించినవారు. అన్నంభట్టు తండ్రి తిరుమలభట్టు. అతడు సర్వతోముఖ +యాజి యను బిరుదము కలవాడు. సంధ్యావందన భాష్యమును వ్రాసెను. అతని తాత మల్లుభట్టు. 'అగ్నిహోత్రభట్టను బిరుదము కలవాడు. ఆలోకస్ఫూర్తి యను న్యాయగ్రంథమును, తత్త్వవివేచనమను వేదాంత గ్రంథమును మహాభాష్య టీక యను వ్యాకరణ గ్రంథమును 'ఆతడు రచించెను. అన్నంభట్టు ముత్తాత లోక నాథభట్టు. 'ద్వాదశాహ యజ్వ' యను బిరుదము కలవాడు. వీరందరికి మూలపురుషుడు రాఘవ సోమయాజి అని ఆంధ్ర విజ్ఞాన సర్వస్వమున కలదు. మరియొక యాధారమును బట్టి అన్నంభట్టు కౌశికసగోత్రుడు. అతని మూలపురుషుడు అద్వైతాచార్యుడగు రాఘవ సోమయాజి, తండ్రి మేలిగిరి తిరుమలాచార్యుడు, అన్న సర్వదేవుడు అని తెలియుచున్నది. ఇందు అన్నంభట్టు యొక్క తాత ముత్తాతల పేళ్లు లేవు. పై రెండాధారములందును అన్నంభట్టు అన్నంభట్టు గానే పేర్కొనబడెను. రెండు తావులందును రాఘవసోమయాజియే మూలపురుషుడని కలదు. భేద మేమన ఒక చోట అన్నంభట్టు తండ్రి తిరుమల భట్టనియు, రెండవ తావున తిరుమల ॰చార్యుడనియు కలదు. ఈ ' ఆచార్య ' 'భట్ట ' శబ్దములు ఆనాడు నిస్తుల పాండిత్యముకలవారి కొసగ బడుచుండెను.అందుచేత తిరుమలభట్టు, తిరుమలాచార్యుడు ఇరువురు నొకరేయని నిశ్చయింపతగియున్నది. + +విజయనగర రాజ్యస్థాపనానంతరము ఆంధ్ర బ్రాహ్మణ కుటుంబము లనేకములు తుంగభద్రాదక్షిణ దేశమునకు వెడలెను. అట్టివాటిలో అన్నంభట్టు కుటుంబ మొకటి. అన్నంభట్టువంశమునందలి అత్యంత ప్రాచీన పురుషులు మొదట మామిళ్లపల్లి యను గృహనామముతోను, పిదప గరికపాటి లను గృహనామముతోను వ్యవహరింపబడుచు వచ్చిరి. అన్నంభట్టు వంశమునందలి ప్రాచీన పురుషులకు మామిళ్లపల్లి యను నింటి పేరు మామిళ్లపల్లి యను పేరుగల యొకానొక గ్రామమును బట్టి యేర్పడి యుండవచ్చును. + +అన్నంభట్టుపూర్వులు నివసించిన మామిళ్లపల్లి యను గ్రామ మెద్ది యని విచారింపతగినది. గుంటూరు మండలస్థమైన తెనాలి తాలూకా యందు మామిళ్లపల్లి యను గ్రామమొకటి కలదు. ఇందు నేటికిని మామిళ్లపల్లి యను నింటి పేరుకల పెక్కు బ్రాహ్మణ కుటుంబములు కలవు. ఈ బ్రాహ్మణులు వెలనాటి శాఖకు చెందినవారు. తెలంగాణమున మహబూబునగరం జిల్లా యందలి అచ్చం పేట తాలూకాలో మరియొక మామిళ్లపల్లి కలదు. నేడిందు మామిళ్లపల్లియను నింటి పేరు కల బ్రాహ్మణులు లేరు. ఐనను అన్నంభట్టు తెలగాణ్య శాఖకు చెందిన బ్రాహ్మణుడయియుండుట చే ఆతని వంశమునందలి ప్రాచీనులీ తెలంగాణము నందలి మామిళ్లపల్లి యందే నివసించి ఉండిరనియు, మామిళ్లపల్లి యందుండుటచే మామిళ్లపల్లి వారనియు తెలంగాణమునం దుండుటచే తెలగాణ్యులని ప్రసిద్ధినొంది యుండిరనియు ఊహింపవచ్చును. నేడు వారచ్చట లేకుండుటకు కారణము వారందరును అన్నంభట్టు తలిదండ్రుల కాలమున స్థలాంతరములకు వలస పోయి యుండుటయే కావచ్చును. ఇట్లు తెలంగాణము నందలి మామిళ్ల పల్లి నుండి వలసపోయిన మామిళ్లపల్లి వారిలో కొందరు కడపజిల్లాలోని ప్రొద్దుటూరునందు స్థిరపడిపోగా అన్నంభట్టు వంశమునందలి పెద్దలు ఉత్తర ఆర్కాటునందలి చిత్తూరునకు సామీప్యమున నున్న గ్రామమువ నివాసమేర్పరచుకొనిరి. అక్కాలమున తెనుగునాడు ఉత్తర ఆర్కాటు మండలము వరకు వ్యాపించియుండెను. + +అన్నంభట్టు బాల్యమున విద్యాశూన్యుడయి యుండెననియు, తండ్రి యాతనిని ప్రహరించెననియు, అప్పుడాతడు స్వగ్రామ త్యాగమొనర్చి తొలుత కొండవీటి పాఠశాల యందు ప్రవేశించి యచట వేదశాస్త్రముల నభ్య \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0257.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0257.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..41f681d53e79558f235bd8dba4533c4d81e7a32d --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0257.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +సించి, పిదప కాశికేగి, అక్కడ వ్యాకరణ శాస్త్రమును శేషవీరేశ్వర పండితుని యొద్ద అభ్యసించి సమస్త విద్యాపారగు డయ్యెననియు నొక ఐతిహ్యముకలదు. కాశీయం దితడు పొందిన యఖండి గౌరవము 'కాళీగమన మాత్రేణ +నాన్నంభట్టాయ తేద్విజః' అనుసూక్తి వలన తేట పడుచున్నది. + +అన్నంభట్టు కాశినుండి స్వగ్రామమునకు చేరి తర్క మీమాంసాద్య నేక శాస్త్రగ్రంథములను రచించెను. ఇతడొక పాఠశాలను కొండవీటిలో నేర్పరచి విద్యార్ధులకు తర్కశాస్త్రమును బోధించుచుండెను. తర్కశాస్త్రము నభ్యసించువారు క్రమముగా తర్క సంగ్రహము, దీపిక, ముక్తావళి, గాదాధరీయము మున్నగు గ్రంథములను చదువవలె నను పరిపాటి అన్నంభట్టే యేర్పరచెననియు, అప్పటినుండియే ఆ పద్ధతి ఆచరణములోనికి వచ్చెననియు పలువురు విద్వాంసుల విశ్వాసము. ఇట్లు సుప్రసిద్ధి నొందియున్న అన్నంభట్టునకు విజయనగర సామ్రాజ్యాధిపతులలో నొకడగు శ్రీ సదాశివరాయల కాలమున అళియ రామరాజుచే గరికపాడను గ్రామము దానముగా నొసగబడినట్లు శాసనములవలన తెలియుచున్నది. కావున నీతడు క్రీ. శ. 18 వ శతాబ్ది మధ్యముననుండెనని నిశ్చయింపనగును. గరిక పాడు దానముగ +లభించినది మొదలు అన్నంభట్టును తద్వంశ్యులును పారంపర్యముగ ఆ గ్రామమందే స్థిరనివాసమేర్పరచుకొని, +గ్రామమునుబట్టి గరికపాటి వారను గృహనామముచే ప్రసిద్ధినొందిరి. నేడు గరికపాటియందును తదితర స్థలములందును కల గరికపాటివారు తెలగాణ్యులును కౌశికసగోత్రులు నై యున్నారు. + +అన్నంభట్టు పుంభావసరస్వతి యనుట అతిశయోక్తి కానేరదు. అన్నంభట్టు తర్క మీమాంసా వేదాంత వ్యాకరణ శాస్త్రములందు నిష్ణాతుడయి పెక్కు శాస్త్ర గ్రంథముల రచియించెను. ఇతడు తర్కశాస్త్రమున -తర్క సంగ్రహము, తర్క సంగ్రహ దీపిక, తర్క భాషా తత్త్వబోధిని, ఆలోక సిద్ధాంజనము, (ఇది జయదేవుని ఆ లోకమను తత్త్వచింతామణికి వ్యాఖ్య) సుబుద్ధి మనోహరము (ఇది రఘునాథ శిరోమణి కృతమైన దీధితికి వ్యాఖ్య) అను గ్రంథములను వ్రాసెను. 12వ శతాబ్ది వరకు సూత్రగ్రంథములను, పిదప గంగేశోపాధ్యాయ కృతమైన తత్త్వచింతామణిని ఆధారముగ చేసికొని న్యాయ శాస్త్రము వికాసమునొందెను. ఇట్టి భేదమును బట్టియే మొదటిదానికి ప్రాచీన న్యాయమనియు రెండవ దానికి నవీన న్యాయమనియు వ్యవహార మేర్పడెను. తర్క సంగ్రహమున ద్రవ్యాదిసప్తపదార్థముల స్వరూపము సంగ్రహముగ వివరింపబడినది. తర్క సంగ్రహ దీపిక అనునది తర్క సంగ్రహమునకు అన్నంభట్టుచే వ్రాయబడిన టీకా గ్రంథము. తర్క సంగ్రహ నిర్మితి యందలి వైశిష్ట్య మెద్దియన ప్రాచీనులు ప్రమాణ నిరూపణానంతరము పదార్థ నిరూపణ మొనర్చిరి. +ఆరంభమున నున్న ప్రమాణనిరూపణము మిక్కిలి కఠినమైనదై సుబోధ మగుటలేదు. అందుచేత శాస్త్రోద్దేశము ప్రచారమునకు వచ్చుట కష్టమయ్యెను. అన్నంభట్టు ముందుగనే శాస్త్రమందలి ప్రమేయముల నిరూపించి ఆ ప్రమేయ నిరూపణమునకు ప్రమాణములను సాధనములుగా గ్రహించెను. అందువలన శాస్త్రోద్దేశము సుబోధ మగుచున్నది. ప్రాచీనులు ప్రాచీన గ్రంథములయం దొక్కొక్క భాగమునకు మాత్రమే ప్రాధాన్య మొసగి దానినే విపులముగ చర్చించిరి. అన్నంభట్టు శాస్త్రప్రమేయ సామగ్రి నెల్ల సమగ్రముగాను క్లుప్తము గాను వివరించెను. తర్క సంగ్రహమందు అన్నంభట్టు +క్రమమును మార్చుటచేతను, విషయమును సమగ్రముగా గ్రహించుటచేతను, సుబోధ మొనర్చుటచేతను, ఇది ఆ సేతు హిమాచలము సంతత పఠన పాఠనములందు విశేషోపయోగమును కాంచుచుండుటచేతను దీనికి నవీన న్యాయమున ప్రధానస్థానము లభించియున్నది. + +మీమాంసా శాస్త్రమున ఇతడు రాణకోజ్జీవిని (ఇది భట్ట సోమనాథుని రాణకమునకు టీక. దీనికి సుబోధిని, సుధాహరము అనునవి నామాంతరములు) తంత్రవార్తిక టీక అను రెండు గ్రంథములను రచించెను. వేదాంత శాస్త్రమున - మితాక్షర (ఇది బ్రహ్మసూత్రములపై వ్రాయబడిన వృత్తి), తత్త్వ వివేచనము - అను రెండు గ్రంథములను రచియించెను. వ్యాకరణ శాస్త్రమునందు వ్యాకరణ మితాక్షర (ఇది పాణిని అష్టాధ్యాయి పై అత్యంత సులభమైన వ్యాఖ్య) భాష్య ప్రదీపోద్ద్యోతనము (ఇది క్లెయటుని ప్రదీపముపై వ్యాఖ్య) అను గ్రంథ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0258.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0258.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9ea7ff6766eca658169ede84a6b449db3c6a5a65 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0258.txt" @@ -0,0 +1,15 @@ +ద్వయమును వ్రాసెను. వేదముపై నితడు స్వరలక్షణమను గ్రంథమును రచించెను. ఇట్లన్నంభట్టు హాటక లేఖిని +బహుముఖముల బహురంగముల నర్తించెను. + +అన్న జీవ పరివర్తన వ్యాధులు :- పిండిపదార్ధముల అన్నజీవ పరివర్తనము (కార్పోహైడ్రేట్ మెటాబోలిజం) : లాలా (ఉమ్మి) జలమండలి టైలీన్, స్వాదు పిండపు ద్రవములోని ఎమైకస్, చిన్ని పేగు ద్రవములోని యిన్ వక్టేస్, మాల్టేస్, లాక్టేస్ అనునవి పిండిపదార్థములను గ్లూకోసుగా మార్చును. పేగులలోని సూక్ష్మజీవులు కొంత గ్లూకోసును బొగ్గుపులుసు వాయువుగను, మిథేనుక్రిందను మార్చును. పేగులద్వారమున గ్లూకోసు రక్తములోనికి పేగుల యొక్క పైపొర సహాయముతో పీల్చుకొనబడును. గాలక్టోసు, లీవ్ లోసు,కాలేయమును చేరి, అచట అవి రెండును గ్లూకోసుగా మార్పు నొందును. గ్లూకోసులో చాల భాగము గ్లైకోజను క్రింద మార్చబడి, కాలేయపు కణములలో నిలువచేయబడును. కొంత మాత్రము కాలేయముగుండ రక్తప్రవాహములోనికి పోవును. సుమారు 500 గ్రాముల గ్లైకోజను శరీరమునందు నిలువ చేయబడి యుండును. అందు 100 గ్రాములు కాలేయములోను, మిగిలినది అస్తి పంజర కండరములందును ఉండును. సాధారణముగ రక్తమునందు 80-120 మిల్లీగ్రాముల చక్కెర యుండును. 50 గ్రాముల గ్లూకోనును ఇచ్చి రక్తము నందలి చక్కెరను ప్రతి అరగంటకు అంచనకట్టిన యెడల అది ఒక గంటలో 130-160 మిల్లీ గ్రాములకు పెరుగును. రెండు, రెండున్నర గంటలలో మామూలు పరిస్థితికి తగ్గిపోవును. దీనినే శర్క రాసహన పరీక్ష(సుగర్ టాలరెన్సు టెస్టు) అందురు. రక్తమందలి చక్కెర 180 మిల్లీగ్రాములకు మించియున్నచో, మూత్రము నందు చక్కెర కానవచ్చును. ధాతువులు వ్యయమగుట మూలమున, రక్తమందలి చక్కెర తగ్గిపోయినయెడల, కాలేయమందలి గ్లైకోజను గ్లూకోసుగా మార్పు చెంది రక్తప్రవాహములోనికి విడుదల చేయబడును. పెక్కు ఆమినో ఆసిడ్లను, బహుళముగ క్రొవ్వును గ్లూకోసుగా +మార్పు శక్తి కాలేయమునకు గలదు. + +స్వాదుపిండము నందలి సహజకణములతో సంబంధము లేని లాంగరుహన్సు దీవులలోని బి కణముల నుండి యిన్ సులిను స్రవించును. ఇది యొక హార్ మోను. దీని సంఘటమును గూర్చిన వివరములు C254 H377 O75 అని సాంగర్ అను శాస్త్రజ్ఞునిచే 1955 లో కనుగొనబడెను. దీనివలన ధాతువులలోని గ్లూకోసును వినియోగించుటకు వీలు కలుగును. కాలేయములో, కండరములలో, గ్లైకోజను నిలువ చేయుటకు అవకాశము లభించును. అమినో ఆసిడ్సు, క్రొవ్వు, వ్యయము గాకుండ రక్షణము ఏర్పడును. + +మూత్రములో చక్కెర ఉండిన యెడల దానిని మధు మూత్రవ్యాధి (గ్లైకొసూరియ) అందురు. గ్లైకోజను 100. ఘ. సెం.మీ. రక్తములో 180 మిల్లీగ్రాముల కంటె ఎక్కువగా తయారైనయెడల మధుమేహము (డయాబెటిసు. మెల్లిటసు) సంభవించును. + +కొందరి రక్తములో చక్కెర 180 మిల్లీగ్రాముల కన్న తక్కువ యున్నను మూత్రములో చక్కెర యుండును. దీనినే మూత్రపిండ సంబంధమైన మధుమూత్ర వ్యాధియందురు. ఇది ఎక్కువ ప్రమాదకరమైన వ్యాధి కాదు. + +మాంసకృత్తులకుసంబంధించిన అన్న జీవ పరివర్తనము : కడుపు ద్రవములోనున్న పెప్సిను, హైడ్రోక్లోరిక్ ఆసీడు, రేనిన్ స్వాదు పిండములోని ట్రిప్సిను, చిన్న పేగు ద్రవములోని ఎరప్పిను అనునవి మాంసకృత్తులను ఆమీనో ఆసిడ్సుగా మార్పు చేయును. ఇందు నత్రజని (యన్ హెచ్ 2) కలదు. వాటి సంఖ్య 15. ఉదాహరణములు :- ఆలేవిన్, +గైసిన్, లూసిస్ మొ. అవి రక్తప్రవాహములోనికి పీల్చు కొనబడి, కాలేయము చేరును. అందు కొన్ని కాలేయము +గుండా సాధారణ ప్రవాహములోనికి తీసికొనబడును. ధాతువులు వాటిని గ్రహించి తమయందలి పదార్ధములను పెంపొందించుకొనుటకును, శరీరము యొక్క తరుగుదలను తిరిగి పూర్తిచేయుటకును ఉపయోగించుకొనును.అదనముగ నున్న యెమైనో ఆసిడ్ కాలేయమందే పూర్తిగా యూరియాగా మార్చబడును. సాధారణముగ రక్తములోని యూరియా ప్రమాణము 20-40 మిల్లీ గ్రాముల శాతముండును. అది మూత్రములోనికి స్రవిం \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0259.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0259.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..91cea35f9f9456cd6a6b5f748910350007e6d7d2 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0259.txt" @@ -0,0 +1,14 @@ +చును. యూరియా మూత్రములోనికి స్రవించుటనుబట్టి మాంసకృత్తులు ఎంతలో పలికి తీసికొనుచున్నామో నిర్ణయింప వచ్చును. అత్యవసరమైన సమైన్ ఆసిడ్లు ఏవి యనగా (1) లూసిన్ (2) ట్రిప్టోఫేన్ (3) మిథై యొనిన్ (4) థియొనిన్ (5) ఫినైన్ ఎలనిన్ (6) వాలీన్ (7) లైసీన్ (8) ఆర్జనీన్ (9) హిస్టిడీన్ (10) హైసొ లూసిన్. ఇవి పాలు మొదలగు వస్తువులలో కలవు. ఎదుగుటకై వీటిని తీసికొనుట ఆవశ్యకము. ఆరమాటిక్ అమైనో ఆసిడ్సు కాలేయమునందు ఎథీరియల్ సల్ఫేట్సుగా మారి మూత్రములోనికి స్రవించును. + +క్రియాటిన్: రక్తములో 10 మి. గ్రా. శాతము కండరములలోను వృషణములలోను ఉండును. ఇదిస్వల్ప పరిమాణములో రక్తములోను మూత్రములోను 2% కలదు. ఇది శరీర అంతర్గత అన్న జీవపరివర్తనము ద్వారమున వ్యర్థ పదార్థముగా ఏర్పడుచున్నది. + +యూరిక్ ఆసిడ్: ఇది ఆహారమందలి మాంసకృత్తుల నుండియు, నూక్లియే ధాతువులనుండియు చెడిన పదార్థముగా ఏర్పడుచున్నది. రక్తములో ఇది 3 మి. గ్రా. శాతముండును. ఇది మూత్రము ద్వారమున విసర్జింపబడును. + +క్రొవ్వు యొక్క అన్న జీవ పరివర్తనము: ఆహార మందలి తటస్థమగు క్రొవ్వుపదార్థములపై జీర్ణరసములోని లెపీసు, స్వాదుపిండములోని లెపీసు పనిచేయును. పైత్యరస లవణములు వాటి సామర్థ్యమును 14 రెట్లు హెచ్చించును. పైత్యరస లవణములు, నీరు, మ్యూసిన్ కలసి క్రొవ్వును నీరు క్రింద మార్చును. క్రొవ్వు గ్లిసరిన్ గాను ఫాటీ అసిడ్సుగాను పూర్తిగా చితుక కొట్టబడును. ఫాటి ఆసిడు, క్రొవ్వు, ఆమ్లములు మున్ముందు మార్పులు పొందునపుడు ముందుగా కలిసి పేగులలోని పాల గొట్టమును చేరుకొనును. పేగుగోడలో ఫాటీ ఆసిడ్లు పైత్యరస ఆమ్లములు విడిపోవును. పైత్యరసము పేగు బైటికివచ్చి మరల పాటీ ఆసిడ్సుతో కలిసి లోపలికి ప్రవేశించును. పేగులోపల ఫాటీ ఆసిడ్సు తటస్థమైన క్రొవ్వుగామారి రక్తమునందు చేరును. అవి రక్తమునందు ఈక్రిందిరూపములతో నుండును. (1) తటస్థమగు క్రొవ్వు (2) లెసితిన్ (8) కొలేస్టో రాలు.(180 మి.గ్రా. శాతము) క్రొవ్వు నిలువయుండు స్ధానములనుండి కాలేయపు +ధాతువులు క్రొవ్వును తీసికొని పోవును. కండరములు పిండిపదార్థములను, క్రోవ్వును, శక్తికొరకు ఉపయోగించు కొనును. బొగ్గుపులును వాయువుగను, నీరుగను, మారుటకు చక్కెర తగినంత యుండవలెను. మధుమేహము లేక నిరాహారత మొదలగునవి కలిగినపుడు చక్కెర తగినంత ఉండదు. కావున క్రొవ్వు అసిటోను బాడీస్ ను ఇచ్చును. అది మూత్రములో విసర్జింపబడును. ఇన్సులిను కావలసిన గ్లూకోసును సరఫరాచేసి కిటోసిన్ ను నిర్మూలించును. + +ఆల్కాప్ట నూరియా; ఇది పుట్టుకతోవచ్చు వ్యాధి, ఇది అరుదైనది. మూత్రము క్షారము అగుచో గాలి కొంత సేపు తగులగనే అది నల్లగా నగును. ఇందు హిమో జెంటిసిక్ ఆసిడ్ కలదు. + +హెమోక్రొమోటిసిస్ ; ఇది శరీరాంగము లన్నిటి యందును అసాధారణ పరిమాణములో ఇనుము నిలువయుండు వ్యాధి. ఇది ముఖ్యముగా హెమొ నెడరిన్ రూపములో నుండును. అందులకుగల కారణము తెలియదు. అదికూడ అరుదైన వ్యాధి. + +మధుమేహము (డయాబిటిస్ మెల్లిటిస్): స్వాదు పిండములోని లాంగరు హన్సు దీవులలోని యిన్సులిను ఉత్పత్తిచేయు 'బి' కణములు తక్కువ అగుటవలన ఈ వ్యాధి వచ్చునని ఇదివరలో నమ్మెడువారు. కాని కుక్కలకు ఆం టేరియర్ పిట్విటరీ ఎక్స్ట్రాక్టు సూది మందుగా ఇచ్చుటవలన వాటికి మధుమేహము కలుగుచున్నది. పిల్లలయందును యౌవనములో నున్న స్త్రీ పురుషులందును ఇది తీవ్ర ఫలితములకు దారితీయును. వృద్ధులం దిది చాల సాధువుగ వచ్చును. పిండిపదార్థముల అన్న జీవ పరివర్తనమునందు కలవరము వాటిల్లును. యిన సులిన్ లేని యెడల కాలేయము గ్లూకోసును గ్లైకోజనుగా మార్ప జాలదు. ధాతువులు గ్లూకోసును ఉపయోగింపలేవు. అందువలన రక్తములోని చక్కెర మిక్కుటమగును. అది 180, మి. గ్రా. శాతమును మించును. మూత్రములోచక్కెర కాననగును. గ్లూకోసు లేనియెడల క్రొవ్వు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0262.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0262.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7ebd3fc47e9f57d5799b54517266e0356f233fef --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0262.txt" @@ -0,0 +1,15 @@ +ఎక్ స్ట్రాక్టులు, పైటమినులుగల ఆహారములు ఇచ్చుట ఇందులకు జరుగవలసిన చికిత్స. + +అన్నమాచార్యులు- తాళ్లపాక :- తెలుగు సాహిత్య చరిత్రములో తాళ్లపాక వారి కుటుంబము మిక్కిలి ప్రసిద్ధి చెందినది. తెలుగుదేశములో ముఖ్యముగా రాయలసీమయందు 'తాళ్ళపాకవారి కవిత్వము కొంత, నా పైత్యము కొంత' అను సామెత యొకటి ప్రచారములో నుండుటయే అందులకు ముఖ్య నిదర్శనము. సుమారు రెండు వందల సంవత్సరములకింకను పై బడిన కాలమున (క్రీ.శ. 15, 16 శతాబ్దులలో) ఈ కుటుంబమునకు చెందిన వారు అనేక గ్రంథములను రచించి గొప్ప కవులుగాను గాయకులుగాను ప్రసిద్ధిచెందిరి. వారిలో అన్నమయ్య ప్రథముడు. ఇతనికి తరువాత పెద్ద తిరుమలాచార్యుడు, చిన తిరుమలయ్య, చిన్నన్న, తిరువెంగళప్ప అను వారు ఈ కుటుంబమున ప్రసిద్ధి వహించిరి. + +వీరు తొలుత నందవరీక నియోగి బ్రాహ్మణులు. ఋగ్వేదులు. ఆశ్వలాయన సూత్రులు. భారద్వాజస గోత్రులు. వీరిలో అన్నమయ్య తొలుత వైష్ణవమును స్వీకరింపగా అతని తరువాత ఆ వంశమువారు అందరును వైష్ణవులైరి. + +అన్నమయ్య క్రీ. శ. 1424వ సంవత్సరమునకు సరియగు క్రోధి సంవత్సరమున వైశాఖమాసములో విశాఖా న క్ష త్ర ము నందు జన్మించెను. ఇతని తండ్రి నారాయణసూరి. తల్లి లక్కమాంబ. పొత్తపినాటిలోని "తాళ్లపాక " గ్రామము వారి నివాసస్థలము. ఈ 'తాళ్లపాక ' (మను గ్రామము నేడు కడప మండలములో రాజం పేట తాలూకాయందు ఉన్నది. అన్నమయ్యశ్రీవేంకటేశ్వరస్వామివారి నంద కాంశమున అవతరించెనని ప్రసిద్ధి. + +ఇతడు బాల్యమునుండియును గొప్ప భక్తుడు. ఎల్లప్పుడు భగవంతునే స్మరించుచు, అతని స్తోత్రపారాయణములే చేయుచు, తక్కిన విషయములందు అంత శ్రద్ధాభక్తులు చూపకుండెడివాడు. ఇతని తల్లిదండ్రులును, వదినె అన్నలును ఏవైన పనులు చెప్పినయెడల ఇతడు పరాకున నవిచేయ మరచి వారిచే చీవాట్లు తినుచుండెడి + +వాడు. ఇట్లుండగా అతనికి పదునారేండ్లు నిండినవి. పరమ భక్తాగ్రేసరుడై ఎల్లప్పుడును తన్ను స్మరించుచుండుట +తప్ప వేరొక్క పనిని చేయనొల్లని ఆ బాలునికి శ్రీవేంకటేశ్వరస్వామి ప్రత్యక్షమై అద్భుత శక్తులను ప్రసాదించెను. అప్పటినుండి ఆతడు స్వామివారి యానతి చొప్పున సంకీర్తనములు రచించుటకు ప్రారంభించెనుఅతడాడినమాట అమృతకావ్యమును, పాడిన పాట పరమ గానమును కాజొచ్చినవి. ఇట్లు కొన్ని నాళ్లు సంకీర్తనములు చెప్పుచుండి అతడు శ్రీ వేంక టేశ్వర స్వామినిదర్శించుటకై తిరుపతికి ప్రయాణమాయెను. మార్గ మధ్యమున సంకీర్తన గానము చేయుచు అతడు కొన్ని దినములు ప్రయాణముచేసి తిరుపతి చేరుకొనేను. దిగువ తిరుపతిలో ఆతడు వేకువజామున బయలు దేరి కొండ మీదికి ఎక్కి పోవుచుండెను. కాని సంప్రదాయము తెలియక చెప్పులతోగూడ కొండనెక్కి పోవుచుండిన యా బాలుడు మిక్కిలి యలసిపోయి, మోకాళ్ళపర్వతము దగ్గర ఒక వెదురుపొద నీడలో మైమరచి నిద్రింపజొచ్చెను. అప్పుడు కలలో అలమేలు మంగమ్మ అతనికి దర్శనమిచ్చి, అతని యాకలిని పోగొట్టి, ఆ పర్వతము సాలగ్రామ మయమ గుట చే చెప్పులతో ఆ కొండ నెక్క రాదనియు, చెప్పులు విడిచిపోవలసినదనియు బోధించి అంతర్ధానముచెందెను. అతడు నిద్రనుండి మేల్కొని తనకు వచ్చిన కలకు మిక్కిలి ఆశ్చర్యపడి అప్పటి కప్పుడే ఆశువుగా అమ్మవారిపై ఒక్క శతకమును చెప్పెను. + +తరువాత ఆతడు కొండమీదికిపోయి అచట శ్రీ వేంకటేశ్వరస్వామివారిని దర్శించెను. ఆ చుట్టుపట్టుల నుండిన +గోగర్భము, ఆకాశగంగ, పాపవినాశము మొదలగు పుణ్యతీర్ధములను సేవించెను. అక్కడనే ఒక వైష్ణవాచార్యుని యొద్ద అతడు వైష్ణవదీక్షను స్వీకరించి ముద్రా ధారణాది సంస్కారములను పొందెను. ముద్రాభారణానంతరము ఆ కొండమీది వైష్ణవులు అతనిని తమ పంక్తిలో నిడుకొని భుజించిరి. ఇట్లు భగవత్సంకీర్తనము చేయుచు, గురువుకడ శుశ్రూష నలుపుచు అన్నమయ్య కొండమీద కొంతకాలము నివసించియుండెను. ఇట్లుండ అతని తల్లియగు లక్కమాంబ తన కుమారుని వెదకుకొనుచు దేశమంతయు, తిరిగి తిరిగి వచ్చి తుదకు తిరుమలపైనున్న' \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0263.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0263.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..df44459fd21df122e232faab2471b23f3cd363d3 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0263.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +ఆతనిని చూచి ఇంటికి రమ్మని యాతని పెక్కు విధముల బతిమాలెను. కాని భగవద్భక్తి పరాయణుడయిన అన్నమయ్య తొలుత ఆమె వేడికోలునకు అంగీకరింపలేదు. అందుపై ఆతని గురువర్యుడగు నైష్ణవాచార్యుడు ఆతనికి కొన్ని దివ్యోపదేశములు చేసి తల్లి మాట విని ఇంటికి పొమ్మనగా ఆతడు ఎట్టకేలకు అందులకంగీకరించి తన తల్లి వెంట ఇంటికి ఏగెను. బహుకాలమునకు ఇల్లు అన్నమయ్యకు అతని తల్లిదండ్రులు వివాహ ప్రయత్నములు చేసిరి. కాని ఎల్లప్పుడును భగవంతునే చింతించుచు ఇతర ప్రపంచము తెలియని అన్నమయ్యకు పిల్లనిచ్చుటకు ఎవరును ముందుకు రాకపోయిరి. అప్పుడు శ్రీ వేంకటేశ్వరస్వామియే కలలో నగపడి అతనికి పిల్లనీయవలసినదని యుద్బోధింపగా ఇరువురు భ క్తులు తమ పిల్లలు నాతని కిత్తుమని వచ్చిరి. పెద్దల సమక్షమున యథావిధిగా వారి వివాహముహూర్తము జరిగినది. వారిలో మొదటియామె తిరుమలమ్మ. రెండవయామె అక్కలమ్మ. వారిలో తిరుమలమ్మ అనబడు తిమ్మక్కయే ఆ తరువాత'సుభద్రా కల్యాణ' మను పేర ఒక గేయకావ్యమును రచించినది. వివాహమయిన పిదప ఆతడు కొంతకాలము +స్వగ్రామమగు తాళ్ళపాకయందును, తిరుమలయందును, అహోబిలమునందును నివసించెను. ఆ కాలములో ఆతడు +తన యిష్టదైవమగు శ్రీ వేంక టేశ్వరస్వామిపై అనేక శృంగార కీర్తనములను రచించెను. అహోబిలములో ఆదివన్ శఠకోపయతీంద్రుని దగ్గర ఆతడు వేదాంతశాస్త్రమును సంప్రదాయానుసారముగా అధ్యయనము కావించెను. అతడక్కడ ఉండిన కాలములోనే అతడు వాల్మీకి రామాయణమును తెలుగులో సంకీర్తనాత్మకముగా రచించినట్లు తెలియుచున్నది. + +అన్నమయ్య పొడుచుండిన సంకీర్తనములు కాలక్రమమున లోకములో ప్రఖ్యాతి వహించెను. సాళువగుండ నరసింహరాయడను ప్రభువొకడు కర్ణాకర్ణిగా ఆ ప్రఖ్యాతిని విని ఒకనాడు అతని దర్శనమును అపేక్షించి వచ్చెను. +అతనిని ప్రార్థించి అతనిచే కొన్ని సంకీర్తనములు పాడించుకొని అతడు అందలి మాధుర్యమునకు ముగ్ధుడయ్యెను. +ఆ ప్రభువా కాలమున టంగుటూరు అను గ్రామములో నివసించుచుండెడివాడు. అతడు అన్నమాచార్యుని వేడుకొని ఎట్లో యొప్పించి ఆతనిని తన వెంట టంగుటూరునకు పిలుచుకొనిపోయెను. అక్కడ అతనికి ప్రత్యేకముగా గుడిప్రక్క ఒక భవనమును కట్టించి యిచ్చి, అతనినందు నివసింపజేసెను. "శ్రీకృష్ణుని సహాయముతో అర్జునుడీ భూమండలము నెల్ల పరిపాలించినట్లు మీ సహాయముతో నేను ఈ భూమండలము నంతటిని ఏకచ్ఛత్రముగా పరిపాలించెదను" అని నరసింగరాయడు అన్నమయ్యతో చెప్పుకొనెను. వారిరువురును టంగుటూరిలో నే కొంత కాలము నివసించియుండిరి. ఇంతలో నరసింగరాయడు విజయనగర రాజ్యమును ఆక్రమించుకొని చక్రవర్తి యయ్యెను. నరసింగరాయడు పోయిన పిదప అన్నమయ్య టంగుటూరును వదలి తిరిగి తిరుమలకు వచ్చి భగవంతునిపై సంకీర్తనములు పాడుచుండెను. + +ఇట్లుండగా ఒకప్పుడు నరసింగరాయడు తన స్నేహితుడైన అన్నమయ్యను తన రాజధానియగు పెనుగొండకు రావించుకొని చక్కని సంకీర్తనములు పాడి తనకు సంతోషమును కలుగ జేయుమని కోరగా అన్నమయ్య కొన్ని సంకీర్తనములు పాడి వినిపించెను. ఆ సంకీర్తనములను విని రాయడు అనంద పరవశుడై ఆతనిని అనేక విధముల సత్కరించెను. పచ్చల కడియాలు మొదలగు ఆభరణములను, చీని చీనాంబరములను ఒసగి రాయ డతనిని ఆదరించెను. ఇట్లు రాయనిచే అఖండ సత్కారములందుచు ఆతడు కొన్నాళ్ళందే ఉండగా, మరి యొక నాడు నరసింగరాయడు అతనిని పిలిపించి +శ్రీ వేంక టేశ్వరస్వామివారిపై ఆతడు రచించిన శృంగార సంకీర్తనములు కొన్ని పాడి వినిపింపు మనికోరెను. అన్నమయ్య అతని యానతిమేరకు కొన్ని సంకీర్తనములు పాడి వినిపించెను. అంత రాయడు యుక్తాయుక్త వివేకమును గోలుపోయి వేంకటపతిమీది పదములవంటి పదములను తనమీదను చెప్పవలసినదని ఆతనిని కోరెను. అది విని అతడు నిర్విణ్ణుడే మిక్కిలి ధైర్యముతో "శ్రీ వేంకటేశ్వరస్వామిని నుతించు నాలుకతో నిన్ను నేను నుతింపజాలను" అని పలికి ఆతని +కోరికను తిరస్కరించెను. రాయని కది కోపకారణ మయ్యెను. అత డాగ్రహ పరవశుడై కన్ను మిన్ను కానక అతనికి 'మూరురాయరగండ' మను పేరుగల సంకెల \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0264.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0264.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..90634b8bd2021ae159a02f71eea0ac942b6fe04e --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0264.txt" @@ -0,0 +1,13 @@ +వేయించి ఆతనిని చెరసాలలో పెట్టించేను. అప్పు డన్నమయ్య 'ఆకలివేళల నలపైన వేళలను' ఇత్యాదిగా గల ఒక +సంకీర్తనమునుపాడి శ్రీ వేంక టేశ్వరస్వామిని స్తుతించెను. వెంటనే అతని చేతులకు తగిల్చియుండిన సంకెలలూడి క్రిందపడెను. చెరసాల కావలి కాయుచున్న సేవకులవలన ఆ వృత్తాంతము విని నరసింగరాయడు మరింత ఆగ్రహపరవశుడై అతని కడకు వచ్చి తిరిగి అతని చేతులయందు తానే స్వయముగా సంకెలలు తగిలించి “ఇప్పుడు విడిపించుకొనుము, చూత" మనెను. అంత అన్నమయ్య తిరిగి అదే పాటను భక్తి పారవశ్యముతో పాడగా మునుపటివలెనే ఆతని చేతులకు తగిల్చియుండిన శృంఖలలూడి క్రిందపడెను. అతని మాహాత్మ్యమున కాశ్చర్యమంది నరసింగరాయ డాతని పాదములకు సాష్టాంగముగా నమస్కరించి ఆతని అనుగ్రహమును వేడెను. అన్నమయ్యయు ఆతని దయతో ననుగ్రహించెను. + +అతడు పెనుగొండనుండి తిరుమలకు వచ్చెను. అచ్చట స్వామివారి సన్నిధిని సంకీర్తన గానముచేయుచు కాలము +గడుపుచుండెను. ఆ కాలమున నత డెన్నో మహిమలు చూపెను. అప్పటి ఒక ముచ్చట వింతగానుండును. అదే +మనగా : అన్నమయ్య మహిమవిని ఒకప్పు డొక పేద యువకుడు ఆతని దగ్గరకువచ్చి "అయ్యా ! నేను బ్రహ్మచారిని. నేను పెండ్లి చేసికొన దలచుచున్నాడను. కాని నాకడ ధనములేదు. కనుక నాయందు దయతలచి నాకు కాసువీసము కలుగునటుల అనుగ్రహింపుడు" అని వేడు కొనెను. అతడు 'అట్లే' యని దీవించి పంపెను. పిదప ఆతడెందరి కడకుబోయి వివాహార్థమై యాచించినను వారాతనికి 'కాసువీనము'నే కానీ ఒక్కరును ఒక్క 'రూకనైన నీయరైరి. ఇట్టి అనుభవమునకు అన్నమయ్య మహిమయే కారణమని గ్రహించి తిరిగి ఆతనికడకు వచ్చి “అయ్యా ! నా పెండ్లికి కావలసినంత ధనము వచ్చు నట్లనుగ్రహింపుము" అని వేడుకొనగా నాతడు ఆతని పై దయబూని 'అట్లే' అని పలికెను. అతనికడ దీవనబొంది ఆతడు వీథిలోనికి రాగానే ఒక రాజాతనిని పిలిచి, అతడడిగిన ధనమును ఒసగి సత్కరించెను. అది విని జనులు మిక్కిలి యాశ్చర్యమందిరి. ఇట్టి మహిమల నెన్నిటినో అన్నమయ్య ప్రదర్శించి చూపుచు తాను దివ్యధామ మందుదాక అందే నివసించియుండెను. అతడు వృద్ధుడై యుండగా కర్ణాట భాషలో వేలకొలది సంకీర్తనములను రచించి గొప్ప ప్రఖ్యాతినొందెను. శ్రీ పురందరదాస స్వాములవారు అన్నమాచార్యుల సంకీ ర్తనరచనా +ప్రసిద్ధినివిని, ఆతనిని దర్శించుటకై తిరుమలకు వచ్చెను. అచ్చట నాతని ప్రార్థించి సంకీర్తనములు పాడించుకొవి +విని ఆనందించి యాతడు “నీవు శ్రీ వేంకటేశ్వరుని యవతారమవే" అని సన్నుతింపగా అన్నమాచార్యుడు పురందర దాసుల వారి సంకీర్తనములను పొడించుకొని విని 'నీవు శ్రీ పాండురంగ విఠలుని అవతారమ‘వని సన్నుతించెనట ! + +ఇట్లు భక్తి మయముగా డెబ్బది తొంబదేండ్ల నిండు జీవితమును గడిపి అన్నమయ్య క్రీ.శ.1503వ సంవత్సరమునకు సరియగు దుందుభి సంవత్సరమున ఫాల్గుణ బహుళ ద్వాదశినాడు దివ్యధామము నలంకరించెను. + +మహాభక్తుడును, గాయకుడును, కవీశ్వరుడును అయిన అన్నమయ్య యోగవైరాగ్యశృంగార మార్గములలో ముప్పది రెండువేల సంకీర్తనములను రచించెనని ఆతని మనుమడుగు చిన్నన్న రచించిన 'అన్నమాచార్య చరిత్రము'లో కలదు. పదునారవ సంవత్సరమున శ్రీ వేంకటేశ్వరస్వామివారు తనకు ప్రత్యక్షమయినపుడు ప్రారంభించి, డెబ్బది తొమ్మిదవయేట తాను దివ్యధామము నందుదాక దినమున కొక సంకీర్తనము చొప్పున సంకీర్తవములు రచించినట్లు ఈతడు రచించిన శృంగార సంకీర్తనముల యొక్కయు, ఆధ్యాత్మ సంకీర్తనముల యొక్షయు తొలి రాగి రేకునందు కలదు. అట్లు లెక్కించి చూడగా నించుమించుగా నిర్వదిమూడు వేల సంకీర్తనములు మాత్రమే లెక్కకు వచ్చును. దినమునకు ఒక్కటియైనను తక్కువకాకుండుపద్ధతిని అతడు సంకీ ర్తనములను రచించు చుండెనని చెప్పుకొనినచో అతడు ముప్పది +రెండు వేల సంకీర్తనములను రచించెననుట సంగతమగుచున్నది. శృంగారాత్మకములుగా ఆతడు రచించిన పదములకు 'శృంగార సంకీర్తనము' లనియు, వైరాగ్య పరములుగా ఆతడు రచించిన వాటికి 'ఆధ్యాత్మ సంకీర్తనము'లనియు పేర్లు. ఈతడును ఈతని వంశీయులును రచించిన ఇట్టి సంకీర్తనములు ఈతని కుమారుడగు పెదతిరుమలా \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0265.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0265.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..166c98bb91592bb6a313c048cc59d5a89c04e700 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0265.txt" @@ -0,0 +1,24 @@ +చార్యుని కాలమున రాగి రేకులపై చెక్కింపబడి, ఆవియెల్ల తిరుమల పై శ్రీ స్వామి వారి సన్నిధిలో శ్రీ భాష్య కారుల +సన్నిధిని ప్రక్కగా నొక అరలో భద్రపరచబడినవి. దానికి 'తాళ్ళపాక' అరయని పేరు.ఆఅర కిరుప్రక్కలను అన్నమా చార్యులయు, తిరుమలాచార్యులయు విగ్రహములు శిలలపై చెక్కింపబడి యున్నవి. తెలుగు కవులు భౌతిక స్వరూపములను తెలుపు నిట్టి శిల్పములలో ఇవియే మొట్టమొదటివి. తరువాత రాగిరేకులపై చెక్కిన అట్టి విగ్రహములే అరలోపలను కానవచ్చినవి, వీటిని పట్టి అన్నమాచార్యులయు, పెదతిరుమలాచార్యులయు భౌతిక స్వరూపములు తెలియ వీలగుచున్నది. + +అన్నమయ్య తన ఇష్టదైవమగు శ్రీ వేంకటేశ్వరస్వామిపై ఇట్లు శృంగారాధ్యాత్మ సంకీర్తనములను రచించుట మాత్రమే కాక, సంస్కృతమునను, తెనుగునను ఇంకను అనేక రచనలు చేసినట్లు తెలియుచున్నది. సంస్కృతములో అతడు వేంకటాచలమాహాత్మ్యము, సంకీర్తనలక్షణము అను రెండు గ్రంథములను రచించినట్లు ఊహింపబడుచున్నది. చిన్నన్న రచించిన అన్నమాచార్య చరిత్రములో ఆతడు సంస్కృతభాషయందు వేంకటాచల మాహాత్మ్యమును రచించినట్లు చెప్పబడినది. వరాహపురాణాదులలోనిదిగా సంఘటితమయి నేడు నాగరాంధ్రాక్షరములతో ముద్రితమై వ్యాప్తిగాంచియున్న +వేంకటాచల మాహాత్మ్యము తాళ్ళపాక అన్నమయ్య రచించినదే అని శ్రీ వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రులవారు అభిప్రాయపడు చున్నారు. అంతకుపూర్వమే ఆ "స్థల మాహాత్మ్య" మొకటి కలదని నిరూపింపబడునంత దాక అది యన్నమాచార్య రచితమనియే తలంచుట అసంగతము కాజాలదు. + +అతడు సంస్కృతములో రచించిన మరొక గ్రంథము 'సంకీ ర్తన లక్షణము'. అన్నమాచార్యుని మనుమడగు చిన +తిరుమలయ్య తన 'సంకీర్తన లక్షణము' అను గ్రంథము (తెలుగు) న, అన్నమాచార్యుడు సంస్కృతమున, సంకీర్తన లక్షణమను ఒక గ్రంథమును రచించెననియు, తన తండ్రియగు పెద తిరుమలాచార్యుడు వ్యాఖ్యానించెననియు, ఆ రెండు గ్రంథములను అనుసరించి తాను తెలుగున 'సంకీర్తన లక్షణము'ను వెలయింతుననియు చెప్పియున్నాడు. దానిని బట్టి అన్నమాచార్యుడు సంస్కృతమున 'సంకీర్తన లక్షణము'ను రచించినట్లు తెలియుచున్నది. కాని ఆ గ్రంథ మిప్పుడు లభించుట లేదు. + +అన్నమయ్య రచించిన తెలుగు గ్రంథములలో ఆతని ద్విపద రామాయణము తొలుత పేర్కొనదగియున్నది. అతని జీవిత చరిత్రములో ఆతడు, వాల్మీకి రామాయణమును సంకీర్తనాత్మకముగా తెలుగున రచించినట్లు పేర్కొనబడి యున్నది. ఇది దానికంటే భిన్నమయినది. ఆతని ఈ ద్విపద రామాయణము నేడు లభ్యమగుట లేదు. + +అతని మరొక గ్రంథము "శృంగార మంజరి". ఇది మంజరీచ్ఛందోమయమయిన శృంగారగ్రంథము. శృంగార మంజరిని రచించి అతడు దానిని తిరువేంగళనాథ దేవునికి విన్నపము చేయగా ఆతడు ఆతనిని అనుగ్రహించెనట ! + +అన్నమాచార్యుడు ఇవికాక పండ్రెండు శతకములను, వివిధ భాషలలోను ఇంకను ఎన్నో ప్రబంధములను రచించెనట! కాని వాటిలో నేడు 'వేంకటేశ్వరశతకము' మాత్రము ఉపలభ్యమగుచున్నది. ఇది అన్నమయ్య తిరుపతికొండ నెక్కుచు నిదురలో తనకు ప్రత్యక్షమయిన అలమేలుమంగమ్మను గూర్చి ఆశువుగా చెప్పిన శతకము. 'వేంకటేశ్వరా' యను మకుట మున్నను ఇందు ప్రతి పద్యమునను అలమేలుమంగా ప్రస్తుతియే కలదు. ఇది ముద్రితము. ఇందలి పద్యములు కొన్ని ప్రబంధ రత్నావళియను సంకలన గ్రంథమున ఉదాహరింపబడినవి. తక్కిన పదునొకండు శతకములును ఏయే వేల్పులమీద రచింపబడెనో, వారి పేళ్ళేవో ఎరుగరావు. + +>poem>'జో అచ్యుతానంద జోజో ముకుంద +రావె పరమానంద రామ గోవింద + +అని తెలుగుదేశములో బహుళ ప్రచారము నందియున్న జోలపాట అన్నమయ్య రచించినదే. ఈ జోలపాటలో తుది చరణమునందు ఇట్లు కలదు. + +'అంగుగా దాళ్ళపాకాన్నయ్య చాల +శృంగార రచనగా జెప్పె నీ జోల" + +శ్రీ వెంకటేశ్వరస్వామివారి బ్రహ్మోత్సవ సమయములందు డోలోత్సవ సందర్భమున అన్నమయ్య తాను \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0273.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0273.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9396007a19f351c9f9290e553ae7d4e4b39786ee --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0273.txt" @@ -0,0 +1,10 @@ +పైన ఆనేక వాదోపవాదములు చెలరేగినవి. అయినను కొన్ని ముఖ్యాంశములపై ఏకాభిప్రాయము కలదు. మూల్యము విపణియందలి సరఫరా, అపేక్షల స్థితిగతులను బట్టి నిర్ణయింపబడును. ఇంకను సునిశితముగ పరీక్షించినచో సరఫరా పక్షమున ఉత్పత్తి వ్యయమును, అపేక్షా పక్షమున ప్రయోజనమును మూల్యమును నిర్ణయించునని తేలుచున్నది. సరఫరా స్థితిగతులను నిర్ణయించునదిగా ఉత్పత్తి,వ్యయము మన దృష్టిలో ముఖ్యాంశమగు చున్నది. ఉత్పత్తివ్యయ మనగా నేమి ? ఒక ఉత్పత్తిదారుడు ఒక వస్తువును ఉత్పత్తిచేయుటకు అవసరమైన ఉత్పత్తి సాధనములను సంతరించుకొనుటకు కొంత ధనరూపమైన వ్యయమగును. దానినే ఉత్పత్తి వ్యయమందురు. ఇందులో అనేక రకములగు ఖర్చులు చేరును. (అ) ముడిసరకులను కొనుటకగు వ్యయము (ఆ) కూలి ఖర్చులు, జీతములు. (ఇ) వ్యాపారమం దుంచిన పెట్టుబడిపై వడ్డీ. (ఈ) మరమ్మతు ఖర్చులు (ఉ) నిర్వహణకై సామాన్యముగ ఇవ్వబడు ప్రతిఫలము (ఊ) వ్యాపార ఖర్చులు. ఉదా : ప్రకటన ఖర్చులు, అమ్మకపు ఖర్చులు ఉత్పత్తి వ్యయము - మొదలైన ఖర్చులతో కూడియుండును. పరోక్షముగ కూడ వ్యాపారమున కొంత వస్తు సముదాయము, కొందరి శ్రమ ఉపయోగింపబడి యుండ +వచ్చును. ఉత్పత్తిదారు తానే నిర్వాహకుడు, ఆసామి లేదా సొంతదారుడు అగుచో అతనికి చెందిన యంత్రాగార +స్థలముపై అదై, పెట్టుబడిపై వడ్డీ, నిర్వహణము చేసినందులకు అతనికిచెందు ప్రతిఫలము-వీటిని అతడు ధనరూపమున చెల్లింపకున్నను వాటిని ఉత్పత్తి వ్యయములో యథార్థ వ్యయభాగములు (Real cost) గా పరిగణింపవలెను. + +వస్తువులు విలువలను గూర్చిన చర్చలలో ఇటీవలి వరకు ఉత్పత్తి వ్యయము ధనరూపమైన వ్యయమనియే భావింప బడుచు వచ్చెను. ఇట్టి భావనపై ఆధారపడి చేయబడిన వాదనల సారాంశము మూల్యము వల్లనే మూల్యము నిర్ణయమగునని చెప్పుట మాత్రమే. ఎందువలన అనగా . ధనరూపమైన ఉత్ప త్తివ్యయము కూడా మూల్యమే. ఒక వస్తువు యొక్క మూల్యము ఉత్పత్తిదారునిచేత చెల్లింపబడినపుడు అదియే అతని ఉత్పత్తి వ్యయములో ఒక భాగము అగును. అట్లయిన ఉత్పత్తి వ్యయము యొక యథార్థ స్వరూపమేమి ? ధనరూపమైన ఉత్పత్తి వ్యయములు నిజ స్వభావమును కనుగొనుటకు అనేకులు యత్నించిరి, ఉత్పత్తి సాధనములు పరిమితములు. ఈ పరిమితమైన ఉత్ప త్తిసాధనము లొక్కొక్కటి కొంత పరిమాణములో ఒక ఉత్పత్తి శాఖలో వినియోగింపబడు నెడల మరియొక ఉత్పత్తిశాఖ వాటిని వినియోగించు అవకాశము కోల్పోయిన దన్నమాట. మొదటి ఉత్పత్తి శాఖలోనికి ఆయా ఉత్పత్తి సాధనము +లను ఆకర్షించుటకు అధమము అది రెండవ శాఖలో గడింపగలిగినంతటి ప్రతిఫలమైనను ఇవ్వజూపవలెను. కావున ఒక వస్తువును ఉత్పత్తి చేయుటకగు వ్యయము, అందు ఉపయోగింపబడిన సాధనములతో మరియొక వస్తువును ఉత్పత్తి చేసిన దానికుండెడి విలువనుబట్టి నిర్ణయమగును. తుట్టతుదకు తేలునదేమనగా ఒక వస్తువు యొక్క యథార్థ వ్యయము ఆ వస్తువును ఉత్పత్తి చేయుటకు ఉపయోగింపబడిన సాధనములు మరొక విధముగ ఉపయోగింపబడనందువలన త్యాగము చేయబడిన ప్రయోజనమునకు సమానము. పరిమితమైన సాధనములతో బహుళములగు వాంఛలను సంతృప్తి పరచుట అసాధ్యముగాన కొన్ని వాంఛలను త్యాగము చేయుట తప్పనిసరియగును. అందువలననే యథార్థ వ్యయము +త్యాగము చేయబడిన ప్రయోజన పరిమాణమును తెలియజేయును. + +అప్పయదీక్షితులు :- ఆచార్యదీక్షితు లనబడిన నరసింహ దీక్షితులు విజయనగరాధీశుడగు కృష్ణరాయల +(క్రీ. శ. 1509-1530) ఆస్థానకవి. ఈయన మొదటి భార్య స్మార్తకుటుంబమునకు చెందినది. రెండవ భార్య యగు తోటరాంబ శ్రీ వైకుంఠాచార్య వంశజ. ఈమెకు జన్మించిన నలుగురు కుమారులలో పెద్దవాడు రంగ రాజాధ్వరి. ఈయన 'అద్వైతముకురము', 'వివరణ దర్పణము' అను గ్రంథములను రచించెను. ఈయనబొమ్మ మహీపాలుని (క్రీ. శ. 1528) ఆస్థానకవిగా నుండెను. అద్వైతము, విశిష్టాద్వైతము, పూర్వమీమాంస ఈ వంశములో పూర్తిగా ప్రవేశించినవి. ఈ రంగరాజాధ్వరి కుమారుడే అప్పయదీక్షితులు. భారద్వాజసగోత్రుడు. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0274.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0274.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..283b39c09c86b2b336d56ecb3834c45e22160861 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0274.txt" @@ -0,0 +1,18 @@ +కాంచీపురమునకు దగ్గర నున్న అడయప్పలం అనుగ్రామమున ఈయన కన్యామాసమున 4654వ కలివత్సరమున జన్మించెనందురు. అప్పయ దీక్షితేంద్ర విజయములో దీక్షితులు క్రీ. శ. 1558 లో జులై 15వ తేదీన జన్మించెనని శివానంద యోగీంద్రుడు వ్రాసెను. ఈ రెండు తేదీలకు ఆరేండ్ల వ్యవధి కన్పించుచున్నది. పదునేడవ శతాబ్ది చివరిభాగములో నున్న జగన్నాథ పండితుడు ఇతని సమకాలికుడను కథ లున్నవి. కాని కాలకంఠేశ్వరుని ఆలయము అప్పయదీక్షితుల ఆధ్వర్యవమున క్రీ. శ. 1582 లో నిర్మింపబడెనని అడయప్పలపు శాసనములు తెలుపుచున్నవి. +క్రీ. శ. 1549, 1566, 1601 లకు చెందిన అడయప్పలపు శాసనములలో అప్పయ దీక్షితుల ప్రసక్తి గలదు. చినబొమ్మ భూపాలుని ఆస్థానమున వేలూరులో చాల కాల మీతడు వసించెనని, అచట కనకాభి షేకముతో గౌరవింపబడెనని చారిత్ర కాధారముల వలన తెలియవచ్చుచున్నది. దీక్షితులు యాదవాభ్యుదయ వ్యాఖ్యారంభమున రామరాయ, తిమ్మరాజ +చినతిమ్మరాజులను పేర్కొనినాడు. చిన తిమ్మరాజు క్రీ. శ. 1542 నుండి 1550 వరకు సేనాపతిగా నుండెను. ఆతర్వాత అప్పయదీక్షితులను చేరదీసినవాడు వేలూరు వాడగు చినబొమ్మనాయకుడు (1549 - 1578). మొదటి వేంకటపతి +(క్రీ. శ. 1585) కాలమున కువలయానంద విధి రసాయనములు రచింపబడినవి. క్రీ. శ. 1580 నాటికే సేవప్ప శాసనములు ఈతని కీర్తిని కొనియాడ సాగినవి. తంజావూరి నేలిన నరసింహుని ఆస్థానమున గూడ అప్పయదీక్షితులు కొంతకాలము గడపెను. పాండ్యదేశమున వసంతమండపములో ఏక పాదమూర్తి ప్రతిష్ఠావిషయమున, శైవులకు, వైష్ణవులకు వివాదములు బయలుదేరగా, తిరుమల నాయకుడీతనిని మధురకు తీసికొనిపోయెననియు అచట దీక్షితులమూలమున ఆ ప్రతిష్ఠ నిర్విఘ్నముగా జరిగెననియు తెలియుచున్నది. + +"చిదంబర మిదం పురం ప్రథితమేవ పుణ్యస్థలం +సతాశ్చ విన యోజ్జ్వలాః సుకృతయశ్చ కాశ్చి త్కృతాః +వయాంసి మమ సప్తతే రుపరినైవ భోగే స్పృహా +నకించి దహ మర్థయే శివపదం దిదృక్షే పరమ్" + +అను శ్లోకమును దీక్షితులు అంత్య సమయమున చెప్పిరి. + +డెబ్బది రెండేండ్లు నిండిన తరువాత చిదంబరమున మరణించిరి. దీనిని బట్టి అప్పయదీక్షితులు క్రీ. శ. 1525 ప్రాంత +మున జన్మించిరనియు, క్రీ. శ. 1598 ప్రాంతమున మరణించిరనియు చెప్పవీలగుచున్నది. + +అప్పయ దీక్షితులు నూటనాలుగు గ్రంథములను రచించెనని నీలకంఠదీక్షితులు శివలీలార్ణవమునచెప్పి నాడు. వీటిలో ఆత్మార్పణ స్తుతి యనబడు శివపంచాశిక, ఆర్యా శతకము, దశకుమార చరిత సంగ్రహము, పంచరత్న స్తవము, శివకర్ణామృతము, వైరాగ్య శతకము, 'ఆనంద లహరి, భక్తామర స్తవము, శాంతి స్తవము, రామాయణ తాత్పర్య నిర్ణయము, రామాయణ తాత్పర్య సంగ్రహము, రామాయణ సార స్తవము, రామాయణ సొర సంగ్రహము, భారత స్తవము, వరదరాజాష్టకము, ఆదిత్య స్తోత్రరత్నము, శివ కామి స్తవ రత్నము, శివమహిమా కలిక స్తవము అనునవి కావ్యములు. వసుమతీ చిత్రసేన విలాసమను నాటకము కూడ ఒకటి ఇతడు రచించినది కలదు. ఇతడు వేదాంత దేశికుని కావ్యములను, గోవింద దీక్షితుని హరివంశసార చరితను, కృష్ణమిశ్రుని ప్రబోధ చంద్రోదయమును వ్యాఖ్యానించెను. + +దీక్షితులు వేంకటపతిరాయల అనుజ్ఞ ననుసరించి, కువలయానంద కారికలు అను అలంకార గ్రంథమును రచించితినని చెప్పికొనినాడు. రంగరాజాధ్వరియే ఈయనను వేంకటపతివద్దకు పంపెనని ఆశాధరు డనినాడు, ఈ కారికలను తన చంద్రాలోకము నుండి దొంగిలించినాడని జయదేవు డీతనిని తన ప్రసన్న రాఘవమున ఎత్తి పొడిచినాడు. కాని చంద్రాలోకములోని అలంకార ప్రకరణమున కీకారికలు వార్తికములవంటివి. చిత్రమీమాంసయను మరియొక అలంకార శాస్త్ర గ్రంథమును ఇతడు రచియించివాడు. ఈ గ్రంథము అతిశయోక్తి (అలంకారము) తో ఆగిపోయినది. దీనిని ఖండించుటకు జగన్నాథ పండితుడు చిత్రమీమాంసా ఖండనమును రచించి, అంతటితో నాగకి, తన రసగంగాధరమున మాటిమాటికి దీక్షితులను ఎత్తిపొడుపు మాటలతో నిందించుచు విమర్శించినాడు. కాని అప్పయదీక్షిత రచితమని చెప్పబడు 'ఆంధ్రత్వమాంధ్ర భాషాచ నాల్పస్య తపసఃఫలమ్ ' అను శ్లోకమును బట్టి దీక్షితులు తెలుగు దేశము నందుము. తెలుగు భాష \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0280.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0280.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ed9f6c38cfe1ef28b308247b5afec224ad57f836 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0280.txt" @@ -0,0 +1,10 @@ +కును ఇచ్చట అవసరమైన నీటి సదుపాయము ఉన్నది. ఎట్టి పరిశ్రమలు లేవనియే చెప్పవలసియుండును. అడవులు +విశేషముగా కలవు. ఇనుము, రాగి, బొగ్గు, సల్ఫరు గనులు ఈ దేశములో ఎక్కువగా నున్నవి. చెప్పదగిన ఖనిజ సంపదయు, వ్యవసాయ సంపదయు ఉన్నప్పటికిని ఈ దేశము ఆర్థికముగా ఉన్నత స్థితిలో లేదు. దీనికి ముఖ్య కారణములు దేశమంతయు పర్వతమయమగుట, రైలు మీద గాని, నీటి మీద గాని ప్రయాణమున కెంత మాత్రము తగిన సౌకర్యములు లేకపోవుట. ఈ దేశమునకు అడ్డిస్ అబాబా ముఖ్య పట్టణము. అడోవా, గండక్ అనునవి ఈ దేశములోని ముఖ్య వ్యాపార కేంద్రములు. + +అబుల్ ఫజల్ :- అబుల్ ఫజల్ క్రీ. శ. 1551 జనవరి 14 వ తేది యందు ఆగ్రాలో జన్మించెను. ఖురానుపై వ్యాఖ్యాతయును, సర్వజ్ఞాన సంపన్నుడును అగు షేక్ ముబారక్ నాగోరీ అను నాతనికి ఇతడు రెండవకుమారుడుగా జన్మించెను. అక్బరు ఆస్థానములో సుప్రసిద్ధ కవి యగు ఫయిజీకి ఇతడు తమ్ముడు. తండ్రి వైపు విచారించినచో, ఇతడు భారతదేశమునకు వలస వచ్చిన ఒక అరేబియా కుటుంబమునకు చెందినవాడు. ఈ కుటుంబము తొలుత సింధులోను, తరువాత జోధ్ పూరు నందలి నాగోరులోను స్థిరనివాస మేర్పరచుకొనెను. అందుచేత ప్రజలు అబుల్ ఫజల్ తండ్రియగు షేక్ ముబారకును నాగోరీ యని పిలుచుచుండిరి. అబుల్ ఫజల్ పుట్టుకకు కొన్ని సంవత్సరములకు ముందు షేక్ +ముబారక్' పెండ్లి చేసికొని ఆగ్రాలో స్థిరావాస మేర్పరచు కొనెను. ఐనను నాగోరీ యను పేరుతోనే ప్రజలీతనిని పేర్కొను చుండెడివారు. తల్లి పక్షమున పారసీక దేశమునందు షిరాజ్ దగ్గర మన్న ఇడిజ్ లో నివసించుచుండెడి రఫీయాల్ దీన్ సఫాలీతో అబుల్ ఫజల్ బంధుత్వము కలిగి యుండెను. ఈ సఫాలీ, సిద్దపురుషుడుగా, మహాత్ముడుగా ప్రసిద్ధికెక్కి యుండెను. అందుచే సమ్రాట్టు హుమాయూను ఆతని విరోధియగు షేర్షా సూరి ఇరువురును ఆ మహాత్ముని సలహాలను పొందు చుండిరి. + +అబుల్ ఫజల్ బాల్యమున పఠనాసక్తి గలవాడె తండ్రి రక్షణమున అత్యుత్సాహముతో చదువుకొనుచు వృద్ధినొందెను. మహదవీ సంప్రదాయము నెడ అభిమానమును కలిగియున్న కారణముచేత ఇతని తండ్రియగు షేక్ ముబారక్ పెక్కు క్లేశములకు గురి కావలసివచ్చెను. ఆ క్లేశములు అబుల్ ఫజల్ లేతమనస్సుపై శాశ్వతముద్రను గావించెను. తన్మూలము ననే అబుల్ ఫజల్ కు సహనగుణ మబ్బెను. ఈ సహన గుణాభ్యాసము ఇతనికి ఉత్తరకాలము నందు అక్బరుతో స్నేహ మేర్పడుటకు మూలమయ్యెను. అబుల్ ఫజల్, తన మానసిక వికాసమును గూర్చి ఇనాష యను గ్రంథమున వ్రాసికొనెను. ఆ వ్రాతను బట్టి ఇట్లు తెలియు చున్నది: ఐదవ సంవత్సరమున ఇతడు చదువ నారంభించి పదునేనవ సంవత్సరము నాటికి ఆనాడు వ్యాప్తిలో నున్న విజ్ఞానశాఖలన్నిటియందును ప్రజ్ఞావంతు డయ్యెను. అటు తర్వాత పది సంవత్సరముల పాటు విద్యార్థులకు విద్యగరపుచు సమకాలికులగు పండితులతో మతవిషయక చర్చలయందు పాల్గొనుటలో కుతూహలుడగుచు ఇతడు కాలము గడపెను. కాని వైజ్ఞానిక వ్యాసంగములవలన ఇతనికి అంతశ్శాంతి +లభింపలేదు. అందుచేత సన్యసింపవలయునను కోరిక ఇతనికి కలుగుచుండెడిది. అబుల్ ఫజల్ అన్నయగు ఫయిజీని +ఆస్థానములో చేరవలసినదిగా అక్బరు ఆహ్వానించెను. అది మొదలుకొని అబుల్ ఫజల్ యొక్క మనమున ఉజ్జ్వల +తరమైన తన భవిష్యత్తును గూర్చి ఆశలు పొడమెను. అక్బరు ఆస్థానములో తన తండ్రి అయిన షేక్ ముబారక్ ను ద్వేషించినవారు అనేకులుండిరి. ఐనను అక్బరు తన కొసగు ప్రోత్సాహమునుబట్టి ఓరిమితోడను రాజభక్తితోడను తాను సేవచేసినచో అది నిష్ఫలము కాజాలదని అబుల్ ఫజల్ కు విశ్వాస మేర్పడెను. ఈ లోపుగా ఫయిజీ అక్బరు యొక్క స్నేహమును సంపాదించుకొని దానిని నిలుపుకొనుటలో గొప్ప నేర్పును చూపెను. ఆనేర్పు అబుల్ ఫజల్ యొక్క శ్రేయస్సునకు సాధనమయ్యెను. 1574 ప్రారంభములో అబుల్ ఫజల్ ఫయిజీ యొక్క సోదరుడుగా అక్బరునకు పరిచయము కావింపబడెను. అక్బరు ఇతనిని మిక్కిలి ఆదరముతో స్వీకరించెను. అందుచేత ఇతడు ప్రపంచ పరిత్యాగబుద్ధిని త్యజించెను. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0281.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0281.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..970783fab8d9e9577ca5e0f06a664252badb2238 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0281.txt" @@ -0,0 +1,9 @@ +అక్బరునామాలో ఇత డిట్లు తన్ను గూర్చి వ్రాసికొనెను. "కాలము మొదట నాకు అనుకూలపడలేదు. అందుచేత నేను దాదాపు స్వార్ధపరుడను, గర్వితుడను అయి సర్వసంగ పరిత్యాగిని కావలయు నని నిశ్చయించుకొంటిని. నా చుట్టును అనేక శిష్యులు చేరిన కొలదియు నా విద్యాడంబరము అతిశయింప దొడగెను. నిజమునకు విద్యాగర్వముచే ఏకాంత వాసమునక ఆతురపడితిని. నా అదృష్టవశమున ఏకాంత ప్రదేశములలో నిజమైన సత్యాన్వేషకుల సాంగత్యములో కొన్ని రాత్రులు గడపుట సంభవించెను. నిర్ధనులయ్యు జ్ఞానధనులైన పెద్దల సాంగత్యము నా కానందమును చేకూర్చెను. అందువలన నేను నేత్రములను తెరచితిని. అంతట పండితంమన్యుల స్వార్థ పరత్వము నాకు గోచరించెను. నా తండ్రియొక్క ఉపదేశములు అజ్ఞానోపద్రవమున బడకుండ ఎట్టకేలకు నన్ను రక్షింపగలుగు చుండెను. నా మనస్సునకు శాంతి లేదాయెను. మంగోలియా యందలి యతుల దెసకును, లెబనాన్ లోని మునుల వైపునకును నా హృదయము +ఆకర్షింబడ సాగెను. టిబెట్ దేశపు లామాలతోడను, పోర్చుగలులోని మత గురువులతోడను, పార్శీ మత గురువులతోడను, “జెండా ఎవస్తా" పండితులతోడను సమావేశములకొరకు ఉవ్విళ్ళూరుచుంటిని. నా స్వంత దేశపు పండితుల విషయమున నా కసహ్యభావ మేర్పడెను. ఉదారవిషయ విచారమార్గమున సమ్రాట్టు నాకు నేత కాగలడను నాశతో ఆతని యాస్థానములో చేరుమని నా సోదరులును తక్కిన బంధువులును నాకు సలహా నొసగిరి. వారి హెచ్చరికలను తిరస్కరించుటకు నేను +వ్యర్థప్రయత్నమును చేసితిని. ఇప్పుడు నేను ఆనందినై యున్నాను. ఏమనగా సమ్రాట్టు కర్మప్రపంచమున మార్గ +దర్శకుడుగను, ఏకాంతవాసమున ఆశ్వాసకుడుగను నాకు ఉపకరించెను, నా ధార్మిక వాంఛయు నా నిర్దిష్ట కృత్య +నిర్వహణ వాంఛయు అతనిలో సాఫల్యము నొందెను.” + +అబుల్ ఫజల్ తొందరగా ఉన్నతపదవి కెక్క లేదు. పదునొకండు సంవత్సరములు భక్తి తత్పరమైన సేవచేసిన తర్వాత మాత్రమే ఇతడు వేయిమంది భటులకు నాయకుడయ్యెను. 1586 లో అనుభవవృద్ధుడైన షాఆలీ మహ్రమ్ తొకలసి ఇతడు ఢిల్లీ యొక్క సంయుక్త పరిపాలనలో పాల్గొనెను. 1592 లో ఇతడు రెండువేల మంది భటులకు నాయకు డయ్యెను. 1600లో నాలుగు వేలమంది భటులకు నాయకుడుగా ఇతడు నియుక్తుడయ్యెను. + +'ఇబాదత్ ఖానా' లో ప్రతి గురువారము సాయంకాలమున జరుగు సమావేశములలో చర్చలు జరుగుచుండెను. వీటి యందు అక్బరునకు అభిరుచి మెండుగనుండెను. అట్టి తరుణములందు పూర్వాచార పరాయణులగు పండితుల వివాదములను రెచ్చగొట్టుటలో అబుల్ ఫజల్ కృతకృత్యుడయ్యెను. పూర్వాచార పండితులలో అంతకు ముందుండెడి ఐకమత్యము లోపించెను. అక్బరునకు గల మతవిషయక సంశయములు తొలగలేదు. అవి పెంపొందజొచ్చెను. అక్బరు తన సభ్యపక్షమునకు అబుల్ ఫజల్ ను నాయకునిగా నిర్ణయించెను. తుదకు అబుల్ ఫజల్ ఉలేమా మత పండితులను చర్చలలో ఓడింపగలిగేను. ఐహిక విషయములలో మాత్రమే కాక, ఆధ్యాత్మిక విషయములలో గూడ పరిపాలిత ప్రజలు తమ సమ్రాట్టును నాయకునిగా అంగీకరించుట ధర్మము అనుమాటకు అక్బరు సమ్మతించునట్లుగా అబుల్ ఫజల్ బోధించెను. ఈ నూతన మత సిద్ధాంతము రాజుచే ప్రకటింపబడుట అబుల్ ఫజల్ యొక్క అదృష్టమునకు నాంది యయ్యెను. పూర్వాచార పరాయణులగు పండితులు తమ పదవులకు ప్రమాదము వాటిల్లుట చూచి లోబడుటకు సంసిద్ధతను సూచించిరి. కాని ప్రయోజనము లేకపోయెను. షేక్ ముబారక్, ఆతని పుత్రులు కలిసి తయారు చేసిన విశిష్టమైన పత్రముపై ఆ పండితులు సంతకములను కూడ చేసిరి. ఈ పత్రము నందు సమ్రాట్టునకు ధర్మపాలకు డనియు "ముజ్ తాహిద్” (అనగా ఇస్లామునకు సంబంధించిన అన్ని వ్యవహారము లందును) అప్రమాధశీలుడగు అధికారి అనియును రూఢి చేయబడెను. “సత్యవ్రతుడగు రాజు యొక్క విజ్ఞానము” అనునది ఒకటే ఇట్లు శాసన నిర్మాణమునకు మూలాధారమయ్యెను. సమస్త పండితులును, న్యాయవాదులును మత విషయములలో అక్బరు విధించు శాసనములకు బద్ధులగుటకు అంగీకరించిరి. పండితులు తా మింతకు ముందు అనుభవించుచున్న సమున్నత స్థానమును కోల్పోయిరి. అక్బరునకును వారి యెడగల అనుమానములు అధికతరము అయ్యెను. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0286.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0286.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..17bacd78e2ae9110bc72b173ebeec55637bc8cd4 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0286.txt" @@ -0,0 +1,20 @@ +- +అబుల్ హసను 20-4-1672 (క్రీ. శ.) నాడు పట్టాభిషిక్తు డయ్యెను. పదునైదు సంవత్సరములు అత్యంత వైభవముతో, ప్రజారంజకముగ ఇతడు గోలకొండ రాజ్యమును పరిపాలించెను. ఇతడు 21-9- 1687 ఉదయము రమారమి తొమ్మిది గంటలవేళ గోలకొండను ముట్టడించిన మొగలు సైన్యమునకు వశుడయ్యెను. ఔరంగజేబు ఇతనిని దౌలతాబాదు కోటలో నిర్బంధించెను. + +ప్రతి సంవత్సరము అబుల్ హసన తన రాజ్య ప్రజల .బాగోగులను విచారించుటకై దేశభ్రమణము చేయుచుండెడివాడు. ఇతడు పాడుపడిన వందలకొలది గ్రామములను పునరుద్ధరించెను. నూతన గ్రామముల ననేకములను నిర్మించెను. భూముల విస్తీర్ణమును, పంటల పరిస్థితిని అనుసరించి శిస్తులను నిర్ణయించెను. అనేక రాజమార్గములు, అన్న సత్రములు, దేవాయతనములు, వాపీ,కూప, తటాకములు, విద్యాలయములు, ఔషధాలయములు ఏర్పాటుచేసెను. ధనవంతుల దౌర్జన్యమునుండి, అధికారుల క్రౌర్యమునుండి, దొంగల అలజడినుండి, ప్రజలను రక్షించి, అబుల్ హసన్ వారిని కన్నబిడ్డలవలె కాపాడెను. సర్వమత సహిష్ఠు డయి, అందరను అతడు సమముగ చూచుచుండెను అనేక ముఖ్యపదవులపయి తెలుగువారిని, హిందువులను ప్రతిష్ఠించెను. ఈ ఘన కృత్యములచే ఆతని కీర్తి చంద్రికలు దశదిగంతముల వ్యాపింప జొచ్చెను. + +అబ్దుల్లాఖాన్ పొనీ అనువాని ద్రోహమువలన గోలకొండ దుర్గము మొగలులు చేజిక్కినది. కర్మయోగియగు అబుల్ హసను ఈ పతనమునకు ఆవంతయు చింతింప లేదు. ఆతని గుండె నిబ్బరము, సహజ ధీరోదాత్తత, మొగలు దండనాథులను చకితుల గావించెను. వారి ప్రశ్న కాత డీ విధముగా సమాధాన మిచ్చెను: + +"ఈశ్వరునియందు నా కచంచల భక్తి విశ్వాసములు గలవు... నా పూర్వులు అమిత ధనవంతులు, అయినను చాల కాలము నేను భిక్షాటనము చేసి జీవించితిని... ఈశ్వరుడు నన్ను రాజుగ చేసినాడు... ఇచ్చిన వాడు నేడు తీసికొన్నచో నేడు నెత్తి, నోరు కొట్టు కొనుట ఏటి న్యాయము? అదియునుగాక భగవద్దాసుడును, నిజ మగు ముసల్మానుడును అగు ఔరంగజేబు వంటి వాడు నావారసు డగుట నిజముగ సంతసింపవలసిన విషయము గదా !" + +క్రీ. శ. 18-2-1688 తారీఖున అబుల్ హసనును జాను నిస్సారుఖాను నాయకత్వమున దౌలతాబాదు దుర్గమున కంపి, అందు అతనిని కాలాకోరాలో నిర్బంధించిరి. అతని భత్యమునకై ఏబడివేల హొన్నుల వార్షికము ఏర్పాటయ్యెను. పదునాలుగు సంవత్సరములు చెర ననుభవించి 1113వ హిజరికి సరియగు క్రీ.శ.1703 సంవత్సర ప్రారంభమున అతడు రక్త విరేచనములవలన దాదాపు డెబ్బది అయిదు వత్సరముల ప్రాయమున చనిపోయెను. అతని కోరిక ప్రకారము ఆతని కళేబరమును దౌలతాబాదు సమీపముననున్న హజరత్ గే సూదరాజులో తండ్రి సమాధివద్ద నిక్షేపము చేయబడినది. + +అబుల్ హసన్ పట్టువడిన సందర్భమును గురించి దేశీయ, విదేశీయ సమకాలిక చరిత్రకారులు అనేక విధములుగ వ్రాసియున్నారు. అవి యసందర్భములును, అసమర్థనీయములును గావున త్యాజ్యములు. + +అబుల్ హసను జననము క్రీ. శ. 1628. వివాహము 1661. పట్టాభిషేకము 1672. రాజ్యచ్యుతి 1687. చెర 1688. మరణము 1703. + +అబుల్ హసను పండితుడు, కవి, గాయకుడు, శిల్పి, దైవ భక్తిగల ముసల్మాను, సూఫీ, మతసహిష్ణువు, పవిత్రుడు, న్యాయశీలి, సుందరుడు. అతడు రాజఠీవికి పరాకాష్ఠ. దక్కన్ సుల్తానులలో ఐకమత్యమును గూర్చుచునో, విదేశీయవర్తకుల కలహములను దీర్చుచునో, పరిపాలనా చక్రమును, సైన్య వ్యవస్థను, విదేశ విధానమును +చక్కబరచుచునో అబుల్ హసను తానాషా చరిత్ర యొక్క పుటలయందు మనకు గానిపించుచుండును. + +నూరీ, ఫాయిజ్, లతీఫ్, షాహి, మిర్జా, గులాం అలీఖాను, మున్నగువారు ఆతని ఆస్థాననకవులు, షారాజూ ఖత్తాల్, రామదాసు అతనికాలపు సుప్రసిద్ధ భక్తులు. గోషామహలు, చారుచమను, ఇమ్లీబాగ్ మొదలగునవి ఆతడు కట్టించిన సుందర కట్టడములు. సామ్రాజ్య వ్యాపార విస్తృతుల కాటంకముగా అబుల్ హసను నిలుచుండుటచే పారసీక చరిత్ర కారులును, విదేశీయ +. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0287.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0287.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d8f949f37ce20f81919d133ee0b57f9ea9b29646 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0287.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +చరిత్రకారులును ఆతనిని విషయలంపటుడనియు, అవివేకి యనియు, అసమర్ధుడనియు పిరికి పందయనియు వర్ణించి +నారు. అందు సత్యము లేదని నేటికిని ప్రజాసామాన్యమునకు అతనియెడగల ప్రేమ, గౌరవములు నిస్సందేహముగ చాటుచున్నవి. + +అబ్దుర్ రజాకు :- అబ్దుర్ రజాకు అను పారసీక రాయబారి క్రీ. శ. 1443 వ సంవత్సరమున హంపీ — +విజయనగరమును సందర్శించి అచ్చట సుమారు ఏడు నెలలు నివసించెను. ఆ కాలమున ఆతడు విజయనగర +రాజ్యమునందలి వింతలు, విశేషములు, విజయనగర రాజ్యవై భవమును బాగుగా గమనించి, వాటిని గ్రంథస్థము కావించెను. సమకాలికుడును, విదేశీయుడును, అగుటవలన ఈతడు విజయనగర రాజ్యమునుగూర్చి వ్రాసిన విషయములు మిక్కిలి విశ్వసనీయములై యున్నవి. ఈతని వ్రాతలను ఆధునిక చారిత్రకులు ఉత్తమ చారిత్రక సాధనములనుగా మన్నించుచున్నారు. అబ్దుర్ రజాకు విజయనగరసామ్రాజ్యమును గూర్చియే గాక, ఆనాటి దక్షిణ భారతదేశ స్థితినిగూర్చియు, తన స్వదేశమునుగూర్చియు, అనేకములయిన అంశములను తెల్పి యున్నాడు. ఈతడు క్రీ. శ. 1441 వ సంవత్సరమున జనవరి నెలయందు స్వదేశమును విడిచి మరల 1444 వ సంవత్సరము జులై నెలయందు హర్మజు రేవును చేరెను. ఈ విధముగ ఈ యాత్రికుడు సుమారు మూడు సంవత్సరముల కాలము ప్రయాణములో గడపెను. + +అబ్దుర్ రాజాకు యొక్క పూర్తిపేరు కమాలుద్దీన్ అబ్దుర్ రజాకు. ఈతని తండ్రి జలాలుద్దీన్ ఇషకు. ఈ జలాలుద్దీను సమర్కండ్ వాస్తవ్యుడు. అబ్దుర్ రజాకు క్రీ.శ. 1413 వ సంవత్సరము, నవంబరు 16 వ తేది యందు, హిరాట్ నగరమున జన్మించెను. జలాలుద్దీన్ ఇషకు పారసీక చక్రవర్తి యగు షారుఖ్ కొలువునందు “కాజీ”, “ఇమామ్” అను పదవులలో ఉద్యోగిగనుండెను. ఈతడు గొప్ప విద్వాంసుడు. అబ్దుర్ రజాకుకూడ తండ్రి వలెనే విద్వాంసుడు. ఈతడు అరబ్బీ భాషయందు పండితుడును, వైయాకరణియునై యుండెను. ఈతడు ఒక ప్రామాణిక వ్యాకరణమునకు వ్యాఖ్యానము వ్రాసి, తన యేలిక యగు షారుఖ్ నకు అంకితము కావించెను. అబ్దుర్ రజాకు పారసీక చక్రవర్తి యగు షారుఖ్ మరణించిన తరువాత మీర్జా అబ్దుర్ లతీపు, మిర్జా అబ్దుర్ ఖాసిం అను ప్రభువులవద్ద వివిధములగు ఉద్యోగములలో +నియోగింపబడెను. అబ్దుర్ రజాకు తాను సేవించిన ప్రభువుల యొక్కయు, వారి పూర్వుల యొక్కయు, చరిత్రను వర్ణించుచూ, “మల్లూ ఉస్ సయిదయిస్" అను చారిత్రక గ్రంథమును వ్రాసెను. ఇది పారసీక భాషలో రచింపబడిన రెండు సంపుటముల గ్రంథము. ఇందే, విజయనగర సామ్రాజ్యమునకు సంబంధించిన అనేక అంశములు మనోహరముగ వర్ణింపబడినవి. ఈ గ్రంథము క్రీ. శ. 1480వ సంవత్సరమున పూర్తియయ్యెను. 1482 వ సంవత్సరమున అబ్దుర్ రజాకు కాలధర్మము నొందెను. అబ్దుర్ రజాకు వ్రాసిన పారసీక గ్రంథమును సి. జె. ఓల్డుఫీల్డు అను బెంగాలు సివిలు సర్వీసు ఉద్యోగి ఆంగ్ల భాషలోనికి అనువాదము చేసెను. సర్ హెన్రీ ఇలియట్ అను నాతనిచే ఈ అనువాదము సంస్కరింప బడినది. ఈగ్రంథమే ఆధునిక చారిత్రకులకు ప్రామాణికముగ నున్నది. + +క్రీ. శ. 1441 వ సంవత్సరమున పారసీక చక్రవర్తి యగు షారుఖ్, అబ్దుర్ రజాకును పిలువనంపి భారతదేశమునకు రాయబారిగా పోవలసినదని ఆ దేశ మొసగెను. ఆ యాజ్ఞను శిరసావహించి, రజాకు తన ప్రయాణమును ప్రారంభించెను. హార్మజు పట్టణమున అతడు ఓడనెక్కెను. హార్మజు నగరము ఆకాలమున గొప్ప విఖ్యాతిగాంచిన రేవుపట్టణము. అచ్చటికి ప్రపంచమందలి అనేక దేశముల నుండి వర్తకులు వ్యాపార నిమిత్తమై వచ్చెడివారు. హార్మజు పట్టణమునుండి ప్రయాణమును ఆరంభించి అనేక కష్టముల నెదుర్కొని అబ్దుర్ రజాకు తుదకు భారత దేశపు పశ్చిమతీరమందలి కాలికట్టు అను ఓడ రేవును చేరెను, అచ్చట సామూర్తి అను రాజు రాజ్యము చేయు చుండెను. ఆ రాజు ప్రభుత్వము రామరాజ్యముగ నుండి నట్లును, అచటి వర్తకులు చోరాదులవలన భయములు లేక స్వేచ్ఛగ తమ వ్యాపారమును సాగించుకొనుచుండి నట్లును, రజాకు వర్ణించియున్నాడు. అచ్చట అనేక మహమ్మదీయ కుటుంబములు సుఖముగ నివసించు చుండెను, అబ్దుర్ రజాకు సామూరిరాజును సందర్శించెను. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0288.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0288.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..884a7bd535582e37d922ab67688d6ed1ac0ad700 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0288.txt" @@ -0,0 +1,17 @@ +కాలికట్టునందు కొంత కాలము నివసించిన తరువాత విజయనగర ప్రభువు అగు రెండవ దేవరాయలకడ నుండి అబ్దుర్ రజాకునకు ఆహ్వానము వచ్చెను. అనతి కాలములో ఆతడు బయలుదేరి విజయనగరరాజ్యమును చేరెను. త్రొవయందు అతడు బేదునూరు అను ప్రదేశమునగల దేవాలయమును చూచి చాల అద్భుతపడెను. దాని అందము వర్ణనాతీతమని రజాకు వ్రాసెను. 1443 వ సంవత్సరము మార్చి నెలయందు అతడు విజయనగరమును చేరెను. + +విజయనగరమును ఆకాలమున రెండవ దేవరాయలు పరిపాలించుచుండెను (1423-46). ఈరాజు అబ్దుర్ రజాకును సగౌరవముగ తన రాజధానికి కొనివచ్చుట కేర్పాట్లు కావించెను. విజయనగరమున నివసించినంత కాలమును అబ్దుర్ రజాకునకు చాల గౌరవము జరిగెను. అతనికి అనేక పర్యాయములు రాజదర్శనము లభించెను. ఆ సమయములందు దేవరాయలు పారసీక రాయబారి యగు అబ్దుర్ రజాకును మిక్కిలి ఆదరించి, అతని యేలికయగు పారసీక చక్రవర్తిని గూర్చియు, ఆ దేశపు విశేషములను గూర్చియు ప్రశ్నించెడివాడు. రాయబారి వెడలిపోవు.నప్పుడు రాజు అతనికి ఉచిత సన్మానము కావించెను. విజయనగర ప్రభువగు రాయలు ఉత్తమ రాజన్యుడనియు, అతని రాజ్యము సర్వ సౌఖ్యములకు ఆకరమనియు, ఆతని రాజధానియగు విజయనగరము ప్రపంచమందలి నగరముల కన్నిటికంటే మిన్నయనియు రజాకు తాను వ్రాసిన గ్రంథములో తెల్పియున్నాడు. విజయనగర సౌందర్యమును గూర్చి అతడు తెల్పిన అంశములు ఇతర విదేశ యాత్రికులు తెల్పిన విషయములతో ఏకీభవించుచు, ఆనాటి విద్యానగర సామ్రాజ్య శోభను మనకు కండ్లకు కట్టినట్లు చూపుచున్నవి. విజయనగర చరిత్ర రచనకు అబ్దుర్ రజాకువంటి వారి వ్రాతలు చక్కని సాధనములు. + +అబ్రహాము లింకన్ :- అమెరికా సంయక్త రాష్ట్రముల 16 వ అధ్యక్షుడు అబ్రహాం లింకన్ ప్రఖ్యాతులైన ప్రపంచ రాజకీయ వేత్తలలో ఒకడు. ఆతనియందు మహా పురుషుల కుండవలసిన ముఖ్య లక్షణములగు ధైర్యము, మేధ ప్రబలముగ ఉండెడివి. చక్కని సౌహార్ధ్రమునకు లక్షణము లగు, దయ, దాక్షిణ్యము, ఓర్పు, సానుభూతి అతనిలో మూర్తీభవించి ఉండెడివి. అతనికి కేవలము భౌతిక ధైర్యమేకాక అపారమగు నైతిక ధైర్యముకూడ కలదు. ఈ సద్గుణములు ఆతనిని అమెరికా ప్రజలందరికి ఆరాధ్య దైవముగ పరిణమింప చేసినవి. + +అల్పసంఖ్యాకులైన ప్రజలుగల కెంటుకి రాష్ట్రములో జనసమ్మర్దములేని మారుమూలనున్న ఒక కొయ్య ఇంట్లో (log cabin) లింకను క్రీ.శ. 1809 సం. ఫిబ్రవరి 12 వ తారీఖున జన్మించెను. అతని తండ్రి థామస్ లింకను. అతడు నిరక్షరాస్యుడు. అతడు పురోగమనాభిలాష లేని ఒక సామాన్యుడు. అతని సంపాదనతో కుటుంబము యొక్క భుక్తిమాత్రము ఏదో విధముగా గడిచిపోయేడిది. లింకనుతల్లి నాన్సీ హేంక్స లింకను మంచి నమ్రతయు మతములో చాల అభిరతియు కలిగిన వ్యక్తి. అబ్రహాము మీద ఆమె ప్రభావము చాల విశేషముగ ఉండేడిది. అబ్రహాము తన అభివృద్ధి కంతటికిని తన తల్లియే కారణభూతురాలని సగర్వముగా చెప్పుకొనెడివాడు. + +లింకను తొమ్మిది సంవత్సరములు పాఠశాలకు పోయి చదివినప్పటికిని, ఒక్క పట్టున వరుసగ ఏడాది కాలమైనను +చదివినట్లు కనపడదు. అయినను అతడు స్వయముగానే విద్యను అభ్యసించెను. అతనికి పలక బలపము మొదలయిన +సాధనములు దొరకకపోవుటవలన ఒక బొగ్గు ముక్కతో కఱ్ఱపలక మీద వ్రాసికొనెడి వాడట! అందువలననే కాబోలు +అతనికి పుస్తకములమీద చాల ప్రేమ ఉండెడిది. తండ్రికి పనిపాటలలో సహాయపడుచు కొంచెము అవకాశము +చిక్కించుకొని అతడు దొరకినపుస్తకములనన్నిటిని చదివెడి వాడు. ఈ పుస్తకములను సంపాదించుటకు అతడు చాల. +దూరము నడిచిపోవలసి వచ్చెడిది. ఈ విధముగ తన ఇంటికి చుట్టుప్రక్కల 50 మైళ్ళ దూరములో లభింపగల ప్రతి +పుస్తకమును అతడు చదివెను. + +ఒకసారి క్రీ. శ. 1829 వ సం. లో న్యూ ఆర్లియన్సు పోవుచు నీగ్రో బానిసలను కొయ్యలకు గొలుసులతో బంధించి పశువులను అమ్మినట్లు అమ్ముట అబ్రహాము చూచెను, దీనితో అతని మనసు కరగిపోయి సాధ్యమైనంత త్వరలో నీగ్రోల బానిసత్వమును నిర్మూలింపవలెనని అతడు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0289.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0289.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ae00bc453e221e3826353384bc9c3a97b1c1215d --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0289.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +నిశ్చయించుకొనెను. ఈ యుదారమైన ఆశయము సఫల మగుననియు ఆవిధమున తనకు శాశ్వతమగు కీర్తి లభించు ననియు అతడు అప్పుడు అనుకొనియుండడు. + +క్రీ. శ. 1832 వ సం. లో లింకను ఇలినాయిస్ రాష్ట్ర శాసన సభకు అభ్యర్థిగా నిలబడి ఎన్నికలలో ఓడిపోయెను. రెండు సంవత్సరముల తరువాత తిరిగి పోటీ చేసి ఆతడు విజయమును కాంచెను. ఆతరువాత మరి మూడు పర్యాయములు వరుసగా శాసనసభా సభ్యుడుగా ఎన్నుకోనబడెను. ఈ సభలో అతని రాజకీయ సామర్థ్యము వ్యక్తమయ్యెను. ఈ కాలములో ఆతడు నిరంతరముగా కృషిచేసి తన రాష్ట్రమునకు రోడ్లు, రైలు మార్గములు, జలమార్గములు, మొదలైన సౌకర్యములు +కల్పించెను. ఈ కాలములోనే న్యాయవాద వృత్తిని అవలంబించి ధర్మ బద్ధములైన వ్యవహారములలోనే సంబంధము కలిగించుకొని ఆ వృత్తికి ఒక గొప్పతనమును కల్పించెను. ఒకసారి ఒక వ్యవహారములో పనిచేయుచు అది సక్రమమైనది కాదని తెలియగానే మధ్యలోనే దానిని వదలుకొనెను. + +లింకను యొక్క వివాహము మేరీ టాడ్ అను నామెతో 1842 వ సం. లో జరిగెను. ఈ వివాహ సందర్భములో లింకనుకు స్టీఫెన్ డగ్లసు అనే ఆయనతో పోటీ ఏర్పడెను. పెండ్లిలో పోటీ చేసిన డగ్లసు తరువాత అమెరికా అధ్యక్ష పదవికి కూడ లింకనుతో పోటీ చేసెను. కొంతకాలమునకు లింకను అమెరికా కాంగ్రెసులో శాఖ అయిన ప్రజా ప్రతినిధి సభకు ఎన్నుకో +బడెను. ఆ సమయములో నీగ్రో బానిసత్వ సమస్య తీవ్రరూపమును ధరించియుండెను. ఈ పరిస్థితిలో “బానిసత్వమే తప్పు కాకపోయినచో, ఇక తప్పు అనునది లేనేలేదు" అని ఘోషించి అప్పుడే అభివృద్ధిలోనికి వచ్చుచున్న అమెరికాలోని పశ్చిమ ప్రాంతములకు ఈ బానిసత్వము వ్యాపించకుండ చేయుటకును, కొలంబియా ప్రాంతములోని బానిసలకు విముక్తిని కలిగించుటకును అతడు చాల ప్రయత్నము చేసెను. తరువాత జరిగిన కాంగ్రెసు ఎన్నికలో ఓడిపోయి లింకను తిరిగి న్యాయవాది వృత్తి సాగించెను. 1858 సంవత్సరములో ఆతడు రాష్ట్ర సభకు (Senate) డగ్లసునకు ప్రత్యర్థిగా నియోగింపబడెను. ఈ సందర్భములో జరిగిన ఎన్నికల యాత్రలో లింకను “ఏ మానవునికిని మరియొక మానవునిపై అధికారము నెరపుటకు హక్కులేదు, కాని సత్వము అక్రమము. దానిని నిర్మూలించుట అత్యవస +రము. సగము స్వతంత్రముగాను, సగము అస్వతంత్రము గాను ఉన్న అమెరికా ప్రభుత్వము చిరకాలము మన జాలదు." అని అన్ని చోట్ల ప్రచారము చేసెను. తుదకు ఎన్నికలో ఓడిపోయినను అతనికి గొప్ప వక్త అనియు, +మానవ స్వాతంత్య్ర సంరక్షకుదనియు దేశమునం దంతటను పేరు వచ్చెను. + +1860 సం. లొ అబ్రహాం లింకను అమెరికా సంయు క్త రాష్ట్రములకు అధ్యక్షుడుగా ఎన్నుకొనబడెను, ఇంతలో బానిసత్వములేని ఉత్తర రాష్ట్రములకును బానిసత్వమును అమలుపరుచు దక్షిణ రాష్ట్రములకును వైషమ్యము ప్రబలి, దక్షిణ రాష్ట్రములు సమాఖ్యనుండి వైదొలగి ఒక ప్రత్యేక సమాఖ్యగా ఏర్పడెను. ఈ సమాఖ్యవారు జెఫరసన్ డేవిస్ యొక్క అధ్యక్షత క్రింద 1861' వ సంవత్సరములో ఉత్తర రాష్ట్రములతో \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0290.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0290.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..493bfc10c641e642c9b44fc58bad24b5ae04302a --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0290.txt" @@ -0,0 +1,22 @@ +యుద్ధము ప్రారంభించిరి. ఈ యుద్ధము నాలుగు సంవత్సరములపాటు సాగినది. యుద్ధమున మొదట ఉత్తర రాష్ట్రములకు ఓటమి సంభవించుచు వచ్చెను. యుద్దము జరుగుచుండగనే దక్షిణ రాష్ట్రములనుండి ఉత్తర రాష్ట్రములకు పారిపోయివచ్చిన నీగ్రో బానిసలకు స్వాతంత్య్ర మొసంగుచు అమెరికా కాంగ్రెసు ఒక శాసనము చేసెను. 1863 జనవరిలో లింకను 40 లక్షల మంది నీగ్రోబానిసలకు శాశ్వతముగ స్వాతంత్య్ర మొసగు ప్రకటన మొకటి కావించెను. 1864 వ సంత్సరములో లింకను రెండవసారి అధ్యక్షుపదవికి ఎన్నుకొనబడెను. మరుసటి సంవత్సరము జనవరిలో అమెరికా సంయుక్తరాష్ట్రములో ఎచ్చటను కూడ బానిసత్వము ఉండరాదు అను సవరణ ఒకటి రాష్ట్ర పరిపాలనా ప్రణాళికలో చేర్చబడెను. ఈ విధముగ లింకను యొక్క చిరకాల వాంఛిత మీడేరెను. కాని ఈ విముక్తి నొందిన బానిసల పురోభివృద్ధిని చూచు భాగ్యము మాత్రము లింకనుకు లభింపలేదు. 1865 వ సంవత్సరము ఏప్రిల్ నెల 14 వ తారీఖు రాత్రి సకుటుంబముగా ఫోర్డు థియేటరులో, ఒక నాటకమును చూచుచుండగా ఒక దుష్టుడు తుపాకి పేల్చి లింకనును హత్యచేసెను. అమెరికాలో జన్మించిన మహనీయులలో ఒకడును, నిమ్న మానవోద్ధారకులలో అగ్రగణ్యుడును అయిన అబ్రహాము లింకను ఈ విధముగ కీర్తి శేషుడయ్యెను. + +అభినయదర్పణము :- 'అభినయదర్పణము' నందికేశ్వర ప్రోక్తమైనది, అది నృత్యమునకు సంబంధించిన +చిన్న గ్రంథము. నందికేశ్వరుడు 'శంభు రౌరీ తథ బ్రహ్మా, మాధవో నందికేశ్వరః ... ఏతే భరతకర్తారో భువనేషు ప్రకీర్తితాః' అని పేర్కొనబడిన భరతశాస్త్ర కర్తలతో, అయిదవవాడు. ఆతడు తననుగూర్చి సూటిగా చెప్పుకొనక ప్రకరణమును కల్పించుకొని, గ్రంథారంథమున, + +‘కల్యాణాచలవాసాయ కరుణారస సింధవే +నమో ఽస్తు నంది కేశాయ, నాట్యశాస్త్రార్థ దాయినే.' + +అని దేవేంద్రునిచే చెప్పించెను, అతడు శివభక్తుడు. సాత్విక స్వభావుడు. ఈశ్వరతత్వమును చక్కగా నెరిగిన వాడు, కావుననే, + +'ఆంగీకం భువనం యస్య, వాచికం సర్వవాజ్ఞ్మయం +ఆహార్యం చంద్రతారాది, తం వందే నాత్వికం మమ + +అని శివుని- కరశాస్త్రకర్తలలో ప్రథముడైన శివుని-తనకు వంద్యు డైన శివుని సర్వ 'శుఖ' ప్రదాతయగు దేవుని గ్రం థాగం ముని మంగళాచరణ రూపముగా స్తుతించి, తాను 'నట రాజగు శివుని ఎట్లు జగ ద్రూపునిగా నుపాసించెనో తెలుపుచు నాట్యాభిమానులందరును తను వలె నాట్యోవాసనచే శ్రీ శివదయాపాత్రులు కాగలరని సూచించినవాడయ్యెను. అందుచేత నాట్యము కేవలము వినోదాత్మకమగు కళమాత్రమేగాక, యోగులకు, జ్ఞానులకువలె, ఈశ్వరప్రాప్తికి ఉపాసనారూపమగు ఒక సాధనమనికూడ అతడు నిరూపించినవాడయ్యెను. ఈ గ్రంథారంభ శ్లోకము నాట్యోపాసకులకు ఇనుప పెట్టెకు తాళపు +చెవి వంటిదని చెప్పిన చాలును. + +గ్రంథారంభము కథారూపమైనది. పూర్వ మొక నర్తనశాలను నందికేశ్వరు డలంకరించి, తన కిచ్చుచు దానికి తనను అధిపతిని చేసినందులకు ఇంద్రుడు సంతోషమును వెలిబుచ్చెను. ఒకనాడు నందికేశ్వరుని వద్దకు వచ్చి, “స్వామీ! అసురనాట్యశాలయందు 'నట శేఖరు’డను నటుడు గొప్ప కీర్తిశాలియై ప్రకాశించుచున్నాడు. నేను నాట్యప్రదర్శనాదులచే అతనిని జయింపవలయునని యున్నది. మీరు రచించిన 'భరతార్ణవము' అను గ్రంథమును నాకు దయచేసితిరేని, దాని నధ్యయనముచేసి అనుభవమునకు తెచ్చుకొని, నట శేఖరుని జయింప దలచి తిని” అని ఇంద్రుడు ప్రార్థించెను. అందుకు నందికేశ్వరుడు, + +'చతు స్సహస్రసంఖ్యాకై, ర్గంథైశ్చ పరిపూరితం +భరతార్ణవశాస్త్రంతు, సుమతే! శ్రుణు సాదరం.” + +అని దయాళువై ధరతార్ణవమును బోధించుటకు పూనుకొనగా, ఇంద్రు డేలనో కొంచెము వెనుదీసి, 'విస్తరాత్ సంవిహాయ మే, సంక్షిప్య నాట్యశాస్త్రార్థం, క్రమపూర్వ ముదాహర' అని భరతార్ణవమును సంగ్రహించి చెప్పునట్లు ప్రార్థించెను. అప్పుడు నందికేశ్వరుడు, 'సంక్షిప్య భరతార్ణవం, దర్పణాఖ్య మిదం సూక్ష్మ మవధారయ' అని 'అభినయ దర్పణ'మును బోధించినట్లు. అవతారికవలన తెలియుచున్నది. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0297.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0297.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..64b78f69b16197ce694d1e0bc65a01400a72155f --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0297.txt" @@ -0,0 +1,57 @@ +నాట్యమ్ నృత్తమ్ నృత్యమితి మునిఖిః పరికీర్తితమ్ +నాట్యం తన్నాట కే ష్వేవయోజ్యం పూర్వక థాయుతమ్ +రసభావ విహీనంతు నృత్త మిత్యభిధీయతే +రసభావ వ్యంజకాది యుతం నృత్య మితీర్యతే. + +నాట్యము, నృత్తము, నృత్యము అని భరతము మూడు విధములు. అందు నాట్యము నాటకములందు పూర్వకథతో గూడియుండునట్టిది. + +రసభావ విరహితమయి తాళ లయల నాశ్రయించి యుండు అంగ ప్రత్యం గోపాంగముల విన్యాసము నృత్తము. రసభావములు కలిగియుండి తాళ లయల ననుసరించి, భావానుగుణముగ ప్రదర్శింపబడెడి ఆంగికాభినయము నృత్యము. + +ఏతత్రయం ద్విధాభిన్నం లాస్య తాండవ సంజ్ఞికమ్ +సుకుమారంతు తల్లాస్యం ఉద్దతం తాండవం విదుః. + +సుకుమారమైన అంగవిన్యాసము, భావప్రకటనము కలిగినట్టిది లాస్యము. గంభీరముగా, ఉద్రేక పూరితముగా నుండునట్టి నృత్యము తాండవము. మరియు సభలందు కూర్చుండి రసభావముల నభినయించుట లాస్యముగాను; నిలబడి తాళలయల ననుసరించి నృత్యమాడుట తాండవముగాను జెప్పుదురు, + +అభినయ విధానము: + +కంఠేనాలంబయే ద్గీతం, హస్తే నార్థం ప్రదర్శయేత్ +చక్షుర్భ్యాం దర్శయే ద్భావం, పాదాభ్యాం తాళ మాచరేత్ . + +అభినయించువారు కంఠముచే గీతమును శ్రావ్యముగా బాడుచు, ఆ పాట యొక్క అర్థమును పతాకాది హస్తములచేత తెల్పుచు, రసభావములను దృష్టిభేదములతో జూపుచు, తాళమును పాదములతో ప్రదర్శింపవలెను. + +మరియు పతాకాది హస్తములతో నర్తకి తాను పాడెడి గీతముయొక్క అర్థమును అభినయించునప్పుడు, దృష్టి +యెల్లప్పుడును హస్తమును అనుసరింపవలెను. దృష్టినిల్చిన చోటనే మనస్సు లగ్నమగును. అట్లు లగ్నమైన మనస్సు +నందు భావము, భావమునుండి రసము పుట్టుచున్నవి. + +'రస' మనగా ః మనస్సుచే నెరుగదగిన సుఖవి శేషము; భావజ్ఞులచే ఆస్వాదింపబడుచున్నది; రసిక హృదయముల +స్రవింపజేయునట్టిది. + +అభినయము : +అభిపూర్వస్యణీఞ ధాతో రాఖ్యానార్థస్య నిర్ణయః +యస్మా త్పదార్థాన్నయతి తస్మా దభినయః స్మృతః. + +అభి- యనెడు ఉపసర్గ పూర్వమందుగల ణి ఞ ధాతువునకు చెప్పుట అని అర్థము. పదముల యొక్క అర్థము +ప్రజలకు అభిముఖ మగునట్లు పెంపొందించి తెల్పునట్టిది అభినయము, విభావానుభావముల సహాయముతో ఒక +భావమునుగాని, అనుభవమునుగాని ప్రేక్షకులకు తెలియ జేయునట్టిది అభినయము. + +ఇట్టి అభినయము ఆంగికము, వాచికము, ఆహార్యము, సాత్త్వికము- అని నాల్గు విధములు. + +ఆంగికము అవయవములతో ప్రదర్శింపబడునట్టిది. + +ఆంగికాభినయము : అనగా ఒక పాట యొక్క అర్థమునుగాని, నాటకములోని ఒక సన్నివేశమునుగాని, ముద్రలతో విపులీకరించుట (ఈముద్రలు నాట్య శాస్త్రాదు లందు విపులీకరింపబడినవి). ఇందు భావము ఉండదు. గీతార్థమును దెల్పునట్టి అంగవిన్యాస ముండును. ఇట్టి అభినయము ముఖ్యముగా వర్ణనలతో గూడిన పాటలందు ప్రదర్శింపబడును. + +ఉదా. ప. ఇంతి చెంగల్వ పూబంతి, +చెలువల మేల్ బంతి +గుణముల దొంతి వినవే. + +అ. శ్రీకాంతుడు గాకున్న, ఖరదూషణాదుల +నావంతలో పలజంప నెంతవారు నరులని +చింతించి దశకంఠు డసురులు శిక్షింప జక్రి యినకులమున +మంతు కెక్క జనించె శ్రీ రామాఖ్య బ్రహ్మాది సుతుండయి యనె. + +ఇట్టి కీర్తనలను నృత్యమందు ప్రదర్శించునప్పుడు.. ఇంతి, చెంగల్వపూబంతి, చెలువల మేల్ బంతి, గుణముల +దొంతి. ఇట్లు ప్రతిమాటకు ఆ అర్థమునకు సరిపోవు హస్తమును (ముద్రను) పట్టి అభినయింపవలసియుండును. ఇట్టి +ముద్రలతో గూడినదే ఆంగికాభినయము. + +వాచికము : నాట్యమందుగాని, నాటకమందుగాని పాత్ర యొక్క రసభావములను పోషించు విధమున సంభా +షించుటగాని, గానము చేయుటగాని వాచిక మగును. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0300.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0300.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..dde8e77fae7943744b57317b2d9792785efba8b4 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0300.txt" @@ -0,0 +1,32 @@ +విప్రలంభము :- అయోగ, విరహ, మాన, ప్రవాస, శాపము అని ఐదు విధములు. + +అభినయమునకు విప్రలంభమే శ్రేష్ఠము. విప్రలంభము నందే నర్తకి విజృంభించుట కవకాశమున్నది. + +భావోదయము, భావసంధి, భావశ బలత, భావశాంతి అని నాల్గు అవస్థలు తెలుపబడినవి. ఇవి కాక మన్మథావస్థలు పది కలవు: చక్షుః ప్రీతి, చింత, సంకల్పము, గుణస్తుతి, క్రియాద్వేషము, తాపము, అజ్ఞాత్యాగము, ఉన్మాదము, మూర్ఛ, మృతి. + +ఈ దశావస్థలు ముఖ్యముగా 'ప్రోషిత భర్తృక ' ను అభినయించునప్పుడు ప్రదర్శింపబడు చున్నవి. 'మృతి' తప్ప మిగిలిన వాని నెల్ల నర్తకులు తమ అభినయమందు ప్రదర్శింతురు. + +మన్మథ పంచబాణములు : (¹) అరవిందము, (2) ఆశోకము, (3) చూతము, (4) నవమల్లిక, (5) నీలోత్పలము. + +ఇందు నాలుగు బాణములు మాత్రము సంధింపబడును. 'నీలోత్పల' ప్రయోగము మరణమునకు కారణమగునుగాన నిషేధింపబడినది. ఈ బాణమునకు పట్టునట్టి ముద్రను మాత్రము ప్రదర్శించి ముగింపవలెను. + +సంచారి భావములు 33 : నిర్వేదము, గ్లాని, శంక, అసూయ, మదము, శ్రమ, ఆలస్యము, దైన్యము, చింత, +మోహము, స్మృతి, ధృతి, వ్రీడ, చపలత, హర్షము, ఆవేగము, జడత, గర్వము, విషాదము, ఔత్సుక్యము, నిద్ర, అపస్మారము, సుప్తి, విభోధము, అమర్షము, అవహిత్థము, ఉగ్రత,మతి, వ్యాధి, ఉన్మాదము, మరణము, త్రాసము, వితర్కము. + +ఇక నాయికా నాయక భేదములు : స్వీయ, పరకీయ, సామాన్య - భేదములచేత స్త్రీలు త్రివిధముల గలరు. +శృంగారనాయికలు అష్టవిధముల నున్నారు: ప్రోషిత భర్తృక, వాసకసజ్జిక, విరహోత్కంఠిత, అభిసారిక, విప్రలబ్ధి, ఖండిత, కలహాంతరిత, స్వాధీనపతిక అని, అభిసారిక జ్యోత్స్నాభిసారిక, తమోభిసారిక, దివాభిసారికా భేదముల చేత ముత్తెరగుల గలదు. పద్మిని, హస్తిని, చిత్రిణి, శంఖిని అనువారు చతుర్విధ కళాశాస్త్ర నాయికలు. దూతి, దాసి, సఖి, చేటి, ధాత్రేయి, ప్రాతి వేశిని, + +లింగిని, కల్పిని - అనువారు నాయికా సహాయలు. పతి, ఉపవతి, వైశికుడు అను భేదములచేత పురుషులకు +త్రైవిధ్యము చెప్పబడినది. శృంగార విషయ నాయకులు- దక్షిణుడు, శకుడు, ధృష్టుడు, అనుకూలుడు అని నలు +వురు. పాంచాలుడు, కూచిసూరుడు, భద్రుడు, దత్తుడు. అను వారలు ప్రఖ్యాత కళాశాస్త్ర నాయకులు. పీఠమర్దుడు, విటుడు, చేటుడు, విదూషకుడు. అనువారలు నాయకుని నర్మ సచివులు. + +ఇచ్చట తెల్పబడిన నాయికా నాయకులు గాక ఇంకను ఎందరో ఉన్నను వీరుమాత్రము అభినయము నందు ముఖ్యులు. ప్రాచీన పండితుల మతానుసారము నాయికలే 1152 విధముల నున్నారు. + +ఇందు ధీరోదాత్తుడు మొదలయిన ప్రఖ్యాత నాయకులు నాటకములందు కనిపింతురు. శృంగార నాయకులు పదముల, వర్ణముల అభినయమునందు ముఖ్యులు. నర్మ సచివులు నాయకునికి సహాయపడువారు, చేటి, దూతి మొదలయిన వారు నాయికకు తోడ్పడునట్టివారు. + +ఇక కళాశాస్త్ర నాయికానాయకులు భరతకళ- 'నాట్య ధర్మి' 'లోక ధర్మి' యని రెండు విధముల గలదు. 'నాట్య ధర్మి' యనగా నటులు శాస్త్రము ననుసరించి, హస్త విన్యాసమును, ఆంగికాభినయమును అభ్యసించుట. 'లోక ధర్మి' యందు అట్లు అభ్యసించిన విద్యను లోకానుభవముతో సరిదిద్దుకొని అనుభవ పూర్వకమైన విద్యను ప్రదర్శించుట కళాశాస్త్రమందు వివిధజాతులకు చెందిన నాయికలు, వారి అవయవ సౌష్ఠవము, హావభావ ప్రదర్శనము మున్నగువాటిని గూర్చి విపులముగా పూర్వులు తెల్పిరి. కావున ఆ శాస్త్రపఠనము నర్తకులకు, అత్యవసరముగా తోచుచున్నది. మరియు సాత్త్విక ప్రధానమైన అభినయమునందు - కళాస్థానములు అభినయమందు, ఆలింగన చుంబనాది శృంగార క్రీడలను నర్తకులు అభినయింపవలసి యుండును. ఈ అభినయమునకుగూడ కళాశాస్త్ర పఠన మవసరము. + +ఉదాహరణములు : (1) స్వీయ : పెండ్లియాడిన పతినే దైవముగా నెంచి పూజించునట్టి పతివ్రత. + +ఉదా: ప. ఆడుదాని జన్మ మెత్తిన ఫలమేమి + అతివరో వ్యర్థమమ్మా. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0301.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0301.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cb9ba51ce6e25b3b61d9b7ef08a4c475c3a5dc6f --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0301.txt" @@ -0,0 +1,80 @@ +అను. మేడలు మిద్దెలు మెండు గలిగిననేమి +ఈడైన విభునితో - నెనసి యుండకపోతే. ఆ. +అతివ మిక్కిలి రూప - వతియైతేనేమి +సతతము పతిభక్తి - సలిపితేనేమి, +అతులిత వ్రతములు - ఆచరించిన నేమి +పతితోడ హితవుగా పలుకు లేకపోతే ॥ + +(2) వరకీయ ః భర్త యున్నను పర పురుషులయందనురాగము గల్గినట్టి నాయిక. + +ఉదా : ప. అత్తవా రూరికి అంపేరు మావారు +అయ్యయో ఇక నేనేమి సేయుదునే +ఆను. కత్తి కోతగాడు మగడేమి జేసునో +పొత్తు మరువకుండు పోయివచ్చెదసామి ॥ + +(3) సామాన్య : ద్రవ్యార్జనమునకు పరపురుషుల యందు అనురాగము ప్రదర్శించునట్టిది. + +ఉదా : ప. పూసలోని దారమువలె + యెంత చేసెనే నమ్మినందుకు +ఆ. ప. మోస మేమని యడిగితే + తగని రోసమే వేణుగోపాలుడు +అటకమీద సరిగ చీరచాటుగ + నా పె కిచ్చి సేవించు కొనెనట +కటకటా యితని పేరు దలచిన + కాశియాత్ర పోయిన తీరదు. + +(1) ప్రోషిత భర్తృక : పతి దేశాంతర మందుండగా వేదన పడునట్టిది. + +ఉదా : భామరో ! ఊరికి బయలు దేరెడి వేళ +ప్రేమమీర నాసామి పిలిచి చెప్పినమాట +ఏమని తెల్పుదు ఏలాగు తాళుదు +ఏమి సేతునే చెలియ ॥ +"అన్నమందక అతి వెత నొందకు +కన్నీరు గార్చకు కలవరింపకు” మని +ఎన్నెన్నొ విధముల హితవుల దెల్పుచు +కన్నీరు గార్చుచు కాంతుడు చెప్పినమాట. + +(2) వాసక సజ్జిక : ప్రియుడు వచ్చుచున్నాడని తెలిసి, తా నలంకరించుకొని అనుభవయోగ్యములైన పదార్థము +లను సిద్ధపరుచునట్టిది. + +ఉదా : అక్కట మరుపాయె నౌర మరేమాయె +అక్కర దెలిసి రావై తి వదేమాయె ॥ +ఏడాది పండుగ నేడని యెంచి +యీ మేడ శృంగారించితి +జలకమ్ముల నాడి వల్వయు ధరించితి +కస్తూరిబొట్టు వాడిగా నొనరించితి +నాడునాటికి వేడుకల్ బల్పోడిమిగ సేయుదామని +యా వాడవాడల చేడె అంపిన +లేడు లేడని మరలివచ్చిరి ॥ + +(3) విరహోత్కంఠిత : సంకేతస్థలంబునకు ప్రియుడు రాలేదని చింతించునది. + +ఉదా : సామిని రమ్మనవే సఖియరో +సామాన్య దొరగాడే ॥ + +(4) అభిసారిక : ప్రియుని గూర్చి తాను బోవునది లేక ప్రియుని తన యొద్దకు రప్పించుకొనునది. + +ఉదా : మగువ తన కేళికా మందిరము వెడలెను. +వగకాడ మాకంచి వరద తెల్లవారె ననుచు ॥ + +(5) విప్రలబ్ధ : ప్రియునిచే వంచింపబడి చింతించునట్టిది. + +ఉదా : కథితసమయే ౽పిహరి రహహ! నయ యౌవనం +మమ విఫలమిద మమలరూప మపి యౌవనం +యామి హే! క మిహశరణం. +సఖీజన వచన వంచితా ౽హమ్ | + +(6) ఖండిత : అన్యస్త్రీ సంభోగ చిహ్నములు గల్గి ప్రాతః కాలమున ఇంటికి వచ్చిన నాయకుని జూచి కోపించు నాయిక. + +ఉదా : చల్లనాయెనా మనసు చల్లనాయెనా +చల్ల నాయె ప్రాణేశ స్వామి మువ్వగోపాలా, +వద్దికి రావేమోయి వాడిన ముఖమేడదోయి +నిద్దుర కన్ను రెప్పలపై నిండియున్న దేమోయి +అద్దపు చెక్కిలి నొక్కి ముద్దిడుకున్న దెవతోయి +దిద్దిన కస్తూరీబొట్టు చెదరెనేమో దెలుపవోయి. + +(7) కలహాంతరిత : పతిని అవమానించి పిమ్మట పశ్చాత్తాపపడు నట్టిది. + +ఉదా : మోసమాయెనే నాబుద్ధికి మోసమాయెనే +మోసమాయె ఏమి సేతు మువ్వగోపాలుడు నేడు +మ్రొక్కి వేడిన రాడే ఓ చెలియరో. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0306.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0306.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ad06b1ef9c60cd80fa1acbfeb49cb1580759dd1c --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0306.txt" @@ -0,0 +1,25 @@ +దృశమగు ఆగమపరిజ్ఞానమునకును, అద్వితీయ పాండిత్యమునకును నిదర్శనము. + +నిర్యాణము : ఇత డుద్దేశించిన కార్యమును ముగించిన తరువాత, తన 12 వందల శిష్యులతో గూడ భైరవుని +గుహలో ప్రవేశించి మరల తిరిగిరాలేదట. ఆ గుహ మాత్రము ఇప్పటికిని శ్రీనగరుకును, గుల్మార్ గు కును మధ్యనుండు “మగమ్” అను ప్రదేశమునకు 5 మైళ్ళ దూరములో నున్నది. అచ్చట నుండు ముసల్మానులు గూడ ఈ ఐతిహ్యమును ఇప్పటికిని స్మరించుచున్నారు. అట్లు యోగ సిద్ధి నొందిన మహామాహేశ్వరు డీతడు. + +ఇత డనుగ్రహించిన గ్రంథములు : (1) బోధ పంచ దశిక (2) మాలినీ విజయవార్తికము (8) పరాత్రింశికా +వివృతి (4) తంత్రాలోకము (5) తంత్రసారము (6)తంత్రవట ధానిక (7) ధ్వన్యాలోక లోచనము (8) అభినవ భారతి (నాట్యశాస్త్రవ్యాఖ్యానము) (9) భగవద్గీతార్థ సంగ్రహము (10) పరమార్థ సారము (11) ఈశ్వర ప్రత్యభిజ్ఞావిమర్శిని (12) ఈశ్వర ప్రత్యభిజ్ఞావివృతి విమర్శిని (13) క్రమస్తోత్రము (14) దేవస్థ దేవతాచక్ర స్తోత్రము (15) భైరవస్తోత్రము (16) పరమార్థద్వాదశిక (17) పరమార్థచర్చ (18) మహోప దేశవింశతిక (19) అనుత్త రాష్ఠిక (20) అనుభవనివేదనము (21) తంత్రోచ్ఛయము (22) ఘటకర్పరకుళక వివృతి (28) కర్మ కేళి (24) శివ దృష్ట్యాలోచనము (25) పూర్వపంచిక (26) పదార్థ ప్రవేశనిర్ణయటీక (27) ప్రకీర్ణక వివరణము (28) ప్రకరణ వివరణము(29) కావ్య కౌతుక వివరణము (30) కథాముఖ +తిలకము (31) లఘ్వీప్రక్రియ (32) భేద వాదవిదారణము (33) దేవీస్తోత్ర వివరణము (34) తత్త్వార్థప్రకాశిక (35) +శివశ క్త్యవినాభావస్తోత్రము (36) బింబ ప్రతిబింబ వాదము (37) పరమార్థసంగ్రహము (38) అనుత్తరశతకము (39) +ప్రకరణస్తోత్రము (40) నాట్యాలో చనము (41) అనుత్తర తత్త్వవిమర్శినీ వృత్తి. ఇంకను అనేక గ్రంథములు విరచించి నటుల ఇతని గ్రంథములయందలి ప్రస్తావనల వలనను ఇతరుల గ్రంథములయందలి ప్రస్తావనల వలనను తెలియు +చున్నది. + +ఇందు మొదటి 11 గ్రంథములు ముద్రితములు; 12-22 వరకును లిఖితగ్రస్థములు, 23-36 వరకును కొన్ని +ముద్రితములు, కొన్ని అముద్రితములు. మిగిలినవి గ్రంథముల పట్టికలవలన తెలియనగుచున్నవి. + +అభినవగుప్తుని అభినవభారతి నాట్య రసమార్గములకును, తంత్రాలోకము కాశ్మీర శైవాగమ మార్గమునకును, +ఆదర్శప్రాయములును నిరుపమములును నగు మహా త్కృష్టగ్రంథములు. ఇవి, ఆయా మార్గములయందలి +ప్రయాణమూర్ధన్యము లగు “ఆకర” గ్రంథములై యలరారును. శ్రీమదభినవగుప్తుల అమోఘ శేముషీ ప్రభావమును, యోగసిద్ధిని, ఇవి బాహాటముగ తెలియ జేయుచున్నవి. + +ఇతని పాండిత్యము సర్వతో ముఖమైనది. అందుచే ఇతనికి పద వాక్య ప్రమాణ పారావారపారీణ- ప్రబంధ సేవా రస- ధ్వనినాటక ప్రత్యభిజ్ఞాదర్శన ప్రవర్తకాచార్య-మహామా హేశ్వర... ఇత్యాద్యనేక బిరుదములు లభించెను. అభినవగుప్తుని లోచనము ధ్వన్యాలోక వ్యాఖ్యలలో నెల్ల మిన్నయైనది. పాణినీయమునకు మహాభాష్య మెట్లో అలంకారశాస్త్రమునకు లోచన వ్యాఖ్యఅట్లు. ఈ వ్యాఖ్య వలననే ధ్వన్యాలోకమునకు అనంత ప్రచార ప్రసిద్ధులు కలిగెను. లోచనమును రచించుట యందు అభినవగుప్తునకు ఉపకరించిన వ్యాఖ్య అతని పూర్వుడే రచించిన చంద్రిక యనునది. ఇతడచ్చటచ్చట చంద్రికను ఖండించుచు మా పూర్వవంశీయునితో కయ్యము చాలును అనుచు తన వ్యాఖ్యను ఉపసంహరించు చుండును. + +అభ్యవహారము-ఆర్షపద్ధతి :- విషయములు : ధాన్యభేద నిరూపణము, దంపు, వంట, వంటకు పాత్ర +విశేషము, భోజనము, తదితర ప్రసక్తాంశములు. + +లోకములో తరతమభావముచే ( తారతమ్యముచే) మానవులలో కొందరు జొన్నలు, మరికొందరు గంటెలు, సన్న ధాన్యము, ముతక ధాన్యము, నల్ల ధాన్యము, గోధుమలు మున్నగు ధాన్యవిశేషములు అన్నము, రొట్టె, జావ మున్నగు రూపభేదములచే ఎట్లు భుజించుచుండిరో అటులనే దేవతలలోగూడ అగ్ని (గృహపతి)కి నల్లధాన్యము (కృష్ణ వ్రిహులు) తో చేయబడిన పురోడాశము (యజ్ఞార్థమయిన అపూపము) ; సోమునకు చామ- బియ్యపు అన్నము(చరువు) ; సవితకు అశువ్రీహుల (60 దినముల పంట \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0307.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0307.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c0f614ac8e2da52a4a1ee1d7b25041006ceac5b6 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0307.txt" @@ -0,0 +1,32 @@ +ధాన్యము) తో చేయబడిన రొట్టె; బృహస్పతికి నివరి ధాన్యపు అన్నము; ఇంద్రునకు మహావ్రీహుల (పెద్దవారి ధాన్యముతో చేయబడిన) రొట్టె ; వరుణునకు యవధాన్యపు అన్నము ; పూషదేవతకు దంతములు లేకపోవుటచే +పిండితో చేసిన జావ మున్నగునవి; ఆగ్ని, సోముడు మున్నగు దేవతా భేదముచే, నల్లధాన్యము మున్నగు ద్రవ్య భేదముచే రొట్టె, అన్నము, జావ మున్నగు రూప భేదముచే శ్రుతిలో విధింపబడియున్నవి. దీనికి కృష్ణయజుర్వేద సంహితలో--- + +శ్రు. "అగ్నయే౹ గృహపతయే పురోడాశం - కృష్ణా +నాం వ్రీహీణాగ్ ం; సోమాయ - +శ్యామాకం +రుగ్ o ; సవిత్రే - పురోడాశం - ఆశూనాం వ్రీహీణాం +బృహస్పతయే.నై వారం చరుం; ఇంద్రాయ.పురోడాశం- +మహావ్రీహీణాం ; వరుణాయ - యవమయం చరుం " + +(కృ. య, సం. 1-8-10) + +“పూషా ప్రసిష్టభాగో ఒదంతకోహి" (కృ. య. సం. 2-6-8) అని కలదు. భావము :' లోకములో దైనందిన ప్రక్రియలో గోధుమరొట్టెలు, బన్ను రొట్టెలు, జొన్న అన్నము, సన్న బియ్యము అన్నము మున్నగు వాటిని గంటెజావ, గోధుమ జావ మున్నగువాటిని వేరు వేరుగా ప్రతి నియతముగా భుజించు మానవుల వలె, దేవతలలో గూడ ధాన్యాది భేదముచే ప్రతినియతాహారమును పై శ్రుతివాక్యములు బోధించుచున్నవి. + +ప్రకృతములో - పై దేవతలకు తత్తత్కర్మలందు ఆయా ధాన్యములచే (చరుపురోడాశాదులను) అన్నము మొదలగువాటిని చేయదలచినపుడు వీటి అన్నిటికిని మొదట బియ్యము అవసరముగాన అట్టి బియ్యమును తయారుచేయుటకు లౌకిక సాధనము లగు నఖవిదళన మొనర్చుట ( అనగా గోళ్ళతో ధాన్యమును ఒలిచి బియ్యముగా తయారుచేయుట), మిల్లులో పోయుట, దంపుట మున్నగువాటిలో దేనిచేనైనను బియ్యమును తయారుచేయుటలో విశేషము కానరాదు గాన ఏ ఉపా +యముచే నైనను బియ్యమును తయారుచేయవచ్చునని లౌకిక దృష్టిచే సిద్ధమగుచు నుండగా; + +దంపుడు బియ్యము : శ్రుతిలో "వ్రిహీనవహంతి" (ధాన్యమును దంపియే బియ్యమును తయారుచేయవలెను) +అను విధివాక్యము పూర్వమీమాంసాశాస్త్రములో బహు విపులముగ విచారించి సిద్ధాంతీకరింపబడినది. ఆ నియమ విధి ననుసరించి 'అవహననముచేతనే (దంపుడుచేతనే) బియ్యమును తయారుచేయవలెను గాని నఖవిదళనాది... +ఉపాయాంతరములచే తండులములను నిష్పాదనము చేయరాదు' అని సిద్ధమయినది. + +దంపుడు బియ్యపు మహత్త్వము : నఖవిదళన మొనర్చుట మిల్లులో తయారుచేయుట, దంపుట మున్నగు సాధన +ములలో దేనిచే సిద్ధము చేసినను బియ్యములో విశేషము కానవచ్చుట లేదుగదా! అట్టిసందర్భములో (అవహననము) +దంపుచే తయారుచేసిన బియ్యములో మహత్త్వముండునా అని శంకింపరాదు. దానియందుగల అలౌకికమహత్త్వము +నటులనుంచి లౌకిక మహత్త్వమును గమనింపదగును. + +“వషట్కారోవై గాయత్రియై శిరో ౽చ్ఛినత్త స్యైరసః పరావతత్సపృథివీం ప్రావిశత్సఖదిరో భవద్యస్య ఖాది రస్స్రు +వో భవతి ఛందసామేవర సేనావద్యతిసరసా అస్యాహుత యోభవంతి" ఇతి (కృ.య. సం.3.5-7). + +పూర్వమువషట్కార దేవతగాయత్రీ ఛందస్సు యొక్క శిరస్సును ఛేదింపగా దానిసారము పృథివియందు ప్రవేశించి ఖదిర (చండ్ర) వృక్షరూపముగ ఉద్భవించెను. కావున చండ్రకఱ్ఱతో నిర్మించిన స్రువముతో శ్రోతకర్మ లందు ఆజ్యము మున్నగు ద్రవద్రవ్యములను గ్రహించిన యెడల ఛందస్సుల యొక్క సారముతో గ్రహించినట్లగును అని కృష్ణయజుర్వేదములో చెప్పబడినది. + +ఈ శ్రుతివలన 'చండ్రకఱ్ఱగాయత్రీ ఛందస్సు యొక్క సారము అని స్పష్టమగుటచే, లోకములో దంపుటకు, రోకళ్ళను చండ్రకఱ్ఱతోనే తయారుచేయుచుండెడి సంప్రదాయము ఏర్పడినది గాన అట్టి రోకళ్ళచే ధాన్యమును దంపినచో ఛందస్సుల యొక్క సారము ఆ బియ్యమునందు ప్రవేశించును. కావుననే దంపుడు బియ్యము ఆరోగ్యమునకు సాధనమగుచున్నవి — ఈ గాథను తెలిసికొనక పోయినను దంపుడు బియ్యము ఆరోగ్యమునకు కారణమని \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0308.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0308.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..bebeaab4704271d1dea812ba7d1207533bb4439e --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0308.txt" @@ -0,0 +1,17 @@ +వైద్యులు పలుకుచుందురు. కాని ఈ శ్రుతిబోధితమగు కారణమును మాత్రము గ్రహింపజాలక, బియ్యము మిల్లులో పోసినచో వేడిమిచే విటమినులు పోవుచున్నవి. అందుచే అనారోగ్యము కలుగుచున్నది అని కొందరును, తవుడు పోవుటచే అనారోగ్యము ఏర్పడుచున్నది అని మరి కొందరును వచించుచున్నారు. ఈవిషయము ఎంతవరకు వాస్తవమో విమర్శింపవలసియుండును. ఎండులకన, దంపునప్పుడుకూడ శ్రోతకర్మలలో నున్న "సంప్రేష్యతి " త్రిష్ఫలీకర్త వై (అ.శ్రౌ.సూ.) అను ఈ ప్రేషమంత్రముచే మెరుగుపోటు వేయుమని అధ్వర్యుడు ఆజ్ఞాపింపగా "దేవేభ్య శ్శుధ్యధ్వం, దేవేభ్య శ్శుంధధ్వం, దేవేభ్య శుృంభధ్వం, సుఫలీకృతాన్ కరోతి" అను సూత్రమంత్రములచే పత్ని మెరుగుపోటు వేసి పిదప చెరుగును. తవుడు అంత్యమున ఆ ఇష్టిలో దక్షిణాగ్ని యందు ఫలీకరణ హోమము చేయబడును. లోకములో కూడ మెరుగు పోటుచే తవుడును తీసియే బియ్యమును సిద్ధము చేయు నాచారము పూర్వము నుండియు గలదు. + +వైద్యులు తలచినట్లు మిల్లు బియ్యమునకు వేడిమిచే విటమినులు పోవుటగాని, తవుడు పోవుట గాని అనారోగ్య +కారణమైనచో ధాన్యమును గోళ్ళతో ఒలిచి, బియ్యమును తయారుచేసినచో పై అనారోగ్యకారణములు ఆ బియ్యము +నందు ఉండవు గాన అట్టి బియ్యమును స్వీకరించవలసి యుండును. అట్లు స్వీకరించినచో అవహననవిధికి పూర్వ +మీమాంసా శాస్త్రములో విచారణచేసి నిర్ణయింపబడినట్టి (దంపు చేతనే బియ్యమును తయారుచేయవలెను గాని +ఇతర సాధనములచే చేయరాదు అను) నియమము వ్యర్థమగును. + +వేద బోధితమయిన విశేషము రుజువు కావలెనన్నచో, కొంతకాలము గోళ్ళతో నిలిచిన బియ్యమును, మరి కొంతకాలము దంపుడు బియ్యమును ఉపయోగించినచో, గోళ్ళతో నొలిచిన బియ్యమునకు మిల్లు బియ్యమునకువలె వేడిమి ప్రసక్తి యుండదు. తవుడు ఏమాత్రము పోదుగాన దంపుడు బియ్యమునందు కంటే గోళ్ళతో ఒలిచిన బియ్యమునందు అధిక గుణము కనుపింపవలెను. అట్లు కనుపించక, దంపుడుబియ్యమును ఉపయోగించినప్పుడే విశేషారోగ్యము కనుపించినచో వేదప్రతిపాదితమయిన ఛందస్సారము చండ్రరోకలిద్వారమున దంపుడు బియ్యమునందు సంక్రమించుటచేతనే ఆ గుణవిశేషము కన్పట్టు చున్నట్టు స్పష్టమగును. ఛందస్సారము బియ్యమునందు సంక్రమింపవలెనను తాత్పర్యముతోనే శిష్టాచారములో ధాన్యము నలుగుటకు సౌకర్యార్థము చండ్రరోకళ్లకు చుట్టు ఇనుపపొన్నులను వేయించుచున్నను, ఆ చండ్రకఱ్ఱ యొక్క మధ్యభాగ సంబంధము ధాన్యమునకు ఉన్నట్లును మనము గ్రహించుచునే ఉన్నాము. + +ఈ విధముగ దేవతాహవిస్సులలో అంతటను దంపుడు బియ్యమునే ఉపయోగింపవలెనని, నిరూపించిన పిదప,నిర్ ఋతి దేవతాకమయిన కర్మలో గోళ్ళతో ఒలిచిన బియ్యమునే ఉపయోగించవలసినదిగా శ్రుతి బోధించు చున్నది. కృష్ణయజు ర్వేద సంహితలో "నైర్ ఋతం చరుం పరివృక్ష్యై గృహే కృష్ణానాం వ్రీహీణాం నఖనిర్భిన్నం" అని కలదు. (1-8-9) + +రాజసూయమను మహాక్రతువులో 'రత్ని నాంహవిస్సులు' అను ఇష్టప్రక్రమములో, మహారాజునకు మహిషి, వావాత, పరివృక్తి అను ముగ్గురు భార్యలుందురనియు, వారిలో పట్టాభిషిక్తురాలగు భార్యకు 'మహిషి' అనియు సామాన్య ప్రీతిగల భార్యకు 'వావాత' అనియు, ప్రీతి రహితురాలగు భార్యకు ‘పరివృక్తి' అనియు నామములను నిర్దేశించి, వారి ముగ్గురిలో ‘పరివృక్తి ' అను భార్య యొక్క గృహమున కేగి 'మహారాజు అచ్చట నైర్ ఋతేష్టిని చేయునప్పుడు నిర్ ఋతి దేవతకు నల్లధాన్యమును గోళ్ళతో ఒలిచి బియ్యము చేసి బియ్యముతోనే చరువును (అన్నమును) వండి ఆ దేవతకు ఆహవిస్సును ఇయ్యవలసినదిగా శ్రుతి చెప్పుటచే, గోళ్ళ బియ్యమును, మిల్లు బియ్యమును దేవతలకు నివేదనము చేయుట, భుజించుట తగదని శ్రుతిశిష్టాచారములవలన స్పష్టమగుచున్నది. + +వంటకు పాత్ర విశేషము : మృణ్మయపాత్రతోనే వండ వలెను. ఎట్లన మహాగ్నిచయనమను క్రతువులో 'ఉఖ' +అను కుండలో రంపపు పొట్టు మున్నగువాటిని ఉంచి ఆహవనీయ మను అగ్నిపై ఆ 'ఉఖ' ను ఉంచి ఆడుగున +ఆహవనీయాగ్నిని లెస్సగా జ్వలింప చేసినచో, అడుగు మంటచే, ఉఖలో రంపపు పొట్టు మొదలగునవి అంటుకొని, \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0309.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0309.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..11fd204494df75b565538f2016041757095cf142 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0309.txt" @@ -0,0 +1,20 @@ +అగ్ని పుట్టిన పిదప, “ఉఖ్యేజాత ఆహవనీయమనుగ మయ్య" (ఆ. శ్రౌ. సూ.) అను సూత్రానుసారము ఉఖాగ్ని పుట్టుట +తోడనే, అడుగుననున్న ఆహవనీయాగ్నిని, పూర్తిగా ఆర్పివేసి, ఈ ఉఖాగ్నినే, ఆహవనీయాగ్ని స్థానీయముగా వ్యవహరింతురు. అనగా ఆహవనీయాగ్నియందు చేయవలసిన హోమాదులను ఉఖాగ్నియందే చేయుదురు. ఇట్టిది +ఆచారముగా చెప్పబడినది. అనంతరమందు కామనా విశేషముచే కృష్ణ యజుర్వేద సంహితలో “అంబరీషా దన్న కామస్యావధ్యా దంబరిషేవా అన్నం బ్రియతే సయోన్యేవాన్న మవరుం ధే॥ (1-1-10) “లోకములో మృణ్మయ పాత్ర యందు అన్నము వండుదురు గాన అన్నమును కోరు యజమానునకు అంబరీషము (మృత్పాత్ర)నుండి అగ్నిని తీసికొని వచ్చి ఉఖయందు అగ్నిని ఉత్పాదనము చేసినచో అట్టి యజమానునకు సమృద్ధమైన అన్నము లభించును" అని చెప్పబడినది. ఈ శ్రుతివలన ఆర్ష సంప్రదాయములో మృణ్మయపాత్రచేతనే అన్నమును వండు చున్నట్లు స్పష్టమగు చున్నది. + +మృణ్మయపాత్రను తడుపుట : లోకములో క్రొత్త మృత్పాత్రలను ప్రథమములో పాలతో తడిపి వాడుచుండెడి సంప్రదాయము కలదు. దీనిని సహేతుకముగ శ్రుతి విధించుచున్నది. కృష్ణ యజుర్వేద సంహితలో + +"అసుర్యం పాత్ర మనాచ్ఛృణ్ణ మాచ్ఛృణత్తి దేవత్రా +కరజ క్షీ రేణాచ్ఛృణత్తి పరమం వా ఏత త్పయోయ +దబుక్షీరం పరమేణై పానాం పయసాచ్ఛృణత్తి +యజుషా వ్యావృత్యే. (కృ. య. సం. 5-1-7) + +యజ్ఞసాధనమగు మృణ్మయపాత్రను కాల్చిన పిదప ప్రథమములో ద్రవద్రవ్యముచే తడపకుండా వాడినచో ఆ పాత్ర అసురయోగ్యమగును. ద్రవద్రవ్యముచే తడిపి వాడినచో ఆ పాత్ర దేవకర్మలకు యోగ్యమగును. అనంతరము దేనితో తడపవలెను అను శంకపై లోకములో మేకపాలు సర్వవ్యాధులను తొలగించునటుల ప్రసిద్ధి కలదు. కావున అవి ఉత్తమ మయినవని తెలియనగును. వేదములో గూడ "ఆగ్నేయీ వా ఏషొ యదజా" (కృ.య. సం. 5-4-3) (ప్రజాపతి ముఖమునుండి అగ్నితో కూడ మేక పుట్టినది గాన మేక అగ్ని సంబంధ మైనది. అందుచే అది ఉత్తమమయినది) అని చెప్పబడినది. ఇవ్విధముగ లోకమునను వేదములలోను మేక ఉత్తమమైనది గాన దాని పాలచే క్రొత్తకుండలను తడుపవలెను అని చెప్పి “లోకములోవలె మంత్రరహితముగ తడుపరాదు. లోక వైలక్షణ్యముకొరకు యజ్ఞములో మంత్రములచే తడుపవలెను." అని వచించుటచే, లోకములో మంత్ర రహితముగ పాలతో తడుపుచున్నట్లు స్పష్టమగుచున్నది. + +లోకములో మేకపాలు తరచుగ సంభవించక పోవుటచే పాలతో మాత్రము తడుపుచుండెడి ఆచారము నేటి వరకు ప్రచారములో నున్నది. ఈ విధముగ శ్రుతిప్రమాణములచే క్రొత్తకుండను ప్రప్రథమము పాలతో తడిపి, అనంతరము ఆకుండతో వంటచేయవలెనని స్పష్టమగు చున్నది. + +అన్నము వండుట : వంట చేయునపుడు దంపుడు బియ్యమును కడుగకుండ అత్తెసరుగా వండవలసినదిగ +“న ప్రక్షాళయతి, న ప్రస్రావయతి, న గాలయతి, జీవతండుల మివ శ్రవయతీతి విజ్ఞాయతే" అని ఆ. శ్రౌ. సూత్రము చెప్పుచున్నది. ఈ సూత్రముచే వంట చేయు బియ్యమును కడుగకూడదు. దానిలో పోసిన నీటిని, కడుగును తీసివేయరాదు. నీటిని పోసిన తరువాత గాలించరాదు. అనగా నొక్కికడిగి నేమరాదు. అత్తెసరుగా వండవలయును. అన్నము చిముడకూడదు. వంట బిరుసు పదునుగా నుండవలయును అని అగ్న్యాధానమునందలి శ్రౌతకర్మలో చెప్పబడినది. దర్శపూర్ణమాసలు అను శ్రౌతకర్మలో "ప్రక్షాళ్య తండులాన్" (తండులములను కడిగి) అని చెప్పబడినది గాని గాలించి కడుగవలయునని చెప్పబడలేదు. అందుచేత బియ్యమును కడుగుకుండ అత్తెసరుగా వండుట, బియ్యమును కడిగి అత్తెసరుగా వండుట అను రెండువిధములు కలవనియు, అట్టి అన్నము దేవతా యోగ్యమగుననియు స్పష్టమగుచున్నది. + +రొట్టెను కాల్చుట : కృష్ణయజుర్వేదమునందు "యో విదగ్ధ స్స నైర్ ఋతో యో ౽శృత స్స రౌద్రోయ శ్శృత +స్స దేవ స్తస్మా దవిదహతాశృతం కృత్య స్స దేవత్వాయ॥ (కృ. య. నం.2 కాం.6ప్ర.3అ.) అని కలదు. పురోడాశము (రొట్టె) మాడునట్లు విశేషముగ కాల్చ బడినచో అది రాక్షసులకు ప్రియమగును. కొంచెము పచ్చిగా నుండినచో ఆ పురోడాశము రుద్రునకు ప్రియమగును. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0310.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0310.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f958f93610d434d42f58b68709c022b471dc11ad --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0310.txt" @@ -0,0 +1,18 @@ +సమముగా శ్రవణము చేయబడినచో అది దేవతాప్రియమగు హవిస్సగును. అందుచేత విదాహాదులు లేకుండ సమముగా శ్రపణము చేయవలెనని దీని భావము. + +వెన్న, నెయ్యి : "మృతం దేవానా మస్తు పితౄణాం నిష్పక్వమ్, మనుష్యాణాం తద్వా ఏత త్సర్వదేవత్యం +యన్నవనీతం" (కృ, య.సం. 6-1-1) అను శ్రుతివాక్య మొకటికలదు. యజ్ఞములో ప్రధమ దినమున యజమానుడు +యజ్ఞశాలలో ప్రవేశించిన పిదప తన శరీరమందంతటను వెన్నను నఖశిఖాపర్యంతము రాచుకొనవలెననియు, అట్టి +వెన్నను సంపాదించు నిమిత్తము మజ్జిగ చేయునపుడు చల్ల గుంజకు త్రాటిని కట్టి పెరుగును చిలికి తీసిన వెన్న +దేవతలకు ప్రియమైనదనియు, చల్లగుంజ లేకుండ రెండు చేతులతో (చిన్న కవ్వముతో) మాత్రమే పెరుగును మధించి తీసిన వెన్న పితృదేవతలకు ప్రియమైనదనియు శ్రుతిబోధఅయియున్నది. కావున శిష్టాచారానుసారముగ స్మృత్యాది బోధితమగు కవ్వముచే మధితమైన వెన్న దేవతా యోగ్యమును సర్వదేవతా ప్రీతిపాత్రమును నై యున్నదని తేటపడు చున్నది. ఈ వెన్నను కాచి నెయ్యిగా తయారు చేయునపుడు పాక జన్యమయిన అవస్థాభేదములచే సర్వదేవతలకు ప్రియమైనట్లు శ్రుతి వక్కాణించుచున్నది. ఎట్లన మామూలుగా కాగిన నెయ్యి దేవతలకు ప్రియమైనది. అరకాక నెయ్యి పితృదేవతలకు ప్రియము. కాగి పరిమళముతోగూడిన నెయ్యి మనుష్యులకు ప్రియము గాన ఈ తీరున వెన్న సర్వదేవతా ప్రీతికరమని చెప్పబడినది. అట్టి వెన్నకు మూలమగు పాలను గూర్చి కృష్ణ యజుర్వేదములో “అభివా న్యాయైదుగ్గేభవతి | సాహిపితృ దేవత్యందు హే॥" (కృ. య. బ్రా.) అను శ్రుతివాక్యము కలదు. దూడ చనిపోయిన గోక్షీరములు పితృదేవతలకు ప్రియమైనవి అని దీని భావము. మరియు దూడగల గోక్షీరములు దేవతలకు ప్రియములయినట్లు దర్శపూర్ణ మాసాది శ్రౌతకర్మలందలి గోదోహనాది పర్యాలోచనచే స్పష్టమగుచున్నది. కావున తత్తదేవతాక ములగుకర్మలందు +తత్త ద్దేవతానుగుణమగు క్షీరజన్యమగు నవనీతముచే, తత్తద్దేవతానుగుణముగ ఆజ్యమును తయారుచేసి తదనుగుణముగ హోమాదులయందు ఆజ్యమును వినియోగింపవలసినట్లు విశదమగుచున్నది. + +పాత్ర నిర్ణయము : భోజనము రజతపాత్రలో పితృదేవతలకును, సువర్ణపాత్రలో దేవతలకును ప్రియమైనట్లు +ఆబ్దికమంత్రములో విశ్వేదేవతలకును, పితృదేవతలకును, అర్చనచేయు సందర్భమునందలి “సౌవర్ణ మిదం పాత్రం" +"రాజత మిదం పాత్రం" అను వాటిచే స్పష్టమగుచున్నది. వెండి కంచములను ఉపయోగించువారు దేవతానివేదన +చేయుటకు యోగ్యతా సంపత్తి కలుగుటకు, బంగారపు పువ్వును వేయించినచో అది సువర్ణపాత్ర అగును గాన అది దేవతానివేదనకు అనుకూలమగును. శక్తి లేనివారు అరటి ఆకును ఉపయోగించి తత్తత్కర్మానుగుణముగ రాజత, సౌవర్ణపాత్ర భావనచే ఆబ్దికాదులయందు కర్మను నిర్వర్తించేడి ఆచారముకలదు, కాని 'కదళీ గర్భపత్రంచ'అను స్మృతిచే అది నిషేధింపబడినది. అందుచే అరటి డిప్పచే కుట్టబడిన బొంద విస్తళ్ళను ఉపయోగించరాదు. + +ఇట్లు యథాసంభవముగను, యథాశక్తిగను పాత్రను సంపాదించి పూర్వోక్త ఆజ్యముచే పాత్రాభిఘోరమును చేసి పదార్థములను వడ్డించిన పిదప తిరిగి అన్నాభిఘారమునుచేసి, అనంతరము పూర్వపరి షేచనముచేసి ప్రాణాహుతులను పండ్లకు తగులకుండ మ్రింగవలెను. దీనిని ప్రాణాగ్నిహోత్ర మందుకు. ఇట్లు ప్రాణాహుతులను తీసికొనకుండ భోజనమును చేసినచో నరుడు భగ్నవ్రతుడగునని స్మృతులు బోధించుచున్నవి. భోజనము చేయు రీతినిగూర్చి "ప్రాచీ మభ్యాకారం అగ్రై రంతతః । ఏవ మివ హ్యన్న మద్యతే" (కృ. య. బ్రా. 3-3-1) “హస్తం పురతః పాత్రే ప్రసార్య అభితః భోజ్యా న్యాకృష్య ముఖబిలే ప్రక్షిపతి తద్వత్"అని శ్రుతిస్మృతులు కలవు, దర్శపూర్ణమాసలు అను శ్రాతకర్మలో స్రువము, +జుహువు మున్నగు నామములచే ప్రసిద్ధములగు దారుమయములగు హోమపాత్రలను దర్భాగ్రములచే తుడుచు +సందర్భమున, లోకమునందు మానవుడు భోజన సమయములో ఎదుటనున్న భోజనపాత్రయందు హస్తమును +ప్రసరింపజేసి, ఇరుప్రక్కలగల వ్యంజనములను ఆకర్షించి అన్నములో కలుపుకొని నోటిలో ఎట్లు వేసికొనునో అటులనే ఈ హోమపాత్రలను తూర్పు నుంచి దర్భాగములచే .మధ్యభాగమునకు సంమార్జనము చేయవలయునని పై శ్రుతి సూత్రములు బోధించుచున్నవి. గాన ప్రాణా \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0317.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0317.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..afc4118543e0558198dca662fd07263b8cacc293 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0317.txt" @@ -0,0 +1,24 @@ +మున్నగు వాటినికూడ పరిశీలింపవలెను. ఇట్టి బహుళాంశములతో కూడిన వాతావరణమునందే అభ్యసనకృత్యము +కొనసాగును. అభ్యసనక్రమ రంగమున ప్రస్తుతము పరిశోధనము జరుగుచున్నది. ఈ రంగమున ఇంకను ఇట్టి పరిశోధనము ఎంతో అవసరము. ప్రతి రంగమునందును లక్ష్యసిద్ధియు, అభివృద్ధియు అభ్యసన మనస్తత్వము పైననే +ఆధారపడి యున్నవి. + +అభ్రకము* :- అభ్రకము (Mica) అను పేరున పిలువబడు కొన్ని శైలస్థ ఖనిజములు అనాదినుండియు +మానవులచే విరివిగా ఉపయోగింపబడుచు వచ్చినవి. ఇవి కొన్ని ప్రత్యేక లక్షణములు కలిగి యున్నవి. మైకా( Mica) అను పదము ల్యాటిన్ భాషయందలి మైకేర్(Micare మిణుకు మిణుకు మనుట) పదమునుండి వచ్చినట్లు భావింపబడుచున్నది. ఈ సంచయమునందలి ముఖ్య ఖనిజముల పేర్లు, వాని రాసాయనిక నిబంధములు +(Chemical compositions) క్రింద ఉదహరింపబడినవి. + +1. అభ్రకము - మస్కో వైటు (Common mica, Potassium mica) - H2. K. Al (Sio4,)3, +2. మలాభ్రకము - బయోటైట్ (magnesium iron mica) - H2, K (Mg, Fe), (Al, Fe) (Sio4,)3, +3. భ్రాజాభ్రకము – ఫ్లోగోపైట్ (magnesium mica) H2, K Mg, Al2 (Sio4)3 . +4. లఘుజాభ్రకము - లెపిడోలైట్ (lithium mica)(O H F)2, K Li Al2 Si3 O10 +5. క్షారాభ్రకము - పెరాగోనైట్ (Sodium mica)H2 Na Al3, (Sio4)3, + +అభ్రకమునకు గల పారిశ్రామిక ప్రాముఖ్యమునకు దానికి గల కొన్ని అనన్యలక్షణములే కారణము. ఈ లక్షణము లన్నియు ఏ ఇతర ప్రాకృతిక పదార్థమందు గాని, సంశ్లేష (Synthetic) పదార్థమందుగాని లేనందున విద్యుద్రాసాయనిక పరిశ్రమలలో అభ్రకము యొక్క ఉపయోగము అనివార్య మగుచున్నది. ముఖ్యముగా విద్యుత్పరిశ్రమలో, అభ్రకము లేనిదే ప్రస్తుతము సాధ్యమైన పురోభివృద్ధికి అవకాశముండి యుండెడిది కాదు. ఇంత ముఖ్య ఖనిజ మగుటవలననే దీనిని అమెరికా ప్రభుత్వపు సైనిక నౌకాస్త్రగణము (Army and Navy Munitious Board) వారు తమ ఇరువదిమూడు యోధన నైతిక (Strategic) ఖనిజములలో చేర్చిరి. క్రీ.శ. 1878 సంవత్సరమున ఎడిసన్ మొదటి మోటారు తయారు చేసి +నప్పటినుండి నేటివరకు విద్యుత్ శాస్త్రీయ పురోభివృద్ధికి ప్రత్యేక లక్షణ లక్షితమగు ఈ ఖనిజసంచయము చాల దోహద మిచ్చినదని చెప్పుట అతిశయోక్తి కాజాలదు. + +భారతదేశ మందును, అన్యదేశముల యందును గల అభ్రకపుగనులు : భారత దేశమున మస్కో వైట్ విరివిగా +లభ్యమగుచున్నది. ద్రవస్థితినుండి ఘనీభవించిన అనేక రకముల శిలలలో గ్రానైట్లు (granites) ఆఖరున ఏర్పడిన +శిలలుగా పరిగణింపబడుచున్నవి. ఈ స్థితిలో మిగిలిన ద్రవపదార్థములోను, వాయురూప పదార్థములోను అభ్రక నిర్మాణమునకు అవసరమగు వివిధపదార్ధములు నిల్వయుండును. ఇవి పెగ్మటైట్స్ (Pegmatites) అనబడు శిలలలో అభ్రక పుస్తకములుగా తయారగుచున్నవి. పెగ్మటైట్స్ విభిన్నమగు శిలలలో చొచ్చుకొని అనేకములగు ఆకారములను గలిగియుండును. అభ్రకము ఇట్టి పెగ్మటైట్సునుండి సేకరింపబడుచున్నది. మన దేశమున ఉత్పత్తియగు అభ్రకము బీహారు, ఆంధ్రరాష్ట్రము, రాజస్థాన్ అను తావులనుండి వచ్చుచున్నది. ఇందులో బీహారునందలి 'కోడర్మా' అను అభ్రక క్షేత్రమునందు 'బెంగాల్ కెంపు' (Bengal ruby) అని పిలువబడు మస్కో వైట్ లభ్యమగుచున్నది. మనదేశమున నుత్పత్తియగు అభ్రకములో నాలుగింట మూడువంతు లిచ్చటిదే. కోడర్మా క్షేత్ర విస్తీర్ణము సుమారు 1500 చతురపుమైళ్లు. +ఆంధ్ర దేశమునందలి నెల్లూరు ప్రాంతమునుండి, హరితాభ్రక (green mica) మనుమస్యో వైట్ లభ్యమగును. విద్యు +త్పరిశ్రమలో బీహారునందలి దానికంటె ఆంధ్రదేశములో ఉత్పత్తియగు అభ్రకమే అధికముగా వాడుకలో నున్నది. దీనికి కారణము ఇచ్చటి అభ్రకపు రేకులు అధికముగా సమతలము కలిగియుండుటయే. రాజస్థాన్ నందు కూడ 'కెంపు' అభ్రకము లభ్యమగును. ఇచ్చటి గనులు చెదురు మదురుగా నున్నవి. + + భారతీయ జాతీయ భూతాత్విక సమీక్ష డైరక్టరుగారి అనుమతితో. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0319.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0319.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ec5e3fd2640af1a101676e802daf3eb152a674ea --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0319.txt" @@ -0,0 +1,23 @@ +కొక విశిష్టస్థానము లభించినది. ఇతరదేశములయందు యంత్రసహాయమున సాధింపబడనేరని ఈ కార్యమును వీరు తమ హస్తలాఘవముచే సునాయాసముగా చేయగలుగుటచే ప్రతివత్సరము పొరలుగా చీల్చుటకు కొంత అభ్రకము మనదేశమునకు పంపబడుచున్నదనిన ఆశ్చర్యములేదు. + +మనదేశమునందలి అభ్రకపు గనులవద్ద మిగిలిపోవు అభ్రకపు ముక్కలు (Scrap mica) విరివిగా పారవేయబడుచున్నవి. అభ్రక చూర్ణమును తయారుచేయుటలో ఇతర దేశములం దిట్టి అభ్రకము ఉపయోగింపబడు చున్నను మనదేశమున నింకను ఈ విషయముపై దృష్టి మరలలేదు. + +పారిశ్రామిక దృష్ట్యా అభ్రక లక్షణములు : అభ్రకపు రేకులకుగల ఉపయోగములు వాటి స్ఫటికా కారము +(Crystal) పై, వాటి నిర్మాణము (Structure) పై చాల వరకు ఆధారపడియుండును. స్ఫటికములకు ఉండవలసిన +ముఖ్య లక్షణములు పగుళ్ళు లేకుండుట, వాటి తలము దృఢముగాను, విశాలముగాను ఉండుట, ఇతర ఖనిజ +పదార్థముల యొక్కగాని, జీవసంబంధ (Organic) పదార్థముల యొక్క గాని రంగు వాటియందు లేకుండుట, +అంగుళములో 1/1000 మందముగల పొరలుగా సులువుగా వేరుపరచుటకు అనువుగా నుండుట ముఖ్యమైనవిగా పరి +గణింప బడుచున్నవి. ప్రపంచములో ప్రస్తుతము విద్యుత్పరిశ్రమలో ఉపయోగింపబడు అభ్రకపు రేకులలో అధిక +భాగము ఒకటినుండి మూడు చతురపు టంగుళముల వైశాల్యముగల చిన్న చిన్న పుస్తకములనుండి లభ్యమగు చున్నది. + +సన్నటి పొరలలో అభ్రకము ⅛ అంగుళము వ్యాసముగల కడ్డీ (rod) చుట్టును చుట్టినను ఏమాత్రము తునగకుండ +వంచుటకు వీలు (flexible) గా నుండును. సాధారణ పరిస్థితులలో అభ్రకము కరుగదు. అత్యధికోష్ణము సోకినను ఇది ఏవిధమైన భౌతికములును, రాసాయనికములును నగు మార్పులను చెందదు. అంతియేకాక ఆకస్మిక విద్యు దుష్ట భేదములవలనగూడ దాని లక్షణములలో ఎట్టి మార్పును కలుగదు. అందుచే ఇది వొక అద్భుతమగు ఉష్ణవిసంవాహన (Heat insulating) పదార్థమని తేలుచున్నది. + +ఇదేవిధముగా అభ్రకము విద్యుత్పరిశ్రమలో విసంవాహన (insulating) పదార్థముగా ఉపయోగపడు చున్నది.అభ్రకము నందు ప్రవేశింపగల విద్యుత్ప్రవాహము అతి సూక్ష్మమైనది. అందుచే అనవసరమగు తావులందు ఆ మాత్రమే ప్రవాహమార్గ ముండుటకును, శేషించిన తావులందు ప్రవాహమును నిరోధించుటకును ఇది ఉపయోగపడుచున్నది. స్థితి భేదము చెందకుండ అభ్రకము అత్యధిక శక్తిమంతమగు విద్యుత్ప్రవాహమునకు తాళగలదు. పారద్యుతిక క్షేత్రము (dielectric field) నందు క్షణికముగా స్థితిక విద్యుచ్ఛక్తి (Electrostatic energy) ని పట్టియుంచి అత్యల్ప నష్టముతో తిరిగి దానిని విడువ గలిగి యుండుటచే ఇది విరివిగా రేడియో కండెన్సరుల (Radio Condensers) లో వాడబడుచున్నది. + +ఈ ఖనిజమునకుగల ఇతర లక్షణములలో నీటి సన్నిధిలో స్థిరత్వము (stability) సన్నని పొరలలో దీనికిగల +పారదర్శకత (transparency), సంపీడన నిరోధకశక్తి (incompressibility) కూడ ముఖ్యమైనవి. అనునాదము +(resonance) యను స్వభావమును గలిగియుండుటచే నిది రేడియో పరిశ్రమలో ముఖ్యముగా వాడబడుచున్నది. + +అభ్రకము యొక్క ఉపయోగములు : పైన వివరించి నట్లు విద్యుత్పరికరముల నిర్మాణము అభ్రకపు రేకులపై +ఆధారపడియున్నది. ఇట్టివాటిలో వ్యత్యయ ఖండములు (commutator segments), V ఆకారపు బిళ్ళలు (V-rings), ఆర్మచూర్లు (armatures), విమానవహిత్ర స్ఫులింగ నిగములు (air plane motor spark plugs), రేడియో నాళములు (radio tubes), పరివర్తకములు (transformers), రేడియో కండెన్సర్లు (radio condensers)దూరశ్రవణయంత్రములు గలవు. ఇవిగాక విద్యుత్ సహాయమున పనిచేయు ఇస్త్రీ పెట్టెలు, రొట్టెలను కాల్చు పనిముట్లు (toasters), నీటిని కాచు సాధనములు (water heaters) మొదలగు గృహోపకరణములుకూడ గలవు. పరితాపనీ వాతాయనముల (stove windows) కును, లాంతరుచిమ్నీగాను, కొలుముల (furnace) దృష్టి రంధ్రములు మూయుటకును, పగులని సులోచనములకును, నియోన్ (Neon) దీపములలోను, వలయకములు (washers) గాను కూడ అభ్రకము ఉపయోగింపబడుచున్నది. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0322.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0322.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ca82cace64c1ca812b69bb075e11d4fc7ce5af8b --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0322.txt" @@ -0,0 +1,10 @@ +అమరావతియను పేరులు పూర్వము ఒక్క నగరమునకే వర్తించియున్నను, నేడు ఆ నగరమున్న పశ్చిమభాగమునకు ధరణికోట యనియు, స్తూపమున్న భాగమునకు అమరావతి యనియు పేరులు స్థిరమై ఆ పూర్వపు పట్టణము ఇప్పుడు రెండు వేరువేరు గ్రామములుగా విడిపోయినది. + +రెండు వేల ఏండ్లకు పూర్వము నిర్మింపబడిన బౌద్ధస్తూప రాజమును బట్టి ఈ పురమునకు లోకవిఖ్యాతి కలిగినది. +భారతీయ బౌద్ధకళాచరిత్రమున అమరావతి చరిత్రము ఒక గొప్ప ప్రకరణముగ నున్నది. బౌద్ధయుగమునాటి ఆంధ్ర శిల్పులు భ క్తితత్పరులై బుద్ధభగవానుని దివ్యస్మృతికి కానుక పెట్టిన శిల్ప నీరాజనము అమరావతీ స్తూపము. సంప్రదాయమునుబట్టి 'స్తూప' శబ్దము బౌద్ధ నిర్మాణమునకే వర్తించును. బౌద్ధ వాఙ్మయమునందును, అమరావతి శాసనములందును “స్తూప పదము కనిపించదు. దానికిబదులుగ 'చైత్య' మను పదమే వ్యవహారమునందుండెను. చితాశబ్దభవమే ఈ చైత్యము. బౌద్ధ కళాస్తూపముల ఉత్పత్తులను గూర్చి “మహాపరినిబ్బానీసుత్తము"నందు ప్రధానములగు రెండు విషయములు గోచరించును. బుద్ధుల యొక్కయు, ప్రత్యేక బుద్ధుల యొక్కయు, అర్హతుల యొక్కయు, చక్రవర్తుల యొక్కయు ధాతువులు చైత్యనిర్మాణమున భద్రపరచి పూజింపవలయును. బుద్ధుని నిర్వాణమునకు పిదప ఆతడు పుట్టిన స్థలమును సంబోధి నొందిన స్థలమును, మొట్టమొదట ధర్మమును బోధించిన స్థలమును, నిర్వాణ మొందిన స్థలమును బౌద్ధులు దర్శింపవలయును అనునవి ఆ రెండువిషయములు. వీటిని బుద్ధుడే ఆనందునితో చెప్పెనట. బుద్ధుని ఆదేశానుసారముగ అతడు నిర్వాణ మొందిన వెంటనే ఆ మహనీయుని ధాతువులను ఎనిమిదిభాగములుగ చేసి ఒక్కొక్క ధాతువుపై ఒక్కొక్కటిచొప్పున ఎనిమిది చైత్యములును శిష్యులు నిర్మించిరి. వీటికి శారీరక చైత్యములని పేరు. ధాతుగర్భవదము యొక్క భ్రష్టరూపములే దాగొబ్బ, దగ్బ, దబ్బగ అనునవి. వీటినుండియే దిబ్బ అను పదము వచ్చియుండును. అశోకుడు తన రాజ్యమునందలి ప్రజల యొక్క బౌద్ధధర్మ తృష్ణను తీర్చుటకై 7 చైత్యములను త్రవ్వించి అందలి ధాతువులను ఎనుబదినాలుగు వేల శకలములుగా చేసి తన రాజ్యమునందలి వేరువేరు భాగములందు వేర్వేరు స్తూపములను వెలయించెను. మతప్రచారమునకై, 'మహిషమండలమునకు అశోకునిచేత పంపబడిన మహాదేవ భిక్షువను నాతడు అమరావతియందు బుద్ధుని ధాతువును, చైత్యగర్భితము కావించి చైత్యవాదమును +స్థాపించినట్లు శాసనములవలన తెలియుచున్నది. సమ్యక్సం బుద్ధుని శారీరక ధాతువును ఇచ్చట స్థాపించుటచేతనే +వేర్వేరు సంప్రదాయములకు చెందిన బౌద్ధులు ఇచట స్థావరము లేర్పరచుకొనుట తటస్థించినది. యూవాన్ చాంగ్ వ్రాసిన వ్రాతలనుబట్టియు, అమరావతి శిల్పమును బట్టియు, ధాన్యకటకము మహా బౌద్ధక్షేత్రమై యుండుటనుబట్టియు మహాయానపక్షావలం బకులకువలెనే "హీన యాన" పక్షమువారికి కూడ అమరావతి వాసస్థానముగ నుండినట్లు గోచరించును. + +స్తూపము చితాసంబంధియైనను, ధాతుగర్భ సంబంధియైనను దాని ఆకృతిని గూర్చి భిన్నాభిప్రాయములు గలవు. కొందరు దాని యాకారము సగముదయించిన సూర్యబింబము యొక్క ఆకారమును పోలియున్నదనియు, మరికొందరు జీవితము బుద్బుద సదృశమను తాత్త్వికాశయమును లోకమునకు వెల్లడించుటకో యన్నట్లు స్తూపము బుద్బుదాకారముతో నిర్మించబడి యున్నదని అందురు. అనగా శరీరము బుద్బుదమువంటిది అను భావము బుద్బుదాకృతి గల స్తూప రూపమున ప్రకటితమైనది. పరమాత్మ స్తూపాంతర్గతమగు ధాతు రూపమున వ్యక్తీకరింపబడెను. ఈ స్తూపముపై ఒకటి +కాని, మూడుకాని, ఛత్రము లుంచుట వాడుక— (1) దేవతలకు (2) మనుష్యులకు (3) నిర్వాణము అనగా బుద్ధ మోక్షమునకు. ఈ ఛత్ర త్రయమే బౌద్ధుల నిర్వాణ, పరినిర్వాణ, మహాపరి నిర్వాణములనుకూడ సూచించును. +అండోపరిస్థితమైన హర్మిక (Pavalion) విభాగములు విశ్వ భాగములను సూచించును. ఈ విధమున స్తూపమందలి వేరువేరు భాగములు వేర్వేరు విషయములకు సంకేతములైనవి. స్తూపమంతయు గలపై మేరుపర్వతమునకు చిహ్నముగా నైనది. శాస్త్రజ్ఞులు ఇతర స్థలముల యందుకంటే అమరావతియందు స్తూపలక్షణము పరిపూర్ణత చెందిన దందురు. క్రీస్తు శకము మూడవ శతాబ్దికి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0333.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0333.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..673b2c4eae8d930120adbc183418d78b6b0d075e --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0333.txt" @@ -0,0 +1,14 @@ +రికా రాజ్యములలో నాటి ప్రముఖములయిన చారిత్రక రచన లన్నింటియందును, యూరోపియన్ విద్యా సంప్రదాయము యొక్క ప్రభావము కనిపించును. కారణము అమెరికా యందలి నాటి రచయితలలోను, యువకులయిన పండితులలోను పెక్కురు, యూరపునందు విద్యోపార్జనము చేసియున్న వారయి యుండుటయే. విలియం హిర్లింగు ప్రెస్ కాటు, జాన్ లాద్రోవ్ మాట్లే, ఫ్రాన్సిస్ పార్కు మెను, జార్జి బాన్ క్రాఫ్టు మొదలైన వారి అనంతరియములైన చారిత్రక రచనలలోను యూ రపియన్ విద్యాప్రభావము గోచరించును. + +అంతర్యుద్ధము లయిన పిదప స్థానిక వాతావరణమును వర్ణించునట్టి లేక ప్రాంతీయ సాహిత్యము వ్రాయునట్టి రచయితలు వెలువడిరి. వారి రచనలు ప్రజలలో కొందరికి గాఢమైన అభిరుచిని పుట్టించెను. దేశములోని క్రొత్త ప్రాంతములను గురించి వ్రాయబడిన కథానికలు, కావ్యములు, నవలలు ముఖ్యముగా పశ్చిమమునుండి శీఘ్రముగా వెలువడినవి. పశ్చిమమునందలి ఎడ్వర్డు ఎగిల్ట్స్ న్, జాక్విన్ మిల్లరు, బ్రెట్ హార్టె దక్షిణమునందలి జార్జి డబ్ల్యు కేబులు, థామస్ నెల్సన్, పేజి, జోయెల్ చాండ్లెర్, హారిసు, జేమ్సు లేన్ ఎల్లెన్; న్యూ ఇంగ్లండునందలి సారా ఆర్నె జ్యూయెటు, ల్యూసాయమ్ ఆల్ కాటు మేరీ, యిఫ్రీమను ; మధ్య పశ్చిమ దేశము నందలి జేమ్సువిట్, కూంబ్ రిలే మున్నగు రచయిత లీ వర్గమునకు చెందిన వారై యున్నారు. + +ఆ శతాబ్ది అంతిమ కాలములో అమెరికను సాహిత్యమునకు ఔన్నత్యము చేకూర్ప సమర్థులయి రాజకీయ ఆర్థిక +ధృక్పథములు కలిగిన నవలా రచయితలు కొందరు ఉద్భవించిరి. ఎడ్వర్డు బెల్లమీ, రెబెక్కా హార్డింగు, డేవిసు హెలెన్, హంటి జాక్సను, హెరాల్డు ఫ్రెడరికు, డేవిడ్ రాస్ లాకె మున్నగువారు ఈ కవిబృందమునకు చెందిన వారు. ఈ కవిబృందపు రచనలు బలవత్తరమైన ప్రభావము అప్టన్ సింక్లేరు, ప్రాంక్ నారిసు, థియోడార్ డ్రీజరు వ్రాసిన నవలలపై ప్రసరించెను. హెన్రీజేమ్సు, ఎడిత్ వార్టను అనువారు వ్రాసిన నవల లొకజాతికి చెందినవి. వాటియందు నిశితమైన పాత్ర పరిశీలనము కాననగును. అందుచే నవి సాదరముగ జనులచే పఠింపబడెను. + +అంతర్యుద్ధానంతరము వ్యాప్తిచెందిన పత్రికా రంగమున కథానికా రచనకు గిరాకీ ఏర్పడెను. ఇట్టి అవసరమును గురించి కథానికలు రచించినవారు ఓహెన్రీ, రిచర్డ్ హార్డింగ్, డేవిను, ఏంట్రోసు, బియర్సు, బ్రైట్ హర్పే అను కవులై యున్నారు. + +పందొమ్మిదవ శతాబ్ది అంత్యకాలమునందును, ఇరువదవ శతాబ్ది ప్రథమ దినములలోను, ప్రముఖ సాహిత్య సంపాదకుడు గాను, నవలారచయితగాను,విలియమ్ డేన్ హొవెల్సు సుప్రసిద్ధి నొందెను. + +క్రీ.శ. 1890 సంవత్సర ప్రాంతమున వాస్తవిక వాదులును, ప్రకృతి (తత్త్వ) వాదులునయిన కవులు రచించిన నవలా వాఙ్మయము 20 వ శతాబ్ది ఆరంభమునుండి రచింపబడిన నీరసమును, వాస్తవికతాయుతమును ఐన నవలా రచనకు పూర్వరంగముగ నుపకరించెను. అందు పాత్రల మానసిక వృత్తి పరిశోధనము ఉపలక్షిత మగు చుండును. ఇట్టి సాహిత్యపు తెన్నులు జాన్ డాస్ పాససు, ఎర్స్కిన్ కాల్డ్వెల్లు, విలియమ్ ఫాక్ నర్, జేమ్సు టి ఫారెలు, ఎఫ్ స్కాట్ ఫిడ్జి గెరాల్డ్, ఎర్నెస్బు హెమింగ్ వే, థామస్ వుల్ఫు మున్నగువారి రచనలలో గోచరించును. ఆ కవుల రచనలయందలి పాత్రల మానసిక వృత్తి చిత్రణములు, పాత్రల సంభాషణములు అత్యుత్తమములు. అమెరికను విప్లనమునకు పూర్వమునందే ఆరంభమయిన అమెరికను సాహిత్యమునందలి వ్యాసరచన పందొమ్మిదవ శతాబ్ది ఉత్తరభాగమునందు జాన్ బట్టోసు, జాన్ మ్యూరు అను కవుల రచనల ద్వారమున అభివృద్ధిచెంది ఉన్నతస్థాయిని పొందెను. ఇరువదవ శతాబ్దియందు డొనాల్డుకల్రాసు పిట్టి అను నాతడు వ్యాసరచనమున ఈ రంగములో విశిష్టమైన రచనలు కొనసాగించెను. + +జార్జినం తాయనా, విలియం జేమ్సు, జోసియారోయిస్, జాన్ డ్యూయీ మున్న గువారి రచనలు వేదాంతశాఖ యందు అమెరికను సాహిత్యమునకు ఔన్నత్యమును చేకూర్చెను. క్రీ. శ. 1880, 1890 ప్రాంతమున కొన్ని అమెరికను నగరములలో నేర్పడిన దుష్ట రాజకీయ పరిస్థితులపై విప్లవరూపముగా వ్యాపించిన ఒక మూఢమైన వాస్తవికతయే, హేమ్లిన్ గార్లెండు, స్టెఫీన్ క్రేన్ రచనలలోని అల్పవాస్తవికతకును, తరువాత థియోడార్ డ్రీజరు, \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0334.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0334.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d15425792adc020d17bb639fdd33f0314c1acb38 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0334.txt" @@ -0,0 +1,29 @@ +షెర్వుడ్ యాన్ డర్ నను వ్రాసిన నవలలలో ప్రతిబింబించిన సహజత్వ సిద్ధాంతమునకు కారణభూతమయినది. + +జాక్ లండను, ఛార్లెస్ మేజరు, మేరీజాన్ స్టను, యస్. వీక్ మై కేల్, పాల్ లీ స్పర్ ఫోర్డు, ఎఫ్. మేరియన్ క్రాఫర్డు +విన్స్టన్ చర్చిలు, ఓవెన్ విస్టరు మున్నగువారు ఈలోపల కాల్పనిక తాయుతమైన నవలారచనను పెంపొందించిరి. + +పందొమ్మిదవ శతాబ్ది చరమకాలమున అమెరికను సాహిత్యమునందు హాస్యయుత కావ్యరచయితలకు ఒక ప్రముఖస్థానము చేకూరెను. వారిలో మార్క్ ట్వెన్ అగ్రగణ్యుడు. హాస్యరచనారంగమున ఆక్టిమస్ వార్డు, పెట్రోలియమ్ బి. నస్బీ, పిన్లేపీటర్ డన్నీ, జాన్ బిల్లింగ్సు, సీబాస్మిత్తు మున్నగువారును; జార్జి ఆడె, డాన్ మార్క్విసు, యూ నేఫీల్డు, ఆగ్డన్ నామ, జేము ధూర్బరు మున్నగు వారు వార్తాపత్రికా- వ్యాసరచనా- పత్రికారచనా రంగములందును క్రీ. శ. 1940, 1950 సం. ప్రాంతమున కృషి యొనర్చిరి. + +ఇరుపదవ శతాబ్దిలో, నవలా రచయితలకు ప్రాంతీయత్వమునందు అభిరుచి హెచ్చయ్యెను. మేరీ ఎల్లెన్ ఛేజు, +విల్లా కేథరు, బూత్ టార్కింగుటను, సింక్లేర్ లెవిసు, జె. పి. మార్క్వర్డు, ఎడ్గా ఫెర్బరు, జాన్ స్టీన్ బెక్ అను +కవులు యీ జాతి రచనకు ఉత్తమ ప్రతినిధులు. + +పందొమ్మిదవ శతాబ్ది ప్రప్రథమ దశయందు జేమ్సు పెన్నీ మోర్ కూపరు అను నాతడు చారిత్రక నవలలను రచించెను. అంతకుపూర్వముననే ఇట్టి రచనలయందు అమెరికాలో పాఠకలోకమునకు విశేష ప్రీతి ఉదయించి ఉండెను. ఆ దేశమున ఇట్టి అత్యుత్తమమైన నవలలను, హెర్వే ఎల్లెన్, మార్గరెట్ మిఛెలు, స్టెఫెన్ విన్సెంటు బినెటు, ఈస్టర్ పోర్బ్బు, జేమ్సుబోయిడు, కెన్నెత్ రొబర్టు, మాక్ కిన్లే కాన్ టరు, స్టార్క్ యంగు అను కవులు రచియించిరి. + +అమెరికా సంయు క్త రాష్ట్రములలో కథానికా రచన యండు అగ్రగణ్యులుగా వెన్నబడిన వారు డొరోత్ పార్క్ రు, విలియం డేనియలు స్టీలు, కేథరైన్ అనీ పోర్టరు, విలియం సారోయన్ అను కవులైయున్నారు. + +నేడు అమెరికన్ సాహిత్య జీవితములో కవిత్వమునకు గొప్ప గౌరవమేర్పడియున్నది. క్రీ.శ. 1912 వ సం. లో హారియట్ మన్రో అనునామె “పొయిట్రీ" అను పద్యమయమైన పత్రికను స్థాపించెను. అందు ఆనాటి కవితయందలి క్రొత్త లెన్నులు మూర్తీభవించేను. + +ఈ పత్రికా ప్రచురణము కవిత్వమునందు గాఢమయిన ఆసక్తిని కల్పించెను. ఆ పత్రిక యందు పెక్కు మంది రచయితలకు తమ రచనలను ప్రచురించుటకు అవకాశములఖించెను. స్వల్పపరిమాణము అల్పజీవితము గల పత్రిక లనేకములు వెలువడెను. అంతకుమున్ను తమ కవితను ప్రచురించు భాగ్యమెరుగని రచయితలకు కూడ తమ రచనలను వాటియందు ప్రచురించుట కవకాశము కలిగెను. ఆ యుద్యమము సృజనాత్మకములయిన అశేష కవితా ప్రక్రియల ఉత్పత్తికి గొప్ప దోహద మొసగెను. ఎమీలో వెలు, వాచెల్ లిండ్సే, కార్ల్ పాండ్ బర్గు, ఎజ్రా పౌండు, టి. యస్. ఇలియట్, జాన్ గోల్డు ఫ్లెచరు, కాన్రాడ్ ఎయికెను, కార్ల్ షపీరో, వాలెస్ట్ స్తీ వెన్సు, ఇ. ఇ. కమ్మింగ్సు - వీరందరు ఆ శతాబ్ది యందలి అమెరికను కవిత్వమునందు గణనీయమైన వివిధ సారస్వత ప్రక్రియలకు ప్రతినిధులుగా నున్నారు. + +ఎడ్గార్ లీమాస్టర్సు, రోబర్టుఫ్రాస్టు, రోబిన్సన్ జెఫర్సు, ల్యూసా రెటు అను రచయితల కవిత్వములలో ప్రాంతీయత్వము ముఖ్యమైన విషయమయ్యెను. + +ఈ శతాబ్దియందు అమెరికను కవిత్వమునందు ప్రముఖ సంప్రదాయవాది యయినవాడు ఇ. ఎ. రోబిన్సను. ఈ సంప్రదాయమునకు చెందిన ఇతరులు విలియమ్ ఎల్లెరీ లీనార్డు, ఎలీనోర్ వైలీ, సారాటిస్ డేలు, హార్ట్లుక్రేను, +ఎడ్నా సెంటు, విల్సెంటి మిల్లే. ఆర్చిబాల్డు మేక్లీషు అను వారై యున్నారు. + +నీగ్రో కవులు కూడ అమెరికను కవిత్వమును తమ విశిష్టమైన రచనలచే పెంపొందించిరి. పాల్ లా రెన్సుడన్ +బారు అను రచయిత యీ వర్గమునకు చెందిన కవులలో విశిష్టతను గన్న వాడు. కౌంటీకల్లైను, జేమ్పు వెల్డెన్ +జాన్సను, లాంగ్ స్టన్ హ్యూసు అను వారి ప్రాముఖ్యము గణనీయమైనది. + +పందొమ్మిదవ శతాబ్ది ఉత్తరభాగమున. అనామకముగా పడియున్న అమెరికను. నాటక రంగము క్రొత్త యుగమున ప్రబలమైన పాత్రను వహించెను. ఇరువదవ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0340.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0340.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..45bc96f507c0bda0b2c690039973fed5da6ca963 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0340.txt" @@ -0,0 +1,24 @@ +కలపవ్యాపారమే ప్రధానమైన వృత్తి. కెనడా తూర్పు పడమర తీరములకు కొలది దూరమున చేపలను పట్టుటకు తగిన ప్రదేశము లున్నవి. మెక్సికో ఉష్ణతీరము లందును మధ్య అమెరికా ప్రజాస్వామ్యము లందును చెరకు, రబ్బరు, పొగాకు, వనిల్లా (Vanilla), జనపనార మొదలగునవి పెంచబడును. సమశీతోష్ణ పర్వత తటము లందు కాఫీయు, విస్తారమైన మొక్కజొన్నయు పెరుగును, పీఠభూములందు ప్రత్తి, గోధుమ, మొక్కజొన్న పండును. ఇచ్చట గొజ్జెలును, పశువులును పెంచబడును. క్యూబా పోర్టోరికోలు చెరకును, పొగాకును, విస్తారముగా పండించు ప్రదేశములు. జమైకా, చెరకునకును. +బొంత అరటిపండ్లకును ప్రసిద్ధి, చిన్న ద్వీపములలో వివిధములయిన ఉష్ణమండలపు పంటలు పండును. + +అమెరికా ఖండములో అధికమైన ఖనిజసంపద కలదు. కెనడాలో ఖనిజములుగల ముఖ్యప్రదేశము పెద్ద సరస్సులకు ఉత్తరమున ఉన్నది. ప్రపంచమునందలి మొత్తము నికిల్, రాగి, లోహములలో శేవ వంతు ఇచ్చటనే ఉత్పత్తి అగుచున్నది. సుపీరియరు సరస్సు ఉత్తరతీరము లందును, క్విబెక్ లాబ్రడారు లందును విస్తృతములైన ఇనుప గనులు కలవు. పోర్క్యు పైను, కర్కులాండు సరస్సుల ప్రాంతములలో వెండి, మణిశిల, బంగారము కలవు. ఇవిగాక పడమటి కార్డిలరా పార్శ్వములందు నూనెగను లున్నట్లు తలపబడుచున్నది. కెనడాయందలి ప్రయిరీల క్రింద పెద్ద బొగ్గుగను లున్నవి (1) అఫ్లాషి నా (2) దక్షిణ అప్లాషియన్ (3) ఇలివోయిన్ (4) కన్సాస్(5) ఓకహామా పెన్సిల్వేనియాలు అమెరికా సంయుక్తరాష్ట్రములందలి ముఖ్యమైన బొగ్గుగనుల ప్రదేశములు. కాలిఫోర్నియా, ఖండ మధ్య రాష్ట్రములు, టెక్సాసు, +ఉత్తర అప్లాషియను, సింధుశాఖాతీరము, మెక్సికో యందలి టెంపికో మున్నగునవి నూనెను ఉత్పత్తిచేయు ముఖ్య కేంద్రములు. ఇనుము, బొగ్గులకుతోడు ప్రపంచమునందలి వెండిలో సగము భాగమును, విస్తారమైన రాగియును, మెక్సికోయందలి పీఠభూమి ప్రాంతములలో ఉత్పన్నమగును. అమెరికాలో పడమటి కార్డిల రా భాగమందురాగి, జింకు, బంగారము, వెండి, సీసము మున్నగు ఖనిజములలో చాల భాగము ఉత్పన్నమగును, అప్లాషియను పర్వతములలో అల్యూమినము గనులు త్రవ్వబడు చున్నవి. మిన్నెసోటా, విస్కాన్సిన్, మిచిగాన్, అను ప్రదేశములందు ముఖ్యముగా ముతక ఇనుము కాన వచ్చుచున్నది. అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రములు అభ్రకము, తగరము, మాంగనీసు, క్రోమియము, నికిలు, టంగ్ స్టను, సౌపిరము మున్నగు లోహములలో కొరవడి ఉన్నవనుట గమనింపవలసిన విషయము. + +కెనడాలో పెద్ద సరస్సులకును, సెంటులా రెన్సుకును, తూర్పు ప్రదేశమున జలశక్తి ఆధారములు అధికముగా తూర్పు, ప్రదేశమున పెంపొందింప బడుచున్నవి. అట్టివి కొన్ని అంటారియో నైరుతి భాగమున కూడ కలవు. అమెరికా సంయుక్త +రాష్ట్రములందలి జలశ క్తి లో అధికభాగము ఉత్తర ఈశాన్య భాగములందును, అప్లాషి యను లందును, జలపాత పంక్తి యందును, టెన్నెసీయందును ఉత్పన్న మగుచున్నది. + +ప్రజలు - రాజకీయ విభాగములు : యూరోపియనులు రాకముందు అమెరికాలో ఎఱ్ఱుఇండియనులు నివసించు +చుండిరి. వీరు దేశ ద్రిమ్మరులయి, వేటాడుచు ముఖ్యముగా ప్రయిరీలలో నివసించుచుండిరి. ఆజ్ టెక్కు లన బడు +నాగరక ప్రజలు మెక్సికో యందును, మధ్యఅమెరికా యందును నెలకొనియుండిరి. + +ప్రస్తుతము అమెరికా ఈ క్రింది దేశములుగా విభజింపబడి ఉన్నవి. + +1. కెనడా: ఇది బ్రిటిషు కామనువెల్తునందలి భాగము. న్యూ ఫౌండులాండు లాబ్రడారులు కూడ ఇందులో కూడిఉన్నవి. ఇవి క్రీ. శ. 1949 లో ఇందు కలసినవి. + +2. అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రములలో వాయవ్యమున అలాస్కాయు, పోర్టోరికోయు, పెనామాకాలువ ప్రదేశమును కలిసియున్న వి. + +3. మెక్సికో ఒక ప్రజాస్వామ్య రాజ్యము. ఇది అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రములకు దక్షిణమున ఉన్నది. + +4. గాటెమలా, హండూరాస్, సాల్వడారు, నికరాగువా, కాస్టారికా, వెనామా అనునవి మధ్య అమెరికా యందలి ప్రజాస్వామ్యములు. + +5. బ్రిటిషు హొండూరాను బ్రిటిషువారి వలస రాజ్యము. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0341.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0341.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..39330acbafb577d63a28a76a97e968ec563e0acc --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0341.txt" @@ -0,0 +1,19 @@ +6. పడమటి ఇండియా ద్వీపములలో (అ) క్యూబా ప్రజాస్వామ్యము. (ఆ) రెండు నీగ్రో ప్రజాస్వామ్యముల నడుమ విభక్తమైన హిస్పానియోలా. (ఇ) బ్రిటిషు(జనతారాజ్యము) నకు చెందిన జమైకాయు ఇతర ద్వీపములు - చేరియున్నవి. + +అమెరికా వ్యాప్తి - ఆక్రమణములు : జాతీయ రాజ్య ప్రదేశవ్యాప్తి అమెరికా ప్రాథమిక చరిత్రలో స్థిరమైన పద్ధతిగా నుండెను. కొన్ని అపవాదములున్నను దీనికి ప్రకృతిశక్తులలో ముఖ్యమైన ఇతర సమస్యలు కారణములై ఉండెను. అంతరములైనట్టియు, వైదేశికములై నట్టియు కష్టములను ఎదుర్కొనుటయు, రాజకీయార్థిక సమస్యలును ఆకారణములని చెప్పవచ్చును. ఆ వ్యాప్తి బహుళ అపరిహార్యమై ఉండెను. ఆక్రమణపద్ధతి కృతకములైన కుట్రలకు కాక, వ్యవసాయము వలన శాంత జీవితమును సంపాదించు ప్రజల సహజమైన ఆర్థిక సాంఘికాభివృద్ధికి ఫలితముగా ఏర్పడెను. ఏదో యొక +యూరపు రాజ్యము యొక్క ఆలోచనలను గురించిన భయమో, ఈర్ష్యయో ఆక్రమణ పద్ధతిపై అధికమైన ప్రభావము ప్రదర్శించియుండెను. ఆక్రమణములు చాలమట్టుకు పాలనాధికారులతోడి సంప్రదింపులకో, యుద్ధము వలననో, అవసరము వలననో, భూమిని కొనుటకో ఫలితములై ఉండెను. ప్రతి ఆక్రమణమును స్వదేశీయ విదేశీయ వైరుద్ధ్యము నకును, సంకుఛితములైన భవిష్యదాలోచనలకును, తావొసంగెను. కాని కాలము గడచిన కొలదిని సింధు శాఖవరకును దూరమునందలి పసిఫిక్ వరకును వ్యాప్తిచెందుట దానికి ఎక్కు వపుష్టి చేకూర్చెనని నిరూపింపబడినది. వ్యాప్తి ఈ క్రింది పద్ధతుల ననుసరించి కొనసాగెను. + +(1) క్రీ. శ. 1803 లో నెపోలియనునుండి లూయిసియానాను. కొనుటవలన యూనియనుకు 1,171,931 చ. మై. వైశాల్యముగల ప్రదేశము చేకూరెను. + +(2) క్రీ., 1819-1821 లో ఫ్లోరిడా సంధివలన స్పెయినునుండి 59,268 చ. మైళ్ళ ప్రదేశము సంపాదింప బడెను, +(3) క్రీ.శ. 1845 లో, సమ్మతిమీద టెక్సాసు (376,133 చ.మై) చేర్చబడెను. +(4) క్రీ. శ. 1847 లోని యుద్ధములో. న్యూమెక్సికోయు, ఉత్తర కాలిఫోర్నియాయు (545783 చ.మై) మెక్సికోనుండి గ్రహింపబడి ఆక్రమింపబడెను. +(5) క్రీ. శ. 1853 లో మెక్సికో ప్రభుత్వమునుండి గాడ్సడను కొనుటవలన దక్షిణ అరిజోనా న్యూమెక్సికోలలో (45,535 చ. మై.) ప్రదేశము సంపాదింపబడెను. +(6) క్రీ.శ. 1867 లో రష్యానుండి అలాస్కా (590,584 చ.మై) ప్రదేశము కొనబడెను. +(7) క్రీ. శ. 1898 లో హవాయి రాణియగు లిలియు కాలనీ ఆనునామెకు పరిహార మొసగి 6740 చ. మైళ్ళ వైశాల్యముగల పసిఫిక్ సముద్ర ద్వీపమైన హవాయి (Hawaii) ద్వీపము కలుపుకొన బడెను. +(8) క్రీ. శ. 1898 లో స్పెయినుతో జరిగిన యుద్ధమునకు ఫలితముగా మొత్తము (150,000 చ. మైళ్ళ వైశాల్యముగల పోర్టోరికో, ఫిలిప్పైన్ ద్వీపములు, లాడ్రోను ద్వీపములందలి గాము (Gaum) గ్రహింపబడినవి. +(9) క్రీ. శ. 1899 లో గ్రేటు బ్రిటను జర్మనీలతో జరిగిన సంధివలన మొత్తము (54 చ. మైళ్ళు) వైశాల్యముగల షామోను వర్గమునకు చెందిన టౌ, ఒన్సింగా ఓఘ అను చిన్న ద్వీపములతో గూడిన టుట్యులా (Tutuila) సంపాదింపబడెను. +(10) క్రీ. శ. 1916 లో డెన్మార్కు నుండి వర్ణిను ద్వీపములు కొనబడినవి. +(11) పైవానికి తోడు భిన్న కాలములందు పసిఫిక్ ద్వీపము నందలి అచ్చటచ్చటి ద్వీపములు ఆక్రమింపబడినవి. + +క్రీ. శ. 1903 లో జరిగిన హేవరిల్లా సంధివలన పెనామా ప్రజాస్వామ్యము, సంయుక్త రాష్ట్రములకు కెరీబియన్ తీరమునందలి కొలోనునుండి పసిఫిక్ తీరము నందలి పెనామా వరకుగల పదిమైళ్ళ వెడల్పుగల ప్రదేశమును శాశ్వతముగా ఉపయోగించుకొను హక్కు ఒసంగెను. సంయుక్త రాష్ట్రములకు పోలీసు, న్యాయము మున్నగు ఇతర ప్రయోజనముల విషయమున ప్రత్యేకాధికారము కలదు. కాలువ మధ్యస్థమై ప్రపంచ వాణిజ్యమునకు ఉపయోగించునదిగా నుండవలెను. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0346.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0346.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e4e915714f3c6960c1cd5ec771294e0e9e56d3f5 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0346.txt" @@ -0,0 +1,33 @@ +లుగా నున్నవి. ఇవి తప్ప తక్కిన దేశములన్నియు స్వతంత్ర ప్రజాప్రభుత్వములే. + +ముఖ్యముగా నాల్గుప్రాంతములు మాత్రము విశేషమైన జనసంఖ్యతో నలరారుచున్నవి. (1) అర్జంటీనాలోని +సమశీతోష్ణపు పచ్చిక ప్రాంతములు. (2) బైబిలు తూర్పు తీరప్రాంతము. (8) చిలీలోని మధ్యధరా ఉద్భిజ్జమండల +ప్రాంతము. (4) కొలంబియా పశ్చిమ ప్రాంతములు. + +ఈ ఖండమునందలి దేశములు ఈ క్రింద పేర్కొనబడినవి :- + +బ్రెజిలులోని ఉష్ణమండల స్వతంత్ర దేశములు : (3,275,510 చ. మై. వైశాల్యము; రియోడి-జనీరో ముఖ్యపట్టణము,) వెనిజులా (363,728 చ.మై. వైశాల్యము: కారకాస్ ముఖ్యపట్టణము.) + +కొలంబియా : (439, 997. చ.మై, వైశాల్యము; బగోటా ముఖ్యపట్టణము) + +ఈక్విడారులోని ఆండీస్ ప్ర జా స్వా మ్యము లు : (226,000 చ. మై వైశాల్యము; క్విటో ముఖ్యపట్టణము); పెరూ (532,616 చ.మై. వైశాల్యము:(లిమా ముఖ్యపట్టణము). బొలీవియా (514,400, చ. మై వైశాల్యము; లాపాజ్, ముఖ్యపట్టణము). + +చిలీయందలి సమశీతోష్ణ ప్రజా స్వామ్యములు : (296,717 చ. మై, వైశాల్యము; సాంటియాగో ముఖ్యపట్టణము). +అర్జంటీనా : (1,079,965 చ.మై. వైశాల్యము; బ్యూనజ్ ఎయిర్సు ముఖ్యపట్టణము). +ఉరుగ్వే : (72,153 చ. మై. వైశాల్యము; మాంటివీడో ముఖ్యపట్టణము). +పరాగ్వే : (153,447 చ.మై వైశాల్యము.అసంసియన్ ముఖ్యపట్టణము). +బ్రిటిషు గయానాలోని వలసరాష్ట్రములు : బ్రిటిష్ +గయనా (83,000 చ. మై. వైశాల్యము; జార్జిటవున్ ముఖ్యపట్టణము). + +డచ్ గయానా: (పరమారిబో ముఖ్యపట్టణము.) +ఫ్రెంచిగయానా: (కా యెన్ (Cayenne) ముఖ్య పట్టణము), టీరాడెల్ ఫ్యూగో ద్వీపమున కెదురుగా నున్న ఫాక్ లెండు దీవులును, ఉత్తరమున ఒరినాకోనది ముఖద్వారమున కెదురుగానున్న ట్రినిడాడు దీవియు, బ్రిటిష్ వారి అధీనములో నున్నవి. + +అమెరికా సంయు క్తరాష్ట్రములు (1 చరిత్ర) : ఉత్తరమున కెనడాకును దక్షిణమున మెక్సికోకును నడుమ ఉత్తర అమెరికాలోనున్న విశాలము, సారవంతము అయిన భూభాగమునకు అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రములని పేరు. క్రీ. శ. 17, 18 శతాబ్దులలో, ఐరోపానుండి క్రమక్రమముగ వచ్చిన ప్రజలు, వారు తీసికొని వచ్చిన సంస్థలు, ఆ ధర్మములు, క్రొత్తగా గనిపెట్టబడి, అసంకీర్ణమైన దేశములో స్థాపింపబడి పరిణతి చెందుటవలన అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రములు ఏర్పడినవి. ఈ విధముగా అనేకులు ఇచ్చటకు వలస వచ్చుటకు వారి రాజకీయ స్వాతంత్య్రకాంక్ష, మతవిషయక స్వాతంత్య్ర నిరతి, +ఆర్థిక పురోగమనాభిలాష ముఖ్యకారణములు. + +మొదట వలసవచ్చినవారు ఉత్తర అమెరికా తూర్పుతీరమున స్థిరపడి, స్వతంత్రమైన కొన్ని వలసలు ఏర్పరచు కొనిరి. +ఈ వలసలలో మూడు విభాగములు ఏర్పడెను. ఉత్తర భాగములోనున్న వలసలు పారిశ్రామికముగా ప్రధానములై నవి. దక్షిణభాగములోనున్నవి కృషిప్రధానములైవి. మధ్యభాగములో నున్న వలసలలో వైవిధ్యము ఎక్కువగా నుండి పరిస్థితులకు అనుగుణముగా నడచుకొను మన స్తత్వము ప్రబలెను. వలసలలో ఒక్కొక్కటి ఒక్కొక్క ప్రత్యేకతను కలిగియుండుట వలన, వలస వచ్చినప్పటినుండియు స్వాతంత్య్రమునకు అలవాటు పడియుండుటవలన,ఇవియన్నియు కలిసి ఏక రాష్ట్రముగా ఏర్పడుట అంసంభవమాయెను. + +మొదట వలసవచ్చినవారు ఉత్తర అమెరికా తూర్పు తీరమున స్థావరము ఏర్పరచుకొనిరి. వీరిలో కొందరు తరువాత వలసవచ్చినవారితో కలిసి లో భాగముననున్న సారవంతమయిన భూములను క్రమక్రమముగా ఆక్రమించుకొనసాగిరి. వీరు ఈ విధముగా పడమటగా చొచ్చుకొని పోవుటవలవ (Westward expansion) ఈ దేశచరిత్రలో ముఖ్యమైన మార్పులు కొన్ని ఏర్పడెను. + +ఇంగ్లండు మొదలైన దేశములనుండి ప్రజలు తమంతట తామే అచ్చటకు వలసవచ్చిరికాని ఆయా దేశ ప్రభుత్వ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0347.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0347.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1b3265e78dd14a8e3646c6112dfa2c787417c0e1 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0347.txt" @@ -0,0 +1,7 @@ +ముల యొక్క ప్రోద్బలమువలన కాదు. ఇచ్చట వలసలు ఏర్పడిన తరువాతకూడ ఆంగ్లదేశ ప్రభుత్వము కాని మరి +యితరదేశ ప్రభుత్వములు కాని యిక్కడి ప్రజల యొక్క స్థితిగతులతో ఎక్కువజోక్యము కలిగించుకొనలేదు. అందువలన ఈవలస రాష్ట్రముల ప్రజలలో స్వాతంత్య్రబుద్ధి, మాతృదేశము నెడల ఒక విధమైన నిర్లక్ష్యము బయలుదేరెను. 18వ శతాబ్ది మూడవ పాదములో ఫ్రెంచి వారిని ఈ ప్రాంతమునుండి తరిమి వేసిన తరువాత ఆంగ్లప్రభుత్వము ఈ వలసల మీద అధికారము నెరపుచు ఒక విధమైన క్రొత్త సామ్రాజ్య దృక్పథము అలవరచు కొనెను. మొదటినుండియు స్వాతంత్య్రమునకు అలవాటు పడిన ఈ వలసలలోని ప్రజలు ఈ మార్పును గర్హించిరి. క్రమ క్రమముగా ఆంగ్ల ప్రభుత్వము వలస రాష్ట్రముల పరిపాలనకు అగు వ్యయములు వలసవారే భరింపవలెనను తత్త్వమును అనుసరింపగా వలస రాష్ట్రప్రజలుతమకు ప్రాతినిధ్యములేని బ్రిటిష్ పార్లమెంటు విధించు పన్నులు తామెందులు కీయవలెనని +వాదింపసాగిరి. ఈ సంఘర్షణము నానాటికి తీవ్ర రూపముదాల్చి క్రీ. శ. 1775 వ సంవత్సరములో ఇంగ్లాండునకును వలసరాజ్యములకును మధ్య ఒక యుద్ధముగా పరిణమించెను. దీనికే అమెరికా స్వాతంత్య్ర యుద్ధము అని పేరు. జార్జివాషింగ్టన్ నాయకత్వమున వలసల వారు 6 సంవత్సరముల కాలము హోరాహోరిగ పోరాడి తుదకు క్రీ. శ. 1783 లో విజయముపొంది తమ స్వాతంత్య్రమును సంపాదించుకొనిరి. + +స్వాతంత్య్రము లభించిన తరువాత దాని నేవిధముగ నిలువబెట్టుకొనవలయు ననునది ప్రధాన సమస్య యయ్యెను. అదియును కాక యీ వలసలలో, యీ పరస్పరము ఏ విధమైన సంబంధము ఉండవలెనో కూడ నిర్ణయించుకొనవలసి వచ్చెను. క్రీ. శ. 1787వ సంవత్సరమున ఫిలడెల్ ఫియాలో ఈ వలసల ప్రతినిధులు సమావేశమై ఒక రాజ్యాంగ ప్రణాళికను తయారుచేసి ఆమోదించిరి. ఈ ప్రణాళికలో స్థానిక స్వాతంత్య్రము సాముదాయిక మగు అధికారము అను రెండు భిన్నసూత్రములు సమన్వయింపబడినవి. సాముదాయిక అధికారము కాంగ్రెసు అను శాసనక ర్తృత్వమునకు వశముచేయబడెను. ఈ సంస్థలో రాష్ట్రములకు ప్రాతినిధ్యము వహించు సెనేటు అనియు, మొత్తము ప్రజలందరికి ప్రాతినిధ్యము వహించు ప్రజాప్రతినిధి సభయనియు, రెండు విభాగములు ఏర్పరచబడెను. ఈ విధముగా ఏర్పడిన సంయుక్త రాష్ట్రములకు యుద్ధములో విజయమునకు కారుకుడైన జార్జి వాషింగ్ టన్ మొదటి అధ్యక్షుడుగా ఎన్నుకొనబడెను. + +స్వాతంత్య్రము ను సంపాదించుకొని ఒక రాజ్యాంగమును ఏర్పరచుకొనిన తరువాత అర్ధ శతాబ్దికాలములో అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రముల చరిత్ర సంస్కృతులలో చాల ముఖ్యమగు మార్పులు వచ్చెను. దేశములో ప్రభుత్వము సుస్థిరమై, పరిశ్రమలు, వాణిజ్యము, వ్యవసాయము అభివృద్ధి చెందెను. క్రమ క్రమముగా ఈ సంయుక్త రాష్ట్రములు పడమటగా వ్యాపించసాగెను. దీనిఫలితముగా క్రీ.శ. 1821 వ సంవత్సరము నాటికే మరి ఆరు క్రొత్త రాష్ట్రములు ఈ సమాఖ్యలో చేరుటయు ఒక క్రొత్త జాతీయభావము ఏర్పడుటయు జరిగెను. కేంద్రము యొక్క అధికారము ఎక్కువగా ఉండవలెనని 'హేమిల్ టన్ నాయకత్వమున ఒక పక్షమును, రాష్ట్రములకు ఎక్కువ అధికారముండవలెనని చెఫర్ సన్ నాయకత్వమున మరియొక పక్షమును బయలుదేరగా వాదోపవాదములు సాగెను. ఈ కాలములోనే వాఙ్మయము అభివృద్ధి పొంది దేశము యొక్క సాంస్కృతిక వ్యక్తిత్వమునకు దోహద మొనంగెను. పారిశ్రామికుల స్థితిగతులలో అభి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0348.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0348.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3230a934b3544fbd31aa6459010ceafdf511af91 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0348.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +వృద్ధి, జాతీయాభివృద్ధి, స్త్రీ స్వాతంత్య్రొద్యమ ప్రారంభము ఈ కాలములోనే జరిగెను. వ్యవసాయములోను, పరిశ్రమలలోను యంత్రములను ప్రవేశ పెట్టుటవలన దేశ మార్థికముగా అభివృద్ధిచెంది సామాన్య ప్రజల జీవితము +సుఖకరముగా సాగజొచ్చెను. క్రీ. శ. 1812 వ సం॥ మొదలు 1852 వరకు గల మధ్యకాలములో అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రముల జనసంఖ్య 72 లక్షల నుండి 230 లక్షల వరకు పెరిగినది. వ్యవసాయ యోగ్యమయిన భూమి యూరపు ఖండమంత విస్తీర్ణతకు వృద్ధిచెందెను. ఇవి యన్నియు ఈ కాలములో అమెరికా రాష్ట్రము పొందిన అభివృద్ధిని సూచించుచున్నవి. + +యుద్ధకాలములో తటస్థ దేశముల హక్కులు, అధికారములు ఈవిషయములపై కొన్ని భేదాభిప్రాయములు కలిగెను. ఈ కారణమువలన క్రీ. శ. 1812 లో ఇంగ్లండు అమెరికాల మధ్య ఒక యుద్ధము ప్రారంభమయ్యెను. ఈ యుద్ధము మూడు సంవత్సరముల కాలము జరిగెను. తుదకు క్రీ. శ. 1815లో అమెరికాకు విజయము లభించెను. ఈ యుద్ధఫలితముగా అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్ర ప్రజలలో జాతీయ భావము, దేశభక్తి బాగుగా ప్రబలుటయే కాక అంతర్జాతీయ రంగములో అమెరికాకు కొంత ప్రాముఖ్యము లభించెను. + +క్రీ. శ. 1783 లో అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రములు స్వతంత్ర మైనప్పటినుండియు ఈ రాష్ట్రములకు దక్షిణముగానున్న లాటిన్ అమెరికన్ వలసలలోని ప్రజలలో కూడ స్వాతంత్య్రకాంక్ష ప్రబలి విప్లవమునకు దారితీసెను. క్రీ.శ. 1824 సం॥ నాటికే లాటిన్ అమెరికాలోని వలసలు చాల భాగము స్వాతంత్య్రము సంపాదించుకొనెను. వీరి స్వాతంత్య్రమును అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రముల ప్రభుత్వము గుర్తించెను. ఇది ఇట్లుండగా యూరపులో రష్యా, ఆస్ట్రియా మొదలైన కొన్ని సామ్రాజ్యవాద రాజ్యములు కలిసి హోలీ ఎలయన్స్ (Holy Alliance) అను పేరుతో క్రీ.శ. 1815 లో ఒక సంస్థను స్థాపించెను. ఈ సంస్థను స్థాపించుటలో ముఖ్యమగు ఉద్దేశము అభ్యుదయ శక్తులను అణగద్రొక్కి అభివృద్ధి నిరోధక సామ్రాజ్యవాద తత్త్వమును సుస్థిరము చేయుటయే. ఈ సంస్థ లాటిన్ అమెరికా విషయములలో జోక్యము కలిగించుకొని +అచ్చటి స్వాతంత్రోద్యమములను అణగద్రొక్కుటకు ప్రయత్నములు చేసెను. ఈ ప్రయత్నములను ప్రతిఘటించుచు అప్పటి అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రముల అధ్యకడుగానున్న జేమ్సుమన్ రొ ఒక సిద్ధాంతమును ప్రతిపాదించెను. ఈ మన్రో సిద్ధాంతము జాతుల స్వయం నిర్ణయాధికారము, ఒక దేశము ఇతర దేశముల వ్యవహారములలో జోక్యము కలిగించు కొనకుండుట. మొదలైన కొన్ని ముఖ్య సూత్రములను, పునరుద్ఘాటించెను. ఈ మన్రో సిద్ధాంతమే అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రముల విదేశాంగ నీతికి పునాదిగా పరిణమించినది. + +ఈవిధముగా క్రీ. శ. 19 వ శతాబ్ది మధ్యకాలమునకు అమెరికా రాష్ట్రములలో పై చూపులకు సర్వతోముఖాభివృద్ధి కానిపించినను రాష్ట్రము లోలోపల విభేదములు బయలు దేరెను. వ్యవసాయ ప్రధానమై, బానిసవృత్తిని అమలుపరచు దక్షిణరాష్ట్రమునకును, పరిశ్రమలు ప్రధానముగా కలిగి బానిసత్వము నిషేధించు ఉత్తర రాష్ట్రములకును నానాటికిని +వైషమ్యము ప్రబలసాగెను. దీని ఫలితములు సమ కాలిక రాజకీయములలో కూడ కనిపింపసాగెను. రిపబ్లికన్ పార్టీ అను పేరిట ఒక రాజకీయపక్షము బయలు దేరి బానిసత్వమును నిర్మూలించవలెనని ఆందోళనము ప్రారంభించెను. బానిసల దుర్భరజీవితమును చిత్రించుచు 'అంకుల్ టామ్స్ కాబిన్' వంటి పుస్తకము' లి యాందోళనమునకు చాల దోహద మొసంగెను. బానిసతనమును నిర్మూలింప బూనిన ఈఉద్యమమునకు అబ్రహాంలింకను నాయకత్వము వహించి, బానిసల పాలిటి దైవముగా ప్రసిధ్ధికెక్కెను. క్రీ.శ.1861 సంవత్సరములో లింకను అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రములకు అధ్యక్షుడుగా ఎన్నుకొనబడుటలో, ఏడు దక్షిణ రాజ్యములు ఏకమై బానిసత్వ సమస్యను పురస్కరించుకొని తిరుగుబాటు చేసెను. ఇది ఒక యుద్ధముగా పరిణమించి, 4 సంవత్సరముల కాలము సాగెను. తుదకు బానిసత్వము ఉండకూడదను ఉత్తరరాష్ట్రములకు విజయములభించుటతో ఈ అంతర్యుద్ధము సమాప్తమయ్యెను. + +యుద్ధము సాగుచుండగనే క్రీ. శ. 1863 లో లింకను బానిసత్వమును నిర్మూలించు ఒక ప్రకటనచేసెను. యుద్ధానంతరము అమెరికా కాంగ్రెమ 13 వ సవరణ ద్వారా యీ బానిసత్వ నిర్మూలనమును రాజ్యాంగ ప్రణాళికలో \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0349.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0349.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..164704bf8cadd76436643f7ca46d4cb0eb8e1962 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0349.txt" @@ -0,0 +1,20 @@ +చేర్చెను. దక్షిణ రాష్ట్రములు క్రమక్రమముగా సమాఖ్యలో తిరిగి చేర్చుకొనబడినను, బానిసల విషయములో కొన్ని భేదములను పాటించుచునే వచ్చెను. దీనికి ప్రతీకారముగా కాంగ్రెస్, రాజ్యాంగ ప్రణాళికను మరియొకసారి సవరణచేసి సమాఖ్య అధికారములోనున్న భూభాగములో పుట్టినవారందరికిని, చిరకాలముగా నివసించు చున్న వారందరికినికూడా సమాఖ్యలోను, ఆయా రాష్ట్రములలోను కూడ వర్తించు పౌరసత్వమును ఇచ్చెను. క్రీ.శ. 1870 లో మరియొక సవరణ ద్వారా జాతివర్ణ విభేదములు పురస్కరించుకొని పౌరులెవ్వరికిని ఓటింగు హక్కు నిరాకరింపబడకూడదని కాంగ్రెసు తీర్మానించెను. దీనితో నీగ్రోలకు తెల్ల వారితొ సాంఘికముగను, రాజకీయముగను, శాస్త్రరీత్యా సమానత్వము ప్రాప్తించెను. ఈ సమానత్వము వాస్తవముగా కూడ వర్తించునట్లు చేయుటకై అప్పటినుండి ప్రయత్నములు జరుగుచున్నవి. + +అంతర్యుద్ధము నుండి మొదటి ప్రపంచయుద్ధము వరకు గల మధ్యకాలములో అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రములు చాల అభివృద్ధిచెందెను. ఈ కాలములో అనేక క్రొత్త యంత్రములు, పద్ధతులుకని పెట్టబడి వస్తూత్పాదన బాగుగ ఈఅభివృద్ధి చెందెను. ఆ కారణముగ పరిశ్రమలు, వాణిజ్యము అభివృద్ధిచెందెను. ఈ అభివృద్ధికి ముఖ్య కేంద్రము లైన నగరములు కూడ సంఖ్యలోను, సంపదలోను చాల వృద్ధిపొందెను. అదేవిధముగ సాగుబడిలో నున్న భూమి కూడ రెండు రెట్లు ఎక్కువయ్యెను. పంట ఆరురెట్లు పెరిగినది. రాష్ట్ర పరిమితి పడమటి సముద్రము వరకు వ్యాపించెను. ఈ మార్పుల ఫలితముగా పరిస్థితులు తారుమారై అన్యోన్య సంబంధములను సంస్కరించ వలసిన అవసర మేర్పడెను. ఈ సంస్కరణోద్యమమునకు పురోగమవాభి లాషులైన అమెరికా అధ్యక్షుడురూజు వెల్టు మొదలయినవారు దోహదమిచ్చిరి. ఇది ఇట్లుండగా క్యూబా ద్వీపమును గురించి అమెరికాకు స్పెయినుతో యుద్ధము తటస్థించెను. ఇందులో అమెరికా విజయము +పొంది తత్ఫలితముగా క్యూబా, పోర్టోరికో, గువం, ఫిలిప్పైన్స్లను సంపాదించెను + +మొదటి ప్రపంచయుద్ధము క్రీ.శ. 1914 లో ప్రారంభమైనప్పుడు అమెరికా దీనిలో దిగుటకు సంసిద్ధముగను, +సుముఖముగను లేకుండెను. కాని జర్మనులు విచక్షణ లేకుండ సాగించిన నిర్దాక్షిణ్యయుతమైన జలాంతర్గాముల +యుద్ధము తటస్థ రాష్ట్రములకు కూడ అపారనష్టము కలిగించుటతో జర్మనుల ఆగడములను అరికట్టు నిమిత్తము, +అమెరికా యుద్ధములో దిగవలసివచ్చెను. దిగిన తరువాత జర్మనీయొక్క ప్రతికూల రాష్ట్రములకు విజయము లభించు +టకు ఈదేశము తీవ్రకృషి చేసెను. దీనికి ఫలితముగా యుద్ధానంతరము జరిగిన సంప్రదింపులలో అమెరికాకు ప్రముఖ +స్థానము లభించెను. భవిష్యత్తునందు ప్రపంచ శాంతిభద్రతలను సుస్థిరముచేయు నుద్దేశముతో స్థాపించబడిన నానా +రాజ్య సమితి, అమెరికా అధ్యక్షుడైన విల్సను యొక్క ప్రత్యేక కృషికి ఫలితము. అయినప్పటికిని అమెరికా క్రమక్రమముగా అంతర్జాతీయ రాజకీయములనుండి తొలగి తన దృష్టిని తన అభివృద్ధిమీదనే కేంద్రీకరించెను. + +యుద్ధానంతరము దశాబ్దుల కాలము అమెరికా అభివృద్ధి కరముగానే సాగెను. వాణిజ్యములో, పరిశ్రమలలో, వ్యవసాయములో పెక్కు మార్పులు వచ్చి ఉత్పత్తి చాల అభివృద్ధిచెందెను. క్రీ.శ. 1930 లో ప్రపంచమంతట వ్యాపిం +చిన ఆర్థికమాంద్యము వలన అమెరికా కూడ చాల నష్టపడెను. తరువాత రూజు వెల్టు అధ్యక్షత క్రింద బహుముఖమైన సంస్కరణ కలాపము జరిగెను. దీనికి ఫలితముగా అమెరికా సంయుక్తశాష్ట్రముల ఆర్థిక స్థితిగతులు చక్కబడినవి. ఇంతవరకు అంతర్జాతీయ రాజకీయములతో తన కేమియు సంబంధము లేనట్లుగా నున్న అమెరికాను ఇప్పుడు తిరిగి విదేశాంగ నీతి ఎక్కువగా ఆకర్షించినది. దీనికి కారణము జర్మనీ, ఇటలీ, జపాను దేశముల నియంతృత్వములు విదేశాంగ విధానము వలన ప్రపంచ శాంతి భద్రతలకు ప్రమాదము కలిగించు పరిస్థితి ఏర్పడుటయే, + +ఐరోపాలో జర్మనీ ఇటలీల ఆధ్వర్యవమునను, ఆసియాలో జపాను ఆధ్వర్యవమునను ప్రబలిన నియంతృత్వ +విధానము, వీని విదేశాంగ విధానమునకు ఫలితముగ సంభవించిన రెండవ ప్రపంచయుద్ధము మొదట అమెరికా +దృష్టి నంతగా ఆకర్షించలేదు. కాని క్రీ.శ. 1940 జనవరి 7 వ తేది జపాను ఆసియాలోని అమెరికా సైన్య స్థావరము +ముఖ్యమైన పెరల్ హార్బరుపై బాంబులు వేయుటతో అమెరికా యుద్ధములోనికి దిగవలసి వచ్చెను. ఈ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0350.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0350.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..92eba4617da6e142e9cd53528e162102f64b309a --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0350.txt" @@ -0,0 +1,14 @@ +యుద్ధములో ముఖ్యముగా పసిఫిక్ మహాసముద్రము మీద జరిగిన పోరాటములో, మిత్రరాజ్యముల వారికి విజయము లభించుటకు అమెరికా ముఖ్యకారణమయ్యెను. 1945 సెప్టెంబరులో యుద్ధము అంతమైన తరువాత అంతకు పూర్వము జరిగిన మిత్రరాజ్యములవారి సంప్రదింపులలో అమెరికా ప్రధానపాత్ర నిర్వహించెను. మొదటి ప్రపంచయుద్ధానంతరము అమెరికా అధ్యక్షుడు విల్సను కృషిఫలితముగ ప్రపంచములో శాంతి స్థాపన కొరకు ఏర్పడిన నానా రాజ్యసమితి స్థానములో ఇప్పుడు ఐక్యరాజ్యసమితి స్థాపింపబడినది. ఈ సంస్థను స్థాపించుటలో ఉద్దేశము కూడ భవిష్యత్తులో యుద్ధములను అరికట్టి ప్రపంచములో శాంతి భద్రతలను సుస్థిరము చేయుటయే. ఈ సమితి స్థాపన విషయములో కూడ అమెరికా ప్రముఖ పాత్రను వహించినది. + +యుద్ధము ముగిసినప్పటినుండియు క్రమక్రమముగా అంతర్జాతీయరంగములో అమెరికా ఒక విధమైన ఆదర్శమునకు, రష్యా మరియొక ఆదర్శమునకు చిహ్నములై వైషమ్యమును పెంపొందించుకొనుచు వచ్చినవి. ఒక వైపున రష్యా తనకు అందుబాటులోనున్న రాష్ట్రములలోను, ముఖ్యముగా యుద్ధములో నష్టపడిన రాష్ట్రములలోను, కొన్ని శతాబ్దుల కాలము పాశ్చాత్యదేశముల సామ్రాజ్యవాద శృంఖలములలో బంధింపబడి యుండుట వలన ఆర్ధికముగాను, రాజకీయముగాను వెనుక బడియున్న రాష్ట్రములలోను సామ్యవాద సిద్ధాంతములను, నిర్మాణ విధానమును వ్యాపింప జేయుటకు ప్రయత్నము చేయుచుండగా, ఇంకొక వైపున అమెరికా ఇట్టి దేశములకే కోట్లకొలది ద్రవ్యము సహాయముచేయుచు అవి కమ్యూనిస్టుల వశము కాకుండునట్లును, తమ శక్తిపై తాము ఆధార పడియుండునట్లు చేయుటకును ప్రయత్నించు +చున్నది. ఈ ప్రయత్నముల ఫలితము ఎట్లుండునో నిర్ణయించు అధికారము భవిష్యత్తునకు మాత్రమేకలదు. + +అమెరికా సంయుక్తరాష్ట్రములు (భూగోళము) : క్రీ. శ. 776 వ సంవత్సరము జులై 4వ తారీఖున 13 రాష్ట్రాలు తమ స్వాతంత్య్రమును ప్రకటించుకొనిన నాటి నుండి అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు ఏర్పడి ఉత్తర అమెరికాలో విశిష్ట స్థానమును ఆక్రమించి ఉన్నవి. క్రమముగా విశాలమై అది నేడు 48 రాష్ట్రాలతో కూడి ఉన్నది. అలాస్కా, హవాయ్, పోర్టోరికో మొదలైన పరిసర ప్రాంతాలు కూడ చేరిఉన్నవి. ఇవి సుమారు 30 లక్షల చదరపుమైళ్ల వైశాల్యము కలిగి ఉన్నవి. జనాభా 1950 లో 15 కోట్ల 42లక్షల 33 వేలు ఉండెను. ఇందులో 12 కోట్ల 47 లక్షల 80 వేలమంది తెల్లజాతికి చెందినవారును, 1కోటి 50 లక్షల 42 వేల మంది నీగ్రోలును ఉన్నారు. అందువలన నీగ్రోలు జాతిభేదముకలవా రగుటచే వారి సమస్యను అమెరికావారు శ్రద్ధతో పరిష్కరించుకొనుచున్నారు. + +పరిపాలన : అమెరికా ప్రజాస్వామ్య దేశము. అధ్యక్షుని పరిపాలనలో ఉండును. 1787 లో ఏర్పడిన రాజ్యాంగ +చట్టము ఈనాటివరకు ఎన్నో సవరణలను పొందుచు పరిపాలనను అభివృద్ధి చేయుచున్నది. రాజ్యపాలనాధికారము +అధ్యక్షుని చేతిలో ఉండును. ఈయనను, ఉపాధ్యక్షుని, ప్రతి రాష్ట్రములోను శాసనసభ్యుల సంఖ్యకు సమానమైన +ఓటర్లు ఎన్నుకొందురు, జాతీయపతాకములో 48రాష్ట్రాల గుర్తులు ఇమిడ్చినారు. అది 7 ఎర్ర గీతలు, 6 తెల్లగీతలతో +కూడిఉన్నది. 1814 లో యఫ్.యస్.కి. రచించిన జాతీయ గీతము అవలంబించినారు. అధ్యక్షుడు కాక మిగతావారు +కార్యదర్శులని పిలువబడుచున్నారు. రాష్ట్ర కార్యదర్శి(Secretary of State), కోశ కార్యదర్శి (Secretary of the Treasury), రక్షణకార్యదర్శి (Secretary of Defence) పోస్టుమాస్టరు - జనరల్, అటార్నీ జనరల్, ఆంతరంగిక +కార్యదర్శి (Secretary of the Interior), వ్యవసాయ కార్యదర్శి (Secretary of Agriculture), వ్యాపార కార్యదర్శి (Secretary of Commerce), కార్మిక కార్యదర్శి (Secretary of Labour) మొదలైన వారితో కూడిన మంత్రాంగము (Cabinet) ఉండును. శాసనాధికారము కాంగ్రెసు అను సంస్థ చేతిలో ఉన్నది. ఇందులో ఉన్నత నభ (సెనేటు), ప్రజాప్రతినిధి సభ (House of Representatives) అను రెండు సభలున్నవి. సెనేటులో ప్రతి రాష్ట్రమునకు ఇద్దరు ప్రతినిధులుందురు. వారు 6 సం.లు అధికారములో ఉందురు. శాసనములు చేసే అధికారముతోపాటు, అధ్యక్షుడు ఇతర దేశాలతో చేసికొనెడు అన్ని ఒడంబడికలను 2/3 వంతు ఓట్లతో ఆమోదించవలేను. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0357.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0357.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b81ed8d028a7baeb704fdfed6a0422f850086b8a --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0357.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +పటము 4. H. ఆయస్కాంత క్షేత్రబలము - ఓరుస్టెడ్ లలొ సాధారణ ఇనుము, కోబాల్టు, నికెలులయొక్క ఆయస్కాంతీకరణపు రేఖాచిత్రములు. + +B పొందును. అప్పుడు ఆ పదార్థము సంతృప్త అయస్కాంతీకరణము నొందినదని చెప్పవచ్చును. అట్టి సంతృప్త +స్థానమును పొందిన తరువాత అయస్కాంత క్షేత్రమును తగ్గించినచో B యొక్క విలువలు, H వృద్ధినొందునపుడు +ఉన్న దాని విలువలతో సమముగా నుండవు. + +H సున్నగా చేయబడి, మరల అధికమైన విలువలోనికి తేబడినపుడు B, abcde అను వంపును కలుగజేయును. క్షేత్రము క్షీణింపచేయబడినపుడు ఏర్పడు అయస్కాంత ప్రేరణముయొక్క వింతయగు ఈ మందత్వమును ( వెనుకబడిన తనమును) 'హిస్టెరిసిస్' (Hysteresis)'మందాయనము” అందురు. H ని సున్నగా తగ్గించినపుడు,B సున్నగా కాక, ౦b అను ఒక విలువను కలిగియుండునని స్పష్టముగా తెలియుచున్నది. ఈ విలువను 'శేషాయస్కాంతత్వము' (Residual Magnetism) అందురు (ప.5). ఈ మందాయనముయొక్క చుట్టు వైశాల్యము ఒక పూర్తి పరివర్తనములో అయస్కాంతీ కరణము జరిగినపుడు జనించు ఉష్ణశక్తిని కనుగొనుటకు ఉపయోగించును.ఇది విద్యుమోటారుల నిర్మాణము లందును, +విద్యుత్ పరివర్తన యంత్రముల నిర్మాణములకు సంబంధించిన నిర్మాణాత్మక మైన ప్రయోజనములను కలిగియున్నది. + +పైన చెప్పబడిన విధముగా విద్యుత్ప్రవాహము ఎల్లప్పుడును అయస్కాంత క్షేత్రముతో కూడుకొని యుండును. అయస్కాంతత్వమునకు విద్యుత్ప్రవాహము నకును ఉండునట్టి సంబంధ దృగ్విషయమును, తొలుత 1819 సం లో విద్యుత్ప్రవాహమును తీసికొనిపోవు తీగకు పరిసరములో లంబముగా నుంచబడిన అయస్కాంతపు సూదికొన విక్షేపమును పరిశీలించినట్టి ఓరుస్టెడ్ అను శాస్త్రజ్ఞుడు కనిపెట్టెను. + +1845 సం. పగకు అయస్కాంతముచే ప్రభావము నొందింపబడు పదార్థములు ఇనుము యొక్క జాతికి సంబంధించిన పదార్థములు మాత్రమే యని నమ్మబడు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0359.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0359.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9dc78ad6fda774e81a5c93d873ebbf100c55af07 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0359.txt" @@ -0,0 +1,8 @@ +మాగ్నటిక్ పదార్థమునకు ఒక విధమగు సందిగ్ధ ఉష్ణోగ్రత (critical temperature) కలదనియు, ఆ ఉష్ణోగ్రతయందు +అది డయామాగ్నటిక్ గా రూపొందుననియు సిద్ధాంతీకరించెను. ఇంతియేకాక, 5 వ చిత్రములో చూపించబడినట్లు ఫెర్రోమాగ్నటిక్ పదార్థముల యొక్క గ్రహణశక్తులు ఉపయోగించబడిన క్షేత్రముల శక్తులను బట్టి మారుచుండును. మరియు అయస్కాంతీకరణము జరిగిన తరువాత అవి మందాయనము (Hysteresis) అను విశేషమును చూపించును. + +భూమియొక 'పెద్ద ఆయస్కాంతమని చూపు ఊహాచిత్రము. ఈ భౌగోళిక అయస్కాంత +క్షేత్రము భూమ్యు పరిభాగమున చాల ఎత్తువరకు వ్యాపించి యుండును, + +భౌమాయస్కాంతత్వము : భౌమాయస్కాంతత్వ శాస్త్రము యొక్క పరిజ్ఞానము, భూమి యొక పెద్ద అయస్కాంత మను అభిప్రాయము మీద ఆధారపడి యున్నది. 'భూమి యొక్క ఉపరితలము పై నుండు దిక్సూచి కొనలు సామాన్యముగా ఉత్తర దక్షిణ దిశలకు ఉండునట్లుగా ఏర్పాటు చేసికొనును. ఆ ధ్రువములు, సరిగా భౌగోళిక ఉత్తరదక్షిణములను చూపించకపోవుట వలన, ఆయస్కాంతిక, భౌగోళిక ధ్రువములు రెండును ఒక దానితో నొకటి కలియవు(ప. 8). ఈ రెండింటికి మధ్యగా నుండు కోణము ‘ది కాృతము' (Declination) అని పిలువబడును. ఒక ఉక్కు సూదిని సన్నని సిల్కు దారముతో మధ్యప్రదేశమున కట్టి గాలిలో వేలాడదీసిన, అది క్షితిజసమాంతరముగా ఆగును. ఆసూదిని అయస్కాంతీకరణము నొందించిన, అది ఇందాకటి స్థితికి ఏటవాలుగా నిలువుగానుండు స్థితిలో అగును, ఆ సూదియొక్క క్షితిజసమాంతరముగా నుండు స్థితికిని, ఏటవాలుగా నిలువుగా నుండు స్థితికిని (దిశలకు) మధ్యనుండు కోణమును 'అవపాతము' (Dip or Inclination) అందురు. ఒక ప్రదేశము నందుందు అవపాతమును, దిక్పాతమును, భూ అయస్కాంతము యొక్క గాఢత (Intensity) ను ప్రదేశమందలి అయస్కాంత మూలకములందురు (Magnetic Elements). నావికాదిక్సూచి ఉపయోగము, అయస్కాంతపు మూలకముల పరిజ్ఞానముపై సంపూర్ణముగ ఆధారపడియుండును. ఆ విషయజ్ఞానము కొరకు క్రమములేని గీతలతో పటములు వ్రాయబడి యున్నవి. ఆ గీతలనుబట్టి భూమిపై ఏయే ప్రదేశములలో ఒకే దిక్పాతముండునో తెలిసికొనవచ్చును. అట్టి గీతలు 'సమ వివత రేఖలు' (Isogonic lines) అని పిలువబడు చున్నవి. "గౌసు' అను శాస్త్రజ్ఞునిచే 18 వ శతాబ్దములో ప్రతి దినము దిక్సూచి యొక్క దిక్పాతము మారుచుండునని కనుగొనబడినది. ఇది దైనందిన మార్పు (Diurnal variation) అని పిలువబడుచున్నది. ఈ అయస్కాంత మూలకములలో హఠాత్తుగాకూడా మార్పు సంభవించును; అట్టివి 'అయస్కాంతపు తుపానులు' +(Magnetic Storms) ఆనిపిలువబడును, తరచుగా సంభవించునట్టి ఇట్టి మార్పులు వాతావరణ విద్యుత్ పరిస్థితులు, సూర్యునియందలి మచ్చలు మొదలగు వానితో సంబంధించి యుండును. ఇట్టి క్లిష్టమగు విషయములను గ్రహించుటకు గాను, రాత్రింబవళ్ళు అయస్కాంత శక్తుల యొక్క \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0362.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0362.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ee82c802a6969606eb6ff102a51df7bef6b18618 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0362.txt" @@ -0,0 +1,17 @@ +యుగ ఆచారములు, ఆదర్శములు తిరిగి తలలెత్తి వ్యాపింపసాగెను. అంతకు ముందుండిన ధర్మతత్పరత్వము యొక్క స్థానమును స్వేచ్ఛావిలాస జీవితము _ ఆక్రమించెను. గ్రామీణ రాజకీయ పక్షములలో అంతర్యుద్ధములు పొడసూపెను. ఈ అంతర్యుద్ధములు బిడూయి౯ అరబ్బులకు పట్టణ జనులతో సంపర్కము కలిగించినవి. వీరిద్వారా బిడూయి౯ కవిత యొక్క ప్రాచీన రీతులు పట్టణములలో ప్రవేశించెను. ఈ కవిత సామాన్యముగా ఉద్రేశాత్మకము, ప్రకోపనాత్మకము అగుటచేత అచ్చట వర్ధమానమగుటకు దానికి అనుకూల వాతావరణము లభించెను. కాని, విమతస్థుల ఆక్షేప కావ్యములును (Satire=Hija), స్తోత్ర కావ్యములును (Eulogy =Fakhr) ఇప్పుడు రాజకీయ వాసనకలవియై రాజకీయ +కవిత్వము, రాజకీయ ఆక్షేప కావ్యములు ప్రత్యక్షము కాజొచ్చెను. + +విలాస జీవితవిధానము ప్రేమభావ పుష్టమై శృంగారాత్మక మైన, కావ్యములు ప్రభవించుటకు కారణమయ్యెను. విశుద్ధ ప్రేమాత్మక కావ్యములు ముఖ్యముగా ఎడారి జనపదములందు వర్థిల్లుచుండెను. నగరవాసుల ప్రేమ కవిత్వమునకు విరుద్ధమైన ప్రేమానుభవములను ఎడారికవి వర్ణించుచుండెను. బుఠానియా ప్రేమికుడగు జమిత్బుసూమరు “ (Jamit-b-Ma'mar. d. 82 A. H.), లు బ్నా ప్రియు డగు ఖైస్భుజారిహ్ (Qais-b-Jarih) ; లైలా వలపుకాడగు మజ్ను - వీరు పవిత్రప్రేమ కవిత్వము నందు నాయకులు. విమతస్థుల కాలములో 'గజల్' అను ఛందస్సు, ఓడ్ అను ఛందస్సునం దంతర్భాగముగ నుండెను. దానికి స్వతంత్ర అస్తిత్వము లేకుండెను. కాని ఉమ్మాయ్యీదుల కాలములో అది యొక స్వతంత్ర ఛందస్సుగా రూపొందెను. + +ఇస్లాం మతము సాహితీ సంస్కృతులయొక్క అభివృద్ధిని పురికొల్పేను. అది క్రమముగా బలపడెను, అప్పుడు విద్వాంసులు ప్రాచీన కవితా గ్రంథముల సేకరణ ప్రయత్నమునకు పూనుకొనిరి. “రావిస్" (Rawis) అనువారు ప్రాచీన కవితాగాయకులు. వీరు ఆ గీతములను వల్లెవేసి గానము చేయుచుండెడివారు. ఈ రావిసులు ప్రాచీన కావ్యసేకరణ భారమును వహించిరి. + +అరబ్బీ వాఙ్మయ లక్షణములు :- (750-1258) క్రీ.శ.750లో అబ్బాసిదులు రాజ్యారోహణ మొనరించిన నాటి +నుండి అరబ్బుల రాజకీయ, సంస్కృతి జీవితములందు ప్రధానమయిన మార్పులు వచ్చెను. ఖలీఫాల రాజధాని +డమస్కసునుండి బాగ్దాదుకు మార్చబడెను. బాగ్దాదులో రాజకీయ, పరిపాలన, సంస్కృతి, జీవితరంగములందు +పారసీక ప్రభావము ప్రాబల్యమునొందెను. ఈ విధముగా నూతన విధమైన వాఙ్మయసృష్టికి రంగము సిద్ధమయ్యెను. +అరబ్బుల ప్రాచీన రాజకీయ సంప్రదాయముల నభివృద్ధి పరచుటకు బదులుగా "అబ్బాసిదులు" పద్య గద్యములను +ఆదరించుచు, అపార భౌతికశాస్త్ర వాఙ్మయమునుగూడ అభివృద్ధిపరచి "సంస్కృతి" ఆశయమును విశాల పరచిరి. +ఈ యుగమందలి వాఙ్మయమును మతము, భాషాతత్త్వము, గద్యము, పద్యము, చరిత్ర, భూగోళ శాస్త్రము, వేదాంతము, భౌతిక శాస్త్రములు - అను శాఖలుగా విభజింపవచ్చును. + +ముస్లిముల ప్రథమ కర్తవ్యము ఖురానుతోపాటు మహమ్మదు ప్రవక్త యొక్క ఉపదేశములు, చర్యలు సంపాదించుటయై యుండెను. ఎందుచేతనన ఈ సంప్రదాయములు మత విశ్వాసముల సంబంధమునను, మత విధుల ఆచరణము నందును ఏది ప్రామాణికమో, ఏది తప్పక యాచరింపదగినదో తెలుపునవిగా నుండెను. నిత్యజీవితమునందు ఖురాను సిద్ధాంతములను ఆచరణలో పెట్టు విధానమును ఈ సంప్రదాయములు మాత్రమే నిరూపించును. రానురాను హాడిత్తుల (సంప్రదాయముల) సంచయములు పెరుగసాగెను. అల్ప ప్రామాణికములయిన కొన్ని విషయములుకూడ వాటియందు ప్రవేశించెను. కాబట్టి వాటి నన్నిటిని పరిశీలన పూర్వకముగ విచారణ సల్పి, గాలించి, ఏవి ప్రామాణికములో, ఏవి +కల్పితములో నిశ్చయించిరి. ఇట్టి విమర్శనాత్మక పరిశోధనము మూలమున, ఈ సంప్రదాయములను పరంపరగా అందిచ్చుచు వచ్చిన వారి జీవితచరిత్రలు తెలిసికొని, వారిలో ఎవ్వరు నమ్మదగినవారో, ఎవ్వరు నిరాకరింపదగినవారో గుర్తింపవలసి వచ్చెను. మత ధర్మ వాఙ్మయమునకు సంబంధించిన ఈ వర్గమునకే ఖురాను వ్యాఖ్యానము (భాష్యము) చెందియున్నది. మూల \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0365.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0365.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a8cca8f00af5b4d970f64852850e05f0ad7ddd94 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0365.txt" @@ -0,0 +1,16 @@ +కాలపు నిరాడంబరమైన శైలి స్థానమున అలంకార యుక్తమైన శైలి ప్రభుత్వ వ్యవహారములందు ప్రవేశించెను. ఈ ఆలంకారిక గద్యరచనలలో ఛందోచిత్రములు, సాజా, (అనుప్రాస యుక్త గద్యము) విరివిగా నుపయోగమునకు వచ్చెను. + +అలంకారయుక్త రచనలు మఖమా (Maqama) అను పేరుగల విచిత్ర వాఙ్మయ సృష్టికి దారితీసెను. ఇది ఒక ఏకాంకిక నాటకమువలె నుండును. ఇందులో కథానాయకుడు ప్రచ్ఛన్న వేషముతో రంగమును ప్రవేశించును. ఈ వేషధారినిగూర్చి సూత్రధారుడు వివరించును. + +"మఖమా" అనునది కథాకథన కళయందు అభివృద్ధి విధానముగా గనబడుచున్నది. ఈ విధానము అరబ్బీ మాటాడు దేశములలో అభిమానాత్మకమై యొప్పుచుండెను. పలుతెగలవారి యుద్ధములను గూర్చిన ప్రాగిస్లామిక పురావృత్తముల వలెనే, అంతారా (Antara's) యొక్క సాహస కార్యములు, దక్షిణ అరేబియా రాజగు సెయుఫ్ ఇబ్నెయాజన్ యొక్క శృంగార విహారములు, బానుహిలాల్ అనువాని శృంగార కథలు- ఇట్టి కథావాఙ్కయము నలుమూలలక, ప్రాకెను. వీటిని ప్రజ లుత్సాహముతో పఠింపసాగిరి. ఈ వర్గమునకు చెందినది, అరేబియా వాఙ్మయములో నేగాక ప్రపంచ వాఙ్మయము నందును సుప్రసిద్ధమైన “వేయిన్నొక్కటిరాత్రుల" కథాగ్రంథము. ఈ కథలు భారతీయ వస్తుమూలకములై "హజారు +అఫసానా' అను శీర్షికతో వ్రాయబడిన పారసీక కథలని తెలియుచున్నది. + +తత్వశాస్త్రము … భౌతికశాస్త్రములు :- అరబ్బీ గద్యవలెనే భౌతికశాస్త్ర వాఙ్మయము కూడ గ్రీకు గ్రంథముల అను +వాదములతో ప్రారంభమయ్యెను. ఖలీపాహరూన్ ఆల్-రషీదుచే స్థాపితమై, ఆతని పుత్రుడగు ఆల్-మామున్ చే +విస్తరింపబడిన " బెయిత్ అల్ హిక్మా'' అను పేరుగల విద్యా సంస్థ ఏర్పడినప్పుడు అనువాద కార్యక్రమములు మరింత +వృద్ధిచెందెను. ఖుస్తా.బ్- లుఖా (835) అనువాడు అరిస్టాటిల్ రచనలనేగాక గణిత, ఖగోళశాస్త్ర గ్రంథములను +ముఖ్యముగా "యూక్లిడు" గ్రంథమును (క్షేత్రగణితము) అనువదించెను. హునైన్ ఇబ్నె ఇషాభ్(973) వైద్య గ్రంథములతో పాటు ప్లేటో రచనలకు అనువాదము చేసెను. హుబై అనువాడు వృక్ష, వైద్యశాస్త్ర గ్రంథములను అనువదించెను. ఈ యుగములో పుట్టిన భౌతికశాస్త్ర గ్రంథ సంపద ఎట్టిదియో ఇబ్నెనదీం (995) సంకలితము చేసిన కితాబు అల్-ఫిహరిస్తు (గ్రంథముల పట్టిక) అను గ్రంథమును చదివినచో తెలిసికొన వచ్చును. ఇతడు సాహిత్య, భౌతిక శాస్త్ర గ్రంథములను +గూర్చిన విశేషాంశములను దొరకినంతవరకు సమకూర్చి, విషయ దర్పణముగా నుపకరించుటకు ఈ గొప్ప గ్రంథమును సిద్ధముచేసెను. అరిస్టాటిలు గ్రంథములేగాక ప్లేటో గ్రంథములు పెక్కు గూడ భాషాంతరితములయ్యెను. ఇస్లామీ తత్త్వవేత్తలపయి ప్లేటోమతము ఎక్కుడు ప్రభావము కలిగించెను. వారి భావాదర్శము (Ideology) నాలుగవ శతాబ్దములోని ఇఖవా౯-ఎస్-సఫా అనువాని సాహచర్యమున విశేష క్రమానిత్వమయిన పద్ధతిగా వృద్ధి చెందెను. ఈ ప్రతిష్ఠాపనము యొక్క ఉద్దేశము నవ ప్లేటోనిక దర్శనము ననుసరించి ఇస్లామిక తత్త్వభావములను రూపింప జేయుటయే. వారు తమ తత్త్వభావములను సంగ్రహపరిచి, రసైల్ "ఇఖ్వానాస్ సఫా" అను గ్రంథములో పొందుపరచిరి, ఈ గ్రంథ సంపాదకుని పేరు తెలియదు. + +తత్త్వశాస్త్రమును గూర్చి మొట్టమొదట గ్రంథ రచన గావించిన వాడు “ఆబు యూసుఫ్ యాకూబు అల్ కిండి" (862). ఇతడు తత్త్వశాస్త్రము, వైద్యము, ఖగోళ శాస్త్రము, గణితము, గానము మున్నగువాని మీద రెండువందల గ్రంథములు వ్రాసినాడు. ఆ కాలవు ప్రసిద్ధ తత్త్వవేత్తలలో నొకడగు " అబునసర్ అల్ ఫరాబి "(950) అను వాడు అరిస్టాటిల్ మీద, గణిత, గాన గ్రంథముల మీద వ్యాఖ్యానములు వ్రాసెను. ఆబు అలి ఇబ్నె సీనా అనువాడు వేదాంతము, తత్త్వజ్ఞానము, +వైద్యము, ఖగోళశాస్త్రము, భౌతిక శాస్త్రము మున్నగు సమస్త విజ్ఞానశాఖల మీద గ్రంథములు రచించెను. తత్త్వ విషయ ప్రతిపాదకమగు కితాబె అష్ షిఫా, వైద్యవిషయ వివరణాత్మకమగు అల్ ఖనూ౯ పిట్ టిబ్ అను నీ గ్రంథములు మిగుల ప్రసిద్ధి చెందినట్టివి. ఇవి లాటి౯ భాషలోనికి అనువదింపబడినప్పుడు ఆ యనువాదములు మధ్యయుగ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0372.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0372.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cf93fe62eb37a4434769a78acab5c06cfb0ff460 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0372.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +అపుడు పూర్వమునందుకంటెను గురుతరమయిన అనర్థ మేర్పడవచ్చును" అని అరవిందుడు వాదించెను. సామరస్య సంపాదనమునందుగూడ అరవిందుడు వెనుదీసి యుండలేదు. కాంగ్రెసునందలి రెండు పక్షములను మరల ఒకే సామాన్య నాయకత్వము క్రిందికి దెచ్చుటకు ఆతడు సర్వశక్తులను వినియోగించుటకు సంసిద్ధుడై యుండెను. గ్రామ సమితుల నేర్పరచి స్వరాజ్య సిద్ధాంతమును వాటి ద్వారమున దేశమున వ్యాపింపజేయుటయందుగల ప్రాముఖ్యమును ఆతడు గ్రహించెను. "స్వరాజ్యసాధన మందు మనము గ్రామమును పునాదిగా జేయవలెను.'గ్రామమును నిర్లక్ష్యము చేయుట' అను పాత పొరపాటును మనము తిరిగి పడకూడదు. గ్రామమును మనము పరిసరభాగముల జీవనముతో అనుబంధింపచేయవలెను. ఐకమత్యము స్వరాజ్యసౌధ నిర్మితికి మూలము" శ్రీ అరవిందుడు నొక్కి వక్కాణించెను. + +సంఘటన లిప్పుడు పూర్వ నిర్ణిత సిద్ధాంతములకు అనుగుణముగా శీఘ్రముగా చలింపనారంభించెను. రాజద్రోహము హద్దుమించి చెలరేగ నారంభించెను. దీనితో అధికారులు, భయభ్రాంతులై 1908 మే, 5 వ తేది ఉదయము 5 గం. లకు శ్రీ అరవిందుని బంధించి మిత్రవర్గముతో ఆతని ఆలిపూరునకు పంపి అక్కడ నున్న చెరసాలలో నుంచిరి. సుప్రసిద్ధుడును, క్రిమినల్ న్యాయవాదియునగు స్వర్గీయ ఎర్ డ్లీ నార్టన్ ప్రభుత్వపక్షపు న్యాయవాదిగా నియమింపబడెను. జిల్లా మేజిస్ట్రేటు స్థానములో పనిచేయుచున్న బర్లీ నేరారోపణములను ధ్రువపరచి, సెషన్సుకు శ్రీ అరవిందుని, తదితరులను విచారణకై పంపించెను. సెషన్సు న్యాయాధికారియగు బీచ్ క్రాఫ్టు నెదుట విచారణ జరిగెను. “దేశ బంధు" +అని తరువాత సుప్రసిద్ధినొందిన చిత్తరంజన్ దాసు అరవిందునికి కారాగార విముక్తి సంపాదనమున మిగుల తోడ్పడెను. అలిపూరు కారాగారమున గడచిన సంవత్సర పరిమిత కాలము శ్రీ అరవిందుని జీవితము నందు మిక్కిలి ప్రధానమైనది. ఇచట అతని జీవితము అంతర్ముఖమై అనంతరీతుల ఆధ్యాత్మిక జీవితము యొక్క సంపూర్ణ వికాసమునకు దోహద మొసగినది. ఇచ్చట వీరికి లభించిన దివ్యానుభవములు వీరి భవిష్యజ్జీవిత మార్గమును నిర్ణయించినవి. ఈతడు వీటిని "కర్మ యోగి” పత్రిక ద్వారమున లోకమునకు అందిచ్చెను. + +ఆధ్యాత్మిక జీవితము : ప్రభుత్వము అరవిందు నేదోవ్యాజమును పురస్కరించుకొని నిర్బంధింపవలయునని +పట్టుపట్టి యుండుట స్పష్టమైనప్పటి నుండియు అతడు ఎచటనో అజ్ఞాత వాసమునందుండియే తన కార్యములను +నిర్వహించుచుండెను. కడకు ఒకటి రెండు మాసములు చంద్రనగరునం దుండి, 1910 ఏప్రిల్ 4వ తేదినాడు అతడు పుదుచ్చేరి యందు ప్రవేశించెను. ఇచటనే నిర్యాణ పర్యంతము అతడు తన యోగసాధనమునుకొనసాగించెను. + +పుదుచ్చేరిలో శ్రీ అరవిందుడు గడిపిన కాలమందు బాహ్య ఘటనలుగా లోకమునకు తెలుపదగిన అంశములు మిక్కిలి స్వల్ప సంఖ్యాకములు. 1914 వ సంవత్సరమున ప్రారంభింపబడిన 'ఆర్య' అను మాసపత్రిక ద్వారమున అరవిందుడు తన తత్త్వదర్శన యోగమార్గములను గూర్చి లోకమున కెరిగించెను. + +శ్రీ అరవిందుల తత్త్వ దర్శనము ప్రాచీన కాలము నుండియు మనకు సంక్రమించిన ఆధ్యాత్మిక సత్యములపై ఆధారపడి యున్నది. అరవిందుని తత్త్వదర్శన మిది : ఈ సకలసృష్టికిని కారణమైన మూలతత్త్వ మొక్కటియే. ఏకం సత్ - దీనిని సచ్చిదానందమని వర్ణింపవచ్చును. ఇదియే అద్వితీయమైన చైతన్యము లేక బ్రహ్మము. అనంతప్రకారమై సతత పరిణామములకు లోనై, కొంత జడమై, కొంత సప్రాణమై, అజ్ఞానము, శోకము, మోహము మున్నగు అశుభములకు క్షేత్రమై తోచు ఈ సర్వమును, అద్వైతమును, నిత్యము, అనంతమును ఐన చైతన్యమే. 'బ్రహ్మైవేదం విశ్వమిదం వరిష్ఠం'. ఇంత అనుభవ విరుద్ధమైన మాట యొక్క సత్యమును గ్రహించుట, చేరుట, మానవుని చేతన ద్వారముననే జరుగవలయును. (ఏషో౽ ణురాత్మా చేతసా వేదితవ్యః). మానవుడు తన ఉనికి యొక్క సత్యమును తాను గ్రహించినయెడల అనగా, తన యాత్మను తాను గ్రహించిన యెడల ఒక యద్భుత మతనికి యథార్థమై గోచరించు చున్నది. తన యందలి ఈ యాత్మయే, సర్వభూతములందును గల యాత్మ ;అనగా తన ఆత్మనే సర్వభూతముల యందును అతడు చూచుచున్నాడు. అట్లే సర్వభూతములను తన ఆత్మ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0373.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0373.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d6d5a9fafa115b4fd255413d1696e33278b42e55 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0373.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +యందే చూచుచున్నాడు. సర్వమునకును తా నాత్మయై తాను సర్వమును అగుచున్నాడు. సర్వాత్మభావమును లేక సర్వభావాపత్తిని చేరుచున్నాడు. మరియు ఈ ఆత్మయే బ్రహ్మము (అయ మాత్మా బ్రహ్మ). మనుజుడు తన యాత్మను సమగ్రముగా నెరిగినవాడై, బ్రహ్మమును తెలిసికొనుచున్నాడు; బ్రహ్మమే యగుచున్నాడు.(సయోహవై పరమం బ్రహ్మ వేద బ్రహ్మైవ భవతి). పరబ్రహ్మము నెరుగుటయన, బ్రహ్మమును తనయందును విశ్వమందును తెలిసికొనుటయేగాక అద్దానిని విశ్వాతీత మైన దానినిగా తెలిసికొనుట (పాదో౽స్య విశ్వాభూతాని త్రిపాదస్యా ౽మృతం దివి). ఆ బ్రహ్మము అచింత్యము, +అవ్యపదేశ్యము, ఏ కాత్మప్రత్యయ సారము, ప్రపంచోపశమము, శాంతము, శివము, అద్వైతము అని తెలియనగును. + +ఈ భూమిపై మనకు గోచరించు భౌతిక ప్రాణ మనోధాతువులు మూడు. పరిణామ క్రమమున ఇచట యోగ్యమైన భౌతికాధారము నిష్పన్నమై అందు ప్రాణము వెలువడుచున్నది. యోగ్యమైన ప్రాణాధారము వెలువడిన పిమ్మట అందు మనోధాతువు వ్యక్తమగుచున్నది. ఆవిర్భావమున పూర్వావశ్యకమైన స్థితి అంతర్హితముగా నున్నది. భౌతిక ధాతువునందు ప్రాణ మనో ధాతువులు అంతర్హితములై యున్న కారణముచేతనే పరిణామక్రమమున వాటి ఆవిర్భావము సాధ్యపడు చున్నది. శ్రీ అరవిందులచే ఈ ధాతువు అచేతనమైన జడముగా గాక అంతర్నిమగ్నమైన చేతన కలదిగా గ్రహింపబడు చున్నది. శ్రీ అరవిందుల ఈ పరిణామదృష్టికి పాశ్చాత్య విజ్ఞానముల అనురోధమున్నను లేకపోయినను, ప్రాచీన ఋషి జ్ఞానము యొక్క అవలంబము సంపూర్ణముగా కలదు. + +"తపసా చీయతే బ్రహ్మ తతో౽న్న మభిజాయతే ! +అన్నా త్ప్రాణో మనఃసత్యం లోకాః కర్మసుచామృతం " + +అతి దీర్ఘకాల పర్యాప్తమైన ఈ పరిణామమునందు గోచరించెడు ప్రధాన లక్షణము చేతనా విర్భావము యొక్క క్రమాతిశయము. మనుష్యుడిపుడు భౌతిక శరీర మాధారముగా గల మనోమయప్రాణి. ఇప్పుడొక ప్రశ్న సహజముగా ఉత్ధితమగుచున్నది. అది 'ఇక నిచట ఈ పరిణామ కార్యము మానవునియందు మానసిక చేతన యొక్క ఆవిర్భావముతో ముగిసినట్లే తలపవలయునా? లేక దీనికంటే అధికతరమైన అభివ్యక్తి యేదేని భవితవ్యమునందు గలదా?' అనునది. ఈ ప్రశ్న కొసగదగిన సమాధాన విషయముననే అరవింద దర్శనము పూర్వమతములకంటె భిన్నమై గోచరించుచున్నది. + +మనస్తత్త్వమున కూర్ధ్వ ము నందున్నది విజ్ఞాన తత్త్వము. (Super mind). విజ్ఞానశబ్ద మిచట ప్రత్యేకార్థముతో, తాను వివరించిన లక్షణములు గల భూమికను తెలుపుటకై, శ్రీ అరవిందునిచే వాడబడుచున్నది. ఇది మానవునియందభి వ్యక్తము కావలసియున్నది. ఈ అభివ్య క్తిని సాధించుటయే మానవజీవితము యొక్క పరమోద్దేశము, మరియు ఇచటి ఈ పరిణామగతియొక్క చరితార్థత. మనోభూమికను పూర్తిగా దాటినగాని ఆత్మ యొక్క సమగ్రజ్ఞానము సాధింపబడదు. +సచ్చిదానందముల యాసంత్యమును మనోభూమిక పై నొక విధమైన ప్రతిబింబముగా గాని, లేక చైతన్యము నందు మనోమయసత్త తన్ను దాగోల్పో యెడు నిమజ్జనముగా గాని యెరుగ వీలుపడును. కాని ఈ జ్ఞానము క్రియాసమర్థము కానేరదు. దివ్యకర్మలను బ్రవర్తింప జేయలేదు. మనోమయ సత్తయందలి ఉనికికి కేంద్రమై ఇచటి కర్మలకు ప్రవర్తక మగుచున్న 'అహంత' పృథక్త్వమును అవలంబించి యుండుటచే, పూర్వోక్తములయిన అనుబంధము లందు విలీనమగుచున్నది. దివ్యస త్తతోడి ఐక్యమునందుండి దివ్యకర్మల నాచరింపగల సామర్థ్యము విజ్ఞాన సత్తయందలి దివ్యవ్యక్తికి గలదు. మన 'అహంత' దాని మలిన ప్రతిబింబము. ఈ ప్రతిబింబము తన స్వరూపములోనికి పరిణమింపవలయును. విజ్ఞాన భూమికలోని దివ్య వ్యక్తి యందు తన వ్యక్తిత్వానుభవముతో పాటు సర్వాతీతత్వ-సర్వాత్మ్యానుభవములు ఏకకాలికములై సామంజస్యము నొందగలవు. విజ్ఞానమయుడైన పురుషుడు అనంత సచ్చిదా నందములను అనుభవించుటయే గాక వాటి శక్తి చే తన మనః ప్రాణ శరీరముల ధర్మమును మార్పగలడు. వీటిని గూడ దివ్యసత్తయొక్క ప్రకారములనుగా పరిణమింపజేయగలడు. నిత్యముక్తమును, నిత్య శుద్ధమును, అనంతమును, అమృతమును అగు ఆత్మ యొక్క స్వరాట్త్వ సంరాట్ట్వ ములను బడయ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0374.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0374.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9a62cfce829beafc411494aeb5bffde5b1e70558 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0374.txt" @@ -0,0 +1,15 @@ +గలడు. మానవజాతి యందు విజ్ఞానమయసత్త యొక్క అవతరణమునకు మార్గము నేర్పరుపగలడు.ఇదియే +అమృతత్వము ; ఇదియే దివ్యత్వము; ఇదియే ముక్తత్వము, ఇదియే మానవుడు సాధింపవలసిన లక్ష్యముగా శ్రీ అరవిందునిచే నిరూపింపబడినది. + +అరవిందుని యోగము : శ్రీశ్రీ అరవిందుని యోగ సాధనయు ఈ లక్ష్యము కలదగుటచేతనే పూర్వ మార్గముల కంటె విశిష్టమగుచున్నది. సత్త యొక్క అపరార్థము నందు మనః ప్రాణ శరీరములును, పరార్థమున విజ్ఞాన సచ్చిదా నందములును కాననగును. మనుష్యుడు విజ్ఞాన భూమిక కారోహించి, తన మనోమయ సత్తను విజ్ఞానమయ సత్తగా పరిణమింప జేయగలడు. అపుడు తన వ్యష్టి చేతనతోపాటు విశ్వచేతన తోడను విశ్వాతీతత్వము తోడను యుగ సత్సంబంధమున నిలువగలడు. విజ్ఞాన భూమిక యందలి జ్యోతిశ్శక్తులను క్రింది మూడు భూమికలలోనికి అవతరింపజేసి అచట వాటిని నెలకొల్పగలడు. ఈవిధమున వాటి స్వభావమును, శరీరము యొక్క భౌతిక ధర్మమును గూడ సంపూర్ణముగా మార్చివేయగలడు. మనుష్యుడపుడు దివ్యుడై మానుష్యక మునందు దివ్యత్వ ప్రతిష్ఠాపనమునకు కేంద్రమై, దివ్యకర్మల నాచరింపగలడు. ఇదియే శ్రీ అరవిందుని విజ్ఞానయోగము. + +శ్రీ అరవిందుడు పూర్వమార్గముల ప్రత్యేక లక్ష్యములను గూర్చియు, సాధనలను గూర్చియు వివరించి, వాటి నుండి ఏయే సాధనల నేదృష్టితో స్వీకరింపదగునో తనపూర్ణయోగమున దెలిపియున్నాడు. చిత్తమందు శాంతిని నెలకొల్పుటకై రాజయోగమును స్వల్పముగా నవలంబించి అటుపై కర్మ, జ్ఞాన, భక్తి మార్గములను చక్కని సంయోజనము నందు భగవద్గీత సమీకరించినది. కాని ఇందలి ఏదో ఒక మార్గము యొక్క ఉత్తమత్వమును, మిగిలినవాని యొక్క అవరత్వమును స్థాపింపబూనుకొనిన మతాఖిని వేశములచే ఈమూడు మార్గములును తిరిగి విడిచి వేయబడినవి. భగవద్గీత చే ఉద్దేశింపబడిన సంయోజనము మరల శ్రీ అరవిందుల యోగమునందు ఉద్ధరింపబడినది. ఆత్మ సమర్పణము అన్ని యోగములకును ప్రథమమును, అంత్యమును అగు సోపానము; యోగశక్తి నావాహింప నేర్చుటకు పూర్వావశ్యకమైన స్థితి చిత్తస్థిర శాంతియై యున్నది. ఇది సాధింపబడిన పిమ్మట యోగము తనను తానే నడుపుకొని ముందునకు బోవుననవచ్చును. "యోగో యోగస్య ప్రవర్తక". + +నిర్యాణము : శ్రీ అరవింద యోగీంద్రులు 1950 డిసెంబరు 4 రాత్రి 1-30 గంటల సమయము న (5-12-1950 మంగళవారము) మహాసమాధి ప్రవిష్టులయిరి. పరాసు దేశీయురాలును శ్రీ అరవిందాశ్రమమున కధిష్ఠాత్రియునగు మాత శ్రీ గురుదేవుని నిర్యాణమును గూర్చి ఇట్లు చెప్పెను :- "శ్రీ అరవిందుడు తన శరీరమును విడిచి పెట్టుటలో మహనీయమగు స్వార్థ త్యాగమును ప్రదర్శించెను. సాముదాయకమగు అనుభవ సిద్ధికాలమును త్వరపరచుటకుగాను ఆయన తన శరీర +ములో పొందిన అనుభవ సిద్ధిని పరిత్యాగముచేసెను. " + +శ్రీ అరవిందుల నిర్యాణ విధానము సామాన్య మానవ దుర్లభముగనుండి అద్భుతము గొల్పెను. అతని భౌతిక శరీరము ఎట్టి వికారములకు లోనుగాకుండా ప్రశాంతముగా నుండి, దివ్యకాంతిని వెదజల్లుచుండెను. ఇట్టి పరిస్థితి 78 గంటల వరకును ఉండెను. మృతకాయ మిట్లు జ్యోతిఃప్లుతముగా ఇంత దీర్ఘకాలము నిత్య నూతనముగా కనిపించుట అద్భుత విషయముగదా! ఆయన మహ మూర్తి శయ్యపై నిద్రపోవుచున్నట్లుగానో, సమాధిలో నున్నట్లుగానో కనబడుచుండెను. ఎటువంటి వికారములను చెందని ఆయన శరీరమునుండి హంస లేచిపోయినదో లేదో తెలియరాని పరిస్థితి యేర్పడెను. + +పుదుచ్చేరిలోని ఫ్రెంచి ప్రభుత్వ శాసనముల ప్రకారము ఏ మృతకళేబరము 47 గంటలకు మించి ఆవాసస్థలములో నుండగూడదు. పుదుచ్చేరి ప్రధాన వైద్యాధికారి 8-12-1950 నాడు వచ్చి శ్రీ అరవిందులను పరీక్షించి విభ్రాంతు డయ్యెను. అరవిందయోగి భౌతికావశేషాలకు ఎప్పుడు ఎట్లు అంత్యక్రియలు జరుపవలె నను విషయములో ఆశ్రమమున పరిపూర్ణ మౌనము అవలంభింపబడెను. వాతావరణము పవిత్రముగా నుండెను. + +శ్రీ అరవిందులవారు భారత దేశానికిచెందిన మహావ్యక్తి అగుటచే భారత పార్లమెంటులో అరవిందుని యెడ గౌరవ సూచకముగా ఒక నిమిషము సభ్యులందరు లేచి మౌన ప్రార్థనలు గావించిరి. లోక సభాసభ్యులు కాని \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0375.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0375.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fa1a93717a9ea613bb15aaa1d45ce00800eba241 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0375.txt" @@ -0,0 +1,16 @@ +వారి కిట్టి గౌరవము కలుగుట కవకాశము లేదు. అయినను శ్రీ ఆరవింద యోగీంద్రుని ఘనతను పురస్కరించుకొని ఆ నియమమున కపవాదముగా లోకసభాధ్యక్షులు ప్రవర్తించిరి. + +1908 లో శ్రీ బాబు అరవిందఘోషు రాజద్రోహ నేరముక్రింద విచారింపబడియుండెను గదా! ఆ విచారణాంతమున శ్రీ అరవిందుల పక్షమున న్యాయవాదిగా నుండిన దేశబంధు బాబు చిత్తరంజన దాసుగారు ఈ క్రింది విధముగా తమ వాదోపన్యాసమును ముగించిరి :- + +"ఈ వివాదము సద్దుమణిగిన తరువాత, ఈ సంక్షొభము, ఆందోళనము ఆగిపోయిన తరువాత, ఈయన మరణము పాలయి, అదృశ్యుడయిన తరువాత, ఈతడు దేశభక్తి కవితామూర్తి యనియు, జాతీయతా ప్రవక్తయనియు, మానవతా ప్రేమపూరితు డనియు పరిగణింపబడును. ఆతని ప్రవచనములు ఇండియాలోనే కాదు దూరదూరాననున్న సముద్రాలలోను, దూరదూరాననున్న భూములలోను ధ్వనించుచు, ప్రతిధ్వనించుచు ఉండగలవు. + +అరసవెల్లి :- భారత దేశముననున్న యొకటి రెండు సూర్యదేవాలయములలో పేరెన్నిక గన్నది అరసవెల్లి +లోని సూర్యదేవాలయము, కోణార్కమున సూర్యదేవాలయ మొకటి కలదు. కాని ఆ యాలయము శిథిలమయినది. పూజా పురస్కారము లందు లేవు. ఇవికాక యెక్కడనో యుత్తర భారతమున నొక సూర్యదేవాలయము కలదట. అది యంత ప్రసిద్ధమైనదికాదు. పేరొందిన సూర్యదేవాలయము ఆంధ్రదేశములో నుండుట ఆంధ్రుల పుణ్యము. 'అరసవెల్లి' యొక చిన్న గ్రామము. ప్రస్తుతము శ్రీకాకుళ మండలములోనున్నది. శ్రీకాకుళమున కీ క్షేత్రము రెండు మైళ్ళు. ఇంగ్లీషు అక్షరములలో నీ గ్రామమునకు 'అరసవిల్లి'యని వర్ణక్రమము చెల్లుచున్నది. శాసనములలో 'అరిశవెల్లి' యనియు, 'అరిసవెల్లి' యనియు కలదు. దీనికే సంస్కృతమున "హర్షవిల్లి" యని వాడుక. బహుళః 'అరసవెల్లి' యే సంస్కృతీకరింపబడి యిట్లయినదేమో! + +ఏడవ శతాబ్దపు టుత్తరభాగముననో, ఎనిమిదవ శతాబ్దపుప్రారంభముననో కళింగరాజయిన దేవేంద్రవర్మ' అరసవెల్లిలో సూర్య దేవాలయమును స్థాపించి యుండును. కాని ఆ దేవాలయమే యీ దేవాలయ మనుట కాధారములు లేవు. శాసనములలోని సరిహద్దు లీ దేవాలయపు టునికితో సరిపడకున్నవి. దేవాలయ నిర్మాణము కూడ అంత ప్రాచీన మైనదికాదు. నిజమునకు దేవాలయ గోపుర కుడ్యాదులందు శిల్పము లేనేలేదు. బోడిగోడలే యున్నవి. కాని గర్భగుడిలోని సూర్యదేవమూర్తి చెక్కబడిన శిలవంటి శిలకాని, అందలి శిల్పమువంటి శిల్పము కానీ దేవాలయ ప్రాంతములో నెచ్చటనులేదు. ఈదేవాలయము బహుశః తురకలు ధ్వంసము చేయగా తిరిగి నిర్మింప బడియుండును. మూలదేవత విగ్రహము మాత్రము దేవేంద్రవర్మ నిర్మింపజేసినదే యని విశ్వసింపవచ్చును. ఇప్పటి దేవాలయమును క్రీ.శ. 1778 లో శ్రీ ఎలమంచి పుల్లాజీ పంతులు నిర్మింపజేసినట్లొక శిలాశాసనము గర్భ గుడి ద్వారముపై నున్నది. + +అరసవెల్లి సూర్యదేవాలయము తూర్పు ముఖముగా నున్నది. విశాలమయిన ప్రాంగణము కలదు. ముందుగా పెద్ద ద్వారముతో నొక గోపురము కలదు. తరువాత ధ్వజ స్తంభము కలదు. దాని ప్రక్కనే సంతాన గోపాలస్వామి యంత్రము గల ఒక కంబము, దానిపై గరుడ చిహ్నమును గలవు. తరువాత ముందునకుపోవ వేరొక గోపురము, ద్వారమును గలవు. దాని తరువాత విశాల మగు కల్యాణ మండపము కలదు. లోన గర్భగుడియు, గర్భగుడిలో సూర్యదేవుని విగ్రహమును కలవు. + +సూర్య విగ్రహము సుమారు మూడడుగుల యెత్తున ఆకర్షణీయమైన శిల్పసౌందర్యముతో అలరారుచుండును, విగ్రహమున అడుగున సప్తాశ్వములు చెక్కబడినవి. తదుపరి రథము కలదు. కమలహస్తుడైన సూర్యదేవుడు నిలువబడియుండును. సూర్య విగ్రహమునకు ప్రక్కగా ఛాయ, ఉష, పద్మిని అను స్త్రీల మూర్తులు చెక్కబడినవి. వీరు ఆతని భార్యలు. సనకాది మహర్షులు వింజామరలు వీయుచున్నట్లును, మాతర పింగళకులు ద్వారపాలకులుగా నున్నట్లును చెక్కబడియున్నవి. ఈ దేవాలయమున ఆదిత్య, అంబిశా, విష్ణు, గణేశ, మహేశ్వరు లను పంచాయతనము కలదు. + +అరుణములో జెప్పినట్లు సర్వహృద్రోగములు, నేత్ర రోగములు తగ్గుటకు, శరీరారోగ్యము కలుగుటకు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0381.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0381.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2c9b5ed9df8e93e1f5ce4be281fa29165fcb4414 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0381.txt" @@ -0,0 +1,17 @@ +(1) పొయెటిక్స్ : ఇది సంపూర్ణ గ్రంథము కాదనియు తన ఉపన్యాసముల కొర కాతడు సిద్ధము చేసికొన్న చిత్తు +ప్రణాళిక మాత్రమే యనియు కొందరి అభిప్రాయము. ఏది యెట్లున్నను దీని విలువ మాత్రము వాచ్యాతీత మైనది. +అర్వాచీన సాహిత్య చర్చకంతయు నిదియే పునాది యని చెప్పవలెను. అరిస్టాటిల్ కు తెలిసిన సాహిత్యము హోమర్ మొదలగువారి కావ్యములు, గ్రీకుల ప్రాచీన దుఃఖాంత నాటకములు మాత్రమే. ఉత్తమమైన వచన వాఙ్మయమును కాని, షేక్స్పియరు వంటి మహానాటక రచయితల నాటకములను కాని ఆత డెరుగడు. అయినను ఉన్న వానినే ఆధారముగా జేసికొని ఇంచు మించుగా సార్వకాలిక మనదగిన ఉత్తమలక్షణ గ్రంథము నాతడు రచింపగలిగినాడు. ఇది క్రీ. పూ. 330 ప్రాంతముల రచింపబడినది. ఇం దైదు భాగములున్నవి. ఒక్కొక్క భాగమునందు మరల విభాగములు కలవు. +కళాస్వరూపము, మానవుని యనుకరణాభిలాష, సుఖ దుఃఖాంత నాటకముల యుత్పత్తి, దుఃఖాంతనాటక నిర్వచనము, +అందలి షడ్భాగములు, వానిని గూర్చిన విపులమగు చర్చ, ఇతివృత్త విచారము, దుఃఖాంత నాటకముల ప్రయోజనము, శైలి, ఐక్యత్రయము, విషాదాంత నాటక నాయకుడు, మహా కావ్య లక్షణము, నాటక రచనలో సంభావ్యములగు దోషములు, వానిని తొలగించుకొను మార్గములు మొదలగునవి చర్చింపబడినవి. ఇట్లొక క్రమపద్ధతిలో తార్కికముగా సాహిత్యశాస్త్రమును రచించిన ప్రథముడు అరిస్టాటిల్. అరిస్టాటిల్ సిద్ధాంతములు నేటికిని శిరోభాగ్యములే యనుటలో నతిశయోక్తిలేదు. + +దుఃఖాంతనాటక ప్రయోజనమును గూర్చి నిర్వచింపకయే ఆతడుపయోగించిన “కథార్సిస్" అను పదమును, ఐక్యత్రయ సిద్ధాంతమును పెక్కు వాదోపవాదములకు, వ్యాఖ్యానములకు గురియైనవి. 'బుచెర్' అను నతడు 'పొయెటిక్స్' కు ఆంగ్లానువాదముతోబాటు విపులము, ప్రామాణికము, ఉత్తమము నగు వ్యాఖ్యానమును గూడ రచించి ప్రకటించియున్నాడు. + +(2) రిటారిక్ : ఇందు మూడు భాగము లున్నవి. ఒక్కొక్క భాగమునందు మరల పెక్కు విభాగము లున్నవి. చక్కగా నుపన్యాస మిచ్చుటయే నా డొక కళగా పాటింపబడినది. నాడు రాజకీయ, సాంఘిక వ్యవహారములందు పాల్గొనెడి ప్రతి గ్రీకు పౌరునకును ఉపన్యాస పాటవము ముఖ్యావసరమై యుండెను. ఉపన్యాస ప్రయోజనమేమి? శ్రోతలను వశముచేసి +కొనుటయే కదా? దానిని సాధించుటకు ఉపన్యాసకుని శైలి, వాదసౌలభ్యము, క్రమపూర్వక మైన విషయ ప్రకటనము - ముఖ్యమైనవి. వీనిని గూర్చిన విపులమగు చర్చయే యిందలి విషయము. + +అరిస్టాటిల్ (5.తత్త్వవిషయము): -అరిస్టాటిల్ యుగ యుగముల యందలి మహోత్తమ ప్రతిభాశాలురలో నొకడు. మనస్సంబంధమైన పాండిత్యములో అతనికి సమానులగువారు మిక్కిలి కొలదిమందిమాత్రమే కలరు. +ఫలవంతమైన ఆతని అసాధారణ క్రియాకలాపమునుండి ఉద్భూతమైన రచనము చాల విస్తారమైనదిగా నుండెను. +కాని అతని రచనలు చాల కొలదిమాత్రమే నేడు పదిల పరుపబడి యున్నవి. శాస్త్రీయతా లక్షణముచే అవి +ప్రత్యేకముగా మిక్కిలి ప్రాధాన్యముగలపై యున్నవి. అతడు చేసిన సంవాదములలో కొన్ని మాత్రమే ఖండ ఖండములుగా నేటికి నిలిచియున్నవి. అరిస్టాటిల్ రచనలు ప్లేటో రచనల యొక్క నాజూకుతనముతో గూడిన అందమును, ఒక మతప్రవక్త కుండెడి రసానుభూతిని కలిగి యుండవు. అయినను నిజముగా ఒక శాస్త్రీయతా బుద్ధి ప్రకర్షను ఒక విషయమును సావయవముగా పరిశీలించెడి అత్యుత్తమమైన మనస్సును అరిస్టాటిల్ రచనలు ద్యోతకము చేయుచున్నవి. అరిస్టాటిల్ యొక్క తర్కము (Logic) మానవ భావన యొక్క పరాకాష్ఠ యనియు, కొలది మార్పులు చేయుటకు గూడ అవకాశ మీయనంత పరిపూర్ణతను తనలో ఇముడ్చుకొన్నదనియు అనేక శతాబ్దములు భావింపబడియుండెను. అరిస్టాటిల్ తర్కము నెడల కాంట్ (Kant) గూడ ప్రశంసాభావమును కలిగి యుండెను. ఈ ప్రశంసాదృష్టి అతిశయోక్తితో గూడి +యున్నదని ఎవరుచెప్పినను అరిస్టాటిల్ రచన యొక్క నిర్వివాదమైన ప్రాముఖ్యమును మాత్రము ఇది సూచించు +చున్నది. శాస్త్రీయజ్ఞానమునకు తర్కమును ఒక సాధనాంగముగ అరిస్టాటిల్ భావించియుండెను. ఆ పద్ధతి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0386.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0386.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..728b6d86885d712b0dced443ab880b4c513f8b44 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0386.txt" @@ -0,0 +1,21 @@ +సదుపాయముల గావించియు, అరబ్బు ప్రజల క్షేమమునకై పాటుపడెను. ఇబ్న్ సౌద్ తన రాజ్యములోని వివిధ +భాగములకు స్వపరిపాలనాధికారము నొసంగి, ప్రజాస్వామిక సిద్ధాంతముల నంగీకరించెను. రెండవ ప్రపంచయుద్ధములో ఇబ్న్ సౌద్ రాజు తటస్థభావమును వహించి, యుద్ధపు దుష్ఫలితములనుండి తన రాజ్యమును కాపాడెను. అరేబియా యొక్క ఆధునిక చరిత్రలో ఇబ్న్ సౌద్ రాజు పరిపాలన మొక ముఖ్యఘట్టము. + +అరబ్బులు కేవలము వీరులుమాత్రమే కారు. వారి యందు విజ్ఞానపిపాస కూడ మిక్కుటముగ కలదు. అరబ్బీ భాష ప్రపంచములోని ఉత్తమ ప్రామాణిక భాషలలో నొకటిగ పరిగణింపబడుచున్నది. ఈ భాషయందు ప్రవక్త మహమ్మదునకు పూర్వమే ఉన్నతస్థాయికి చెందిన కవిత్వము ఆవిర్భవించెను. ఇస్లాము మతము దేశ దేశాంతరములలో వ్యాపించిన కాలమున అరబ్బీ భాషకూడ మిక్కిలి అభివృద్ధి గాంచెను. అబ్బాసీ వంశపు ఖలీఫాల కాలమున అరబ్బీ భాష యందు అనేక శాస్త్ర గ్రంథములు రచింపబడెను. అల్ మన్సూర్, హారూన్ అల్ రషీద్ అను ఖలీఫాలు గొప్ప విద్యాపోషకులుగ ఖ్యాతివహించిరి. వారి ప్రోత్సాహము వలన గ్రీకు, పారసీక, సిరియన్ భాషలలోని అనేక ఉత్తమ గ్రంథములు అరబ్బీ భాషలోని కనువదింపబడెను. ఈ ఖలీఫాలు బాగ్దాదు, బాస్రా, క్యూఫా, బొఖారా, అలెగ్జాండ్రియా నగరములందు ఉత్తమ విద్యా కేంద్రములను గ్రంథాలయములను నెలకొల్పిరి. అరబ్బులు చారిత్రిక రచనము, భూగోళశాస్త్రము, గణితశాస్త్రము, తత్త్వ శాస్త్రము, ఖగోళశాస్త్రము, వైద్యశాస్త్రము మున్నగు విద్యలందు గొప్ప ప్రజ్ఞను సాధించి, చక్కని గ్రంథములను రచించిరి. అరబ్బులు శిల్పకళను కూడ మిక్కిలి అభివృద్ధి కావించిరి. స్పెయిను దేశమున అరబ్బులచే నిర్మింపబడిన ప్రాచీనపు కట్టడము లిందులకు నిదర్శనము. + +అరేబియా (భూగోళము) :- స్థాన నిరూపణము : అరేబియా ఆసియా యొక్క నైరృతి దిక్కునందు 34° 30' ఉ; 12°45' ఉ. యొక్కయు,32° 30' ;మరియు 60° తూ. ల యొక్కయు నడుమ వ్యాపించి యున్నది. అది పశ్చిమమున ఎఱ్ఱ సముద్రముచేతను ; దక్షిణమున హిందూ మహాసముద్రము చేతను, ఏడెన్ సింధు శాఖ చేతను; తూర్పునందు ఓమెన్, పర్షియన్ సిందుశాఖల చేతను చుట్టుకొనబడియున్నది. ఉత్తరమున ఇరాక్, ఇస్రాయిల్ దేశములు అను భూ భాగములు ఎల్లలుగా నున్నవి. + +వాయవ్య దిశనుండి ఆగ్నేయ దిశ వరకు ఈ ద్వీప కల్పము యొక్క గరిష్ఠ దైర్ఘ్యము కాననగును. మొత్తము విస్తీర్ణము దాదాపు 12,00,000 చదరపు మైళ్ళు. + +'సామాన్య లక్షణములూ: అరేబియా ఒక పీఠభూమి. అది నైరృతి దిశనుండి ఈశాన్య దిశ వైపునకు ఏట వాలుగా +నున్నది. దాని నైరృతి దిగగ్రము మిక్కిలి ఉన్నత మైనది. + +నిట్రముగానున్న పడమటి అంచు ఎఱ్ఱసముద్రమట్టము నుండి 4000 అడుగులు మొదలుకొని 8000 అడుగుల ఎత్తును కలిగియున్నది. 30 మైళ్ళకు మించని వెడల్పు గలిగిన మండల మొకటి సముద్రతీరమునకును, పర్వతపాదములకును నడుమ నేర్పడుచున్నది. ఈ పీఠభూమి యొక్క పూర్వోత్తరభాగము క్రమముగా, యూఫ్రటీసు నదివైపునకును, పర్షియన్ సింధుశాఖ వైపునకును వాలియున్నది. పూర్వ దిశాంతమునందు జె బెల్ల్-అఖ్తర్ పర్వత పంక్తి ఈ వాలును అడ్డగించుచున్నది. + +నీటివసతి లేకపోవుటవలనను, అనిశ్చిత మైన వర్షపాతము వలనను ఎడారిమొత్తములో భాగము మాత్రమే స్థిర +నివాసమునకు యోగ్యమైయున్నది. నైరృతి ఋతుపవనముల మార్గమునకు ఎడముగా నుండుటవలనను, ఎత్తైన +కొండలు లేకపోవుటవలనను, ఇచట చాలినంత వర్షము పడదు. కాబట్టి అది వట్టి శుష్కమైన పీఠభూమి. నదులు +అప్పుడప్పుడు వరదలై పారును కాని సాధారణముగ అవి ఎండియే యుండును. అరేబియాను మూడు నైసర్గిక +భాగములుగా విభజించవచ్చును. (i) ఉత్తరభాగము, (ii) మధ్యభాగము, (iii) దక్షిణ భాగము, + +(i) ఉత్తరభాగము :- ఇంచుమించు ఉత్తరభాగమంతయు ఇసుకతోను రాళ్లతోను నిండియుండును. కాని కొన్ని ఋతువులలో ఉత్తమమైన పచ్చిక బయళ్ళు అక్కడ కనిపించును. జనులందరును దాదాపు స్థిరనివాసములు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0388.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0388.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8471173fe57a76f67d0653550fdd53318010a3e4 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0388.txt" @@ -0,0 +1,6 @@ +సిన మేతను నీటిని ఒంటేలపైన తీసికొనిపోవుచుందురు. ఉత్తరభాగమునందలి ఎడారిలోను, మెసపొటోమియాలోను, అనేజ, షమ్మర్ అను జాతులవారు అధికసంఖ్యలో గుఱ్ఱములను పోషింతురు. ఇచ్చట కొన్ని ఉత్తమజాతికి చెందిన గుఱ్ఱములును కలవు. కాని అవి దప్పికను ఓర్చు కొనజాలవు. అరేబియా దేశమందంతటను గాడిదలను పెంచుదురు. పట్టణములందు ధనికులు వీటిపై నెక్కుదురు. వీటి పాలను కూడా జనులు ఉపయోగింతురు. ఈ దేశమునందు గల జనుల ఆస్తులలో గొట్టెలు, మేకలు ముఖ్యమైనవి. ఎండ కాలమున రెండు దినములకొకసారి నీరు త్రావును. ఇచటి స్త్రీలు దినమున కొకసారి సంజ వేళ పాలు పితుకుదురు.పు రు షు లు ఒంటె పాలను పితుకుదురు. + +అర్జెంటైనా : 1516 వ సంవత్సరములో రయోడిలా ప్లాటా అను ప్రదేశమును డా౯ జువా౯ డయాజ్ డిపోలిస్ అను యాత్రికుడు గొనెను. ఈ దేశము దక్షిణ అమెరికా ఖండములోనిది. 1816 లో అర్జెంటైనా రిపబ్లికా అను రాజ్యము +స్పెయిను వారి పరిపాలనము నుండి స్వాతంత్య్రము సాధించుకొనెను. ఇది 27 లక్షల చదరపు కిలోమీటర్ల వైశాల్యముకలిగి, ఒకకోటి 78 లక్షల ప్రజలతో నిండియున్నది. + +జనులు, పరిపాలనము : ఇది ప్రజాస్వామ్యదేశము 1949లో రాజ్యాంగనిర్ణయము జరిగినది. ఈ దేశములో 16 రాష్ట్రాలు, 8 ప్రదేశాలు, 1 ఫెడరలు జిల్లా ఉన్నవి. ఈ దేశములో నున్న వారిలో ఎక్కువ మంది \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0390.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0390.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b96f72052b454a9d65470b330567ffaa7dd0a9a4 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0390.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +అందుకుగల కారణములు వీనికి సంబంధించిన విచారణగ దీనిని పరిగణించెను. దాని నాధారముగ జేసికొని 19 వ +శతాబ్దములోని రస్కిన్, కార్లయిల్ మొదలగు సాహితీపరులు దీనిని "భయంకరశాస్త్ర" మని వర్ణించిరి. కాని అర్థశాస్త్రరీత్యా సంపద యన కేవలము ధనమని మాత్రమే అర్థము కాదు. ప్రజల అవసరములను తీర్చు పరిమితము లగు వస్తువులు, పనులు అని అర్ధము. ఆల్ ఫ్రడ్ మార్షల్ "సంక్షేమమునకు వలయు భౌతిక వస్తుసంచయమును సంపాదించి, ఉపయోగించుటకు సన్నిహితముగ సంబంధించినటువంటి వ్యక్తిగత సాంఘిక చర్యలోని భాగము" ఇందలి విషయమని వర్ణించినాడు. ఇతని దృష్టిలో అది కేవలము సంపదకు సంబంధించినదే కాక అంతకంటెను ముఖ్యముగా మానవునకు సంబంధించి యున్నది. ఈ నిర్వచనము యొక్క ముఖ్య గుణము ఏమన అది సంపదకు, సంక్షేమమునకు పరస్పరసంబంధము కల్గించుచుండుటయే, పెరూ మొదలగు ఆర్థిక శాస్త్రవేత్త లీ యంశమునే విస్తరింపచేసిరి. ప్రసిద్ధ భారతీయ ఆర్థిక శాస్త్రవేత్త యగు డా. వి. కె. ఆర్. వి. రావుగారు "ఆర్థిక కార్యముల స్వభావము - ఉద్దేశము" అను ఉప +న్యాసములో ఆర్థిక శాస్త్రము ఉత్పత్తి, మార్పిడి మొదలగువానిని పరిశీలించుట, కేవలము పరిశీలన కొరకే కాక, మానవ వ్యక్తిత్వ వికాసము అను ఆదర్శసాధనకు మాత్రమే యని వక్కాణించియుండిరి. ప్రొఫెసర్ కానన్ "భౌతిక సంక్షేమ కారణముల పరిశీలన" యని ఆర్థిక శాస్త్రమును నిర్వచించెను. ఈ నిర్వచనమును లయెనల్ రాబిన్సు అను ఆర్థిక శాస్త్రవేత్త విమర్శించుచు ఆర్థిక శాస్త్ర దృష్ట్యా ఏవి భౌతిక వస్తువులో, ఏవి కావో వాటిని చెప్పుట కష్టము అని వాకొనినాడు. ఉదాహరణకు గాయకుని గానము వంటివి భౌతిక వస్తువులు కాకపోయినను అవిగూడ ఆర్థిక శాస్త్రరంగములోనివే. మరియు సాంఘిక సంక్షేమమునకు దోహదకరములుగాని (ఉ: సారాయము తయారు చేయుట) అనేక విషయములు గూడ అర్థశాస్త్రరంగము లోనివే అని రాబిన్సు వాదించెను. సంక్షేమము అను పద ప్రయోగములో నైతిక విషయము ఇమిడియున్నది. అట్టి తీర్పు చెప్పు అధికారము ఆర్థికశాస్త్రమునకు లేదు అనునది రాబిన్సు చేసిన మరియొక విమర్శ. ఈ నిర్వచనము ఆదర్శవాదముపై ఆధారపడినదనియు, ఏ శాస్త్రమును అట్టి పునాదులపై ఆధారపడరాదనియు కూడ +ఆక్షేపింపబడినది. హిక్సు మొదలగు ఆర్థికవేత్తలకు ఈ విమర్శనము అంకుశమువలె నాటుటచేత సంక్షేమ ఆర్థిక +శాస్త్రమునకు శాస్త్రయుక్తమైన పునాది నిర్మించుటకు వారు కంకణధారులైరి. + +కానన్ నిర్వచనమును ఇట్లు చీల్చి చెండాడిన రాబిన్సు, ఆర్థిక శాస్త్రమును. "కోర్కెలకును, బహువిధోపయోగములుగల పరిమితవస్తు సంచయమునకునుగల పరస్పర సంబంధముగా మానవ ప్రవర్తనమును పరిశీలించుట" అని నిర్వచించెను. కేవలము ఆశయములుగాని, సాంఘిక పరిస్థితులుగానిగాక వాటిపరస్పర సంబంధ మే ఆర్థికశాస్త్రము యొక్క పరిశీలనాంశమని రాబిన్సు అభిప్రాయము. అతనిదృష్టిలో ఆర్థిక వేత్త. ఒక మార్గమునకు సంబంధించిన వివిధాంశములను చర్చింపగలడేకాని ఆ మార్గము ఉచితమైనదా యను విషయముపై తీర్పు చెప్పజాలడు. + +ఈ నిర్వచనమునగూడ లోపములు లేకపోలేదు. పైనిర్వచనము ఒక ప్రత్యేకరకపు మానవ కార్యములకు పరిమితమై యుండ, ఇది ఒక ప్రత్యేక ప్రవర్తనమునకు పరిమితమైయున్నది. అంతేగాక రాబిన్సు పేర్కొనినట్లు “పరిమితత్వము” ఆర్థిక విధాన మంతటి యొక్కయు సామాన్య లక్షణమని చెప్పుట సాహసము. అంతేగాక ఆర్థిక వేత్త ఆదర్శములపై తీర్పు చెప్ప నని మడిగట్టుకొని కూర్చుండుట అసాధ్యము, అవాంఛనీయమునుగూడ. పెగూ చెప్పినట్లు ఆర్థికవేత్తకు ఇందలి కుతూహలము తత్త్వవేత్తకువలె విజ్ఞానము విజ్ఞానము కొరకేయను జిజ్ఞాసవలన కలిగినది కాదు. రోగిని నయము చేయవలయునను ఆసక్తిగల శరీర శాస్త్రవేత్త యొక్క కుతూహలము వంటి దది. అట్టిపని అవాంఛనీయ మనుటకు కారణము ఆర్థిక వేత్త తీర్పుచెప్పుటయగునేమో అని భయపడినంత కాలము అది కేవలము ఒక సాంకేతిక శాస్త్రముగనే +మిగిలియుండి అందుండి మానవ సమస్యల పరిష్కార మార్గములు లభించుట దుర్లభ మగుటయే. + +అంతమాత్రముచేత రావిన్సు యొక్క నిర్వచనములో సుగుణము లేదని చెప్పరాదు. ఆ నిర్వచనము పరిమితత్వము (Scarcity), ఎన్నిక (Choice) అను ప్రాతిపదిక \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0391.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0391.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c60f0c2fa78aec2a45f002b19d34bb6f33ab4e3e --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0391.txt" @@ -0,0 +1,28 @@ +లపై నాధారపడి ఆర్థికశాస్త్రరంగమును సువిశాలము చేసినది. + +ఆర్థిక శాస్త్రమును ఇంకను పెక్కుమంది పెక్కు విధముల నిర్వచించిరి. ఉదాహరణకు బెవరిడ్జి దీనిని " భౌతి +కావసరములు తీర్చుకొనుటకు మానవు లొకరితో నొకరు సహకరించు సామాన్యపద్ధతుల యొక్క పఠనము" అని +నిర్వచించెను. + +ఆర్థిక శాస్త్ర స్వభావము : ఆర్థికశాస్త్ర నిర్వచనము తర్వాత ప్రధానమైన ప్రశ్న, ఆర్థికశాస్త్రము ఒక శాస్త్రమగునా, కాదా యనునది. శాస్త్రము (Science) అను అర్థములో తీసికొనినచో పారిశ్రామిక విప్లవమునకు పూర్వము గల ఆర్థిక శాస్త్రమునకు అర్థశాస్త్ర మనిపించు కొనుటకు పూర్తిగ అర్హత లేదు. ఈ విప్లవారంభములోనే ఆడమ్ స్మిత్ మహాశయుని కృషివలన ఈ శాస్త్రమునకు పునాదులు వేయబడినవి. ఆర్థికశాస్త్ర మొక సాంఘిక శాస్త్రము; సంఘములోని మానవు డిందలి విషయము; గమనించిన విషయసామగ్రి ఆధారముగ సంఘమందలి సామాన్య లక్షణములను కనుగొనుటయే యిందు జరుగు ప్రయత్నము. ఐతే దీనిని ఒక కళ (art) అను వారును లేకపోలేదు. పెగూ యను ఆర్థికవేత్త దీనిని నీతిశాస్త్రమునకు సహకారిణి (A hand maid of ethics) అని వర్ణించినాడు. ఇతని దృష్టిలో ఆర్థికశాస్త్రమనగా మెదడుతో వ్యాయామము చేయుట కారాదు. + +అయితే ఈ రెండు అభిప్రాయములును రెండు అతివాదములై యున్నవి. స్వచ్ఛ రూపములో ఆర్థికశాస్త్రమొక శాస్త్రమే. అది పెగూ చెప్పినట్లు ఆచరణలో పనికి వచ్చు సూచనలిచ్చు బాధ్యతకల్గి యుండుటయు నిజమే. కావున "కళకు ఆధారము కాజాలు శాస్త్రము" అను 'వర్ణనము సమంజసముగా నుండును. + +ఇది శాస్త్రమే ” యగు నెడల ఈ శాస్త్రములందలి నియమముల స్వరూపమెట్టిడి యమ ప్రశ్నము ఉదయింప గలదు. అవి భౌతిక శాస్త్రము రసాయనశాస్త్రము మొదలగు శాస్త్రము లందలి : నియమము లంత నిర్దిష్టములు కావు. +కాని మార్షల్ చెప్పినట్లు, ఇతర సాంఘిక శాస్త్రము లందలి నియమములకన్న ఇవి మిగుల నిర్దుష్టమయినవని +అంగీకరింపవలసి యుండును. ఈనాడు గణితము మొదలగు శాస్త్రముల సహకారముతో ఆర్థికశాస్త్రము మరింత +శాస్త్రయుక్త మగుచున్నది. + +ఆర్థిక శాస్త్రము = ఇతర సాంఘికశాస్త్రములు : (1) ఆర్థిక శాస్త్రము - సంఘశాస్త్రము (Sociology) : కామ్టే అను నతడు ఆర్థికశాస్త్ర మొక ప్రత్యేక శాస్త్రము గాదనియు అది సాంఘికశాస్త్రమందు అంతర్భాగమనియు చెప్పెను. +ఇది కొన్ని విషయములం దట్లు కనబడినను, దీని ఉద్దేశములు వేరు. ఈ రెండు శాస్త్రముల యొక్క అవకాశ, +ప్రమేయములలోనే భేదము కలదు. + +(2) ఆర్ధిక శాస్త్రము - రాజకీయ శాస్త్రము : పై రెండును సన్నిహితములుగా గోచరించినప్పటికినీ భేదము లున్నట్లే. ఈ రెంటియందును భేదము లెంత ప్రస్ఫుటములుగా నున్నప్పటికిని వీటి పరస్పర సంబంధము బహు సన్నిహితము. 'పొలిటికల్ ఎకానమీ' అను పేరు ఈ శాస్త్రమునకు ఇటీవలివరకు ప్రయోగింప బడుటయే యిందులకు ప్రబలసాక్ష్యము, నవీనార్థిక శాస్త్ర జనకుడగు ఆడమస్మిత్ దీనిని ప్రభుత్వమునకు రాబడి తెచ్చు సాధనముగ పరిగణించెను. ఆర్థిక కార్యములు రాజకీయ చట్రము లోలోపల నే జరుగును. మరియు అనేక రాజకీయ సమస్యల పునాదులు ఆర్థికము లగుటయు కద్దు. అంతేగాక ఈ రెండు శాస్త్రములకు సంబంధించిన విషయములు పెక్కు గలవు. ఈనాడు ఎల్లెడల వినబడు సామ్యవాద వ్యవస్థను అందుకు ఉదాహరణముగా పేర్కొనవచ్చును. + +(3) ఆర్థిక శాస్త్రము, నీతిశాస్త్రము - ఏదితప్పు, ఏది ఒప్పు అని నిర్ణయించునది నీతిశాస్త్రము. ఆర్థిక శాస్త్రము +ఆ విషయములో మూకీభావము వహించును. కాని అర్థ శాస్త్ర విషయములనుండి నీతిశాస్త్ర ఆదర్శములకును, +నీతిశాస్త్ర - ఆదర్శములనుండి సంక్షేమ - ఆర్ధికశాస్త్రమునకును పుష్టి కలుగుచున్నది. ఐతే మద్యపాన నిషేధము +వంటి కొన్ని సమస్యల పై ఆర్థికశాస్త్రవేత్త చూపు వేరు, నీతిశాస్త్రవేత్త దృక్పథము వేరు. + +ఇంతవరకును ఆర్థికశాస్త్ర స్వరూప, స్వభావముల గూర్చి, స్థూలముగ చర్చించితిమి. ఇట్టి చర్చవలన మనము +వివాదములకు వ్యామోహితుల మగు ప్రమాదము తప్పగలదు. మనకు ఈ శాస్త్రమువలన వాస్తవిక దృష్టి అగపడు ననుటకు ఎన్నేని ఉదాహరణము లీయవచ్చును. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0396.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0396.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ea29b127c98e4c00d7aac9f7ba46593524f1702a --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0396.txt" @@ -0,0 +1,15 @@ +త్రోసి రాజనినప్పటికిని అతడు దానిని జవాన్సు యొక్క మార్జినల్ యుటిలిటి సిద్ధాంతముతో జోడించి ప్రయోగించి, దాని మూలమున తన వెలను నిర్ణయించు ప్రాతిపదిక సిద్ధాంతమును నిర్మించెను. అది అర్థశాస్త్రశాఖలకు అన్నిటికిని వర్తించునని చూపెను. విలువ, ప్రత్యేకముగా అపేక్ష, సరఫరా అనువాటిలో ఏ ఒక్క దాని పైనను ఆధారపడదు. అది ఆ రెంటి పైననుగూడ ఆధారపడునని తన శాస్త్రీయ విభజన, సమ్మేళనములద్వారా మార్షలు నిరూపించెను. పంపకమును గూడ అదేరీతిని విభజించి, అదేవిలువ సిద్ధాంతమును అన్ని ఉత్పత్తిసాధనములకును వర్తింపజేయవచ్చునని మార్షలు నిరూపించెను. తన్మూలమున అతడు ఆర్థిక విలువకు సంబంధించిన మన భావములకు పరస్పరానుగుణ్యమును, ఐక్యమును కల్గించెను. ప్రతిఉత్ప త్తిసాధనమునకును లభించు ప్రతి ఫలము, అపేక్షకు సంబంధించినంతవరకు మార్జినల్ ప్రొడక్టివిటీ మీదను, సరఫరాకు సంబంధించినంతవరకు ప్రతిసాధనము యొక్క ఉత్పత్తి వ్యయముపైనను, ఆధారపడునని నిరూపించుటకు, 'మార్టిన్' అను అతి ముఖ్యమైన సూత్రమును అతడు ప్రవేశపెట్టెను. + +మార్షలు యొక్క సిద్ధాంతములు, “పరిశ్రమకు సంబంధించిన ఆర్థికవిషయములు” “అర్థశాస్త్ర సూత్రములు" "పరిశ్రమ - వ్యాపారము,” “ధనము - అప్పు- వాణిజ్యము" అను విశ్వవిఖ్యాతములైన ఉద్గ్రంథములందు పొందుపరుపబడియున్నవి. + +జే. యం. కీన్సు : ఆడము స్మిత్, జే. యస్. మిల్, ఆల్ ఫ్రెడ్ మార్షలు అనువారియొక్క కోవకు చెందిన ఆర్థికశాస్త్రవేత్త లలో కీన్సు ఒకడు. ఒక తరమునుండియు ఆర్థికసిద్ధాంతములకు సంబంధించిన ప్రధాన పరిణామముతో ఇతని పేరు జోడింపబడియే కన్పడుచున్నది. అర్థ శాస్త్రమునకు సంబంధించిన సిద్ధాంత చర్చలయందే కాక శాస్త్రమునకు సంబంధించిన అంతర్జాతీయ చర్చల యందును ఇతని ప్రాబల్యము చూపట్టుచున్నది. + +కీన్సు 1981 లో "ధనము" ను గూర్చి వ్రాసిన గ్రంథము (Treatise on money) అర్థశాస్త్రమునకు ఆయన అర్పించిన అమూల్యమైన కానుక, ఐతే కీల్షియం-బైబిలు అని పరిగణింపబడు "ఉద్యోగము - వడ్డీ, ధనము వీటికి సంబంధించిన సాధారణతత్వము" అను గ్రంథము బోధనా కార్య నిమగ్నులగు ఆర్థిక శాస్త్రవేత్త లందు కలిగించినంతటి సంచలనమును ఆడము స్మిత్తు యొక్క 'ప్రపంచజాతుల సంపద" అను గ్రంథము తర్వాత ఏ ఇతర గ్రంథము కల్గించలేదు. + +కీన్సు వెల్లడించిన భావములు ప్రపంచమందంతటను అంగీకృతములైనవి. నిరుద్యోగమును గూర్చి ఇతడు చేసిన +కృషి ఆ తర్వాత వెలువడిన అనేక గ్రంథములకు మూలాధార మైనది. ఆర్థికశాస్త్రము చాలవరకు రాబడి వ్యయముల ప్రవాహముల యొక్క పరస్పర సంబంధమును పరిశీలించుటయే అనియు, పరస్పర సంబంధములో గల్గిన మార్పులే ఆర్థిక స్థిరత్వముపై తమ ప్రాబల్యమును కనపరచుననియు ఇతడు నిరూపించెను. నిరుద్యొగము అనునది పొదుపుచేయబడిన మొత్తము పెట్టుబడుల యొక్క సంబంధమునకు సంబంధించిన సమస్యయనియుకూడ అతడు చూపెను. వీటియొక్క సమన్వయము కొరవడినచో నిరుద్యోగము పెరుగును. పై రెంటిని సమపాళములో నుంచగల చర్యలను తీసికొను బాధ్యత ప్రభుత్వమే కలిగింపవలెను. + +ఉపసంహారము : ఆర్థిక శాస్త్రవేత్తలు తమ వ్యాసంగ మందలి ప్రాతిపదికల విషయములో ఏకభావము కలిగి +యున్నను, కొన్ని విషయములపై వారియందు పూర్వ మున్నంత ఏక గ్రీవాభిప్రాయము లేదు. ఆర్థిక విషయముపై నేడు వెల్లడింపబడిన భావములు సనాతన వర్గము వారి రోజులలో వలె నిష్కర్షగా చెప్పబడుటలేదు. ఆర్థిక శాస్త్ర సిద్ధాంతములలో అంతిమ నిర్ణయమనునది ఉండదని ఈనాడు గుర్తింపబడుచున్నది. ఆర్థిక విధానము బహుసమస్యలతో నిండినది. ప్రతి రంగములోను ఆర్థిక శక్తుల ఫలితములు బహుక్లిష్టములై ఏ ఆర్థిక సూత్రమునకు లోబడకున్నవి. + +ఆర్హీనియస్ :- స్వాంతె అగస్టస్ అర్హీనియస్ (1859-1927) పేరుపొందిన స్వీడన్ దేశపు రసాయన శాస్త్రజ్ఞుడు. ద్రావణములలో విద్యుత్ప్రసరణమును గురించిన ఇతని సిద్ధాంతములు ఎన్నియో సమస్యలకు ఉపకరించినవి. వీటికై 1908 లో ఇతనికి నోబెల్ బహు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0397.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0397.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..03750db6fa6c2bfe9d28c2b6d2e1f292685f76e1 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0397.txt" @@ -0,0 +1,26 @@ +మాన మీయబడినది. స్టాక్ హోములో ప్రొఫెసరుగా నుండి తదుపరి నోబెల్ ఇన్స్టిట్యూటులో భౌతిక రసాయన శాఖకు +డైరెక్టరుగా చనిపోవువరకు పనిచేసెను. + +అర్హీనియస్ స్వీడన్ లోని రైతు కుటుంబమునకు చెందినవాడు. ఇతడు 1859 సంవత్సరము, ఫిబ్రవరి నెల 19 వ తేదీనాడు ఉప్సాలా పరిసరములో జన్మించెను. స్కూలు చదువు పూర్తి అయిన తరువాత 17 వ ఏట ఉప్సాలా విశ్వ విద్యాలయములో ఉన్నతవిద్య నభ్యసించెను. అచట క్లీవ్ వద్ద రసాయన శాస్త్ర పరిశోధనమునందు శిక్షణ పొంది, స్వతంత్రముగా పరిశోధనములు జరుపుటకు స్టాక్ హోమ్ లో ఎరిక్ ఎడ్లుండ్ అను భౌతిక శాస్త్రజ్ఞుని వద్ద చేరెను, ఆ రోజులలో శాస్త్రజ్ఞులకు ద్రావణముల ధర్మములపై మోజు ఎక్కువగా నుండెను. వాంటుహాఫ్ కొల్రాష్ ఓస్ ట్వాల్డ్ మున్నగు శాస్త్రజ్ఞులు ద్రావణముల వివిధధర్మములపై పరిశోధనలు జరుపు చుండిరి. అందుచే అర్హీనియస్ తన డాక్టరేట్ కొరకు +ద్రావణముల విద్యుద్వాహకత్వము (Conductivity of Solution) గురించి ప్రయోగములు ప్రారంభించెను. 1884 లో స్వీడిష్ అకాడమీకి విద్యుత్కణముపై తన పరిశోధన ఫలితములు సమర్పించెను. + +డాక్ట రేటు లభించినను అర్హీనియస్ పరిశోధనములకు తగిన గౌరవము దొరకలేదు. అయినను ఇతర దేశములలో +ఆలివర్ లాజ్, ఒస్వాల్డ్ మున్నగు శాస్త్రజ్ఞులు ఇతని పరిశోధనములను మెచ్చుకొనిరి. అదే సంవత్సరములో +ఉప్పాలాకు ఓస్ ట్వాల్డ్ రాక వలస అర్హీనియసు కొంత గౌరవము లభించెను. 1855 లో ఎడ్లుండ్ ప్రయత్నముపై +ఇతనికి అయిదేళ్ళవరకు యూరప్ లోని వివిధ దేశముల ప్రయోగశాలలలో పనిచేయుటకు స్వీడిష్ అకాడమీనుంచి +వేతనము లభించెను. ఈ అవకాశమును పురస్కరించుకొని ఓస్ ట్వాల్డ్, కోబ్రాష్, వాంట్ హఫ్. బోల్టుస్మన్ వంటి +ప్రముఖ శాస్త్రజ్ఞులవద్ద పెక్కు పరిశోధనములు జరిపెను. తరువాత లెప్సిగ్ లొ ఓప్ ట్వాల్డ్ కు అసిస్టెంటుగా చేరెను. + +ఈ రోజులలోనే తనకు ఖ్యాతినిచ్చిన అయానీకరణ (Electrolytic dissociation) సిద్ధాంతమును విశదీకరించెను, ద్రావణముల విద్యుద్వాహకత్వముపై తాను సాగించిన ప్రయోగముల ఫలితముగా అర్హీనియస్ కొన్ని నిర్ణయములకు రాగలిగెను. ఇతని సిద్ధాంతమును క్రింది విధముగా తెలుపవచ్చును. + +లవణములు, ఆమ్లములు, లవణాధారములు ద్రావణ రూపములో అయాన్ల (Ions) క్రింద విచ్ఛేదింపబడును. ఈ అయనవిచ్ఛేదనము సజలతతో అధికమగును. అనంత సజలీకృత ద్రావణములో అయానీకరణము సంపూర్తియగునని అర్హీనియస్ సిద్ధాంతము. విద్యుత్ప్రసరణము అయాన్ల ద్వారా జరుగును. గనుక, సజలతతో విద్యుద్వాహకత్వము కూడ హెచ్చును. అర్హీనియస్ సిద్ధాంతము ప్రకారము గరిష్ఠ విద్యుద్వాహకత్వము సంపూర్ణ-అయన విచ్ఛేదనము సూచించును. +ఏదైన గాఢత (సాంద్రత) గల ద్రావణములోని విచ్ఛేదనాంశమును కనుగొనుటకై ఈ క్రింది నిష్పత్తిని అర్హీనియస్ తన +ప్రయోగములద్వారా సాధించకలిగెను, + +ఇందు L విచ్ఛేద నాంశమునకు గుర్తు. AP ద్రావణము యొక్క విద్యుద్వాహకత్వముపైన, Aoc అనంత సజలీ +కృత స్థితిలో ద్రావణము యెక్క విద్యుద్వాహకత్వము పైన ఆధారపడి ఉండును. + +ఈ విధముగా విద్యుద్వాహకత్వము ద్వారమున కొలువబడిన విచ్ఛేదనాంశములు ఇతర ప్రయోగముల ద్వారమున కొలవబడిన విలువలతో సరిపోయెను. అంతేగాక ఇతనీపరిశోధనములు ద్రావణములు ఇతరధర్మములను అర్థము చేసికొనుటకు ఎంతో తోడ్పడినవి. + +ఇతడు ప్రతిపాదించిన, ఉపయోగకరమైన మరి యొక సిద్ధాంతము రసాయన ప్రక్రియా వేగమునకు ఉష్ణోగ్రతకు +సంబంధించినది. రసాయనప్రక్రియలు భిన్న అణువులు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0398.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0398.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..09b27f06f8cf0eb33a5c4c6615bbf5401e9243d6 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0398.txt" @@ -0,0 +1,21 @@ +సంయోగమువలన జరుగును. ఈ సంయోగము అణువుల మధ్య సంఘర్షము ద్వారమున ఫలించును. కాని అణువుల మధ్య జరుగు ప్రతిసంఘర్షము సంయోగమునకు దారి తీయలేదని అర్హీనియస్ వాదము. మామూలు అణువులకన్న హెచ్చు శక్తిగల అణువుల మధ్య జరుగు సంఘర్షములే ప్రక్రియకు తోడ్పడును. అనగా సంఘర్షమునకు పూర్వము కొంతశక్తి సంపాదించవలెను. ఇట్టి శక్తిని సంపాదించిన అణువులను ఉత్తేజిత అణువులనియు ఈ శ క్తిని ఉత్తేజనశక్తి అనియు నందురు. సాధారణ - ఉష్ణస్థితిలో ఈ ఉత్తేజితాణువుల సంఖ్య బహు స్వల్పము. కాని ఉష్ణోగ్రత పెరిగినచో వీటి సంఖ్య చాల త్వరగా పెరుగును. అనగా రసాయన ప్రక్రియ వేగము హెచ్చును. ఈ విధముగా ఉష్ణోగ్రతకు ప్రక్రియా వేగమునకుగల సంబంధము విశదీకరించుటేగాక, ఉత్తేజనశక్తిని కొలుచుటకు ఒక సమీకరణమును కనిపెట్టెను. ఈ సమీ +కరణము రసాయనమార్పులు విధానమును అర్ధము చేసి కొనుటకేగాక, రసాయనమార్పును పొందించుటకు కావలసిన ఉష్ణశక్తి కొలుచుటకుగూడ ఉపయోగపడు చున్నది. శక్తిశాస్త్రము (Thermodynamics) ద్వారా కూడ ఈ సమీకరణము రుజువు చేయబడినది. + +ఇదిగాక ఎన్నియో విషయములపై అర్హీనియసు జరిపిన పరిశోధనముల యొక్క ఫలితములు ఓస్ ట్వాల్ట్ +సంపాదకత్వము క్రింద వెలువడిన పత్రిక "సైట్ ప్రిఫ్ట్" (Zeitschrift) లో ప్రచురింపబడెను. ఈ పరిశోధనముల +ద్వారమున భౌతికరసాయన శాస్త్రజ్ఞుడుగా గొప్ప పేరు పొందుటేగాక, వందలకొలది విద్యార్థులకు భౌతిక రసాయనములో పరిశోధనలు జరుపుటకు ఇతడు ఉత్సాహము కలుగజేసెను. + +1891 లో స్వీడనుకు తిరిగివచ్చెను కాని, అర్హీనియస్ కు గౌరవముగల ఉద్యోగ మేదియు దొరకలేదు. అయినను స్వదేశాభిమానముగల అర్హీనియస్ పరదేశములలో దొరకుచున్న ఉద్యోగములను కాలదన్ని స్టాక్ హోమ్ విశ్వవిద్యాలయ కళాశాలలో అతికష్టముమీద ఉపన్యాసకుని ఉద్యోగము సంపాదించుకొనెను. 1895 లో ప్రొఫెసర్ పదవి పొందెను. అప్పటినుండి అర్హీనియస్ జీవితము ఒడుదొడుకులు లేకుండ సాగినదని చెప్పవచ్చును. + +1903 లో నోబెల్ బహుమానము పొందెను. ఎన్నియో దేశములనుండి గౌరవము పడసెను. బ్రిటను నుంచి డేవీపతకము (శాస్త్రజ్ఞునకు దొరుకు గొప్ప గౌరవ చిహ్నము) లభించెను. + +అర్హీనియస్ ను స్వీడనులోనే ఉంచుటకు ఆ దేశపు రాజు ఇతనిని నోబెల్ సంస్థలో భౌతిక రసాయనశాఖకు డైరక్టరుగా నియమించెను. ఈ లేబరేటరీలో తనకు నచ్చిన విషయములపై పరిశోధనములు సాగించుటకు అర్హీనియస్కు స్వాతంత్య్ర మియ్యబడెను. రసాయనమే గాక, వాతావరణ విషయములలోను (Meteorological), రోగ నివారక రసాయన (immuno chemistry) శాఖ లోను కూడ ముఖ్యమైన పరిశోధనములు ఇతడు జరిపెను. ఈ పదవిలో 1927వ సంవత్సరము వరకు పనిచేసి, అనారోగ్య కారణముచే పదవినుండి విరమించుకొనెను, ఒక వారమురోజులు జబ్బుచేసిన తరువాత 1927 +అక్టోబరు 2 వ తారీఖున ఇతడు మృతినొందెను. + +అర్హీనియస్ తన చివరిరోజులను శాస్త్రీయ విజ్ఞానమును జనసామాన్యమునకు అందచేయు నుద్యమములో గడిపెను వివిధ దేశములలో జరుగు విజ్ఞాన వేత్తల సమావేములకు హాజరై అక్కడి శాస్త్రజ్ఞులతో ముచ్చటించుటయన్న ఇతడు ఎక్కువ ప్రీతి చూపించుచుండెడివాడు. స్వీడను శాస్త్రజ్ఞులలో బెర్జీలియస్ తరువాతి స్థానము అర్హీనియస్ అని చెప్పవచ్చును. + +అలంకరణ కళ (Decorative Art) :- 'అలంకార ప్రియో విష్ణుః' అని హిందువులు విశ్వసింతురు. అలం +కరణము మానవుని స్వభావము కూడ. తాను ఉపయోగించు వస్తువులను బుద్ధికింపగురీతిని కూర్చుట లేక చిత్రించుట మానవునికి సహజమైనపని. ఇదియే అలంకరణము, కాగితాలతో పూవులుచేయుట, ముగ్గులు వేయుట, జిలుగు కుట్టుట మొదలగు పనులు అలంకారములు అనబడును. + +అలంకరణము మానవుని హృదయమును రంజింపజేసి ఆహ్లాదమును కూర్చును. మనకు నిక్కమైన ధనము అలంకరణమే. మనము డబ్బుచేత డాబును కొనుచున్నాము. గౌరవమును, భోగమును, కీర్తి ప్రతిష్ఠలను కలిగించునది +ఈ కళయే. నేటి ఏడంతస్థుల మేడ, సోఫా సెట్లు, అల్మా \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0399.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0399.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b83290c986a0260be5df846bdfafab90ebd7b41d --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0399.txt" @@ -0,0 +1,29 @@ +గీలు, పట్టు తివాచీలు, నాటి దర్బారు వైభవాలు, రాజ దండములు, రాజ చిహ్నములు - ఇవన్నియు అలంకరణ +ఫలితములే. వీటినిబట్టియే ప్రపంచమున గౌరవమేర్పడు చున్నది. వేయేల ? వెండి రూపాయిగా మారుట, కాగితము నోటుగా మారుట అలంకరణ కళాప్రభావమే. సభ్యత యనునది ఈ కళకు బుట్టిన బిడ్డయే. + +పై కళాః విషయ మంతయు మానవుని సృష్టియై యున్నది. కాని ఆకాశము, మబ్బులు, పర్వతాలు, పృథ్వి, అగ్ని, జలము, చెట్లు చేమలు మొదలగునవన్నియు బహ్మ సృష్టికి చెందినవి. ప్రకృతి యొక్క అనుకరణము మానవుని సృష్టిలో గాంచెదము. సర్వస్వతంత్ర సృష్టి సర్వేశ్వరునిదే. సర్వ స్వతంత్రమై, పరిపూర్ణమైన సర్వేశ్వరుని సృష్టిలోని నిరుపమాన సౌందర్యమును కళాకారుడు ఖండఖండములుగా చిత్రించుకొనుచున్నాడు. 'సత్యం' 'శివం' 'సుందరం' అనునట్టి ఆ పరతత్త్వ పరిణత దశను సౌందర్య స్వరూపముననే ఆరాధించుట గాంచగా, సౌందర్యము ఇహ పరములు రెంటికిని సాధన మని తెలియగలదు, సౌందర్యము ప్రతి వస్తువులోను అంతర్గతముగ వెలుగుచున్న యొక తీపి. దానిని రేఖలచే వ్యక్తపరచి రంగులతో ఉజ్జ్వలపరచుటకు చేయు ప్రక్రియయే చిత్రకళ అనబడును. + +బ్రహ్మ సృష్టిలోని దృశ్యములను పరిశీలించినచో వాటి నిర్మాణములో నొక క్రమము, విన్యాసము, కనిపించును. సృస్టియనునది పునరావృత్తికలిగి దేశ కాలమానములచే నొప్పుచున్నది. చిత్రకళలో అలంకరణము ఒక భాగము మాత్రమే అయియున్నది. కేవలాలంకరణము సౌందర్యమును మాత్రమే సృష్టించును. సందేశమునిచ్చు చిత్రములు వేరుగా నుండును. బుద్ధుడు బోధివృక్షము క్రింద జ్ఞానము నార్జించిన దృశ్యము సందేశ చిత్రము. ముగ్గులు, లతలు, ద్వారబంధములపైని నగిషీలన్నియు అలంకరణ చిత్రములు. + +ప్రకృతిలోని కూర్పు, క్రమము, మనకు ఆశ్చర్యమును, ఆహ్లాదమును కలిగించును. వీటిని మనము మన అవసర +పూర్తీకై ఉపయోగించుకొనుటయేగాక ఇచ్ఛానుగుణముగ వాటిలో మార్పులు చేసినచో నవి ప్రయోజనాలంకారము లగును. సృష్టిలోని వస్తుజాల మంతయు నాలుగు మూలాకృతులలోని పరస్పర సమ్మేళనములలో కాంచవచ్చును + +1. వృత్తము, 2. చతుష్కోణాకృతి, 3. త్రిభుజాకృతి, 4. బహుకోణాకృతి. ఎట్టి ఆకృతినయినను రేఖయే నిర్దేశము చేయును. కావున చిత్రకళ కంతటికిని మూలము రేఖయే. ఈ రేఖ ఏడువిధములుగ పరిణమించును. వీటిని'మూల రేఖ' లందుము. ఇవి అలంకరణమునకు బీజ ప్రాయములు. + +ప్రథమ రేఖ స్తుడి (Spiral). ఇది నీటిలోను, నెత్తి పైనను, నత్తగుల్లల పైనను కానవచ్చును. + +రెండవది సున్న లేక వర్తులము. దీనిని సూర్యుని ఆకృతియందు లేక వలయములందు గనవచ్చును. + +మూడవది చంద్రవంక లేక అర సున్న. దీనిని విదియ నాటి చంద్రునియందును,ఇంద్ర ధనుస్సునందును జూచెదము. + +నాలుగవది ' కాటాకొండి'. ఇది మంటలలోను, పొగలోను, గాలమందును కానవచ్చును. + +ఐదవది 'తరంగ రేఖ' దీనిని అలలయందు లేక అరాళ కుంతలములయందు గాంచెదము. + +ఆరవది 'క్రకచరేఖ'. దీనిని రంపపుపిండ్లు, కొండ కొనలు, విద్యుత్ రేఖలు మున్నగు వాటియందు గాంచెదము. + +ఏడవది సాధారణమైన 'సూటిగీత'. (straight line) దీనిని బట్ట అంచులలోను, బల్లలందును, త్రాటియందును, +దిక్చక్రము (Horizon) నందును చూడవచ్చును. + +ఈ మూలరేఖలు మనము నిత్యము దర్శించు వస్తువులలో గోచరించును. ఈ రేఖలు అలంకరణకళకు ప్రధాన +మయినవి. వీటియొక్క వివిధ సమ్మేళనముల చేతను, బంధములచేతను అనేక ఆకృతులు ఉత్పన్నమగును. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0402.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0402.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3091a3d5324f5e8eb50099cd2b5623ebcf067c19 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0402.txt" @@ -0,0 +1,14 @@ +ఈ వలయావస్థ యొక్క కూర్పులచేత అనేకరకాలైన పుష్పాకృతులు సృష్టియగును. వీటిలోని రేఖలు గానుగ గతిచే ప్రవహించి కట్టుబడి, సంపూర్ణ దృశ్యములను నిర్దేశించును. + +అనురూపత : అలంకరణ చిత్రములలో లేక ప్రకృతిలోని దృశ్య పదార్థముల యందును రెండు భాగములు +సమమై, ఒకదానికి నొకటి పోటీగా స్ధాయి (Balance) గలిగి ప్రతిబింబించినచో అనురూప (symmetrical) చిత్రములు, లేక దృశ్యములు అనబడును. ఇట్టి చిత్రములోని ప్రతి సూక్ష్మ వివరము గూడ ఎదుటి భాగములో ప్రతిబింబించు నట్లుండును. ఈ రెండు ప్రత్యర్థిభాగముల యొక్క కలయికచే ఒకే చిత్రమగును. అది చూచుటకు అందము గూర్చును. + +చక్కగా పరిశీలించినచో ప్రకృతిలోని అనేకపదార్థములయందు అనురూపత వ్యక్తము కాగలదు. పోకలు, పండ్లు, ఉల్లిగడ్డలు, కఱ్ఱ మొదలగు వాటిని కోసి రెండు భాగముల నట్లే యుంచి చూచినచో, రెండు భాగములలోని వివరములు కూడ ఒకదాని కొకటి ప్రతిరూపముగా నుండును. సమాన ప్రతిభ గలిగిన ఇద్దరు గాయకుల పోటీ గానమును, సమశక్తి గలిగిన ఇద్దరు మల్లుల కు స్త్రీని వీక్షించు వారికి అవి చెవులకు కన్నులకు విందొనగూర్చునట్లు అనురూపచిత్రములును సౌందర్యమును అందించును. ఈచిత్రములలో సంపూర్ణమైన'స్థాయి' (Balance) ప్రకటితమగును. వీటిలోని రేఖలన్నియు దృష్టిని తమతో బాటు అటు నిటు త్రిప్పి చివరకు మధ్యభాగమువరకు దెచ్చి వదలివేయును. దీనిచే దృష్టికి 'స్థైర్యము' ఏర్పడును. + +స్థాయి (Balance): అనురూప చిత్రములలోని రెండు భాగములలో సంపూర్ణ స్థాయి యుండును. కాని సరిసమానము కాని భాగములలో స్థాయి యుండినచో అది ఆశ్చర్యమును కల్గించును. బాట్లు చిన్నవే గాని భారము సమానముగా నుండుట లేదా? సమాన స్థాయిని నిర్ణయించుటకు కొంత ప్రయత్నము అవసరము. చిత్రములలోసు,అలంకరణ చిత్రములలోను కొలది స్థలమును ఆక్రమించిన ఆకృతి, అధిక ప్రమాణము గలిగిన ఆకృతికి, లేక స్థలమునకు, సమతూనికగా నుండును. కాని చిన్న ఆకృతికి అధిక ప్రాముఖ్య ముండుట అవసరమైయుండును. ఒక స్తంభపు నీడ దాని కన్న పెద్దగా నున్నను, దాని నీడతో కలిసి దృష్టికి స్థాయిని ఒనగూర్చును. చూచు వాని దృష్టి స్తంభము వైపే లగ్నమగుచుండును. దీనికి కారణము స్తంభముపై నున్న వెలుతురు ఛాయలు చుట్టుప్రక్కల ప్రదేశములలో కంటే ప్రగాఢమైయుండును. ఇటులనే +తామర పుష్పము దాని చుట్టు వ్యాపించిన విశాల పత్రముల పరిసరములలో ప్రధానమై ఆకర్షణీయముగా వెలుగొందును. దీనికి కారణము ఛాయల వ్యత్యాసమే కాక వర్ణ వ్యత్యాసము కూడ నై యుండుట. + +సాలెపురుగు నేతలోని నడిమిభాగములోని తంతు రేఖలు అధికముగా నుండుటచే వివరములు అధికమగును. దీనిచే ఆకర్షణ అధికమై ఇతర విశాల భాగములతో విశేషించి తులతూగుచుండును. రేఖలు ఒకచోటు నుండి మరొక చోటికి ప్రవహించునపుడు ఒక ప్రత్యేక దిశను సూచించును. అనేక రేఖలు ఒకేబిందువు వైపు నుండి పారుచున్నను, అనేక దిశలనుండి బిందువు వైపు ప్రసరించినను, ఆ దిశకు ప్రత్యేక ఆకర్షణము ప్రాప్తించును. ఇట్టి రేఖల ప్రయోజనము అలంకార చిత్రములలోనే గాక, సమస్త చిత్రములలో గూడ పెక్కు లుండును. రెండు అసమానభాగములు సమానమగుటకు కారణము ఆ రెండు కూడ సమానాధిక్యమును కలిగియుండుటయే. + +పరివ్యాప్త అలంకరణము (All over Design): అడవులలోను, ఊరి బయళ్ళలోను, చేలలోను, తోటలలోను +పూలు విరగబడి పూయును. ఇవన్నియు స్థలము నాక్రమించుచు వ్యాపించుచుండును. వీటి కూర్పునందు క్రమబద్దత కనబడుట దుస్తరము. కాని ఇవ్వన్నియు వ్యాపించి, కిలకిల నగి, గిలిగింతలు పెట్టును. ఇది పరివ్యాప్త - అలంకృతిలోని క్రమపద్ధతి. ఇటులే ఆకాశముపై తారలు, నేలపై రాలిన ఆకులు, పూలు, జముడుమీది ముండ్లు,కోమటి రాళ్ళు భిన్న వర్ణము అయిన భిన్న ఛాయా (tones) \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0403.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0403.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6ebfb46506f09d5cea8895c6d285984c8ca82e80 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0403.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +భూమికలపై చూచియున్నారము. వాటికి క్రమబద్ధముగ పడియుండు అవకాశములు లేవు. కానీ వాటి కూటమి కొంత స్థల మాక్రమించుచున్నది. ప్రతికూటమిలోని రూప భూమియు, విరామభూమియు తప్పనిసరిగా జ్యామితి రేఖాకృతి విశేషములు ((geometrical details) కలిగి యుండి, వివిధ దిక్కులను పునరావృత్తిని లయలను, స్థాయిని గూర్చు వెలుతురు ఛాయలను కలిగియుండును. + +ప్రపంచమునందలి అన్ని దేశములలోని ఉత్తమ అలంకరణ కళాఖండములలో క్రమములేని పరివ్యాప్తములైన అలంకృతులు చాల అరుదుగా నుండును. ఒకవేళ ఉన్నను అవి చాలవరకు ప్రకృత్యనుకరణ (Realistic) పద్ధతిలోనే ఉండును. కాని వివరములన్నియు ఒకానొక అలంకార సూత్రమును అనుసరించి, బిగించి, శైలీకరింపబడును. - కొన్నిసార్లు గుచ్ఛము లన్నియు ఒక నిర్దిష్ట ఆకృతియందు నిండునట్లు వేయుటయు గలదు. ఐనను అది పరివ్యాప్త అలంకారమే అగును. + +ఈ అలంకరణము సమముగా విభజింపబడిన భూమికపై 'వేయబడును. + +మూలాకృతులును, గుచ్ఛములును (units) సంతరణ స్థానములందు (crossings) సమదూరములందుండి భూమికను సమముగా విభజించును. 16 వ పటములోని 1 వ పటములో మాదిరి ఏకాంతరిత (Alternative) స్థలము లందైనను, 2 వపటముమాదిరి చిన్నని మూలాకృతులు ఖాళీస్థలములందైనను వేయబడును. 3, 4 లో మాదిరి వట్టిగీతలు లేక చుక్కలు మలుపబడవలయును. + +పునరావృత్త - అలంకరణము (Repeated Design) : సాధారణముగా గోడలపై నతికింపబడు కాగితములలోను, నేతబట్టలలొను అద్దకములలోను పునరావృత్త అలంకరణము కనిపించును. ఏదేని ఒక అలంకరణ గుచ్ఛము క్రమబద్ధమైన ఎడమిచ్చి (Regular Intervals) సంతరణ పద్దతిలో చిత్రింపబడును. దీనిచే అలంకరణము పరివ్యాప్తమై విశాలప్రదేశముల సమముగా నాక్రమించునదిగా నుండును. ఇట్టివి క్రమబద్ధమైన కొలత గలిగిన కూర్పుచే అందమును స్పందింపజేయును. కొన్ని అలంకృతులలో ఖండగలకూర్పు సన్నిహితమగుట చేత అల్లిక లుత్పన్నమై సేతవలెను, గూన పెంకులు పేర్చినట్లును, ఇటుక పెడ్డల నతికినట్లును ద్యోతకమగుచుండును. ఈ విధముగా ఖండికల వివిధబంధములచే విశాల ప్రదేశములు వింత భూమికలుగా మారును, + +పునరావృత్త అలంకారము వ్యామోహకరముగా నుండును. నిత్యము మనము దర్శించు వస్తువులతో నిట్టి క్రమము గాంచవచ్చును. ఈ కూర్పు అనేక రకములుగా నుండును. అనాసపండు చర్మము చతుష్కోణమయముగా నుండును. దేవదారు చెట్లు, చేపల వైపొలసులు, తేనె తెట్టెపై తొరటలు ఒకదాని నొకటి రాచుకొని జ్యామితి రేఖాకృతులు కలిగి వ్యాపించియుండుట చూతుము. ఇట్టి ఏక ఖండికా పునరావర్తనమే పునరావర్తిత - అలంకరణ మనబడును. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0404.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0404.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ef9f100543dd1d5bb4a55610a3ce4101fb613055 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0404.txt" @@ -0,0 +1,16 @@ +ఇట్టి అలంకరణము గచ్చు, లోహము, చర్మము, కడవలు, కప్పులు, కఱ్ఱలు మున్నగువాటిపై కానవచ్చును. + +పై చిత్రములలో అలంకరణము అడ్డదిడ్డముగా నుండక ఒకేచాలు ననుసరించి కచ్చితమై క్రమముగానున్నది. + +కొన్ని అలంకరణములలో రేఖాగణితముననుసరించిన బంధములు కాననగును. కాని యందలి పునరావర్తన తంత్రము సుళువుగా నుండక చిత్రఖండిక ఒకటిగా నుండక, అనేకాకృతులుగల గుచ్ఛములను సమప్రమాణమును ఛాయను మాత్రము గలిగియుండును. గుచ్ఛ సమూహములు వంకరటింకరగా (zig-zag) పునరాగమించుచు పోటీగా (Reverse) ప్రత్యక్షమగును. + +ప్రయోజనాలంకరణము, (Functional Design.) : నభోభాగాన పారెడు పక్షుల తోరణమును గమనించినచో +ఒకదృశ్య కవిత్వము గోచరించును. అది బాణాగ్రాకృతిని పోలు చాలు గలిగియుండును. ఇట్టి ఆకృతిలో సౌందర్యమును, +ప్రయోజనమును రెండును కలిసియున్నవి. బలిష్ఠమైన నీటిబాతొకటి ముందుగా గాలిని చీల్చుకొని పోవుచుండ, దాని వెన్నంటిపోవు బాతులు మొదటిదానంత + +శ్రమకు గురికావలసిన అవసరము ఉండదు. వీటి వ్యూహబంధములోనున్న అలంకారము 'ప్రయోజనాలంకరణ' +మనబడును. అనగా అలంకారము, ప్రయోజనము ఏక వస్తువునందు మిళితమైనపుడు అది ప్రయోజనాలంకరణ మగును. వ్యూహము సరియైనచో దాని పరిణామము గూడ సరియగును. ప్రయోజనాలంకరణము ఒకవస్తువు యొక్క ప్రమాణముతోను, బరువుతోను, గట్టితనముతోను, దాని రంగుతోను సంబంధము కలిగియుండును.కెమెరాను చేతులలో" తేలికగా నుండునట్లు నిర్మించుట ప్రయోజనదాయకము. దీనియొక్క ఆకృతిని కుంచించుట, అవసరమునుబట్టి పెంచుట, బరువుతక్కువగా నుండుట, మలచి చంకలో తగిలించినను సుందరముగా నుండుట, అనునవి దీని ప్రయోజనములు. అట్టి ప్రయోజనములలో దాని నల్లనిరంగు. దాని బిరుసుదనము (Rough texture) కూడ పేర్కొనదగినవి. పులులు, పక్షులు, లేళ్ళు, సీతాకోక చిలుకలు మున్నగు వాటి యందున్న మచ్చలు, వాటిని పరిసరములనుండి కప్పిపుచ్చుటకు ఉపయోగించుచున్నవి. యుద్ధ విమానములపై, ఆయుధములపై, సైనికుల దుస్తులపై మేఘచ్ఛాయలను, చెట్లరంగులను, చిత్రించుటవలన శత్రువుల బారినుండి ఆత్మ రక్షణము చేకూరుచున్నది. ఇటులే, పెన్సలు, పలకలుపలకలుగా నున్నచో నది పొరల కుండును. ముంగిటిలో వేసిన పిండి ముగ్గులు అందమును +కూర్చుటయేగాక, చీమలకు ఆహారముగా నుపకరించును. నావకు ముందు వెనుకల సన్నముగా చెక్కుటచే నది నీటిని కోయగలుగును. వివిధ మతస్థులు ధరించు ఊర్ధ్వ పుండ్రములు, విభూతి, బెండకాయబొట్లు, మొదలగునవి వారివారి మతచిహ్నము లగుటయేగాక అలంకారములుగ కూడ ఎన్నతగియున్నవి. ప్రయోజనము ననుసరించి మలచిన పనిముట్లన్నియు వాటియం దిమిడియున్న లయగతిరేఖల చేతను, రంగులచేతను స్వతఃసిద్ధముగా అలంకృతములై యుండి కన్నులకు విందొన గూర్చును. + +'శ్లేషాలంకరణమూ : భారతీయ శిల్పములలోను, చిత్రములలోను అచ్చటచ్చట ఈ వింత చిత్రములు కానవచ్చును. +అజంతాలో నాలుగు జింకల కొకేతల చిత్రింపబడినది. ఇది చిత్రకారుని అధికశ్రమను తగ్గించి, సందర్భపూర్వకముగా \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0405.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0405.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9d2b676c6e7df92b35a855677a3f93fcf39facab --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0405.txt" @@ -0,0 +1,18 @@ +చిత్రింపబడుటచే ఆశ్చర్య మొనగూర్చును. ఇటులే భువనేశ్వర శిల్పములో నలుగురు వీరుల బంధములో రెండే తల +లున్నవి. ఎటు త్రిప్పి చూచినను దేనికదే వేరుగా కనిపించును. దేవాలయములపై కోణములలో అనగా రెండు గోడలు కలియుచోట రెండుకోతులు లేక సింహములుండి ఒకేతల మధ్యభాగములో చెక్కబడును. రామప్ప దేవాలయ మంటప స్తంభముపై చెక్కబడిన భజనమండలిలో మధ్యభాగమున నాట్యము చేయుచున్న వ్యక్తి యొక్క పాదములు కుడి ఎడమల నున్న వారిలో నొక్కొక్కరి పాదముతో కలిసి రెండేపాదములుగా మలచబడినవి (ప. 16). కవి ఒకే పదమునకు సందర్భానుసారముగ రెండు మూడర్థములను గల్పించునట్లు చిత్రమునందును, శిల్పమునందును ఒకే రూపములో అనేక రూపములు కల్పనచేయుట రూప శ్లేష అనబడును. + +పటము 18. రామప్ప దేవాలయ శిల్పము + +బంధములు (compositions) : మూల రేఖలచే తయారైనా అలంకృతు లన్నియు రెండు తరగతులలో విభజింప బడును. వాటిలో మొదటి తరగతివి దృష్టికి విశ్రాంతి నిచ్చుచు, నిశ్చలమై స్థాయి గలిగియుండును. ఇవి 'స్థావరములు' (static arrangement) అనబడును. రెండవ తరగతివి కదలిక గలిగి విస్తరించి పెరుగుచుండునవి. ఇవి జంగమము అనబడును. (Dynamic arrangement)). + +పటము 19. స్థావర బంధములు +స్థావరములన్నియు విశ్రాంతి భావమును సూచించును. రేఖలన్నియు ఒకదానికొకటి తులదూగుచుండి స్థలమును సమానముగా నాక్రమించును. + +రెండవతరగతి జంగమ బంధములు, అంచులు, తోరణములు మొదలగువానికి ఉపయోగించునవి. రేఖలన్నియు +ఒకచోటనుండి మరొక చోటికి పారుటచే మన దృష్టిని తమతో లాగుకొనిపోవును. వీటిలో చలనము ప్రధానాంశము. + +సామాన్యముగా కదలిక అనునది ఎడమనుండి కుడి దిక్కునకు చూపబడును. ఆవిధముగానే భావింపబడును కూడ. +ఉపరేఖలు ముఖ్య రేఖను కలియునపుడు ప్రవాహపు దిక్కునుండియే కూడును. + +సుసంగతి (Harmony) : ఆకులు, పూవులు, కొమ్మలు ఒక క్రమములో అభివృద్ధిని, క్షయమును కలిగియుండుట +గమనింపదగినది. ఒక పత్రమునకును ప్రక్కనున్న మరొక పత్రమునకును రూపము లో అత్యంత స్వల్పభేద \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0413.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0413.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2eea35d9dcaea44e18c13779b2017d7fd9a46b2c --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0413.txt" @@ -0,0 +1,15 @@ +భరతుడు 'విభావానుభావ వ్యభిచారి సంయోగాత్ రస నిష్పత్తిః' అని రససూత్రమును రచియించెను. దీనికి నలుగురు వ్యాఖ్యాతలు భిన్న భిన్న మార్గములతో వ్యాఖ్యానము చేసిరి. వీరిలో భట్టలోల్లటుడు, శ్రీశంకుకుడు, భట్టనాయకుడు అను మువ్వురి మతములను మనము అభినవగుప్తుని వ్యాఖ్యానమువలన తెలిసికొనవలసినదే కాని వారు రచించిన గ్రంథములు లభించుటలేదు. ఈ సూత్ర వ్యాఖ్యాతలలో నాలుగవవాడైన ఆచార్య అభినవ గుప్త పాదుడు ముఖ్యుడు. అతడు రసమునకు అభివ్యక్తి వాదమును లేవదీసెను. + +ఈ వాదమును ఆధారముగా చేసికొని అతడు తక్కిన ముగ్గురి యొక్క 'ఉత్పత్తివాదము, అనుమితివాదము. భుక్తివాదము' ఆను సిద్ధాంతములను ఖండించెను. 'విభావాను భావసాత్విక వ్యభిచారి భావములతో పరిపుష్టమైన రత్యాది స్థాయి భావములే రసరూపముగ అభివ్యక్తిని పొందును అని ఇతని సిద్ధాంతము. లోకములో రస శబ్దము, మధుర ఆమ్లాదులకు కూడ వాడబడును. అవి రుచులు. కావ్యరసముకూడ రస్యమానమే కనుక దానికి రసశబ్ద వ్యవహారము కలిగినది. స్థాయిభావము రసాభి వ్యక్తి పర్యంతము స్థిరముగా నిలచునది. దానికి ఆలంబన, ఉద్దీపన విభావములు, సాత్విక భావములు, అనుభావములు, వ్యభిచారి భావములు పరిపోషకములుగా ఉండును. ప్రతి రసమునకు ఒక స్థాయిభావము వేరుగా నుండును. రసానుభవము సహృదయునకు మాత్రమే కలుగును. 'శృంగారము, హాస్యము, కరుణము, రౌద్రము +వీరము, భయానకము, భీభత్సము, అద్భుతము,' అని ఎనిమిది రసములను మాత్రమే ప్రాచీనులు అంగీకరించి +నారు. కాని ఆ తరువాత శాంతరసము వాటితో చేర్చబడి రసములు తొమ్మిది అయినవి. అది కావ్యమైన రామాయణము నందు కరుణరసము ప్రధానముగ సమగ్ర రూపములో అభివ్య క్తమగును. 'శాంతరసమును తొమ్మిదవ రసముగా చేర్చవలెనా లేదా' అను విషయమును గూర్చియు, రసముల సంఖ్యను గూర్చియు ఆలంకారికులలో భిన్నాభి ప్రాయములు కలవు. రసము సామాజిక నిష్ఠమేకాని నటగతముకాదు. నటుడు శిక్షాభ్యాసము వలన భయ కోపాది భావములను అభినయించుచున్నప్పుడు ఆయా భావముల సంస్కారము సామాజికులకే కలుగును. + +భోజుడు తన శృంగార ప్రకాశములో శృంగార మొకటే రసమని విపులముగా చర్చించి నిర్ణయించినాడు. ఆనందమయము బ్రహ్మాస్వాద తుల్యమునైన రసము ఆత్మకు నిరతిశయానందమును కలిగించును. అది ఒక శృంగారమే అని భోజుని మతము. స్త్రీ పురుషుల అనురాగాత్మకమగు లౌకిక శృంగారమును భోజుడు పరిగణింపలేదు. ఆత్మకు కలుగు నిరతిశయమైన శాశ్వతా నందమే శృంగారమని అతడు చెప్పెను. ఈ రసానందము ఇతరు లంగీకరించిన నవవిధ రసములలో సమానమేగనుక అన్ని రసములవలన కలుగు ఫలము ఒకటేయని అతడు భావించెను. కొందరు అద్భుతము ఒక్కటే రసమని అనిరి. భవభూతి కరుణ మొక్కటే రసమని నుడివెను. + +అలంకారవాదము : కావ్యము సౌందర్య మయము. అలంకారములు అనగా కావ్యసౌందర్య వర్థకములు అని +భామహునిమతము . రూపకాది - అలంకారములు బాహ్యములే యగును. కావ్యశోభాకరములయిన ధర్మములు +అలంకారము లని దండి నిర్వచించెను. వామనుడు తన కావ్యాలంకార సూత్రవృత్తిలో అలంకారములకు ఉచిత +స్థానము నిచ్చెను. కావ్యముయొక్క ఉపాధేయతయే అలంకారముమీద ఆధారపడును అని ఆతని మతము. +(కావ్యగ్రాహి అలంకారాత్). వామనుని అలంకార నిర్వచనము మిగుల సమంజసముగా కనిపించుచున్నది. "సౌందర్యమే అలంకారము" అని అతని లక్షణము. 'అలంక్రియతే అనేన' అను వ్యుత్పత్తినిబట్టి అలంకార శబ్దము అనుప్రాస - ఉపమాదులయందు వర్తించును. అలంకారముల శబ్ధార్థములయొక్క అస్థిర ధర్మములు, కావ్యశోభాతిశయ కారములు; రసోవస్కా రకములు అని విశ్వనాథుని లక్షణము. "చారుత్వ హేతుః అలంకారః" అని ప్రతాపరుద్రీయము. + +కవి సౌందర్యోపాసకుడు. కవి నిర్మితియగు కావ్యము సౌందర్యరాశియగును, అలంకారశాస్త్రములో కావ్యము సౌందర్యవతి యగు సుందరితో పోల్చబడినది. అందు అలంకారములు విద్యమానమగు సౌందర్యమును వృద్ధి పరచును. కొందరు ఆలంకారికులు అలంకారములు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0414.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0414.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0e83c43a43872f68747ae1c65699c747dc9c3354 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0414.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +ఆవశ్యకము లనిరి. కొందరి మతమున అలంకారములు అత్యంతావశ్యకములు కావు. “వనితాముఖము కాంత +మయినప్పటికిని నిరలం కారమగుచో భాసిల్లదు. అటులనే కావ్యముకూడ రమ్యమయినను అలంకారముల నపేక్షించును" అని భామహుని మతము. గుణప్రాధాన్య వాధియు రీత్యాచారుడును అగు వామనునకు ఇది రుచింపలేదు. "కావ్యము యువతి యొక్క రూపమువంటిది. అది కేవల గుణాత్మకమయినను రసికులకు మనోజ్ఞమే. అలంకార యుక్తమగుచో మిక్కిలి రుచికరము. గుణహీన మగు కావ్యము యౌవనము గడచిన అంగన యొక్క శరీరము వంటిది. అలంకారములు మాత్రమే శోభాకరములు కావు" అని అతడు వాదించెను. అర్వాచీనాలం కారికులు కావ్య శరీరమునకు అలంకారములు అంగద - కుండల హారాదులవంటివే యను నభిప్రాయమును వ్యక్తికరించిరి. + +అలంకారములను గుణములనుండి పృథక్కరించి భామహుడు భావికము అను నాలంకారమును గుణముగా పరిగణించెను. గుణములను మొదట చూపినవాడు వామనుడు. దండి దళగుణములను కూడ అలంకారములుగా పరిగణించెను. “కాశ్చిన్మార్గ విభాగార్థ ముక్తాః ప్రాగవ్య లంక్రియాః' వామనుని మతమున "కావ్యము యొక్క శోభాకరములగు శబ్దార్థ ధర్మములు గుణములనబడును. అవి ఓజః ప్రసాదాదులు, యమకోపమాదులు కావ్య శోభను అతిశయింప జేయును, కేవలాలంకారములు శోభాకరములు కావు. గుణములు నిత్యములు. అవి లేనిచో కావ్యశోభయే లేదు. అలంకారములు అనిత్యములు, అలంకార వాదము మిగుల ప్రాచీనమైనది. భామహుడు, ఉద్భటుడు, దండి, రుద్రటుడు మొదలగు +వారు అలంకారప్రాధాన్యమును అంగీకరించిరి. + +అలంకారములకును రసమునకును గల సంబంధము ప్రాచీనకాలముననే గుర్తింపబడినది. భామహుడు మహా కావ్యము ''సకల రసయుక్తము కావలెను" అనెను. భామహాదులు రసవత్, ప్రేయ, ఊర్జస్వి - ప్రభృతులను అలంకారములనుగా పరిగణించిరి. రసవదలంకారమును "దర్శిత స్పృష్ట శృంగారాది రసమ్" అని భామహుడు నిర్వచించెను. అర్వాచీనాలం కారికులలో పెక్కురు వీటిని అలంకారములుగా గణింపలేదు. వీరికి అలంకారములే కావ్యములో ప్రధానముగా గోచరించెను. వీరికి సునిశ్చితమగు ధ్వని సిద్ధాంతము (ప్రతీయమానార్థవాదః) సువిశదముకాకపోయినను, ధ్వనిమాత్రము వీరికి విదితమే. వీరి మతమున అలంకారములే ప్రధానములు. + +భరతుని నాట్యశాస్త్రములో ఉపమ, రూపకము, దీపకము, యమకము, అను నాలుగు అలంకారములు పేర్కొనబడినను, అలంకారముల సంఖ్య క్రమముగా పెరుగుచు వచ్చెను. దండి 35 అర్థాలంకారములను పేర్కొనెను, యమకమును గూడ వివరించెను. మమ్మటుడు 61 అర్థాలంకారములను విశదీకరించెను. అర్వాచీనాలంకారికులలో కొందరు అలంకారముల సంఖ్య రెండు వందలకుపైగా నుండవచ్చును అనిరి. అలంకారమనగా ఉక్తి వైచిత్య్రము. ఈవై చిత్య్రము అనంతముగాన అలంకారములుగూడ ననంతములే యనుచో నతిశయోక్తి కాదు. + +భామహుడు, దండి మొదలగువారు వక్రోక్తి అతిశయోక్తి అను నీరెండును అలంకారములకు మూలములని నుడివిరి. భామహుని మతమున “వాక్కు యొక్క వక్రార్థ శద్దోక్తి అలంకారోత్పాదకము. అలంకృతి యనగా వక్రాభిధేయ శబ్దాక్తి యగును." శబ్దార్థముల వక్రత యనగా లోకోత్తర రూపముగా వాటి అవస్థానమే. భామహుడు వక్రోక్తికి ప్రాధాన్య మిచ్చెను. +"వక్రోక్తియే సర్వస్వము. వక్రోక్తి మూలముననే అర్థము విభావింపబడును. కవి వక్రోక్తికొరకు యత్నము చేయవలెను. వక్రోక్తిలేనిచో అలంకారమే లేదు.” అందుననే ఈయన స్వభావోక్తిని అలంకారముగా పరిగణింప లేదు. "స్వభావోక్తి రలంకార ఇతి కేచిత్ ప్రచక్షతే"' అని మాత్రము పేర్కొనెను. దండి అతిశయోక్తి సర్వాలంకార పరాయణమని వచించెను. "అలంకారాంతరాణా మష్యేకమాహుః పరాయణమ్ | వాగీశ మర్హ తాముక్తి మిమామతిశయాహ్వయామ్.” అలంకారములను వైజ్ఞానిక పద్ధతిచే విభజించిన ప్రథమ అలంకారికుడు రుద్రటుడు. ఈయన అలంకారములను వాస్తవ, ఔవమ్య అతిశయ,,శ్లేషమూలకములుగ విభజించెను. కొన్ని అలంకారములు రెండు వర్గములకు చెందును. ఉదా: ఉత్ప్రేక్షాలం కారము \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0421.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0421.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..48c8401873f374f705bf872acebbfc6b744391a3 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0421.txt" @@ -0,0 +1,16 @@ +అలంపురములో నందులు మఠము, మబ్బు మఠము, అను శైవ మఠములు కలవు. నందుల మఠములో మల్లి కార్జునరాయల సేనాని కాచప్పొడయలు దానమిచ్చిన తామ్ర శాసనము కలదు. అలంపురములోను పరిసర గ్రామాలలోను ఉన్న తామ్ర శిలాశాసనములు ప్రకటింప బడినచో ఇదివరకు తెలియని యనేక విశేషములు బయల్పడ గలవు. + +పుణ్యక్షేత్రము : అలంపురము దక్షిణ కాశీ యనియు, భాస్కర క్షేత్రమనియుప్రసిద్ధిపొందినది. శ్రీశైల క్షేత్రమున +కిది పశ్చిమద్వారము. తుంగభద్రాతీర మందలి 64 ఘట్టములతో, అష్టాదశ తీర్థములతో, జోగుళాంబాబ్రహ్మేశ్వరులతో, మాధవ, గణేశ, కాలభైరవ, మణికర్ణి కాతీర్ధములతో అలంపురము వారణాసితో నన్ని విధముల పోలియున్నది. ఇచట కోటిలింగము లున్నవని ప్రతీతి. ప్రస్తుత మిచట నరసింహస్వామి, సూర్యనారాయణస్వామి, చెన్నకేశవ, నీలకంఠేశ్వర, బ్రహ్మేశ్వరాలయము లున్నవి. అన్నియుసుందర + +ఆలంపురము దేవాలయములు + +నటరాజు- ఆలంపురము + +శిల్ప విలసితములు. వీనిలో బ్రహ్మేశ్వరాలయము ప్రధాన మైనది. + +అలంపురమునకు 9 'మైళ్ళ దూరములో కృష్ణా తుంగభద్రా సంగమేశ్వరమును, 18 మైళ్ళలో సప్త నదీ సంగమ క్షేత్రమును కలవు. + +బ్రహ్మేశ్వరాలయ పశ్చిమద్వారమున 'షాఆలీ పాదుషా' దర్గా ఉన్నది. దానికి “జిలభాత్" నెలలో గొప్ప ‘ఉరుసు' జరుగును. మహమ్మదీయుల కిది పవిత్రమైనది. + +దేవతామూర్తులు : ఈ క్షేత్రమున సూర్యుడు, సప్తమాతృకలు, కుమారస్వామి, మహిషాసుర \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0426.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0426.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..df30d347143c6e7dd78c23e6602b86eba05bae39 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0426.txt" @@ -0,0 +1,14 @@ +సైన్యములు ముందడుగు వేయ నిరాకరించెను. ముల్తాను ప్రాంతములందలి యాటవిక జాతులు అలెగ్జాండరునకు +అనేక కానుకలు సమర్పించెను. + +అలెగ్జాండరు డరయస్ కుమార్తె స్టాటిరాను పెండ్లి యాడెను. ఇతని ప్రథమ కళత్రము సోద్దియానా యనునామె. ఈ బహుభార్యాత్వములో ఇతడు తండ్రివలె ప్రాచ్యపద్ధతి నవలంబించెను. టైగ్రెస్ దాటి, ఓపిస్ (Opis) దగ్గర సైన్యములను ఇంటిదారి పట్టించెను, బాబిలోనును తన సామ్రాజ్యమునకు కేంద్రముగ చేయగోరి ఇతడిచట గొప్ప నౌకాశ్రయమును గట్టించెను. క్రీ.పూ.323 లో 33 సం. లు నిండక పూర్వమే అలెగ్జాండరు మితిమీరి త్రాగుటవలన మరణించెను. + +ఆఫ్ఘనిస్థానమును, ఆక్టస్ (Oxus) నది కీవలి భాగమును, సింధునదీ ప్రాంతము వరకును జయించిన పర దేశీయులలో మొదటివాడు అలెగ్జాండరు. ఇతని శిబిరము ఒక మహానగరమువలె నుండెడిది. కవులు, గాయకులు, చరిత్రకారులు, నట్టువరాండ్రు, స్త్రీలు, ఇందు ఉండిరి. దర్బారు దినచర్యలో దైనందిన విషయము లన్నియు వ్రాయబడుచుండెను. షుమారు 13 ఏండ్లలో అలెగ్జాండరు అప్పటికి తెలిసిన ప్రపంచములో నర్ధభాగమును జయించెను. ఇతడు 12 గురు దేవతలకు కట్టించిన గుడులు కాలగర్భమున లీనమైనవి. ఇతని కాలపు శిలాప్రతిమా శిల్పచ్ఛాయలు బౌద్ధశిల్పములో లీనమై యుండవచ్చును. అసమాన సైన్య విజయములను గాంచిన యీ జయశీలి సామ్రాజ్యము ఇతని అనంతరము 3 ఏండ్లలోనే విచ్ఛిన్న మయ్యెను. + +అల్యూమినియము (స్ఫటము) :- ఉనికి ప్రకృతిలో ఆమ్లజని, సైకతము (Silicon) తరువాత అల్యూ +మినియము సమృద్ధిగా దొరకును. భూమి యొక్క గట్టిగా నున్న పై భాగమున అది 7.4 శాతము ఉండును. + +అల్యూమినియము యొక్క ముఖ్య ఖనిజములను ఈ క్రింది విధముగా వర్గీకరింప వచ్చును. + +1. సైకతీయములు (శైలితములు) :- అల్యూమినియము చాలవరకు సైకతీయముల రూపమున దొరకును. వానిలో +అన్నిటికంటే ముఖ్యమైనది కయొలిన్ (ప్రమృత్). పొటాశీయ అభ్రకము, పొటాశీయ భూ స్ఫటికము.(Potash felspar) \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0428.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0428.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1a3995094d8f976e3c432c534632b02b0d8a65c4 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0428.txt" @@ -0,0 +1,38 @@ +ద్రావణములో సజలీకరణము (dilute) చేసిన స్వచ్ఛ స్ఫటకామ్లజనిదము లభించును. + +సెర్పెక్ ప్రక్రియ : ఈ ప్రక్రియలో ఖనిజమును కర్బనముతో కలిపి నత్రజని వాయు ప్రవాహమున 1800 ల +ఉష్ణప్రమాణమున వేడి చేయుదురు. అప్పుడు స్ఫట నత్రిదము (Alluminium Nitride) ఏర్పడును. దానిని నీటిచే +విశ్లేషించినచో అల్యూమినియము యొక్క ఉదజామ్ల జనిదము వచ్చును. + +2. స్ఫటకామ్ల జవిదము యొక్క విద్యుత్కరణము (Electrolysis): స్వచ్ఛమగు అల్యూమినా లేక స్ఫటకామ్ల +జనిదమును క్షాసృతిజము (Cryolite) తో కలిపి ఒక ఇనుప తొట్టిలో విద్యుత్కరణము చేయుదురు. దీనిలో కర్బన +విద్యుద్వారములను ఉపయోగింతురు. విద్యుదంశ్యము (విద్యుత్కరణము చేయబడు పదార్థము) యొక్క ఉపరి +తలమును కొంత కారుబొగ్గుతో కప్పియుంచెదరు. విద్యుదంశిక (Electrolytic) కోశములో కరిగిన అల్యూమిని +యమును అడుగు భాగముననుండి బయటికి తీసెదరు, + +అల్యూమినియమును శుద్ధిచేయుట : అల్యూమినియము హూవ్ ప్రక్రియచే శుద్ధి చేయబడును. విద్యుదంశిక +కోశము (Electrolytic cell) యొక్క అడుగు భాగమున రాగి, అల్యూమినియము, సైకతము యొక్క ధాతు +సమ్మేళనము ఉండును. అది ధనధ్రువమార్గముగా (Anode) పనిచేయును. మధ్యపొర సోడియ, అల్యూమిన భార +ప్లవదము (Barium) లు కరగి కలిసిన సమ్మేళనమును కలిగియుండును. అది విద్యుదంశ్యము (Electrolyte) గా +పనిచేయును. విద్యుత్ప్రవాహము కరిగిన లవణ మిశ్రమమునుండి అల్యూమిన అయనులను విడుదలచేయును. ఈ విధముగ విడుదల యైన స్వచ్ఛమగు అల్యూమినియము పైకి లేచును. అదే సమయమున ముతుక అల్యూమిన +సమ్మేళనమునుండి సమాన ప్రమాణములో అల్యూమినియము ద్రావణములో చేరును. ముతుక అల్యూమినియము అడుగుపొరలో ప్రవేశపెట్టబడును. + +అల్యూమినియముయొక్క ధర్మములు : భౌతిక ధర్మములు : ఇది నీలిడాలుతో వెండివలె తెల్ల గానుండు +ధాతువు. దీని తారతమ్యసాంద్రత 2.7. తేలిక గానండు లోహమగుటచే దానిని విమాన నిర్మాణమునకును, దాని +ఇంజను భాగములను చేయుటకును ఉపయోగింతురు. దీని విస్తార్యత హెచ్చుగా నుండుటచే, దీనిని చాల పలుచని రేకుగా సాగకొట్టవచ్చును. ఇది చాల హెచ్చు జిగి గల లోహము. ఉష్ణ విద్యుత్తులకు అల్యూమినియము వాహకము. + +రసాయన ధర్మములు : సాధారణ ఉష్ణోగ్రతకు అల్యూమినియముపై ఎట్టి చర్యయును లేదు. ఎందుచేతననగా +పలుచని ఆమ్లజనిదవుపొర ఈ ధాతువుపై ఏర్పడి దానిని కాపాడుచుండును. ఆమ్లజని గల వాతావరణములో అల్యూ మినియమును వేడిచేసినచో, అది మండి, స్ఫట కామ్లజనిదమును ఇచ్చును. అందుచే స్ఫట కామ్లజనిదముతో ఉక్కును అతుకు ప్రక్రియలో అల్యూమినియము ఉపయోగపడును. + +ఉపయోగములు : అల్యూమినియము చవుకగాదొరకు ధాతువగుటచేతను, సులభముగా హరించనిది అగుట +చేతను ఇండ్లలో పాత్రసామానులు చేయుటకు ఉపయోగింపబడుచున్నది. అల్యూమినియము యొక్క చూర్ణమును +అవిసె నూనెలో మరిగించి అల్యూమినము పూతగా నుపయోగింతురు. అల్యూమినియము మంచి విద్యుద్వాహక మగుటచే, దానిని ప్రసార రేఖలకును, డైనమో యంత్రములలోను, మోటారులలోను, కదలుచున్న తీగ చుట్టలు చుట్టుటకును ఉపయోగింతురు. + +ఈ దిగువ పేరొనిన అల్యూమిన మిశ్రలోహములు ఉపయోగకరములైనవి: + +మాగ్నాలియం (మగ్నస్ఫటము) :- అల్యూమినియముతో తరిమెన దొడ్డిపై పనిచేయుట కష్టము; ఎందుచేత +ననగా అది పనిముట్లకు అంటుకొనుచుండును. ఈదోషము లేకుండ చేయుటకు అల్యూమినియముతో 2 శాతము +మగ్నమును కలుపుదురు. అల్యూమినియమును, మగ్నమును కలిసిన మిశ్రలోహము 'మాగ్నాలియం' అనబడును. దీనితో తరిమెన దొడ్డిపై పనిచేయుటకు ఉపయోగపడును. ఇది చవుకరకపు త్రాసులు చేయుటకును ఉపయోగపడును. + +అల్యూమినియపు కంచు :- 5 శాతము మొదలు 12 శాతము అల్యూమినియమును రాగితో కలిపినచో +అది శీఘ్రముగా కరిగి కలిసిపోవును, దానికి ప్రకాశ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0430.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0430.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4f549beb7cb9d64efeb8ea2c50e7b864ebe3da18 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0430.txt" @@ -0,0 +1,17 @@ +కాల్చిన పటికగా మారును. అది అల్యూమినియ గంధకితముగా నుపయోగపడును. + +స్ఫటసైకతీయములు : ప్రమృత్తు (Kaolin), పొటాశీయ భూస్ఫటికము, అభ్రకము -ఇది స్ఫట సైకతీయములకు +ఉదాహరణములు. విస్తారముగ దొరకునట్టియు, అధికముగ ఉపయోగింపబడునట్టియు, అల్యూమినియము యొక్క +సంయోగద్రవ్యమే రేగడిమట్టి. రేగడిమట్టి జిగటగా సాగును. కాల్చినచో నది గట్టిపడును. ఈ కారణములచే నది పోతపోయు వస్తువులకు ఉపయోగపడును. + +అల్యూమినియమును గుర్తించుట : స్ఫట సంయోగ ద్రవ్యమును సోడియ కర్బనితముతో మిశ్రమము చేసి +కఱ్ఱబొగ్గుపై ఆమ్లజని హారకమగు జ్వాలలో వేడి చేసిన చో తెల్లని విలక్షణమగు అవశేషము వచ్చును. దానిని తరువాత మణిశిలా నత్రిత ద్రావణపు చుక్కతో తడిపి మరల ఎక్కువగా కాల్చినచో నీలిరంగుగల పదార్థమేర్పడును. + +అల్యూమినియముగల ద్రావణమునకు సోడియ ఉదజామ్లజనిదముగాని, పొటాశియ ఉదజామ్లజనిదముగాని కలిపినచో, అల్యూమినియము, అల్యూమినియ ఉదజామ్లజనిదముగా అవక్షేపము నొందును. అది అమ్మోనియా హరిదములో కరగును, + +అల్బెరూని :- అబుర్ రైహాన్ మహమ్మద్ ఇబిన్ అహమ్మదు అల్బెరూని 973 సెప్టెంబరులో సోవియట్ రిపబ్లిక్ లో ఉన్న టర్కమనిస్తాన్ లో ప్రస్తుతము భివా అని పిలువబడు ఖ్వారిజిమ్ యొక్క పరిసర ప్రాంతములలో జన్మించెను. ఇతడు ప్రస్తుతపు ఆఫ్ గన్ స్థాన్ లోని “గజినీ" పట్టణములో 75 సంవత్సరముల వయస్సులో చనిపోయెను. ఇతని పితృసంబంధమైన గృహము బెరూన్ అను చోటి పరిసర ప్రాంతములలో ఉండుటవలన ఈయనకు అల్ బెరూని అని పేరు వచ్చినది. పురాతనకాలములో మధ్య యుగమునందు ఖ్వారిజిమ్ శాస్త్రములలో, కళలలో, ప్రసిద్ధికెక్కిన పండితులకు జన్మస్థలమైయుండెను. అటువంటి వారిలో బీజగణిత శాస్త్రమును కనుగొన్న ఆల్ ఖ్వారిజిమి అను గణితశాస్త్రజ్ఞు డొకడు. గజినీలోని యామినీ వంశీయుల ఆస్థానములో ఇతని పేరు ఎక్కువగా వినబడుచుండును. సుల్తాన్ మహమ్మదు గజినవి ఆవంశీయులలో ప్రముఖుడై, బాగ్దాదులోని అబ్బాసిద్ కాలిఫ్ వలన "యామినుద్దౌలా" అను బిరుదమును వడయుట వలన అ వంశమునకు యామినీవంశమని పేరు వచ్చినది. + +క్రీ.శ. 1000, 1028 సంవత్సరముల నడుమ మహమ్మదు భారతదేశముపై పెక్కుసారులు దాడి చేసెను. తూర్పువైపున తన సామ్రాజ్యమును విస్తరింప జేయుటతో తృప్తిపడని అతనికి పడమటి వైపున కూడ తన రాజ్యమును వ్యాపింప జేయవలెనను ఆశ కలిగెను. 1017 వ సంవత్సరములో అతడు ఖవా పై దాడిచేసి నపుడు అల్బెరూని, అచ్చటి పరిపాలకునకు ముఖ్య సలహా దారుగా ఉండెను. అందువలన అతడు సహజముగా సుల్తాన్ గజినవీ యొక్క తంత్రములకు ఎదురు ఎత్తులు వేయదొడగెను. మహమ్మదు ఆడంబర సహితుడును, నిరంకుశుడును కాడు. అతడు శాస్త్రములను, కళలను ఎక్కువగా పోషించుచుండెను. దూర దేశములనుండి విఖ్యాత పురుషులను యుద్ధ ఖైదీలుగా తన వెంట తీసికొని వచ్చి, తన సామ్రాజ్యమును జ్ఞానసంపన్నముగా చేయవలెనని అతనికి ఉద్దేశము ఉండెను. మహమ్మదు మధ్య ఆసియా రాజ్యమగు ఖ్వారిజిమును జయించి ఖ్వారిజిమ్ నుండి గజినీకి తెచ్చినట్టి ఖైదీలలో అల్బెరూని ఒకడు. స్వస్థలమును విడుచునప్పటికి అల్బెరూని వయస్సు 40 సంవత్సరములు. అతడు తన జీవితములో శేషించిన భాగమును గజినవీ లోనే గడపెను, + +గజినవీలో ఎక్కువమంది భారతీయులు అల్బెరూనికి కనిపించిరనుటకు సందేహములేదు. అప్పటికే పంజాబును +మహమ్మదు తన సామ్రాజ్యములో చేర్చుకొనేను. 1017 వ. సంవత్సరములో పశ్చిమమున, మహమ్మదు అమూరు దర్యావరకును, తూర్పున పురాతన భారతీయ విజ్ఞానమునకు కేంద్రమైన 'కనూజ్' (కన్యాకుబ్జము) వరకును ఆక్రమించెను. అల్బెరూనియెడ మహమూదు నకు ఒక విధమైన వైరభావము ఉండెను. అందుచేత అతడు బ్రతికి ఉన్న రోజులలో అల్బెరూనికి తగిన ఆస్థాన గౌరవము లభ్యము కాలేదు. కాని అతని పరిపాలన కాలములోనే, అల్బెరూనికి పురాతన భారతీయ సాహిత్యమునందు 'పండితులైనవారిని కలిసికొనుటకు అవకా \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0431.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0431.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..634a2992e546cc5074fe8b37745b0a98d8d5bb1d --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0431.txt" @@ -0,0 +1,14 @@ +శము దొరికినది. ఇతరులకు తమ విజ్ఞానమును అందజేయు సత్స్వభావముగల హైందవపండితుల సహాయముతో, తన పూర్వ శత్రువైన అల్బెరూనికి, భారతీయ విద్యాభ్యాస మొనర్చుకొను నవకాశ మొసగిన సుల్తాను యొక్క సహనప్రవర్తనము, విశాలహృదయము ప్రశంసా పాత్రములు. + +అల్బెరూని అన్ని విద్యాశాఖలందును ప్రావీణ్యము గడించెను. అతడు వ్రాసిన గ్రంథములు ఇంచుమించు 150 వరకు కలవని అంచనా వేయబడినది. కాని దురదృష్టవశమున సుమారు 27 గ్రంథములే మనకు లభ్యము అయినవి. అతడు కాలనిర్ణయశాస్త్రము, సంస్కృతిచరిత్ర, భౌతిక భూగోళము, తులనాత్మక మతచరిత్ర, భౌతిక శాస్త్రము, రసాయన శాస్త్రము, ఖనిజ శాస్త్రము, జంతు శాస్త్రము, వృక్ష శాస్త్రము, త్రికోణమితి శాస్త్రము, ఖగోళ శాస్త్రము, తదితర అనుబంధ శాస్త్ర గ్రంథములను వ్రాసెను. ఇతడు బహుభాషాకోవిదుడుగా ప్రఖ్యాతి కెక్కెను. ఇతని రచనలన్నియు శుద్ధమైన అరబిక్ భాషలో నున్నవి. ఐనను ఇతని మాతృభాష ఖ్వారిజ్మీ అనబడు పురాతన టర్కీ భాష. అరబిక్, సంస్కృతము లందేకాక హిబ్రు, సిరియాక్, పహ్లవి, సాగ్ధియన్ భాషలలో కూడ ఇతడు అగాధ మైన విజ్ఞానమును సంపాదించెను. ఇతని వద్ద అత్యుత్తమమైన సంస్కృత గ్రంథాలయ ముండెను. అందలి గ్రంథముల నన్నిటిని ఇతడు మిక్కిలి కష్టపడి చదివెను. “నాకుగాని, అర్థము చేసికొని నాకు బోధింపగల హైందవ పండితులకుగాని పనికివచ్చు సంస్కృత గ్రంథములు, ఎంత దూర ప్రదేశమునందున్నవని నాకు తెలిసినను వాటిని సేకరించుటలో ఎట్టి శ్రమయైనను, ఎంత ధనము వ్యయమైనను నేను లెక్కజేయను,” అని అల్బెరూని అనుచుండెడివాడు. పంజాబు పరిసరములు దాటి, పురాతన భారతీయ విజ్ఞానమునకు కేంద్రమైన కాశీపట్టణము వరకైన, ఇతడు వెళ్ళియున్నటుల తెలియకపోవుటచే, సంస్కృత భాషయందును, భారతీయ పురాతన గ్రంథములయందును ఇతనికిగల జ్ఞానము కొంత విచిత్రముగా కనబడును, + +ఇతడు వ్రాసిన గ్రంథముల తారతమ్యమును వివక్షించుట మిగుల కష్టము. కాని భారత దేశమునకు సంబంధించి నంతవరకు, ఇతడు వ్రాసిన 'అసరుల్ బఖియా' అను (పురాతన దేశముల కాలనిర్ణయము) గొప్ప గ్రంథము, "కితాబుల్ - హింద్" లేక "ఇండికా' అను సుప్రసిద్ధ గ్రంథము - ఈ రెండును పురాతన భారతీయ విజ్ఞానమునందు అభిరుచి కలవారికి మిక్కిలి ముఖ్యము లైన గ్రంథము లని చెప్పవచ్చును. "కితాబుల్ - హింద్" అను గ్రంథమును వ్రాయుటకు ముందే, సంస్కృతము నుండి అనేక గ్రంధములను అరబిక్ భాషలోనికి ఇతడు అనువదించెను. వీటిలో కపిలుని సాంఖ్యము, పతంజలిగ్రంధము ముఖ్యమైనవి. వేదములనుండి, ఉపనిషత్తుల నుండి, భగవద్గీతలనుండి ఇతడు విశేషముగా ఉదాహరించెను. + +"కితాబులు - హింద్" అను గ్రంథమును సంకలన మొనర్చుటకు అల్బెరూనిని ప్రేరణము చేసిన కారణమును +గూర్చిన వృత్తాంతము నాతడిట్లు చెప్పెను. ఒకప్పుడు 'టిప్లిస్' (Tiflis) లోని ఆబుసాహిల్ను అల్బెరూని సంద +ర్శించెను. ఆ తరుణమున దర్శనములనుగూర్చియు, మతముల చరిత్రను గురించియు చర్చలు జరిగెను. మహమ్మ +దీయులు అతని అభిప్రాయములతో నేకీభవింపరైరి. అపుడతడు వారితో ఇట్లనెను. “ఇతర దేశీయుల సిద్ధాంతములను +గూర్చియు, మతవిశ్వాసములను గూర్చియు మీకు తెలిసినది మిక్కిలి తక్కువగా నున్నది. అందుచే మీరు ఆ సిద్ధాంత +ములను తప్పుగా తెలియచెప్పుటకు చాలా అవకాశమున్నది. వివరములు చాల తక్కువ దొరకుచుండుట వలన, పరిశోధనముకూడ మిక్కిలి కష్టము". అతడిట్లు చెప్పినను అక్కడ నున్నవారు, హిందువుల వేదాంత సాహిత్యములను గురించి విమర్శింపదొడగిరి. అల్బెరూని చాల బాధపడి, “మీకు హిందువులను గురించి పూర్తి విషయములు తెలియవు. హిందువుల విశ్వానములను, ప్రవర్తనమును గురించి యథార్థముగా తెలిసికొన దలచినచో, వారి మూలగ్రంథములను పరిశీలించుట అవసరము” అని ఉద్ఘొషించెను. తరువాత జరిగిన సభలో కూడ ఇదే విషయము ప్రస్తావనకు రాగా అల్బెరూనిని, ఆబుసహిల్, హిందువులనుగురించి "నీకేమి తెలియునని అడిగెనట! ఆ ప్రశ్నయే “కితాబుల్ - హింద్" అను గ్రంథ రచనము నకు మూల మయ్యెను. + +పైన చెప్పిన విధముగ హిందూదేశమును గురించి ఈ గొప్పదగు గ్రంథము యొక్క సంకలనమునకు పూర్వమే, \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0436.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0436.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b431a41de9645c453b372f9ad2dc95d12f0f9ee0 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0436.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +అల్లసాని పెద్దన :- స్వారోచిష మనుసంభవ కర్తగా అల్లసాని పెద్దన యాంధ్రసాహిత్య లోకమున సుప్రసిద్ధుడు. ఈయన నందవరీక బ్రాహ్మణుడు, ఋగ్వేది. ఆశ్వలాయన సూత్రుడు. వశిష్ఠసగోత్రుడు. తండ్రి పేరు చొక్కనామాత్యుడు. బళ్ళారి మండలమునందలి ‘దొరాలయము' లేక 'దోరాల' యను గ్రామ మీ కవి జన్మ స్థాన మని జనశ్రుతి కలదు. ఈతని బాల్యమును గూర్చియు విద్యాభ్యాసమును గూర్చియు మన కంతగా తెలియదు. శఠకోపయతి తనకు గురు వని తెలిపి, మనుచరిత్ర పీఠికలో పెద్దన గురుస్తుతి కావించెను. తన కవిత్వము శఠకోపయతి ప్రసాదాసాదిత మని యితడు వాకొనెను. శిష్యుడయిన పెద్దన కీ శఠకోపస్వామి హయగ్రీవ మంత్రము నుపదేశించెననియు, తత్ప్రసాదమున నతనికి +కవితాధార సిద్ధించెననియు గొందరు వ్రాసిరి. ఏది ఎట్లున్నను విద్యాభ్యాసానంతరమున బెద్దన యెట్లో కృష్ణరాయల యాస్థానమును జేరి అష్టదిగ్గజములలో నగ్రగణ్యుడని పేరొందెను. పారిజాతాపహరణ కర్త యగు నంది తిమ్మన, రాజశేఖరచరిత్రమును రచించిన మాదయగారి మల్లనయు, కాళహస్తి మాహాత్మ్య రచయిత యగు ధూర్జటియు నితనికి సమకాలికులగుటయేగాక, రాయల యాస్థానమునందే యుండిరి. అష్టదిగ్గజములలోనివారే యగు మాదయగారి మల్లన్నయు వసుచరిత్ర కర్త రామ రాజభూషణుడును, పెద్దనకు శిష్యులని ప్రసిద్ధి. + +సంస్కృతాంధ్రములయందు పెద్దన గొప్ప పండితుడు; కర్ణాటక భాషా పరిచితియు కలవాడు. పురాణాగమేతిహాస కథార్థశ్రుతియుతుడు. చతుర్విధ కవితా విశారదుడు. చతుర వచోనిధి. కవి పండిత మండిత మగు నిండుసభలో న సమానమగు నాశుకవితాధోరణిచే 'సాహిత్య సమరాంగణ సార్వభౌము' డగు కృష్ణరాయలను మెప్పించి, బిరుదు గండపెండేరమును తన పాదమున తొడిగించుకొనిన మేటి. ఆస్థాన కవిశ్రేష్ఠుడుగను, పరీక్షాధి కారిగనుఉండియు ఈర్ష్యారహితుడై యనేకాంధ్రకవులకు రాయలచే సన్మానము చేయించిన యుదార శీలుడు. శ్రీకృష్ణ దేవరాయ లతనిని 'ఆంధ్రకవితా పితామహ' బిరుదముతో బహూకరించెను. ఈ బిరుదము "పెద్దనకు పూర్వమునను, పరమునను నున్న దేయైనను నిది + +యితనిపట్ల నవ్వర్థమైన ట్లన్యుల యెడ కాలేదు. తన పోషకుడగు రాయలచే నితడందిన గౌరవ మసాధారణము. ఈ కవి యెదురయినచో రాయలు తన మదకరీంద్రము డిగ్గి కేలూత యొసగి యెక్కించుకొను చుండెనట మను చరిత్రమును కృతినందువేళ పల్లకిని తన కేలబట్టి యెత్తెనట. ఇంతమాత్రమేకాక రాయ లితనికి నడిగిన సీమలం దనేకాగ్రహారములిచ్చి మన్నించెను. విశేషముగ రాజసన్మానము లందిన యాంధ్ర కవులు శ్రీనాథ, పెద్దన లిరువురే. + +శ్రీనాథుని వలెనే పెద్దనయు యౌవనమున సమస్త భోగభాగ్యము లనుభవించెను. కాని వార్ధక్యమున నతని వలె నిడుమల బడలేదు. రాయలు పెద్దనకొసగిన యగ్రహారము లనేకములు, వానిని జీవితాంతము దాననుభవించుటేకాక, కోకట గ్రామమునకు 'శఠకోపపుర' మని పేరు పెట్టి దానిని దేవబ్రాహ్మణుల కగ్రహారముగా నొసగి పెద్దన తన గురుభక్తిని ప్రకటించుకొనెను. శఠకోప యతికి శిష్యుడయిన పిదప నీకవి వైష్ణవ మతాభిమానిగా మారెనని తెలియుచున్నది. అట్లయ్యు నితడు పరమత ద్వేషములేక యద్వైతభావము గలిగియుండెను. పెద్దన తన యగ్రహారములలోని కొంత భూమిని శివకేశవులకు నిరువురకును ధూపదీప నైవేద్యాది అంగరంగ భోగములకు దానముచేసి యుండుటయు, మనుచరిత్రాదిలో +నీశ్వరస్తుతి గావించుటయు నిందుకు తార్కాణములు. ప్రభువులవలన నగ్రహారములు పడసిన కవులు పలువురు కలరు. కాని వారిలో ననేకములను దేవబ్రాహ్మణ వినియోగమునకు శాసన పూర్వకముగా దానముచేసిన యాంధ్ర కవిశిఖామణి పెద్దన యొక్క డే! పెద్దన మను చరిత్రమను ప్రబంధమును మాత్రమేకాక హరికథా సారమను గ్రంథమునుగూడ రచించినట్లు రంగారాట్భం దాదుల వలన తెలియుచున్నది. కాని యీ గ్రంథము లభింపలేదు. ఇవికాక యితడు సీసపద్య శతకమును రచించెనని కొందరును, రామస్తవరాజము, అద్వైత సిద్ధాంతము అను మరిరెండు కృతులను వ్రాసెనని కొందరును వ్రాసిరి. కాని వీనినిగూర్చి మనకేమియు తెలియదు. సత్యావధూ ప్రీణనాది సంస్కృత గ్రంథములు +'ఆముక్త మాల్యద' యను నాంధ్ర ప్రబంధముగూడ +. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0437.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0437.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c9065ba8f4e9bbc7201478635ce2ca4050aa79a8 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0437.txt" @@ -0,0 +1,16 @@ +పెద్దన విరచితములేయని పూర్వలాక్షణికులును,వ్యాఖ్యాతలును వ్రాసిరి. ఈ వ్రాతలు నిజము కావనియు +శ్రీకృష్ణదేవరాయలే పై గ్రంథముల రచించెననియు నాధునిక పండిత విమర్శకులు నిర్ధారించిరి. అనేకులు దీని +నామోదించిరి. + +పదునారవ శతాబ్దమునకు పూర్వపు టాంధ్రకవులందరును నన్నయ మార్గము ననుసరించి సంస్కృత పురాణములనో, కావ్య నాటకాదులనో తెనిగించుచు నాంధ్ర సారస్వతము నభివృద్ధి కావించిరి. కాని వీరు స్వతంత్ర రచనలకు పూనరయిరి. ఇట్టియెడ పదునారవ శతాబ్ది ఆరంభమున అల్లసాని పెద్దన మనుచరిత్రమును రచించి ప్రబంధ కవులకు మార్గదర్శి యయ్యెను. మనుచరిత్రమున కే స్వారోచిష మనుసంభవ మనునది నామాంతరము. ఇందలి కథ మార్కండేయ పురాణాంతర్గతము.ఈ పురాణమును పెద్దనకు పూర్వుడుగు మారనకవి తెనిగించెను. ఇయ్యుభయ పురాణముల ననుసరించి పెద్దన మనుచరిత్రమను మహా ప్రబంధమును రచించెను. మూలములోని కథను చాలవర కీకవి యథాతథముగ గైకొనెను. ఔచితీ పోషణమునకై కొన్ని చిరుమార్పులు కావించెను. స్వారోచిషుడను ద్వితీయ మనువు యొక్క జన్మ వృత్తాంత మిందలి యితివృత్తము. ఈ కథ మూలము నందు స్వారోచిషుని పితరుడగు స్వరోచి యొక్క సంభవమునకు హేతుభూతమగు వరూధినీ ప్రవరుల వృత్తాంతముతో ప్రారంభమయి, స్వారోచిషునకు మనుత్వము +సిద్దించుటతో ముగియుచున్నది. పెద్దనయు నీకథ నిట్లే చిత్రించెను. ఈ కారణముననే కొందరిందు వస్వైక్యము +లేదనుటకు వీలయ్యెను. కాని నాటకములందిది పాటింప బడినంతగా కావ్యములందు పాటింపబడక పోవుటచేత +దీనియొక లోపము కాజాలదు. పురాణ కథనే చేపట్టినను పెద్దన యిందు లాక్షణిక నిర్దిష్టములగు నష్టాదశ వర్ణనలను సందర్భోచితముగా కల్పించి మిక్కిలి రసవంతముగా వర్ణించి మూలకథను నాల్గు రెట్లు పెంచి మనుచరిత్రము నొక స్వతంత్ర ప్రబంధముగా నిబంధించెను. ఇందలి వర్ణనములలో పెక్కులు స్వకపోల కల్పితము లగుటచే నిది యనువాద గ్రంథము కాదు. కథ పురాణ ప్రసిద్ధమగుటవలన కల్పితమును కాదు. ఇందలి ప్రధాన రసము శృంగారము. ఇతర రసములును యధోచితముగ పోషింపబడేమ. మొదటిదగు ప్రవర వరూధినీ వృత్తాంతమును పెద్దన మిక్కిలి మనోహరముగను రసవంతముగను రచించి కృతకృత్యుడయ్యెను. రససమంచిత కథలతో కూడిన స్వారోచిషమను సంభవ కథను చతుర రచనతో ప్రబంధముగ రచించుటయే కృతిభర్త యొక్కయు కృతికర్త యొక్కయు ఉద్దేశమని మనుచరిత్ర పీఠిక వలన తెలియుచున్నది. + +కవి యిందు నాటకఫక్కి ననుసరించి కూర్చిన వరూధినీ ప్రవరుల సంభాషణము హృద్యాతిహృద్యము, ఇట్టి +సంభాషణములు, సంవాదములును కల సందర్భము లీప్రబంధమున మరికొన్ని గలవు. ఐనను ప్రవరవరూధినుల +సంభాషణ రూపపద్యములు పెద్దన రచనా చాతుర్యమునకును ఔచితీ నిర్వహణనైపుణికిని చక్కని నిదర్శనములు. అందును వారి తొలిసంభాషణములోని "ఎవ్వతె వీవు' 'ఇంతలు కన్నులుండ' అను రెండు పద్యములును రెండు రత్నములు, ఉత్కృష్టమైన వ్యంగ్యవైభవశోభితములు. 'అల్లసానివాని యల్లిక జిగిబిగి' వీనియందు పరాకాష్ఠనంది వ్యక్తావ్య క్తముగా కాననగును. ప్రవరునిపాత్ర యాంధ్రసాహిత్యమునందు విశిష్టమైనది. అతని మనోజ్ఞమూర్తి, ధర్మకర్మదీక్ష, ఏకపత్నీ వ్రతము, పరస్త్రీ వై ముఖ్యము, శాంతరసమొల్కు బ్రహ్మతేజస్సు, వైరాగ్య వహ్ని తప్తమై పుటములుదేరిన యతని మనోనైశ్చల్యము మున్నగు ధీరశాంతగుణములు మనుచరిత్ర ప్రథమ ద్వితీయాశ్వాసములలో కన్నులగట్టినట్లు చిత్రింపబడినవి, ననవిల్తు శాస్త్రంపు మినుకులను వెన్నతో నభ్యసించిన ప్రోడయగు వరూధినీ వచోవైదగ్ధ్యమును కామశాస్త్రొ పాధ్యాయిత్వము క్రింద కట్టివేసిన అకాముకు డితడు. మె మేని జవ్వాది పనగదంబించు నొడలు గడిగికొని +వార్చి శుచియైన వాసనారహితుడు. పెద్దనవంటి సిద్ధహస్తుని చేతిలో పడుటచేత ప్రవరుడు కేవల ప్రబంధ +మాత్రోవ జీవికాక, యాంధ్రుల హృదయప్రపంచమున శాశ్వత సజీవవ్యక్తిత్వమును సంపాదించుకొన గలిగెను. +దేవవేశ్యయగు వరూధినియందు, తాము వలచిన వారినివలలో వైచుకొనుటకై వారవనిత లుపచరించు వగలు, +వలపులు చూపి, యవి నిష్ఫలము లైనపుడు వానిని \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0439.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0439.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d15f37239dde544a75543d49ef1055864b3447aa --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0439.txt" @@ -0,0 +1,19 @@ +యుండెనేమో ? పెద్దనయందలి గౌరవముచే నాగ్రామమున నాటికి నేటికిని అల్లసానివారికి నగ్రతాంబూల సన్మానము నిలచియున్నట్లు చెప్పుదురు. ఈ కవి వంశీయు లిప్పటికిని గొందరు జీవించియున్నారు. + +అల్లూరి సీతారామరాజు :- భారతీయ తత్త్వదర్శ నాంశములను పూర్వజన్మ సంస్కారమున గ్రహించి, ఆంధ్రత్వము నిలువబెట్టుటకు పరిశ్రమించిన విరాగి, త్యాగి, పరోపకారపరాయణుడు, దీన జ నా వ ను డు అల్లూరి సీతారామరాజు. బ్రిటిషు ప్రభుత్వమువారి దమన నీతి నసహ్యించుకొని, దుష్టపరిపాలనమునకు ఎదురుతిరిగి, బ్రిటిషు ప్రభుత్వమును ముప్పుతిప్పలు పెట్టి మూడుచెరువుల నీరు తాగించిన యోధుడు అల్లూరి సీతారామరాజు. + +ఇతని స్వగ్రామము పశ్చిమ గోదావరిజిల్లా, భీమవరముతాలూకాలోని మోగల్లు గ్రామము. క్షత్రియవంశమువాడు. తండ్రి పేరు వేంకట్రామరాజు. తల్లి పేరు నారాయణమ్మ. ఇతనికి తల్లిదండ్రులు పెట్టిన పేరు శ్రీరామరాజు. కాని యితడు వలచిన కన్య సీత యను యువతి అకాలమృత్యువు వాతబడుటచే, ఆమె జ్ఞాపకార్థము తన పేరును సీతారామరాజుగా మార్చుకొనెను. + +శ్రీరామరాజు చిన్నతనమునుండియే ఎప్పుడును, ఏదో ఆలోచించుచు ఉండెడువాడు. చదువుసంధ్యలయందు దృష్టి లేకుండెడువాడు. ఇంగ్లీషు పాఠశాలలలో చెప్పెడు విద్య విద్య కాదనియే అతడు భావించుచుండెను. సీతా కన్య మరణానంతరము వివాహకార్యము తలపెట్టక, వైరాగ్యశీలియై, అడవులు పట్టి తపస్సు చేయసాగెను. + +అతడు గోదావరీనదీతీరమందలి పాపికొండల గుహలలో ఏకాంతవాసము చేయుచుండెను. అప్పుడు అచ్చటి +ఆటవికు అయిన సవరలతో అతనికి పరిచయము కలిగెను. సవరలు అతనికి సపర్యలు చేయుచు, తమగురువుగా నెంచి +ఆతనిని మన్నింపసాగిరి. + +సవరలు చేయునది బోడువ్యవసాయము. ప్రభుత్వాధికారులు లంచము లియ్యని సవరలభూములను లాగుకొని తాము ఏర్పాటుచేసిన ముఠాదారులకు సంక్రమింపజేసి ధనము గడింపసాగిరి. పండ్లు కోసినారనియు, కట్టెకొట్టినారనియు, వెట్టి చేయలేదనియు ఏవేవో నేరములు మోపి ఆయారణ్యకులను తహస్సీలుదారు, పోలీసు వారు బాధలు పెట్టుచుండిరి. ఈ ప్రభుత్వాధికారులకు క్రైస్తవమిషనరీలు తోడ్పదు చుండిరి. ముఠాదారులకును, సవరలకును విభేదములు ఏర్పడి తగవులు ప్రబలము కాసాగెను. + +ఈ ఆటవికుల దుర్భర జీవనమును గమనించి సీతారామరాజు యమాయకులపక్షమున నిలచి ప్రభుత్వాధికారులతో వాదించసాగెను. ప్రభుత్వమునకు ఈ సీతారామరాజు కంటకుడయ్యెను. అంత ప్రభుత్వము సీతారామరాజును గూడ నిర్బంధములపాలు చేయుటకు సంకల్పించెను. సీతారామరాజు క్రమముగా ప్రతిఘటించి సవరలను సంస్కరించి యుద్ధ సన్నద్ధుల గావించెను. తమ పూజ్యగురువునకు ఎట్టి అపాయము జరుగకుండ సవరలు వేయికన్నులతో కని పెట్టుచు, +అంగరక్షకభటులుగా నిలుచుండిరి. పోలీసుబలముతో సవరలకు ముఖాముఖి పోరాటము 1922లో ప్రారంభమయ్యేను. అడవిలోని దుంపలను తీయగూడదనియు, గొడ్లకు గడ్డిని కోయ గూడదనియు, దొరతనము వారుఆజ్ఞలను కావించిరి. 'ఆకలి మంట లొక్కసారి విజృంభించుటచే సవరలు గండ్ర గొడ్డండ్లతో అరణ్యములోని చెట్లను నరుకుటకు కడంగిరి. +ఇదియే పోరాటమునకు కారణము. + +సాధు సీతారామరాజు బోధనానుసారము సవరలు సాయుధ విప్లవమునకు సంసిద్ధు లగుచున్నారని పోలీసు సిబ్బందితో అధికారులు గ్రామములపయి దండెత్తిరి. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0442.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0442.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..12e269de2f71349356cc9e0f7edf5f5dec53022e --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0442.txt" @@ -0,0 +1,24 @@ +మందుగుండ్లుగల బండ్లను ఆపి అంతయు కాజేసెడివాడు.తలపడి యుద్ధము చేయవలసి వచ్చినప్పుడు విప్లవకారులు +చాకచక్యమునకు సైనికులు విభ్రాంతులగుచుండిరి.విప్లవకారులు ఒక నిమిషమున కొండలమీద, మరు నిమిషమున సమతలముమీద కనబడుచుండిరి. పారిపోవు చున్నారని తరుముచుపోగా. వెనుకనుండి విప్లవకారుల పోటు దుర్భరము కాజొచ్చెను. ఇది రామరాజు యొక్క రణనీతి విధానము. + +పెద్దగడ్డపాలెము యుద్ధములో ప్రభుత్వపు సైనికులు మారణ యంత్రములను, ఆగ్నిగోళములను విచ్చలవిడిగ +ప్రయోగించిరి. విప్లవకారులు కొందరు మడిసిరి. లింగ పురము ఏటిదగ్గర రాత్రి యుద్ధము జరిగెను. చాలమంది +విప్లవకారులు హతులైరి. తరువాత ఎవరిమార్గమున వారు పలాయితు లయిరి. ఇది ఆరవయుద్ధము. + +గాయపడిన విప్లవకారులను గ్రామీణులు తమ ఇండ్లలో నుంచుకొని చికిత్సలు జరిపెడివారు. ఉపచర్యలు సల్పెడి +వారును గ్రామీణులే. అందుచే ప్రభుత్వమువారు ప్రజలను వేధింప గడంగిరి. క్రూర శాసనములు గావించిరి. + +రామరాజు అన్నవరము సత్యనారాయణస్వామి దర్శనార్థము కొండమీదికి వెళ్ళెను. ఈ వార్త పొక్కగానే జనులు గుంపులు గుంపులుగా వచ్చిరి. రాజును దర్శించి ప్రేమ, భక్తి, గౌరవములను ప్రకటించిరి. పూల మాలలు వేసిరి. మంగళ హారతులు పట్టిరి. కానుక లొసంగిరి. పాలు, పండ్లు సమర్పించిరి. అచట రాజు స్నానము చేసి, సంధ్య, జపము, తపము ఆచరించెను. శంఖవరము వెడలినపుడును ప్రజలు ఇట్లే అతనిని సమ్మానించిరి. + +ఒకసారి రామరాజు తన ముఖమునకు మసిపూసి కొనెను. విప్లవకారులు మలబారు పోలీసు దుస్తులను ధరించియుండిరి. వీరిని చూచి తమవారే అని తెల్లదొర భ్రమవడి మోటారులు ఆపెను. వెంటనే తుపాకులు గురి పెట్టి అసంసిద్ధులైయున్న సైనికులపై విప్లవకారులు' విజృంభించిరి. తరువాత వారిని నిరాయుధులను చేసి, యుద్ధసామగ్రి నంతయు గ్రహించి పారిపోయిరి. + +సర్కారువారు విప్లవకారులకు ఆహారపదార్థములు దొరకకుండ కట్టుదిట్టములు చేసిరి. నదీమార్గములు, భూ మార్గములు, రైలుమార్గములు కాపలా కాచి వర్తకులను నిర్బంధించిరి. కాని యెట్లో ఆహారపదార్థములు మాయమగుచునే యుండెను. ప్రభుత్వమువారు పన్నాగములు పన్ని జనులలో విభేదములు కలిగించుటకు ఆరంభించిరి. + +రామరాజు యుద్ధములందు జయాపజయములను పొందినవాడు. ఓడినప్పుడు కొండల కెగబ్రాకి, అనువగు తావులను చేరి, మరల యుద్ధము ప్రకటించుచుండెను. గ్రామోద్యోగులను, సివిలు ఉద్యోగులను బాధించలేదు. వారికి జరిమానాలు మాత్రము విధించెడివాడు. వారు సంతోషముతో జరిమానాలు చెల్లించుచుండిరి. రాజు వదలి పెట్టిన వారిని ప్రభుత్వము వారు శిక్షించసాగిరి. ఎటు అయినను మనకు కష్టములు, అవమానములు తప్పవుగదా యని ప్రజలు విప్లవకారుల యెడ విముఖులైరి. ప్రజలలో నిరుత్సాహ మధికమయినది. + +ఇట్లు పదునారు మాసములు యుద్ధభీతి ప్రవర్తిల్లెను. విప్లవ కారులసంఖ్య పలుచబడెను. అందుచే కొత్తబలగము +సమకూర్చుకొనుటకై రాజు పర్లా కిమిడి పోయెను. గంటన్నదొర నాయకత్వమును వహించెను. గంటన్న దొర తప్పత్రాగి ఒక యుంపుడుకత్తె యింటికిపోయెను. ఆ యుంపుడుకత్తె మోసముచేసి వానిని సర్కారువారికి పట్టీయిచ్చెను. గంటన్నదొర పరమవిధేయు డయినబంటు. తాగుబోతు తన మొక్కటే వానియవగుణము. ఆయవ గుణమును మాన్చుటకు రామరాజు ఎంతో ప్రయత్నించెను. చివరకా గుణమే వానికి ముప్పు తెచ్చినది. + +రామరాజు పర్లాకిమిడినుండి బలగముతో తిరిగివచ్చి శంఖమును పూరించెను. కాని అంతయు నిరాశాజనకముగా పరిస్థితులు మారియుండెను. అస్సాము రైఫిల్సు పటాలము రంగమున ప్రవేశించెను. లార్డు వెల్లింగ్ డన్ మద్రాసు గవర్నరుగా విచ్చేసెను. + +రామరాజును పట్టియిచ్చువానికి పది వేలరూపాయల బహుమానమును ప్రభుత్వము ప్రకటించెను. మన్యము చుట్టును రాకపోకలు ఆపివై చిరి. వర్తకము స్తంభించెను. రాజు విప్లవము నాపివై చితినని ప్రకటించెను. రాజు ప్రజలను రక్షించుటకును, పితూరీచారులకు తిండి సంపాదించుటకును అశక్తుడయ్యెను. 1924 మే నెలలో రామరాజు అనుచరుల నెల్ల చేరబిలిచి వారికెల్లరకు వీరమర \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0443.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0443.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2727cf610a7c54374f524af5d9d5992164e15516 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0443.txt" @@ -0,0 +1,20 @@ +ణము శాసించెను. విప్లవవీరులు ఒక్కొక్కరే సైనికుల నెదిర్చి హోరాహోరీగా యుద్ధముసలిపి వీరమరణము నొందిరి. రామరాజు కనబడుట లేదు. + +ఒక యోగి ఒక యేటిదగ్గర ఒక కోయబాలునకు గన్పించెను. ఆ యోగి ఒక లేఖవ్రాసి దానిని సేనాధిపతి కిడుమని వానికి చెప్పెను. ఒక పోలీసు ఉద్యోగి ఉత్తరమును చదువుకొని యోగివద్దకు వచ్చెను. అతని యొద్ద ఎట్టి ఆయుధమును లేదు. నిశ్చలముగా తపస్సు చేసికొను చుండెను. ఇంతలో సైన్యమువచ్చి అతని చుట్టుముట్టెను. వారికి తానే సీతారామరాజు నని యోగి చెప్పెను. ఆ యోగిని మేజరు గుడాలు అను తెల్ల సేనానికడకు తీసికొని పోయిరి. ఇతడు రామరాజు అగునా, కాడా ఆలొచించుటకు గుడాలు పూనుకొనలేదు. గొలుసులతో యోగిని చెట్టునకు కట్టించెను. యోగి మాట్లాడనుండగా +గుణాలు తుపాకి గురిపెట్టెను. కుడి యెడమల వరుసగా పాదములనుండి పైపైకి తుపాకీ కాల్చుచుండెను. పాదములు, మోకాళ్ళు, తొడలు, నడుము, నాభి తుపాకి గుండ్లతో గాయము లయి రక్తము ప్రవహింపసాగెను. విశాలవక్షముపై కాల్చుటతో యోగి శాశ్వత నిద్ర చెందెను. + +గుడాలు శాసన విరుద్ధమయిన పని గావించెను. గుడాలు ఖూనీచేసెను. మరణించిన వాడు రామరాజగునో కాడో +తెలిసికొనుటకును, శవమును బహిరంగ పరచుటకును, వీలుగా లేకపోయెను. పరీక్షార్థము ఈ మాంసపుముద్దను +ఎచ్చటికి పంపిన ఏమి ప్రమాదమో యని అధికారులు, చేతులు పిసికికొనిరి. గుడాలు నాక్షేపించుచు నెత్తి, నోరు +గొట్టుకొనిరి. తమ యపరాధరహస్యము వెల్లడికాకుండ నుండుటకై గప్ చుప్ గా శవదహనము గావించిరి. (మే 7, 1924). + +ఆయోగి రామరాజు కాడనియు, పృథ్వీసింగు అను అనుచరుడయి యుండియుండుననియు, అల్లూరి సీతారామరాజు చిరంజీవియనియు జనులు ఇప్పటికిని తలంచు చున్నారు. ఈతనినిగూర్చి పాటలు, పద్యములు, బుఱ్ఱకథలు, రచితములై ప్రచారములో నున్నవి. + +అల్లూరి సీతారామరాజు గొప్ప మేధావి, తేజస్వి. శివాజీ, రాణాప్రతాపసింహ, ఝాన్సీ లక్ష్మీబాయి మున్నగువారి శ్రేణిలో చేరతగిన జాతీయవీరుడు. లోకహితైక పరాయణుడు. + +అవనీంద్రనాథఠాకురు :- డాక్టరు అవనీంద్రనాథ ఠాకురు ఆధునిక భారతీయ చిత్రకళోద్యమమును స్థాపించిన వాడు. అతడు 1871 ఆగష్టు 7వ తేదీయందు కలకత్తా నగరమునందు ఠాకురువంశమున తదీయమైన "జోరశంకో" అను భవనములో శ్రీకృష్ణాష్టమినాడు జనన మొందెను. అతడు కీ. శే. రాజా గుణేంద్రనాథ ఠాకురు కనిష్ఠపుత్రుడు. రాజా ద్వారక నాథ ఠాకురు ద్వితీయపుత్రుడగు గిరీంద్రనాథ ఠాకురు పౌత్రుడు. ఆతని జ్యేష్ఠసోదరు డగు గగనేంద్రనాథ ఠాకురుకూడ సుప్రసిద్ధ చిత్రకారుడై వరలెను. + +చరిత్రపత్రములను వెనుకకు త్రిప్పి చూచినచో, నెపోలియను కాలమునందు చిత్రకళాభ్యుదయము కాని, వాఙ్మ +యాభ్యుదయము కాని ఘటిల్లినట్లు తెలియదు. అది క్రియాత్మక కాలము కాని, నిర్మాణాత్మక కాలము కాదు. సామాన్యముగా శాంతితోగూడిన కాలమునందే పూర్వాచార పరాయణుల స్తబ్ధత, విద్వత్సభల నిబంధనములు అను శృంఖలములను భేదించుకొని నవ్యములయిన చిత్ర కళోద్యమములు ఉదయించుచుండును. నిర్మాణాత్మకమయిన ఇట్టి ఉత్సాహ సంచలనము విక్టోరియా శకము యొక్క అంత్యభాగమున చూపట్టెను. తత్ఫలితముగా కళాసాహిత్యములందు అనేకములును, భిన్నములును, అయిన ఫిం-డు-సీకిల్ ఉద్యమములు తలలెత్తెను. + +వర్తమాన శతాబ్ది ఆరంభమున భారత దేశమునందు రాజకీయములలోను, సాహిత్యములోను, కళలలోను,'ఈ పిం డు-సీకిల్' ఉద్యమతత్త్వము గోచరించుచున్నది. రవీంద్రనాథఠాకురు కవిత్వము ప్రాచీన కవితా సంప్రదాయములయు, రచనలయు తిరస్కా రాత్మక మైనది. సురేంద్ర నాథ బెనర్జీగారి రాజకీయక్రమము బహుకాలము నుండి అంగీకృత మైయున్న ప్రభుత్వ పరిపాలనా విధానము నెడ అసహనము యొక్క ప్రారంభదశను సూచించును. అవనీంద్రనాథఠాకురు యొక్క కళా విజ్ఞానము రసలుబ్ధులగు భారతీయుల హృదయములందు బహుకాలమునుండియు దాగియున్న నిర్మాణాత్మకమయిన \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0445.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0445.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2e15996a28f67cda2e656820f2b259a79feb0886 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0445.txt" @@ -0,0 +1,18 @@ +రూపచిత్రణమున మిక్కిలి కుశలుడయి రెండేసి గంటలలో ఒక్కొక్క చిత్రమును పూర్తిచేయ గలుగునట్టి సమర్థు డయ్యెను. ఠాకురు ఈ కాలమున బహు విషయములకు చెందిన తైల చిత్రములను చిత్రించెను. 1900 సంవత్సరములో అవనీంద్రనాథ ఠాకురు మాంఘీరు పట్టణమున కేగెను. ఆ పట్టణముననున్న కాలమున, ఆతని చిత్రకళాప్రవృత్తియందు సంపూర్ణమైన మార్పు ఏర్పడుటచే, అతడు పాశ్చాత్యశైలి ననుసరించి తైలచిత్రములను చిత్రించుటమాని, నీటి రంగులతో చిత్రించుట కారంభించెను. + +ఠాకురు కలకత్తాకు తిరిగివచ్చి మరికొంత కాలము వరకు పామరువద్ద నీటిరంగు చిత్రణమున శిక్షణము నొందెను. పిదప అతడు మాంఘీరునకు పోవునపుడు పామరుయొక్క 'శిక్షణ కాలమున తాను సిద్దమొనర్చి యున్న చిత్రములను తనవెంట కొనిపోయెను. 'జోరా శంకో' మందిరమున నున్న తన పూర్వుల గ్రంథాలయములో, చిత్రములతో నొప్పారుచున్న పురాతనమైన యొక ఇండో - పార్సీ గ్రంథము యొక్క వ్రాతప్రతి నాతడు ఒకనాడు చూచుట తటస్థించెను. దానితో +ఠాకురుయొక్క చిత్రకళా చరితమున గొప్పమార్పు ఘటిల్లెను. ఆ వ్రాతప్రతియందలి అత్యద్భుతమైన వర్ణ చిత్రములు, సుందరమైన లేఖనకళ, ఆతని కల్పనాశక్తికి ఉత్తేజము కలిగించెను. దాన నాతడు చిత్రకళయందు నైజశక్తి నావిష్కరింప సమర్థు డయ్యెను. తదాదిగ ఠాకురు దివ్యగోపాలుడగు శ్రీకృష్ణుని జీవితమునందలి,లీల లనబడు సుప్రసిద్ధ దృశ్యములను వర్ణించునట్టి విశ్రుతములయిన చిత్రమాలికలను రచింపదొడగెను. ఈ చిత్ర రచనలు మాంఘీరు పట్టణమున అనుభూత మయిన ఆతని చిత్రకళాదర్శమునందలి సూక్ష్మపరివర్తనము యొక్క పరిణామములై యుండవచ్చును. దీనితో వెనీసు పట్టణములోని టిటియన్ వలెనే తానును వంగదేశమునందు సుప్రసిద్ధ చిత్రకారుడుగా పేరుపొందవలయునను ఆతనిఆశ +అడుగంటెను. ఇది నలుబది సంవత్సరముల క్రిందట జరిగిన విషయము. అప్పటికి ముప్పదిసంవత్సరములవా డయిన +అవనీంద్రనాథఠాకురు పాశ్చాత్య చిత్రకళా శైలికి స్వస్తి చెప్పి స్వీయకళాశైలిని పెంపొందించుకొనెను. + +కొన్ని సంవత్సరములకు పిమ్మట ఠాకూరునకు. ఇ బి. హావెల్ అను పేరుగల కలకత్తా నగరమునందలి చిత్రకళా ప్రధానాధికారిని కలిసికొను అవకాశము లభించెను. అత్యుత్సాహ సంభరితుడగు ఠాకురునకు హావెలు ఆనుకూల్యము, సానుభూతి కల మిత్రుడుగా గోచరించెను. అప్పటినుండి అయ్యిరువురును ఆ సంస్థయందు కలిసి పనిచేసిరి. తదాదిగా వంగ చిత్రకళాశాఖ, పరంపరాగతమయిన భారతీయ చిత్రకళా సంప్రదాయము యొక్కయు తద్ధ్యేయముల యొక్కయు పునరుజ్జీవనమునకై సర్వదా యత్నించెను. + +పూర్వోక్తరీతిగా అవనీంద్రనాథ ఠాకురు యొక్క అద్వితీయ ప్రతిభ మొట్టమొదటిసారి “రాధాకృష్ణ" అను చిత్రమాలిక యందు ఆవిష్కృత మయ్యెను. ఈ మాలికా చిత్రములు అతవి జీవిత దశయందేకాక ఆధునిక భారతీయ చిత్రకళా క్షేత్రమునందుకూడ నొక నూతన శకమును ప్రవేశ పెట్టెను. + +అవనీంద్రనాథుని చిత్రకళాభివృద్ధిని పురస్కరించుకొని స్థూలముగా అతని చిత్రములను మూడు అంతరములుగా విభజింప వచ్చును. + +(1) 1895 వరకు పాశ్చాత్య చిత్రకళాశైలి ననుసరించి వ్రాయబడిన చిత్రములు. + +(2) 1895 వ సంవత్సరమున ఆధునిక కాలికమైన రచనా విధానముతో నొప్పారిన భారతీయ చిత్రముల సంగ్రహ గ్రంథ మొకటి (లక్నో ఖలం) అతనికి బహుమానముగా లభించెను. ఇట్టి సంఘటనముచే నాతనికి తొలిసారిగా భారతీయ చిత్రకళా పరిచయ మేర్పడెను. ఠాకురు యొక్క చిత్రములకు రాజపుత్ర - మొగలు చిత్రములతో సామ్యము తక్కువ. పాశ్చాత్య లఘుచిత్రములతో సామ్యము మెండు. 'ఐనను అవి వర్ణనాత్మకములు కాసాగెను. ఇట్టి రచనా విధానము నాతడు తరువాత ఎన్నడును ఆశ్రయించిన వాడు కాడు. + +(3) 1897 మొదలుకొని 1900 వరకుగల మధ్య కాలముననే అతని చిత్రకళయందు హిందూకళా సంప్రదాయములతోను రాజపుత్ర చిత్రములతోను సామ్యాభివృద్ధి ఘటిల్లెను. 1901, 1902 సంవత్సరములలో అతడు ఆధునిక జపానీయ పారగులతోను, వారి రచనల \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0453.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0453.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..620260f3b167db63dcc14f14d78e30da3ec527b3 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0453.txt" @@ -0,0 +1,19 @@ +మిచ్చెను. అప్పటినుండి అశ్వములు దేవేంద్రునకును, భూమీంద్రునకును వాహనము అయినవి. జంతువులలో +వేనికాళ్ళకును లేనిబలము, వేగము అశ్వములకు గలుగుట కిదియే కారణము. పరిణామ శాస్త్ర నిష్ణాతు లయిన +యాధునికులే పెద్ద పెద్ద జంతువులకు తొలుక రెక్కలుండెననియు, కాలక్రమ పరిణామ దశ వలన వానికి రెక్కలు +పోయె ననియు సిద్ధాంతీకరించు చున్నారు. ఇటీవలి బెల్జియన్ కాంగోలో వేటాడిన యొకమ త్తేభమునకు నాలుగు దంతము లున్నవట! + +అశ్వములలో చాతుర్వర్ణ్యము : గుణకర్మ విభాగమును బట్టి అశ్వములలోను బ్రాహ్మణాది చతుర్వర్ణములు గల +వని శాస్త్రజ్ఞులు చెప్పినారు. (1) మంచిగుణముకలవి, మంచి యలవాట్లుగలవి, శూరములయినవి, గంధర్వ బలము గలవి, తెల్లనివి, ఎఱ్ఱనివి, తేనెవన్నెగలవి, ఉసిరిక -నేయి, పేలాల వాసనవంటి వాసనగలవి, అలంకారము లందును, పాయసాజ్యములందును ఆసక్తి గలవి బ్రాహ్మణ జాతి హయములు (2) తేజస్సు గలవి, కొంచెము కోప స్వభావము గలవి, పెద్ద ధ్వనిగలవి, పెద్ద శరీరముగలవి, బలముగలవి, తెల్లనిదిగాని, నల్లనిధిగాని యగునట్టి మంచి వన్నెగలవి, పువ్వుల వాసనగలవి, మల్లెపూవులవంటి కన్నులుగలవి, సువిభ క్తములయిన యవయవములుగలవి క్షత్రియజాతి గుఱ్ఱములు. (3) ఎండకు, గాలికి ఓర్చునవి, మిక్కిలి బరువు మోయజాలినవి, సంతోషమునుగాని, దుఃఖమునుగాని ప్రకటింపనివి, మధ్య వేగము గలవి, పానప్రియము అయినవి, చిగురుటాకు రంగుగలవి, మేక కంపు, కోతికంపుగలవి, రాక్షసతత్త్వము గలవి, వైశ్య జాతి తురంగములు. (4) దుర్గుణములు గలవి, ఇతర జంతువులు తినివదలిన యాహారమునుగూడ తినునవి, అపరిశుభ్ర వస్తువులనుగూడ విడువనివి, తన్ను పోషించువానినే తన్నునవి, చెట్టు విరుగునప్పటి సవ్వడి గలవి, తాటికంపు గొట్టునవి శూద్రజాతి తురగములు. ఆయా జాతివానిని గుణచేష్టాదులవలన గుర్తించి వేరు వేరుగా నుంచుట మేలు. + +అశ్వముల ప్రకృతి -ఋతువులు : గ్రీష్మాంతమున సారహీనమైన గడ్డి, తీగలు, ఆకులు తినుటవలన అశ్వములు వాతప్రకృతి గలవి యగును. వాని కప్పుడు వాతరోగములు వచ్చును. అవి బలముడిగి కృశించి, వికిరరోమములు గలిగి నిద్రమత్తు గలవియై యుండుము. వర్షర్తువు అంతమునను, హేమంతమునను హయము లెక్కువగా పచ్చగడ్డి తినును. అపుడవి పిత్తప్రకృతిగల వగును. వీని కీఋతువున శూలరోగములు కలుగును. అవి నీటి నెక్కువగా త్రాగును, హయముల కి సమయమున కోప మధికముగా నుండును. శిశిరర్తువులో గుఱ్ఱములు కండపట్టి మిక్కిలి బలముగల పై కార్యదక్షములై +యుండును. ఎంతపని చేసినను అలసట చెందవు. ఏ రోగములకును గురికావు. అవి చూచుట కెంతయు నింపుగా +నుండును. శ్లేష్మప్రకృతిగలవై యొప్పారును. + +అష్టవిధములయిన యశ్వలక్షణములు : శరీరము, సుడులు, కాంతి, గతి, వాసన, స్వరము, వర్ణము,సత్త్వము +అని యశ్వలక్షణము లెనిమిది విధములుగా నున్నవి. + +శరీరము : సర్వలక్షణములకును స్థానము శరీరమే గావున ముఖ్యమైనది హయశరీరము. తొలుత దానిలక్షణ +మెరుంగుట యవసరము. కొంచెము ఎఱ్ఱనివియు, గట్టివియు, ముడుతలు పడనివియు నగు పెదవులును, ఎఱ్ఱని +దియు, పల్చనైనదియు నగు నాలుకయు, ఎఱ్ఱని దవుడలును ప్రశస్తములు. దంతములు గట్టిగను, నున్ననైనవి +గను, ఒకదానితో నొకటి చేరినవిగను, హెచ్చుతగ్గులు లేనివిగను ఉండవలెను. మిక్కిలి పెద్దవియు, పొడవైన వియు గానట్టి చెక్కిళ్ళు మంచివి. మెత్తని రెప్పలు గలిగి విశాలములై, తేనె రంగు గల కనులు శోభావహములు, మంచి సుడి గలిగి, విశాలమై యున్న నుదురు, సమమై, గుండ్రమై రెండు సుడులతో వెలయు శిరస్సు శుభప్రదములు. చెవులు పొట్టివియై, పల్చనివియై, సూటిగా నిక్కి నవియై యున్న మేలు. మిక్కిలి దృఢమై, దీర్ఘమై యున్న మెడ శ్రేష్ఠ మయినది. పొడవైనట్టిదియు, జడలుగట్టని దియు నగు జూలు మేలు. మూపు మేలు సుడులు గలిగి గట్టిదియై యుండవలెను. ఱోమ్ము సువిశాలమై, దీర్ఘమై యొప్ప దగును. చంకలు ఎత్తుగను, నిడుదలుగను నుండ నొప్పును. తొడలు గుండ్రమైనవియు, సమమైనవియునై యుండవలెను. మోకాళ్ళు గూఢముగా నుండుట తగును. గుండ్రముగా నుండి కండలేని పిక్కలు శ్రేష్ఠములు. గట్టివియు, 'నున్న నివియు, గుండ్రనివియు, పెద్దవియు నగు గిట్టలు ప్రశస్తములు, కొంచెము వ్రేలుచుండి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0454.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0454.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ceb80ac904b9467726d591de1146c1f8162fbf19 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0454.txt" @@ -0,0 +1,20 @@ +గుండ్రనిదియైన పొట్ట తగినట్టిది. ఎక్కువ దీర్ఘమైనదిగాక, బల్ల పరుపుగానుండి, కొంచెముగా వంగియున్న వీపు శుభ +మైనది. పిరుదులు పెద్దవియైయుండవలెను. మెత్తనివియు నిగనిగలాడునట్టివియు, పొడవై నట్టివియు నగు వాలము +లతో గుండ్రని కుచ్చుగా నున్న తోక ప్రశంసనీయమైనది. + +అవయవముల పరిమాణము : ముప్పది రెండంగుళముల ముఖముగలది యుత్తమాశ్వము. అంతకన్న +రెండంగుళములు తక్కువ ప్రమాణము గల ముఖము గలది మధ్యమాశ్వము. తక్కినది కనిష్ఠము. ఉత్తమాశ్వమునకు మెడ ఏబదియారంగుళముల పొడవు గలదై యుండును. నలుబదియారు, ముప్పదియారు అంగుళముల మెడలుగలవి మధ్యమ, కనిష్ఠములు. వక్షస్థలము, వృష్ఠము, కటి యనునవి ముఖముతో సమాన ప్రమాణముగలవి. చెవులు ఏడంగుళములు, తాలువులు ఆరంగుళములు, గిట్టలు ఏడంగుళములు ఉండవలెను. ఎనిమిది యడుగుల యెత్తు గలది యుత్తమాశ్వము. ఏడడుగుల యెత్తు గలది మధ్య మాశ్వము. ఆరడుగుల ఎత్తు గలది కనిష్ఠము. పది యడుగుల యడ్డపుకొలత గలది శ్రేష్ఠమైనది. ఎనిమిది యడుగులది మధ్యమము. ఏడడుగులది హీనాశ్వము. + +వర్ణము : తెల్లనివి, నల్లనివి, ఎఱ్ఱనివి, పసుపుపచ్చనివి శుద్ధవర్ణములు. మిశ్రవర్ణము లనేక విధములు. జూలు, +తోక వెండ్రుకలు, రోమములు, చర్మము, గిట్టలు, తెల్లనైన గుఱ్ఱము శంఖాభ మనబడును. ఇది విప్రజాతి గుఱ్ఱము. జూలు మున్నైనవి తెల్లనై, చర్మము నల్లనైనది కర్తల మను హయము. సర్వావయవములు నల్లనైనది కాల మను గుఱ్ఱము. ఇది శూద్రజాతిది. సమస్తావయవములు ఎఱ్ఱనైనది కుంజాభ మను తురంగము. ఇది క్షత్రియజాతిది. జూలు, రోమములు, వాలము సర్వము బంగారువన్నె గలది శేరభము. ఇది వైశ్యజాతిది. రోమములు పసుపుపచ్చ, ఎరుపు కలిసియుండి, ముఖము, కాళ్ళు, తోక, జూలు ఎఱ్ఱనై నది చోర మనబడును. వాలము కాళ్ళు, ముఖము నల్లనైనది రురువు. తెలుపు, నలుపు కలిసియున్న రోమములు గలది వీలము కలిగొట్టు పువ్వు వన్నె గలిగి పిక్కలు నల్లనైనది మేఘ మనబడును. పక్వమైన నేరేడుపండు వన్నెగలది జాంబవము. ఇట్లీ చిత్రజాతులలో, రుచిరము, సుమనము, శ్యామకర్ణము, + +కల్యాణ పంచకము, అష్టమంగళము, మల్లికాక్షము, ధౌతపాదము, హాలాభము, కరంజము, బింబకము మున్నగునవి కలవు. వీనిలో శ్యామకర్ణ మనునది మిక్కిలి ప్రశస్తమైనది. ఇది శరీర మంతయు తెలుపు, చెవులు మాత్రము నలుపువన్నె గలిగిన గుఱ్ఱము. ఈ శ్యామ కర్ణమే యశ్వమేధ యాగమున ప్రధాన పశువుగా నుపకరించునట్టి యశ్వరాజము. నాలుగు పాదములు, ముఖ మధ్యము తెల్లనైనది కల్యాణ పంచకము. ఇది కల్యాణ ప్రదమైన తురంగము. జూలు, తోక, రొమ్ము, ముఖము, నాలుగు కాళ్ళు అను నెనిమిది యవయవములు తెల్లనైనది అష్టమంగళము. ఇదియు మిక్కిలి ప్రశస్తమైన +గుఱ్ఱము. + +వర్జనీయములగు అశ్వములు :- శరీరమంతయు తెల్లగా నుండి, నాలుగు పాదములు నల్లగానున్న యశ్వము +యమదూత వంటిది. సర్వనాశనకారి. ఇట్టిది వర్ణనీయము. తోకగాని శిరస్సుగాని హీనవర్ణమైనది త్యాజ్యము. శరీర +మంతయు నోకవర్ణమై శిరముగాని, తోకగాని వేరొక వర్ణమైనది యశుభము. తక్కువ దంతములు గలదియు, ఎక్కువ దంతములు గలదియు విడువదగినవియే, నల్లనైన తాలువులు గలది కీడు. నమలునపుడు క్రింది దంతములతో పై దంతములుగాని, పై దంతములతో క్రింది దంతములుగాని రాపిడి పడిన గుఱ్ఱము నిలుపదగనిది. మూడుకాళ్ళు నల్లనై, ఒకకాలు తెల్లనైన దానిని ముసలి యందురు. ఇది యశుభంకరము. చెవుల చెంత కొమ్మువంటి సుడిగలది శృంగిక మనబడును. పెద్ద పులివంటి వర్ణముగలది వ్యాఘ్రాభము. స్తనమువంటి చర్మము వ్రేలాడునట్టిది స్తని. అవుగిట్టవలె చీలిన గిట్టగలది ద్విఖురము. మూపున సుడిగలది కకుది. ఒక అండమే కలది ఏకాండకము. బూడిదవన్నె ముఖము, +తోకగలది భస్మాభము, ఇవియన్నియు దూష్యములు. సర్వము నల్లనైనది నింద్యము. సర్వము తెల్లనైనది శుభదము. + +ఛాయలు :- నునుపుగా నిగనిగలాడుచున్నవి, చూడ ముచ్చటైన ముదురు రంగులవి పార్థివచ్ఛాయలు. క్రొత్త +మేఘములు, తామరపూలు, నీరువంటి కాంతి గలవి వారుణములు. బంగారము, చిగురుటాకులవంటి వన్నెలు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0461.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0461.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7b714fcd65ea29731a9c71db1acb253181b81743 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0461.txt" @@ -0,0 +1,18 @@ +" +విధమున చెప్పెను. ఈతడు చచ్చత్పుటాదులను ప్రథమ సప్తకములుగ జెప్పి యిరువదియేడు శుద్ధ తాళములను, +74 దేశీయ తాళములను పేర్కొనెను ఈతని ధ్రువలయ ధ్రువ, మఠ్య తాళములు నేటి ధ్రువతాళాదులకు కారణముగ గన్పట్టును. వివిధ కంకాళములు, మఠ్యలు చతురశ్ర, తిశ్ర, మిశ్ర, ఖండవర్ణ తాళములు ఈతడు పేర్కొనుటచే ఆ కాలమున ఆంధ్రదేశమున ఈ తాళములు వ్యాప్తియం దుండినట్లు తెలియుచున్నది. మరియు సోమనాథుడు రూపక తాళమును చెప్పుట చేతను, శార్ణ దేవుడు ఈ రూపక తాళమును పేర్కొనకపోవుటచేతను ఔత్తరీయ సంగీత విధానమున నీ తాళము లేకుండినట్లు ఎంచనగును. ఆంధ్రప్రాంతమునకు చేరువనున్న ఉత్కళ దేశము నందు జయదేవుడు రూపక తాళమును తెలిసి అష్టపదు లందు వాడినాడు. + +జయదేవుడు ఇరువదినాలుగు అష్టపదులలోను, యతి తాళమును పదకొండు గేయములందును, ఏక తాళమును +ఆరింటియందును, రూపక తాళమును ఐదింటియందును, అష్టతాళమును, నిస్సారుక తాళమును, ఒక్కొక్క గేయము నందును చేర్చినాడు, అష్టతాళమును అడ్డ తాళములుగ నెంచ నగును. ఈతని నిస్సారుక తాళము పది మాత్రలు కలదిగను, యతితాళము 1100 ఇట్లు 12 మాత్రలు కలదిగను ఎంచబడును. ఇటీవల కుంభరాణ అనునతడు కొన్ని గేయములందు ప్రతితాళమును చేర్చి అష్టపదులకు వ్యాఖ్యానము రచించెను. ప్రతితాళము శార్ణదేవుడు చెప్పినట్లు 1100 ఇట్టి అంగములతో నుంటచే నిది మన అటతాళమునకు తుల్యమగుచున్నది. ప్రతి అను తాళము ఆ కాలమున ప్రాధాన్యమును వహించినట్లు కుంభరాణ తెలిపినాడు. + +కోహలుని తాళ లక్షణము, "తాళ ప్రకరణము” "తాళకళావిలాసము" "తాళదీపిక" మున్నగు గ్రంథము లందు చెప్పబడిన సమకంకాళ, విషమకంకాళ ఖండ కంకాళ, పరాక్రమ, చలమంఠిక, సగుణమంఠిక, వక్ర,గరుడ, కుంభ, భరణమంఠిక తాళములను శార్గదేవుడు చెప్పలేదు. వీటిని కొన్ని సోమనాథుడు చెప్పెను. వక్ర, గరుడ, కుంభ, ప్రభృతి తాళములు అంత వ్యా ప్తినొంది యుండలేదు. + +రాగములవలె తాళము లన్నియు ఏకాలమం దయినను వ్యాప్తియం దున్నట్లు ఎంచవీలులేదు. కొన్ని కల్పితములుగ నుండి విజ్ఞానవంతులగు నేర్పరులకుమాత్రమే సువిదితము లగుచున్నవి. అందుచే అట్టి వాటిని అసాధ్యములుగను, అవేద్యములుగను చెప్పుటకు వీలు లేదు. అష్టోత్తర శతతాళము లిట్టివే. ఇవన్నియును ఏకాలమందయి,నను విశేష వ్యాప్తిగలవానిగ నెంచ నేరము. కొన్ని ఆది, మఠ్య, ఝంప, యతి, ఏక, ప్రతి, నిస్సారుక, రూపక, అడ్డాది తాళములు బహుళ వ్యాప్తినొందియున్నవి. ఇట్లే ఆధునిక సూళాదు లన్నియు బహుళ వ్యాప్తి నొందినవి కావు. ఆట, త్రిపుట మున్నగు తాళములు తెనుగు గేయములందు మిక్కిలి వాడుకలో నున్నవి. వీటిలో ఖండ, మిశ్ర, సంకీర్ణ జాతులతోగల తాళములు ప్రచారము అల్పముగ నున్నది. + +క్రీ. శ. 15 వ శతాబ్దియందు కుంభరాణా అనునతడు (క్రీ. శ. 1433-1468) ఝంప, ఆది, ప్రతిమఠ్య, అడ్డ, +చతుర్మాత్ర మఠ్య, పర్ణయతి, నవమాత్రమఠ్య, నిస్సారుక రూపక, ద్రుతమంఠిక, ప్రతి, ఏక, త్రిపుట, అను 13 తాళ +ములను చెప్పెను. ఆ కాలమునాటి గోపీంద్రతిప్పభూపాలుడు రచించిన "తాళదీపిక" అను గ్రంథమందుకూడ ఈ +విషయము కలదు. ఆ కాలమునుండి వెలువడిన గేయ వాఙ్మయ రీతులయందలి యక్షగానములు, కురవంజులు +మున్నగుపాటలు ఆది, అడ్డ, తివడ, ఏక, మఠ్య, రూపక, ఝంప తాళములలో చెప్పబడినట్లు తెలియుచున్నది. +క్రీ. శ. 16 వ శతాబ్దియందలి తాళ్లపాక వారి గేయము లందును రూపక, ఝంప, తివడ, పంచఘాత, మఠ్య, అట, ఏక, చావు, చేతాళము అనునవి గలవు. 17 వ శతాబ్దియందలి సుగ్రీవ విజయము మున్నగు యక్ష గానములందు అట, ఏక, రూపక, ఝంప, ఆది, తివడ తాళములు చెప్పబడినవి. కంకంటి పాపరాజుగారి యక్ష గానమున త్రిపుట తాళము ఎక్కువగా వాడబడెను. ఆది, ఝంప తాళములును కలవు. తంజావూరు రఘునాథరాయలు (క్రీ. శ. 1614 -1637) ఆది, ద్వితీయ,జయమంగళ, రంగ, శ్రీరంగ, రతి, హంసలీల, కంకాళ, ఖండ, కుడుక్క, టెంకిక, జయనందన, విజయము +అను తాళములను పేర్కొనెను. ఇట్లు ముఖ్యములగు కొన్ని \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0466.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0466.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6f177c31b0f89c96a0a1285c47d1ba2ce4fac3cb --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0466.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +విఖ్యాతుడు రామనారాయణకవిరాజ చక్రవర్తి, అతడు గీతగోవిందమును, బ్రహ్మవైవర్త పురాణమునందలి కృష్ణజన్మ ఖండమును, పురాణాంతర్గత మేయైన ప్రకృతిఖండమునందలి తులసీ - శంఖచూడ ఉపాఖ్యానమును అనువదించెను. అతడు శాకుంతల కావ్యమును కూడ వ్రాసెను. రామచంద్రవర పాత్రుడు అను రాజకీయోద్యోగి యోగినీ తంత్రమును కొంతవరకు అనువదించెను. ఆనందలహరిని అనంతాచార్యుడు అస్సామీ పద్య కావ్యముగా వ్రాసెను. 'మనసా' అను సర్పదేవత యొక్క పూజావిధానము నారాయణదేవుడు రచించిన పద్మపురాణమునందు ప్రశంసింపబడినది. శంకరదేవ +కవియొక్క శైలిని మహాదేవకవియొక్క శైలిని, పురస్కరించుకొని వైష్ణవ సంస్థలకు చెందిన పెక్కురు ఉత్తమ పురోహితులు రూపకములను రచించిరి. + +దైత్యారిభూషణుడు, వైకుంఠుడు అను కవులు జీవిత చరిత్ర రచనకు ఆరంభకులు. వారందరును శంకర దేవకవియొక్క జీవిత చరిత్రలు రచించిరి. పిమ్మట వచ్చిన కవులు ఆ యాచారమును పాలించిరి. సూర్యఖరి దైవజ్ఞుడును (క్రీ. శ. 1798), రతీకాంతుడును (క్రీ.శ 18 వ శతాబ్ది) తదితరులును అస్సామీయులయిన కోచిరాజుల వృత్తాంతములను పద్యకావ్యములుగా వ్రాసిరి, 19 వ శతాబ్దియందుకూడ "విశ్వేశ్వరుడు, దుతీరాముడు అను నిరువురు కవులు పద్య రూపమున 'ఆహోమరాజ్య పతన చరిత్ర'ను రచించిరి. వ్యావహారిక (useful) కళలను గూర్చి వ్రాయుటకుకూడ పద్యమే ఉపయోగింపబడెను. వకుళ కాయస్థకవి వ్రాసిన కితాబత్ - మంజరి (క్రీ. శ. 1434 సం.) ఇందుల కుదాహరణము. అందు గణితము, ఆయవ్యయ లేఖనము (Book keeping), క్షేత్ర పరిమాపనము (Land Survey) వివరింప బడినవి. + +అస్సామీ వచనకావ్యము ప్రజలమైన సంప్రదాయము కలది. ఆ వచనమునకు శంకరదేవుడు, మాధవదేవుడు రచించిన రూపకములు ముఖ్యోదాహరణములు. అవి ప్రజబులి భాషాసంప్రదాయానుసారముగా వ్రాయబడినవి. వైకుంఠ నాథకవి (క్రీ.శ. 1588-1638) భాగవతమును, భగవద్గీతను ప్రౌఢమయిన వచనములో అనువదించెను, వాటిలో నతడు ప్రాచీన కవుల కృతక శైలిని వాక్యప్రక్రియలను అనుసరిం చెను.ఆ కాలమునందే గోపాలచంద్రు డను కవివర్యుడు శంకరదేవకవి రచించిన భక్తి రత్నాకరము అను సంస్కృత గ్రంథమును అతి రమ్యమయిన వచన శైలిలో అనువాద మొనర్చెను. +రఘునాథమహంతకృతమయిన (క్రీ.శ. 1658) కథా రామాయణము; పద్మపురాణము; క్రియాయోగసారము(కవి పేరు తెలియదు); కృష్ణానందుని సాత్వతతంత్రము, కథా ఘోష - ఇవి అనంతర శతాబ్దులలో పుట్టిన మత విషయకము లయిన ప్రాచీన వచన కావ్యములు. + +వైష్ణవ గురు చరితములయందును బురంజీ (Buranji) అను పేరుగల ఆహోమరాజ్య చరితములయందును, నిత్య +వ్యవహారమునగల వచనము ఉపయోగింపబడినది. 17వ శతాబ్దియొక్క అంత్యభాగమునుండి ఈ రెండురకముల వచన వాఙ్మయములు ఎడతెగకుండ పెంపొందినట్లు కనిపించును. పురణి, అసమ, బురంజీ అనుగ్రంథములకు సంపాదకుడు గోస్వామి (క్రీ. శ. 1922). అసమ బురంజీ అనుకృతికి సంపాదకుడు డాక్టరు భూయాన్ (క్రీ.శ. 1945) అనునాతడు. కథాగురుచరితమునకు ప్రకాశకుడు లేఖరు (క్రీ. శ. 1952) అనునాతడు. ఈ కృతులు రచనా సౌందర్యమును బట్టియు; విషయ ప్రతిపాదనమును బట్టియు తొలుదొల్త రచింపబడిన చరిత్ర. బురంజీ వచన కావ్యములకు ఉత్తమ నిదర్శనములు. ఈ రీతిగల చరిత్ర రచనము 19 వ శతాబ్ది ఆరంభమువరకును కొనసాగు చుండెను. ఈ కాలమున కాశీనాథ ఫుకన్ కవియు, మణిరామ, దివాన్ బారువా హరకాంతబారువా అనువారు అస్సామీ చరిత్ర గ్రంథములను సంకలన మొనర్చిరి. + +వ్యావహారిక కళలను గూర్చిన గ్రంథములందు కూడ ఈ నూత్న వచనరీతి ఉపయోగింపబడెను. సుకుమార బరకాథు అను కవి వ్రాసిన హ స్తివిద్యార్ణవము (క్రీ.శ. 1734 - ఇది ఏనుగులనుగూర్చి తెలుపు గ్రంథము. దీనికి మూలమొక సంస్కృత కృతి); అశ్వచికిత్సను బోధించు ఘోరా. నిదానము (ఘోటక నిదానము) అను గ్రంథము; గణితమును ప్రతిపాదించు నట్టి కాశీనాథక విరచితమైన అంకర్ ఆర్యా అను గ్రంథము=ఇవి ఈ జాతికి చెందిన వచన కావ్యములు. ఈ కాలమునకు చెందిన మరియొక \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0468.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0468.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5d12ed127252047f43a45acebcf472aee8ee04fa --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0468.txt" @@ -0,0 +1,10 @@ +గోచరించును. కమలా కాంత భట్టాచార్యుని అపరిణతము అయిన పద్య కావ్యముల యందును, ప్రౌఢములయిన వచన కావ్యములయందును, దేశభ క్తియు, బుద్ధి వైభవమును ముఖ్య గుణములుగా భాసిల్లెను. పద్మనాథ గోహై బారువా అను ప్రఖ్యాతకవి చరిత్రాత్మకములైన నాటకములను, నవలలను సృజించుటయందు విజయము గాంచెను. కవితావిశారదుడగు నతడు స్వీయ విషయములను కథాత్మక కావ్యములుగ వర్ణించెను. పిదప నతడు తన జీవిత శేషమును మత విషయక +గ్రంథములను నిష్ఠతో వ్రాయుటకు వినియోగించెను. మరియు నీతడు వచన రచనయం దొక ప్రత్యేకతను గడించెను. లంబోదరవరా, సత్యనాధవరా అనువారిరువురును వచన రచనయందు వైశిష్ట్యమును సంపాదించినవారే, వారిలో సత్యనాధవరా తన రచనలలో కొన్నింటికి బేకన్ కవి వ్యాసములను ఒరవడిగా గ్రహించెను, రజనీకాంత – వరద లై అనునాతడు చరిత్రాత్మకములును కల్పనాత్మకములైన తన నవలలయందు స్కాటు కవిని బంకించంద్ర ఛటోపాధ్యాయుని మించుటకై యత్నించెను. హితేశ్వర్ బర్ బారువా అనునతడు కథా కావ్య రచనయందు వాసి గాంచినాడు. దుర్గేశ్వరశర్మ +సహజమును కావ్యోచితమునైన భాష నుపయోగించుట యందు విశిష్టతను గన్నవాడు. + +ఇరువదియవ శతాబ్దియందలి రచయితలు ముఖ్యముగా 'జోనాకీ' (అను సంచిక) యొక్క ఆదర్శములను అనుసరింప యత్నించిరి. వాహి (Bahi) అను పేరుగల బజ్ వరువా యొక్క మాస సంచిక వాఙ్మయరంగమున క్రొత్త రచయితలను ప్రవేశ పెట్టుటకును, వారిని సరిదిద్దుటకును ముఖ్యసాధన మయ్యెను. రఘునాథ చౌధురీ అను కవి పక్షులను గురించి వ్రాసిన కావ్యములు అసాధారణ కళాకౌశల్యమున పరాకాష్ఠ నొందెను. వాటియం దాతడు ప్రకృత్యారాధనమును సంకీర్తించెను. అంబికాగిరి, రే, చౌధురి రచించిన కావ్యములయందు గూఢ ప్రేమతత్త్వము, జీవితము యొక్క దుర్దాంతమైన శక్తి సంపద, ఉత్కటమైన దేశభక్తి, వాటి దశాంతరములు అను లక్షణములు లక్షితములయ్యెను. జితీంద్ర +నాథుదువరా అను కవి రమ్యము అయిన గేయములను రచించెను. వాటియందు నిరంతర శోక భావ మొకటి వ్యాప్తమై కన్పడును. అతడు భిన్న దేశములలో భిన్న కాలములలో ప్రవర్తిల్లిన కవితారచనలయందలి అందచందములను తనలో జీర్ణించుకొని వాటిని విన్యాస విశేషములచే నవ్యములుగా చిత్రింపగల్గిన సునిశిత బుద్ధి వైభవముకల కవివర్యుడు. ఇతని 'ఓమర్ తీర్థ ' అను గ్రంథము ఉమర్ ఖయ్యామునకు వివరణాత్మకమైన అనువాదము. సూర్యకుమారభూయా, రత్న కాంతవర కాకతీ, లక్ష్మీనాథఫుకను, తైలధవరాజ్ ఖొవా, నళినీబాలా దేవి అను కవుల గేయములు రూపమునందును, విషయమందును ప్రత్యేక గుణవిశేషములు కలవి. డింబేశ్వర నియోగ్, బినందచంద్రబారువా, అతుల్ చంద్ర హాజరికా, దైవచంద్ర తాలూక్ దార్ అను నుత్తమకవుల బృందము 1920 ప్రాంతమున వెలసెను. 1930 వ సంవత్సర ప్రాంతమున వెలసిన కవులలో నెల్ల దేవకాంత బారువా అనునాతడు అత్యుత్తముడు. ఆతని ప్రణయ కావ్యములందు నూతనమైన మీమాంస, విషయ నవ్యత గోచరించును. గణేశచంద్ర గోగోయి ప్రణీతములయిన ప్రేమగీతములలో హృదయమార్దవము, దుఃఖాత్మత ప్రవ్యక్తము లగును. విస్తరఖీతిచేత ఈ యుగమునకు చెందిన ఇతరకవులలో, చంద్రధర బారువా, పద్మధర +చలిహా, నీలమణిపుకను, ఉమేశచంద్ర చౌధురీ, కమలేశ్వర చలిహా అను కవుల పేళ్ళు మాత్రమే పేర్కొనబడినవి. + +నాటక క్షేత్రమునందు అతులచంద్ర హాజరికా అను కవి బహుగ్రంథకర్తయై విలసిల్లెను. జ్యోతిప్రసాద అగర్వాలా అనుకవి పౌరాణికమైన శోణితకుంవరీ, అను నాటకమును, చారిత్రకము. సాంఘికముకూడ నగు 'కారేంగర్ లిగిరి' అను +నాటకమును రచించెను. అవి లక్షణమునందును కళాశిల్ప విషయకముగాను, పరాకాష్ఠ నొందిన నాటకములు, మిత్రదేవ మహాంత, ఇంద్రేశ్వర్ బర్ ఠాకూరు, నకులచంద్ర భూయా ప్రసన్నలాల్ చౌధురీ అను నాటక రచయితలును, తదితరులును అస్సాము నందలి కళాభిమానయుతములైన (Amateur) నాటకశాలల యొక్క ఉపయోగార్ధమై విరివిగా నాటకరచనను సాగించిరి. అస్సామీ నవలారచన ఎక్కుడు ఫలప్రదమైనది కాలేదు. దండివాధ కవితా, దైవచంద్ర \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0470.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0470.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..406c3b23538ddcf21cc23dba20054db675ccd8c7 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0470.txt" @@ -0,0 +1,16 @@ +నొక మధ్యమతరగతి కుటుంబమునకు చెందిన రెండుతరముల వారికి ఘటిల్లిన భావసంఘర్షణము చక్కగా వివరింప బడినది. + +అస్సామీ వాఙ్మయమునందలి జానపద కవితాసంపత్తి చెప్పదగినది. అది గుణముచేతను, విషయముచేతను వైవిధ్యము నొందినది. వనగీతములు, బిహుగీతములు, వివాహగీతములు, జోలపాటలు, బాలక్రీడా గీతములు, బారమాహీగీతములు, ద్వాదశమాసగీతములు, పడవ పాటలు మున్నగునవి ప్రకృతమునకు ఉదాహరణములు. అనేక జానపదకథలును కలవు ! వాటికి నడుమ నడుమ లలితములును కరుణ రసాత్మకములు నైన పాటలు ఇమిడియుండును. అస్సామీ వాఙ్మయమున వీరగీతములును పెక్కులు గలవు. చరిత్రాత్మక గీతములలో వదన -బరఫు కనరగీతము పేర్కొనదగినది (క్రీ. శ. 19-వ +శతాబ్ది). అస్సామీ వాఙ్మయమున సారస్వత వ్యాసములను వ్రాసిన వారిలో మహేశ చంద్రదేవ గోస్వామియు,తదితరులైన యువకులు అనేకులును కలరు. ఈ వాఙ్మయమున సారస్వత విమర్శనముకూడ విశేషముగా పెంపొందినది. ఉపాధ్యాయ వృత్తికి చెందిన కొందరు విమర్శకులు ఆధునిక సమస్యలపై వ్రాయుటకు బదులుగా ప్రాత విషయములను గూర్చి మాత్రమే వ్రాసిరి. మొత్తము మీద ఆధునిక సారస్వత వాతావరణము సజీవముగా, వీర్యవంతముగా, ఆశాజనకముగా నున్నదని చెప్పనగును, +{{right|డా. మ. ని. + +అస్సీరియా :- అస్సీరియాయను నామముతో నేడు మనము వ్యవహరించుచున్న దేశమునకు అస్సీరియా +భాషలో "అషుర్" అనియు, పారసీక భాషలో "అధుర” అనియు పేళ్లు ఉండెను. ప్రాచీన కాలమున ఈ దేశీయులు +గొప్ప రాజ్యమును స్థాపించి వీరులని పేరుగాంచుటయే గాక, చక్కని నాగరికతను పెంపొందించుకొనిరి. ఐరోపాఖండ చరిత్రలో రోమకజాతివారి కెట్టి ప్రశస్తి గలదో, ఆసియా ఖండమునందు అస్సీరియావారికీ కూడ అట్టి విఖ్యాతియే కలదు. + +అస్సీరియా నేటి మెసొపొటేమియా దేశములోని ఉత్తర భాగము. దీనికి ఉత్తరమునను, తూర్పునను కొండల వరుసలును, దక్షిణమున ప్రాచీన బాబిలోనియా రాజ్యమును, పశ్చిమమున సిరియా ఎడారియు కలవు. అస్సీరియా రాజ్యముగుండ టైగ్రిసునది తన ఉపనదులతో కూడ ప్రవహించి, అచ్చటి భూమిని సారవంతముగా చేయుచున్నది. పురాతన కాలమునుండియు అచ్చటి జనులు ఆవులు, గొజ్జెలు మున్నగు పాడి జంతువులను గుఱ్ఱములు, ఒంటెలు మున్నగు భారవాహక జంతువులను పెంచెడివారు. అస్సీరియా దేశమున భరింపరాని వేడిమి కాని, చలికాని లేక సమశీతోష్ణస్థితి +యుండును. కావున ఇచ్చటి ప్రజలు దృఢగాత్రులుగను వీరులుగను ఉందురు. + +ప్రాచీనకాలపు అస్సీరియా నగరముల శిథిలములు ఇటీవలనే బయలుపడినవి. ఇందు టైగ్రిస్ నదీతీరమున నెలకొనిన అషుర్ పట్టణమును, అస్సీరియా రాజ్యమునకు ముఖ్య పట్టణముగ నుండి విఖ్యాతిగాంచిన నైనివా నగరమును, కాలా, దుర్ షరూకిన్, అను ప్రాచీన నగరములు ప్రత్యేకముగ పేర్కొనదగినవి. ఇచటి శిధిలావశేషములను పరీక్షించుటవలన, అస్సీరియా దేశపు ప్రాచీన చరిత్రను గూర్చి అనేక నూతనాంశములు తెలియవచ్చినవి. ఆ ప్రాచీనయుగమువా రొక ప్రత్యేకమగు లిపినివాడెడి వారు. ఇటుకలవంటి మట్టిదిమ్మలపై ఆ లిపితో అనేక ముఖ్యాంశములు వ్రాయబడియున్నవి. ఆ వ్రాతల నుండియు, పురాతనయుగమునాటి కట్టడములనుండియు వాటి యందలి శిల్పములనుండియు, అస్సీరియా జాతి చరిత్ర సంగ్రహింపబడినది. + +సుమారు ఆరువేల సంవత్సరములకు పూర్వము అస్సీరియా దేశమున జనులు నివసించుచుండినట్లు నిదర్శనములు కలవు. ఈజాతి వారికిని బాబిలోనియాలోని సుమేరు జాతివారికిని పెక్కు సామ్యములు కలవు. కావున వీరు సుమేరులై యుండవచ్చును. ఈప్రజలు మిక్కిలి ప్రాచీనమగు "అషుర్" అను పట్టణమును నిర్మించిరి. కొన్ని శతాబ్దులు గడచిన వెనుక ఈ పట్టణము అగ్నిపాలై నశించెను. క్రీ. పూ. 2500 ప్రాంతమున అస్సీరియా దేశమునకు అక్కాడులు అను ఒక నూతన జాతివారు వలస వచ్చిరి. వీరు స్థానికులగు ప్రజలతో కలసిపోయి ఒక నూతన జాతిగ మారిరి, ఈ నూతనజాతి వారు స్థానికపరిపాలనములలో స్వతంత్రులుగనుండియు, బాబిలోనియా రాజుల \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0471.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0471.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9158f9c4605d2a9b4e54f43a6e7aaa953630e89c --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0471.txt" @@ -0,0 +1,8 @@ +ఆధిక్యమును అంగీకరించిరి. అస్సీరియా బాబిలోనియా ప్రజలకు ఆనాడు వ్యాపారసంబంధములు మెండుగ నుండెను. + +కాలక్రమమున అస్సీరియా ప్రభువులు బలపడి స్వతంత్రులగుటయేకాక, ఇతర దేశములను ప్రజలనుజయించి తమ రాజ్యమును విస్తృత మొనర్చిరి. అస్సీరియా రాజులు తరచుగా బాబిలోనియా ప్రభువులతోను, ఆనటోలియా ఆర్మినియా కొండలలోని ఆటవిక జనుల తోడను, సిరియా పాలస్తీనములతోడను, ఈజిప్టు పాలకులతోడను యుద్ధములు సాగించెడి +వారు. క్రీ. పూ. 1300 నుండి క్రీ. పూ. 606 వరకును గల ఏడుశతాబ్దుల కాలములో అస్సీరియా రాజ్యమును సుమారు +నలుబదిమంది రాజులు పాలించిరి. వీరిలో షమీ అదాద్ (క్రీ.పూ. 1870).మొదటి షా ల్మె నాసిర్ (క్రీ.పూ. 1300), టిగ్లాథ్ పిలాసిర్ (క్రీ. పూ. 1120), మూడవ అషుర్ నసీర్ పాల్ (క్రీ. పూ. 884-859), సారగాన్ (క్రీ. పూ. 722-705), సెన్నాచరణ్ (క్రీ. పూ. 705-681), అషుర్ బనిపాల్ (క్రీ. పూ. 668-626) అనువారు ప్రత్యేకముగ పేర్కొనదగినవారు. వీరు గొప్ప పరాక్రమము చేతనేగాక ఇతర ప్రశస్త గుణములచేత గూడ విఖ్యాతి గాంచిరి. షాల్మెనాసిర్ అనునాతడు తన +రాజధానిని అషుర్ పట్టణమునుండి మార్చి టైగ్రిస్ నదీ తీరమున నలుబదిమైళ్ళ యెగువన తాను కట్టించినట్టి "కాలా" అను పట్టణమున ప్రతిష్ఠించెను. ఈ నూతన నగరమున ఈరాజు అనేక సుందర భవనముల నిర్మింపించెను. సారగాన్ అను రాజును, అతని కుమారుడు సెన్నా చరణ్ అను నతడును శిల్పకళను చక్కగ పోషించిరి. సారగాన్ అను రాజు దురూషరూకిన్ అను నూతన నగరము ను ప్రతిష్ఠించి అందు అనేక రాజ ప్రాసాదములను కట్టించెను. భారతీయ శిల్ప +కారుల వలెనే అస్సీరియా శిల్పులు కూడ దేవతల ఆకృతులను, మహోన్నతములగు విగ్రహములను మలచు చుండిరి. సెన్నా చరబ్ రాజు కాలమున నైనివా నగరము మరల నిర్మింపబడెను. ఇచ్చటి ప్రాసాద కుడ్య అపూర్వకళా భాసురములై +చూపరులకు అద్భుతానందముల నొనగూర్చుచుండెను. అషుర్ బనిపాలు రాజుకాలమున విశేషముగా శిల్ప. కళాభివృద్ధి అయ్యెను. ఆ కాలమునాటి శిల్పులు రాతిపైనను, దంతముపైనను, లోహములపైనను తమ పనితనమును ప్రదర్శించి, జీవకళ లుట్టిపడు చిత్తరువులను చిత్రించెడివారు. ఈ రాజు మిక్కిలి విజ్ఞాన ప్రియుడు. ఈతడు తన రాజ్యమందును, బాబిలోనియా రాజ్యమందునుగల గ్రంథములకు ప్రతులు వ్రాసికొనిరండు అని \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0476.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0476.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5183e5cd04529131e0382c77cfbd329b3fbf2959 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0476.txt" @@ -0,0 +1,21 @@ +డిరి యొండొరునని కానక పరపురుష క్రియలఁ బ్రకృతిభావము గలదే? (అప్ప. 5వ. ఆ. 64 వ ప.) + +"బలభిద్వహ్ని పరేత రాజవరుణుల్ + బర్యుత్సుకత్వంబు సం +ధిలఁ గూర్చుండిరి యొండొరుంగదిసి.” +(శృంగార నైషధము.) + +ఈ సూత్ర సందర్భమును పురస్కరించుకొని శ్రీనాథుడు అపప్రయోగము చేసెనని అప్పకవి విమర్శించెను. భూతకాలిక ప్రథమ పురుష బహువచనమునకు సంధి నిత్యము కాదగియుండగా ప్రకృతిభావము చేసెనని యాతడాక్షేపించెను. + +అహోబలపండితుడు తన వ్యాఖ్యానమునందు అప్పకవి శ్రీనాథునిపై చేసిన యాక్షేపణను పరామర్శించి, శ్రీనాథుని ప్రయోగము లాక్షణిక సమ్మతమేయని సమర్థించెను. ఎట్లన “ప్రధమే చోత్తమేచైవ క్రియేతొవా భవేత్ చ్యుతిః | నిత్య మన్యస్య వికృతౌ క్త్వార్థేతో నభ వేత్సదా," అను నాథర్వణకారికను అహోబలు దీసందర్భమున పేర్కొనెను. ప్రథమ పురుష యందును, ఉత్తమ పురుషయందును క్రియా సంబంధియగు ఇకారము వికల్పముగా జారిపోవును. మధ్యమపురుష 'ఇ' కారమునకు సంధి నిత్యముగా నగును. క్త్వార్థేకారమున కెల్లపుడు సంధిలేదు. దీనిప్రకారము శ్రీనాథుని ప్రయోగము +ప్రామాణికమే యనెను. ద్రుతాంతమైన భూత కాలిక ఉత్తమ పురుషైక వచనక్రియకు సంధి వైకల్పికమని అహోబల పండితుడు వివరించెను, దీనిని "ప్రాయస్తు స్యాత్కి మాది కస్యేతః" అను సూత్రమునకు విషయముగా చేసెను. నేవించితి నచ్యుతు; సేవించి తచ్యుతు; అని యుదాహరణములు. అథర్వణుడును, కవి మండనకారుడును దీనిని అనుమతించిరి. కొందరమతమున దృతాంతమైన 'తి' ప్రత్యయమునకు సంధి చెల్లదు. కొలిచితిని+అబ్ధిజను, కొలిచితినబ్ధిజను, కొలిచితిని నబ్ధిజను అని రూపము లేర్పడవలెను. “నస్యాత్ త ద్ధ ర్మోత :" అను సూత్రవివరణ సందర్భమున అహోబలుడును, అప్పకవియు భిన్నమార్గముల త్రొక్కినారు. అహోబలుని వివరణము "సంధిరితి సర్వత్రానువర్తతే. తధ్ధర్మోకార స్స్యాచి సంధిర్నస్యాత్. తధర్మపదేన తద్ధర్మక్రియా, తజ్జన్య విశేషణంచ గృహ్యేతే. వెలయునతని కీర్తి సకల దిగ్వలయమునను, రక్షణమొనర్చు నంబుజా తాక్షు గొలుతు నిత్యా ద్యుదాహరణం" (సంధియను శబ్దము అంతట ననువర్తించుచున్నది. తద్ధర్మో కారమున కచ్చు పరమగుచుండగా సంధిలేదు. తధర్మ పదముచేత తద్ధర్మ క్రియయును, తజ్జన్య విశేషమును గ్రహింపబడుచున్నవి. వీటి రెంటికి నుదాహరణములు వెలయు నిత్యాదులు.) అహోబలపతి ఇట్లు వ్యాఖ్యానించుటకు మూలము అథర్వణుడు. వికృతి వివేకమునం దిట్లున్నది. "ప్రథమశ్చొత్త మశ్చైవ తాను తద్ధర్మ సౌంజ్ఞికే । భూతాద్య విషయౌ తత్రచైక త్వార్థాభి ఛాయకౌ ఉదంతేచ సదానాం తౌన +సంధి స్తత్ర కల్ప్యతే". అనగా పూర్వోక్త క్రియలయందు భూతాద్య విషయకములై నాంతములు, ఉదంతములు నైన ప్రధమోత్తమ పురుషైక వచనములు తద్ధర్మ సంక్షితము లగును. వాటికి సంధి రాదు. ద్రుతాంతము లైన వీటికి సంధి రాకుండగా, కళలగు నితర తద్దర్మ క్రియారూపములకు సంధి కలుగవచ్చును. ఉదా : వారు ఘటింతురనుచు; ఘటింతు మెంత పనియైన, ఘటింతు వనిళము. అప్పకవి ఈ సూత్రమును మరియొక విధమున నన్వయించెను. ఆతడు "నః స్యాత్" అను పాఠమును కల్పించుకొని + +క్షితిని బై పదములకు విశేషణంబు +లగు క్రియాపదంబుల తుదినమరు శృంగ +మునకు వచ్చు నాగమమయి పొల్ల ద్రుతము +ప్రాణపరమైన కర్మధారయమునందు. + +ఉత్తర పదమునకు విశేషమైన తద్ధర్మరూపము తుది 'ఉ' కారమున కచ్చుపరమగునప్పుడు కర్మధారయమున పొల్ల 'న' కారము ఆగమముగా వచ్చును. + +ఈతడీ విధముగా వ్యాఖ్యానించుటచేతనే తరువాతి లాక్షణికులందరు తద్ధర్మార్థక విశేషణో కారమునకు అచ్చుపరమగు నప్పుడు నకారాగమము వచ్చునని సూత్రించుచు వచ్చిరి. ఈ సూత్రమునకు పూర్వాపర సూత్రములీ సూత్రము సంధినిషేధ వరముగా చాటుచుండ, నకారాగమ విధాన పరముగా అప్పకవి వ్యాఖ్యానించెను.' \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0477.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0477.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..131b8c80590a3c678dea1467841ed8c958fb7413 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0477.txt" @@ -0,0 +1,7 @@ +భావార్థక 'ట' వర్ణ విధాయకసూత్ర వివరణ సందర్భమున అహోబలుడు మహాకవుల ప్రయోగములను పరామర్శించి తప్పు పట్టుటకు సాహసించెను. "భావే టవర్ణకోంతే సర్వేషాం క్రియాపదానాం స్యాత్" అని ఆంధ్రశబ్దచింతామణి సూత్రించినది. అన్ని క్రియా పదములకును భావార్థమున 'ట' వర్ణమగును. అతడు ఘటించుట, వచ్చుట మొదలగునవి ఉదాహరణములు. అథర్వణుడు దీనిపై కొన్ని విశేషములను సూచించెను. “పూర్వస్య నవి కారో నో స్తస్మిన్ లోపశ్చకస్యచిత్ "భావార్థక 'ట' వర్ణమునకు పూర్వమునందున్న 'ను' వర్ణము నకు లోపము రాదని దీని భావము. అనుట, వినుట వంటి రూపములే భావార్థమున సాధువులనియు, అంట, వింట, కంట, వంటి రూపము అసాధువు లనియు అహోబలుని నిర్ణయము. ఈ ప్రకారము శ్రీనాథుని ప్రయోగము ప్రామాదికమని యీతడు ఖండించెను. "ఏ తేన మధుకైట భారాతి మఱఁది రమ్మని పిల్చి పనిఁ గొంట నీకుఁ బ్రాభవము కాదె"— ఇత్యాది వచన స్య ప్రామాది కత్వమే వేత్యవధేయం. ఆంధ్రభాషాభూషణే “వినుటకు వింటయగు" నిత్యాది వచనేన వింటే త్యాదీనాం సాధుత్వ ముక్తం. తదనేన పరాస్తం - "ఘటించుట కొరకున్, వచ్చుట కొరకున్" ఇత్యాద్యాకారేణ సర్వత్ర 'ట' వర్ణకాదేవ విభ క్తయః. ఏవం స్థితే “సుతులఁ గనియెడు కొరకు నీవు ఘటించుకంటే ఇత్యాదీనాం భాస్కర తిక్కయ జ్వాదీనాం వచనానాం కిం మూలమితి వయం నవిద్మః" ఘటించుట కొరకు ఇత్యాదిగా 'ట' వర్ణకము మీదనే విభక్తి రావలసియుండగా, భాస్కర తిక్కయ జ్వలు 'కనియెడుకొరకు, ఘటించుకంటే' మొదలగు రీతిని ప్రయోగించుటకు మూల మేమియు మే మెరుగ +లేకున్నారము. ఇట్లహోబలపతి తిక్కనాదులకుగూడ తప్పులు వట్టెను. శాస్త్రమునకును మహాకవి ప్రయోగములకు వైరుద్ధ్యము కలిగినపుడు శాస్త్రమే బలీయమని అహోబలుడు విశ్వసించెను. ఈ సందర్భమున అథర్వణ కారిక యొకటి ఇట్లున్నది. "శాస్త్ర ప్రయోగ వచసో శ్శాస్త్రం బలవదుచ్యతే | అనిష్పన్నే పదే తేన ప్రయోగా శ్రయణం బలం"—దీని నాధారముగా గొని అహొబలుడు మహాకవి ప్రయోగములకూడ సరిదిద్దుటకు వెనుదీయలేదు. వసుచరిత్రయందలి "అప్పుపాలయిన శుభ్రాబ్జంబు రుచి యెంత; కనకూర్మి ఱేని అప్పుననే ముంచె" అను ప్రయోగములను అహోబలుడు విమర్శించెను. నిత్య బహువచనమయిన అ ప్ఛబ్ధమును అప్పు అని ఏకవచనముగ ప్రయోగించుట దోషమని పై పద్య పాఠమును అతడు ఇట్లు సవరించెను. “అప్పుల పాలయిన య బ్జంము రుచియెంత; అలకూర్మి ఱేని అప్పులనే ముంచె." తుదకు అహోబలుడు నన్నయ మహాకవి ప్రయోగములనుకూడ సవరింపబూనెను. ఎట్లన “తత్క్రతు శతంబునకంటె సుతుండు మేలు" ఇత్యత్ర బు వర్ణ కానంతరం నకార శ్శ్రూ యతే తత్ర కాగ తిరితిచేత్ - "తత్క్రతు శతంబున కంటె సుతుండు మేలు"—— ఇత్యేవ పాఠ స్సాధుః. అహోబలుడు దిద్దిన పాఠము ఏ భారతియందును కాన్పించదు. “ప్రయోగ మూలం వ్యాకరణం"; "ప్రయోగ శరణా వైయాకరణాః" అను నుత్తమ పద్ధతిని ఇతడు పాలించిన +వాడు కాడు. శాస్త్రమునకు ప్రాధాన్యమును ప్రయోగమునకు గౌణత్వమును ఇచ్చుటచే అహోబలుడు విమర్శనమునకు గురియగుచున్నాడు. + +మొత్తమునకు అహోబల పండితుని కవిశిరోభూషణ వ్యాఖ్య ఆంధ్రశబ్దచింతామణి — అథర్వణ కారికావళులకు సమగ్రమును, విమర్శాత్మకమునగు వ్యాఖ్యానమై మహాభాష్యమువంటి యుద్గ్రంథమునై, తరువాతి యాంధ్రలాక్షణికులకు సర్వతోముఖముగా మార్గదర్శి యయ్యెననుట సత్యము. + +అహోబలుడు :- క్రీ. శ. 1500 సంవత్సరము ప్రాంతమువాడు. ఆంధ్రుడు. అహోబల క్షేత్ర ప్రాంతీయుడు. ఇతడు వెలనాటి వైదిక బ్రాహ్మణో త్తముడు. శ్రీకృష్ణ పండితుని కుమారుడు. వేద, వేదాంత, తర్క, వ్యాకరణ శాస్త్రనిష్ణాతుడు, సంగీతశాస్త్ర పండితుడు. గొప్ప వైణికుడు. తనకు చేకూరిన సమగ్రమైన అనుభవమును పురస్కరించుకొని 'సంగీత పారిజాతము' అను చక్కని సంగీతలక్షణ గ్రంథమును రెండు కాండములలో రచించెను. అందు మొదటి కాండమున రాగగీతములను రెండవ కాండమున వాద్యతాళములను చెప్పెను. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0478.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0478.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..123ef90ab40b1263009db25f4a36ad38614bf873 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0478.txt" @@ -0,0 +1,18 @@ +క్రీ. శ. 1210 వ సంవత్సరమున నిశ్శంక బిరుదాంకితుడగు శార్జదేవ మహామహుడు రచించిన సంగీత రత్నాకరము నందలి విషయములను కొంతవరకు అనుసరించి పై గ్రంథమును ఇతడు రచించెను. ఇతడు తాను రచించిన 'సంగీత పారిజాతము' అను గ్రంథమును +శ్లో॥ సంగీత పారిజాతో౽యం సర్వకామ ప్రదోనృణాం ! +అహోబలేన విదుషా క్రియతే సర్వసిద్ధయే॥ + +అను శ్లోకముబట్టి సందేహములను తీర్చి సమస్తమైన కోరికలను సిద్ధింపజేయు దానినిగా ఉద్దేశించి రచించినట్లు తెలియు చున్నది. వీణయందు స్వరస్థానము కొరకు సారికలను మెట్లను పెట్టు పద్థతిలో క్రొత్త సంప్రదాయమును మొదట వెల్లడి చేసినది అహోబల పండితుడే. దీనినిబట్టి వీణయందు ఇంత కొలతలో ఈస్వరము ఉన్నదను విషయము తెలియ గలదు, రత్నాకరుడు ఏడు శుద్ధస్వరములు పండ్రెండు వికృతిస్వరములు కలవని చెప్పెను. అహోబలుడు ఇరువది రెండు వికృతి స్వరములను పేర్కొనెను. హిందూస్థానీ గానములో శుద్ధ వికృతిస్వరములకు క్రమముగ కోమల తీవ్ర అను నామములు కలవు. కర్ణాటక పద్ధతిలోని సాధారణ గాంధారమును తీవ్రగాంధారముగా, కైశికి నిషాదమును నీవ్రనిషాద ముగా, అంతర గాంధారమును తీవ్రతర గాంధారముగా కాకలి నిషాదమును తీవ్రతర నిషాదముగా, మృదుపంచమమును అనగా వరాళీ మధ్యమమును తీవ్రతర మధ్యమముగా, శుద్ధమధ్యమమును అతితీవ్రతమ గాంధారముగా పేర్కొ నెను. + +హిందూస్థానీ గానమును అనుష్ఠించువారలకు సంగీత పారిజాతము ప్రమాణ గ్రంధము. దీనినే ఇప్పటికిని హిందూస్థానీ గాయకులు కొంతవరకు అనుసరించు చున్నారు, + +అహోబిలము :- శ్రీశైలము, అహోబిలము, సంగమేశ్వరము, మహానంది కర్నూలు జిల్లాలోని సుప్రసిద్ధ క్షేత్రములు. అహోబిలము తప్ప మిగిలినవన్నియు శివపరమైనవి. అహోబిలము వైష్ణవ క్షేత్రము. విశిష్టాద్వైత మతస్థుల కియ్యది పవిత్ర యాత్రాస్థలము మాత్రమేకాక, తదితర మతముల వారికిని ఆరాధ్య మయ్యెను. + +అహోబిలము కర్నూలు మండలములోని శిరువెళ్ళ తాలూకాలో రుద్రవరమను గ్రామమునకు అయిదు మైళ్ల దూరమందు కలదు. నల్లమల కొండలలో మనోజ్ఞమైన ప్రకృతి దృశ్యముల మధ్య ఈ క్షేత్ర మొప్పుచుండును. + +హిరణ్యకశిపుడు తన కుమారుడైన ప్రహ్లాదునిపై దురాగత మొనర్చు ఘట్టమునందు విష్ణువు నరసింహావతారమెత్తి తన భక్తుని కాపాడిన పవిత్రస్థలమిదియే అని పారంపర్యముగా వచ్చిన కథ గలదు. నరసింహస్వామి కంకితముగా నిర్మితమైనట్టి ముప్పది రెండు పుణ్యతీర్థములో ఇదియే ప్రముఖమయినది. ఇచ్చట నరసింహస్వామికి అంకితమయిన తొమ్మిది దేవాలయములు గలవు, ఆ దేవాలయము లన్నియు పదిమైళ్ళ చుట్టుపట్లనే కలవు. అందుచే ఈ ప్రదేశమునకు పంచ కోశ తీర్థమనియు పేరుగలదు. + +ఈ క్షేత్ర ప్రాంతములోనున్న నవ నరసింహులకు ప్రహ్లాదవరద నరసింహస్వామి, ఛత్రవట నరసింహస్వామి కరంగి నరసింహస్వామి (యోగానంద నరసింహస్వామి). ఉగ్రనరసింహస్వామి, గుహానరసింహస్వామి, క్రోధనర సింహస్వామి, మలోల నరసింహస్వామి, జ్వాలా నర సింహస్వామి, పవన నరసింహస్వామి అను పేర్లు ఉన్నవి. వీరిలో "మలోల నరసింహస్వామి శాంత స్వరూపుడు. లక్ష్మీ దేవితో సదా సరస సల్లాపములాడుచు నుండును. కాకతీయ ప్రతాపరుద్ర మహారాజు బంగారు ఉత్సవ విగ్రహమును సమర్పించినాడు. అహోబిలం మఠము జియ్యరు తన మఠములో ఇష్ట దైవముగా పూజించుటకు దానిని తీసికొని వెళ్ళిపోయెను. ఇక్కడ ఒక విశేషమేమనగా స్వామివారు కూర్చుండియుండును. కుడికాలు క్రిందికి వేళ్ళాడుచుండును. దానికి పాదుక తొడిగియున్నది. అందుచేత మఠాధిపతి విగ్రహమును ఎక్కడికి తీసికొని వెడల దలచితే అక్కడికి వెళ్ళుటకు స్వామి సంసిద్ధులై యున్నారను ప్రతీతి వచ్చినది. + +దట్టమైన వృక్షముల మధ్య నల్లమల కొండల నానుకొని ఉన్న దానిని దిగువ అహోబిలమనియు, 2800 అడుగుల +యెత్తుగల పర్వతముపై నున్న దానిని ఎగువ అహోబిలమనియు అందురు. వేదాద్రి. గరుడాద్రి అను పేర్లతో ఆ రెండు పర్వతములు పిలువబడుచున్నవి. వాటి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0479.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0479.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1ea9a701d4ca5d6455b6eff89e8c02580e43061d --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0479.txt" @@ -0,0 +1,18 @@ +మధ్య భవనాశి, అను నెలయేరు ప్రవహించుచు. కుందు నదిలో పడును. పర్వత దక్షిణ ప్రాంతమందుగల ఉగ్ర +నరసింహస్వామి దేవాలయపు మొదటిగుహ చెంత ఒక ఇనుప స్తంభ ముండుటచేత నరసింహస్వామి ఇచ్చటనే +పుట్టెనని చెప్పుచుందురు. + +పెద్ద అహోబిలము (దిగువ) రాతిలో ఏర్పడినది. దానికి చెంత పెండ్లికూతురుగనున్న చెంచేత కలదు. ఆమె కారణముగ అడవిలోనుండు చెంచులందరు నరసింహస్వామికి ముఖ్య భక్తులు. వారికి నేటికిని ఫాల్గున మాసములో జరుగు తిరునాళ్ళయందు కొన్ని ప్రత్యేక సౌకర్యములు కలవు. ఆ చెంచెతను చూచి లక్ష్మి తన భర్త యొక్క విశ్వాస ఘాతుకత్వమునకు చింతించి పర్వత మెక్కి 'మొనకొండ' అనుచోట నివాస మేర్పరచు కొనెను. అక్కడ ఒక వైపు భయంకరమయిన పెద్దలోయ కలదు. దానిచెంత గల ఇనుప స్తంభము చుట్టు సంతానము లేని ఆడువారు ప్రదక్షిణ మొనర్చిన సంతాన భాగ్యము నొందుదురని ప్రతీతి. + +ఈ దేవాలయము 14 వ శతాబ్దియందు ప్రతాపరుద్రుని చేత నిర్మింపబడినదని చెప్పుచున్నారు. ఇంతవరకు అందుకు +కావలసిన సాక్ష్యము లభింపలేదు. అది శఠకోప జియ్యంగారు మొదటి ఆచార్యుడుగా నున్నందున అతని వారసులే +ఇప్పటికిని అహోబిల మఠాధిపతులుగ నున్నారు. ఇప్పుడు వారు పూజాది కార్యక్రమములను దేవస్థానమునందు +నడిపించుచున్నను, మద్రాసు రాష్ట్రమందలి తిరువళ్ళూరు లోనే వారి నివాసము. విజయనగరరాజులు దేవాలయమునకు కొన్ని గ్రామములు, భూములు ఇనాములుగా ఇచ్చిరి. అందులో శిరువెళ్ళ, కోవెలకుంట్ల, బద్వేలు (కడపజిల్లాకు చెందినది) తాలూకాలలో 40 ఎకరముల భూమియు, అనంతపురంజిల్లా తాటి పత్రి తాలూకాలోని గుండాల హోబుల అగ్రహారము అను ఇనాము గ్రామములును మాత్రమే ఇచ్చట కలవు. ఒకప్పుడు దేవాలయము చాల వైభవ మనుభవించు చుండెను. ఇందు కాకతీయ, విజయనగరపు రాజుల కాలమునాటి శిల్ప సంపద దృగ్గోచరమగును. 16వ శతాబ్దమందు +గోల్కొండ సుల్తాను ఇబ్రహీం కుతుబ్ షా చేతులలో ఈ దేవాలయము పడినప్పుడు విలువగల ఆభరణాదులు +అపహరింపబడెను. 18వ శతాబ్దములో కర్నూలు నవాబ్ అగు మున్వార్ ఖాన్ యొక్క స్వాధీనములోనికి వచ్చినప్పుడు యాత్రికుల పై పన్ను కూడ విధింపబడి యుండెనట! + +కంచిలో శ్రీనివాసాచార్యుడను నాతడు చదువుకొను చున్నపుడు నరసింహస్వామి కలలో కనబడి అహోబిలమునకు వెళ్ళి సన్యాసాశ్రమము స్వీకరింపుమ నెనట ! ఆ దేవాలయపు ధర్మకర్తయైన ముకుంద రాయలకు కూడ అదేసమయమున కలలో కనబడి కంచినుండి ఒక భక్తుడు రానున్నాడు. స్వీకరింపుమనెనట. శ్రీనివాసాచార్యులు, ముకుందరావు మాట్లాడుకొనుచుండగ నరసింహస్వామి సన్యాసిరూపమున వచ్చి, శ్రీనివాసాచార్యునికి సన్యాసాశ్రమమిచ్చి “శఠకోపయతి" అని నామకరణము చేయుటవలననే వారి పరంపరకు ఆ పేరు కల్గెనని అందురు. + +మొదటి శఠకోపయతి జీవిత కాలము క్రీ. శ. 1378 నుండి 1458 వరకు అని నిర్ణయము చేయబడినది. ఆతర్వాత అహోబిలములో గల శాసనములలో నొకదాని వలన క్రీ. శ. 1555 లో సదాశివరాయలు షష్ఠపరాంకుశ శఠకోపయతికి భాష్యాపురమను గ్రామమును దానముగా ఇచ్చినట్లు తెలియవచ్చుచున్నది. తరువాత క్రీ.శ. 1578-79 సంవత్సరముల మధ్య గోల్కొండ సుల్తాన్ ఇబ్రహీం కుతుబ్ షా విజయనగరముపై దండెత్తివచ్చి పెనుగొండవరకును దాడిసల్పెను. అప్పుడు అహోబిలము అతని స్వాధీనమగుటచేత అయిదారు సంవత్సరములు మహమ్మదీయుల వశములో నుండిపోయెను, విజయనగర చక్రవర్తి రెండవ వేంకటపతిరాయలు క్రీ. శ. 1584- 85 సంవత్సరములో మరల అహోబిలమును స్వాధీనము చేసికొన్నట్లు అచటగల శాసనము ధ్రువపరచుచున్నది. చంద్రగిరిలో సాళువ వంశీయుల కాలమునుండి శ్రీకృష్ణ దేవరాయలవరకు ఈ క్షేత్ర మన్ని విధముల ప్రాశస్త్యమును గలిగి ఉండెనని చెప్పవచ్చును. + +ఇనుప స్తంభము విడెము కొమ్మరాజు అను వానిచేత 14 వ శతాబ్దియందే నిర్మింపబడినదని చెప్పుదురు. దేవాలయ మందు 15, 16 శతాబ్దులకు చెందిన అనేక దాన శాసనములు కొండవీటి రెడ్డిరాజుల నాటివి విజయనగర రాజులనాటివి కలవు. వానివలన కొంతవరకు చరిత్రను \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0482.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0482.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..383eb033a69caea4f97811ae15d1a6540bc0fda7 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0482.txt" @@ -0,0 +1,16 @@ +రాయలను సకుటుంబముగ తుదముట్టించి, భయభ్రాంతులైన ప్రజలను ఒడబరచి సలకము తిరుమలయ్య విజయ +నగర సింహాసన మధిష్ఠించెను. నానాటికి అతని దౌష్ట్యములు మితిమీరుటచే ప్రజలు ఆదిల్ షాను ఆహ్వానించిరి.కాని అతడు తన దురహంకారముచే ప్రజల అభిమానమును గోల్పోయి ప్రాణభీతితో తన రాజ్యమునకు పారిపోయెను. ఇట్టి పరిస్థితులలో తిరుమలయ్య యొక్క దుష్ట పరిపాలనమును తుదముట్టించి, దేశమున శాంతి భద్రతలను నెలకొల్పుము అని ప్రజలు అనేక విధముల రామరాయలను ప్రార్థించిరి. రామరాయలు గూడ ఇట్టి తరుణమునకై వేచియుండెను. అందుచేత తన పక్షము వారిని కూర్చుకొని విజయనగరమునకు సరియైన పెనుగొండను వశపరచుకొని అటనుండి బయలు దేరి కోమలి, బేతంచర్ల, జూటూరు, బెడగల్లు, ఆదవాని యుద్ధములందు తిరుమలయ్యను ఓడించి తుద కాతనిని మిత్రబృందముతో తుంగభద్రానదీతీరమున వధించి విజయగర్వముతో రామరాయలు విజయనగరమును ప్రవేశించెను. సదాశివరాయలు పట్టాభిషేకమహోత్సవ మత్యంత వైభవముగ జరిగెను (1543). + +రామరాయలు, సదాశివరాయలు : సదాశివరాయలు పేరునకు మాత్రమే సార్వభౌముడు, ప్రభుత్వభారమంతయు +రామరాయలే వహించెను. మొట్టమొదట దండనాథుడుగ నున్న రామరాజు క్రమముగ సర్వాధికారి అయ్యెననియు, రాజాధిరాజ, రాజపరమేశ్వర, వీరప్రతాప మహారాజాది సార్వభౌమోచిత బిరుదములను ధరించెననియు, యువరాజ పదమును గూడ బడ సెననియు స్థానిక చరిత్రలు నుడువుచున్నవి. చివరకు సదాశివరాయలను చెరసాలలోనుంచి సంవత్సరమున కొకమారు మాత్రము అతనిని ప్రజలకు ప్రదర్శించి, సార్వభౌమోచిత మర్యాద లొనర్చుచుండెను అనికూడ తెలియుచున్నది. + +సదాశివరాయల పట్టాభిషేకానంతరము రామరాజు తనకు శత్రువులై నవారిని తొలగించి, తన అధికారమును బలపరచు కొనెను. అతని అధికారవ్యామోహమును నిరసించుటచే గాబోలు, నాటివరకును విజయనగర సామ్రాజ్యమును భక్తివిశ్వాసములతో కొలుచుచుండిన సాళువాది వంశములు పదచ్యుతినందెను. స్వార్థపరుడై రామరాజు అనుసరించిన ఈ ఆంతరంగిక విధానము, ఆరవీటి వంశస్థాపనకు సుగమమార్గ మేర్పరచినను, ఆది విజయనగర సామ్రాజ్యపు పునాదులను భేదించి వైచెను. + +రాజధానిలో తన మార్గము నిష్కంటకమైన వెంటనే రామరాయలు దక్షిణదేశమున ప్రబలిన అశాంతి నడచుటకు నిర్ణయించెను. ఈ కాలమున దక్షిణ దేశమున స్థానిక ప్రభువులతోబాటు పోర్చుగీసువారుకూడ అల్లరులకు కారకులైరి. పోర్చుగీసువారు మత ప్రచార మొనర్చుటయేగాక, దేవాలయములను పడగొట్టి చర్చీలను నిర్మింపసాగిరి. చోరమండల తీరమందలి పల్లెవాండ్రకు కిరస్తాని మత మొసగి వారిని విజయనగరాధీశులపై దుండగములకై పురికొల్పుచుండిరి. రామేశ్వరమున కేగు యాత్రాపరులను అనేక విధములైన హింసలకు గురిచేయుచుండిరి. సుప్రసిద్ధములయిన తిరుపతి, కాంచీనగరము మున్నగు హైందవ క్షేత్రములనుగూడ కొల్లగొట్టుటకు ప్రయత్నించిరి (1545). అందుచేత వారి దుష్కృత్యములను మాన్పుట అత్యవసరమై యుండెను. రామరాజు ఇది గ్రహించి చిన తిమ్మరాజు, విఠలరాజు అను సోదరులను దక్షిణదేశ దండయాత్రకు పంపెను. వీరు మధుర, తంజావూరు,నాయకులు సహాయముతో తన్నరసునాడు, +టూటికారన్, తిరువాడి రాజ్యములందు తిరుగుబాటుల నణచి కన్యాకుమారికడ విజయస్తంభమును ప్రతిష్ఠించిరి. +పోర్చుగీసు వారి దుండగములు తగ్గెను, 1546 లో పోర్చుగీసు గవర్నరయిన డకాస్ట్రో రామరాయలతో సంధి +గావించుకొనెను. కాని రామరాయలు పోర్చుగీసు వారిని విశ్వసింపక 1548 లో తాను సెయింటు థోమ్ పై దండెత్తి విఠలరాజును గోవాపైకి పంపెను. పోర్చుగీసువారు ఓడిపోయి రాయలకు కప్పము చెల్లించిరి. + +రామరాయలు, మహమ్మదీయులు : రామరాయలు మహమ్మదీయులపట్ల అనుసరించిన రాజనీతి విచిత్ర మైనది. +హిందూమతవిధ్వంసమే మహమ్మదీయుల ఆశయమనియు వారిని అరికట్టుటకును, హిందూధర్మములను రక్షించుట +కును విజయనగర సామ్రాజ్యము వెలిసెను అను సత్యమును రామరాయలు విస్మరించినట్లు కన్పించును. తన్నెదిరించిన హిందూసర్దారులపై ప్రతీకారమునకో అనునట్లు తన కొలువున ముస్లిము ఉద్యోగుల సంఖ్యను ఇతడు పెంచెను. ఐ౯ - ఉల్ - ముల్కు లవంటివారు ఉన్నత \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0485.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0485.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8b9baeb84b261f89873cee846ea2db10306609bc --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0485.txt" @@ -0,0 +1,17 @@ +వహించుటకు ప్రయత్నించి విఫలుడయ్యెను. రాయల సోదరులలో తిరుమలుడు, వెంకటాద్రి అనువారు సుప్రసిద్ధులు. నిజాంషా, కుతుబ్ షాలతోటి యుద్ధములందు అసహాయశూరుడని పేరువడసిన వెంకటాద్రి, రాక్షసి -తంగడియుద్ధమున వీరస్వర్గ మలంకరించెను. ఆ యుద్ధానంతరము, తిరుమలరాయలు చంద్రగిరిలో ఆరవీటి వంశమును స్థాపించి, జీర్ణకర్ణాట సామ్రాజ్య పునరుద్ధరణమునకు పూనుకొ నెను, + +రామరాయలు - భాషాపోషణ : రామరాయలు పరాక్రమవంతుడు, రాజతంత్రజ్ఞుడు, ధర్మతత్పరుడు, విష్ణుభ క్తి +యుతుడు. అతడు అనేక దేవాలయములను కట్టించి పోషించెను. అగ్రహారము లొసగి వేద వేదాంగవిదులైన +బ్రాహ్మణులను గౌరవించెను. అతనిలో మతసహనము మూ ర్తీభవించెను. + +రామరాయలు సంస్కృతాంధ్రములందు పండితుడు. సంస్కృతాంధ్రకవులను పోషించెను. మాధ్వమత బోధకులై న విజయేంద్రస్వాములవారు రాయలవలన అగ్రహారములను బడ సెను. అహోబిల మఠాధీశు అయిన షష్ఠ పరాంకుశులు రాయలకు కార్యకర్తలుగానుండి సిద్ధాంత మణిదీప, ప్రపత్తియోగ, నృసింహస్తవాది గ్రంథములను రచించిరి. రాయల ఆస్థానకవులలో సుప్రసిద్ధుడు రామరాజ భూషణుడు. రామరాజు ఆస్థానమునకు భూషణము వంటి వాడగుటచే అతనికి ఆపేరు వచ్చియుండును. పదకవిత్వ ప్రసిద్ధులయిన తాళ్ళపాక తిరుమలయ్యయు, అతని కుమారుడయిన తిరువెంగళ నాథయ్యయు రాయలచే ఆదరింపబడిరి. + +నానా కళాపారీణుడై నను రామరాయలు సంగీతము నందు ప్రత్యేకాభిమాన- అభినివేశములు గలవాడు. అతని మంత్రియైన రామయామాత్యుడు సంస్కృతమున “స్వర మేళకళానిధి" అను సంగీతశాస్త్రగ్రంథమును రచించి, రామరాయలకు అంకితము చేసెను. + +ఆంగ్లభాషాసాహిత్యములు :- 1. భాష : భాష మానవుని ఆంతరంగిక జీవితముతో సన్నిహిత సంబంధము +కలది. మన భావములు, కోరికలు, అనుభవములు సమస్తమును శబ్దజాలము ద్వారా వెలిపుచ్చ కలుగుచున్నాము. +ఈ శబ్ద సముదాయముచే ఏర్పడిన భాషమీద సంపూర్ణమయిన అధికారము కలిగియుండుట మానవుని మహాశక్తులలో ఒకటి. భాషమీద అధికారము సంపాదించినపుడు ఆ భాషను సద్వినియోగపరచి మానవుని జీవితమునందలి పరమపవిత్ర సత్యసుందర విధానముల వ్యాప్తి కొరకై దాని నుపయోగించు సద్భుద్దికూడ మానవునకు ఉండవలెను. భాషను సక్రమముగా నియమబద్ధముగా వాడుట నేర్చినపుడే భావమునందుగూడ స్పష్టత, సరళత,సార్థకత ఏర్పడగలవు. భావములను సుస్పష్టముగా విశదపరచుటకై ఉపయోగ పడుటయే భాషకు సార్థక్యము. + +భాష సజీవమయిన వస్తువు. మానవుల జీవితము మనస్తత్వము మారుచు పెరుగుచుండుకొలది భాషకూడ మారు చుండును, పెరుగుచుండును. భాషకును, భావమునకును యిట్టి విడదీయరాని అన్యోన్య సంబంధము కలదు. + +ఆంగ్లభాష ఆర్యభాషా కుటుంబమునకు చెందినది. ప్రథమమున వేరువేరు భాషలు ప్రచారమునం దుండెను.వెస్సెక్సు ప్రాంతీయభాష కొంత కాలమునకు ప్రాధాన్యము కాంచెను. డేన్సు అనువారు ఇంగ్లాండుపై దాడిచేసిన కారణముచే ఏర్పడినవారి సంపర్కముచేత నూతన శబ్దజాలము ఆంగ్లభాషలోనికి వచ్చిపడెను. నార్మనులు ఇంగ్లాండును జయించిన తరువాత ఇంగ్లీషు భాష యొక్క ప్రాధాన్యము తగ్గుటయు, నార్మను భాష ప్రచారములోనికి వచ్చుటయు తటస్థించెను. 1204 వ సంవత్సరములో ఇంగ్లాండుకును, నార్మండికిని సంబంధము తెగినతరువాత నార్మనుభాషకు ప్రాధాన్యముతగ్గి ఇంగ్లీషు మరల ప్రధానస్థాన మాక్రమించుకొనెను. 1349వ సంవత్సరమున అన్ని పాఠశాలలలోను నార్మనుభాష అంతరించి ఇంగ్లీషు వాడుకలోనికి వచ్చెను. 1362 లో న్యాయస్థానముల యందు నార్మనుభాష వాడరాదనియు ఇంగ్లీషు భాషనే \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0493.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0493.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9aa158f1426e3cbf1f924548595875c6130cb24e --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0493.txt" @@ -0,0 +1,8 @@ +రాజకీయాలనుండి ముస్లింజాతి తప్పుకొనుట, ప్రత్యేక ఓటింగు పద్ధతిలో మహమ్మదీయులకు ప్రాతినిధ్యము, స్త్రీలకు, బ్రాహ్మణేతరులకు, క్రైస్తవులకు ఓటింగుకు స్థానములు ప్రత్యేకించుట, మొదలగువాటిని గురించి నూత్న ఉత్సాహము ప్రదర్శింపబడినప్పటినుండికూడ విద్యావిధానములో ఏమార్పునులేదు. విద్యావిధానమున రాజకీయ శక్తులద్వారమున మన రాజకీయోద్దేశములకై .మార్పుకలిగించుటకు ప్రయత్నము చేయుచున్నారని ప్రజలపైని, కాంగ్రేసుపై ని ప్రభుత్వము నిందారోపణము చేయుచుండెడిది. కాని నిజముగా ప్రభుత్వమే రాజకీయ చర్యలద్వారా, రాజకీయోపాయముల ద్వారా, భారత జాతీయత యొక్క అభ్యుదయశక్తులు పురోగమించకుండ చేయుచుండెను. 8 కోట్ల జనసంఖ్య కలిగిన బెంగాలు, +బీహారు, ఒరిస్సా రాష్ట్రములను (1) పశ్చిమ బెంగాలు (2) అస్సాముతో కూడిన తూర్పు బెంగాలు అని రెండు రాష్ట్రములుగ విభజించుటలోని ప్రభుత్వము యొక్క ఉద్దేశము, అత్యధికముగ ముస్లిం ప్రజలు కలిగిన రాష్ట్రమును భారతదేశములో సృష్టించవలెనని యే. ఎప్పుడో ఒకప్పుడు త్వరలో భారతదేశము ఒక సంయుక్త పద్ధతిని పునర్నిర్మించ బడునను సంగతి ప్రభుత్వమునకు తెలియును. సమాఖ్యలలో ఒండొంటితో కలసి ఉండు రాష్ట్రములు ఉండుటకు అవ +కాశము కలదు. కావున ఒకేజాతి అన్ని రాష్ట్రములలో అధిక ప్రభావము కలిగి ఉండకూడదను భావము, భావిదృష్టియు, తెలివితేటలును గలవారికి కలుగక మానదు. అందువలననే తూర్పు బెంగాలు, అస్సాము కలిపి ముస్లిం ప్రజలు అత్యధిక సంఖ్యలో ఉండునట్లు ఒక రాష్ట్రము ఏర్పరుపబడినది. + +ఇక ఉద్దేశముల క్రమవిధానమును పరిశీలింతము, విదేశీయునిదృష్టిలో రాజకీయముగ భారత దేశములో అత్యధిక సంఖ్యగల ఒకేజాతితోకూడిన రాష్ట్రములు ఉండకూడదు. అందు భావిసమాఖ్యను ఊహించి జన సంఖ్యా విభాగములను నిర్ణయించిరి. ఆవిధముగా బెంగాలు బీహారు, ఒరిస్సా రాష్ట్రములు (1) పశ్చిమ బెంగాలుగా (2) అస్సాముతో కూడిన తూర్పు బెంగాలుగా, విభజించబడెను. ఈ విభజనము విద్యలో, ఉద్యోగములో, రాజకీయ జీవితములో భారత దేశమునకు నాయకుడుగా ఉన్న బెంగాలీయుని వెన్నెముకకు పెద్ద దెబ్బ కలిగించవలెనను ఉద్దేశముతోడనే చేయబడినది. బెంగాలీయుని నాయకత్వము ఇకముందు ఉండకూడదని దాని ఉద్దేశము. అందు కనుగుణముగ ముస్లిం జనులు అత్యధికముగా ఉన్న రాష్ట్రము ఏర్పరుప బడినది. ఈ దూరదృష్టితో కూడిన ఈ కుటిలో పాయమునకు విరుగుడుగా బెంగాలీయుడు ప్రతిక్రియ చేయమొదలిడెను. అతడు భారత జాతీయతను బలహీనము చేయవలెనను బ్రిటిషు వారి +పన్నుగడను నాశము చేయుటకు పూనుకొనెను. ఆంగ్లేయునికి, బెంగాలీయునకు మధ్య సిద్ధాంత సంబంధమైన పోరాటము జరిగినది. 1905 అక్టోబరు 16 వ తారీఖున ప్రారంభమయిన అ యుద్ధము వంగదేశమునందేగాక, భారతదేశమంతటను వ్యాపించినది. భారత దేశములో ప్రాథమిక, మాధ్యమిక ఉన్నతవిద్యలను ఏ విధముగా రూపొందించవలెను? భారతీయుడు ఒక సారస్వత పారిశ్రామికుడుగా మాత్రమే శిక్షణము పొందవలెనా? లేక తన కర, నేత్రముల యొక్క ప్రయోజనము అభివృద్ధి చేసికొని, ఇంద్రియములకు, శక్తులకు సరియైన శిక్షణ మొసగి సాంకేతిక విషయ శాస్త్రములు నేర్చుకొని యంత్రములను నిర్మించుట, బోయిలర్లను, ఇంజనులను, యంత్ర చక్రములను నిర్మించుట మున్నగు భారతదేశపు అవసరములను తయారుచేయుటయందును, వాటిని నడపుటయందును ప్రావీణ్యము సంపాదించు కొనవలెనా? ఈ కారణము చేతినే భారత దేశములోని విద్యావిధానము విస్తృతమై, సాహిత్య, శాస్త్రీయ, సాంకేతిక విషయ సంబంధమగు నట్లుగ సంస్కరింపవలసిన అగత్య మేర్పడినది. + +ఈ ఉద్దేశముతోడనే మచిలీపట్నములోని ప్రజలు,'బిపిన్ చంద్రపాల్' చే బోధింపబడి, అరవిందఘోష్, సతీశ్ చంద్ర ముఖర్జీలచే ప్రచారము చేయబడిన బెంగాల్ ఉద్యమమును జాగ్రత్తగా పరిశీలించిరి. హైకోర్టు ఉద్యోగమునుండి విరమించిన గురుదాస్ బెనర్జీ వంటి న్యాయాధికారులు తమశక్తిని, తెలివిని, విరామకాలమును, జాతీయవిద్య స్థాపించుటకై వినియోగించి, ముఖ్యముగా తూర్పు బెంగాలులో ఇంచుమించు 24 జాతీయ ఉన్నత పాఠశాలలను స్థాపించిరి. బెంగాలులో తీవ్రముగ వ్యాపిం \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0494.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0494.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6d009ed6219f76d060e3caff82bc3cb4ae2ebc90 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0494.txt" @@ -0,0 +1,16 @@ +చిన ఈ ఉద్యమము భారత దేశమందంతటను అల్లుకొన్నది. బెనారసులో 1905 వ సంవత్సరమున కాంగ్రెసు సమా +వేశమైనది. ఆ కాంగ్రెసు సభలకు శ్రీ గోపాలకృష్ణ గోఖలే అధ్యక్షత వహించెను. + +ఆ సమయమున ప్రముఖపాత్ర వహించి, జాతీయ విద్యా, స్వదేశీ,సందేశములు అందించిన వాడు లాలా లజపతిరాయ్. ఇవి ఆ తరువాత సంవత్సరములో కలకత్తాలో, స్వదేశీ, స్వరాజ్యము, జాతీయవిద్య, బహిష్కరణము అనుసూత్రములతో కూడిన తీర్మానములుగ పరిణమించినవి. 1907 ఆగస్టు 7 వ తారీఖున బహిష్కరణ పతాకము ఎగుర వేయబడినప్పుడు, రాజకీయ వాతావరణ మంతయు ఉద్రిక్త విప్లవశక్తులతో నిండిపోయియుండెను. 1908 ఏప్రిల్ 30వ తారీఖున, ఖుదీరామ్ బోస్ లను 18 సంవత్సరముల యువకుడు కింగ్స్ ఫర్డు అను ముజఫర్ పూర్ జిల్లా మేజస్ట్రీటు పై బాంబు విసరెను. కెన్నెడీ కుటుంబమునకు చెందిన తల్లి, కూతురు తక్షణమే చనిపోయిరి. దేశములో విప్లవశక్తులు ఉద్భవించుచున్నవని +ఈ సంఘటన ప్రభుత్వమునకు వెల్లడిచేసినది. ఒక్క బెంగాలు, బీహారులలో నేకాక, దక్షిణమున కూడ ఈ స్థితి +వ్యాపించెను. తిన్నె వేలిజిల్లాలో మిస్టర్ ఆవ్, ఐ. సి. యస్. పిస్టల్ తో చంపబడెను. దేశమంతయు ఉద్రేకముతో +అట్టు ఉడికినట్లుడికి పోయినది. ఒక ప్రాంతములో జరిగిన సంఘటనలకు ప్రతిఫలములు మరొక ప్రాంతములో కను +పించసాగెను. ప్రజాప్రభుత్వముల నడుమ నిజముగా ఒక యుద్ధము చెల రేగెను. 13 జూలై 1908 లో లోకమాన్య +బాలగంగాధర తిలకును బొంబాయిలో నిర్బంధించి, 18 తారీఖున ఆయనకు ఆరు సంవత్సరముల కఠిన కారాగార +శిక్ష విధించిరి. జాతీయ కళాశాల స్థాపనకు పూనుకొన్న మచిలీపట్నములో శ్రీ కోపల్లె హనుమంతరావు, ఎం.ఏ., +బి.ఎల్., సూరత్ లో జరిగిన కాంగ్రెసు సభకు హాజరయిన పిదప, 1908 జనవరిలోనే తన వకీలుపట్టా వదలివేసినట్లు +ప్రకటించెను. 1908 జూలై 13 వ తారీఖున శ్రీ జి.హరిసర్వోత్తమరావు, ఎం. ఏ. ను నిర్బంధించి చాల కాలము +విచారణ జరిగినపిదప 1908 నవంబరులో 6 నెలల కఠిన శిక్ష విధించిరి. దీనిపై పునర్విచారణ జరిగి ఆ శిక్షను +మూడు సంవత్సరముల కఠిన కారాగార శిక్షగా పొడిగించిరి. హరిసర్వోత్తమరావుగారు కళాశాలలో పనిచేయుటకు వాగ్దానముచేసిరి. ఆయన ఉపాధ్యాయుడుగా నియమితుడయ్యెను. ఆ విధముగా కళాశాలా పథకమునకు, రాజకీయములకు సంబంధము ఏర్పడినది. ఆరోజు నుండి ప్రభుత్వమునకు విరుద్ధముగ పెద్ద పోరాటము బయలు దేరినది. శ్రీ కె. హనుమంతరావు కళాశాలకు మొట్టమొదటి ప్రిన్సిపాలు. 1901లో స్థాపించబడిన జాతీయ వారపత్రికయగు 'కృష్ణాపత్రిక'కు సంపాదకులయిన శ్రీ ఎమ్. కృష్ణారావుగారిని మచిలీపట్టణములో రాజకీయ తత్త్వవేత్తగ అప్పుడు పరిగణించుచుండిరి. కళాశాలకు ఈ రచయిత కార్యదర్శిగా ఉండెను. కళాశాలా నిర్వాహకుల వెనుక పోలీసులు ఎప్పుడును తిరుగుచుండిరి. అప్పుడు ప్రోగుచేసిన ధనములోని ప్రతి రూపాయను ఎర్ర తలపాగా పోలీసువాడు జాగరూకతా దృష్టితో పరిశీలించుచు వెన్నంటుచుండెడివాడు. + +కళాశాల విశ్వవిద్యాలయమునకు అనుబంధము కాకుండుట, ప్రభుత్వముచే గుర్తింపబడకుండుట, రాజకీయ దృష్టికి అనుమానము కలిగించినవి. వివిధములైన యంత్రములతోడను, బోయిలర్ల తోడను కూడిన ఒక పెద్ద కర్మాగారమును నిర్మించుట, అందులో పోతపనులు రంధ్రములు చేయుట, కత్తిరించుట, సమము చేయుట మొదలగు పనులు జరుగుచుండుటచే ప్రభుత్వము యొక్క అనుమానము ద్విగుణితమై ఇచ్చట బాంబులు తయారుచేయు పన్నుగడలు జరుగుచుండెనని భావింపబడినది. ప్రభుత్వముతో కళాశాలా నిర్మాతల సంబంధములు ఒక మాదిరిగా ఉండెడివి. ప్రభుత్వపు కాలువలనుండి వీరు నీరు తెప్పించు కొనెడివారు. ఒక వైపున కలెక్టర్లు, గవర్నరు పాఠశాలను సందర్శించుటతోపాటు పోలీసులు కూడ రహస్యముగా కళాశాలాధికారులను అనుమానించి తనిఖీ చేయుచుండిరి అయినప్పటికి వీరు కృష్ణస్వామి అయ్యర్, సుందర్ అయ్యర్, శంకర్ నాయర్, సదాశివ అయ్యరు, గురుస్వామి అయ్యరు, శేషగిరి అయ్యరు, శ్రీనివాస అయ్యంగారు మొదలైన రాజభక్తులైన న్యాయవాదుల ఇంటికి వెళ్ళుచుండెడివారు, అనుమానము అభ్యుదయము అనువానిమధ్య జీవితము పురోగమింప సాగెను. ఈ కళాశాల క్లాసులలో హరిజనులకు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0502.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0502.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..458aa320a49614e2c3fca1e47f8ad1660d8c5cf4 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0502.txt" @@ -0,0 +1,10 @@ +కొంగపాట, గోపికా స్త్రీల జలక్రీడలు, రుక్మిణీకల్యాణము, చిలుక రాయబారము, సత్యభామ సరసము, రుక్మిణీదేవి ముచ్చట, రుక్మిణీదేవి సీమంతము, పొరుజాత పల్లవి, ఉషాస్వప్నము వంటివి ముఖ్యములు. కుచేలోపాఖ్యానము, భ్రమర గీతలు మున్నగు పాటలు అముద్రితములు. + +సత్య హరిశ్చంద్ర, చంద్రమతీదేవి బ్రతుకమ్మపాట, గోవు పాట, దత్తాత్రేయ జననము, దక్షయజ్ఞము, గంగా వివాహము, గంగా గౌరీ సంవాదము, సవతుల కయ్యము,ఈశ్వర భృంగి వాదము, మేనకా పార్వతీ సంవాదము, లక్ష్మీ పార్వతుల సంవాదము, త్రిపురాసుర సంహారము, సురాభాండేశ్వరము, మార్కండేయ జననము, సిరియాళ మహారాజు చరిత్రము. భల్లాణరాయ కథ, కొమిరెల్లి మల్లన్నకథ. వరదరాజు పెండ్లి పాట, అండాళ్ చరిత్రము. శ్రీరంగ మహాత్మ్యము, తిరుమంత్రము పాట, దశావతారముల పాట, లక్ష్మీదేవి సొగటాలాట, లక్ష్మీ దేవి వర్ణనము, వేంకటేశ్వరుల వేట, చెంచెత కథ, ఏకాదశీ మాహాత్మ్యము, వరహావతార చరిత్రము, నూట యెనిమిది దివ్యస్థలములు, వేంక టేశ్వర మాహాత్మ్యము వంటివి ఇతర పురాణములకును మాహాత్మ్యములకును సంబంధించిన గేయములై యున్నవి. ఇట్టి గేయములందు అంతటను మనకు కన్పించునది జానపదుల తాదాత్మ్యము. మూలకథలకును గేయములందలి కల్పనలకును గల భేద మరసి దానిని జానపదుల జీవితముతో పోల్చిచూచిన జానపదుల చిత్తవృత్తులు వారికి ఆ యా పురాణపురుషులు యెడ గల అభిమానము భక్తి ప్రేమలు తెల్లమగును. + +2. చారిత్రక గేయములు :- జానపద గేయ వాఙ్మయమున చరిత్రకు సంబంధించిన గేయములకు ఒక విశిష్ట +స్థానము కలదు. వస్తువునందును, శైలియందును, కథా కథన పద్ధతియందును, తక్కిన జానపద గేయములకన్న +ఇవి భిన్నముగా నుండును, వీటినే వీరగీతము లందురు కూడ. చారిత్రక వీరగీతములు త త్తదుచిత వీరసంఘటన +మేదియో జరిగిన వెంటనే ఉద్భవించును. ఆ సన్నివేశమును కన్నులార గాంచియో, చెవులార వినియో జానపదు డొకడు ఉద్వేగముతో గాన మొనరించును. ఆ పాట అంతటను ప్రాకిపోవును. ఇట్లు విస్తరించుటలో పాట యొక్క వస్తువు కాలక్రమమున మార్పుల నొందును. ఒక క్రొత్త పాటయందు అభివర్ణింపబడిన సంఘటనములకు ప్రాతకాలపు గాన ప్రవాహమందలి సంఘటనలు తోడై ఊహింపరాని మార్పులు కలుగును. ఎప్పుడో లిఖితమై పోయిన ఇట్టి చారిత్రక గేయములందు సిసలైన చరిత్రము లభించును. కానిచో ఇవి రానురాను మారిపోయి గుర్తించుటకు వీలుగాక అస్పష్ట చరిత్రములుగా పరిణమించి మరికొన్ని దినములకు పుక్కిటి పురాణములుగా కల్పిత కథలుగా మారిపోవును. చారిత్రక వీర గేయములకును తదితర జానపద గేయములకును ధ్యేయములు వేరు వేరు. ఉత్సాహోల్లాసములకు గాక వీరగీతములు +అవబోధమునకై పాడబడును, ఆంధ్ర దేశము తొలినుండి వీరప్రసువు. తెలుగువారికి వీరాభిని వేళము మెండు. కనుకనే తెలుగునాట వీరపూజలు పాదుకొన్నవి. తదితర జానపద గేయములవలెనే తెలుగుదేశమున చారిత్రక గేయములు కూడ అసంఖ్యాకములుగా నున్నవి. "తెలంగాణ మందే మియాసాబ్, సోమనాద్రి, రామేశ్వరరావు, రాణి శంకరమ్మ, సవై వెంకట రెడ్డి, కుమారరాముడు, కర్నూలు నవాబు, మున్నగువారి కథ లున్న "వని కీ. శే. సురవరం ప్రతాపరెడ్డిగారు అనిరి. ఇవిగాకను సదాశివరెడ్డి, పర్వతాల మల్లా రెడ్డి, సర్వాయి పాపడు, బల్గూరి కొండల్రాయుడు ఇటువంటి తెలంగాణపువీరుల కథలును బహుళ ప్రచారమందిన గేయములే. చారిత్రకముగా పల్నాటి వీరుల కథలు ప్రాచీనములు. శ్రీనాథుని, బాలచంద్రుని యుద్ధ మొక్కటియే ఇప్పటికి ముద్రింపబడినది. ప్రాచ్య పుస్తక భాండాగారమున ఈ వీరుల కథలు అనేకములు మూలుగుచున్నవి. కోళ్ళ పోట్లాట గోపు యుద్ధము, రాయబారము, యుద్ధ సన్నాహము, గురజాల యుద్ధము +పూర్వభాగము, కల్లు ప్రతిష్ఠ, బాలుని కథ, బాలుని యుద్ధము, కన్నమనేని యుద్ధము- గోవు సంస్కారము, కొమ్మరాజు యుద్ధము, బ్రహ్మనాయని విరుగు వంటి కథలు పాఠభేదములతో అందు కాననగును. వీటి తరువాత ప్రసిద్ధికెక్కినది కాటమరాజు కథ. ఎఱ్ఱగొల్లలు, మందుచ్ఛవారు ఈ కథలను చెప్పుదురు. శ్రీనాథుడు వ్రాసినట్లు ప్రతీతిగల కాటమరాజు కథ లభింపలేదు. 'కాని "పినయెల్ల యనువాడు ప్రియము దీపింప వలనొప్ప \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0505.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0505.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d07dcec2f4b9b3d542ebeac7710182626cd44822 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0505.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +సాధింపులు, ఆడబిడ్డల ఘాతుక చర్యలు, మున్నగువాటిని ఆశ్రయించిన గేయములును కలవు. ఇట్టి స్త్రీల పాటలందు సాంఘిక జీవనము సమగ్రముగా కాననగును. + +శ్రమిక గేయములు : కవిత్వము ఉల్లాసమును కలిగించుట కేకాక కష్ట నివారణమునకు గూడ నుదయించుననుట పలువురు సాహిత్య తత్త్వజ్ఞులు అంకగీరించిన విషయము. మానవులు శ్రమించునప్పుడు కష్టము కనబడ కుండుటకై, అలసిపోకుండుటకై, అప్రయత్నముగా కూనరాగములు తీయుట లయాన్వితములగు నేవోమాట లుచ్చరించుట జరుగును. సామూహిక కర్తృత్వమున అట్టి రాగములు మాటలు జానపద గేయములుగా పరిణమించి వ్యాప్తి గాంచును. వివిధములగు పనులు చేయు వారు అయీ సందర్భములందు శ్రమాపనోదనమునకై పాటలు పాడుచుండుట కాంచనగును. కొందరిట్టి గీతములను 'పాట కజన' సారస్వత మనిరి. కొందరు కార్మిక కర్షక గీతము లనిరి. ఇట్టి శ్రమిక గీతములందు వస్తు వెద్దియైన నుండవచ్చును. వృత్తికి సంబంధించిన పాటలు, శృంగార గేయములు, స్థానిక వృత్తాంతములు, విషాద గాథలు, భక్తి గేయములు, మున్నగు తీరుతీరుల పాటలు శ్రమికులు పాడుకొందురు. శ్రమిక గేయము లన్నియు సాధారణ +ముగా వారివారి కృషికి సంబంధించిన లయకు సరిపోవున ట్లుండుట గమంనింపదగిన విషయము. శ్రమికుల పాట +లందు "లిబిడో" స్ఫుటముగా ధ్వనించుచుండుట మరియొక విశేషము. శరీర సుఖమునకు సంబంధించిన ఊహలు శ్రమికులకు ఉత్సాహమొసగును. కనుకనే విషయ వాంఛ ఇట్టి పాటలందు తరచుగా కాననగును. గారడి వానిపాటలందు ఆకర్షించుటకువలెనే బరువులు లాగెడు పాటలందు శ్రమాపనోదవమునకై బూతులు ప్రవేశించును. శ్రమికుల పాటలందు ఇట్టి బూతుపాట లెన్నియో కలవు. ఇట్టిపాటలు "ఘుమఘుమాపాట" ల పేరుతో కొన్ని ప్రచురింపబడినవి. + +బాలగేయములు : జానపద గేయ వాఙ్మయమునందు బాల గేయములు ఒక ప్రత్యేక శాఖకు చెందినవి. ఇవి రెండు విధములు. బాలుర కొరకై పెద్దలచే రచింపబడి తరతరములనుండి వచ్చునవి ఒక విధము. బాలుర చేతనే రచించబడి ఒక తరమునుండి మరియొక తరమువారి నోటి కండనవి మరియొక విధము. పెద్దలు పిల్లల కొరకు రచించిన పాటలందుకూడ రెండువిధము లున్నవి. పిల్లలను లాలించుటకును నిద్రపుచ్చుటకును పాడెడు లాలి పాటలును జోల పాటలును ఒకతీరువి. పిల్లలనే వస్తువుగా గ్రహించియో లేక ఏవేని కథావిషయములనో, ప్రపంచమందలి మనోహరవియములనో గ్రహించి పిల్లల కానందమును గూర్చుటకై, ఆటలాడించుటకై, రచింపబడినవి ఇంకొక తీరువి. +లాలిజోలపాటల భావములను పిల్లలెంతమాత్రము అనుభవింపరు. కేవలము అందలి సంగీతము మాత్రము వారిని +నిద్రపుచ్చుటకో, ఊరడించుటకో ఉపకరించును.ఇక రెండవతీరు పెద్దల పాటలు పిల్లలు కూర్చుండుటకు అలవాటు పడినప్పటినుండి నిచ్చెనమెట్లవలె క్రమక్రమముగా పెరిగి పిల్లలు తాము తలిదండ్రులవలననో లేక ఇతరులగు పెద్దల వలననో విన్న పాటలు స్వయముగా పాడునంత వరకు సాగి ఆగిపోవును. ఆ పైన వారి సొంతకవిత్వ మారంభమగును. పెద్దల పాటలందు మొదట నాదము, తరువాత లయ, ఆతరువాత అభినయము పిల్లలకు అలవడు నట్లుచేయు క్రమము కనుపించును. మొదటిది ఆకర్షణమును, రెండవది ఉత్సాహమును, మూడవది వారి శరీరమునకు శక్తిని కూర్చును. నాలుగైదేండ్ల వయసువచ్చునప్పటికి పిల్లలు సొంత కవిత్వ మారంఖింతురు. ఈ గేయము లందును రెండుతీరుల పాటలున్నవి. పెద్దలను అనుకరించి వారిపాటలందు తమ కవిత్వమును చేర్చి పాడుకొనునవి కొన్ని. పూర్తిగా స్వకపోలకల్పితములు మరికొన్ని. మొదటిరకము పాటలు రానురాను అర్ధవిహీనములై పోవును. కనుకనే వీటిని Non-sense Rhymes అనుచున్నారు. పిల్లలకొరకు పెద్దలు రచించినవి Nursery Rhymes అయినచో, పిల్లలు సొంతముగా రచించిన గేయములు Non-sense Rhymes అగుచున్నవి. నాలుగేండ్ల ప్రాయమునుండి పిల్లలజీవితమంతయు ఆటపాటల +మయమగును. ఈ యాటలందును, మగపిల్లల ఆటలు వేరు ఆడపిల్లల ఆటలు వేరు. కొన్ని ఇరువురును చేరి ఆడుకొను +నట్టివి. ఈ క్రీడలను ఆధారముగా చేసికొని వాటికి తగిన పాటలు పెక్కులు బయలు దేరినవి. చెమ్మచెక్క, బిత్తి దిరుగుట, గుడుగుడుగుంచం, బుజబుజ రేకులు, గొబ్బిళ్ళు, \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0512.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0512.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3a0dd1528591daab02606329b4abcd067ae94db9 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0512.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +రాష్ట్రవనిత. శాతకర్ణి అను పేరు ఇతనికిని తరువాత కొందరు రాజులకును కలదు. 'శాతకర్ణి' పదమున కనేకములయిన అర్థములు చెప్పబడినవి. కుట్టబడిన చెవులుకలవాడు అనుట యుక్తము. రాజులు యజ్ఞయాగాది క్రతువులందాసక్తి కలవా రగుటచే కుండలములు ధరించెడివారు. నానేఘాట్ శాసనము ఈ రాజు చేసిన యాగములను చెప్పుచున్నది. అతనికి 'అప్రతిహత చక్రుడు' అను బిరుదు కూడ కలదు. ఈ శాసనము శాతకర్ణి మరణానంతరము రాణియగు నాయనికాదేవిచే వేయించబడినది. ఈ కాలములోనే కళింగరాజ్యమును పాలించిన చేతవంశపురాజు ఖారవేలుడు శాతకర్ణితో పోరాడినట్లు ఖారవేలుని హాతీ గుంఫశాసనము (క్రీ. శ. 158) చెప్పుచున్నది. + +ఈ వంశములో తరువాత ప్రాముఖ్యము చెందిన రాజు రెండవ శాతకర్ణి. ఈతడు క్రీ.పూ. 152-96సం. నడుమ పరిపాలించెను. ఈతడు మాళవమును జయించెను. పదమూడవరాజు కుంతలశాతకర్ణి మగధపై దండెత్తి కణ్వవంశపు రాజులను జయించెను. వాత్స్యాయన కామ సూత్రములలో ఈ శాతకర్ణి పేరు వినవచ్చుచున్నది. 17వ. రాజు హాలుడు అను నాతడు ప్రాకృతవాఙ్మయమున మిక్కిలి ప్రసిద్ధి కెక్కినవాడు. ఇతడు కవులను పోషించి అనేక గ్రంథముల రచింప జేసెను. ఇతడు 'గాథా సప్తశతి' అను గ్రంథరాజమును సమకూర్చేను. ఇది మహారాష్ట్ర ప్రాకృత భాషలో 700 గాథలుగల గొప్ప కావ్యము. దీనినినే, నూనూగు మీసాల నూత్న యౌవనమున శ్రీనాథ మహాకవి తెనిగించి యున్నాడు, కాని అది నేడు ఉపలభ్యమగుటలేదు. బొదిన్స, కుల్లహ, అమరజి, కుమారిల, మకరంద సేన, శ్రీ రాజాది కవులచే వ్రాయబడిన గాథ లిందు సంకలనము చేయబడినవి. అణు లక్ష్మి, అనుపలబ్ద, రేవ, మాధవి మొదలయిన కవయిత్రులు కూడ కొన్ని గాథలను రచించిరి.ఈ గాథలలో ఆనాటి సాంఘికజీవితమును, గ్రామికుల ప్రేమ విలాసములును వర్ణింపబడినవి. శృంగారమే ప్రధానమైనను ఈ గాథలు మంచి కావ్యసరళి కలిగి యున్నవి. హాలుడు భోజరాజుతోను, శ్రీకృష్ణ దేవరాయల తోను పోల్చతగినవాడు. లీలావతి అను కావ్యముకూడ అప్పటిదే, హాలసాత వాహనుడు సింహళ రాజపుత్రి యైన లీలావతిని ప్రేమించి పెండ్లియాడుట ఈ కావ్యములోని ఇతి వృత్తము. దీనికి కార్యరంగము (సప్త) గోదావరీ తీరమున ప్రసిద్ధిచెందిన భీమేశ్వర క్షేత్రము. హాలుని కాలమున పైశాచిభాషలో కూడ కావ్యరచన సాగెను. గుణాఢ్యుని బృహత్కథా కావ్యము ఈకాలముననే వెలసె నని భావింపబడుచున్నది. + +హాలుని తరువాత కొంతకాలము శాతవాహనులు ప్రతిభ తగ్గినది. క్రీ. శ. మొదటి శతాబ్ది ప్రారంభము నాటికి శకజాతి వారైన క్షహరాటులు లేక క్షాత్రపులు మాళవమును మహారాష్ట్రమును జయించిరి. శాత వాహనుల రాజ్యము తూర్పు భాగమునకే పరిమితమయ్యెను. ఇట్లుండ ఇరువదిమూడవరాజగు గౌతమీ పుత్ర శాతకర్ణి శాతవాహనుల ప్రతిభను తిరిగి ప్రతిష్ఠించెను. క్రీ. శ. 78-102 సం॥ల నడుమ ఈతడు పాలించెను. ఈతని తల్లియగు గౌతమీ బాలశ్రీ వేయించిన నాసిక శాసనము ప్రకారము ఇతడు శకులను, పహ్లవులను, యవనులను జయించెను. క్షాత్రప నహపణుని వంశమును ఉన్మూలించెను. అతని వెండి నాణెములపై తన రాజముద్రను తిరిగి ముద్రింపించెను. ఉత్తర మహారాష్ట్రమును, కొంకణ +మును, నర్మదానదీ ప్రాంతమును, సౌరాష్ట్రమును, మాళవ పశ్చిమ రాజపుత్రస్థానములను గౌతమీ పుత్రుడు వశపరచుకొనెను. కళింగముకూడ ఈతని రాజ్యమున చేరి యుండవచ్చును. గౌతమీ పుత్ర శాతకర్ణికి 'శాత వాహన +కులయశః ప్రతిష్ఠాపన కరూ డనియు, 'ఏక బ్రాహ్మణుడు','ఏక వీరు'డనియు, క్షత్రియ దర్పనాశకూడనియు బిరుదులు +కలవు. ఇతని కాలమునుండి రాజులు తమ తల్లుల పేర్లతో చేర్చుకొనుట వాడుక అయ్యెను. అందుచే నీతడు గౌతమీ +పుత్ర శాతకర్ణియని పిలువబడెను. + +గౌతమీపుత్ర శ్రీ శాతకర్ణి తరువాత అతని కుమారుడు వాసిష్ఠీపుత్ర శ్రీ పులుమావి పరిపాలించెను.ఈతని రాజ్యాంతమున శకులు ఉజ్జయినీ ప్రాంతమును మరల వశవరచుకొనిరి. శకులరాజు రుద్రదాముడు శాతవాహన రాజులతో వివాహ సంబంధము చేసికొన్నను, వారి రాజ్యమునుండి ఉత్తర కొంకణమును, నర్మదానదీ ప్రాంతమును తాను వశము చేసికొనేను. అమరావతి శాసనమును బట్టియు గుడివాడలో దొరకిన నాణెములను \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0513.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0513.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..73d0be1147028db0378ed1ffdfe27c6d231ea6da --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0513.txt" @@ -0,0 +1,19 @@ +బట్టియు, పులుమావి ఆంధ్రదేశము నంతయు పాలించినట్లు తెలియుచున్నది. + +తరువాత రాజులలో ముఖ్యుడు యజ్ఞశ్రీ యను నతడు. ఈతని నాణెములు గుజరాతు, కథియవాడు, బరోడా, మాల్వా, అపరాంత, మహారాష్ట్ర ఆంధ్రదేశములలోను, మధ్య రాష్ట్రములోను దొరకినవి. వీటినిబట్టి ఈతని రాజ్యవిస్తృతిని ఊహింపదగును. కొన్ని నాణెములపై ఓడ యొక్క చిత్రముండుటచే శాతవాహన యుగమున సముద్రయానము విస్తారముగా సాగెడిదని ఊహింపనగుచున్నది. తరువాతి రాజులు అంత పేరుగన్న వారు కారు. యజ్ఞ శ్రీ అనంతరము విజయశ్రీ, చంద్రశ్రీ. పులోమావి యనువారు శాతవాహన రాజ్యాధికారమును పూనిరి. వీరు పరాక్రమవంతులైన పరిపాలకులు కాక పోవుటచే సామ్రాజ్యభాగములు వీరి హస్తములనుండి జారిపోయి తుదకు శాతవాహన సామ్రాజ్యమే +క్రీ. శ. 220 ప్రాంతమున అస్తమించెను. ఆంధ్ర రాజ్యములోని సామంతులు స్వతంత్రు లయిరి. పశ్చిమమున ఆభీరులు, నైఋతిని చూటువంశమువారు, తూర్పు ప్రాంతమున ఇక్ష్వాకులు, దక్షిణమున పల్లవులు స్వతంత్ర రాజ్యములను స్థాపించుకొనిరి. + +శాతవాహనుల కాలమున ఆంధ్రదేశ పరిస్థితులు : పరిపాలన కొరకు సామ్రాజ్యము హారములులేక అహారములు +(భాగములు)గా విభజింపబడెను. అహారములను అమాత్యులు పాలించిరి. అహారములు గ్రామములుగా విభజింప +బడెడివి. గ్రామములు గ్రామికుల పాలనలో నుండెడివి. నగరపాలన నాగరకుల క్రింద నుండెడిది. కొన్ని మండల +ములు సామంతుల అధీనములో నుండెడివి. వీరు మహారథులు, మహాభోజులు అని పిలువబడుచుండిరి. మహా +సేనాపతి యనునతడు సైన్యవ్యవహారములేగాక రాజకీయ వ్యవహారములు కూడ చక్కబెట్టుట కలదు. ఇతర ఉద్యోగస్థులలో మహాతారక, భాండాగారిక, మహామాత్ర, నిబంధ కార, అనబడువారుకూడ కలరు. రాజులు ధర్మ మార్గమున పరిపాలన చేసెడివారు. + +సంఘజీవనములో చాతుర్వర్ణ్య వ్యవస్థ యుండెడిది. యవనులు, శకులు, వహ్లవులు మొదలైన విదేశీయులు సంఘములో కలిసిపోయి ఏదో యొక కులమువారమని చెప్పుకొనెడివారు. స్త్రీలకు సంఘములో ప్రముఖస్థాన ముండెను. స్త్రీలు తమ భర్తల బిరుదములను కూడ తమ పేళ్ళతో చేర్చుకొనెడివారు. + +విదేశ వ్యాపారము, వర్తకము విరివిగా జరిగెడివి. తూర్పు తీరమున కంటకొస్సల, కొడ్డూర, అల్లోనైనె అనునవి ముఖ్యమైన రేవు పట్టణములు, పశ్చిమప్రాంతమున భరుకచ్ఛము, సొపారా, కల్యాణ అను రేవులు పేరుపొందినవి. పైఠను, తగర, ధాన్యకటకము వ్యాపార కేంద్రములుగా ప్రసిద్ధి కెక్కినవి. దేశ మధ్యమునుండి వ్యాపించుచు మహారాజ పథములు అను పెద్దబాటలు ఉండెడివి. వర్తకులు శ్రేణులుగా నేర్పడెడివారు. శ్రేణికి అధ్యక్షుడు శ్రేష్ఠి. చేనేత, కమ్మరి, కుమ్మరి, వడ్రంగి, తెలిక. మొదలయిన వివిధ వృత్తులవారు కూడ నుండెడి వారు. వివిధ వృత్తులవారికి వేర్వేరు శ్రేణు లుండెడివి. రాజులును, ధనవంతులును ఈ శ్రేణులకు తక్కువ వడ్డీతో ధనము నిలువచేయుటకు ఇచ్చుచుండిరి. ఈ ద్రవ్యము మీద వచ్చు వడ్డీతో దానధర్మములకు నిబంధనము చేయుటయు కలదు. ఇది ఈనాటి సహకార పద్దతిని ఒక విధముగా పోలియున్నది. నహపణుని అల్లుడును, ధర్మచింతన కలవాడును అగు ఋషభదత్తుని శాసనమువలన ఈ +యంశములు తెలియవచ్చుచున్నవి. వ్యవసాయము ముఖ్యమైనవృత్తి. మతసంస్థలకు భూములను దానమిచ్చు +నాచారము కలదు. భూములనుండి పన్నులు వసూ లగుచుండెను. ఉప్పును తయారుచేసి అమ్ముట ప్రభుత్వము వారి +ప్రత్యేకమైన హక్కు. + +రాజులు హిందూమతావలంబకులుగా నుండిరి. వారు యజ్ఞయాగాదులను చేసెడివారు. శాతవాహనులలో మూడవ రాజగు మొదటి శాతకర్ణి తన కుమారునికి 'వేదసిరి' అను పేరు పెట్టుకొనెను. జనులు శివునికూడ కొలిచెడివారు. సప్తశతిలో పశుపతిని, గౌరిని స్తుతించిన భాగములున్నవి. 172 వ గాథలో గౌరీ దేవాలయములు పేర్కొనబడినవి. గణేశుని గణాధిపతి యనిరి. రాజులు వైదిక మతాభిమానులైనను బౌద్ధమతవ్యాప్తి ఆకాలములో జరిగినది. భట్టిప్రోలు, అమరావతి, ఘంటసాల, గుమ్మడిదులు, గుడివాడ, గోలి మొదలగు ప్రదేశములలోని బౌద్ధస్తూపములు ఆనాటివే. బౌద్ధులు నాగరాజును \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0514.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0514.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..57d3452ad02e2ca985ed60ddf9a666101b9d0415 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0514.txt" @@ -0,0 +1,15 @@ +కొల్చుట గలదు. నాగులు స్తూపములను చుట్టుకొని ప్రభు సందేశమును వినుచుండినట్లు శిల్పములు కలవు. + +శిల్పము, చిత్రలేఖనము ఆకాలమున అభివృద్ధిగాంచినవి. బౌద్ధ స్తూపములు, చైత్యములు, విహారములు, గుహాలయములు వెలసినవి. కన్హెర్, నాసిక్, కార్లీ, భట్టిప్రోలు, అమరావతి, ఘంటసాల, గుమ్మడిదుఱ్ఱు, గుడివాడ, గోలి, కొండాపురం, గాజులబండ, ఫణిగిరి అనునవి ప్రసిద్ధమయిన బౌద్ధ క్షేత్రములు. అమరావతిస్తూపము చుట్టును పాలరాతితో నిర్మింపబడిన ప్రాకారముండెడిది. బుద్ధుని జీవిత ఘట్టములు శిల్పముగా రూపొందెను. అజంతాలోని ప్రాచీన గుహల యందలి వర్ణచిత్రములు అప్పటి చిత్రకారుల నైపుణ్యమును తెలియ జేయును. + +శాతవాహనుల కాలము ప్రాకృత భాషాభివృద్ధికి ముఖ్యమయినది. హాలుని గాధా సప్తశతి మహారాష్ట్ర ప్రాకృత భాషలో నున్నది. లీలావతి మరియొక ప్రాకృత కావ్యము. గుణాఢ్యుని బృహత్కథను గురించి ఈక్రింది కథకలదు. సంస్కృతములో పాండిత్యముగల తన రాణితో సమాన ప్రతిభను సంపాదించుటకు సాతవాహనరాజు సంస్కృతమును నేర్చుకొని తన రాణిముందు తన ప్రతిష్ఠను నిలుపుకొనెనని ఈ గాధవలన తెలియుచున్నది. ఈ సందర్భముననే శర్వవర్మ, రాజునకు ఆరు నెలలలో సంస్కృతము నేర్పుటకై కాతంత్ర వ్యాకరణమును సంస్కృతమున రచించి తన ప్రతిన నెరవేర్చుకొనెను. రాజునకు ఆరు నెలలలో సంస్కృతము శర్మవర్మ బోధింప గలిగినచో తాను సంస్కృతమును, ప్రాకృతమును, దేశభాషను, వర్ణింతునని గుణాఢ్యుడు శపథము చేసెను. రాజు సంస్కృతమును ఆరునెలలలో నేర్వగల్గుటచే, గుణాఢ్యుడు సంస్కృత, ప్రాకృత, దేశభాషలను వర్ణించి బృహత్కథను పైశాచి భాషలో రచించెను. +పైశాచి ఒకరకమయిన ప్రాకృత మందురు. బృహత్కథ ఇప్పుడు లభించుట లేదు. వాత్స్యాయన కామసూత్రము +లీ కాలముననే రచింపబడెను. పురాణములుకూడ ఈ యుగముననే రచింపబడెను. + +నాగార్జునాచార్యుడు :- ఆంధ్రదేశమున బౌద్ధమత వ్యాప్తికి నాగార్జునుడు ముఖ్య కారకుడు. ఈతడు క్రీ.శ. 134 వ సం. న విదర్భలో ఒక బ్రాహ్మణ కుటుంబమున పుట్టెను, పిన్న వయస్సునందే వేదశాస్త్రములు ముగించి ఇతడు విద్వాంసుడు, కవి, తత్త్వవేత్త అయ్యెను. కపిమల అను 13 వ బౌద్ధ ప్రధాన గురువునుండి బౌద్ధ ధర్మమును స్వీకరించి అతని తరువాత 14 వ ప్రధాన బౌద్ధగురువయ్యెను. ఇతడు సింహళమునుండి ప్రజ్ఞాపరిమిత సూత్రములను, వై పుల్య సూత్రములను, హిమాలయములోని వృద్ధ భిక్షువునుండి మహాయాన సూత్రములను తెచ్చెను. ఇతడు పది వేలమంది బ్రాహ్మణులను బౌద్ధులనుగా మార్చెను. నాగార్జునుడు తాను నివసించుచున్న శ్రీపర్వతముపై ఒక ప్రయోగశాలను, ఒక గ్రంథాలయమును ఏర్పరచెను. ఇతడు అమరావతి స్తూపమునకు బైటి ప్రాకారమును కట్టించెను. ఇతడు టిబెట్టు, చైనా జపానులలో ప్రఖ్యాతిపొం దెను. అశ్వఘోషుని తరువాత వాఙ్మయ సేవ చేసినవారిలో ఇతడు ముఖ్యుడు. ఇతడు 24 గ్రంథములకుపైగా రచించెను. వానిలో ఈ క్రిందివి ముఖ్యమైనవి. + +1. సుహృల్లేఖ :- యజ్ఞశ్రీ శాతకర్ణికి అమూల్యమైన ఉపదేశము నిచ్చుచు నాగార్జునుడు దీనిని వ్రాసెను. నీతి పథము గొప్పతనమునకు ఆధారమనియు, నిర్వాణపద్ధతులగు త్రిగుణములకతీతమగు జ్ఞానము, అష్టాంగ మార్గములు, చతుర్విధ సత్యములు ఇందుగలవు. తల్లి దండ్రులను భక్తి శ్రద్ధలతో పోషించుచుండవలెననియు ఇందుగలదు. 2. ప్రజ్ఞాప్రదీప శాస్త్ర కారిక 3. మహాప్రజ్ఞా పరిమిత సూత్రవ్యాఖ్య. ఇది శూన్యత్వమును బోధించును. + +ఆది శంకరులు మాయావాదమును నాగార్జునుని శూన్యవాదము (బౌద్ధదర్శనము) నుండి గ్రహించెనందురు. ప్రపంచము నందలి జనులందరు ఆత్మ యొక్క ఉపస్థిత్యనుపస్థితులనుబట్టి ఆస్తికులో నాస్తికులో అగుచుండగా నాగార్జునుడు మాధ్యస్థ్యమును అవలంబించెను. ఆత్మఉండుట, ఉండకపోవుట అనునది దానిని చూచుట, చూడక పోవుట అను పద్ధతులపై ఆధారపడి యుండునను మాధ్యమిక వాదమును ఇతడు ఏర్పరచెను. ఇతని దృష్టిలో శూన్యత యనగా, నిర్వాణము, నిబంధనములు లేని స్థితి. దానిలో అన్ని విరుద్ధభావములు సమసిపోవును. + +ఆర్యదేవుడు, భావవివేకుడు, దేవబోధిసత్త్వుడు, బుద్ధవలితుడు, జయప్రభ అనువారు నాగార్జునుని శిష్యులలో ముఖ్యులు. నాగార్జునుడు బౌద్ధమతములోని మహా \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0515.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0515.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..78ce9bde557717170b3ee3d138c1ca3e4502d3a9 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0515.txt" @@ -0,0 +1,16 @@ +యానశాఖకు ప్రవక్తకు డాయెను. ఈతడు భక్తితత్వమునుగూడ ప్రతిపాదించెను. ఈతడు శ్రీపర్వతము పైననే క్రీ. శ. 194 సం. లో సిద్ధి పొందెను. ఆతరువాత ఆసంవత్సరముననే నాగార్జునుని మన్ననచేసిన యజ్ఞశ్రీ శాతకర్ణి కూడ మరణించెను. మరణానంతరము నాగార్జునుడు బోధిసత్త్వుడుగా కీర్తింపబడెను. + +క్రీ. శ. 7వ శతాబ్దమున 84 మంది సిద్ధులలో నొకడగు మరియొక నాగార్జునుడు రసాయన శాస్త్రజ్ఞుడు ఉండెనని తెలియుచున్నది. ఇతనిచే వ్రాయబడినట్లు తలపబడు రసరత్నాకరము అను రసాయనశాస్త్ర గ్రంథములో శాతవాహన రాజుతోడి సంభాషణము కనిపించు చుండుటచే దానిని బోధిసత్వ నాగార్జునుడే రచించి యుండునని కొందరందురు. + +వివిధ రాజవంశములు : శాతవాహన రాజ్యము చీలిపోయిన తరువాత ఆ స్థానమున అనేక రాజవంశములు +వెలసినవి. పశ్చిమమున (మహారాష్ట్రమున) అభిరులను వారు పరిపాలించిరి. ఈశ్వర సేను డను రాజు ఈ రాజ్యమును స్థాపించేను, ఈశ్వరదత్తుడు, వీరసేనుడు అను రాజులుకూడ పాలించిరి. ఆభీరులు 67 సం. లు పాలించినట్లు పురాణములు చెప్పుచున్నవి. + +చుటు వంశపు రాజులు : శాతవాహన సామ్రాజ్యపు నైరృతి ప్రాంతము (కర్ణాటకము) చుటు వంశపువారిచే +పాలింపబడెను. వీరి రాజధాని 'వనవాసి' లేక 'వైజయంతి'. హారీతీపుత్ర విష్ణుస్కంద చుటుకులానంద శాతకర్ణి, హారీతీపుత్ర శివస్కంద వర్మలు ఈ వంశములో ముఖ్యులు. వివాహసంబంధమువలన కదంబులకును, పల్లవ వంశీయుడగు వీర కూర్చుడు బంధువగుట చేత పల్లవులకును మధ్య ఈరాజ్యము కొరకు తగువు లేర్పడెను. చుటు రాజ్యముపల్లవుల వశమైనది. చుటు వంశపురాజులు శాతవాహన రాజులవలె శాతకర్ణి బిరుదును తాల్చి వారి వలెనే పాలించిరి. + +ఇక్ష్వాకులు (క్రీ. శ. 220-260): ఆంధ్రదేశమును శాతవాహనుల తరువాత పాలించిన వంశములలో ఇక్ష్వాకు రాజవంశము ముఖ్యమైనది. వీరు కృష్ణానదీ తీరమునందలి విజయపురి రాజధానిగా మూడవ శతాబ్ది నడుమ 52 సంవత్సరములు పరిపాలించిరి. ఈ వంశములో నలుగురు రాజుల పేర్లు తెలియవచ్చినవి. నాగార్జున కొండ,జగ్గయ్యపేట, రామిరెడ్డిపల్లి ప్రాంతములలో లభించిన శాసనముల మూలమున ఈ వంశీయులను గూర్చి తెలియుచున్నది. నాగార్జున కొండను శ్రీపర్వతమనుట కలదు. వీరు పురాణములలోని ఇక్ష్వాకు వంశమునకు చెందిన వారనియు, దక్షిణ ప్రాంతము నకు వచ్చి స్థిరనివాస మేర్పరచుకొని రనియు, శాతవాహనులకు సామంతులై తత్సామ్రాజ్య పతనానంతరము స్వతంత్రులై రనియు చరిత్రకారుల అభిప్రాయము. నాగార్జునకొండ శిథిలములు బయల్పడిన తరువాత నాగార్జునకొండ ప్రక్కనే విజయపురి కలదని ఋజువైనది. అల్లూరు శాసనము ప్రకారము ఇక్ష్వాకులు శాతవాహనుల పాలనలో మహా తలవరులుగా నుండిరి. శాతవాహనుల పతనసమయమున వీరు స్వతంత్రులై నట్లు తెలియుచున్నది. + +ఇక్ష్వాకు రాజవంశమునకు మూలపురుషుడు వాసిష్ఠీ పుత్ర శ్రీశాంతమూలుడు. (క్రీ. శ. 220-230). ఈ మహారాజు గొప్ప పరాక్రమవంతుడు. యజ్ఞ యాగాదులు చేసినవాడు. కోట్లకొలది బంగారు నాణెములను, గోశత సహస్రములను దానము చేసినవాడు. ఇతడు వేలకొలది నాగళ్ళతో భూమిని సాగుబడిలోనికి తెచ్చెను. ఇతడు వైదిక మతాభిమాని. అయినను రాజవంశపు స్త్రీలు బౌద్ధ మతాభిమానము కలిగియుండిరి. ఇతని ఇద్దరి రాణులలో నొకామె మాఠరీదేవి. సోదరీ మణులగు +హమ్మసిరినిక, శాంతిశ్రీలు బౌద్ధ భిదువులకు దానము చేసిరి. వారి ప్రోత్సాహముననే విజయపురిలో పెక్కు బౌద్ధ చైత్యనములును, విహారములును వెలిసినవి. + +శ్రీశాంతమూలుని కుమారుడు మాఠరీపుత్ర శ్రీ వీర పురుషదత్తుడు (క్రీ. శ. 230-250). తండ్రివలె ప్రతిభావంతుడు కాడు. ఐనను ఈతని కాలమున బౌద్ధమతమునకు విశేష ప్రాముఖ్యము కలిగినది. రాజవంశపు స్త్రీలు చెక్కించిన శాసనములు నాగార్జున కొండపై కాన వచ్చును. మహారాజు భార్యలు, మేనత్తలు మాత్రమేకాక సామాన్యస్త్రీలు సయితము బౌద్ధఖితువు లకు దానములు చేసి బౌద్ధ విహార నిర్మాణమునకు తోడ్పడిరి. బోధిశ్రీ యను నామె రేవతుడను ధనవంతుని కుమార్తె. రెండు చైత్యగృహములను, ఒక విహారమును ఆమె కట్టించెను. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0520.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0520.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d4848500c74e37a89cc347e075da018000dd00f2 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0520.txt" @@ -0,0 +1,20 @@ +(క్రీ. శ. 753 లో) రాష్ట్రకూటులు వీరి నోడించుచు వీరివల్ల కప్పములను గైకొనుచుండెడివారు. + +విష్ణువర్ధనుని కొడుకగు నరేంద్ర మృగరాజ బిరుదాంకితు డగు రెండవ విజయాదిత్యుడు (క్రీ.శ. 807-846) క్రీ. శ. 834 నుండి 846 వరకు, అనగా అతని ఆఖరి 12 సం. లు రాష్ట్రకూటులతో 108 యుద్ధములు సలిపి, వారిని వారి సామంతులగు పశ్చిమ గాంగులను ఓడించి 108 శివాలయములను కట్టించెను.అనేక భూదానములను, అగ్రహారములను, వేదాధ్యయన సంపన్నులగు బ్రాహ్మణులకు, దేవాలయములకు, యుద్ధమున మడసిన వారి ఆత్మశాంతికిని, తాను చంపిన పాప పరిహారమునకును దాన మొసగెను, ఈతని తరువాత ఈతని కొడుకు 5 వ విష్ణువర్ధనుడు 1½ సంవత్సరములును, తరువాత ఆతని కొడుకు మూడవ విజయాదిత్యుడు 44 సంవత్సరములును రాజ్యము చేసిరి. (క్రీ.శ. 848-892) మూడవ విజయాదిత్యునే గణక విజయాదిత్యుడందురు. మూడవ విజయాదిత్యుని సేనాధిపతియగు పాండురంగడు ఈతని దానములకు కార్యకర్త గనుండెను. పాండురంగడు తన అద్దంకి దానశాసనమున 80 పుట్ల ధాన్యము చల్లుటకు వీలైన భూమిని ధర్మవరం ఆదిత్య (సూర్య) భట్టారక దేవునికి దానమిచ్చెను. ఈతడు బోయలకొండ కోటను +స్వాధీనము చేసికొని వారి కొట్టములను (12 కొట్టముల భూమిని) జయించెను. ఈ గణక విజయాదిత్యుడు పూర్వ +చాళుక్య రాజులలో కెల్ల సుప్రసిద్ధుడు. బహు పరాక్రమ శాలి. పరిపాలనలో కడు సమర్ధత గలవాడు. తన సేనాపతి పాండురంగని సహాయమున ఇతడు పెక్కు చిన్న చిన్న రాజ్యములను జయించెను. నెల్లూరును తగుల బెట్టెను. కందుకూరు కట్టెములను స్వాధీనము చేసి కొనుచు నోలంబ రాజగు మంగిని చంపెను. పశ్చిమగాంగులను ఓడించి తరిమెను. కన్నడ రాజును ఓడించి అతని స్నేహితుడు, దహలరాజగు సంకిలుని మానభంగ మొనర్చెను. వారి యొక్క కిరణ, అచల పురములను తగులబెట్టెను. పశ్చిమమున రాష్ట్రకూటులను, ఉత్తరమున కళింగ గాంగరాజులను ఓడించి కప్పముగై కొనెను. దక్షిణ కోసలముపై దండెత్తి చక్ర కొట్టమును కాల్చివేసెను. ఏనుగ గుంపులను గ్రహించెను. దక్షిణమున + +పల్లవులను, పాండ్యులను ఓడించి వారినుండి బంగారము గైకొనెను. పంచమహాశబ్ద బిరుదమును వహించెను. కాని +రాష్ట్రకూటుడగు అమోఘవర్షుని కాలమున ఆతనిచే ఓడింపబడి కప్పము గట్టెను. కాని అతడు చనిపోయిన తరువాత (888) అతని కొడుకు కృష్ణుని ఓడించి గణక విజయాదిత్యుడు సర్వదక్షిణాపథ రాజ్యమును త్రికళింగ సహితముగా జయించి పరిపాలించెను. పాండురంగ సేనాధిపతి కళింగ గాంగులను ఓడించిన తరువాత వేములవాడ, బస్తరు రాజ్యములను గ్రహించి, బద్దెగరాజుని సామంతునిగా జేసికొని, దహల, కిరణ, నిరాత, అచల, దళెపురములను పట్టుకొని తగులబెట్టి రాష్ట్రకూట రాజగు కృష్ణుని, అతని సహాయులను, సామంతులుగా జేసెను. ఈ రాజు కాలమున అనేక అగ్రహారములు బ్రాహ్మణులకు, దేవాలయములకు, మంత్రులకు, సేనాధిపతులకు ఇవ్వబడెను. చాళుక్య రాజ్యము ఉన్నత స్థితికి పెరిగెను. + +ఈతని అద్దంకి శాసనమున ఈ క్రింది తరువోజ వృత్తము (శాసనములలో దొరికిన మొదటి తెలుగు పద్యము) కలదు. జయసింహుని (641-673) విప్పర్తి శాసనముగూడ ప్రాచీన తెలుగుభాష యం దున్నది. గద్యమయము. తూర్పుచాళుక్య రాజులందరు తెనుగుననే దానశాసనములను వ్రాయించిరి. + +"స్వస్తిశ్రీమత్ సకల లోకాశ్రయ జయసింఘ | +వల్లభమహారాజులకున్ ప్రవర్ధమాన విజయ రా ! +జ్య సంవత్సరంబుల్ ఎణుంబోది అన్నేణ్ణి అమ్మన్ పూణ్ణ| +మనాణ్డుం మ్లానిండి రాజుల ముట్ళు- కలిముడి రాజుల్- + +క్రీ. శ. 9వ శతాబ్దమునాటికి పద్యమయశాసనము లేర్పడినవి. ఈతని శాసనము వలనను, వేములవాడ చాళుక్యుల +శాసనములవలనను పంపకవి యొక్క విక్రమార్జున విజయము వలనను ఈతని చరిత్ర తెలియుచున్నది. + +గణక విజయాదిత్యుని తరువాత ఆతని తమ్ముని కొడుకు మొదటి చాళుక్య భీముడు 892 నుండి 921 వరకు రాజ్య మేలెను. ఈతని అత్తిలి తామ్ర శాసనమున ఈతడు శకసంవత్సరము 814 (క్రీ. శ. 892 ఏప్రిల్ 17) మేష చైత్ర బహుళ తదియ సోమవారమునాడు పట్టాభిషిక్తు డయినట్లు కలదు. తెలుగు దేశమున శకాబ్ద \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0521.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0521.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..27ace9a426a670b7bb2cc7a77e4e1b42b29255bf --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0521.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +మును వాడుట ఇదియే మొదలు. తన పేరున రెండు ఈశ్వరాలయములు కట్టించెను. ఈతని శిలాశాసన మొకటి +బెజవాడ ఇంద్రకీల పర్వతముమీద గోవింద మఠమునొద్ద కలదు. అది ఆతని 17వ రాజ్య సంవత్సము నాటిది. అందు ప్రాచీన తెలుగుపదములు కలవు. దానివలన పార్థివేశ్వరుని ప్రతిష్ఠ జరిపినట్లు తెలియును. ఈతని తరువాత ఈతని పెద్దకుమారుడు విజయాదిత్యుడు 6 మాసములు రాజ్యమేలెను. పిమ్మట అతని పెద్దకుమారుడు అమ్మరాజు రాజ్యమునకు వచ్చి 921 నుండి 927 వరకు పాలించెను. ఈతడు తనకు సహాయ మొనర్చిన సేనాధిపతులకు పెక్కు దానశాసనముల నిచ్చెను. ఎడేరు శాసనమున ఇతనికి గల 'రాజమహేంద్ర' బిరుదమును బట్టి ఇతడే గోదావరికి ఉత్తరపు టొడ్డుననున్న రాజమహేంద్రవరమున కా పేరు పెట్టెనని తెలియును. అమ్మరాజు తరువాత అతని కొడుకు విజయాదిత్యుడు చిన్న వాడగుటచే తాడప (తాళరాజు) రాజ్యమును గ్రహించెను. కాని ఆతని నోడించి చాళుక్య భీముని రెండవకుమారుడు విక్ర +మాదిత్యుడు రాజ్యమును గ్రహించి, రమారమి ఒక సంవత్సరము రాజ్యమేలెను. తరువాత తాడపుని కొడుకు యుద్ధమల్లు రాజ్యమును పట్టుకొని 928 నుండి 934' వరకు పరిపాలించెను. ఈతని బెజవాడ శాసనమునుబట్టి కుమారస్వామికి గుడి కట్టించె ననియు, శాసనమున ప్రాచీన తెలుగుపద్యములుగల వనియు తెలియును. అమ్మరాజు సోదరుడు రెండవ భీముడు యుద్ధమల్లుని పారద్రోలి 934 నుండి 945 వరకు రాజ్యమేలెను. ఈతడు అనేక దానములు చేసెను. ద్రాక్షారామ భీమేశ్వరాలయములు ఈతనిచే ప్రతిష్ఠితములు, ఈతని తరువాత ఈతని రెండవ కుమారుడు రెండవ అమ్మరాజు 945 నుండి 970 వరకు పరిపాలించెను. ఈతని దానములు తెలుపు శాసనములు పెక్కులు గలవు. మలయంపూడి శాసనమున +పాండురంగని మునిమనుమడు దుర్గరాజు కట్టించిన జైనాలయమునకు చేసిన ధర్మము కలదు, తాడికొండ శాసనము +(958) దేవాలయమున కిచ్చిన 4గ్రామముల ధర్మమును తెలుపును, ఎలవీపర్రు శాసనము స్వర్ణభాండాగార అధ్యక్షునికి చేసిన గ్రామదానము తెలుపును. కలుచుంబర్రు శాసనము అత్తిలివాడు విషయమందలి గ్రామము జైనాలయము బాగు చేయించుటకు జైనగురువు అర్హ నందికిచ్చిన ధర్మము తెలుపును. వేములపాడు శాసనము దుర్గ రాజుకోరికపై వేద సంపన్నుని కిచ్చిన అగ్రహార దానము తెలుపును. పాములవాక శాసనము ఎలమంచి కళింగ విషయమున చేసిన భూదానమును తెలుపును. రెండవ అమ్మరాజు ఇట్లనేక దానధర్మములను చేసెను. అతనికి యుద్ధమల్లుని కొడుకు +బాడపునితో యుద్ధము ప్రాప్తించగా ఓడిపోయి కళింగమున తలదాచుకొనెను. తరువాత తనసోదరుడు దానార్ణవునకు +బాడపతాళపులకు 970-973 మధ్య అనేక యుద్ధములు జరిగెను. ఇదే సమయమున పశ్చిమమున రాష్ట్రకూటులు +ఓడిపోవుట, తిరిగి పశ్చిమ చాళుక్యులు తమ రాజ్యమును సంపాదించి పరిపాలించుట జరిగెను. అయినను తూర్పు +ఆంధ్రదేశము బాడప మహారాజు పాలనమున 999 వరకు ఉండెను. కాని దేశమున శాంతిలేకుండెను. ఈ సమయ +మున చోళచక్రవర్తి రాజరాజు వేంగిపై దండెత్తెను. + +క్రీ. శ. 973-1000 మధ్య అనగా 27 సంవత్సరములు తూర్పు తెలుగుదేశము అరాజకముగా నుండెను. బాడపునకు తరువాత తాళపునకును, అమ్మరాజు సంతతివారికినిజరిగిన అనేక యుద్ధములవలన దేశము అధోగతి పాలయ్యెను. చోళ దేశమున రాజరాజచోళుడు 985 లో సింహాసన మెక్కెను. క్రీ. 999 లో రాజరాజు వేంగిదేశముపై దండెత్తి జయించెను. ఈతడు దానార్ణవుని పెద్దకుమారుడగు శక్తివర్మకు రాజ్య మిచ్చి తన కూతురు కుండవాంబను శక్తివర్మ తమ్ముడు విమలాదిత్యునికిచ్చి వివాహ మొనర్చి చోళ-చాళుక్య సంబంధమును దిట్టపరచెను. శక్తివర్మ పభుపర్రు గ్రామమున శివాలయములకు భూములను ఒసంగెను. ఆతడు 12 సం.లు పరిపాలించిన తరువాత విమలాదిత్యుడు రాజ్యమునకు వచ్చెను. ఈతని రణస్థిపూడి దానశాసనమునుబట్టి క్రీ. శ. 1011 మే నెలలో తాను పట్టాభిషి క్తుడయినట్లును ఆ గ్రామమును తన మంత్రియగు వజ్రకు దానమిచ్చి నట్లును తెలియుచున్నది. క్రీ.శ. 1013 లో తంజావూరు జిల్లాలోని తిరువైయ్యారు గ్రామమున పంచనదేశ్వరస్వామికి వెండిచెంబులు సమర్పించెను. 1012 లో తంజావూరున తన మామగారిత పాటు తన బావమరది రాజేంద్రచోళుడు సింహాసన'మెక్కు సందర్భమున ఆ మహోత్సవము చూచుటకై \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0526.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0526.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0ff4f3e262c4a183f3d21dafb47837b60dccc321 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0526.txt" @@ -0,0 +1,7 @@ +హెచ్చెను. ఉత్తర ఆర్కాటు జిల్లాలోని శంభూవరాయలను జయించుటలో నేమి, పశ్చిమ చాళుక్య చక్రవర్తుల సైన్యములను పారద్రోలుటలో నేమి, పాండ్యులను హత మార్చుటలో నేమి, నెల్లూరు తెలుగు చోళులు కీర్తిని +సంపాదించిరి, + +1238 నుండి 1250 వరకు తిరిగి రాజేంద్ర చోళుని ప్రభ వెలిగెను, కాకతీయులతోడి స్నేహము తెలుగు చోళులకు లాభించెను. అయినను కొన్ని సంవత్సరములయిన తరువాత జటావర్మ సుందరపాండ్య గొప్పసేనను సమకూర్చుకొని గండగోపాల (తిక్క) నోడించి చంపెను. కంచి, నెల్లూరు మండలములు పాండ్యుల స్వాధీనమయ్యెను. కాకతి గణపతి ఓడి పరారయ్యెను. తిక్క 1239 నాటికే హోయసల రాజగు నరసింహు నోడించి కల్యాణిపురమును తగులబెట్టెను. దీనికి ప్రతీకారముగా 1240 లో నరసింహుని కొడుకగు సోమేశ్వరుడు నెల్లూరుపై దండెత్తెను. కాని ఓడిపోయెను. తిక్కనకవి, కేతనకవి కూడ కర్నాట సోమేశ్వరు డోడిపోయి పరారి అయినాడని వ్రాసిరి. తిరిగి 1257 లో తిక్కరాజు కంచిని స్వాధీన పరచుకొని సోమేశ్వరుని చంపాపురివద్ద ఓడించెను. ఇట్లే దేవగిరి యాదవులను ఓడించెను. వెలనాటి చోడ రాజగు పృథ్వీశ్వరుని ఓడించి చంపెను. శంభూవరాయ కాడవరాయ రాజులను ఓడించెను. వారినుండి కప్పము గైకొనెను. తన ఆఖరి రాజ్య కాలములో కొడుకగు మనుమసిద్ధి,అల్లుడగు అల్లు తిక్కలను తనతో కూడ పరిపాలించుటకు నియమించెను. తరువాత రాజ్యమును విభజించి అల్లుతిక్కకు కంచిరాజ్యమును, మనుమసిద్ధికి నెల్లూరు రాజ్యమును ఇచ్చెను. అల్లుతిక్క స్వతంత్ర రాజుగా తన పేరుతో శాసనములను ఇచ్చెను (1248- 1272). + +1249 లో పాండ్యులు దండెత్తిరి. కాని కాకతీయుల సహాయమున అల్లుతిక్క వారిని కంచినుండి పారదోలెను. కాకతీయ గణపతి రుద్రమదేవులతో స్నేహముచేసెను. తెలుగు పల్లవరాజగు విజయగండ గోపాలునితో కూడ స్నేహము చేసెను. ఈ వంశములవారి శాసనములు కంచి యందు కలవు. మనుమసిద్ధి (1248-67) అనేక శాసనములు ప్రకటించెను. 1250 లో తనకు ఆరోగ్యము కలుగుటకు నందలూరిలోని దేవునికి దానధర్మములు చేసెను. ఈతడు మూడవ వీర రాజేంద్రచోళుని సామంతుడు. 1257 నందలూరు శాసనమునుబట్టి ఇతని వంశ క్రమము, ఇతని కోడూరు గ్రామ ధర్మము తెలియును. +ఈతని 1258 సం. శాసనము నల్లసిద్ధికి, యాదవులకు జరిగిన యుద్ధమును తెలుపును. మనుమసిద్ధి రాజ్యాభివృద్ధికై తెలుగుపల్లపు లిచ్చిన దాన శాసనములు కొన్నిగలవు. ఈతని దాన శాసనములు కొన్ని కంచి యందుగలవు. 1265 నుండి తన కొడుకు రెండవతిక్కతోసహా పరిపాలించెను. కాకతీయ గణపతిదేవుని సహాయములో ఈతడు రాజ్యము చేసెనసి తెలియును. చోళరాజగు మూడవ రాజేంద్రుని ప్రభ తగ్గినను, ఈ తెలుగు చోళులు ఇంకను అతని సామంతులమని పేర్కొనుచుండిరి. ఈతని ఆఖరి రోజులలో 1250 సం. నుండి ఈతనికి, ఈతని దాయాదులకు జరిగిన పోరాటములో ఈతడు కాకతీయులను, వారు పాండ్యులను సహాయము కోరగా పాండ్యులు దండెత్తి నెల్లూరును పట్టుకొని ఈతనిని సింహాసనమునుండి తొలగించగా, కాకతీయులు వచ్చి తిరిగి పాండ్యులను పారదోలి అతని సింహాసన మతని కిప్పించిరి. ఈ సందర్భముననే తిక్కన సోమయాజి కాకతీయ గణపతిని ఓరుగల్లునందు సందర్శించి తనరాజునకు సహాయము కోరెను. గణపతి తిక్కన కవిత్వము విని ఆనందించి ఆతనికి 9 లక్షల బంగారు నాణెములను 68 గ్రామములను బహుమాన మిచ్చెను. గొప్ప సేనతో వెలనాడు దేశమును జయించి రాజధానిని (త్సందవోలును) తగులబెట్టి, నెల్లూరు ముట్టడించి, పట్టుకొని మనుమసిద్ధిని సింహాసనముపై నెక్కించెను. 24 దుర్గములు, 68 పట్టణములు పట్టుకొని మనుమసిద్ధికి కానుకగా నిచ్చెను. మనుమసిద్ధికి మన్మగండ గోపాల బిరుదముండెను. ఈతడు యాదవులతో పోరాడెను, ఈతని సేనాపతి ఖడ్గతిక్కన యుద్ధమున గెలిచెను. కాని చనిపోయెను. పెన్నానదీ తీరమందు సోమశిల వద్ద యుద్ధము జరిగెను. యాదవులు సామంతులుగా నుండిరి. ఇట్లే ఖడ్గతిక్కన తెలుగు పల్లవరాజగు విజయుని ప్రాయేరువద్ద ఓడించెను. విజయు పూర్తి పేరు విజయగండ గోపాలుడు. పెంట్రాల, కడప యందలి తెలుగు పల్లవులు మనుమసిద్ధి యధికారమునకు లోబడి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0527.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0527.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..581ec26faa556a64c8f6044d7329ec42317358b9 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0527.txt" @@ -0,0 +1,14 @@ +యుండిరి. దక్షిణ పల్లవరాజగు కొప్పెరుంజింగ పాండ్యుల వల్ల ఓడింపబడినను, తొండమండలము నుండి తెలుగు +చోళులను తరిమివేసి వేంగి రాజ్యములోనికి చొచ్చుకొని వచ్చి ద్రాక్షారామములో శాసనములు చెక్కించెను. ఈతడు 1249 - 50 లో కాకతీయ గణపతిచే ఓడింపబడి తెలుగుదేశము పై తన యధికారమును వదులుకొనెను. కానీ దక్షిణదేశమున 1243 నుండి 1259 వరకు పాలించెను. చిదంబరము దేవాలయమును బాగుచేయించెను. తుద కీతడు 1259 లో గణపతిచే పూర్తిగా ఓడింపబడెను. మనుమసిద్ధి, గణపతి పక్షమున పోరాడెను. పాండ్యులను, కాయస్థులనుకూడ ఓడించెను. హోయసాల రాజగు నరసింహ నెల్లూరుపై దండెత్తగా అతనిని ఓడించి పారదోలెను, రేనాడు పరిపాలించు పశ్చిమ గాంగరాజులను ఓడించెను. ఈతడు బహు పరాక్రమశాలియనుట కీతని బిరుదములే సాక్ష్యము. కేతన, తిక్కనల వ్రాతలనుబట్టి ఈ రాజు కాలమున తెలుగు చోళులు బహు పరాక్రమశాలు లని తెలియుచున్నది. + +మనుమసిద్ధి తరువాత రెండవ తిక్క 1265 నుండి 1281 వరకు పాలించెను. ఇతడుకూడ తండ్రివలె బహుపరాక్రమశాలి. అద్దంకి యాదవులు ఈతనికి సామంతులు. ఈతడు కాకతీయుల సహాయమున శత్రువులను పరిమార్చుచుండెను. రుద్రమదేవి ఇతని సమకాలికురాలు. ఈతని తరువాత 1281-1299 వరకు తిక్కని సోదరుడు మన్మగండ గోపాలుడు పాలించెను, ఈతడు దేవాలయములకు బ్రాహ్మణులకు, కవులకు, సామంతులకు చాలదానములు చేసెను. కొణిదెన చెన్న కేశవస్వామికి 1297 లో కొంత భూదానము చేసెను. ఈతని కాలమున ఆఖరి చోళరాజు మూడవ రాజేంద్రుడు చనిపోవుటతో చోళరాజ్యము అంతరించెను. నెల్లూరు చోళులు పూర్తిగ స్వతంత్రులైరి. కాని 1296 తరువాత కాకతీయ ప్రతాపరుద్రుని సామంతులుగా పాలించిరి. 1291-96 మధ్య అనేకసార్లు మన్మగండ గోపాలుడు ఓడింపబడి పదభ్రష్టుడై తుదకు సామంతుడుగా సింహాసన మెక్కెను (1297). + +కాకతీయులకు యాదవ రామచంద్రులకు జరిగిన యుద్ధములలో మన్మగండ గోపాలుడు ప్రతాపరుద్రునకు సహాయ మొనర్చెను. ఇట్లే కళింగదేశముపై దండెత్తి కాకతీయ సామంతులగు కొలనిరుద్ర, అన్నయలకు సహాయపడెను. అల్లుతిక్క చనిపోయిన తరువాత కంచి రాజ్యమును నెల్లూరు రాజ్యములో కలిపివేసెను. ఈతని తరువాత రాజగండ గోపాలుడు (1299-1325) పాలించెను. ఈతడు ప్రతాపరుద్రుని సామంతుడు. 1316 లో ఆతని సేనాధిపతి ముప్పెడి నాయకుడు కంచికివచ్చి, మానవీరుని (తెలుగు-చోళ) పరిపాలకునిగా నియమించి 1002 గండగోపాల మాడలు ఖరీదుగల రెండు గ్రామములు దేవునకు సమర్పించెను. ఈతడు స్వతంత్రుడుగానే శాసనముల నిచ్చెను, త్రిభువన చక్రవర్తి యను బిరుదును పొందెను. ఈతని కాలమున కాకతీయ మహారాజు ప్రతాపరుద్రుడు పాండ్యదేశమును జయించియు, కంచిని +స్వాధీనపరచుకొనియు, నెల్లూరు తెలుగు చోళులను, కొలని రుద్రదేవులను సామంతులుగా జేసికొనియు, కళింగమును జయించియు, విశాలాంధ్రదేశముపై చక్రవర్తిగా నుండెను. నెల్లూరు చోళులలో వీరగండ గోపాల (1292-1302) ఆఖరిరాజు. ఈతని శాసనములు చాలా భాగము దక్షిణ దేశమున దొరికినవి.ఈతనికి కూడ త్రిభువన చక్రవర్తి బిరుదము కలదు. ఈతడును, ఈతనికి ముందున్న రాజులును చోళ సంప్రదాయములను గ్రహించి దానిని దేశమున వ్యాపింప జేసిరి. +దేవాలయములు కట్టు పద్ధతులు, వాటి పరిపాలన, దేశ భాషలు, మర్యాదలు, మొత్తముమీద రాజ్యపరిపాలనా +విషయములు చోళులవై యున్నవి. పాండ్యుల దండయాత్రలవల్ల నేమి, కాకతీయుల దండయాత్రలవల్లనేమి ఇద్దరు ముగ్గురు రాజులు ఒకే కాలమున నెల్లూరు మండలమున రాజ్యపాలన చేయుటవల్లనేమి, సామంతులు తరచు +తిరుగుబాటు చేయుటవల్లనేమి, నెల్లూరు తెలుగు చోళుల రాజ్యము యొక్క ప్రభ తగ్గిపోయెను. ఓరుగల్లు రాజ్యము +1323 లో తుగ్లకు వశమయ్యెను. అప్పటికి నెల్లూరు చోళులు అస్తమించిరి. + +కాకతీయాంధ్రరాజుల చరిత్రము : తామ్ర శిలాశాసనములు, శిల్పములు, వాఙ్మయము, ముఖ్యాధారములుగా +ఈ రాజుల వంశక్రమ కాలనిర్ణయములు, మత విషయములు, ఆర్థిక రాజకీయ విషయములు తెలిసికొనగలము. కాకతీయను దుర్గ కులదేవతగా కలవారు కాక \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0528.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0528.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..dc8fb5c5be72629ea452ebf547db2076ff0d0ff2 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0528.txt" @@ -0,0 +1,19 @@ +తీయులు. వీరు చతుర్థకులజులు. తూర్పు చాళుక్యుల వలెనే వీరిదికూడ వరాహముద్ర. వీరిలోని మొదటి రాజులు +వారిలోవలెనే జైనమత పోషకులు. జైనమతస్థులు 'కాకతి' లేక 'కూష్మాండి' ని ఆరాధించెడివారు. కనుక ఈ వంశమున కాపేరు వచ్చెను. రెండవ ప్రోలరాజు జైన మతస్థుడు. తరువాత శైవుడు. అతని తరువాతి రాజులందరు శివభక్తులు. 10 వ శతాబ్దపు తూర్పు చాళుక్య శాసనమునుబట్టి (అమ్మరాజ దానార్ణవుల కాలమున) గుండియ రాష్ట్రకూటుని మనుమడును, ఎరియరాష్ట్ర కూటుని కుమారుడునగు గుండ్యన లేక కాకర్త్య గుండ యను నాతని ప్రేరేపణచేత నతవాటి నివాసుల నుద్దే +శించి ఈ శాసన మివ్వబడినది. కాకర్త్య గుండ్యన రాష్ట్రకూట వంశమువాడైనను, తూర్పుచాళుక్యరాజులకు సామంతుడుగ నుండెను. ఈతడే కాకతీయవంశకర్త. ఈతని కాలము 950 ప్రాంతము. 970 నుండి 999 వరకు తూర్పు చాళుక్యవంశము అంతఃకలహములతో క్షీణించెను. ఈ కాలమున కాకతి గుండ్యనయు, అతని సంతతి వారు తమ రాజ్యమును వృద్ధిపరచు కొనిరి. కాకతీయ శాసనములనుబట్టి ఈక్రింది వంశావళి, కాలనిర్ణయము చేయబడినవి : + +మొదటి ప్రోలరాజు (1050-1080) +త్రిభువనమల్ల బేతరాజు (1080-1115) +రెండవ ప్రోలరాజు (1115-1158) +పద్ర దేవ (1158-1195) +మహాదేవ (1195-1198) +గణపతి (1198-1281) +1 +రుద్రాంబిక (1258-1296) +1 +ప్రతాపరుద్ర (1290-1826) + +మొదటి ప్రోల కొఱవి, సబ్బి దేశములకు (ఓరుగల్లు మండలము) రాజై తూర్పుచాళుక్యరాజులకు సామంతుడయి యుండెను. ఈతని సేనాని బమ్మ దక్షిణమున కంచి చోళుల నెదుర్కొ నేను. ఈతనికొడుకు 'బేత' పశ్చిమ చాళుక్యులకు సామంతుడుగ నుండి గోదావరికి పశ్చిమోత్తర ప్రాంతమున పాలించుచుండెను. అనుమకొండ రాజధాని. ఈతడు శివభక్తుడు. ఈతని కొడుకు రెండవ ప్రోల. ఈతడును మొదట పశ్చిమ చాళుక్యులకు సామంతుడుగా నుండి తరువాత తైలపదేవుని ఓడించెను. నేలకొండపల్లి నేలు గోవిందుని, మంత్రకూటపు రాజగు గుండయను, వేములవాడ జగదేవుని ఓడించి సామంతులుగా చేసికొనెను. 1158 లో బిజ్జలునికి సహాయము చేసి కళ్యాణిపురమును నాశనము చేసెను. ఈతడు వెలనాటి చోడులతో యుద్ధముచేయుచు చనిపోయెను. ఈతని కొడుకు రుద్రదేవుడు రాజ్యమునకు వచ్చెను. అప్పటికి +తూర్పున చాళుక్యరాజ్యము క్షీణించి వెలనాటి చోడ, తెలుగు చోడ కొలను వంశముల స్వాధీనముననుండెను. పశ్చిమ చాళుక్య రాజ్య మస్తమించి కళచురి, లింగాయితుల స్వాధీన మయ్యెను. గోదావరికి ఉత్తరమున యాదవులు తమ రాజ్యమును విస్తరింప చూచుచుండిరి. ఇట్టి సమయమున రుద్రదేవుడు పెద్ద సైన్యమును సమకూర్చుకొని, ధర్మపురి నుండి గోదావరి తీరస్థ భద్రాచలమువరకుగల ప్రదేశము నేలు దొమ్మెరాజు నోడించి ఆ దేశమును తన రాజ్యములో కలుపుకొనెను. మైలిగ దేవుని జయించి పొలవాస దేశములు ఆక్రమించెను. భీముడేలు వర్ధమానపురమును గాల్చి అతనిని పారదోలి, చోడోదయుని సామంతునిగా జేసికొనేను. ఆఖరి వారిద్దరును తెలుగు చోడరాజులు. తరువాత వెలనాటి చోడుల నెదుర్కొనెను. శ్రీశైల త్రిపురాంతకములను స్వాధీన పరచుకొనెను. ఈ జయములందు ఈతని మంత్రి ఇనగాల బ్రమ్మి +రెడ్డి సహాయపడెను (1162). 1186 సంవత్సరమునాటికి వెలనాటి చోడరాజులను జయించి కప్పము గైకొనెను. +నతవాడి, ఇందులూరి, కొలను వంశీయుల సహాయమున కృష్ణా గోదావరీనదీ మండలముల వరకు కాకతీయ రాజ్యాధి కారము వ్యాపించెను. ఆ వంశముల వారితో సంబంధ బాంధవ్యములను వృద్ధి పరచెను. 'రెడ్డి కులజులగు రేచర్ల కామచమూపతి ఇతనికి కుడిభుజము, ఆతని కొడుకు బేతి రెడ్డి 1195-1202 మధ్య అనేక యుద్ధము \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0529.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0529.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..13e5fa917408b7601c976d81ba831d01caf0fc95 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0529.txt" @@ -0,0 +1,8 @@ +లలో సహాయ మొనర్చి, ముఖ్యముగా యాదవులతో పోరాడి తుదకు ప్రాణముల నర్పించెను. ఈతని తమ్ముని కొడుకు రుద్రసేనాని అనేక రణరంగములందు గెల్చి కాకతీయ రాజ్య విస్తరణకు కారకుడయ్యెను. కరీంనగర శాసనమునుబట్టి గంగాధరుడను బ్రాహ్మణ మంత్రి రాజ్యపాలనయందు సమర్థుడై అనేక దేవాలయములను కట్టించి సర్వ కళలను పోషించెను. ద్రాక్షారామ శాసనమునుబట్టి కాకతి రుద్రునికి 'విద్యావిభూపణ' బిరుదముండెను. ఈతడు రచించిన నీతిసారమును బద్దెన కవి నీతిశాస్త్ర ముక్తావళియను పేర తెనిగించెను. మల్లికార్జున పండితుడును, అతని శిష్యుడు పాల్కురికి సోమనాథుడును ఈ రాజపోషణమును పొందిరి. పల్నాటి యుద్ధానంతరము (1176-1182) వెలనాటి చోడరాజులు ప్రభ తగ్గెను. 1186 లొ కాకతి రుద్రుడు వెలనాటి గొంకరాజు నోడించి వారి రాజ్యమును నాశన మొనర్చెను. + +పల్నాటి యుద్ధానంతరము నతవాటి, హైహయ వంశపు రాజుల సహాయమున కాకతీయ సామ్రాజ్యము తూర్పుతీరము వరకు వ్యాపించెను. ఏక శిలానగరము లేక ఓరుగల్లు రుద్రదేవుని కాలమున నిర్మింపబడెను. రుద్రేశ్వరాలయము మొదలగు అనేకాలయములు కట్టబడెను. చిత్రకళలు, ముఖ్యముగా శిల్పకళలు దేవాలయములందు వృద్ధిచెందెను. మంటప స్తంభములమీద శాసనములు, బొమ్మలు చెక్కబడెను. యాదవుల రాజగు జైతుగి ఆంధ్రరాజగు రుద్రునిపై దండెత్తి అతనిని చంపెను. అందుచేత రుద్రుని తమ్ముడు మహాదేవుడు రాజ్యమేలెను. ఈతని కాలమున జైతుగి తిరిగి దండెత్తివచ్చి మహాదేవుని జంపి అతని కుమారుని గణపతిని ఖైదీగా తీసికొని పోయెను, ఈతడు దేవగిరిలో 1209 వరకు ఖైదీగా నుండి ఆసంవత్సరము జైతుగి దయవల్ల విడువబడెను. ఈతడు ఖైదులోనున్న కాలమున సామంత రాజులు +స్వతంత్రులైరి. కాని రేచర్ల రుద్రసేనాని, బొప్పదేవ సేనాని మున్నగువారు శత్రువులు నణచివేసిరి. 1212-1225 మధ్య గణపతి దేవుని వెలనాటి జయములు పూర్తి యయ్యెను. కోట, నతవాటివంశములతో సంబంధములను జేసెను. జాయపనాయకు నోడించి ఆతనిని తన గజ సైన్యాధ్యకునిగా నియమించెను. ఆతని సోదరీ ద్వయమును వివాహమాడెను. కొలనిమండలమును జయించి సోమయమంత్రికి ఆదేశమునిచ్చెను. ఆ తరువాత వారి సహాయమున కళింగమును జయించెను. కొలని సోమయ మంత్రి కోడులనాడు జయించి గోదావరి దాటి, మన్య ప్రాంతములను జయించి కళింగములోని దక్షిణ భాగములను జయించెను (1235-53). గుంటూరు, నెల్లూరు, కడప జిల్లాలలో పరిపాలించు తెలుగు చోళరాజులను 1245 - 50 మధ్య జయించెను. ఇదేసమయమున దక్షిణదేశమున చోళరాజులు పాండ్యులచేతను, పల్లవులచేతను ముట్టడింపబడుట చూచి గణపతి తన సేనానియగు సామంతభోజుని గొప్ప సైన్యముతో పంపి కంచి +మొదలుగాగల దక్షిణ దేశములను జయించెను. + +ఈతని తరువాత ఈతని పుత్రిక రుద్రాంబ 1258 నుండి 1296 వరకు రాజ్యమేలేను. ఈమె చాళుక్య వీరభద్రుని భార్య. ఈమె కూతురు ముమ్మక్క. ఆమె కుమారుడు ప్రతాపరుద్రుడు. రుద్రమదేవి రాజ్యమునకు వచ్చిన వెంటనే దక్షిణ దిశనుండి చోళులు, తెలుగు చోళులు, పల్లవులు దండెత్తిరి. కాని ఆమె సేనాని త్రిపురాంతకుడు వారినందరిని పారదోలెను. ఇక ఉత్తరము నుండి యాదవులు దండెత్తిరి. దేవగిరి రాజు మహాదేవుడు దండెత్తి కొంతకప్పము గైకొని పోయెను. ఈమె ఓరుగల్లున రాతిగోడను కోటలోపల కట్టించి దానికి మెట్లు కట్టించెను. పెక్కు అగ్రహారములను భూదానములను ఇచ్చెను. ఈమె తరువాత ఈమె దత్తుడు, మనుమడు ప్రతాపరుద్రుడు 1290 నుండి 1326 వరకు రాజ్యమేలెను. ఈతడు 1254 లో జన్మించుటచేత రాజ్యమునకు వచ్చుసరికి 36 సం.ల వయస్సుకలిగియుండెను. 1290 నుండి 1296 వరకు రుద్రాంబకు రాజ్యపాలనమున సహాయముచేసెను. తాను స్వయముగా రాజైన తరువాత నెల్లూరు చోళులను జయించెను. వారినుండి కప్పమును గైకొనెను. ఈతడు రాజ్యమునకు వచ్చిన సంవత్సరమున అల్లా యుద్దీను +ఖిల్జీ ఢిల్లీ చక్రవర్తి అయ్యెను. 1294 లో అల్లాయుద్దీను' దేవగిరి యాదవుల నోడించి కప్పము గైకొనెను. 1303లో తిరిగి దండెత్తి కాకతీయులచే ఓడింపబడి పరారయ్యెను. గండికోట ప్రాంతముల నేలు కాయస్థులు తిరుగుబాటు చేయగా వారిని ఓడించెను. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0537.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0537.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1aadf37753e7e371c6eb826f2bf8bdae0fc5ae8d --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0537.txt" @@ -0,0 +1,13 @@ +సింహరాయలు చంపబడగా, తుళువ వీరనరసింహరాయలు (క్రీ. శ. 1505-1509) తుళువ వంశపు రాజయ్యెను. ఇతని +పరిపాలన కాలమంతయు యుద్ధములతో గడచెను. ఆరవీటి రామరాయలు, పుత్రుడు తిమ్మరాయల రాజు సేవ వలన +యూసఫ్ ఆదిల్ ఖాను తుంగభద్రానది దక్షిణతీరమును వశముచేసికొన ప్రయత్నించి విఫలు డయ్యెను. వీరనర +సింహరాయలు పశ్చిమతీరమున స్థిరపడుచున్న పోర్చుగీసు వారితో మైత్రి నెరపి, తన సైన్యశిక్షణమునకు అల్ మైడా +సహాయముకోరెను. క్రీ.శ. 1509 లో ఇతని మరణానంతరము శ్రీకృష్ణరాయలు సింహాసన మారోహించెను. + +శ్రీకృష్ణదేవరాయలు (క్రీ. శ. 1509-29) రాజ్యమునకు వచ్చుసరికి అతని వయస్సు 25 సంవత్సరములు. అతడు సాటిలేని సకల కళాసమ్రాట్టు, అసమాన చక్రవర్తియు, అపజయ మెరుగని నిష్కళంక జీవియు నయిన శ్రీకృష్ణరాయల యశస్సువలననే విజయనగర నామథేయము శాశ్వతమయినదనుట నిక్కు వము. విదేశీయులు ఇతనినిగూర్చి ఎంతో సహజముగ వర్ణించి యున్నారు. ప్రజారంజకుడయిన శ్రీకృష్ణదేవరాయలు చక్కని శరీరదార్ధ్యము గలిగియుండెను. అతడు నిరుపమాన ధైర్యస్థైర్యములు గలవాడు. సైనికులచే ప్రేమింపబడినవాడు, + +కృష్ణరాయలు తురుష్కులకు చక్కని పాఠము నేర్పెను. ఏపేట జరుపు దండయాత్రలు చాలించి ముస్లిములు బీదరుకు పారిపోయిరి. రాయలు ఆనతితో ఆల్బె క్వెర్క్, భట్క్ ల్ యొద్ద కోటగట్టించెను. గుల్ బర్గా పై దండెత్తి రాయలు మహమ్మదు II బహమనీ ఖైదునుండి విడిపించి, యవన రాజ్య స్థాపనాచార్య అను బిరుదందెను. (క్రీ. శ. 1511). పెనుగొండను, ఉమ్మత్తూరును శివసముద్రమును గెల్చి, జయింపబడిన రాజ్యభాగములకు సాళువగోవిందరాయలను రాజప్రతినిధిగ నిల్పెను. కొండవీడు, విజయవాడ, కొండపల్లి దుర్గములను గెలిచెను.కళింగములో పొట్నూరు సింహాద్రి వరకు జయించి, అచట జయ స్తంభమును నిలిపెను. సైన్యములు కటకము వరకు వెళ్ళగా, తాను రాజమహేంద్రవరము నకు తిరిగివచ్చెను. ప్రతాపరుద్ర గజపతి రాయలతో సంధి నెరపి కూతు నిచ్చి పెండ్లిచేసెను. రాయలు తాను గెల్చిన +కృష్ణకు పడమటి దేశమును కనికరముతో గజపతి కిచ్చి వేసెను. పోర్చుగీసుల సాయముతో రాయలు క్రీ. శ. 1520 లొ రాయచూరు నాక్రమించి తురుష్కుల నోడించెను. క్రీ. శ. 1523 లో బీజపూరుపై దండెత్తి గుల్బర్గాను ముట్టడించెను. ఈ విజయ పరంపరల అనంతరము శ్రీకృష్ణ దేవరాయలు క్రీ. శ.1528 లొ తన ఆరేండ్ల కుమారుని రాజు చేసెను. మంత్రి తిమ్మరుసు బాలుని చంపించెనని అనుమానించి, రాయలు మంత్రిని ఆతని కుటుంబమును కారాగారమున నుంచెను. క్రీ.శ. 1529 లో తమ్ముడు అచ్యుతదేవరాయలకు రాజ్యము నొసంగి, కృష్ణరాయలు వార్థక్యము రాకముందే దివి కేగెను. దక్షిణావని నంతయు నొక్కటిగ పాలించిన ఈ విజయశాలి యొక్క రాజనీతిజ్ఞత స్వరచితమైన ఆముక్త మాల్యదలో రూపొందినది. కృతికర్తయు, కృతిభర్తయు నయిన కృష్ణదేవరాయలు కళలకు పట్టుగొమ్మ; కల్పవృక్షము. ఆంధ్రభోజుడు. ఈ రాజాధిరాజు ప్రపంచ మందంతటను గౌరవింపబడియున్నాడు. సార్వభౌముని యశశ్చంద్రికలు శాశ్వతముగ విశ్వమంతట నల్లుకొనినవి. + +అచ్యుతదేవరాయలు (క్రీ. శ. 1530-42) కృష్ణరాయలకు సవతి తమ్ముడు. ఇతడు కృష్ణరాయలు మరణించినపుడు చంద్రగిరిలో నుండెను. కృష్ణరాయల అల్లుడు రామరాయలు అచ్యుత రాయలకు పోటీగ, కృష్ణరాయల 1½ సం. ల మగశిశువును రాజుగ ప్రకటించి అచ్యుతరాయలు రాజధాని చేరులోపల చంద్రగిరిలో తిరుపతిలో పట్టాభిషేకము చేసికొనెను. కృష్ణరాయల మృతివార్త వినగనే ఇస్మెల్ ఆదిల్ షా రాయచూరు లోయను ఆక్రమించెను. అచ్యుతరాయలు రాజధానికి చేరినతోడనే రామరాయలతో సంధి చేసికొనెను. ఆ పసి బాలుడు మృతుడయ్యెను. అచ్యుత రాయలు గజపతి +దండయాత్ర నరికట్టెను. దక్షిణదేశమున సామంతుల తిరుగుబాటులు నణచి, అచ్యుతరాయలు పాండ్యరాజు పుత్రికను పరిణయమాడెను. క్రీ. శ. 1534 లో తురకల నుండి రాయచూరు లోయను గెలిచెను. క్రీ. శ. 1535లో రామరాయలు అచ్యుతరాయలను ఖైదుచేసి, ఆ మహారాజు తమ్ముని కుమారుడగు సదాశివరాయలను రాజుగ నిల్పెను. రాజధానిలో ఇట్లు కృష్ణరాయల మరణానంతరము రామరాయలు రాజులను మార్చుటచేతను, సామం \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0539.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0539.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7192ce160caa557e8b220d49fe06eac296626926 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0539.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +మలరాయల కోరికపై బీజపూరు సుల్తాను పెనుగొండను ముట్టడించెను. తిరుమలరాయల ఆస్థిపై అహమదునగరు +నిజాముషాహ బీజపూరుపై దండెత్తగా, బీజపూరు సుల్తాను వెనుదిరిగెను. (క్రీ.శ.1567). మువ్వురు సుల్తానులు కలిసి ఆదవానిని గెలిచిరి. తిరుమల రాయలు తన పుత్రులలో ఒకడగు శ్రీరంగరాయలను తెలుగుదేశముపై పెనుగొండలోను, రామరాయలను కన్నడదేశముపై శ్రీరంగపట్టణమందును, వేంకటపతి రాయలను తమిళదేశముపై చంద్రగిరి యందును రాజప్రతినిధులుగ నిలిపెను. తాను క్రీ. శ. 1570 లో పట్టాభిషేకము చేసికొనెను. రెండేండ్ల తదుపరి కుమారుడు శ్రీరంగరాయలు (కీ. శ. 1572-1585) రాజయ్యెను. క్రీ.శ. 1585 లో అతడు మరణింపగా, వేంకటరాయలు II (క్రీ. శ. 1586-1614) రాజపదవినందెను. + +వేంకటరాయలు 28 సంవత్సరములు సమర్థతతో పరిపాలించెను. తురకల నదల్చి రాజ్యములోని తిరుగుబాటుల నణచి గోలకొండ నవాబుతో యుద్ధము చేసి జయించెను. ఉదయగిరిని గెలిచెను. ఇతని కాలమున డచ్చివారు, పోర్చుగీసువారు తూర్పు తీరమున ఫాక్టరీలను కట్టిరి. డచ్చివారి ఫ్యాక్టరీలు మచిలీపట్టణము (క్రీ.శ. 1605), నిజాముపట్టణము, చెన్న పట్టణము (క్రీ.శ. 1608) పులికాటు అను తావులలో నుండెను. ఇంగ్లీషువారి ఫ్యాక్టరీలు మచిలీ పట్టణము, నిజాం పట్టణము (క్రీ. శ 1612) పులికాటు (క్రీ. శ. 1621). మద్రాసు (క్రీ.శ.1640) అను తావులలోను ఏర్పడెను. క్రీ. శ. 1614 లో వేంకటరాయలు మృతిచెందగా, అతని అన్న కుమారుడు శ్రీరంగరాయలు II రాజయ్యెను. + +శ్రీరంగరాయలు II అవివేకి. సామంతులు ఇరుపక్షములుగ సిద్దమయిరి. ఎదురు పక్షమువారు వేంకటరాయల కృత్రిమ సంతానమయిన కుమారుని బలపరచిరి. ఈ పక్ష నాయకుడు గొబ్బూరి జగ్గరాయలు; రాజపక్ష నాయకుడు యాచమ నాయడు. జగ్గరాయలు రాజును కారాగారమందుంచి వేంకటరాయల కృత్రిమ కుమారుని రాజుచేసెను. యాచమనాయడు జగ్గరాయని గెలిచి శ్రీరంగరాయల పుత్రుడయిన రామరాయలను (క్రీ.శ. 1618-1630) గద్దెపై నిలిపెను. తోపూరు +(తిరుచునాపల్లి జిల్లా) యుద్ధములో (క్రీ.శ. 1616) జగ్గరాయలు ఓడిపోయెను, రామరాయలు గెలిచెను. + +రామరాయల రాజ్యకాలమంతయు (క్రీ.శ.1618-1630) యుద్ధములతో గడచెను. క్రీ.శ. 1630 లో ఈ రాజు మరణించెను. తరువాత వెంకటరాయలు III (క్రీ. శ. 1630 - 1642) రాజపదవినం దెను. రామరాయల పినతండ్రి తిమ్మరాయలు వెంకటరాయలను బాధించెను. తిమ్మరాయలు క్రీ. శ. 1635 లో హత్యగావింపబడెను. వేంకటరాయల పక్షము వాడయ్యు శ్రీరంగరాయలు III ఏలొకోబీజపూరుసుల్తాను క్రీ.శ. 1638, 1641లలో దండెత్తి వచ్చునట్లు చేసెను. మొదటితూరి తురకల నోడించుటకు దక్షిణ దేళపు సామంత ప్రభువులు తోడ్పడిరి. రెండవసారి రండోలాఖాను దండయాత్ర చేసి నెల్లూరును సమీపించెను. గోలకొండనవాబు తూర్పుతీరముపై దండెత్తెను. వేంకటరాయలు III నారాయణవనం (చిత్తూరుజిల్లా) అడవులకు పారిపోయి క్రీ. శ. 1642 లో దివంగతు డయ్యెను. + +వేంకటరాయల తమ్ముని కుమారుడు శ్రీరంగరాయలు III (క్రీ. శ. 1642-49-75) రాజ్యభారము వహించెను. ఇతడు తాను పన్నిన కుట్రలకు తానే గురి యయ్యెను. బీజపూరు, గోలకొండ సుల్తానులు పరస్పరము సంధిచేసికొనిరి. దక్షిణమున సామంతుల తిరుగుబాటు, వారి ప్రోద్బలముపై బీజపూరు, గోలకొండ నవాబుల దండయాత్రలు, ఒక్క పెట్టున విజృంభించెను. మొగలు చక్రవర్తి కర్ణాటక రాజ్యమును గెలిచి పంచుకొనుటకు గోలకొండ, బీజపూరుల కానతిచ్చెను. క్రీ. శ. 1645 లో దక్షిణమునందలి సామంతులకోడి శ్రీరంగరాయలు వేలూరు చేరెను. అచట మరు సంవత్సరము యుద్ధములో బీజపూరు సేనలచే నోడింపబడెను. శ్రీరంగరాయలు తంజావూరు, తరువాత మైసూరు చేరుకొనెను. క్రీ. శ. 1652 లో బీజపూరును కర్ణాటకమును అతడు గెలిచెను. అతడు మైసూరులో కొలువు దీర్చుచు వేలూరును జయింప కలలు గాంచుచుండెను. కట్టకడపట క్రీ.శ. 1675 లో. శ్రీరంగరాయలు III స్వర్గస్థుడయ్యెను. +మూడు శతాబ్దములు హైందవ సంస్కృతిని సంరక్షించిన విద్యా (విజయ) నగర సామ్రాజ్యము ఈ విధముగా అంతరించెను. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0542.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0542.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6e9646e6ee4783ea94ebbbfd12bc4aa055d7ab10 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0542.txt" @@ -0,0 +1,15 @@ +అనపోతనాయడు, I, మాదానాయడు I (క్రీ.శ. 1360-84)—వీరు ఆరవతరమువారు; వీరు సింగమనాయని పుత్రులు. వీరు -మొగులూరు, ఇనుకుర్తి, జల్లిపల్లి, యుద్ధములలో (క్రీ. శ. 1361) తమ తండ్రిని చంపిన క్షత్రియరాజులను వధించి వారి రక్తముతో తండ్రికి తర్పణములు విడిచిరట ! కాపయనాయకుడు వీరి నణచుటకు ప్రయత్నించి 1369 ప్రాంతమున భీమవరమునొద్ద వెలమరాజులచే జయింపబడెను. తర్వాత అనపోత నాయడు,ఓరుగల్లు, భువనగిరులతో సహ కాపయ రాజ్యమును తన రాజ్యముతో కలుపుకొని ఆంధ్ర సురత్రాణ, అనుమన గంటి పురవరాధీశ్వర అను కాపయ బిరుదములను ధరించి స్వతంత్రుడయ్యెను. అతడు కొండవీటి రాజ్యములోని ధరణికోటపై దండెత్తి ఓడిపోయెను. ఈ అదను చూచుకొని మహమ్మదుషా I బహమని తెలంగాణముపై దండెత్తెను. కాని అనపోతనాయనిచే తరుమబడెను. మరి +యొకమారు ముస్లిము సైన్యములు దండెత్తి రాగా అనపోతనాయడు గోలకొండనిచ్చి సంధిచేసికొనెను. + +అనపోతనాయడు, మాదానాయడు తాము దిట్టపరచిన రాజ్యమును రెండు భాగములుగ విభజించి రాచకొండ రాజధానిగ ఉత్తరభాగమును అనపోతనాయడును, దేవరకొండ రాజధానిగ దక్షిణభాగమును మాదానాయడును పంచుకొనిరి. ఇతర రాజ్యసంబంధ విషయములలో రెండు రాజ్యములు ఐకమత్యము కలిగియుండెను. + +ఏడవతరము వారు సింగమనాయడు II, వేదగిరి నాయడు I తెలుగు చోడ అన్నమదేవుని పక్షమున వీరు అనవేమా రెడ్డితో పోరు సల్పిరి. కాని వీరు జయించిరని చెప్పజాలము. క్రీ. శ. 1386 లో కాటయ వేమారెడ్డి వెలమ రాజ్యములోని రామగిరిని గెల్చెను. అంత సింగమనాయడు. రెడ్డిరాజ్యముపై దండెత్తెను (1387).1390 లో వెలమలకు కుమారగిరి రెడ్డికి సంధి పొసగెను, ఇదే సమయమున గజపతి వెలమరాజ్యముపై దండెత్తి ఓడి, కూతును సింగమనాయని కిచ్చి పెండ్లి చేసెనట. కుమారగిరి మరణానంతరము అన్న దేవచోడుడు దేవరకొండ కేగి వేదగిరినాయని సాయముతో రాజమహేంద్ర +వరమునకు బయలు దేరెను. త్రోవలో వేములకొండకడ ఐదుగురు రాజులను ఓడించెను. రెడ్లనుండి బెండపూడి గెల్చెను. అన్నదేవుని సింహాసనముపై నిల్పి, తన మంత్రి మాదానేనిని అతనికి రక్షకునిగా రాజమహేంద్రవరములో +నిల్పెను. + +వెలమరాజులకును బహమనీ సుల్తానులకునుగల సుహృద్భావము చెడగొట్టుటకై విజయనగర హరిహర రాయలు II 1384 లో తెలంగాణము పై దండెత్తి ఓరుగల్లును సమీపించెను. అతనిని కొత్తకొండకడ ముస్లిము సైన్యములు అడ్డగించెను. విజయనగర సైన్యములు తిరుగుబాట పట్టెను. మరల 1397 లో హరిహరరాయలు II సైన్యములను పంపెను. యువరాజు బుక్క రాయలు సుల్తానును, ఆంధ్రరాజులను ఓడించెను. + +వెలమ వంశమునందు ఎనిమిదవ తరమువారు- అనపోత నాయడు II, రామచంద్ర, మాదానాయడు II. రెడ్లకును +తెలుగుచోడులకును జరిగిన యుద్ధములలో అన్న దేవుని పక్షమున ముస్లిము సైన్యములతోపాటు వెలమనాయకులు పోరి విజయములను గొనిరి. గుండుగొలను యుద్ధములో గజరావు తిప్ప కాటయవేముని చంపెను. కాటయ వేమునికిగల 'తలగొండుగండ' అను బిరుదము వహించెను. విజయనగర సైన్యములు ఓడిపోయెను. కాని, సుల్తాను, అన్న దేవచోడుడు, నదిని దాటి రాజమహేంద్రవరము చేరలేక పోయిరి. రెడ్ల సేనాధిపతి దొడ్డయ అల్లాడ రెడ్డి విజయనగర సాయముతో శత్రుసైన్యములను చెండాడెను (1417). రెడ్లకు సాయము నరికట్టుటకై సుల్తాను పానుగల్లును, నల్లగొండను, పట్టుకొనేను, రెడ్ల హస్తములలో అన్న దేవుడు హతుడయ్యెను. బహమనీ సుల్తాను వెలమలు కలిసి విజయనగర సైన్యములను బాధించిరి. కాని తూర్పుతీర నాయకత్వ మాశించి బహమనీ సుల్తాను. కొండవీటి పెదకోమటి వేమారెడ్డితో స్నేహము చేసికొనెను. ఇది సహింపక వెలమలు ధరణికోటపై దండెత్తి గెల్చిరి. పెదకోమటి వేముడు వెలమలపై దండెత్తి రామచంద్రనాయని, మాదానాయని, వేదగిరినాయని చంపెను. + +అనపోతనాయడు II, దేవరాయలు I తో మైత్రి చేసికొనెను, అంత దేవరాయలు పానుగల్లు, నల్లగొండలపై దండెత్తి తురకల నోడించెను. అనపోతనాయడు తెలంగాణములోని బహమనీ రాజ్యపు స్థలములను పట్టు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0545.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0545.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..593f99cd8cb1de04dfb3c81c0fc0870cc31ac62c --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0545.txt" @@ -0,0 +1,13 @@ +రెడ్డిరాజ్యము (క్రీ. శ. 1320-1450): శైలపుర నామాంతరముగల కొండవీడు, నగరమని ప్రసిద్ధిగాంచిన +రాజమహేంద్రవరము ముఖ్య రాజధానులుగ రెడ్డి రాజులు ఒక్కశతాబ్దము పైగా దాదాపు ఆంధ్రదేశము నంతయు +స్వతంత్రముగా పరిపాలించిరి. క్షత్రియులతో సంబంధ బాంధవ్యములు కలిగియున్నప్పటికిని రెడ్డిరాజులు చతుర్థ +కులజులు. వీరి మూలపురుషుడు దొంతి అల్లాడ రెడ్డి స్పర్శ వేధిని సంపాదించి ధనికుడయ్యెనను నొక కథ కలదు. +ఈ వంశకర్త వేమారెడ్డి. అతని కొడుకు కోమటి ప్రోలా రెడ్డి ; మనుమడు ప్రోలయ వేమారెడ్డి. + +ప్రోలయ వేమా రెడ్డి (1320- 56) రెడ్డిరాజ్య స్థాపకుడు. ఇతడు 1820 ప్రాంతమున ధరణికోటలో ప్రతాపరుద్రుని అధికారము ధిక్కరించి స్వాతంత్య్రమును ప్రకటించెను. తమ్ములసాయముతో రాజ్యమును విస్తరింప జేసెను. రాజధానిని అద్దంకికి మార్చెను. శత్రువులనుండి మోటుపల్లిని గెల్చెను. 1335 నాటికి తూర్పుతీరమంతయు జయించి కళింగమున విజయములను గాంచెను. 1345 ప్రాంతమున తురుష్కులనుండి బ్రాహ్మణాగ్రహారములను గెలిచి బ్రాహ్మణుల కిచ్చెను. 1352 లో కొంత రాజ్యము విజయనగరాధీశులకు ఓడిపోయెను. + +కళింగ విజయములనాటికే, వేమారెడ్డి, కోరుకొండ రెడ్లను, పిఠాపుర కొప్పుల నాయకులను జయించియుండును. 1345 నాటికి కాపయ నాయకుని గెలిచెను. 'కళింగరాయమాన మర్దన' అను బిరుదు నరసింహ చక్రవర్తి (1328 - 54 ) పై విజయము సూచించును. ఇతని ప్రశస్తికి తార్కాణములుగ పాండ్యరాజ గజ కేసరి, రాచూరి దుర్గ విభాల, చెంజిమల చూరకార మున్నగు బిరుదులు కలవు. ఇతని ఆస్థానమున రామాప్రెగడ మహా మంత్రిగను, ప్రబంధ పరమేశ్వరుడగు ఎఱ్ఱాప్రెగడ ఆస్థాన కవిగను, కొండవీటి రాచవారి సుగంధవస్తు భాండా గారాధ్యక్షుడుగ ప్రసిద్ధికెక్కిన తిప్పయసెట్టి తండ్రి అవచి దేవయసెట్టి ప్రాపుగను ఉండిరి. + +అనపోతా రెడ్డి (1356-1371) తండ్రి తరువాత రాజ్యమునకు వచ్చెను. ఇతని కాలమున రాజ్యపు ఉత్తర భాగమున తెలుగు చోళులు తిరుగబడిరి. ఇతని మోటుపల్లి వర్తక శాసనములు దేశ సౌభాగ్య సూచక ములు• అనపోతా రెడ్డి రాజ ధానిని కొండవీటికి మార్చెను. + +1358 లో అనపోతా రెడ్డికి, ముమ్మడి ప్రోలవరము రాజధానిగపొలించుచున్న ఏరువ తెల్గుచోళులతో ఘర్షణము వచ్చెను. మూరవరము యుద్ధములో అనపోత రెడ్డి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0552.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0552.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..73fef7f93dad71f8af5b3faaa288b15736fb91fe --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0552.txt" @@ -0,0 +1,16 @@ +నిజామలీఖాను ఇంగ్లీషు కంపెనీవారి సహాయముతో క్రీ. శ. 1761 లో నిజాము సలబతుజంగును రాజ్యభ్రష్టుని చేసెను. + +క్రీ.శ. 1761 లో ఆసఫ్ జా నాల్గవ కుమారుడు నిజామలీఖాను దక్కనుకు సుబేదారుడై నిజాము బిరుదు వహించెను. ఇంగ్లీషు కంపెనీవారు తనకు సైనిక సహాయముచేయు పద్ధతిపై ఇతడు 1762 లో శ్రీకాకుళము, రాజమహేంద్రవరము, ఏలూరు, కొండపల్లి అను నాలుగు సర్కారులను వారికిచ్చెను. ఈరాజ్యమును వారు స్వయముగా పరిపాలించుటకు జంకి, తాము కోరినప్పుడు తమకు స్వాధీనపరచు పద్ధతిపై ఆ ప్రాంతమును నిజాము సరదారుడైన హుస్సేనల్లీ క్రిందనే యుంచిరి. ఫ్రెంచి వారెవ్వరును ఈ దేశములోనికి రాకుండ చేయుటయే ఇంగ్లీషువారు' అప్పుడు తల పెట్టిన ముఖ్య కార్యము. + +బంగాళమున ప్లాసీయుద్ధములో విజయము పొందిన పిమ్మట క్లైవు బలవంతుడై ఢిల్లీ చక్రవర్తితో రాయబారములు జరుపగా ఇంగ్లీషు కంపెనీ వారిని ఢిల్లీ చక్రవర్తి బంగాళము, బీహారు, ఒరిస్సా పరగణాలకు క్రీ.శ. 1765లో దివానులుగ జేసెను. ఆ సందర్భమున క్లైవు, చక్రవర్తి వలన ఉత్తర సర్కారులకు కూడ ఒక సన్నదు సంపాదించెను. అతడు ఈ సంగతిని మచిలీబందరులో ప్రకటించి ఫ్రెంచివా రీప్రాంతములకు రాకుండ చేసెను. అయితే ఈప్రాంతములన్నింటికిని నిజముగా పరిపాలకుడు దక్కను సుబేదారుడైన హైదరాబాదు నిజామే. అందుచేత అతనితో ఇంగ్లీషు కంపెనీవారు క్రీ. శ. 1766 లోను 1768 లోను సంధి రాయబారములు జరిపి, ఆయనకు సైనికసహాయము చేయు పద్ధతిలో, ఉత్తర సర్కారులకు +ధ్రువమైన కౌలు పొందిరి. కాని వానిని వెంటనే తాము స్వాధీనపరచుకొనక, తమకు ఎప్పుడు కావలసిన అప్పుడు +వశపరచుకొను పద్ధతిపై హుస్సేనల్లీ అను నిజాము సర్దారు క్రిందనే ఉంచిరిగదా! ఆ ఏర్పాటు 1769 తో అంతమయ్యెను. అంతట కంపెనీవారు ఉత్తర సర్కారులను స్వయముగా పరిపాలింపసాగిరి. అంతవరకును గుంటూరు మండలము మాత్రము నిజామల్లీఖాను సోదరుడైన బసాలతుజంగు క్రింద నుండెను. దానిని కూడ కంపెనీ వారు క్రీ. శ. 1778 లో ఆయనవలన కౌలుకు తీసికొనుటతో ఈ జిల్లాలన్నియు వారి వశమయ్యెను. అంతట ఈ ప్రాంతము చెన్నపట్టణ రాజధానిలోని భాగముగా పరిపాలింపబడసాగెను. + +ఇంగ్లీషువారి పరిపాలన : ఉత్తరసర్దారులు ఇంగ్లీషువారి వశమగునప్పటికి గ్రామపరిపాలనము, గ్రామపంచాయతుల ద్వారమున జరుగుచుండెను. గ్రామమునసబు, కరణము, మణేదారు, తలారి మొదలగు అధికారులును, గ్రామమునకు కావలసిన పనులు చేయు వృత్తుల వారును, ఆయకాండ్రనబడిరి. భూమిపంటలో వీరికి స్వల్ప భాగము లొసగబడు చుండెను. పంటలో సర్కారుకు చెల్లవలసిన భాగమే శిస్తు. అప్పుడప్పుడు జమీందారుల సిబ్బందులు ఇంకను సొమ్ముకావలెనని ప్రజలను బాధించుచుండెను. + +జమీందారీ ప్రాంతమందలి భూమియంతయు జమీందారుల క్రింద నుండేడిది కాదు. ప్రతి జిల్లా యొక్క ముఖ్యపట్టణము చుట్టుపట్లనుండు భూములును సర్కారుభూములుగ నుండెను, వాటిని హవేలీ భూము లనిరి. వాటిమీదవచ్చు ఆదాయము మహమ్మదీయ సైనిక వ్యయముక్రిందను, ఉద్యోగుల జీతబత్తెములు క్రిందను వినియోగింప బడుచుండెను. + +మహమ్మదీయుల కాలమున ఉత్తర సర్కారులలో నాలుగు న్యాయస్థానము లుండెను. ఏలూరులోను, రాజమహేంద్రవరము లోను "ఖాజీలు" క్రిమినలు నేర విచారణలు చేయుచుండిరి. పెద్ద కేసులను విచారించుటకును, మరణదండన విధించుటకును, ఫౌజుదారులు అమలుదారులు మాత్రమే అధికారము కలిగియుండిరి. + +ఈ దేశము తమ వశము కాగానే ఇంగ్లీషు కంపెనీవారు తమ ఏజంటుల ద్వారమునను, దుబాషులద్వారమునను, పరిపాలన జరుపసాగిరి. వీరిపైన రాష్ట్రీయక వున్సిళ్లు అను కార్యాలోచనా సంఘములును, వానికి ఛీపు లను +ముఖ్యాధ్యక్షులును ఉండిరి. వీరిపైన మద్రాసులోని గవర్నరుండెను. క్రీ. శ. 1784 లో మద్రాసు గవర్నరును కలకత్తాలోని గవర్నరు జనరలు అధికారమునకు లోబరచిరి. 1786 లో చెన్న పట్టణమున నొక రెవిన్యూ బోర్డు నేర్పాటు చేసిరి. 1794 లో అదివరకు అమలు జరుగుచున్న పరిపాలనా పద్ధతిని మార్చి ప్రతి జిల్లాకును కలెక్టర్ల నేర్పాటు చేసిరి. నేరములను విచారించుటకు మేజ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0553.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0553.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..93146c5e287024c18b84ffee67063c558d7534e9 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0553.txt" @@ -0,0 +1,15 @@ +స్ట్రేటులును, సివిలు తగాదాలను తీర్మానించుటకు మునసబులును, సదరమీనులును, వారిపైన అదాలతు న్యాయ +స్థానములును ఏర్పాటు చేయబడెను. ఇవన్నియు కంపెనీవారి కోర్టులు. చెన్నపట్టణములో, ఇంగ్లాండు దేశ రాజ్యాధి +కారము క్రింద పరమోన్నత న్యాయస్థానము 1800 లో నెలకొల్పబడినది. క్రీ. శ. 1823లో కంపెనీవారు ఉత్తర సర్కారు లపైన నిజామునకు ప్రతి ఏట చెల్లించు పేష్కషకు బదులుగా రు. 11,66,666 రూపాయలు ఒకే మొత్తముగా చెల్లించి సర్వాధికారు లయిరి. అప్పటినుండి 1859 సం.వరకును ఈ ప్రాంతము విశాఖపట్టణము, రాజమహేంద్రవరము, మచిలీపట్టణము, గుంటూరు, నెల్లూరు అను అయిదు జిల్లాలుగా విభజింపబడి చెన్న పట్టణ రాజధానిలో చేరియుండెను. + +జమీందారీలు : ఉత్తర సర్కారులు ఇంగ్లీషు కంపెనీ వారి వశము లగునాటికి గంజాముజిల్లాలోని పర్లాకిమిడియు, విశాఖపట్టణములోని విజయనగరము, జయపురము, బొబ్బిలి జమీందారీలును, గోదావరిజిల్లాలోని పెద్దాపురము, మొగలితుఱ్ఱు, పిఠాపురము, గూటాల, పోలవరము, కోటరామచంద్రపురము మొదలయిన జమీందారీలును, కృష్ణాజిల్లాలోని నూజవీడు జమీందారీలును ముఖ్యమైన విగనుండెను. నెల్లూరుజిల్లాలోని వేంకటగిరి, చిత్తూరుజిల్లాలోని కాళహస్తి, ఉత్తరా ర్కాటులోని కార్వేటినగరము జమీందారీలుకూడ తెలుగు జమీందారీలే. + +ఉత్తర సర్కారులలోని జమీందారులు మట్టికోటలను గట్టుకొని రాజబిరుదములను వహించి, రాజలాంఛనములతో రాజభోగముల ననుభవించుచు, రైతులను పీడించి పుచ్చుకొనుచున్న సొమ్మును దుర్వినియోగముచేసి, తాము +సర్కారుకు ఇవ్వవలసిన శిస్తులు బకాయి పెట్టి, పేచీలు పెట్టుచు అక్రమములు చేయుచుండిరి. పూర్వపు మహమ్మ +దీయ నవాబుల అధికార పురుషులు హెచ్చుసొమ్ము నొనగుడని జమీందారులను బాధించుచుండిరి. దేశము తమ స్వాధీనమైన పిమ్మట, ఇంగ్లీషుకంపెనీవారు జమీందారులు తమకు చెల్లింపవలసిన శిస్తు మొత్తములను నిర్ణయించి, వానిని కఠినముగా వసూలు చేయుచుండిరి. కొన్ని జమీందారీలవలన మొత్తము ఆదాయములో మూడింట రెండువంతులు కూడ వసూలు చేయసాగిరి. క్రీ. శ. 1786 లో అతివృష్టివలన పంటలు పాడుకాగా జమీందారులు సర్కారు శిస్తులు చెల్లించలేక బాకీలుపడిరి. కొందరు మెల్లగా బాకీలను పరిష్కరించిగి, కొందరు పరిష్క రింపలేక పేచీలు పెట్టిరి. ఆ సందర్భములో కంపెనీవారు కొన్ని జమీందారీలను వశము చేసికొనిరి. + +కంపెనీవారు క్రీ.శ. 1802 లో జమీందారీ గ్రామములలోని రైతులవలన జమీందారులు వసూలు చేయతగిన శిస్తులను, జమీందారులు కంపెనీవారికి చెల్లించవలసిన పేష్కషును, శాశ్వతముగా నిర్ణయముచేసిరి. దీనికే పర్మనెంటు సెటిల్మెంటు అని పేరు. ఈ ప్రకారము శాశ్వతముగా ఫైసలా చేసి జమీందారులకు సన్నదు లిచ్చిరి. జమీందారులు తరువాత అనేక ఉపాయముల నవలంబించి రైతులవలన వసూలుచేయు శిస్తులను హెచ్చించిరి. క్రొత్తరుసుము లనేకములు వసూలు చేయసాగిరి. అందువలన తగు కట్టుబాటులు చేయుచు ఇంగ్లీషు ప్రభుత్వము వారు జమీందారీల చట్టమును చేయవలసి వచ్చెను. + +తెలుగుదేశములోని జమీందారీలలో నెల్ల గొప్పది విజయనగరము. ఇందు మూడువేల ఎకరముల భూమియు, 1252 గ్రామములును ఉండెను. ఈ జమీందారీ నిజమున కొక సంస్థానమువలె నుండెను. దీని విషయమునగూడ కంపెనీవారు క్రీ. శ. 1802 లో శాశ్వతమైన ఫైసలా జరిపి సన్నదు నిచ్చిరి. తరువాత ఇంగ్లీషు ప్రభుత్వము వారు క్రీ. శ. 1862 లో జమీందారుగారికి 'రాజా' అను బిరుదమును, 18 ఫిరంగులు కాల్చు గౌరవము నిచ్చిరి. + +మొగలితుఱ్ఱు జమీందారీ అప్పులలోపడి శిస్తులు చెల్లించలేకపోగా కంపెనీవారు వాటిని రద్దుచేసిరి. పెద్దాపురము జమీందారీకూడ చాల గొప్పదేకాని అది కూడ ఋణగ్రస్తమై శిస్తులు చెల్లించలేక విచ్ఛిన్నమైనది. పిఠాపురము మాత్రము అభివృద్ధిచెందినది. కృష్ణామండలమున నూజవీడు జమీందారీ 1802 లో రెండుభాగము అయినది. తరువాత వ్యాజ్యములు రాగా నూజవీడు సగభాగము 1879 లో మరల ఆరుభాగము అయినది. వేంకటగిరి జమీందారులు హైదరాలీని ప్రతిఘటించి కంపెనీవారికి సహాయు అయినందువలన వారికి నమ్మిన బంటు లయిరి. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0554.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0554.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a1c37a647f395afa2aad393a4ac4e4fd0395eb01 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0554.txt" @@ -0,0 +1,13 @@ +ఈ జమీందారులలో కొందరు రైతులను బాధించి సొమ్మును పిండి దుర్వినియోగము చేసిరి. కొందరు పాఠశాలలు మొదలగు ప్రజోపయుక్త సంస్థలను నిర్మించి ప్రఖ్యాతిగాంచిరి. " విద్యాభివృద్ధికి విజయనగర మహారాజుగారయిన ఆనందగజపతిగారు చేసిన దాన ధర్మములు మన జిల్లాలలోనేగాక చెన్న పట్టణమునగూడ నేటికి నిలిచియున్నవి. + +రాయలసీమ : రాయలసీమలోని వివిధ మండలములు గోలకొండ సుల్తాను దండయాత్రల అనంతరము +మహమ్మదీయ నవాబులకును, తరువాత మొగలు చక్రవర్తికిని లోబడెను. దేశమున రాజులు మారినను ఆయా +ప్రాంతములలోని చిన్న ప్రభువులు, నాయకులు, పాళెగార్లు మారలేదు. గ్రామపరిపాలనము పండ్రెండు ఆయకాండ్ర +ద్వారమునను, పంచాయతుల ద్వారమునను ఎప్పటివలెనే జరుగుచుండెను. ఔరంగజేబు చనిపోయినపిదప వచ్చిన +కల్లోలములలో మహారాష్ట్రుల దండయాత్రలవలన ఈ ప్రాంతములు బాధల ననుభవించెను. అటుపిమ్మట క్రీ. శ. +1766 లో మైసూరు రాజ్యమునకు పరిపాలకుడైన హైదరాలీ క్రీ. శ. 1780 లో కడప నవాబును ఖైదుచేసి బళ్ళారి ప్రాంతముల నాక్రమించెను. హైదరాలీ అనంతరము టిప్పుసుల్తాను నిజాముతోను, కంపెనీవారితోను క్రీ. శ. 1792 లో చేసికొనిన సంధివలన కడపలోని కొంత భాగమును, బళ్ళారిలోని కొంత భాగమును నిజామున కిచ్చెను. ఈ రెండు మండలములలోని మిగిలిన భాగము, టిప్పుసుల్తాను క్రీ. శ. 1799 లో మరణింపగా. నిజాము వశమయ్యెను. అనంతపుర మండలమును పొలించు చుండిన హండేరాజులను హైదరాలీ అణచివేసి దేశాక్రమణము చేయగా, ఇదియు తక్కిన మండలములవలెనే, టిప్పు కాలమున క్రీ. శ. 1792 లో కొంత భాగము, 1799 లో తక్కిన భాగము నిజాము వశమయ్యెను. ఈ మండలముల నన్నిటిని నిజాము తాను కంపెనీవారికి సైనికవ్యయము క్రింద ఇయ్యవలసిన సొమ్ము క్రింద, క్రీ.శ.1800 సంవత్సరమున ఇచ్చివేసెను. అందువలన వీనిని దత్తమండలము లనిరి, తరువాత సర్ బిరుదమునందిన థామస్ మన్రోగారు ఈమండలములకు కలెక్టరై, ప్రజాను రంజకుడై పరిపాలించెను. 1808 లో బళ్ళారిని కడప, బళ్ళారి జిల్లాలుగా జేసిరి. 1882 లో అనంతపుర మండలములో కొంతభాగమును బళ్ళారిలో చేర్చి, మిగత భాగమును అనంతపుర మండలముగ చేసిరి. + +కర్నూలుజిల్లా మొగలాయి సేనాధిపతికి జాగీరుగా నొసగబడెను. అది అప్పటినుండి మహమ్మదీయ నవాబు పరిపాలన క్రింద నుండెను. క్రీ.శ. 1755 లో కర్నూలు నవాబు హైదరాలీకి లోబడి కప్పముగట్టుట కంగీకరించెను.1799 లో టిప్పుసుల్తాను అనంతరము కప్పముగొను నధికారము నిజామున కొసగబడెను. 1823 లో కర్నూలు నవాబైన గులాం రసూలుఖాను తమపట్ల రాజద్రోహ మొనరించె నని కంపెనీవారు 1839 లో అతనిని ఖైదు చేసిరి. కర్నూలు బ్రిటిషు జిల్లాగా మారెను. చెంగల్పట్టు జిల్లా 1087 లో తక్కిన కర్ణాటక ప్రాంతముతో పాటు మొగలుసామ్రాజ్యమున భాగమై ఆర్కాటు రాజధానిగాగల కర్ణాటక నవాబుచే పరిపాలింపబడసాగెను. కర్ణాటక నవాబు ఇంగ్లీషు వారికి స్నేహితుడై అప్పులపాలై తుద కీజిల్లాను కం పెనీవారికి 1763 లో జాగీరుగానిచ్చెను. దీనిని కంపెనీవారు పరిపాలింపసాగిరి. నెల్లూరు కర్ణాటక నవాబు తమ్మునిక్రింద నుండెను. అతడు మొదట ఫ్రెంచి వారితో చేరినను తరువాత 1759లో ఇంగ్లీషువారితో +కలిసెను. 1781 లో ఈ మండలముపైన శిస్తువసూలు చేయు హక్కు నవాబు కంపెనీ కిచ్చెను. 1801 లో తక్కిన కర్ణాటకముతోపాటుగా దీనిని కూడ నవాబు కంపెనీవారి కిచ్చివేసెను. ఇప్పుడు కోయంబత్తూరు అని వ్యవహరింపబడు ప్రాంతమును పూర్వము బారామహలు అనిరి. అది హైదరాలీ వశము అయ్యెను. తరువాత టిప్పుసుల్తాను ఇంగ్లీషువారితో 1793 లో చేసికొనిన సంధి షరతు ప్రకారము దానిని వారి కిచ్చెను. + +హైదరాబాదు నిజామురాజ్యము :- హైదరాబాదు నవాబు నిజామల్లీఖాను 1803 లో చనిపోగా ఆయన కుమారుడు సికిందరుజాహ నిజామయ్యెను. దక్కను సుబేదారుడుగా ఢిల్లీ చక్రవర్తి అంగీకారమునుపొందు నాటకము యథాప్రకారము జరుపబడెను. నిజాము, మునీరు ఉల్ ముల్కును ప్రధానమంత్రిగా చేసినను దివాను పేష్కారగు చందులాలుగారే అన్ని వ్యవహారములు జరిగింపసాగిరి, ఆయన ఇంగ్లీషువారికి అను \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0555.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0555.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d46be23a5bea2a4ef0a5ccb449d1de9df7f39aa2 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0555.txt" @@ -0,0 +1,19 @@ +కూలుడు. నిజాము సైన్యము ఇంగ్లీషు ఉద్యోగుల సహాయముతో సంస్కరింపబడెను. సికిందరుజాహ పరిపాలన కడపటి భాగమున పాడయ్యెను. రాజ్యములో వివిధ ప్రాంతములందు శిస్తు వసూలు హక్కులు గుత్తకియ్యబడి ఆ గుత్తేదారులు కావించు ప్రజాపీడనము మితిమీరెను. ప్రభుత్వము ఋణగ్రస్తమయ్యెను. ఇంగ్లీషు వారికి బాకీపడెను. దేశములో కల్లోలము కలిగెను. దారి దోపిడిదొంగలు విజృంభించిరి. ఇంగ్లీషు సైన్యములీ కల్లోలము నడచవలసి వచ్చెను. అంతట నిజాము +సర్కారువారి కోరికపై జిల్లాలను వేరువేరుగా పరిపాలించుటకు ఇంగ్లీషు కలెక్టర్లు నియమింపబడిరి. ఈ సమయముననే +కంపెనీవారు నిజాముకు 11,66,666 రూపాయలిచ్చి ఉత్తర సర్కారులకు సర్వాధికారు లైరి. + +సికిందరుజాహ 1829 లో చనిపోయెను. నాజరుద్దౌలా నిజామయ్యెను. అతడు ఇంగ్లీషు కలెక్టర్లను తీసివేయమని +కోరెను. మరల దుష్పరిపాలనము, ప్రజాపీడనము ప్రారంభమయ్యెను, అశాంతి హెచ్చెను. దౌర్జన్యములు చెలరేగెను . +చందులాలు 1843లో తన పదవికి రాజీనామా నిచ్చెను. నిజాము నియమించిన మంత్రులు అసమర్థులైరి. నిజాము సైనిక వ్యయముక్రింద చాలా సొమ్ము బాకీపడి 1853 లో హైదరాబాదులోని రాయచూరు మొదలయిన కొన్ని జిల్లాలను కంపెనీవారి వశము చేసెను. + +ఆకాలమున నిజాము కొలువులోనుండిన అరబ్బులు రోహిలాలు ఆయుధజీవులై కంటబడిన వారిపై నెల్ల దౌర్జన్యములు చేయుచుండిరి. వారు చేయు నేరములను వారినాయకులే విచారించవలెనుగాని సామాన్యన్యాయ స్థానములు విచారింప వీలులేదు. అందువలన వారుచేయు అక్రమములకు మితిలేకుండెను. + +నాజరుద్దౌలా క్రీ. శ. 1857 లో చనిపోగా అఫ్ జుల్ ఉద్దౌలా (క్రీ. శ. 1857-69) నిజామయ్యెను. పూర్వపు మంత్రియైన సురాజ్ ఉల్ ముల్కుకు దగ్గర బందుగుడైన సాలారుజంగు ప్రధానమంత్రి యయ్యెను. ఇతడు చాల తెలివైనవాడు. దేశవ్యవహారములను చాల సమర్థతతో నిర్వహించుటయేగాక ఇంగ్లీషు ప్రభుత్వము వారికి నమ్మిన బంటుగానుండి పేరుపొందినాడు. + +ఆంధ్రదేశ ఆర్థిక పరిస్థితులు : భారత దేశమునకు ఇంగ్లీషువారు వర్తకము చేసికొనుటకు వచ్చునప్పటికి ఈ దేశములో చాల సున్నితములైన రవ సెల్లాలు, జిలుగు వలువలు తయారగుచుండెను. మన పనివాండ్రు చాల +నాజూకయిన వస్తువులను తయారుచేయుచుండిరి. పాశ్చాత్యూల కీ వస్తువులన్న చాల ప్రీతి. అందువలన వారు +కోట్లకొలది విలువగల బంగారు తెచ్చి మనదేశములోని వస్తువులు కొని ఎగుమతి చేయసాగిరి. ఆ కాలమున మన +దేశములోని సన్ననినూలురవ సెల్లాలు జగత్ప్రసిద్ధములై యుండెను. తెలంగాణమునందలి నాందేడులోను, తూర్పు +కోస్తాయందలి పొందూరు మొదలగు ప్రాంతములలోను అట్టి సన్ననిబట్టయే తయారగుచుండెను. నిజాము రాజ్యములోని వరంగల్లు, నారాయణపేట మొదలగుచోట్ల టస్సరు పట్టుబట్టలును, హైదరాబాదు, గద్వాలలో నూలు, పట్టు కలిపిన మష్రూ అను అపూర్వపు నేతబట్టలును తయారగుచుండెను. తెలంగాణమున చాలచోట్లకరిగించిన ఇనుముతోను, ఉక్కుతోను అనేక వస్తువులు చేయుచుండిరి. నిర్మల, హైదరాబాదు, గద్వాల, వనపర్తి మున్నగు చోట్ల కత్తులును, తుపాకులును చేయుచుండిరి. మచిలీ బందరులో కాలికో అను బట్టలను, తూర్పుకోస్తాలో రకరకముల నూలుబట్టలను తయారుచేసి ఎగుమతి చేయు చుండిరి. ఔరంగాబాదు, వరంగల్లులలో జంపకానాలు, ఉన్ని, పట్టు తివాచీలు నేయుచుండిరి. ఇంగ్లీషువారు మన నవాబులను, రాజులను ఆశ్రయించి కొంత పలుకుబడిని సంపాదించుకొని మన పారిశ్రామికులు తమకు చౌకగా సరకుల నమ్మునట్లు నిర్బంధించుచుండిరి. ఇట్టి స్థితిలో, ఇంగ్లీషువారికి మన దేశములో రాజ్యాధికారము కలుగు సమయమునకు వారిదేశములో యంత్ర పరిశ్రమ స్థాపింపబడి, యంత్రములపైని సరకులు +తయారుచేయబడుచుండెను. అంతట మనదేశమునుండి అనేక విధములుగా తీసికొని వెళ్ళిన సొమ్ముతో యంత్ర +పరిశ్రమల నభివృద్ధిచేసికొని మనదేశములోని సరకులకు పోటీగా యంత్రములమీద తయారయిన సరకులను చౌకగా అమ్మి మన పరిశ్రమలను నాశనముచేసిరి. క్రీ. శ. 1825 నాటికి మనదేశములో రవసెల్లాలను ఎగుమతిచేయు వ్యాపారము పూర్తిగా ఆగిపోయినది. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0561.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0561.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..025532f66cb70e96cb855b1f603563e8078d1d59 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0561.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +పడియుండిరి. ఒకప్పుడు దక్షిణాపథమునందు విజ్ఞాన వికాసములకు, సంస్కృతికి మేలుబంతిగనుండి ఆంధ్రత్వము, +ఆంధ్ర భాషాభ్యాసము తపఃఫలమునగాని లభింపవనిపించుకొన్న మన తెలుగుదనము, తెలుగుభాష దుస్థితిలో పడినవి. + +1900 సంవత్సరమునాటికి తెలుగువారి ప్రధాన ఆవాసములు హైదరాబాదు నైజాము పరిపాలనములో చేరిన తెలంగాణపు జిల్లాలలోను, మదరాసు రాజధాని నేలు గవర్నరు పరిపాలనములో చేరిన రాయలసీమ, ఉత్తర సర్కారు జిల్లాలలోను ఇమిడియుండి ఆయా జిల్లా కలెక్టరుల పాలనముక్రింద నుండెను. మద్రాసు రాజధానిలోని భాగములన్నియు పైనుండి దొరతనము వారు జారీచేయు ఉత్తరువుల ప్రకారము ఆయా జిల్లా అధికారులచే పరిపాలింబడు చుండెనే కాని ఆయా ప్రాంతముల ప్రజల కందు పలుకుబడిలేదు. గవర్నరుల చెప్పు చేతలలో నుండువారిని కొందరిని శాసనసభలందు నియమించుచు ప్రభుత్వము వారు వారిని కీలుబొమ్మలవలె చూచుచుండిరి. జిల్లాలలోని రహదారులు, ప్రాథమిక విద్య, +ఆరోగ్యము, మొదలైన వానికి సంబంధించిన వ్యవహారములను చక్క బెట్టుటకు కలెక్టరులు నియమించిన సభ్యులు +గల జిల్లాబోర్డు సంఘములను, పట్టణమందలి పారిశుద్ధ్యము ఆరోగ్యము, ప్రాథమిక విద్య మొదలైన పనులు చక్క బెట్టుటకు కూడ కలెక్టరులు నియామకముచేయు పురపాలక సంఘములను ప్రభుత్వమువారు ఏర్పాటు చేసిరి. వానికి నిజమైన అధికారము లెవ్వియులేవు. అన్ని పనులను సర్కారు ఉద్యోగులే నిర్వహించుచుండిరి. + +ఇంగ్లీషువా రేపని చేసినను తమ క్షేమ లాభములను, గౌరవమును ఆలోచించుకొనియే చేయుచుండిరి. వారి యధికారము క్రింద సంస్థానములను పరిపాలించు దేశీయ రాజులను, నవాబులను కనిపెట్టి యుండుటకై రెసిడెంట్లను నియమించిరి. తమ దొరతనమును బలపరచుకొనుటకై సైన్యములను దేశములో నలుమూలలను గల కంటోన్మెంటులను దండు ప్రదేశములలో నెలకొల్పి యుంచిరి. తమ సైన్యముల రాకపోకల కొరకును, తమ సరకుల రాకపోకల కొరకును, అవసరములైన రహదారులను నిర్మించిరి. బందిపోటులు మొదలైనవి లేకుండ చేయుటకును, దేశములో కల్లోలము గాని అశాంతిగాని ప్రబలకుండ నుండుటకును పోలీసుబలమును చేర్చియుంచిరి. తమ తాబేదారులైన జిల్లా కలెక్టరులకే నేరమును మోపు నధికారమును, వాటిని విచారించు నధికారమును ఇచ్చిరి. ఈ దేశమున ఇంగ్లీషు విద్యా విధానము నెలకొల్పు విషయములో కూడ వారవలంబించిన పద్దతి చిత్రమైనది. మొదట వారింగ్లీషు విద్యను ప్రోత్సహించలేదు. మొదట 1812లో తెల్ల దొరలకై మద్రాసు సెంటు జార్జికోటలో నొక కాలేజీని స్థాపించి, అందులో అరవము, తెలుగు పండితులను నియమించిరి. వారు రచించిన గ్రంథములు కొన్ని ఇప్పటికిని గలవు. తరువాత తమకు కావలసినట్లు ప్రభు భక్తిగల గుమాస్తాలను, చిన్న ఉద్యోగులను తయారుచేయుటకు గావలసిన ఇంగ్లీషు విద్యను బోధించుటకు 1835 లో నిశ్చయించిరి. అందుకు కావలసిన పాఠశాలలు కళాశాలలు జిల్లా ముఖ్య పట్టణములలో స్థాపించిరి. విద్యార్థులను పరీక్ష చేయుటకు విశ్వవిద్యాలయములను 1857 లో రాజధానీ నగరములందు స్థాపించిరి. ఇట్లే దేశములో శాంతి భద్రతలను క్రమ పద్ధతిని నెలకొల్పుటకు న్యాయస్థానములను నెలకొల్పి వివిధ రాజధానీ నగరములందు ఉన్నత న్యాయస్థానములను స్థాపించిరి. మన దేశములో క్రైస్తవమత ప్రచారమునకై వచ్చిన మిషనరీలు విద్యాబోధనము చేసియు, వైద్యశాలలను +స్థాపించియు ప్రజల నాకర్షించి తమ మతమున కలుపుకొన బ్రయత్నించుచుండిరి. + +దేశములో రైలుమార్గములను, తంతి తపాలా మార్గములను వేయుటలోకూడ ఆంగ్లేయ ప్రభువులు తమ సైన్యముల కొరకును, తమ వ్యాపారమునకును అవసరము లయినవానిని మాత్రము నిర్మించిరిగాని, దేశీయ ప్రజల యావశ్యకములను గమనింపలేదు. ఆంగ్లేయ ప్రభుత్వము వచ్చిన తరువాత పూర్వమువలె అరాజకము లేకుండ, రాచబాటలలో దోపిళ్ళు లేకుండ శాంతిభద్రతలు, కలిగినమాట నిజము ; ఈ ప్రభుత్వమున తెల్ల వారికిని, దేశీయులకును వివాదములు జరిగినప్పుడు తప్ప న్యాయ పరిపాలనము చక్కగా జరిపినమాట నిజము; గోదావరీ, కృష్ణానదులకు 1846-55 ల మధ్య అనకట్టలు నిర్మించియు, మరికొన్నిచోట్ల నీటివసతులను కల్పించియు, పల్లపు సాగు వ్యవసాయము నభివృద్ధిచేసినమాట నిజము. కాని వా రవ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0566.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0566.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a8a3c77546cf5e9dbc75c4b9e42e931f1433d00e --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0566.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +నని తిలకుగారి నాయకత్వమున ఆనాటి తీవ్ర జాతీయవాదులు ప్రయత్నించిరి. ఇందుకు విరుద్ధముగ మితవాదులు కాంగ్రెసును సూరత్ లో సమావేశపరచి రసవిహారఘోషుగారిని అధ్యక్షునిగా చేసి యుండిరి. అందువలననే అక్కడ అల్లరి జరిగినది. ఆనాడు ఆంధ్ర దేశమున విద్యార్థులలో గొప్ప సంచలనము కలిగెను. వారు తిలకములు ధరించి మెడలలో వందేమాతర పతకములను ధరించి, చేతులలో వందేమాతర ధ్వజములను బూని వీధులలో నూరేగుచుండిరి. కొందరు విద్యార్థు లట్టి పతకములతో కాలేజీలకు పోవగా కళాశాలల అధికారులైన తెల్లదొరలు వారిని వెడలగొట్టి రెండేండ్లవర కేకాలేజీ లోను వారిని చేర్చుకొనరాదని శాసించిరి. వారికి ప్రభుత్వోద్యోగము లివ్వరాదని గెజెటులో ప్రకటించిరి. ఇట్లు +శిక్షింపబడిన వారిలో రాజమహేంద్రవరము అర్టుకాలేజీ విద్యార్థియైన గజవల్లి రామచంద్రరావు గారును, ట్రెయినింగు కాలేజీ విద్యార్థి యగు గాడిచర్ల హరిసర్వోత్తమ రావుగారును ఉండిరి. ఇట్టి యువకులందరును దేశ సేవా పరాయణులైరి. + +సూరతు కాంగ్రెసులో మితవాదులను పరాభవించిన తీవ్ర జాతీయవాదుల నాయకుడగు లోకమాన్య బాలగంగాధరతిలకుగారే భారతదేశములోని అశాంతికి కారకులని తలచి ఆయనను పట్టుకొని నిర్బంధించుటకు ఆంగ్లేయాధి కారులు కృత నిశ్చయులైరి. ఆయన ఆకాలమున “కేసరి" అను మహారాష్ట్రపత్రికలో వ్రాసిన వ్యాసము లందు రాజకీయ హత్యలను సమర్థించెనని, వారి పత్రిక కార్యాలయమున బాంబులను తయారుచేయు కాగితము దొరికెనని ఆయనపై రాజద్రోహ నేరము మోపి ఆయనను పట్టుకొని సంకెళ్ళు వేసి న్యాయస్థానమునకు తీసికొనివచ్చిరి. ఆయనకా నేరమునకు 22-7-1908 తేదీన ఆరు సంవత్సరములు ద్వీపాంతరవాస శిక్షయు వేయిరూపాయల జరిమానాయును విధించి ఆయనను బర్మాలో +మాండలే చెరసాలలో బెట్టిరి. దీనివలన భారత దేశమున గొప్ప సంచలనము కలిగెను. గాడిచర్ల హరిసర్వోత్తమరావుగారు బెజవాడలో బోడి నారాయణరావుగారితో కలసి స్వరాజ్యపత్రికయను నొక తెలుగు జాతీయపత్రికను నడిపించిరి. అందులో దొరలను దూషించి ఇంగ్లీషు ప్రభుత్వముపట్ల రాజద్రోహము చేసెనని ఆయనను, నారాయణరావుగారిని ప్రభుత్వమువారు పట్టుకొని 1908 లో కఠినశిక్షను విధించిరి. ఆ కేసు హైకోర్టుకు వెళ్ళినప్పుడు ప్రభుత్వ న్యాయవ్యాది కోరిక ననుసరించి హరిసర్వోత్తమరావుగారికి విధింపబడిన శిక్ష చాలదని 14-8-1909 వ తేదీన మూడు సంవత్సరముల కారాగారవాసమునకు +హెచ్చు చేసిరి. + +జనసామాన్యమును భయ పెట్టవలెనని రాజకీయ నేరములకు పట్టుకొనబడినవారిని పోలీసువారు చాలా క్రూరముగ జూచుచు సంకెళ్ళతో ద్రిప్పి శిక్షితులైన వారి తలలు గొరిగించి మల్లచిప్పలందు పురుగుల అంబలి పోసి బాధింపసాగిరి. ఇట్టి కఠిన చర్యలు తీసికొనినందున ప్రజలు భయపడిపోయిరి. అంతట ఆంధ్రదేశమునందీ యుద్యమము అణగి పోయినదని ఆంగ్లేయ ప్రభుత్వము వారు అనుకొనిరిగాని, దేశాభిమానము ప్రజల హృదయమునందు గాఢముగా నాటుకొని అనేక రీతులుగా కార్యరూపము దాల్చసాగెను, ప్రజలలో విదేశ వస్తు బహిష్కారము స్వదేశ వస్త్వభిమానము స్వరాజ్యవాంఛ +హెచ్చెను. దేశములో చాలచోట్ల స్వదేశవస్తువులు చేయు కార్ఖానాలు, జాతీయ పాఠశాలలు వెలయజొచ్చెను. + +ఆనాడు జాతీయ పత్రికలలో నగ్రగణ్యమైన కృష్ణా పత్రికను శ్రీ ముట్నూరి కృష్ణారావుగారు ప్రకటింపసాగిరి. కోపల్లె హనుమంతరావుగారు న్యాయవాద వృత్తిని త్యజించి బందరు జాతీయ కళాశాల స్థాపనమునకు దాని అభివృద్ధికి తమ జీవితమును ధారపోయసాగిరి, డాక్టరు భోగరాజు పట్టాభి సీతారామయ్యగారును ఉద్యోగాభిలాష విడనాడి జాతీయవాదియైరి. కొండా వెంకటప్పయ్యగారును దేశభక్తులై దేశసేవా పరాయణులైరి. తరువాత ఆంధ్రాభ్యుదయమునకు తోడ్పడినవారు చాలామంది ఆనాటి యువకులే. ఇట్టి పరిస్థితులలోనే కీ. శే. కొమఱ్ఱాజు లక్ష్మణరావుగారు, వారి స్నేహితులైన మాడపొటి హనుమంతరావుగారు, రావిచెట్టు రంగారావుగారు మొదలయినవారు కలిసి 1907 లో హైదరాబాదులో విజ్ఞాన చంద్రికా మండలిని స్థాపించి, తరువాత దాని కార్యస్థానమును చెన్నపట్టణమునకు మార్చిరి. విజ్ఞాన చంద్రికామండలిలో ప్రకటింపబడిన మొదటి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0567.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0567.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..10a48c0fa41f24ae7b83d70682acab8c50badbe5 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0567.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +గ్రంథము స్వతంత్ర అమెరికా అధ్యక్షు డగు అబ్రహాము లింకను జీవిత చరిత్ర. దానిని రచించినవారు గాడిచర్ల హరి సర్వోత్తమరావుగారే. దానికి పీఠిక వ్రాయుచు లక్ష్మణరావుగారు వంగరాష్ట్రములోను, మహారాష్ట్ర దేశములోను వైజ్ఞానిక సాహిత్య విషయములందు దేశాభ్యుదయము కొరకు జరిగిన కృషిని వివరించి ఆంధ్రులుకూడ వారివలెనె కృషిచేయుట అవసరమని వక్కాణించిరి. ఆ గ్రంథమాలయందు ప్రకటించబడిన గ్రంథములెల్ల తెలుగువారిలో విజ్ఞాన వికాసము కలి +గించి దేశాభిమానమును పురిగొల్పగల ఉత్తమ గ్రంథములే. అందు ముఖ్యముగా 1910 వ సంవత్సరమున ప్రకటింపబడిన "ఆంధ్రుల చరిత్ర" ఆంధ్రులలో గొప్ప దేశభక్తిని పురికొల్పిన చరిత్ర గ్రంథము. దానికి శ్రీ లక్ష్మణరావుగారు పీఠిక వ్రాయుచు “భారత ఖండాంతర్గతములైన ఒక్కొక్క దేశముయొక్క చరిత్రమును విపులముగా వ్రాయించి ప్రకటించవలెనని మండలివారు యత్నించుచున్నారు. ఆంధ్రులకు ఆంధ్రదేశ చరిత్రము అత్యంతావశ్యకముగదా. పూర్వ మొకప్పుడు రాజ్య +విస్తీర్ణమునందు ఉన్నత నాగరకత యందును, బుద్ధి వైభవమునందును, ఆంధ్రులు హిందూదేశమునందలి యన్య రాష్ట్రముల వారికి దీసిపోయినవారు కారని ఈ చరిత్రవలన స్పష్టపడగలదు." అని వారు వ్రాయుటలోనే ఆంధ్రరాష్ట్ర ప్రజలు మరల పూర్వపు మహోన్నతస్థితి పొందవలెనన్న భావము ద్యోతక మగుచుం డెను. శ్రీ లక్ష్మణరావుగారి మహదాశయమే ఆనాడు ఆంధ్ర దేశాభ్యుదయము కొరకు పాటుపడిన వారందరకు నుండెననుటకు సందేహములేదు. + +1910 వ సంవత్సరమున గుంటూరులోని ఆంధ్ర యువజన సాహిత్య సంఘమునందలి సభ్యులు ఆంధ్ర రాష్ట్ర నిర్మాణావశ్యకతను గూర్చి ఆలోచించి ఒక తీర్మానము గావించిరి. ఈ సభ్యులలో కీ. శే. జొన్నవిత్తుల గురునాథము, +కీ. శే. చల్లా శేషగిరిరావుగార్లును, శ్రీ ఉన్నవ లక్ష్మీనారాయణగారు మొదలయినవారు ఉండిరి. అయితే దీనిని గూర్చి అప్పుడు ప్రచారముగాని కృషిగాని జరుగుట కవకాశము లేకపోయెను. ఇంతలో నాంధ్ర దేశమునందు కలిగిన విజ్ఞాన వికాసము యొక్క ఫలితముగా బయలుదేరిన అనేక గ్రంథమాలలు దేశాభ్యుదయమునకు తోడ్పడగల గ్రంథములను ప్రచురింపసాగెను, అనేక పత్రికలు వెలసెను. తరువాత అనేక అముద్రిత గ్రంథములు సేకరించి, ఆంధ్రవాఙ్మయ పరిశోధనము గావించి, మన భాషకు చాల సేవజేసిన ఆంధ్రసాహిత్య పరిషత్తు కూడా 1911 లోనే స్థాపింపబడెను. దాని +మొదటి వార్షికోత్సవము 1912 లో చెన్నపట్టణమున జరిగెను. తరువాత ప్రతిసంవత్సరము నొక పట్టణములో +వార్షికోత్సవము జరుపసాగిరి. ఆ సమయముననే ఆంధ్ర దేశములోని ప్రతిపట్టణమునందును పుస్తక భాండాగారములు స్థాపింపబడి, గ్రంథములను, పత్రికలను ప్రజల కందించుచు, ఉపన్యాసము లేర్పాటుచేయుచు, ప్రజల విజ్ఞాన వికాసమునకు తోడ్పడసాగేను. ప్రతి సంవత్సరమును వార్షికోత్సవములు జరుపుచు ఆంధ్ర ప్రముఖుల యధ్యక్షతక్రింద మహాసభలు జరుపుట ప్రారంభమై అది త్వరలోనే ఆంధ్రదేశ గ్రంథాలయోద్యమముగ బరిణమించెను. + +1912 లో ఢిల్లీ దర్భారు జరిగెను. ఆ సందర్భమున పూర్వము దేశమును కలవరపెట్టిన బంగాళా విభజనము రద్దు చేయబడి బంగాళీ భాష మాట్లాడు ప్రాంతము లెల్ల నొకేరాష్ట్ర మయ్యెను. భారతదేశ రాజధానిని కలకత్తా నుండి ఢిల్లీకి మార్చిరి. దేశములో నన్ని ముఖ్యపట్టణము లందును ఉత్సవములు సభలు జరిగెను. ఇట్లాకాలమున వివిధసంస్థలవారు చేసిన కృషియు, వా రేర్పరచిన సభలు ఉత్సవములు, ఉపన్యాసములును ప్రజలలో విజ్ఞాన వికాసమును ఆంధ్రాభి మానమును కలిగించి కార్యదీక్షను పురి కొల్పుచుండెను. + +"వంగరాష్ట్ర విభజనం సందర్భమునను, తరువాత దానిని రద్దుచేయునప్పుడును జరిగిన చర్చల వలనను, ఆ కాలమున నడచిన ప్రసంగముల వలనను, రాజప్రతినిధి మొదలగువారి రాజకీయ లేఖలవలనను, భాషాసామ్యము జాత్యైక్యత, ప్రత్యేక రాష్ట్రనిర్మాణమునకు ముఖ్య కారణములని స్పష్టీకరింపబడినవి" అని శ్రీ దేశభక్త కొండా వెంకటప్పయ్యగారే ఆంధ్రోద్యమముయొక్క పుట్టు పూర్వోత్తరములను గూర్చిన ఒక వ్యాసమున వ్రాసినారు. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0568.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0568.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..173aa9dbbc6d9fa6896e0a23defd05cab5cd44fe --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0568.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +1912 వ సంవత్సరమున కృష్ణాజిల్లా మహాసభ నిడదవోలులో జరిగినప్పుడు ఆంధ్రదేశమందలి ప్రముఖులు చాలమంది అచ్చట సమావేశమయిరి. జిల్లా సభలవలెనే, ఆంధ్రదేశ మంతటికిని ప్రతి సంవత్సర మొక్కొకచోట మహాసభను జరిపించుట యుక్తమను భావము వారికి తోచినది. ఆంధ్రమహాసభా సమావేశము ఆంధ్ర వ్యక్తిత్వమును దృఢపరచి సర్వతోముఖముగా ఆంధ్రజాతి నుద్ధరించుటయే ముఖ్యోద్దేశముగ గలది యగుటచే, ఒక భాష, ఒక సంస్కృతి, ఒక చారిత్రము గలిగిన ఆంధ్రు లెల్లరు నొక రాష్ట్రములో ప్రత్యేకింపబడుట అత్యంతావశ్యక మను భావము వెంటనే ఆంధ్రయువకుల హృదయములందు మొలకెత్తినది. అట్టి యువకులలో కీ. శే. జొన్నవిత్తుల గురునాథము, కీ. శే. చల్లా శేషగిరిరావుగార్లు పేర్కొనదగినవారు. ఆంధ్రరాష్ట్ర తీర్మానము పైనచెప్పిన కృష్ణాజిల్లా మహాసభలోనే ప్రవేశ పెట్టబడెను గాని అది సకాలములో తేబడనందున అధ్యక్షులు దానిని నిరాకరించిరి. అంతట నా యువకులును, వింజమూరి భావనాచార్యులుగారు, ఉన్నవ లక్ష్మీనారాయణ గారు మొదలగు పెద్దలును చేరి ఆంధ్రరాష్ట్ర నిర్మాణము విషయమును చర్చించి, దాని ఆవశ్యకతను గుర్తించి ఆంధ్రులలో ప్రబోధము కలిగించుటకు ఆంధ్రోద్యమము సాగించిరి. ఈ విషయమై ప్రచారముచేయుటకు కొండా వేంకటప్పయ్యగారు కూడ పూనుకొనిరి. ఈ సందర్భమున తమిళ ప్రాంతములనున్న తెలుగువారిలో కూడ ఆంధ్రోద్యమ ప్రచారము జరిగినది. + +ఈ ప్రచారము యొక్క ఫలితముగా బాపట్లలో 1913వ సంవత్సరమున ప్రథమ ఆంధ్రమహాసభ జరుపబడినది. మద్రాసు రాష్ట్రీయ శాసనసభలో సభ్యులుగ నుండిన శ్రీ బయ్యా నరసింహేశ్వర శర్మగారు సభకు అధ్యక్షత వహించిరి. ఆంధ్రరాష్ట్ర నిర్మాణ విషయమునుగూర్చి విచారించి మరుసటి సంవత్సరము జరుగు ఆంధ్ర మహాసభకు నివేదించుటకు తీర్మానించిరి. + +1914 లో ఐరోపా మహాసంగ్రామము ప్రారంభమయ్యెను. ప్రజలకు వార్తా పత్రికలయం దభిరుచి పెరిగెను. ఆదివరకు బొంబాయిలో శ్రీ కాశీనాథుని నాగేశ్వరరావుగారు నడుపుచుండిన ఆంధ్రపత్రికను చెన్న పట్టణమునుండి దినపత్రికగా ప్రకటింపసాగిరి. అది ఆంధ్రోద్యమమునుగూర్చి తీవ్రమైన ప్రచారము చేయసాగెను.1914 లో బెజవాడలో ఆంధ్రభీష్మ న్యాపతి సుబ్బారావు పంతులుగారి అధ్యక్షతక్రింద జరిగిన రెండవ ఆంధ్రమహాసభయందు ఆంధ్రరాష్ట్ర నిర్మాణము గావించుట అవసరమని తీర్మానించిరి. + +1915 లో కాకినాడలో శ్రీ మోచర్ల రామచంద్రరావు పంతులుగారి అధ్యక్షతక్రింద జరిగిన మూడవ ఆంధ్రమహాసభలో ప్రత్యేకాంధ్రరాష్ట్ర నిర్మాణము చేయవలయునని తీర్మానము గావించిరి. అప్పటినుండి ప్రతి సంవత్సరము ఆంధ్రమహాసభ ఏదో యొక ముఖ్యపట్టణమున సమావేశమగుచు ఆంధ్రరాష్ట్రము నిర్మించవలెనని తీర్మానింపసాగెను. తరువాత ఆంధ్ర సాహిత్య సభలందు, గ్రంథాలయ సభలందు, ఇతర సభలందుగూడ ఈ విషయమై తీర్మానములు గావింపబడుచుండెను. జాతి, మత కుల పక్షవిభేదములను విస్మరించి రాష్ట్రమునందు ఇతర రాష్ట్రములందుగల తెలుగువారందరును ఆంధ్రో +ద్యమము నభిమానించిరి, కాంగ్రెసు మహాసభకూడ భాషా ప్రయుక్త రాష్ట్ర నిర్మాణ సూత్రము నంగీకరించెను. 1918 లో ఆంధ్రరాష్ట్ర కాంగ్రెసు కమిటీ ఏర్పరుప బడినది. 1917 లో మాంటేగు- షేమ్సుఫోర్డు రాజ్యాంగ సంస్కరణముల సందర్భమున నీ విషయమై విచారణ సంఘమునకు నివేదింపబడినది. 1919 వ సంవత్సరపు రాజ్యాంగ చట్టమునందు భాషాప్రయుక్త రాష్ట్రములు ప్రజా ప్రతినిధుల యంగీకారముపైన నిర్మింపవచ్చునని నిర్ణయింపబడెను. కాని దాని విషయమై +ఎట్టి చర్యయు గైకొనబడలేదు. ఆంగ్లేయ పరిపాలకులు మరల రాజ్యాంగ సంస్కరణములు చేసినప్పుడు 1935 లో సింధు, ఒరిస్సా పరగణాలను ప్రత్యేక రాష్ట్రములుగ నిర్మాణము చేసిరేగాని ఆంధ్రరాష్టమును నిర్మింప రైరి. + +1917 వ సంవత్సరము నాటికే చెన్నపురి రాజధానిలో బ్రాహ్మణేతరోద్యమము ప్రబలమై జస్టిసుపార్టీ యేర్పడి కాంగ్రెసుకు వ్యతిరేకముగా పనిచేయసాగెను. ఈ యుద్యమము తలయెత్తుటకు కారకులు బ్రిటిష్ అధికారులే అని చెప్పవచ్చును. 1919 వ సంవత్సరపు రాజ్యాంగము ప్రకారము జరిగిన ఎన్నికలందు కాంగ్రెసు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0569.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0569.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cad6230d6c0c0840f8160c177ab2906e7612e7d5 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0569.txt" @@ -0,0 +1,9 @@ +పాల్గొనక బహిష్కరించినప్పుడు జస్టిసు పార్టీవారు శాసనసభలందు ప్రవేశించి చెన్నపట్టణ రాజధానియందు మంత్రులుగ నేర్పడి వారి యధీనము చేయబడిన ప్రభుత్వ శాఖలను పరిపాలింప సాగిరి, 1935 వ సంవత్సరపు రాజ్యాంగ చట్టమును బట్టి 1937 లో జరిగిన ఎన్నికలలో పరాజితు లగువరకు వారే పలుకుబడి కలిగియుండిరి. జస్టిసు పార్టీ నాయకులైన పానుగంటి రామారాయణింగారును, బొబ్బిలి రాజాగారును, కూర్మా వెంకటరెడ్డి నాయుడుగారును, పాత్రోగారు మొదలైన +వారును ఆంధ్రరాష్ట్ర నిర్మాణమునకు సుముఖులుగనే యుండిరి, ఆంధ్ర మహాసభలందు పాల్గొనిరికాని అధికార పదవు లందున్నప్పుడు మాత్రము వారు ఈ విషయమై గట్టి ప్రయత్నము చేయరైరి. + +గాంధీ మహాత్వుని నాయకత్వమున సహాయ నిరాకరణోద్యమము శాసనోల్లంఘనోద్యమములు జరుగుచుండిన కాలమున భారత దేశమునకు పూర్ణ స్వరాజ్యము సంపాదించినచో భాషాప్రయుక్త రాష్ట్రముల సమస్య పరిష్కార మగుననియు అంతవరకు కాంగ్రెసువారిట్టి చిన్న విషయమును గూర్చి గాక భారతదేశ స్వాంత్య్రము కొరకు మాత్రమే కృషిచేయ వలయుననియు ప్రధాన కాంగ్రెసు నాయకులు తలంచినందున ఆంధ్ర కాంగ్రెసు ప్రముఖు లీ విషయమై తక్కిన పక్షముల వారితో గలిసి గట్టికృషి చేయరైరి. 1938 లో కాంగ్రెసు కార్యవర్గమువారు భాషా ప్రయుక్త రాష్ట్రములను నిర్మాణము చేయుట +అవసర మేయనియు, తమచేతికి అధికారము వచ్చిన పిదప దీనిని గూర్చి చర్య గైకొందుమనియు తీర్మానించిరి. 1938లో కాంగ్రెసువారు ఎన్నికలందు విజయముపొంది వివిధ రాష్ట్రములందు ప్రభుత్వాధికారము వహించిరి. చెన్నపట్టణములో కూడ కాంగ్రెసు ప్రభుత్వాధికారము వహించెను. ఆంధ్ర శాసనసభ్యులు ఆంధ్రరాష్ట్ర నిర్మాణమును గోరిరి. కాని +ముఖ్యమంత్రి యైన రాజగోపాలా చార్యుల వారికి ఆంధ్రరాష్ట్ర నిర్మాణము చేయుట కిష్టము లేకపోయెను. అందువలన మన రాష్ట్ర నిర్మాణము వెనుక బడినది. ఎట్టకేలకు భారతదేశము స్వాతంత్య్రము పొందిన సందర్భమున ఆంధ్రరాష్ట్ర నిర్మాణ సమస్య మరల ముందునకు వచ్చెను. 18-4-1947 వ తేదీన మద్రాసులోని ఉభయ శాసన సభలును భాషా ప్రయుక్త రాష్ట్రముల నిర్మాణము గావింపవలెనని రాజ్యాంగ నిర్మాణ సభకు శిఫారసు చేయుచు తీర్మానము గావించెను. అంతట నీవిషయమై విచారించి నివేదించుటకు రాజ్యాంగ (Constituent Assembly) నిర్మాణ సభవారు “థారు" కమీషను అను నొక విచారణ సంఘమును నియమించిరి. ఆ సంఘము వారు ఈ విషయమై విచారణసల్పి భారత దేశమునందు భాషాప్రయుక్త రాష్ట్రములను నిర్మాణముచేయుట యుక్తముగాదనియు, అయ్యది భారత జాతీయైక్యతకు +భంగము కలిగించుననియు అభిప్రాయము నిచ్చిరి. అంతట దేశ ప్రజలలో చాల అసంతృప్తి కలిగెను. కాంగ్రెసు +వారుకూడ ఆందోళనము గావించిరి. అంతట ఈ విషయమును గూర్చి పునరాలోచన చేయుటకు కాంగ్రెసు వర్కింగు కమిటీవారు జవహర్లాల్ నెహ్రూ, వల్లభాయి పటేల్, డాక్టరు పట్టాభి సీతారామయ్యగార్ల నొక ఉప సంఘముగా నియమించిరి. వారి నివేదికకు "జె. వి. పి" రిపోర్టు అని పేరు వచ్చినది. తక్కిన రాష్ట్రములమాట ఎటులున్నను, ఆంధ్రుల చిరకాల వాంఛితమైన ఆంధ్ర రాష్ట్రమును మాత్రము నిర్మాణము చేయవచ్చుననియు అయితే అట్లేర్పడు క్రొత్త రాష్ట్రమునందు మద్రాసు నగరమును చేర్చుటకు అరవవారి కభ్యంతరము కలదనియు అందువలన మద్రాసు రాజధాని లోని నిర్వివాద ప్రాంతములతోనే నూతనాంధ్రరాష్ట్రము నిర్మాణము చేయవలసి యుండుననియు ఉపసంఘమువారు అభిప్రాయపడిరి. ఈ నిర్ణయమును ఆంధ్రరాష్ట్ర సంఘమువారు 1949 సం. నవంబరు 11 వ తేదీన శిరసావహించుచు +తీర్మానించిరి. భారతీయ ప్రభుత్వమువారును వీరి తీర్మానమును అంగీకరించి వెంటనే ఆంధ్రరాష్ట్రమును నిర్మింప తల పెట్టి మదరాసు ప్రభుత్వముతో నాలో చింపగా మద్రాసు మంత్రివర్గమువారు 1950 సంవత్సరము ఏప్రిల్ 1వ తేదీకిగాని క్రొత్త రాష్ట్రము నిర్మింప వీలుకాదనియు, ఈలోపుగ కొంత చర్య గైకొందు మనియు చెప్పి 1949 డిశంబరు 7 వ తేదీన ఒక విభజన సంఘమును (Partition Council) నియమించిరి. ఈ విభజనసంఘమువారు 1950 జనవరి 3 వ తేదీన తమ నివేది \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0570.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0570.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..310468d715b50fec659677f1e0a3713c4f851d26 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0570.txt" @@ -0,0 +1,7 @@ +కను సమర్పించి నిర్వివాద ప్రాంతములతో ఆంధ్రరాష్ట్రమును నిర్మింపుడని గోరిరి. అయితే శ్రీ టంగుటూరి ప్రకాశం పంతులుగారు మద్రాసునగర నిర్మాణాభి వృద్ధులయందు తెలుగువారి ధనమెంతో వినియోగింపబడినందున ఆంధ్రరాష్ట్రమును విడదీయుటలో మద్రాసు నగరము విషయమునను, అందులో విలువగల ఆస్తి విషయమునను ఇంకనేక విషయములందును తెలుగు వారికి కొన్నికోట్ల రూపాయలు నష్టపరిహారము రావలసియుండుననియు, అది నిర్ణయించనిది ఆంధ్రరాష్ట్రమును నిర్మింప వీలులేదనియు పట్టుబట్టిరి. ఇది న్యాయమేనని ఆంధ్రుల కందరకు తోచినందువలన ఈ విషయమున గొప్ప ఆందోళనము బయలుదేరెను. ఆంధ్రరాష్ట్రము యొక్క ముఖ్యపట్టణము ఎక్కడ నుండవలెనను విషయమున గూడ తెలుగువారిలో అభిప్రాయ భేదములు కలిగెను. ఈ విషయములను గూర్చిన వాదోపవాదములు తీవ్రముగా చెలరేగెను. ఇట్టి పరిస్థితులలో భారత ప్రభుత్వమువారు ప్రస్తుతము ఆంధ్రరాష్ట్ర నిర్మాణమును నిలుపుదల చేసినట్లు 1950 వ సంవత్సరము జనవరి 18 వ తేదీన ప్రకటించిరి. ఇట్టి పరిస్థితులలో శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములుగారు మద్రాసుతోకలిపి ఆంధ్ర రాష్ట్రనిర్మాణము కావింపవ లెనని పట్టుబట్టి ప్రాయోపవేశమును జేసిరి. +ఆయనకు ప్రాణాపాయస్థితి కలిగెను. 1952 డిసెంబరు 9 వ తేదీన మద్రాసు నగరమును మినహాయించి ఆంధ్ర రాష్ట్ర నిర్మాణము చేయుటకు అభ్యంతరము లేదని శ్రీ నెహ్రూగారు ప్రకటించియుండిరి. ఐనను శ్రీరాములు గారు తమ దీక్ష వదలక ప్రాణముల బాసిరి. దేశములో అశాంతి కలిగెను. అంతట డిశంబరు 19 వ తేదీన శ్రీ నెహ్రూగారు ఢిల్లీ లోకసభలో మద్రాసు నగరము గాక చెన్న రాష్ట్రములోని ప్రస్తుతపు తెలుగు ప్రాంతములను కలిపి ఆంధ్రరాష్ట్రముగా నిర్మించుటకు భారతదేశ ప్రభుత్వమువారు నిశ్చయించినారనియు దానినిగూర్చి అవసరమైన చర్యలు తీసికొనబడుచున్న వనియు తెలిపిరి. నూతన రాష్ట్ర నిర్మాణము చేయుటలో పరిష్కరింప వలసిన ఆర్థిక సమస్యలు మొదలైన వానిని విచారించుటకు రాజస్థాన ప్రధాన న్యాయమూర్తియగు వాంఛూ గారిని నియమించినట్లు నెహ్రూగారు ప్రకటనము చేసిరి. + +అటుతరువాత ఆంధ్రరాష్ట్ర ముఖ్యపట్టణమును కర్నూలులో నెలకొల్పవలెననియు, హైకోర్టు గుంటూరులో నెలకొల్ప వలెననియు మద్రాసు శాసనసభలోని తెలుగు సభ్యులు నిర్ణయించిరి. దీని ఫలితముగా 1953 ఆక్టోబరు 1వ తేదీన ఆంధ్రరాష్ట్రము నిర్మింపబడి దానికి కర్నూలు ముఖ్యపట్టణ మయ్యెను. ఈ క్రొత్తరాష్ట్రమునకు మొదటి గవర్నరుగా శ్రీ సి. యమ్. త్రివేదిగారిని నియమించిరి. భారత దేశ స్వారాజ్యోద్యమమునందు తన సర్వస్వమును ధారపోసిన మహా త్యాగియు, దేశభక్తుడును కర్మవీరుడును, కార్యశూరుడును అగు శ్రీ టంగుటూరి ప్రకాశము పంతులుగారినే ఆంధ్ర రాష్ట్రమునకు మొదటి ముఖ్యమంత్రిగ నెన్ను కొనిరి. ఆయన ఒక సంవత్సరము పాటు ఆ పదవిలో నుండి నూతన ఆంధ్రరాష్ట్రమును సుస్థిరముగ జేసెను. + +ఆంధ్రరాష్ట్ర నిర్మాణము రాష్ట్రముల పునర్విచారణ సమస్యను భాషాప్రయుక్తరాష్ట్ర నిర్మాణ సమస్యను పునరుజ్జీవింప జేసెను. భారత దేశములోని ఇంగ్లీషు వారి పరిపాలనముక్రింద నుండిన వివిధ రాజ్య భాగము లొక్కసారిగా నేర్పడినవి కావు. ఆయా ప్రాంతములు ఇంగ్లీషు వారి వశమైనప్పుడెల్ల అందు తమ పరిపాలనము నేర్పర్చుచు తరువాత వాని పరిసరప్రాంతములు తమ వశమైనప్పుడు పూర్వపు రాజ్యభాగముతో గలుపుచుండుటవలన ఒకే జాతి మతధర్మములు గలిగి ఒకే భాష మాట్లాడు వారిలో కొందరు ఒక పరగణాలోను, మరికొందరింకొక పరగణాలోను చేర్చబడుట తటస్థించెను. ఇట్లే +కొందరు ఇంగ్లీషువారు స్వయముగా పరిపాలించు రాజ్య భాగములందును, మరికొంద రింగ్లీషువారికి సామంతులయిన స్వదేశ సంస్థానాధీశులు పరిపాలించు రాజ్య భాగములందును చేర్చబడిరి. ఇంగ్లీషువారు కేవలము పరిపాలనా సౌకర్యముల నాలోచించి వివిధ రాజధానుల నేర్పరచిరే కాని దేశములోని నైసర్గిక పరిస్థితులనుగాని, ప్రజల సంస్కృతిని గాని, వారు మాటలాడు భాషలుగాని ఆలోచించి అట్లు చేయలేదు. ఇట్లు అరవ, కన్నడ, మలయాళీ భాషల వారిని, తెలుగువారిని కలిపి చెన్న రాజధానిలో కలిపి పరిపాలించుచుండిరి. రాజధానులు పెద్దవైనప్పుడు వాటిని రెండుగ విభజించుట గాని \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0577.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0577.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..83280485d856f2896826470db303c33336173b84 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0577.txt" @@ -0,0 +1,15 @@ +వదలి వేయబడుచున్నవి. పలుగు రాతినాళములు అన్ని జిల్లాలలోను గలవు. వీటిని వాడినచో గూడూరు గ్లాసు పింగాణి పరిశ్రమలు పెంపొందగలవు. గ్లాసు కుపయోగించు 10 అడుగుల మందపు తెల్లటి ఇసుక పొర యొకటి గుంటూరుజిల్లాలో చీరాల సమీపమున 3, 8 అడుగుల లోతులో కలదు. ఇది 9 మైళ్ళ పొడవున, 2 ఫర్లాంగుల వెడల్పున వ్యాపించి యున్నది. ఇట్టి పొరలు సముద్ర తీరము పొడవుననున్న ఇసుకలో అనేకచోట్ల బయలుపడు అవకాశము కలదు. గ్లాసు పరిశ్రమలో టన్నుకు పావు టన్ను వాడబడు సోడా, చిత్తూరుజిల్లా కాళహస్తి తాలూకాలోను, కర్నూలుజిల్లాలో ముక్కమళ్ళ, సోమి దేవిపల్లె, కాళినేపల్లె వద్ద, అనంతపురం, గుంటూరు జిల్లాలలో కొన్నిచోట్ల చవుడుగ పొంగుచుండును. కాళహస్తి +తాలూకాలో పొంగు సోడాను గాజుల పరిశ్రమలో వినియోగించుచున్నారు. ఈ ప్రాంతాలలో ఏటా ఎంత ఉప్పు లభించునది తెలిసికొనుట యవసరము. పలుగు రాతితో ఉక్కుకొలుములకు లోన పేర్చు ఇటుకలు,ప్రయోగశాలలలో (Laboratories) వాడు పాత్రలను చేయుదురు. దీనిపొడితో మెరుగు కాగితములు చేయుదురు. + +గ్రాఫైట్ (Graphite) :- పెన్సిళ్ళ ములికికి, యంత్రములలో కందెనగను వాడెడు గ్రాఫైట్, లేక మెరుగు మట్టి నిధులు శ్రీకాకుళం జిల్లాలో సాలూరు, కేసర, విశాఖపట్టణం జిల్లాలో చర్లోపాలెం, కాశీపురం, తూర్పు గోదావరి జిల్లాలో కొత్తాడ, మరిన్ పాలెం, వెలగలపల్లె, ఊట్ల, కలత నౌరు, వేటకొండ మున్నగుచోట్ల, పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాలో రెడ్డిబోదేరువద్ద, భోండలైట్, గ్రానైట్ నైసులలో నాళములుగ నున్నవి. వీటిలో కొన్ని నిధులను అప్పుడప్పుడు పనిచేయుచువచ్చిరి. వీటి అన్నిటికి సమీపముననుండు స్థలములలో ఖనిజమును సం కేంద్రించు సాధనము లేర్పరచి, గ్రాఫైట్ మూసలు మున్నగునవి చేయ పూనుకోవచ్చును. + +బొగ్గు (Coal) :- గోదావరిలోయలో లింగాల, గవిరి దేవిపేట, బెడదనూరు, జంగారెడ్డిగూడెం ప్రాంతమున +బోరింగులవలన గోండ్వన రాళ్ళల్లో పలుచని బొగ్గుపొరలు కొన్నిచోట్ల కని పెట్టబడినవి. కాని ఇచ్చట ఎంతబొగ్గున్నది +నిరూపింపబడలేదు.' కృష్ణాజిల్లాలో కోనవద్ద ఒక ఊబ స్థలమునుండియు, గోదావరి డెల్టాలో అమలాపురం, జగ్గన్న పేట, కవితం, ర్యాలి మున్నగుచోట్లను, తాటిపాకవద్ద బావికై వేసిన ఒక 70 అడుగుల బోరింగు నుండియు, మీథేన్ (Methane) అను బొగ్గువాయువు వెడలుచున్నది. గోదావరిలోయలో 2 వేల అడుగుల బోరింగులతో బొగ్గుకై శోధించి, విరివిగా నున్నట్లు నిరూపించగలిగిన, అది పరిశ్రమల అభివృద్ధికి తోడ్పడును. + +బంగారము (Gold) :- బంగారు గనులు అనంతపురం జిల్లాలో రామగిరి, రామాపురం, వెంకటాంపల్లె, చిత్తూరు +జిల్లా కంగుండి తాలూకాలో చిన్నపర్తికుంట, బిసనత్తమునొద్ద ధార్వాడ సంహతికి చెందిన క్లోరెట్ (Chlorite) హాన్ బ్లైండ్ విభాజీయ శిలలలో కలవు. బిసనత్తం, చిన్నపకుంటవద్ద కొన్ని రాళ్ళలో బంగారము చిన్నటన్నుకు (2,000 పౌనులు) సుమారు 4 పెన్ని వెయిట్లు (dwt), అనగా 8/15 తులం (16 చిన్నాలు, లేక 21⅛ నాల్లు) కలదు. ఈ ప్రాంతములు శ్రద్ధతో పరీక్షింపదగినవి. రాళ్ళశైథిల్యమువలన బంగారు రేణువులు విడివడి, తుంగభద్రా కృష్ణా నీటి ఉరవడిలో కొట్టుకొని +వచ్చి, కొన్నిచోట్ల ఒండ్రులో నిమిడియున్నవి. ఈ ఒండ్రులో మనగజముకు 3 గ్రెయిన్లు అనగా అరచిన్నము లేక ⅔వాల్, బంగారమున్నచో, దీనిని లాభకరముగ తీయవచ్చును. + +వజ్రములు (Diamonds):- ఆరవ శతాబ్దమునుండియు ఆంధ్రప్రదేశమునకు రత్నగర్భయని పేరు. ప్రపంచము +లోని గొప్ప వజ్రములు ఎక్కువగ ఇచ్చట లభించినవే. కోహినూర్, హోప్ వజ్రములు దొరికిన కొల్లూరుగనుల వద్ద 1652 లో 60 వేలమంది పనిచేయుచుండిరట. పిట్ లేక రీజంటు వజ్రము పరిటాల గనులలో దొరికినది. గ్రానైట్ నైన్ ప్రాంతమగు అనంతపురం జిల్లా గుత్తి తాలూకా, కర్నూలుజిల్లా పత్తికొండ తాలూకాలో, వజ్రకరూరు, కొంగనపల్లె మున్నగుచోట్లను, కర్నూలు జిల్లాలో ముఖ్యముగ బంగనిపల్లె, రామల్లకోట, రామవరం పల్లెలు, గుంటూరుజిల్లాలో మల్లవరంవద్ద నున్న బంగనపల్లె గుండ్లపొర (conglomerate) లోను, కుందు, పెన్న, హింద్రి, తుంగభద్ర, కృష్ణానదులు గుండ్ల పొరలలో ననేకచోట్లను, వజ్రపుగను లున్నవి. భద్రాచలము \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0579.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0579.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c7f9a3eef29c0b4c6d67d4f0d9b8c525771e2b0b --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0579.txt" @@ -0,0 +1,24 @@ +జిల్లాలో చుండి, ఛత్రం, సైదాపురంవద్ద విభాజీయ శిలలలో కలవు. చుండి, ఛత్రము నిధులలో ప్రతి 10 అడుగులకు +2 వేల టన్నుల కయనైట్ దొరకునని లెక్క వేసిరి. సిల్లిమనైట్, ఖోండలైట్లలో నొక ముఖ్య ఖనిజము గనుక, వాటిలో దాని నిధులను కనుగొను అవకాశము కలదు. సిల్లిమనైట్ రేణువులు సముద్ర తీరపు ఇసుకలలో గూడ నున్నవి. + +అణుశక్తిని జనింపజేయు ఖనిజమగు మోనజైట్. తెల్లరంగుచేయు ఇల్ మనైట్ 2300° సెం. వేడినిపట్టు జర్కాన్ రేణువులు కూడ శ్రీకాకుళం, విశాఖపట్టణము, గోదావరిజిల్లాల సముద్రతీరపు ఇసుకలలో అచ్చటచ్చట నున్నవి. మోనజైట్ విశాఖపట్టణము, భీమునిపట్టణము మధ్య ఇసుకలలో 3 నుంచి 8 పాళ్ళవరకు కలదు. వీటిని ఇసుకనుండి లాభకరముగ విడదీయ వీలగు పద్ధతులు పరిశోధింపబడుచున్నవి. + +అల్యూమినము యొక్క ముడిపదార్థమగు బాక్సైట్ (Bauxite) నిధులు విశాఖపట్టణము, గోదావరి జిల్లాలలో ఖోండలైట్ కొండల పై భాగమున చదునుగనుండు ఇష్టి కాళిల (Laterites) లెచ్చటైనా కనబడు అవకాశమున్నది. + +ఎరువుల కుపయోగపడు అపటైట్ (Apatite) అను ఫాస్ఫేట్ (Phosphate) శ్రీకాకుళం జిల్లాలో దేవాడ, గర్భం, రామభద్రపురం మున్నగుచోట్ల మాంగనీసు గనులనుండి లభ్యమగును. ఇది కోడూరైట్ రాళ్ళకు చెందిన ఖనిజము. సీతారామపురపు నిధిలో 30 అడుగుల లోతులోనే 5 వేల టన్నుల ఖనిజము కలదు. అపటైట్ నెల్లూరుజిల్లా పెగ్మటైట్లలో సూక్ష్మముగ నుండుటచే, అభ్రక గనులనుండి కొద్దిగ లభించును. + +స్ఫటికములు (Quartz crystals) : అన్నిజిల్లాలలోను శిలలలో చొచ్చిన పలుగురాతి నాళములలో అచ్చటచ్చట +దొరకును. శుద్ధమగు పెద్ద స్ఫటికములు రేడియో, టెలిఫోను పరికరములలోను, చిన్నవి ఆభరణములలో రాళ్ళు +గను వినియోగపడును. + +చవుడు (Saline Efflorescence) : కొన్ని స్థలములలో ఎక్కువ ఉప్పుగను (Sodium chloride), మరికొన్ని +చోట్ల ఎక్కువ బట్టల సోడాగను పొంగుచుండును. చవిటి ఉప్పు (Earth salt) అనంతపురము జిల్లాలో అనంతపురము, +పెనుకొండ తాలూకాలయందు, కడపజిల్లాలో జమ్మల మడుగు తాలూకాయందు, కర్నూలుజిల్లాలో ముఖ్యముగ కంభం, కోయిలకుంట్ల తాలూకాలయందు, గుంటూరుజిల్లాలో నరసారావుపేట, వినుకొండ, సత్తెనపల్లి తాలూకాలయందు అచ్చటచ్చట పొంగుచున్నది. దీనిని మాడలలో కరిగించి, వడబోసి, కయ్య (మళ్ళ)లలో నెండనిచ్చి, శుభ్రపరచుదురు. ఈ ప్రాంతాలలో ఏటా ఎంత ఉప్పు లభించునది తెలిసికొనుట అవసరము. + +గంధకము (Sulphur) :- ఇది కృష్ణాజిల్లాలో కోనవద్ద కొద్దిగ లభించును. ఇక్కడ 30 ఎకరాల మేర వర్షాకాలములో సముద్రపు నీటితో నిండు పల్లపుభూములలోని ఒండ్రులో, సూక్ష్మజీవులచే నేర్పడు గంధక కణములు 2 అడుగుల లోతువరకు కలవు. గంధక మేర్పడు పరిస్థితులు ఇతరచోట్ల కలుగ జేయగలిగినచో గంధకోత్పత్తి అధికమగును. + +మిక్కిలి వేడిని, విద్యుత్తును నిరోధించు మాగ్నెసైట్(Magnesite) ను, కొలుములకు లోవైపు పేర్చు నిటుకలకు, విద్యు న్నిరోధక వస్తువులకు, సీమెంట్లలోను వాడుదురు. ఇది కర్నూలుజిల్లాలో ముద్దవరము, ముసలయ్య చెరువువద్ద రాచిప్ప రాతితో కూడి, వేంపల్లి సున్నపు రాళ్ళలో నాళములుగ దొరకును. కాని ఇది సున్నపు రాళ్ళతో నెక్కువగ కలిసిపోయి, లాభకరముగా విడదీయ వీలుకాకున్నది. + +బెరిల్ (Beryl) :- ఇది శ్రీకాకుళం జిల్లాలో జీరికి వలసవద్ద ఒక పెగ్మటైట్ లో కనుగొనబడినది. ఇక్కడ సుమారు 10 టన్నుల బెరిల్ దొరకగలదు. బెరిల్ నుంచి తీయు అతి విలువైన బెరిల్లియం (Beryllium) లోహము అల్యూమినయము కన్న చాల తేలికై, మిక్కిలి వేడి పట్టు శక్తి, దృఢత్వము గలిగి శిథిలము కానందున, దీనిని లోహ మిశ్రమములు, విద్యుత్పింగాణి మున్నగువాటిలో నుపయోగింతురు. + +ఈ ఖనిజసంపదను బట్టి, ఆంధ్రలో సీమెంట్లు, రంగులు,డిస్టెంపర్లు. 'మైకనైట్, గ్లాసు, జాడీ, పింగాణి, విద్యున్నిరోధక పరికరములు, బేరియం, కాల్షియం, సోడియం రసాయనములు, మెరుగు సామానులు తప్పక \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0584.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0584.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..be1da7b125ba9452fe73d87996ebc5858bf7c8d3 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0584.txt" @@ -0,0 +1,77 @@ +ఖనిజము త్రవ్విన +సంవత్సరాలు +జిల్లాలు +1954 +వరకు +19545° +మొత్తం ఉత్పత్తి మొత్తం విలువ +(టన్నులు) (రూపాయలు) +ఉత్పత్తి +(*) +13. ముగ్గురాయి +1918_54 +విలువ +(రూ) +ఆంధ్రదేశపు ఖనిజసంపద - I +ఇతర రాష్ట్రాలలో ఉత్పత్తి +చేయు జిల్లాలు +కడప, అనంతపురము, +కర్నూలు +14. రాగి +1826.27.82.48 +నెల్లూరు +15. రాచిప్పరాయి +1910-54 +కర్నూలు, నెల్లూరు, +3,80,223 42,31,298 18,288 +(8,54,454) (44,51,822) (18,792) +405 +7.852 +(8,42,750) +2,61.879 +రాజస్థాన్ - జై పూర్ +47,684 +4,10,519 +722 +16,788 +అనంతపురం, గుంటూరు. (6,00,708) (1,68,51,988) (42,826 (18,28,191) +బిహార్ – సింగ్ భూం +- +16. రాతినార +1924_54 +కడప +17. వజ్రములు +1909.18 +1,480-75 18,88,551 +121-9 +(8,822,55) (24,92,198) (889) +శతాబ్దములు పూర్వపు లెక్కలు +రాజస్థాన్ - జై పూర్, ఉదయ +పూర్, బిల్ వాడా. +మధ్యప్రదేశ్ - జబ్బల్ పూర్ , +. +బిహార్ హజారిబాగ్, సింగ్ +భూం. +మైసూరు - హాసన్. +హైదరాబాదు – కరీంనగరు. +- +1,88,011 రాజస్థాన్ - ఉదయపూర్, +(2,28,784) బిహార్ సింగ్ భూం, మజాభూం. +మైసూర్ స +బొంబాయి-బిజాపూర్. +(68,885) (1.955 5.) (4,74,826) +దొరకలేదు. +కర్నూలు +191.79 కారట్లు +(421.49 కా.) +1,440 +18. సమర్స్కైట్ +1911-14, 17, 18, 20 +నెల్లూరు +103.6 +4,668 +. . +వింధ్య ప్రదేశ్ - పన్నా. +65 +బ్రాకెట్లలోని సంఖ్యలు ఆ గడువులకు చెందిన భారతదేశపు వివరములు. +513 \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0585.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0585.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6e3c72474f847d96a71f37a694219d7054b23dfa --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0585.txt" @@ -0,0 +1,16 @@ +ఆంధ్రదేశపు ఖనిజసంపద II : తెలంగాణము : కృష్ణా గోదావరీ తీరములు తప్ప తెలంగాణ మంతయు స్ఫటమయ విభాజీయ శిలలతో నిండియున్నది. గోదావరీ వర్ధానదుల పొడుగునను గోండ్వన శిలలు, వీటి ప్రక్కన, +కృష్ణాతీరమున, కడప, కర్నూలు శిలలును కలవు. గోండ్వన శిలలనుండి బొగ్గు, ఇనుప గంధకిదము, కట్టడవురాళ్ళు. కొలిమిసుద్ధ- కర్నూలు శిలలనుండి సీమెంటుకు సున్నపురాళ్ళు, షాహాబాదు బండలు, కట్టడపురాళ్లు, తెల్లసుద్ద, పలక – స్ఫటమయ విభాజీయ శిలలనుండి కట్టడపురాళ్ళు, ఇనుపరాళ్ళు, పలుగురాయి, ఫెల్స్ఫార్, రాచిప్పరాయి, సర్పేన్ టీన్, క్రోమైట్, గ్రాఫైట్, అభ్రకము, మెరుగుడు ఖనిజములు, సీసము, రాగి - లేట రైట్లనుండి ఖనిజపు రంగులు లభించుచున్నవి. 1954 లో తెలంగాణమునందు ఉత్పత్తియైన ఖనిజముల విలువ సుమారు 3.34 కోట్ల రూపాయలు. దీనిలో బొగ్గు విలువయే రు. 3.16 కోట్లు. ఇచ్చటి ఖనిజసంపద దిగువన సూచింపబడినది. + +బొగ్గు (Coal) : వర్ధ గోదావరీనదుల వెంబడి తెలంగాణములో 3,600 చదరపు మైళ్ళు వ్యాపించిన గోండ్వన +శిలలయందు బొగ్గుపొర లనేక ప్రదేశములందు కనుగొనబడినవి. కాని ఈ రాళ్ళలో బొగ్గు ఎంతయున్నది సంపూర్ణముగ పరీక్షింపబడలేదు. ఖమ్మము మెట్టుజిల్లా పాలవంచ తాలూకాలో కొత్తగూడెం, ఇల్లిందలు తాలూకాలో సింగరేణి, ఆదిలాబాదు జిల్లా ఆసిఫాబాదు తాలూకాలో తాండూరు గనులనుండి బొగ్గు విరివిగా (14½ లక్షల టన్నులు) ఉత్పత్తి యగుచున్నది. ఈగనులయందు 15 వేలమంది కార్మికులు పనిచేయుచున్నారు. ఈ ప్రాంతమున సుమారు 100 కోట్ల టన్నులు బొగ్గు గలదని లెక్క వేసిరి. ఈ బొగ్గు ఉక్కు పరిశ్రమలో ప్రస్తుతము వాడబడు 'కొకింగ్' (coking) రకము కాదు. ఇది ముఖ్యముగ రైలు ఇంజన్లలోను, విద్యుత్ నీమెంటు, జాడీ, పింగాణీ, బట్టల పరిశ్రమలు మున్నగువాటిలోను దక్షిణ భారత దేశమునం దెల్ల వాడబడుచున్నది. హైదరాబాదు లోని కేంద్ర పరిశోధనాలయ కృషివలన, దీనినుండి పొగ +లేకుండా ఎక్కువ వేడితోనుండు “కోలైసైట్(coalsite) తదితర పదార్థములు తయారగుచున్నవి. ఈ బొగ్గు యొక్క ఇతర ఉపయోగములుకూడ పరిశోధింపబడు చున్నవి. + +సీమెంటుకు సున్నపురాళ్లు (Limestones for Cement) : సీమెంటు కుపయోగించు సున్నపురాళ్లు కర్నూలు శిలలలో విరివిగా కలవు. గుల్బర్గా జిల్లాలోని అసోసియేటెడ్ సీమెంటు కంపెనీల వారి షాహబాద్ సీమెంటు వర్క్సులో +వాడు సున్నపురాళ్ళు హైదరాబాదు జిల్లా తాండూరు, వికారాబాద్ తాలూకాలనుండియు, మహబూబ్ నగరు జిల్లా కొడంగల్లు తాలూకా నుండియు కూడ లభించు చున్నవి. ఇట్టి రాళ్ళు మహబూబ్ నగరుజిల్లా అలంపూరు, కొల్హాపూరు తాలూకాలలోను, నల్లగొండజిల్లా మిరియాలగూడ, హుజూర్ నగరు తాలూకాల యందును, కరీంనగరు జిల్లాలో సుల్తానాబాదు తాలూకాయందును, ఆదిలాబాదు జిల్లాలో ఆదిలాబాదు, ఆసీఫాబాదు తాలూకాలయందును ఎక్కువగా నున్నవి. + +కట్టడపురాళ్ళు (Building stones) : తెలంగాణములో విలువయైన కట్టడపురాళ్ళగు గ్రానైట్లకు కొరతలేదు. +హైదరాబాదులోని లింగంపల్లి గనుల గ్రానైట్లతోనే బొంబాయి హార్బరును, ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయ భవనములను నిర్మించిరి. కర్నూలు సంహతికిచెందిన చక్కని సున్నపురాళ్ళు, షాహబాదు బండలు (చపటలు) తీయు గనులు పైన పేర్కొనిన ప్రాంతములలో ననేక చోట్ల గలవు. కర్నూలు, గోండ్వన శిలలలో కట్టడములకు ఉపయు క్తమగు క్వార్ట్ జైట్లు, ఇసుక రాళ్ళు చాలయున్నవి. మేలువన్నెలుగల పాలరాళ్ళు ఖమ్మము మెట్టుజిల్లా మధిర, ఖమ్మము మెట్టు, ఇల్లిందల తాలూకాలలో స్ఫటమయ శిలలయం దచ్చటచ్చట లభ్యమగును. గ్రానైట్లలో గోడలవలె (Dykes) ఏర్పడిన నల్లటి స్ఫటమయ శిలలుకూడ వరంగల్లు కోటలోను, నల్ల గొండజిల్లాలో సూర్యాపేట సమీపమున నున్న పిల్లలమర్రిలోను చెక్కడములకు వాడబడినవి. + +సున్నపుకంకర ముఖ్యముగ హైదరాబాదు జిల్లాలో తూర్పు పశ్చిమ తాలూకాలు, షహాబాదు, ఖమ్మము మెట్టు తాలూకా లలోను, ఇసుక, నదులనుండి, పెద్ద వాగులనుండి లభించుచున్నవి. + +ఇనుపరాళ్ళు (Iron ore) : ధార్వాడ శిలలనుండి విడివడిన ఇనుప రాతిగుండ్లను (float ore) ఇనుము \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0593.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0593.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a322a167df8f3888f9d4b6aaccbe609e6e8b8415 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0593.txt" @@ -0,0 +1,18 @@ +రాజకీయ పరిస్థితులు: ఆంధ్రదేశములో రాజకీయ వాతావరణము ఎక్కువ, కాంగ్రెసు, కమ్యూనిస్టు, ప్రజాపార్టీలకు ఆదరణము ఉన్నది. విశాఖపట్టణము, తిరుపతులలో విశ్వవిద్యాలయాలు ఏర్పడ్డవి. + +ఆంధ్రప్రదేశము II (తెలంగాణము): తెలంగాణములో 9 జిల్లా లున్నవి. అవి ఆదిలాబాదు (9,02,522 మంది), నిజామాబాదు (7,73,158 మంది), మెదక్ (10,27,293 మంది), కరీంనగరు (14,28,168 మంది), వరంగల్లు +(13,25,984 మంది), నల్లగొండ (12,52,810 మంది), ఖమ్మం (7,00,006 మంది), హైదరాబాదు (15,11,336 మంది), మహబూబునగరు (11,86,496 మంది). తెలంగాణ వైశాల్యము 43,282 చ.మై. + +తెలంగాణ ప్రాంతము దక్కను పీఠభూమిలో వ్యాపించియున్నది. సరాసరిని 1500 అ. ఎత్తు కలిగి తూర్పునకు వాలియున్న పీఠభూమి ప్రాంతము, పశ్చిమమున నున్న పర్వతములు తెలంగాణములోనికి చొచ్చుకొని వచ్చినవి. ఇవి 3000 అ. కంటే తక్కువ ఎత్తుగల చిన్న పంక్తులు. ఆదిలాబాదు జిల్లాలో సాత్మలా, నిర్మలా పంక్తులు, నిజామాబాదులో సిర్నపల్లి పంక్తులు, మహబూబునగరు జిల్లాలో షహబాదు, అమరాబాదు కొండలు, నల్లగొండ జిల్లాలో దేవరకొండ, భువనగిరి కొండలు కలవు. హైదరాబాదు జిల్లానుండి పాకాల కొండల వరకు, అక్కడినుండి ఆగ్నేయదిశగా ఖమ్మం జిల్లా +మధ్యగా వ్యాపించిన గోలకొండ జలగ్రహ క్షేత్రము (Water shed) అని పిలువబడు ఎత్తైన ప్రదేశము గోదావరీ కృష్ణా జలములను వేరుచేయుచున్నది. దీని కుత్తరముననున్న భూతలము తూర్పు ఈశాన్యములకు వంగి యున్నది. దక్షిణమున నున్న భూతలము ఆగ్నేయముగా వంగియున్నది. తూర్పుననున్న గోదావరితీరము ఎత్తు 200 అ. కంటే తక్కువ. ఆదిలాబాదు, నిజామాబాదు, కరీంనగరు, మెదకు జిల్లాలు గోదావరి పరీవాహక ప్రదేశములోను, మిగిలిన అయిదు జిల్లాలు కృష్ణా పరీవాహక ప్రదేశములో నున్నవి. మంజీర, మానేరు, కడం, పెనుగంగ, ప్రాణహితనదులు గోదావరికిని; దిండి, పెద్ద వాగు, మూసి, పాలేరు, మునేరు, వైరా నదులు కృష్ణకును ముఖ్యమయిన ఉపనదులు. + +శీతోష్ణస్థితి : వర్షపాతము : తెలంగాణప్రాంతము ఉత్తరార్ధగోళపు ఉష్ణమండలములో ఉండుటచే ఎక్కువ వేడిగా +ఉండును. కాని ఈభూభాగము 1200 అడుగులు పైన ఎత్తుగా నుండుటచే దీని ఉష్ణోగ్రతలు కోస్తా ఆంధ్రప్రాంతముకంటె భిన్నముగా నుండును. తక్కిన ఆంధ్రదేశములో వలెనే ఇక్కడకూడ నాలుగు ఋతువులు కన్పట్టును. (1) మార్చినుండి మే నెలవరకు మిక్కిలి వేడిగా నుండు వేసవి, (2) జూను నుండి సెప్టెంబరు నెలవరకు వర్ష కాలము, (3) అక్టోబరు నవంబరు నెలలు శరదృతువు, (4) డిశంబరునుండి ఫిబ్రవరివరకు శీతకాలము, + +మార్చి, ఏప్రిలు నెలలలో ఉష్ణము 100° ఫా.ప్రాంతమువరకు పెరుగును. ఏప్రిలు నెలలో, ఈశాన్యమున ముఖ్యముగా రామగుండమువద్ద, సరాసరి అధికోష్ణము 105° ఫా. ప్రాంతమున నుండును. అదేకాలములో హైద్రాబాదులో సరాసరి అల్పోష్ణోగ్రత 75° ఫా. మే నెలలో సూర్యుడు నెత్తిమీద నుండుటచే మిక్కిలి వేడిగా నుండును. ఈ నెలలో రామగుండమువద్ద సరాసరి అధికోష్ణము 111° ఫా. వరకు పెరుగును. ఖమ్మము మెట్టువద్ద వేడి 120° ఫా. వరకు కూడ ఉండును. వేసవిలో మొ త్తముమీద, దక్షిణ జిల్లాలలో 83° ఫా. ఉత్తర జిల్లాలలో 99° ఫా. కు తక్కువ ఎప్పుడును ఉండదు. + +జూను నెలలో అన్ని జిల్లాలలోను ఉష్ణము తగ్గును. ఈ నెలలోనే ఋతుపవనములు ప్రారంభమగును, కాని వర్షములేక ఆకాశము నిర్మలముగానున్న రోజులలో ఉష్ణము, ఖమ్మము మెట్టువంటి పల్లపు ప్రాంతములలో 102° ఫా. వరకుకూడ ఉండును. జూలై, ఆగస్టు నెలలలో వేడి క్రమేపి తగ్గును. కాని సెప్టెంబరులో తిరిగి కొద్దిగా పెరుగును. + +అక్టోబరు, నవంబరు నెలలు శరదృతువు. ఈ కాలములో ఆగ్నేయ ఋతుపవనములు వీచుట మానివేయును. అక్కడక్కడ కొద్దిగా వర్షములు పడును. ఉష్ణోగ్రత పశ్చిమప్రాంతములందు కంటే తూర్పు ప్రాంతములందు కొద్దిగా ఎక్కువగా నుండును, + +డిశెంబరునుండి ఫిబ్రవరివరకు శీతకాలము. ఈ కాలములో తెలంగాణమంతయు చలిగాను, పొడిగాను ఉండును. డిశెంబరు ఆఖరిరోజులు మిక్కిలి చలిగానుండు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0594.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0594.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..12f29b29a94df6aec3cbe0482901b495b87086a7 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0594.txt" @@ -0,0 +1,14 @@ +కాలము. రాత్రిళ్ళు చలి ఎక్కువగా నున్నను పగలు మాత్రము సమశీతలముగా నుండి హాయిగా నుండును. గోదావరీ మండలములో 86° ఫా. లకును, కృష్ణా మండలములో 93° ఫా. లకును ఉష్ణము మించదు. ఫిబ్రవరి నెలనాటికి క్రమముగా వేడి ఎక్కువగును. + +సముద్రమునకు దూరముగా ఖండాంతరమున నుండుటచే దైనిక ఉష్ణోగ్రతల హెచ్చుతగ్గులు ఎక్కువగా నుండును. దినములో అధిక అల్పోష్ణోగ్రతల మధ్య వ్యత్యాసము దక్షిణప్రాంతములలో 20°. ఫా. వరకును, ఈశాన్య ప్రాంతములలో 30° ఫా. వరకును ఉండును. తెలంగాణము ఉష్ణమండలములో నుండుటచే సంవత్సరమునకు 8, 9 మాసములు వేడిగానుండును. అందుచే ఈ ప్రాంతమున వాయుమండలము పల్చగానుండి ఒత్తిడి తక్కువగానుండును. శీతకాలములో నీమండలము, ఉత్తర హిందూస్థామునకంటే వెచ్చగా నుండును. అందుచే ఉత్తర హిందూస్థానములో ఎక్కువగాను, తెలంగాణములో అంతకంటె తక్కువగాను 30 అంగుళములవరకును వాయుపీడనము ఉండును. తెలంగాణములో ప్రాంతీయ పీడనము ఆగ్నేయమునుండి ఈశాన్యముదిశలో ఎక్కువగా నుండును. అందుచే గంటకు 5 మైళ్ళలోపు వేగముతో చిన్నగాలులు ఎప్పుడును ఈశాన్యమునుండియు, తూర్చు నుండియు, తెలంగాణపు ఆగ్నేయభాగమునకు వీచును. వర్ష కాలములో నీ పరిస్థితులు తలక్రిందు లగును. ఈ కాలములో గాలులు ఋతుపవనముల ప్రాబల్యమువలన +బలముగా వీచును. సామాన్యముగా వీటి వేగము గంటకు 15, 20 మైళ్ళవరకు ఉండును. వేసవిలో అధిక పీడన +మండలము అంతముకాగా, అల్పపీడన మండలము ప్రారంభదశలో నుండుటవలన దేశమంతటను వాయుపీడనములో వ్యత్యాసములు చాల తక్కువగా నుండి గాలులు వీచవు. + +గోదావరీనదీ ప్రాంతములలో సంవత్సరమునకు 40 అం. కృష్ణానదీ ప్రాంతములలో ముఖ్యముగా మహబూబ్ నగరుజిల్లా పశ్చిమభాగమున, 20 అం. వర్షము పడును. ఎక్కువ వేడిగాను, తేమగాను ఉండుటయు, బంగాళాఖాతమునుండి వచ్చు తుఫానుగాలులు గోదావరి లోయలగుండా నీ ప్రాంతమునకు వ్యాపించుటవలన ఉత్తరమున వర్ష మెక్కువ. 30 అం. కు పైన వర్షము పడు ఉత్తరభాగములను, అంతకంటే తక్కువ వర్షము పడు దక్షిణభాగములను గోలకొండ జలగ్రహ క్షేత్రము +(Water shed) వేరుచేయుచున్నది. ఉత్తరమున అధిక వర్షము జులై నెలలోను, దక్షిణమునను, పశ్చిమమున అధిక వర్షము సెప్టెంబరులోను పడును. + +శీతోష్ణస్థితులనుబట్టియు, నై సర్గిక స్వరూపమును బట్టియు తెలంగాణమును రెండుగా విడదీయవచ్చునని పైన పేర్కొన్న విషయములవలన విశదమగును. (1) ఉత్తర, ఈశాన్య ప్రాంతములు ముఖ్యముగా గోదావరీనదీ పరిసరములు, (2) దక్షిణ, ఆగ్నేయ ప్రాంతములు ముఖ్యముగా కృష్ణానదీ పరిసరములు. + +మొదటి విభాగములో, 40 నుండి 45 అం. వర్షము పడును. ఇక్కడ అడవులు ఎక్కువ. వరి సాగు ఎక్కువగా జరుగును. అడవులు నిర్మూలించబడుటవలనను, వర్షపాత మెక్కువగా నుండుటవలనను ఈ భాగమున నేలలో సారము చాలవరకు క్షీణించినది. ఇక్కడ ఖరీఫ్ పంట ప్రధానమయినది. రెండవ విభాగములో రబ్బీ పంట ప్రధానము. + +నల్ల రేగడి నేలలు, ఎర్ర నేలలు, ఇసుక నేలలు, తెలంగాణములో కనుపించు ముఖ్యమయిన నేలలు. హైదరాబాదులో పశ్చిమజిల్లాలనుండి నదులవలన తేబడిన నల్ల రేగడి మట్టి కృష్ణా గోదావరీతీరములందు ఇరుప్రక్కలను కనుపించును. ఈ నేలలు, వృక్షజాలమునకు కావలసిన ఖనిజములను కలిగి ఎక్కువసారవంతమయినవి. ఇంతకంటె తక్కువ సారవంతమయిన నేలలు తెలంగాణము పశ్చిమ సరిహద్దులోను, ఆదిలాబాదు జిల్లా ఉత్తర సరిహద్దులలోను ఉన్నవి. నల్ల రేగడి నేలలు చాల సారవంతమగుటవలన ప్రత్తి, గోధుమ విరివిగా పండును. సాగుచేయుటకు వీలున్నచోట్ల వరి, చెరకుకూడ పండును. మిక్కిలి ఎరుపు నుండి గోధుమరంగువరకు మార్పులు గల ఎర్రనేలలు, మెదక్, నిజామాబాదు జిల్లాలలో కలవు. పండ్లతోటలకు, నూనెగింజలను, అపరాలను పండించుటకు చాల తగినవి. ఆదిలాబాదు జిల్లా దక్షిణ ప్రాంతములోను, నిజామాబాదులో చాల భాగములోను, కరీంనగరు, మెదకు, నల్లగొండ, వరంగల్లు, ఖమ్మం, హైదరాబాదు, మహబూబ్ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0602.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0602.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b07060ba42a93ecad92e673378d356718be425c3 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0602.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +నను మారియున్న యెడల వాటినిగూడ స్వీకరించెను. ఈ పద్ధతినే తరువాతి వారును పందొమ్మిదవ శతాబ్దము వరకును, నేడును గూడ ననుసరించుచున్నారు. కాని మన దేశమును పదమూడవ శతాబ్ది నుండియు మహమ్మదీయులు పరిపాలించు చుండుటచే హిందూస్థానీ, అరబ్బీ, పారసీక భాషలలోని పదములు అనేకములు వ్యవహార వశమున +ప్రవేశించెను. ఆ తరువాత కన్నడ, తమిళ, మలయాళ భాపలనుండియు కొన్నిపదములు వచ్చి ప్రవేశించెను. 18 వ శతాబ్దినుండి మనకు పాశ్చాత్యుల సంపర్కము కలుగుట చేత కొన్ని ఫ్రెంచిపదములు, పోర్చుగీసు పదములు, ఒలాందుల పదములుకూడ తెనుగున ప్రవేశించెను. ఆ పదములు కొన్ని నేటికి తెలుగున వాడుచునే యున్నారు. కాని యవి మిక్కిలి యెక్కువగా లేవు. ఆంగ్లపదములుమాత్ర మట్లుగాక, యాంగ్లేయ విజ్ఞాన ప్రభావమునను, వారి పరిపాలనమునను విశేషముగా ప్రవేశించినవి. చాల పదములు మారుపడి తెనుగులో స్థిరపడినవి. తత్సమములుగా కొన్ని వేల పదములు మనవారందరును దినదినమును వాడుకలో నుపయోగించుచునే యున్నారు అవి వాడుకలో నున్నంత విరివిగా గ్రంథములలోనికి మాత్రము ఎక్కలేదు. సంస్కృత పదముల నన్నిటిని మనము తెనుగు రచనకు తెచ్చుకొని వాడుకొను నాచారము ఏర్పడినట్లు ఆంగ్లేయపదములు తెచ్చుకొని తెనుగున చేయుట లేదు. అనగా సంస్కృతము +తెనుగులో నొక భాగమయిపోయినది. కాని యాంగ్ల భాష మాత్ర మట్టిస్థితిని పొంద లేదు. + +తెనుగు భాషావికాస చరిత్రను తెలిసికొనుటలో మిక్కిలి యుపకరించునది మూడవయుగములోని భాష. ఇది కేవల +శాసనస్థము మాత్రమే. విరివియందు కొంచెము. కాని ఒక ప్రక్కన తెనుగున కితర ద్రావిడభాషలతోగల సంబంధమును, నేటి తెనుగుయొక్క రూపమేర్పడిన విధమును జక్కగా వివరించుట కుపయోగించును. నేటి తెనుగు ప్రత్యయములయిన డు, ము, వు, లు, మొదలయినవాటి పూర్వరూపములు స్పష్టముగా భిన్నములయిన పరిణామములతో నందు గనుపట్టుచుండును. కావున తెనుగు చరిత్రము నెరుగదలచిన పండితులకిది యుపకరించును. + +తెనుగుభాషా వికాస చరిత్రమును జూచినచో అది క్రీ. శ. మొదటి యేడు శతాబ్దులలో దాని యునికియే తెలియనంతటి అప్రధానావస్థయందు సంస్కృత ప్రాకృతముల ఛాయనుబడి యుండినట్లు స్పష్టపడుచున్నది. కాలక్రమమున సంస్కృత ప్రాకృతములు మూలబడిపోగా తెనుగునకు చాళుక్య రాజావలంబనమున ప్రాముఖ్యము ఏర్పడకలిగినది. గొప్ప వాఙ్మయమును నిర్మించుకొన గలిగెను. తెనుగు సంస్కృత ప్రాకృతములనుండి అనేక విషయములను స్వీకరించెను. ఆ తరువాత ఆంగ్లభాషా సాహచర్యమువలన కొంత విస్తృతినిపొంది అది నేడు ఆంధ్రజాతికంతటికిని విజ్ఞాన దాయకమైన ముఖ్యసాధనముగా వెలయనున్నది. భాషాప్రయుక్తమైన రాష్ట్ర విభజనమునకు తెలుగే మొదటి మెట్టు వేసినది. + +ఇక నేటిపరిస్థితిని, భావిని కొంచెము పరిశీలింపవలసి యున్నది. మనము పుస్తకములలో వ్రాయు భాషకును, దైనిక వ్యవహారమున ఎల్లరును మాటాడు భాషకును గొంతభేదము కన్పట్టుచున్నది. పుస్తకములలోని భాష విశేషము మార్పులేక అఖిలాంధ్రదేశమున నొక్కరూపముననే యుండును. దీని స్వరూపము వ్యాకరణము, కోశము, కవిప్రయోగము, శిష్టభాషలోని పలుకుబడి అను వాటి నన్నిటి నాధారముగా చేసికొనియున్నది. దీనినే ప్రామాణిక భాషయందుము. ఈ ప్రామాణిక భాష యొక్క స్వరూపముగూడ కాలముననుసరించి కొంచెము కొంచెముగా మారుచునే యుండును. నన్నయ తన భారతమున వ్రాసిన వాడుకలు కొన్ని మన రచనలలో కనిపింపవు. ప్రతిదినము వాడుకలో ససలేలేవు. ఇట్లు నన్నయ నాటి భాష మనభాషకంటే కొంత భిన్నముగానున్నను మనకర్థము కానంతగా అది మారలేదు. నన్నయకు +ముందు భాష పండితులకుగూడ బోధపడనంత అస్తవ్యస్తముగా మాత్రముండెను. నేటివ్రాతలో ' చేయుచున్నాడు, +చేసినాడు' అను రూపములవంటివాటిని మనము వాడుదుము. మాటాడునప్పుడు మాత్రము చేస్తున్నాడు. చే స్తండు ; చేశాడు, చేసిండు' అనునట్లు వివిధములయిన రూపములను ప్రదేశమునుబట్టియు, మాటాడువారి సంఘమునుబట్టియు వెలయించు చుందుము. ఇట్టి భేదము వ్రాతకును, నోటి మాటకును, అరవము, కన్నడము \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0603.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0603.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..038980084e10f3282d829a21e88d9c2079af6c68 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0603.txt" @@ -0,0 +1,10 @@ +మొదలయిన యెల్ల భాషలయందును నుండునదియే, కాని మనము మాటాడునట్లే వ్రాయవలయు ననియు, గ్రంథములలో నుండునట్లు వ్రాయరాదనియు కొంతమంది పలుకుచున్నారు. అట్లు వ్రాయుచున్న వారును గలరు. ఇట్లు చేసినచో భాష నేర్చుకొనుటయందు కొంత సౌలభ్యము కలుగవచ్చును. కాని దేశమున కంతటికిని ఒక రూపమయిన ప్రామాణిక భాష యుండవలయు నను పట్టుదల పోయినచో దేశమున భేదము భాషావిషయమున నేర్పడి తెలుగువారి ఐక్యమునకు భంగముకలుగవచ్చును. మన ప్రాచీనుల వాఙ్మయమునకు మనము మరికొంత దూరమయినవారము కావలసివచ్చును. క్రొత్త ప్రామాణిక భాషను సృజించుకొనినచో క్రొత్తవాఙ్మయమును సృజించుకొనవలయును. ఇట్టిది ఒకనాడు సంభవముకాదు. జాతియంతయు ఏకముఖముగా ప్రయత్నముచేసి ప్రామాణీకరూపములను నిరూపించు కొనిన తరువాత కొన్ని తరములవరకు మేధావులయిన మహాకవులు వాఙ్మయ సృష్టికి నిరంతరకృషి చేయవలయును. ఉన్న ప్రామాణిక భాషనే గ్రహించి యం దేవైన అలంతి మార్పు లేర్పడినచో వాటి నంగీకరించి ఆరూపమును నిలువబెట్టుకొనుట +గూడ నొకమార్గమే. ఇది భావిని జరుగవలసినది. + +ఇకముందీ భాషలో నవ్యప్రపంచ విజ్ఞానమంతయు వెలయించి మన తెలుగువారిని విద్యావంతులుగా చేయవలసిన బాధ్యతయు తెలుగువారిపై గలదు. ఇట్టి బాధ్యతయే నన్నయపై బడగా నానాటి తెనుగున తగిన శబ్ద జాలము లేకుండుట చేత సంస్కృతపదముల నన్నిటిని తెచ్చి తెనుగున చేర్చేను. నేటి పాశ్చాత్య శాస్త్రములలోని విజ్ఞానమునంతటిని తెనుగునకు తేవలసినచో పదము లెచ్చటినుండి రావలెను. ఇది యొక సమస్య. తెనుగులో పదములు కల్పింప వీలు లేదు. సంస్కృతమున పదములు కల్పించి తెనుగులోని పూర్వపద్ధతినే ప్రయోగింపవలెనా లేక ఆంగ్ల భాషనుండి వేలకొలది సాంకేతిక పదములను తెచ్చి చేర్చుకొనవలెనా అను నదియు నొక సమస్య. ఇంకొక విషయ మేమనగా, ఈ సాంకేతిక పదములు ఏభాష కాభాషలోనే భిన్నముగా నేర్పడవలెనా లేక భారతదేశములోని ఎల్ల భాషలకును ఒక్క రూపముననే యుండవలెనా యనునదియు నొక సమస్యయే. ఈ సమస్య లన్నియు ముందుముందు పరిష్కరింప బడవలయును. వీటి పరిష్కారముకొరకు పండితులును ప్రభుత్వమును ప్రయత్నించుచునే యున్నారు. మార్గములును ఏర్పడుచున్నవి. మనదేశమున నింక హిందీభాష కొక నవ్యప్రాముఖ్య మేర్పడుచున్నది. ఆ భాష యొక్క పెరుగుదలగాని, +ప్రాముఖ్యము గాని తెలుగును, ఇతర దేశ భాషలను ఎట్లు మార్చును అనునదియు భావిని తేలవలసినదియే. + +మొత్తముమీద ఆంధ్ర భాష నవ్యవిజ్ఞానము నంతటిని తనలో నిముడ్చుకొని ఈ భాషను మాటాడు వారి కందరికిని ఆ జ్ఞానము సులభముగా నలవడునట్లును, తెనుగు దేశమునం దంతటను ఈ భాషకుగల ఏకస్వరూపమును, ఐక్యమును నిలువబెట్టుకొనునట్లును, వాడుక భాషకును రచనలలోని భాషకును గల దూరము వీలయినంతవరకు తగ్గునట్లును, ఇతర భారతీయ భాషలతో పోల్చిచూచినచొ సాధ్యమయినంతవరకు సమాన పదజాలము ఉండునట్లును పెరుగవలసి యున్నది. + +ఇట్లు భూతభవిష్య ద్వర్తమాన స్వరూపములను వివరించినతరువాత తెనుగుభాషకు నేటి వాడుకలోని పేళ్ళెట్లు వచ్చినవి అని వివరింపవలెను. నేడు వాడుకలో నున్నవి మూడు పేళ్ళు, 1. ఆంధ్రము, 2. తెనుగు, 3. తెలుగు. ఈ మూడింటి యందును మొదటిది సంస్కృత పదము, తక్కిన రెండును తెలుగుపదములే. ఈ ఆంధ్రము అను పదము ఒకజాతి జనసంఘమునకు వాచకముగా ఐతరేయ బ్రాహ్మణమునందు పేర్కొనబడినది. అంతియేగాక ఈ ఆంధ్రరాజులనుగూర్చి పురాణములును, భారతదేశమునకు ప్రాచీన కాలమున వచ్చిన కొందరు చరిత్రకారులును పేర్కొనిరి. దీనినిబట్టి ఈ పేరు మొదట జనులు పేరుగా నుండుట నిశ్చయము, వీరితరువాత ఈ ప్రదేశమునకు ఆంధ్రపథమనియు, ఆంధ్రదేశమనియు వ్యవహారము శాసనములలో గనుపట్టుచున్నది. ఇది క్రీ. శ. మూడు నాలుగు శతాబ్దులనుండి యుండిన విషయము. అంతకుముందీదేశ భాగమునకు దక్షిణాపథమనియే వ్యవహారము. తరువాత 'దేశమునుండి "ఆంధ్ర"పదము భాషకు వాచకమయినది. నన్నయ తాను వ్రాసిన శాసనములలో ఆంధ్ర భాషను పేర్కొనెను. తన భారతమున దీనినే 'తెనుగు' +అని వ్యవహరించెను. 'తెలుగు' అను పేరును తరువాతి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0604.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0604.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7995967c5d47726534cc541ba32b42f61ed33550 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0604.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +గ్రంథములలో గనుపట్టుచున్నది. నేటి తెనుగుదేశములో సుప్రసిద్ధములయిన దక్షారామము, శ్రీశైలము, కాళహస్తి అను మూడు క్షేత్రములలో మూడు శివలింగము లుండుటవలన ఈ దేశమునకు 'త్రిలింగములు కలది' అను నర్థమున “త్రిలింగ దేశము" అను వ్యవహారము కలదని ప్రతాపరుద్రీయము (క్రీ. శ. 1300) మొదలగు గ్రంథములలో చెప్పబడినది. ఈ త్రిలింగమనుశబ్దము వాడుకలో మారుపడి ' తెలుగు' అను రూపమును పొందినదని సిద్ధాంతము. దీనికి బలము శాసనములలో 'తిలింగ, తెలుంగ, తేలుంగ, తెలింగ' అను పేళ్ళు ఈ దేశమును గూర్చి వాడబడినవి కనుపట్టుటయే. కాబట్టి వాడుకలో తిలింగ పదము మారి యుండవచ్చుననునది దృఢమగుచున్నది. ఈ తెలుగులోని 'ల' కారము ఉచ్చారణమున మారి 'న'కారమయి తెనుగు అనురూప మేర్పడినదని కొందరి యూహ. కాని తెనుగు అను శబ్దము స్వతంత్రముగా తెలుగు శబ్దము కంటె ముందుగనే వాడియుండినట్లు నిదర్శనములు గలవు. 'తెనుగు' అను శబ్దమునకు ద్రావిడభాషలలో 'దక్షిణము' అని యర్థము. ఈ దేశభాగమునకు దక్షిణా పథమనియు 'దక్కన్ ' అనియు పేరుండుటవలన ఆ దక్షిణ శబ్దమునకు 'తెనుగు' అను పదము అనువాదముగా వాడబడుటవలన ఈ దేశమునకును, భాషకును తెనుగు అను పదము వాచకమయి కాలక్రమమున ఆంధ్రపదమువలెనే వాడుకలో స్థిరపడెను. ఈ మూడును తెనుగు పేళ్ళుగా ప్రసిద్ధములు. + +ఆంధ్ర లక్షణ గ్రంథములు : లక్షణ మనగా “లక్ష్యతే జ్ఞాయతే అనేన" అను వ్యుత్పత్తిచేత ఒక వస్తువును లేక ఒక విషయమును గుర్తుపట్టి తెలిసికొనుటకు పనికివచ్చు సాధనమని యర్థము. ఇతర వ్యావర్తకముగా (ఒక దానికి చెప్పిన లక్షణము మరియొక దానినుండి వేరు పరచునట్లుగా) ఒక వస్తువును నిర్దేశించుట లక్షణము, లక్షణ మనగా 'గుర్తు' అని స్థూలముగా అర్థము జెప్పవచ్చును. ఏ వస్తువునకైనను ప్రత్యేకమగు లక్షణము లేనిచో దానిని చక్కగా గ్రహింపజాలము. లక్షణమును జెప్పునప్పుడు అతివ్యాప్తి, అవ్యాప్తి, అసంభవము అను దోషములు లేకుండునట్లు చెప్పవలయును. అట్టి లక్షణ + +జ్ఞానమువలన లక్ష్యజ్ఞానము సులభముగా గలుగును.కనుక పూర్వులు ప్రతి శాస్త్రమునందును లక్ష్య లక్షణ సమన్వయ పద్ధతి నవలంబించి యున్నారు. ఛందో౽లంకార వ్యాకరణ శాస్త్రములను రచించుపట్టున తెలుగు లాక్షణికులు సైతము అట్టి పద్ధతినే అవలంబించిరి. ఆంధ్ర భాషయందు లక్ష్య లక్షణ సమన్వయ పద్ధతితో గత శతాబ్దులందు వెలసిన శాస్త్రములలో "వ్యాకరణ శాస్త్రము, అలంకార శాస్త్రము, చంద శ్శాస్త్రము నిఘంటువులు" అనునవి ముఖ్యములు. ఈ శాస్త్రములు నేటివరకును పెరుగుచున్నవి. కనుక వీటిని గురించిన అంశములను తెలిసికొనుట మనకు ప్రస్తుతము. + +I వ్యాకరణ శాస్త్రము :- పదములను బ్రకృతి ప్రత్యయ విభాగ పురస్సరముగా నిరూపించుటచే ఈ శాస్త్రమును +'వ్యాకరణ' మని అనుచున్నారు. “వ్యా క్రియంతే శబ్దాః సంస్క్రియంతే అనేన ఇతి వ్యాకరణమ్" అని వ్యుత్పత్తి. శబ్ద సంస్కార సాధనమని యర్ధము. ఋగ్వేద పద కారుడగు శాకల్యుడు మొదలుకొని బహు వ్యాకర్తలు సంస్కృత భాషకు వ్యాకరణమును రచించిరి అవి నామమాత్రా వశిష్టములు. ఇప్పుడు లోకవ్యవహార సాధనమైన ప్రాచీన వ్యాకరణము పాణినీయమే. పాణిని రచించిన అష్టాధ్యాయి, 3981 నూత్రములతో వైదిక, లౌకిక భాషా ప్రపంచమును సంస్కరించునట్టి ఉత్తమ వ్యాకరణము. అదియే దేశభాషా వ్యాకరణములకు మార్గదర్శకమైనది. తెలుగు వ్యాకర్తలు పాణినీయ పరిభాషనే +అవలంబించిరి. + +"ప్రయోగమూలం వ్యాకరణమ్"; "ప్రయోగ శరణా వైయాకరణాః" అను లోకోక్తుల వలన శిష్ట వ్యవహారము వ్యాకరణ రచనకు ఆధారమనుట స్పష్టము. ప్రాచీనాంధ్ర వైయాకరణులు కవి ప్రయోగములను, వాటిచే తెలియవచ్చు నితరాంశములను, కవిమార్గ విరుద్ధములు కానట్టి లోక వ్యవహార సిద్ధములను ఆధారముగా గోని వ్యాకరణములను రచించిరి జీవద్భాషలగు తెలుగు మున్నగు వాటియందు పూర్వకవి ప్రయుక్తములు గాకున్నను, వ్యాకరణ లక్షణమునకు దూరముగా నున్నను, తత్త త్కాలములయందలి కవులు ప్రయోగించిన శబ్దములు శిష్టవ్యవహారము అను శాణమున వన్నెలు దీరినవై \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0605.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0605.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..64628f26237607c08ce2529dccb577bd9731e1dc --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0605.txt" @@ -0,0 +1,22 @@ +యుండెనేని వాటిని స్వీకరించి, వానికొరకై వ్యాకరణమును విస్తరించుటకు అనుమతించిరి. ఇరువదవ శతాబ్ది యందు రచింపబడిన వ్యాకరణ గ్రంథములలో నిట్టి దూరదృష్టితో నుద్భవిల్లినవి కొన్ని కలవు. + +శబ్దమును బ్రకృతి ప్రత్యయ విభాగ పురస్సరమైన యర్థమునందు చక్కగా నెరిగి ప్రయోగించుట వలన ఇష్టార్థము (ఉద్దేశింపబడిన యర్థమని లౌకికముగా నర్థము చెప్పుకొనవచ్చును) సిద్ధించును. సంస్కృత విద్వాంసులలో ఇట్టి యాచారమున్నది. కనుకనే వారు + +" ఏకశ్శబ్దః సమ్యక్ జ్ఞాతః శాస్త్రాన్వితః +సుష్ఠుప్రయు క్తః స్వర్గేలోకే కామధుక్ భవతి " + +అను దానిని సర్వదా స్మరించుచుందురు. సమ్యక్ జ్ఞాతమైన సుశబ్దమును ప్రయోగించుటవలన స్వర్గము వచ్చునని +వారి విశ్వాసము. తెలుగు భాషను సయితము సంస్కృతము వలె ఉన్నతదశకు తెచ్చుటకై నన్నయభట్టారకాది వ్యాకర్తలు మార్గమును చూపియున్నారు. జీవద్భాషయైనంత మాత్రమున స్వేచ్ఛగా శబ్దమును ప్రయోగించుటకు వీలుండదు. రచయిత స్వసం కేతమాత్ర ప్రసిద్ధములయి, నేయార్థాది దోష జుష్టములయిన పద ప్రయోగములు చేసి భాషను కల్మష పరుపరాదు, శిష్టవ్యవహారము లోకాదరము - అను గీటురాళ్ళ ఒరపిడితో నిగ్గులు దేరిన శబ్దములను మాత్రమే ప్రయోగించి భాషా సరస్వతిని అలంకరించుచుండవలెను. అట్టి రచయిత యొక్క ప్రయోగములు ముందురాబోవు వ్యాకరణములందు చేరును. కనుక జీవద్భాషల విషయమున కవిత గీతవంటిదనియు, వ్యాకరణము దానిని ప్రకాశింప జేయు పందిరి వంటి దనియు కవులును, పండితులును తలపవలసియుండును. ఇక మన తెలుగు వ్యాకరణములలో కొన్నిటి చరిత్రను తెలిసి +కొందము. + +ఆంధ్రశబ్ద చింతామణీ'': ఇది ఆంధ్రభాషా వ్యాకరణములలో మొదటిది. 'వాగనుశాసన' బిరుదాంచితుడైన +నన్నయభట్టారకుడీ గ్రంథమును రచించెను. దీనిని 'నన్నయ భట్టీయ' మనియు కొందరు వ్యవహరింతురు. ఇది +సంస్కృత భాషయందు శ్లోకరూపమున (ఆర్యావృత్తములలో) వ్రాయబడినది. తరువాతి వ్యాఖ్యాతలు అందలి సూత్రములను విడివిడిగా తీసి వ్యాఖ్యానములను + +రచించిరి. చింతామణి వ్యాఖ్యాతలలో ఎలకూచి బాల సరస్వతి, పారనంది రామశాస్త్రి మున్నగువారు గలరు. వఝల చిన సీతారామస్వామిశాస్త్రిగారు విమర్శాత్మకముగా 'చింతామణి విషయ పరిశోధనము'ను రచించి పెక్కు విషయములను స్పష్టపరచిరి, చింతామణి తరువాత వచ్చిన వ్యాకరణములు కొన్ని అనువాదములుగాను, కొన్ని దాని నాధారముగా జేసికొని విస్తరిల్లినవిగాను ఉన్నవి. చింతామణియందు సంజ్ఞా సంధి, అజంత, హలంత, క్రియా పరిచ్ఛేదములు గలవు. 'విశ్వశ్రేయః కావ్యమ్' అను కావ్య లక్షణముతో నీవ్యాకరణము ప్రారంభమగును. నన్నయబట్టారకుడు తెనుగు వ్యాకరణ +శాస్త్రమునకు ప్రథమాచార్యుడు. ఇతడు క్రీ. శ. పదునొకండవ శతాబ్దివాడు. ఆంధ్రశబ్ద చింతామణి నన్నయ కృతము అగునా? కాదా? అను విషయమున విమర్శకులలో అభిప్రాయభేదము కలదు.అథర్వణ కారికావళి ''' : ఇది నన్నయ యొక్క ఆంధ్ర వ్యాకరణమగు చింతామణి సూత్రములతో జోడించి లక్ష్య +సాధనచేయుటకు పనికివచ్చు కారికలు (శ్లోకములు) గల యుత్తమ వ్యాకరణ గ్రంథము. అథర్వణాచార్యుడు కర్తయగుట చేత అథర్వణ కారికావళియని దీనికి పేరు వచ్చినది. 'వికృతి వివేక' మనియే దీని నామధేయము. పరిచ్ఛేదాంతముల యందు "ఇతి శ్రీమదథర్వణాచార్య కృతే వికృతి వివేకే" అని యున్నది. + +అథర్వణాచార్యుడు నన్నయతరువాత వచ్చిన ప్రామాణికుడయిన గొప్ప వ్యాకర్త. చింతామణి సూత్రముల యొక్క గాంభీర్యమును విశదపరచుటయందును, చింతామణి దృష్ట్యా అసాధువులనుటకు వీలైన మహాకవి ప్రయోగములను సాధించుటయందును, అథర్వణ కారి కావళి మిక్కిలి తోడ్పడును. చింతామణి నన్నయకృతము కాదనియు, వికృతివివేకము అథర్వణకృతము కాదనియు, వీటిని ఎలకూచి బాలసరస్వతియు, అహోబల పండితుడును రచించిరనియు ఒక వాదము కలదు. కాని చింతామణి వికృతివివేశములు నన్నయాథర్వణ కృతము లేయని కొందరు పండితులు భావించుచున్నారు. + +అథర్వణ కారికావళియందును చింతామణి యందు వలెనే సంజ్ఞా, సంధి, అజన్త, హలన్త, క్రియాపరిచ్ఛేద \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0612.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0612.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7d0911fac2c0ce8d14a153b101dcd783c022c0b6 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0612.txt" @@ -0,0 +1,28 @@ +సాహిత్య దర్పణము : ఇది విశ్వనాథ కవిరాజు వ్రాసిన సంస్కృత సాహిత్యదర్పణమునకు వేదము వేంకటరాయ +శాస్త్రిగారి అనువాదము. ఇందు వీరు లక్ష్యలక్షణములను సూత్రములుగాను, వ్యాఖ్యానముగాను తెలుగున వివరించిరి, ఇది సాహిత్య దర్పణమునకు ఆంధ్రవ్యాఖ్యానముగా నున్నది. + +కావ్యాత్మ : ఇది కావ్యాత్మను గురించిన ప్రాచీనాలం కారికుల మతములను తెలుగున విపులముగా చర్చించి +తెలుపునట్టి వచన గ్రంథము. దీనిని శెట్టులూరి వీరరాఘవ అయ్యంగారు రచించిరి. ఇది డాక్టరు. సుశీలకుమారడే గారి ఆంగ్ల రచనకు అనుసరణము. + +అలంకార శేఖరము : ఇది జయదేవకవి రచించిన సంస్కృతాలంకార గ్రంథమునకు చక్కని తెలుగు సేత. +శ్రీ అవధానము చంద్ర శేఖరశర్మగా రి గ్రంథమును రచించియున్నారు. మూలమునందలి లక్షణశ్లోకములకు తెలుగున సూత్రములను రచించియున్నారు. ఇవి బాలవ్యాకరణ సూత్రములవలె చక్కని శైలితో అలరారుచున్నవి. లక్ష్యములకు స్వీయపద్యములను (అనువాదములు) రచించి యున్నారు. ఈ గ్రంథము అముద్రితము, + +కావ్యప్రకాశవివృతి : ప్రొద్దుటూరు వాస్తవ్యులయిన కాండూరి నరసింహాచార్యులవా రీగ్రంథమును రచించిరి. +ఇందు మమ్మటుని కావ్యప్రకాశమునందలి మొదటి నాలుగు ఉల్లాసములు మాత్రమే అనువదింపబడినవి. సంస్కృత మూలమునకుగల వివరణములు మాత్ర మనువదింపబడినవి. లక్ష్యలక్షణములు సంస్కృతమునందలివే. వివరణము వ్యాఖ్యానప్రాయముగా సులభగ్రాహ్యముగా నున్నది. + +కవికల్పలత : ఇది దేవేశ్వరుని సంస్కృతకృతికి కల్లూరి వేంకటసుబ్రహ్మణ్య దీక్షితులు గారి అనువాదము. ఇందు +సాహిత్య విషయములు చక్కగా చర్చింపబడినవి. ఇది కవి శిక్షాగ్రంథము. + +కువలయానంద ప్రకాశము :- అప్పయ్య దీక్షితుల వారు రచించిన కువలయానందమునకు ఇది కటికనేని రామయ కవి యొనర్చిన తెలుగుసేత. కటిక నేనివారు పద్మనాయకులలో (వెలమలు) గలరు. కవి పుట్టుపూర్వోత్తరములు +అంతగా తెలియవు. ఇతనితాత గోపరాజు. తండ్రి సూర శౌరి, తల్లి బుచ్చమ్మ. ఇది మూడాశ్వాసము'ల గ్రండము. +మూలగ్రంథమంతయు అనువదింపబడినది. (1893.) + +కువలయానంద సారము :- బులుసు వేంకట రమణయ్యగారు దీనిని రచించిరి. ఇదియు అప్పయ్య దీక్షితుని కువలయానందమునకు కొన్ని శాస్త్ర చర్చలు విడిచి చేయబడిన అనువాదము. ఉదాహరణములు తెలుగు ప్రబంధముల నుండి ఈయబడినవి. కొన్ని యలంకారములకు చక్కని వివరణమును వ్రాసియున్నారు. కర్నూలు జిల్లా నందికోట్కూరు తాలూకా కరివెన గ్రామ వాస్తవ్యులయిన శ్రీధర పరశురామశాస్త్రిగారు సయితము కువలయానందమును సమగ్రముగా నాంధ్రీకరించి యున్నారు. కాని ఇంకను అది ముద్రితము కాలేదు. + +ఆంధ్ర దశరూపకము :- ఇది క్రీ. శ. ఎనిమిదవ శతాబ్దివాడగు ధనంజయుడు రచించిన గ్రంథమునకును, ధనికుని వివరణమునకును, శ్రీ మల్లాది సూర్యనారాయణశాస్త్రి గారి యనువాదము. ఇందు నాటక లక్షణములును, రస +భావాది నిరూపణమును గలవు. శ్రీ శాస్త్రిగారు సుమారు నలువది సంవత్సరములక్రింద ఈ గ్రంథమును రచించిరి. మూలమునందలి కారికలు సూత్రరూపమున తెనిగింపబడినవి. సంస్కృత వివరణమునందలి చర్చలను సంగ్రహించి యున్నారు. + +ప్రతాప రుద్రీయము :- ప్రాచీనుడగు గణపవరపు వేంకటకవి 'నంజరాయ యశోభూషణము' అను పేరున +విద్యానాథుని కృతి ననువదించెను. కాని అది లభ్యము కాలేదు. శ్రీ చలమచర్ల రంగాచార్యులుగారు "ప్రతాప రుద్ర యశోభూషణము" అను పేరుతో దీని ననువదించిరి. మూలగ్రంథము పేరుసయిత మదియే. ఇందు వీరు లక్ష్య +లక్షణములను పద్యరూపమున అనువదించి యున్నారు. పద్యరచన, వివరణము సులభగ్రాహ్యములుగా నున్నవి. +శ్రీ రంగాచార్యులుగారి మరియొక గ్రంథము "అలంకార వసంతము”. ఇది ప్రధానముగా క్రీ. శ. పదునేడవ శతాబ్దివాడైన వారణాసి ధర్మసూరి సాహిత్య రత్నాకరము నాధారముగాగొని రచింపబడినది, అలంకార వసంతము "విశ్వనుతనామ గోపాలపేట రామ" అను మకుటముగల సీసపద్యమయము, ఒక్కొక పద్యములో ఒక్కొక్క అలంకారమునకు లక్ష్యమీయ బడినది. లక్షణములు గద్యమునం \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0615.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0615.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..762db6158f746aeaa7ec7756428b36622c63856d --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0615.txt" @@ -0,0 +1,10 @@ +III ఛందశ్శాస్త్రము :- పద్యరూపమయిన కవిత్వము ప్రాచీన కాలమునుండియు మన భాషలో కన్పట్టు చున్నది. నన్నయకు పూర్వపు శాసనములందు దేశీయ ఛందస్సులైన తరువోజ, అక్కర, సీసము, ఆట వెలది మొదలగునవి వాడబడియున్నవి. ఇవి మాత్రాగణయుతములు. తరువాత నన్నయభట్టు అక్షరగణ బద్ధములైన ఉత్పలమాలాది వృత్తములను గూడ ఉపయోగించి, ఆంధ్ర ఛందస్సామగ్రిని విస్తరింప జేసెను. నన్నయ భట్టారకుడు చింతామణియందు కొన్ని ఛందో విషయములను "ఆద్యోవళిః" మున్నగువాటిని సూచించెను. మొత్తముమీద కొన్ని తెలుగు కావ్యములు రచింపబడు వరకును ఛందో లక్షణము గ్రంథరూపమున లేకుండెనని యూహింప వచ్చును. + +కవిజనాశ్రయము :- భీమన ఛందస్సు అను ప్రసిద్ధిని బడసిన ఈ గ్రంథమే ప్రథమాంధ్ర చ్ఛందో గ్రంథము. +వేములవాడ భీమకవి ఈ గ్రంథమును క్రీ. శ. 12వ శతాబ్దమున రచించెను. జైన వైశ్యుడైన మల్లియరేచన ఇందలి ప్రతి పద్యమునందును రేబా! రేచన శ్రావకా భరణాంక ! ప్రభృతి నామములతో సంబోధింపబడినాడు. కవిజనాశ్రయము భీమకవి కృతము కాదనియు రేచనయే దీనిని రచించెననియు నొక వాదము కలదు. బులుసు వేంకట రమణయ్యగారు ఇది రేచన కృతమని భావించినారు. వారి మతము ప్రకారము నైత మీ గ్రంథము క్రీ. శ. 12, 13 శతాబ్దముల నాటిదే. “వేములవాడను వెలసిన, భీమేశ్వర కరుణగల్గు భీమసుకవినేఁ, గోమటి రేచనమీదను, నీమహిఁగవులెన్న ఛంద మెలమి రచింతున్" ఇత్యాది పద్యములను ఉదాహరించియు, లోక ప్రతీతి ననుసరించియు, విమర్శయుతముగా శ్రీ జయంతి +రామయ్య పంతులుగారు భీమకవి హైదరాబాదు రాష్ట్రమునందలి వెలిగందల వేములవాడయందుండి కవిజనాశ్రయమును రచించెనని నిశ్చయించియున్నారు. వారి మతమే పరంపరాగతమై బహు జనాదరమునొంది యున్నందువలన భీమకవి కవిజనాశ్రయమును రేచనకు అంకితముగా రచించె నని విశ్వసింతము. + +ఇది ఛందోలక్షణములను దెలుపు గ్రంథమేయైనను ఇందు కావ్యప్రయోజనములు, కావ్య దోషములు మున్నగు మరికొన్ని విశేషములును గలవు. మొదటిది యగు సంజ్ఞాధికారమున గురులఘు వివేకము, గణస్వరూపము, యతిప్రాసముల నిర్ణయమును గలవు. రెండవది వియతి ఛందో౽ధికారము, ఇందు 26 ఛందములు, యతి రహితవృత్తములు, వాటి లక్షణములు వివరింపబడినవి. మూడవదియగు యతిఛందో౽ధి కారమున యతిని పాటింపదగిన వృత్తములు చెప్పబడినవి. నాలుగవదియగు ఉద్ధరమాలా వృత్తాధికారమునందు లయగ్రాహి, లయ విభాతి, త్రిభంగి, లయహారి, దండక అను వాని లక్షణములు చెప్పబడినవి. ఐదవది అర్థసమవృత్తాధి కారము.ఇందు నారీఫ్లుత, రతిప్రియాది వృత్తములు తెలుపబడినవి. ఆరవది విషమవృత్తాధికారము. ఏడవదియగు జాత్యధికారమునందు కందము, ఆర్య, గీతిభేదములు, సీసము, ఉత్సాహము, తరువోజ, గీదియ, అక్కరలు, ద్విపద, త్రిపద, చౌపద, షట్పద ఇత్యాదులు వివరింపబడినవి. (రగడ లక్షణము కవిజనాశ్రయమునందు లేదు. అది యర్వాచీనము, మరికొన్ని పద్యభేదములు ఆర్వాచీన లాక్షణికులచే నిరూపింపబడినవి). ఎనిమిదవ ఆధికారమున ఛందశ్శాస్త్రమునకు సంబంధించిన షట్రత్యయములును, తొమ్మిదవ అధికారమున కావ్యదోషములును తెలుపబడినవి. ఇట్లు నవాధికార పరిమితమైన ఈ ఛందోగ్రంథము మనకు లభించినవాటిలో ప్రాచీనతమమగుటచేత వ్యాకరణమునందు నన్నయవలె ఛందశ్శాస్త్ర విషయమున భీమకవి ప్రామాణికుడుగా నేటికిని ఎన్నుకొనబడు చున్నాడు. + +ఛందోదర్పణము : ‘అనంతుని ఛందస్సు' అను నామాంతరముగల ఈ గ్రంథమును రసాధరణకర్తయగు అనంతా మాత్యుడు రచించెను. ఛందోదర్పణము నాలుగా శ్వాసముల గ్రంథము. మొదటి యాశ్వాసమున సంజ్ఞ, యతి, +ప్రాస, ప్రకరణములు గలవు. రెండవ యాశ్వాసమున గద్యలక్షణము, వృత్తలక్షణములును, వివరింపబడినవి. మూడవ యాశ్వాసమున జాతులు, షట్రత్యయములును చెప్పబడినవి. నాలుగవ యాశ్వాసమున దోషవివరణము, వ్యాకరణాంశము లైన సంధి సమాసం వివరణములును గలవు. ఇది కవిజనాశ్రయము నాధారముగాగొని వ్రాసిన గ్రంథము వలె నున్నది. కాని సులభగ్రాహ్యముగా నున్నది. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0620.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0620.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b0facf48c92e306b0d0ed55e4cd7f32a618b2a67 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0620.txt" @@ -0,0 +1,19 @@ +లన్నియును పద్యాత్మకములై, పర్యాయపదములను మాత్రమే తెలుపుచున్నవి. + +ఈ కాలమున ఆంగ్లనిఘంటు పద్ధతి తెలుగునందును అనుసరింపబడుటచేత ప్రాచీనాంధ్ర నిఘంటువులను చదువు +వారు బహుస్వల్ప సంఖ్యాకులు. నవీనపద్ధతికి మార్గదర్శకమైన మొట్టమొదటి తెలుగు నిఘంటువును విలియం బ్రౌను +అను నతడు 1807 లో “A Vocabulary of Gentoo and Telugu" అను పేరుతో ప్రకటించెను. అకారాది వర్ణక్రమమున వెల్వడిన తెలుగు - ఇంగ్లీషు నిఘంటువులలో ఇదియే మొదటిది. ఆనాడు తెలుగుదేశములో వ్యవహారమునందున్న పెక్కు శబ్దములు అనగా తెలుగు వారు సాధారణముగా ఇంటను, బయటను వాడుక చేసెడి పదములేకాక కోర్టుకచ్చేరీలలో వ్యవహారరీతిగా వాడుకొనెడి పదములుకూడ ఇందున్నవి. మరియు ఉపయోగ సరణి ఎక్కువ స్పష్టముగా తెలియ జేయబడినది. ఇందు "అ" ''ఆ' లతోగల పదముల తరువాత క కారముతోగల పదములే యున్నవి. ఇ, ఈ, ఎ, ఏ లతో నుండవలసిన పదములు యీ, యీ, యె. యే లతోను; ఉ, ఊ, ఓ, ఓ లతో నుండవలసిన పదములు వు, వూ, +వొ, వో లతోను; ఋకారముతో నుండవలసినవి, రుకారముతోను ఆయా స్థలములందున్నవి. ఇది వ్యవహారము నందలి ఉచ్చారణ పద్దతిని అనుసరించియున్నది. + +ఈ విలియంబ్రౌను నిఘంటువు వెనువెంటనే ఎ. డి.కాంబెల్ రచించిన ఇంకొక 'తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు 1810 ప్రాంతమున వెల్వడినది. ఇదికూడ అంతగా చెప్పదగిన సమగ్ర నిఘంటువు కాదు. ఇవి తెలుగు సభ్యసింపదలచిన ఆంగ్ల విద్యావంతులకుమాత్రము ఉపయోగపడును. ఇంగ్లీషు రాని తెలుగువారి కుపయోగపడునట్లుగా 'తెలుగు. తెలుగు' నిఘంటువును అకారాదిగా మొట్టమొదట రచించినవాడు మామిడి వెంకయ్య. ఇతని 'ఆంధ్రదీపిక' 1848 లో ముద్రితమయినను 1816లోనే రచింపబడినదట. శ్రీ చుండూరి రంగనాయకులు శ్రేష్ఠి రచించిన 'ఆంధ్రదీపిక' మరియొకటి గలదు. ఇది శాలివాహన శకము 1771 లో అనగా క్రీ. శ. 1849 లో ముద్రితమయినది. ఇవి రెండును భిన్నము లగునో, కావో తెలియదు. + +ఈ నిఘంటువుల పిమ్మట సి.పి. బ్రౌను నిఘంటువులు ప్రకటితములయినవి (1852-54). ఈతడు పై ఇద్దరు పాశ్చాత్యుల కంటే ఎక్కువవిద్యాధికుడు, తెలుగుభాషలో అపారమయిన కృషి చేసిన పండితుడు, పెక్కురు పండితుల సాహాయ్యముతో ఆతడు 'ఇంగ్లీషు-తెలుగు', తెలుగు ఇంగ్లీషు' అను రెండు పెద్దనిఘంటువులను ప్రకటించెను. +అంతేకాని తెనుగుభాషయందు వ్యవహారములోనున్న హిందూస్థానీ, ఆంగ్లము, తమిళము, మరాఠీ మొదలగు భాషలకు చెందిన పదములను కూర్చి, మిశ్ర నిఘంటువను పేర ఇంకొక నిఘంటువునుకూడ రచించెను. + +తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువునందు తెలుగు పదములకు ఆంగ్లార్థములే కాక, తెలుగు అర్థములుకూడ ఒసగబడినవి. శబ్దార్థములను స్పష్టము చేసెడి లోకోక్తులను పూర్వకవి ప్రయోగ విశేషములను చక్కగా వివరించెను. ఇట్లు ఈ నిఘంటువును రచించి సి. పి. బ్రౌను ఆంధ్రభాషకు మహోపకార మొనర్చినాడు. ఈ నిఘంటువే తరువాతి ఆంధ్ర నిఘంటువుల కెంతేని ఉపయోగపడినదనుటలో అతిశయోక్తి లేదు. అంతేకాక బూజుపట్టి చెదలపాలగుచున్న పెక్కు ప్రాచీనాంధ్ర గ్రంథములను ప్రకటించిన ఖ్యాతియును బ్రౌనుకే దక్కినది. + +చిన్నయసూరి నిఘంటువు : పై నిఘంటువులలో లోపములను తొలగించి పండితాదరణ పాత్రమయిన సమ +గ్రాంధ్ర నిఘంటువును సమర్థతతో రచించుటకు పరవస్తు చిన్నయసూరి సమకట్టెను. కాని, పదముల యొక్క పట్టి +కను తయారుచేయువరకే చిన్నయసూరిజీవించియుండెను ప్రతి పదమునకును, ప్రతియర్థమునకు నిర్ధారకములయిన ప్రయోగములను మాత్రమే ఇతడు సేకరించుటకు మొదలు పెట్టెను. శబ్దస్వరూప నిర్ణయమునకుతోడ్పడని యతిప్రాసాదు లందు వాడబడిన ప్రయోగములనే సూరి గ్రహించెను. ఈ ఉత్తమ నిఘంటువు పూర్తియైయున్నచో ఆంధ్రభాషకు మహోపకారము జరిగియుండెడిది. + +శబ్దరత్నాకరము : శ్రీ బహుజనపల్లి సీతారామచార్యులుగారు దీనిని 1885లో ప్రకటించిరి. చిన్నయ సూరి నిఘంటువు యొక్క మహాప్రారంభమును గాంచి అవి పరిపూర్తి యగుటకు బహుకాలము చెల్లుననియు, పరిపూర్తి అయినను అందు తెనుగుపదములు మాత్రమే \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0627.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0627.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..43b5341ca8dfa4199727cccc5389203566b5bda6 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0627.txt" @@ -0,0 +1,43 @@ +పరిణామ దృష్టిలో మహత్తరమైనది. లిపి పరిణామదృష్టిని గూడ నిదియొక చరిత్రాత్మక ఘట్టము. ఏలయన, ఇంత +వరకు తెలుగు కన్నడముల కొకేలిపి యుండెడిది. అనగా నన్నయభట్టు ఉపయోగించిన లిపియందే కన్నడకవిత్రయపు +వారి రచనలును వ్రాయబడినవి. తిక్కన కాలమున తెలుగు లిపి ప్రత్యేక స్వరూపము దాల్చి కన్నడమునుండి వేరుపడి +నది. కొంత కాలము తెలుగు కన్నడముల కొకేలిపి యుండిన కారణముననే నేటికికూడ కొన్ని తెలుగు తాళపత్ర ప్రతులు కన్నడలిపిలో కానవచ్చుచున్నవి. తిక్కన కాలమునాటి పాత తెలుగులిపి శ్రీనాథుని కాలమునాటికి వ్రాత పరికరముల కారణమున సర్వాంగ సుందరమై ముత్యాలచాలువలె ముచ్చట గూర్ప సాగినది. + +తెలుగులిపి తొలుత నలుచదరముగ నుండెడిదనియు, ఆ వెనుక గుండ్రదనముకలిగి లిపిగా పరిణామము పొందిన +దనియు, ముందు చెప్పబడినది. దీనికి కారణము మన వ్రాతసాధనములే యని చెప్పవచ్చును. మొదట మన +వ్రాతసాధనము - శిల - లేక రాయి. వీటిపైని చెక్కబడిన వ్రాతలకే "శిలాశాసనములు" అని పేరు. ఇది శిలా యుగము లేక రాతియుగము యొక్క చిహ్నము. ఆపైని రాగి రేకులు ప్రచారములోనికి వచ్చి వ్రాతసాధనములై నవి. ఇది లోహయుగము లేక ఇనుపయుగ చిహ్నము అని చెప్పవచ్చును. రాగిరేకులు ప్రచారములోనున్న కాలముననే తాటియాకు ప్రధానమయిన వ్రాతసాధనముగా పరిణమించినది. అప్పుడే చతురస్రముగా నుండెడు మన లిపి గుండ్రదనము దాల్చుచు వచ్చినది. + +శిలలపైని, రాగిరేకులపైని ఉలితో అక్షరములు చెక్కెడివారు. చతురస్రముగనుండు లిపిని అట్లు ఉలితో చెక్కుట సులభము - చతురస్రముగ నుండు లిపిలో అక్షరములకు తలకట్లు అడ్డుగీతవలె అనగా ನಿಟ್ಟಿ యాకారముతో నుండును. తాటియాకు ప్రచారము లోనికి రాగానే దానికి ఉలివలె చివర భాగమున నుండి కొంచెము పొడుగుగానుండు మరియొక వ్రాతసాధనము కావలసివచ్చెను. దానినే గంటము అందురు. గంటముతో తాటియాకుమీద వ్రాయునప్పుడు తలకట్లు గీతవలె వ్రాసినచో తాటియాకు చినిగిపోవును. కాబట్టి యవి గుండ్రముగా వ్రాయవలసిన యావశ్యకత యేర్పడినది. +దానినిబట్టి అక్షరములకును గుండ్రదన మేర్పడినది. + +మన లిపిచరిత్రను పరిశీలించినచో క్రీ. శ. 1000-1050 ప్రాంతము అనగా నన్నయభట్టారకుని కాలమునుండి ఈ గుండ్రదనము ప్రారంభమైన ట్లాతని నందమపూడి శాసనము తెలుపుచున్నది. + +తిక్కన కాలమునాటికి మన తెలుగులిపి గుండ్రదనము చేత నొక విశిష్టత సంపాదించినది. దాక్షిణాత్యలిపులలో +తెలుగునకు గల యీ విశేషమును, తిక్కన కాలమునాటి కవియగు మంచన కేయూరబాహు చరిత్రమున నిట్లు +వ్యక్తముచేసి యున్నాడు. + +కృతపతియగు గుండనామాత్యుడు “వాచకత్వము లేఖ నోచితంబును నంధ్రలిపిరితిగా సర్వ లిపులయందు, ఫణితి +భాతియుఁ దీవ్రభంగియు" వ్రాయగలిగినవాడట (1-18). + +శ్రీనాధుని కాలమునాటికి తెలుగులిపి, యొకకళగా పరిగణిత మైనది. కుడియెడమల రెండు చేతులతోడను వ్రాయగల వ్రాయసకాండ్రు ఉండెడివారు. జక్కన విక్రమార్క చరిత్రలో + +"ఆత్మీయ లిపియట్టు లన్య దేశంబుల +లిపులను జదువంగ నిపుణుఁడయ్యె" (1-50) + +శా. శ్రీ కర్ణాట మహామహీశ్వర + సదా సేవా ప్రధానో త్తమా +నీ కస్తుత్యలిపి క్రియానిపుణ పాణి + ద్వంద్వ పంకేరుహా.(3-137) + +అని లిపినిగూర్చి తెలిపినాడు. శ్రీకృష్ణరాయని యుగమున - లిపి పరిణతి చెందినది. పాండురంగమాహాత్మ్యమున రామకృష్ణకవి — + +“పట్టెవట్రువయును పరిపుష్టి తలకట్టు + గుడిసున్న కియ్యయు సుడియు ముడియు +నైత్వంబు నేత్వంబు నందంబు మందంబు + గిలుకయు బంతులు' నిలుపు పొలుపు +నయము నిస్సందేహతయు నొప్పు మురువును + ద్రచ్చి వేసినయట్లు తనరుటయును +షడ్వర్గశుద్ధియు జాతియోగ్యతయును + వృద్ధిప్రియంబును విశదగతియు...” + +గలిగి తెలుగులిపి కళాసంపన్నమైనది. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0636.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0636.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b2d85cdeddc240921cd52baef2e898abb29fe16f --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0636.txt" @@ -0,0 +1,48 @@ +ఐ :- ప్రాచీన లిపిలో దీనికి గుర్తులేదు. ఇది వ్రాయవలసి వచ్చినపుడు 'అయ్, అయి' అని వ్రాసెడివారు. +యుద్ధమల్లుని బెజవాడ శిలాశాసనములోని 'ఒయ్వారల' అని యీ యక్షర స్వరూపము గలదు. అప్పకవి దీనిని +చెప్పియున్నాడు. + +ఋ, ఋ; ఌ,ౡ :- ఇవి తెలుగునలేవు. ఇవి అచ్చులు గావున ఎల్లప్పుడు హల్సంయోగముతో వ్రాయబడు +చుండెడివి. + +నృ - తృ - క్ష :- ఋకారమునకు 'ృ' ఇట్టి చిహ్నము ఉండుటచే దీనికి వట్రువసుడి యని పేరువచ్చినది. రెండవ దానికి ప్రచారము లేక పోవుటచే, ప్రత్యేక చిహ్న మేర్పడ లేదు. + +క :- తలకట్టు మొదటినుండి కలది. +ఖ:- తలకట్టు లేదు.. దీని చివరవంపు నేడు కొంచెము క్రిందికి వ్రాయబడుచున్నది. +గ:- తలకట్టులేదు. తరువాత నేర్పడినది. +ఘ:- తలకట్టులేదు. ఒత్తక్షరపు గురుతులేదు. +జ :- ఇది గ్రంథాక్షరలిపి. మొదట జ ఒకటే గీత-అది పూర్వాక్షరములోని మొదటి వంపు క్రమముగా రెండవ వంపునకు మరియొక గీత చేర్చబడినది. అప్పుడు 'జ' అయినది. +చ:- తలకట్టు మొదటినుండి కలది. +ఛ :- తలకట్టు మొదటినుండి కలది. ఒత్తక్షరపు గురుతు లేదు. +జ :-తలకట్టులేదు. +ఞ:- తలకట్టులేదు. +ట :- మొదట తలకట్టులేదు. +ఠ :- మొదట తలకట్టులేదు. +డ:- మొదట తలకట్టులేదు. +ఢ :- మొదట తలకట్టులేదు. తలకట్టు, ఒత్తు తరువాత నేర్పడినవి. +ణ : మొదట తలకట్టులేదు. +త:- తలకట్టు మొదటినుండి యున్నది. +థ :- తలకట్టులేదు. +దః - తలకట్టు మొదటినుండి యున్నది. +ధ :- తలకట్టులేదు. +న:- తలకట్టు మొదటినుండి యున్నది. +ప :- తలకట్టు మొదట లేదు. +ఫ : తలకట్టు మొదటలేదు. ఒత్తులేదు. తరువాత ఏర్పడినది. +బ :-తలకట్టు మొదటినుండిలేదు. +భ :- తలకట్టు మొదటినుండి కలది. +మ:- తలకట్టు మొదటినుండి కలది. +య:- తలకట్టు మొదట లేదు. +ర:- తలకట్టు మొదటినుండి కలది. +ల :- తలకట్టులేదు. +వ :- తలకట్టు మొదటినుండి కలది. +శ :- తలకట్టు మొదటలేదు. కన్నడ సంప్రదాయము నుండి వచ్చినది. +ష:- తలకట్టు మొదటినుండి కలది. +స :- తలకట్టు మొదటినుండి కలది. +హ:- తలకట్టు మొదటినుండి కలది. +ఱ:-తలకట్టులేదు. ఇది మొదట 'ఆ' అను నక్షరము వలె నుండెడిది. క్రమక్రమముగా మీది రెండు గుడులును పెద్ద విగా మారి వానిమధ్య అడ్డగీత గల ఆ చిహ్నము వ్రాయబడుటచేత ప్రస్తుత రూపము దాల్చినది. మొదటి రెండు గుడులును బండిచక్రములమాదిరిని '0' యుండుటచేత దీనికి "శకట రేఫము" అను పేరు గలిగినది. + +పై దానిని బట్టి తలకట్టునకు గల ప్రాధాన్యము గ్రహింపవచ్చును. శరీరమునకు తలప్రధానము. “సర్వస్య గాత్రస్య శిరః ప్రధానమ్" అని సూక్తి. అక్షరశరీరమునకును తలకట్టు అట్టిదియే. + +1. కొన్ని లిపిసంప్రదాయములు :- ఆ- అనునొక వింత యక్షరము యుద్ధమల్లుని బెజవాడ శిలాశాసనమున +మూడుచోట్ల నున్నది. అది బండిఱాలో కొమ్ములు కలపకుండ అడ్డుగీత 'రెండింటికి తగులునట్లు లేకుండనున్న 'ఱ' ' +అను నాకారములోనున్నది. 'ఱ' స్సి (14 వ పంక్తి) అఱిపిన (21 వ పంక్తి) అఱపుట (35వ పంక్తి).దీనిని డకారముగానే మనము పలుకవలయును. ఈ శాసనముననే 28 చోట్ల 'డ' కారము వచ్చినది. కాని పై \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0637.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0637.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..86209ea9899a663e92ce79c2261d3b5bdc219c18 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0637.txt" @@ -0,0 +1,28 @@ +మూడుచోట్ల నున్న వానికంటే విలక్షణముగ నున్నది. కాబట్టి యిది 'డ' కారముకన్న వేరనియు నితర ద్రావిడ +భాషలనుండి వచ్చినదనియు గ్రహింపదగును. + +తమిళమున అఱి ధాతువునకు నాశనము చేయుట, పాడుచేయుట, ధ్వంసముచేయుట అను నర్థములు కలవు. +తెలుగున వెంపఱి మొదలగువానిలో నీయఱి నిలిచియే యున్నది. కాని ప్రాచీన కాలమున, నీ అఱి ధాతువు కన్నడ భాషలో అళిగా మాఱినది. దాని ననుసరించి తెలుగున 'అడి' అయినది. అందుచేతనే తెలుగులిపిలో, సహజవర్ణమగు 'డ' కారమునకు, ఇతర భాషాపరిణామ మూలమున వచ్చిన యీ 'డ' కారమునకు లిపి భేదము కలిగినది. రేనాటి చోళుల ప్రాచీన శాసనములో చోఱ -చోడ - ఏఱు - ఏదు - అని యీ యక్షరమగుపడుచున్నది. + +నన్నయ ఈ యక్షరమును వాడుక చేయలేదు. + +అఱిచిన - బొడిచిన - చెడు నెప్పుడు. అని తెనుగున గల సహజ 'డ' కారముతో ప్రాసలో వ్రాసియున్నాడు. (భార. ఆది. 1.138) + +నన్నయతరువాత శాసనములలో నియక్షరము లేదు. ఈ యక్షరమునకును, ఈరూపముతో నుండు ఇతరాక్షరములకు గల భేదమును ఈ క్రింద చూపుచున్నాను. + +2. వలపలిగిలక :- "ప్రాచీన లేఖనమున బ్రాహ్మీలిపిలో J అను రీతిగను నంతకంతకు అను రీతిగను రేష +ముండెడిది. అది ఇతర వర్ణముతో కలిసినపుడు, వర్ణముల మీద నిల్చుటలో కాలక్రమమున J, S,O అను రీతిని పరిణమించినది. రేఫముమీద తలకట్టుపోయిన "c." అనునాకారము గిలకవలె నుండుటచే దానికి గిలక యను పేరువచ్చెను. ఉ: శ్రీ దమ్ము౯ (యుద్ధమల్లుని బెజవాడ శాసనపు తుది పంక్తి.) నాగర లిపిలో నేటికిని నిట్లే గిలకయున్నది. ॥ ఇట్టి తలమీది గిలక తలమీది యనునాసికలిపి యనుస్వారరూపమున వలపలికి దిగినట్లే +కాలక్రమమున వర్ణము వలపలికి దిగి '౯' అను రూపములోనికి పరిణామము చెందినది. ఈసందర్భమున నింకొక +విషయము చెప్పవలసియున్నది. + +అనుస్వారము ప్రాచీన కాలమున ద్వివిధముగా వ్రాయబడెడిదిగాన, నది ద్వివిధముగా వలపలికిని, దాపలికిని దిగుట సంభవించెను. గిలకయన్ననో వలపలికే దిగినది. అర్క= అక్క౯. అను నాసికాక్షరములకు బదులుగా పరాక్షరము తలపై వ్రాయబడెడి యనుస్వారము దాపలికి దిగుచు వచ్చెను. (రాముణ్ణు = రాముడు - రాముండు) తక్కినచోటులందలి తలమీది యనుస్వారము వలపలికి దిగుచు వచ్చెను. ఉ: వశము = వంశము. రేఫము వలపలి కే దిగుటచేతనే దానికి 'వలపలిగిలక' యను పేరు వచ్చెను." (వైయాకరణ పారిజాతము, పుట 277) + +ప్రాచీనులగు నన్నయాది మహాకవులును, నన్నెచోడ, పాల్కురికి సోమనాథాది శివకవులును నీ వలపలిగిలక +సంప్రదాయమును చక్కగా పాటించినారు. రేఫ సంయుక్తాక్షరము లన్నియు, వలపలిగిలక సంప్రదాయముచే తొలుత ద్విత్వాక్షరములుగా వ్రాసి ఆవెనుక రేఫోచ్చారణ చిహ్నమగు వలపలిగిలక వ్రాయుదురు. ఉచ్చారణములో మనకు రేఫధ్వని వినబడుచున్నను వ్రాతలో రేఫకన్నా ద్విత్వాక్షర ధ్వనికే ప్రాధాన్యము. + +ధర్మము - అని యిట్లు వ్రాసిన రకారధ్వని మనకు స్పష్టముగ తెలియును. కాని ధమ్మ౯ము అని వలపలిగిలక వ్రాసిన మకారమునకే ప్రాధాన్యము. + +ఇచట ముఖ్యముగ మనము పరిశీలింపవలసిన దేమనగా, పైవ్రాతలు, ప్రాసవిషయమున సరిపోవచ్చునుగాని యతి +విషయమున సరిపోవు. వలపలిగిలక సంప్రదాయము ననుసరించిన రేఫకు యతియెట్లు పొసగును ? + +ఈక్రింది యుదాహరణమువలన పైవిషయము స్పష్టమగును. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0638.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0638.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1064ec82d7aeba106e1fe64367096ea13c619230 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0638.txt" @@ -0,0 +1,15 @@ +శ్రీ వాణీంద్రామ రేంద్రాచ్చి౯త (ద్రార్చిత) - అనిన యతిసరిపోవును. (శ్రీ...చి) గాని శ్రీ వాణింద్రామ రేంద్రార్చిత యని నవీనరీతిగా పాఠనిర్ణయదృష్టితో ముద్రించిన యతి యెట్లును సరిపోవదు. చూడుడు. పూర్వరీతిగా వ్రాసిన వైముద్రిత పాఠము. శ్రీవాణిం ద్రామరేంద్రాప్పి౯త అని వలపలిగిలకు సంప్రదాయముతో వ్రాయవలసినరీతిగా వ్రాసినచో యతి తప్పుచున్నది. + +తెలుగు భాషలో యతి ప్రాసలకును, లిపి పరిణామ క్రమమునకును సన్నిహిత సంబంధము కలదని నిరూపించుటకు పై వలపలిగిలక సంప్రదాయ మొక్కటియే చాలును. ఈ నియమము తిక్కన కాలమునాటినుండి సడలినది. + +3. c . అర్ధానుస్వారము లేక అరసున్న :- ప్రాచీన లిపిలో అరసున్న లేదు. మొదట వర్గపంచమాక్షరములు, +ఆవెనుక బిందువులును వ్రాయబడుచుండెడివి. వర్గపంచమాక్షరములలో బిందువే తెలుగులో నియతముగా నిలుచునని యాంధ్ర లాక్షణిక సంప్రదాయము. కేతన మొదలగు ప్రాచీన వైయాకరణులు, పూర్ణబిందువులే లిఖింపబడుననియు, నవి యూది పలుకుట, తేలి పలుకుట యను నుచ్చారణ సంప్రదాయముచే రెండువిధములైన దనియు తెలిపిరి. తాళ పత్రములమీది వ్రాతయందును ఇది కానరాదు. మొట్టమొదట అచ్చుపడ్డ పుస్తకములలోను ఇది కానరాదు. ప్రాచీన గ్రంథములు నవీనరీతిని ముద్రించుకాలమున క్రీ. శ. 1840 ప్రాంతమునుండి అరసున్న సంజ్ఞ ఏర్పడి క్రీ. శ. 1858 నుండి బాల వ్యాకరణము మూలమున నేటి వ్రాతలో స్థిరత్వము సంపాదించినది. ఇది గ్రాంథిక భాషలో నియతముగా +పాటింపబడుచున్నను వ్యావహారిక భాషలో పాటింపబడుట లేదు. + +4. ఋ, ౠ,ఌ,ౡ . :- ఇవి రు, రి యని యిరు తెరగుల వ్రాతలలో నుండేడివి. ప్రాచీన కాలమునుండి +కాలమువరకు కవులు, యతిస్థానమున, 'ఋ' కు 'రు' తోడను 'రి' తోడను యతులు వాడిరి. కొందరు లాక్షణికులు మొదటిదాని నంగీకరింపలేదు. దేశ సంప్రదాయము ననుసరించి రెండును సరియైనవియే. దీనిని గూర్చి, అప్పకవీయ పంచమ ముద్రణ పీఠికయందును భాషా పరిశోధన ప్రయోగ విశేషములు అను గ్రంథమునను విపులముగా చర్చింపబడి యున్నది. + +ఆంధ్ర వాఙ్మయ చరిత్రము - I (క్రీ. శ. 1503 వరకు) :- ఋగ్వేదమునందును రామాయణ భారతము +లందును ఆంధ్రుల ప్రశంస కనవచ్చుచున్నది. మౌర్య చంద్రగుప్తుని కొలువునకు గ్రీకు రాయబారిగా వచ్చిన మెగస్తనీసు ఇండీకాలో ఆంధ్రుల బలప్రాభవములను గూర్చి వ్రాసి యుండెను. క్రీస్తు శకమునకు ముందు వెనుకల సుమారు +నాలుగున్నర శతాబ్దుల కాలము ఆంధ్ర రాజులు శాతవాహను లను పేరుతో పెద్ద సామ్రాజ్యమును పాలించి యుండిరి. ఈ విధముగా అతి ప్రాచీన కాలమునుండియు ఆంధ్రజాతి ఉండినట్లు తెలియుచున్నను, ఆంధ్ర భాషయని తరువాత ప్రసిద్ధి వడసిన తెలుగు, మాతృకయైన మూల ద్రావిడమునుండి యెప్పుడు విడివడి ప్రత్యేక రూపమున పరిణామ మొందుటకు మొదలిడెనో చెప్పుటకు వీలుగా కున్నది. శాతవాహను లాంధ్రులైనను తమ శాసనము లందు ప్రాకృతభాషనే వాడి యుండిరి. వారి తరువాత ఆంధ్రదేశమును పాలించిన ఇక్ష్వాకులు, బృహత్ఫలాయనులు, ఆనంద గోత్రికులు, శాలంకాయనులు, విష్ణు కుండినులు, మున్నగువారి శాసనములలో కూడ ప్రాకృతమో, సంస్కృతమో వాడబడియుండెను. కాని యందలి వేపూరు, విరిపఱ, పెణుక పట్టు, తెన్దులూరు, శాన్టికొన్ట, చెన్చేరువు, కంబుగా ళ్చెరువు, కడాకుదురు, మున్నగు గ్రామములు కొన్ని తెలుగు పేర్లుగా కానవచ్చుటయు, శాతవాహన రాజులలో నొకడైన హాలుడు కూర్చిన గాథా +సప్తశతిలోని గాధలలో ప్రాకృతపదములనడుమ నక్కడక్కడ పొట్ట, పిల్ల, అత్త, కరణి, పంది మున్నగు తెలుగు శబ్దములు దొర్లియుండుటయు, అమరావతీ స్తూపమునందలి ఒక రాతిపలకపై నాగబు అను తెలుగు ప్రత్యయముతో కూడినమాట గోచరించుటయు చూడ క్రీస్తు శకారంభమునుండియు తెలుగుభాష దేశమున వ్యవహారములో నుండెనని వ్యక్తమగుచున్నది. చాళుక్య రాజులకు, ముందుండిన తెలుగు భాషాపరిస్థితినిగూర్చి యింతకంటె నేమియు చెప్పజాలము, \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0639.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0639.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8c70f494377bcd6f14feb320215f44916862da52 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0639.txt" @@ -0,0 +1,22 @@ +రేనాటి చోళులును, తూర్పు చాళుక్యులును పరిపాలనము నెరపుకాలమున మొదటిసారి శాసనములు తెలుగు భాషలో వ్రాయబడినవి. క్రీ. శ. 7,8 శతాబ్దులందలి తూర్పు చాళుక్యుల శాసనములలో ప్రాకృత భాషా సంపర్కము కొంత అధికముగా కానవచ్చును. తరువాత క్రమముగా ఆప్రాకృతపదముల స్థానమును సంస్కృత సమాసము లాక్రమించినవి. క్రీ.శ. 848లో తూర్పు చాళుక్యరాజైన గుణగ విజయాదిత్యుడు వేయించిన అద్దంకి శాసనములో ఒక తరువోజయు, పిమ్మట కొంత వచనమును వ్రాయబడినవి. కొంచెమించుమించుగా ఆకాలమునకే చెందిన కందుకూరు ధర్మవర శాసనములలో +సీసపద్యములు కనబడుచున్నవి. తరువాత క్రీ.శ. 934 నాటి యుద్ధమల్లుని బెజవాడ శాసనములో ఐదు మధ్యాక్కరా పద్యములు చూపట్టుచున్నవి. క్రీ. శ. 1000 ప్రాంతము నాటిదని తలంపబడు విరియాల కామసాని గూడూరు శాసనములో మూడు చంపకమాలలును, రెండుత్పలమాలలును వ్రాయబడినవి. నన్నె చోడుడు కుమారసంభవములో వ్రాసిన + +మునుమార్గ కవితలోకం +బున వెలయఁగ దేశికవిత పుట్టించి తెనుం +గును నిల్పి రంధ్రవిషయం +బునఁజన జాళుక్యరాజు మొదలగు పలువుర్. + +అను పద్యమంతకు పూర్వమే తెలుగున కవిత్వముండెనను విషయమును వ్యక్తము చేయుచున్నది. ఇరుగు పొరుగు దేశములందు కన్నడము మున్నగు భాషలలో మార్గకవిత్వము వ్రాయబడి ప్రచారము నొందుచుండగా గుణగ విజయా దిత్యుడో, మరేచాళుక్యరాజో తెలుగు దేశమున దేశికవిత పుట్టించి, తెలుగును నిలిపె నని ఈ పద్యమున కర్థము చెప్పవలయును. దీని కనుగుణముగా క్రీ. శ. 9, 10 శతాబ్దులలో వ్రాయబడిన శాసనములలో సంస్కృత వృత్తము లేమియులేక కేవల దేశిపద్యములే గోచరించుచున్నవి. సంస్కృతాభిమానులైన పండితులీ దేశికవిత్వము నంతగా నాదరింపని హేతువున తరువాత తెలుగుదేశమునకూడ మార్గకవితాపద్ధతియే అవలంబింపబడినట్లు తోచుచున్నది. కామసాని గూడూరుశాసనము నందలి పద్యములు ఇందుకు దృష్టాంతములు. లభించిన + +ఈపద్యములు రెండుమూడు కంటే నెక్కువగా లేకపోవుట చేతను, పైశాసనములందలి పద్యములు వ్యక్తుల వీరావదానములను, దానములను మాత్రము వర్ణించునట్టి వగుటచేతను వానియందలి సారస్వతగుణమునెత్తిచూపుట +కవకాశములేకున్నది. కాని దేశి మార్గములు రెండింట చెప్పబడిన ఏదో యొక రకమైన కవిత్వమును, తరువాత +నన్నయ భారతమున నవలంబించిన చంపూ పద్ధతియు అంతకుముందే ప్రచారమున నుండె ననుట కివి నిదర్శన +ములుగా నున్నవి. అద్దంకి ధర్మవరము శాసనములు గద్య పద్యములతో కూడియుండుటచే చంపూపద్ధతికి చెందిన వని +చెప్పవచ్చును. పైని పేర్కొనబడిన పద్యములేకాక దేశి మార్గమునకుచెందిన పలురకముల పద ములుకూడ నప్పుడు +వ్రాయబడుచుండెనని తెల్పుటకు కొన్ని ఆధారములు లభించుచున్నవి. పాల్కురికి సోమనాథుడు పండితారాధ్య +చరిత్రమున భక్తులు, తుమ్మెదపదములు, వెన్నెలపదములు, ప్రభాతపదములు మున్నగు పదములు పాడుచుండి రని +వ్రాసియుండెను. మరియు నతడు తాను రచించిన బసవ పురాణమునకు “ఆతతబసవపురాతన భక్తిగీతార్థ సమితీయే +మాతృక”యని తెల్పియుండెను. ఆతని నాటి కంతబహుళ ప్రచారములోనుండిన పదములును, గీతములును +తత్సదృశములైన యితరపద గీతాదులును అంతకు పూర్వము కూడ ప్రచారములో నుండె ననుకొనుటలో విప్రతిపత్తి ఉండదు. క్రీ.శ. 11వ శతాబ్దిలో రచింపబడిన యాప్పి రంగలమ్' అను తమిళ చ్ఛందోగ్రంథమున తత్కర్త పెంచయ్య వ్రాసిన తెనుగు ఛందమును పేర్కొనెను (వాంచియార్ వడఘుచందవుమ్). అప్పటికే తెలుగున ఛందోగ్రంథ మొకటి వెలువడియుండుట అంతకు పూర్వమే ఆభాషలో ఛందోబద్ధమైన రచన విరివిగా నుండెనని చెప్పక చెప్పుచున్నది. కానీ ఆ కవిత్వము గ్రంథస్థము కాకపోవుటచేతను, గ్రంథస్థమైనను మతవైషమ్యాది కారణములచే నష్టమైపోవుటచేతను దాని గుణగణములను నిర్ణయించుటకు వీలు లేక పోవుచున్నది. + +ఇట్లు నన్నయకు పూర్వమే కొంత కవిత్వముండెనని నిశ్చయముగా తెలియవచ్చుచుండ నాతడు రచించిన భారతమే తెలుగున ఆదికావ్యమనుటకు హేతువేమి అను ప్రశ్నకు సమాధానము చెప్పవలసియున్నది. ఆతనికి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0642.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0642.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..51a333e6f551acc9f277f4c9a177270a999e309d --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0642.txt" @@ -0,0 +1,9 @@ +చెన్నమల్లు సీసములు, వృషాధిప శతకము, ఒనవి దాహరణము అనునవి తెలుగు కృతులు. వీటిలో బసవపురాణ +పండితారాధ్య చరిత్రలకును, వృషాధిప శతకమునకును విశేష ప్రఖ్యాతి కలదు. బసవపురాణము, వీరశైవ మత +ప్రతిష్ఠాపకుడైన బసవేశ్వరుని జీవిత చరిత్రము. ఇందు ప్రసక్తారు ప్రసక్తముగా పలువురు శివభక్తుల చరిత్రలు కూడ వర్ణితములైనవి. సొమనాథు డిందలి వస్తువును వృద్ధులనుండియు, ప్రాచీన భ్యక్తులు బసవేశ్వరుని గూర్చి రచించిన గీతముల నుండియు గ్రహించినట్లు తెల్పి యున్నాడు. శివతత్త్వ సారమున సంగ్రహముగా చెప్పబడిన శివభక్తుల చరిత్రములు బసవపురాణ పండితారాధ్య చరిత్రములందు విపులముగా వర్ణింపబడినవి. బసవేశ్వరుడును, ఇతర భక్తులును ఒనరించిన లోకోత్తరములైన కార్యము లెన్నో ఇందు వివరింపబడినవి. ఇందలి బెజ్జ మహాదేవి కథ, కన్నప్ప కథ, సూరసానమ్మ కథ, చిరు తొండనంబి కథ మిక్కిలి రసవంతములై ఉండును. శ్రీనాథుని హరవిలాసమునందలి సిరియాళుని కథ కిందలి చిరుతొండ నంబి కథయే మాతృక. ఆంధ్రదేశముననే కాక కర్ణాట దేశమునకూడ మత గ్రంధముగా బసవ పురాణమున కమితమైన ప్రచారము కలదు. ఇది కన్నడ, తమిళములలోనికే కాక సంస్కృతమునకు +కూడ పరివర్తనము చేయబడినది. దీనికి తెలుగున మూడు పద్యరూపానువాదములు కలవు. పండితారాధ్య చరిత్రము నందు శైవమతమున కాచార్యుడని చెప్పదగిన మల్లి కార్జున పండితారాధ్యుని జీవిత చరిత్రము వివరింపబడినది. ఇది సోమనాథుని రచనలోని కెల్ల కడపటిదైనను కవితా పాటవమునం దగ్రగణ్యమైనది. పండితుడు వెలనాటి చోడుని సభలో జైన బౌద్ధ చార్వాకాది మతముల ఖండించి వీరశైవమును ప్రతిష్ఠించిన వృత్తాంత మిందలి ప్రధాన విషయము. ఇందు దీక్షా పురాతనవాద మహిమ పర్వత ప్రకరణములు అను నైదు ప్రకరణము లున్నవి. ద్విపదచ్ఛందోబద్ధమైనను మహాకావ్య లక్షణ సమగ్రత యందును, నవరస పరిపోషణమునందును ఈ కావ్యము మిక్కిలి వాసి కెక్కి యున్నది. ఇందు పెక్కు చోట్ల పండితారాధ్యుని కృతులలోని భాగములు యథాతథముగా నుద్ధరింపబడి యున్నవి. సంగీతము, నాట్యము, వైద్యము, రసవాదము మున్నగు విషయములును, వివిధ దేశాచారములును, ఇందు వివరింపబడినవి. దీనిని శ్రీనాథు +డాంధ్ర పద్యకావ్యముగను, గురురాజకవి సంస్కృత కావ్యముగను సంతరించి యుండిరి. వృషాధిప శతకము ఒసవా! బసవా! వృషాధిపా! అను మకుటముతో రచితమైన శతకము. ఇందు బసవేశ్వరాదులగు శివభక్తుల చరిత్రములు సంగ్రహముగా వర్ణింపబడినవి. ఇందున్న తమిళ, కన్నడ, మహారాష్ట్ర మణిప్రవాళ భాషాపద్యము లీతని బహుభాషా పాండిత్యమును వెల్లడించు చున్నవి. మనకు లభ్యమగుచున్న శతకములలో మకుట పద్య సంఖ్యా నియమములతో కూడిన ప్రథమశతక మిదియే. ద్విపదచ్ఛందమును మహా కావ్యోపయోగిగా తీర్చిదిద్దిన మహాకవి సోమనాథుడు. ఇతడును నన్నెచోడునివలె జాను తెనుగును వాడినట్లు చెప్పుకొని యున్నాడు. పాఠకుల భావన కించుకైనను విడిచి పెట్టక ఈతడు దేనినైనను విస్తృత తరముగా వర్ణించుచుండును. అందును శివునో, బసవునో వర్ణించు సందర్భమున ఇతని రచన ఆవేళ పూరితమై గిరినదివలె ఉరవడితో ప్రవహించుచుండును. ఇతడు కొన్ని ద్విపదలలో ప్రాసయతిని వాడెను. ద్విపదకు ద్విపదకు తెగ చెప్పవలెనను నియమమును పాటింపక వాని నేక ధారగా నడపించెను. లాక్షణికులు దోషముగా పరిగణించు పదములును, సంధులును, సమాసములును ఇతని రచనలో నచ్చటచ్చట కాననగును. అయ్యు, వస్తుచ్చందో భాషా విషయముల కనవచ్చు దేశీయతయు, వర్ణనాదుల గోచరించు తన్మయతయు, దాని కొక అసాధారణ +సౌందర్యమును చేకూర్చుచున్నవి. ద్విపదను రోకంటి పాటగా కాక బహుభంగుల వైవిధ్యముతో నడపించి ఆతడా ఛందమున కఖండమైన ప్రతిష్ఠ సంపాదించెను. అందుచేతనే ద్విపద కావ్యకర్తలలో కాలము చేతనేకాక కవితాప్రతిభచే కూడ నీతని కగ్రస్థానము లభించెను. + +క్రీ. శ. 12వ శతాబ్దిలో నాంధ్రదేశమున శైవ వైష్ణవ మతములు రెండును వ్యాప్తిచెంది పలువు రనుయాయుల +నాకర్షించెను. వారన్యోన్య దర్శన స్పర్శన భాషణాదులను కూడ నుజ్జగించి ఒండొరుల ద్వేషించుకొనుచు సంఘమున కొంత అలజడి కలిగించిరి. అది చూచి ఆ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0643.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0643.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..dc13f6ac74138e88af00bc78dc332ea7d7b95d51 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0643.txt" @@ -0,0 +1,9 @@ +రెండు మతములవారికి సామరస్యము కలిగింప ప్రయత్నించినవారిలో తిక్కన సోమయాజి ప్రథమగణ్యుడు.(క్రీ. శ. 1210-1290). ఈతని వంశము పండితులకును, మంత్రి దండనాథులకును నెలవై వన్నె వాసిగాంచినట్టిది. ఇతనితాత భాస్కరమంత్రి రామాయణము రచించినట్లు ప్రతీతి. కాని ఆ కావ్య మిప్పుడు లభించుటలేదు. తిక్కన క్రీ. శ. 13 వ శతాబ్ది పూర్వార్థమున నెల్లూరును పరిపాలించిన మనుమసిద్ధికి మంత్రియు, ఆస్థానకవియునై అలరారెను. అతడు తన తొలికృతియైన నిర్వచనోత్తర రామాయణమును ఆ మనుమసిద్ధికే అంకితము కావించెను. ఆ కావ్యము నాతడు చంపూ పద్ధతిని గాక నిర్వచనముగా రచించెను. ఇం దారంభమున నాతనికి కవితారచనమునగల వివిధములయిన అభిప్రాయములు వెల్లడింపబడినవి. ఇది వాల్మీకి రచిత రామాయణో త్తర కాండమున కనువాదము. ఇందు జనాపవాద భీతిచే రాముడు సీత నడవికి పంపుట, సీత కుశలవులను ప్రసవించుట మున్నగు వృత్తాంతములును, రావణాదుల జనన వర్తనాదులును వర్ణింపబడినవి. అనువాద విషయమున తిక్కన యిందు చాల స్వతంత్రత వహించెను. ఇందు విష్ణువు రాక్షసుల వధించిన ఘట్టమున వీరరసమును, సీతాపరిత్యాగ సందర్భమున కరుణరసమును చక్కగా పోషింపబడినవి. ఇందలి శైలి భారతములోని దానివలె నంత పరిపక్వము కాకపోయినను మిక్కిలి రసవంతముగానే యుండును. తిక్కన యిందు రామ నిర్యాణకథ నెందుచేతనో తెనింగింపక విడిచివైచెను. తరువాత దానిని జయంతి రామభట్టను నాత డేకాశ్వాసముగా రచించి భద్రాద్రిరామున కంకితము కావించెను, తిక్కన రచించిన రెండవ గ్రంథము +భారతము. ఇం దాతడు విరాటపర్వము మొదలుకొని పదునైదు పర్వములు తెనిగించెను. ఆంధ్రీకరణ విధానమున నిం దాతడు నన్నయపద్ధతినే అవలంబించెను. పాత్ర రసౌచిత్య పోషణమున నాత డిందు ప్రదర్శించిన ప్రతిభ +అపారమైనది. కీచకుడు ద్రౌవదిని వలచిన సందర్భమున శృంగారరసమును, ఉత్తర గోగ్రహణము నందును, యుద్ధ పర్వములందును వీరరసమును, స్త్రీ పర్వమునను, అభిమన్యువధ ఘట్టమునను కరుణరసమును, శాంత్యను +శాసనములందు శాంతరసమును ఆత డెంతో నిపుణముగా వర్ణించియుండెను. ఉద్యోగపర్వమున కృష్ణుని ముఖమున నాతడు ప్రదర్శించిన రాజనీతి నైపుణ్యము అద్వితీయముగా నుండును. పాండవులయు, ధృత రాష్ట్ర దుర్యోధనులయు, కర్ణశకునులయు, భీష్మ విదుర ద్రోణాదులయు, కుంతీ ద్రౌపదులయు పాత్రముల నాతడు సుస్పష్ట రేఖలతో తీర్చిదిద్దెను. ఆతడు చిత్రించిన కుంతీ ద్రౌపదులలో క్షత్రియ కాంతో చితమయిన మనస్విత నిండారి యుండును. కీచకు నాతడు పాశవమైన కామమునకు వశుడయిన మోహాంధుడుగా కాక విషాద నాయకునిగా చిత్రింప యత్నించి కృతకృత్యు డయ్యెను. మంత్రియు, యుద్ధనీతి విశారదుడును అగుటచే నాతని యుద్ధవర్ణనములు సహజములును, గంభీరములునై నిజముగా యుద్ధము జరుగుచున్నప్పటి వివిధ పరిస్థితులును పఠితలకు సాక్షాత్కరింప జేయును. తిక్కన శైలి ప్రధానముగా సంవాద శైలి. పాత్రల సంభాషణ ద్వారముననే అతడు కథను రమ్యముగా నడిపించుచుండును. అలతి అలతి దేశ్యపదముల వాడుటయందును, రసోచిత పద వృత్త ప్రయోగమునందును ఆతడు మిక్కిలి నిఫుణుడు, +ఆంధ్రు లందరును మోదము పొందవలెనను ఉద్దేశముతో నాతడు దీర్ఘ సమాసములను తగ్గించి మార్గము నవలంబించెను. ఆ కారణముచే నతనిరచన తెలుగుతనమున కునికిపట్టయి సరససుందరమయి ముద్దు గొల్పు చుండును. క్లిష్టములయిన ఆధ్యాత్మిక విషయములనుకూడ స్పష్టముగా వ్యక్తము చేయగల శక్తి తెనుగు భాష కున్న +దని మొట్టమొదట ప్రదర్శించినవా డాతడే. అతడు తన భారతమును హరిహరనాథ దేవుని కంకితము గావించి, +తద్వారమున శివకేశవా భేదమును ప్రచారము చేసి ధర్మాద్వైతమును స్థాపింప ప్రయత్నించెను. + +అభినవదండి బిరుదాంకితుడైన మూలఘటిక కేతన తిక్కనకు సమకాలికుడు. ఇతడు సంస్కృతమున దండి రచించిన దశకుమార చరితమును చంపూ కావ్యముగా ననువదించెను. ఇది శృంగార హాస్యముల కాలవాలమై చక్కని సాహన కథలతో నిండారి యుండును, కేతన కథాకథన నైపుణ్య మిందు సర్వతోముఖముగా గోచరించును. ఇదిగాక ఈతడు విజ్ఞానేశ్వరమను ధర్మశాస్త్ర గ్రంథమును, ఆంధ్రభాషా భూషణ మను వ్యాకరణ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0644.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0644.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..353887164ad7621b3eee67e6f8be28d9590c0116 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0644.txt" @@ -0,0 +1,13 @@ +గ్రంథమును గూడ రచించెను. తెలుగు వ్యాకరణమును తెలుగు భాషలో రచించిన మొదటి లక్షణకర్త ఇతడే. ఇతడు దశకుమార చరితముకు తిక్కన కంకితము చేసి యం దాతని వంశమును, పూర్వులకు చక్కగా వర్ణించెను. కవిత చెప్పి ఉభయకవిమిత్రు మెప్పించితి నని ఇతడు సగర్వముగా చెప్పుకొని యుండెను. + +మారన, తిక్కన సోమయాజి శిష్యుడు.. అతడు మార్కండేయ పురాణమును తెనిగించి గోన గన్నా రెడ్డి కంకితముచేసెను. ఇతని శైలి ఆడంబర రహితమై సరసముగా నుండును. తెనుగున తరువాత వెలసిన మను చరిత్రము, హరిశ్చంద్రో పాఖ్యానము, కువలయాశ్వ చరిత్రము మున్నగు ప్రబందములందలి కథావస్తు విందుండియే గ్రహింపబడినది. + +ఈ యుగమున వెలసిన పండిత కవులలో అథర్వణా చార్యు డొకడు. ఇతడు భారతము నాంధ్రీకరించెనని ప్రతీతి. ఇది యిప్పుడు లభ్యమగుటలేదు. దొరకిన కొలది పద్యములనుబట్టి ఈతని రచన విరాటపర్వమునుండి ఆరంఖించు ననియు, మిక్కిలి ప్రౌఢమైన దనియు తెలియుచున్నది. అధర్వణకారికావళి అను తెలుగు వ్యాకరణము నీతడు సంస్కృత శ్లోకములుగా రచించెను. ఇతడు త్రిలింగ శబ్దానుశాసన మను చిన్న వ్యాకరణమునుగూడ రచించే నందురు. + +క్రీ. శ. 1260 ప్రాంతమున బద్దెభూపాలుడు నీతిసార ముక్తావళి అను నీతిపద్యములతో కూడిన గ్రంథమును రచించెను. సుప్రసిద్ధమైన సుమతికతకమును గూడ నీతడే రచించి నట్లిందు చెప్పబడినది. ఇది ఎంతవరకు సత్యమో తెలియదు. ఇతని పద్యములు సరళసుందరములై పండిత పామర హృదయరంజకములుగా నుండును. తెలుగున వెలసిన మొదటి రామాయణము రంగనాథ రామాయణము. దీనిని రంగనాథుడను కవి వ్రాసి బుద్ధారెడ్డి పేర ప్రకటించెననియు, తండ్రి యుపదేశముచే బుద్ధారెడ్డియే రచించె ననియు ఏతత్కర్తృత్వ విషయమున రెండు వాదములున్నవి.ఆశ్వాసాంతము లందు గోనబుద్ధారెడ్డియే (1200 - 1250) తండ్రియైన విఠలక్ష్మానాథుని పేర నీ గ్రంథమును రచించినట్లు స్పష్టముగా చెప్పబడియుండుటచే ఆవాదమునే పలువురు విమర్శకు లంగీకరించు + +చున్నారు. ఇది వాల్మీకి రామాయణము ననుసరించి తెలుగున వ్రాయబడిన ద్విపద కావ్యము. ఇందు కవిజన శ్రుతినుండి గ్రహించి చొప్పించిన అనాత్మికములైన గాథలు కొన్ని గలవు. అందు జంబుమాలి, కాలనేమి. సులోచన అనువారి వృత్తాంతములు ముఖ్యములైనవి. ఇవి ఇందలి కథాభాగమున కెంతో మెరుగు చేకూర్చుచు రసవంతములై యున్నవి. రావణ. విభీవణ, కుంభకర్ణాదుల శీలములును, చిత్తవృత్తులుకు ఇందు చక్కగా వర్ణింపబడినవి. ఇందరి వర్ణనములు మిక్కిలి గంభీరములై ఉదాత్తములుగానుండును. ఇందలి శైలి లాక్షణికమును, ప్రసన్నమునై ద్విపదయయ్యు నెచ్చటను విసుకుగొల్పక చాల మనోహరముగా నుండును. ద్విపద కావ్యములలో శైలీపాటవముచేతను, కథా గౌరవముచేతను రంగనాథ రామాయణమున కొక విశిష్టస్థానము చేకూరినది. ఇందలి ఉత్తరకాండమును బుద్ధారెడ్డి ఆనతిచే ఆతని కుమారులైన కాచవిఠలవిభులు రచించి రామాయణమును పూర్తి కావించిరి. వీరి రచన తండ్రి రచనయంత ఉత్తమము +కాకపోయినను రసవంతముగానే ఉండును. + +తిక్కన తరువాత యుగకర్త అని చెప్పదగిన వాడు ఎఱ్ఱాప్రెగ్గడ. ఈతని యుగమున వెలసిన తొలికావ్యము భాస్కర రామాయణము. ఇదియును భారతమువలె నైకకవికర్తృక మగుట సంభవించినది. హుళక్కి భాస్కరుడు, అతని కుమారుడైన మల్లి కార్జునభట్టు, శిష్యుడైన కుమార రుద్రదేవుడు, మిత్రుడైన అయ్యలార్యుడు దీనికి కర్తలు. వీరిలో వయః పాండిత్య ప్రతిభలచే పెద్దయైన వాడు భాస్కరుడగుటచే కావ్య మాతని పేరనే వెలయింపబడినది. ఈ రామాయణమున తిక్కన తాతయగు భాస్కరుని రచనకూడ నున్నదని కొందరి తలంపు. అతడు వాల్మీకి రామాయణమును చాల +సంగ్రహముగా రచించెననియు, దానితో తృప్తినొందక హుళక్కి భాస్కరాదుల చ్చటచ్చట పెంచి ఈ రామాయణమునకు రూపమొసగిరనియు వారివాదము. వారు చెప్పు హేతువులనుబట్టి చూడ ఈ వాదము కొంత యుక్తి యుక్తముగానే కాన వచ్చుచున్నది. మంత్రిఖాస్కరుని రచన సుందరకాండమువరకు గల అన్ని కాండములందు ఎంతో కొంత కలదని వీనివలన తెలియుచున్నది. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0645.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0645.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..391958ecfb151be1245a9550c7edb3ac00d700e1 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0645.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +హుళక్కి భాస్కరు డారణ్యకాండమును, యుద్ధ కాండమున 1133 పద్యములను రచించెను. ఈతని రచన రెండవ +ప్రతాపరుద్రుని అశ్వసేన కధ్యక్షుడైన సాహి ణిమారన (1295-1323) కంకితము జేయబడినది. ఈతని శైలి సమాస భూయిష్ఠమయ్యు, సుబోధమై నన్నయ కవితను బోలియుండును. యుద్ధకాండమున నీతని రచనలో తిక్కన అనుకరణములు గోచరించుచున్నవి. మల్లికార్జునభట్టు తండ్రి అంతకవి కాకపోయినను ప్రతిభావంతుడు.ఇతని రచన బాలకాండమునకంటె కిష్కింధా సుందరకాండములలో శ్రేష్ఠతరముగా నుండును. వాలిభార్య అయిన తార శోకము నీతడు కరుణరస నిర్భరముగా వర్ణించెను. కుమార రుద్రదేవునికి సంగ్రహరచనపై ప్రీతి మెండు. ఇతడు రచించిన అయోధ్యా కాండము భావ సంగ్రహమునకు, భాషామాధుర్యమునకును నెలవై మనోహరముగా నుండును. అయ్యలార్యుడు భాస్కరుడు +రచింపగా మిగిలిన యుద్ధ కాండమును పూర్తిచేసెను. ఇతడు ప్రౌఢసమాసములతో కూడిన శైలియం దభిమానము +చూపెను. వీరరసప్రధానమైన యుద్ధ కాండమున కాశైలి అనుగుణముగానే ఉన్నది. మొదటినుండి తుదిచాక ఒక +చేతిమీద సాగమిచే భాస్కరరామాయణమునందలి శైలి ఏక ధారగా నుండక సమవిషమముగా గోచరించును. + +ఎఱ్ఱన రెడ్డిరాజుల ఆస్థానమున నుండిన మహాకవి (క్రీ. శ. 14 వ శతాబ్ది పూర్వభాగము). ఇతడు ప్రతిభా పాండిత్యము లందు నన్నయ తిక్కనల కెనయై భారతారణ్య పర్వశేషమునేకాక హరివంశమునుగూడ సమర్థతతో నిర్వహించి, కవిత్రయములో స్థానము సంపాదింప జాలెను. ఇత డారణ్యపర్వ శేషమును నన్నయ పేరుమీదుగనే తెనిగించి రాజరాజునకే అంకితముచేసెను, ఇది అతనికి సహజమయిన వినయమును, నన్నయపై గల భక్తిని చాటుచున్నది. ఈత డారణ్యపర్వ శేషమును నన్నయశైలితో నారంభించి, తిక్కన శైలితో ముగించెను. అందుచే ఇతని రచన నన్నయ తిక్కనల రచనలు అను మహాసముద్రములను కలుపు జలసంధివలె గోచరించును. ఆరణ్య పర్వమునందలి ఘోషయాత్ర, రామోపాఖ్యానము, సావిత్య్రుపాఖ్యానము, యక్షప్రశ్నలు అను భాగములు మిక్కిలి పేరుగాంచినవి. అరణ్యపర్వ శేషమున ఎఱ్ఱన సంస్కృతాంధ్రములను సమభాగములుగా వాడియుండెను. ఎఱ్ఱన రామాయణమునుగూడ రచించి తన ప్రభువయిన ప్రోలయ వేమారెడ్డికి అంకితము కావించెను. అది ఇప్పుడు లభ్యమగుట లేదు. హరివంశమున +నీతని శైలి పరిపక్వము నొందినది. ఇందు శ్రీకృష్ణుని చరిత్రము సంపూర్ణముగా వర్ణింపబడినది. గోకులమును వర్ణించు పట్ల ఎఱ్ఱన జానపద జీవితము నెంతో రమ్యముగా చిత్రించెను. హార్దమైన అనురాగమున కాలంబన మైన సాత్త్విక శృంగారమును వర్ణించుటలో ఎఱ్ఱన మేటి. ఉషానిరుద్ధుల చరిత్రము, రుక్మిణీకల్యాణము, ఇందు మిక్కిలి రసవంతములుగా నుండును. అనువాద విషయమున ఎఱ్ఱన నన్నయ, తిక్కనల మార్గమునే అవలంబించెను. ఎఱ్ఱన రచించిన స్వతంత్ర కావ్యము లక్ష్మీనృసింహ పురాణము. బ్రహ్మాండ పురాణమునుండి వస్తువును గ్రహించి ఎడ నెడ చక్కని వర్ణనలు చేర్చి, దాని నాత డొక హృద్యమైన ప్రబంధముగా సంతరించెను. ప్రహ్లాద చరిత్ర మిందలి ప్రధాన కథ. భక్తి వర్ణనమునం దీతడు పోతన కీడు కాక పోయినను ప్రహ్లాద చరిత్ర వర్ణించుటపట్ల నాతని కీతని రచన ఒజ్జబంతి యయ్యెననుటలో నతిశయోక్తి ఉండదు. ఈతని శైలి సత్త్వశుద్ధికి నెలవై, సత్త్వప్రధానమయిన యితని శీలమున కాదర్శమువోలె గోచరించును. శ్రీనాథుడితని సూక్తి వై చిత్రిని ప్రశంసించెను. ఇతనికి ప్రబంధ పరమేశ్వరు డనియు, శంభుదాసు డనియు బిరుద నామములు గలవు. + +విక్రమ సేనము అను కావ్యమును రచించిన చిమ్మపూడి అమరేశ్వరు డీ కాలము వాడే. పలువు రాంధ్రకపు లీతని +మహాకవిగా స్తుతించియుండిరి. ఈతని కావ్య మిప్పుడు లభించుటలేదు. విన్నకోట పెద్దన కావ్యాలంకార చూడామణి యను లక్షణ కావ్యమును రచించి రాజరాజు వంశీయుడయిన చాళుక్య విశ్వేశ్వరరాజున కంకితము చేసెను. ఇందు సాహిత్యవిషయములతోపాటు వ్యాకరణ చ్ఛందో విషయములుకూడ నున్నవి. లక్ష్యముల నిచ్చు సందర్భమున నీతడు కృతిపతిని గూర్చి రచించిన పద్యములు రసవంతములుగా నున్నవి. ఉద్దండ రచనా ధురంధరుడని శ్రీనాథునిచే ప్రశంసింపబడిన వేములవాడ భీమకవి ఈ కాలమునందే ఉండెను. ఇతడు కవిజనాశ్రయమను ఛందో \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0652.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0652.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..617d458206ec8be6c87f799431d5bdc77350c94f --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0652.txt" @@ -0,0 +1,18 @@ +• +బదుటచేతను, ఈయుగమునకు (క్రీ.శ.1500-1800) ప్రబంధయుగమను రూఢినామ మేర్పడినది. దీనిని రాయల +యుగము, నాయక రాజ యుగము లేక దక్షిణాంధ్ర యుగము అని రెండు భాగములుగా విభజింపవచ్చును. + +అష్టదిగ్గజములని ప్రసిద్ధివడసిన మహాకవులు నాదరించి, వారిచే రసవత్తరములైన మహాప్రబంధములను రచింపజేసి, ఆంధ్రవాఙ్మయమున తనకాలము సువర్ణయుగమై యలరారు నట్లొనర్చిన వాడు సాహితీ సమరాంగణ సార్వభౌముడు శ్రీకృష్ణ దేవరాయలు. ఇతడు క్రీ. శ.1509 మొదలు 1530 వరకును విజయనగర సామ్రాజ్యమును పాలించెను. సంస్కృతమునకు భోజమహారాజువలె ఆంధ్రమునకీ మహా రాజు అనన్య సామాన్యమైన అభ్యుదయమును కలిగించుటచే ఇతనికి ఆంధ్రభోజుడను సార్థకనామము కలిగినది. ఇతడు పలువురు పండితులను కవులను పోషించుటయేకాక, తానుకూడ విద్వత్కవియై సంస్కృతాంధ్రములందు బహుగ్రంథములు రచించుట ఇతని కావ్యగీతీ ప్రియత్వమునకు తార్కాణము. ఇతడు స్వరచితమైనఆముక్తమాల్యదయను ఆంధ్రప్రబంధము నవతారికలో, మదాలస చరిత్ర, సత్యావధూప్రీణనము, సకలకథా సార సంగ్రహము, జ్ఞానచింతామణి, రసమంజరి మొదలైన సంస్కృత గ్రంథములను రచించినట్లు చెప్పుకొని యున్నాడు. కాని అవి ఇప్పుడు లభ్యము అగుటలేదు. + +రాయలు రచించిన ఆంధ్ర ప్రబంధము ఆముక్త మాల్యద. గోదాదేవీ శ్రీ రంగేశ్వరుల ప్రణయ వృత్తాంత మిందలి ప్రధాన వస్తువు. గోదాదేవి మొదట ధరించిన పూలమాలలు తరువాత శ్రీరంగేశ్వరుని కర్పింపబడిన హేతువుచే ఆమెకు ఆముక్తమాల్యద అను పేరు కలిగినది. రాయలు సహజముగా వైష్ణవమతమునందు అభిమానము కలిగి తన్మత ప్రచారమునం దాసక్తి వహించినవాడగుటచే ఆముక్తమాల్యదయందు ప్రపక్తాను ప్రసక్తముగా విష్ణుపారమ్యమును ప్రదర్శించు నుపాఖ్యానములు కొన్ని చేర్చియుండెను. ఖాండిక్య కేశిధ్వజ్ఞోపాఖ్యానము,యామునాచార్య చరిత్రము, మాలదాసరి కథ అందు ముఖ్యములైనవి. అవాంతర ప్రవేశితములైన ఈ కథల చేతను, రాయలు కావించిన దీర్ఘములైన గ్రీష్మ వర్షా +శరద్వసంతర్తు వర్ణనములచేతను, యామునాచార్యునిచే కుమారునికి చెప్పించిన రాజనీతి విస్తారముచేతను, చివరి +రెండాశ్వాసములలో తప్ప మిగిలినవానిలో ప్రధాన కథకు సంబంధించిన వృత్తాంతము మృగ్యమై యుండుట చేతను +ఈప్రబంధమున వస్వైక్యమున కించుక భంగము వాటిల్లినదని చెప్పవచ్చును. ఇందలి కథావర్ణన పరిపాటిని పరికించి +నచో ఇది యొక చిన్న విష్ణు పురాణమువలె కనిపించును. + +ఉపాఖ్యాన వర్ణనావిస్తృతులచే ప్రధానకథ మరుగు పుచ్చబడినను ఆముక్తమాల్యదకు ప్రబంధ వాఙ్మయమున ఉన్నత స్థానము కల్పించు గుణవిశేషము లందు పెక్కులున్నవి. రాయలు వర్ణించిన గోదాదేవి విరహము ఇతర ప్రబంధము లందలి విరహవర్ణనకంటే విశిష్టమై దైహికమును, నీచమునైన మోహమును కాక హార్దమును, పవిత్రమునైన అనురాగమును ప్రకటించుచున్నది. ఇందలి ఋతువర్ణనములు సూక్ష్మాతి సూక్ష్మ వివరములతో కూడి ఆయా ఋతువులను పఠితలకు ప్రత్యతము చేయుచు రాయల ప్రకృతిపరిశీలన పాటవమును ప్రకటము కావించు చున్నవి. ఋతువులు నింత విస్తృతముగను, సహజ మనోహరముగను వర్ణించిన కవు లాంధ్ర వాఙ్మయముననే కాక సంస్కృతమునకూడ లేరనినచో అతిశయోక్తి కాజాలదు. రాయల రాజనీతివర్ణనము కేవల గ్రంథ పఠనజన్యము కాక అనుభవసిద్ధ మగుటచే మిక్కిలి +సహజమై అలరారుచున్నది. + +ఉపాఖ్యానములను రచించుటలో రాయలు గొప్ప నేర్పు ప్రదర్శించెను. ఖాండిక్య కేశిధ్వజోపాఖ్యానమును, మాలదాసరి కథయు కథానిర్మాణ శిల్పమునకును, పాత్ర చిత్రణమునకును, సంభాషణ నైపుణ్యమునకును నెలవులై మిక్కిలి హృద్యములుగా నున్నవి. ఖాండిక్య కేశిధ్వజులయు, మాలదాసరి యొక్కయు, పాండ్య రాజుభార్య యొక్కయు శీలములు అతి పవిత్రములై ఆదర్శప్రాయములుగ నున్నవి. రాయలు మహారాజయ్యు సామాన్య ప్రజల గృహజీవితమును, సుఖదుఃఖములను, ప్రకృతి యందలి వివిధ ప్రాణుల స్వభావములను చక్కగా వర్ణించి యుండెను. ఆనాటి ప్రజాజీవితమునకు ఆముక్తమాల్యద ఆదర్శమై భాసిల్లుచున్నది. + +ఆముక్తమాల్యదలో పలుచోట్ల రాయలకు వేదవాఙ్మయముతోడను, ఉపనిషత్తులతోడను, జ్యోతిష ప్రభృతి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0655.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0655.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ef9673e842af1e91f719d6f8dedbdf797bf4f1ff --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0655.txt" @@ -0,0 +1,10 @@ +సందేహించుచున్నారు, కాని కవితాధోరణిని బట్టి చూడ అది ఈతని కృతియేయని తోచుచున్నది. ఈ శతక మాంధ్ర +శతక వాఙ్మయమునకు తలమానిక మని చెప్పదగినది. ఇందు కవి పూర్వజీవితమున తాను గడపిన వర్తనమును గూర్చి అనుతావమును వెల్లడించుచు ఆత్మపరీక్ష కావించు కొని యున్నాడు. మదాంధులైన రాజుల యుద్ధతిని,వారవనితాసక్తిని, భోగభాగ్యములను ఇం దతడు నిరసించిన విధముచూడ వయస్సు పరిణత మగుకొలది అతడు విషయ పరాఙ్ముఖుడై వైరాగ్య తత్పరుడగుట తోచుచున్నది. ఇందలి శైలి ప్రౌఢమై ఎడనెడ స్వతంత్ర ప్రయోగములతో గూడి అత్యంత రమణీయముగానున్నది. ఇందలి పెక్కు పద్యములు ధూర్జటి శివభక్తి విశేషమును వెల్లడించుచున్నవి. తాను రచించిన శ్రీ కాళహస్తిమాహాత్మ్యమును అతడు శివునికే అర్పించెను. అందు దక్షిణ కైలాస మని ప్రసిద్ధిగన్న శ్రీ కాళహస్తి క్షేత్రమహత్త్వ +మును దెల్పు కథలు వర్ణింపబడినవి. సంస్కృతమున స్కాందపురాణమున గల శ్రీ కాళహస్తి మాహాత్మ్యమే దీనికి మూలము. ఇందు మానవులేకాక తిర్యక్కులుకూడ శివభక్తిని ప్రదర్శించి ఎట్లు కైవల్యము నందజాలెనో వర్ణింపబడినది. - ఇందలి కథలలో భక్తి పరవశుడై శివునికి తన రెండుకన్నులను పెరికియిచ్చిన తిన్నడను పుళిందరాజ కుమారునికథయు, మహాకవియై శివుడు వ్రాసిన పద్యములో కూడ తప్పుపట్టిన నత్కీరుని కథయు రసపూరితములై అతి మనోహరములుగా నుండును. ధూర్జటి శైలి సమానభూయిష్ఠమయ్యు ఎడనెడ, లలిత పదకోమలమై రసానుగుణ పదప్రయోగముతోకూడి సహృదయరంజకముగా నుండును. ఈ కావ్యమునందలి వర్ణనలు మిక్కిలి సహజములై కవిప్రకృతి పరిశీలన పాటవమును వెల్లడించు చున్నవి. తిన్ననికథయందలి ఆటవికజీవిత వర్ణనమును, నత్కీరుని కథయందలి దుర్భిక్షవర్ణవమును, స్వర్ణముఖి ప్రవాహవర్ణనమును ఇందుకు నిదర్శనములు. ధూర్జటి పోతనాదులవలె కవిత్వమొక దివ్యకళావిశేష మనియు, +దానిని ఈశ్వరారాధనమునకే వినియోగించుట యుక్త మనియు తలచిన మహనీయుడు. + +అయ్యలరాజు రామభద్రకవి రామాభ్యుదయ మను కావ్యమును వ్రానీ రామరాయల మేనల్లుడైన గొబ్బూరి నరసరాజున కంకితము కావించెను. ఇతడు రాయలు సంస్కృతమున వెలయించిన సకలక థాసారసంగ్రహమును తెలిగించి ఆతనికే అంకితము చేయదలచె నని చెప్పుదురు. ఆగ్రంథ మిప్పుడు లభ్యమగుటలేదు. రామభద్రుడు రామాభ్యుదయమున రామాయణకథను ప్రబంధ రీతిని రచింపదలచినవా డగుటచే అందు ఉద్యాన విహార పుష్పాప చయ జలక్రీడాదు లగు ప్రబంధోచితము లగు వర్ణనలు ప్రవేశ పెట్టెను. అవి మనోహరముగనే యున్నను కొన్ని చోట్ల ఔచిత్యదూరములుగా నున్నవి. విశ్వామిత్రమహర్షి సీత సౌందర్యమును వర్ణించుపట్లను, ఋష్యశృంగుని కథలో వేశ్యలమాయలను, విభ్రమములను వర్ణించు పట్లను, ఇతడు కొంచెము మేరమీరినట్లు కానిపించును. ఇతనిరచన ప్రౌఢమైన సంస్కృత సమాసములకును లలిత కోమలములైన తెలుగుపదములకును నెలవై మనోహరముగా నుండును. ఇతనికి శ్లేష యమకాను ప్రాసాది శబ్దాలంకారములందును, చిత్రకవిత్వమందును ప్రీతి మెండు. + +పింగళిసూరనార్యుడు కూడ అష్టదిగ్గజములలోని వాడే అని లోకమున వాడుక. కాని అతడు క్రీ.శ. 16 వ శతాబ్ది ఉత్తరార్థమున జీవించెనని కొందరును క్రీ.శ. 17 వ శతాబ్ది మొదటిపాదము వరకుకూడ కొందరును చెప్పుచున్నారు. రాఘవపాండవీయము, కళాపూర్ణోదయము, ప్రభావతీ ప్రద్యుమ్నము అను ఇతని మూడురచనలు మాత్రమే ఇప్పుడు ఉపలభ్యము లగు చున్నవి. ఇతడు తాను వ్రాసితి నని చెప్పుకొన్న గరుడ పురాణము నష్టమైనది. సూరన మిక్కిలి ప్రతిభావంతుడు. ఇతని కావ్యములు మూడును క్రొత్తదనముతో విలసిల్లుచు అతని పాండిత్య ప్రతిభాకళాభిజ్ఞతలను చాటుచున్నవి. + +రాఘవపాండవీయము ద్వ్యర్థికావ్యము, వేములవాడ భీమకవి ఇట్టి కావ్యమొకటి వ్రాసెనని ప్రతీతికలదు గాని అది లభ్య మగుటలేదు. ఇందు రామాయణభారత కథలు రెండును జోడింపబడినవి. ఇది చదువునప్పుడు పఠిత ఎట్టి క్లేశమును లేకుండనే ఒకసారి రామాయణ కథను ఒకసారి భారతకథను స్పష్టముగా గ్రహింప జాలును. సూరన ఇందు వివిధములైన శ్లేషలను వాడి సంస్కృతాంధ్రములందు తనకుగల పాండిత్యవి శేషమును ప్రకటించెను. సామాన్యముగ ద్వ్యర్థికావ్యము లందు రస \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0660.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0660.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f3c796307d671aab91aa12ebe47807c482cd7a41 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0660.txt" @@ -0,0 +1,9 @@ +కుమ్మరి మొల్లనుగూడ పేర్కొని యుండుటచే ఆమెకు అర్వాచీనుడై యుండెనని ఊహింపవచ్చును. దీనినిబట్టి ఇతడు క్రీ. శ. 16వ శతాబ్ది పూర్వార్థమున నుండెనని చెప్పనగును. ఏకామ్రనాథుడు చెప్పిన కథను అనుసరించియు, నాగనాధుని అనుమతి వడసియు తాను ఆ రాజవంశావళిని రచించితి నని సర్వప్ప చెప్పియుండెను. పార్వతీ పరమేశ్వరులు కైలాసమును వీడి పద్మాక్షీసిద్ధేశ్వరులుగా అవతరించిన వృత్తాంతముతో ఈగ్రంథము ఆరంభమగుచున్నది. సోమదేవరాజు కుమారుడైన మాధవవర్మ కటక బల్ల హు నోడించి శా. శ. 230 వత్సరమున సింహాసనము నధిష్ఠించినట్లు సిద్ధేశ్వర చరిత్ర చెప్పుచున్నది. ఈతని వంశముననే భువనైకమల్లుడు జనించెను. ఆతని కుమారుడు త్రిభువనమల్లుడు. ఇతని సుతుడు కాకతి ప్రోలరాజు. ఇతడు క్రీ. శ. 1068 ప్రాంతమున ఓరుగల్లు పట్టణమును స్థాపించెను. రుద్రదేవుడు, మహాదేవుడు అను వారు ప్రోలరాజు కుమారులు. సిద్ధేశ్వర చరిత్రనుబట్టి గణపతిదేవుడు రుద్రదేవుని కుమారుడేమోయని సందేహము కలుగుచున్నది. నెల్లూరునుండి తిక్కన సోమయాజివచ్చి గణపతిదేవుని దర్శించినట్లును, గణపతిదేవుడు +నేనలను పంచి మనుమసిద్ధుని రాజ్యస్థాపితుని కావించి నట్లును ఈ గ్రంథము చెప్పుచున్నది. రుద్రమ్మ గణపతి దేవుని భార్యయని ఈ గ్రంథమున చెప్పబడినది. ఇట్టివే ఇంకను పెక్కు పొరపాట్లిందు కలవు. ప్రతాపరుద్రుని చరిత్రమిందు విపులముగ వర్ణింపబడినది. ఈసందర్భమున అద్భుతములు పుక్కిటి పురాణములు మెండుగా నున్నవి. ఇచ్చట ఓరుగల్లు నగరము సవిస్తరముగా వర్ణితమైనది ఆనగరము వైభవము, అందలి గుడులు, గోపురములు, వివిధవర్ణముల ప్రజలు, ప్రతాపరుద్రుని ముఖ్యోద్యోగులు అప్పుడు ప్రసిద్ధి కెక్కిన కవులు మున్నగు విషయము లెన్నో ఇందు వివరింపబడినవి. మహమ్మదీయులు ఏడు సారులు ఓరుగల్లునగరమును ముట్టడించియు ప్రతాప రుద్రుని ప్రతాపమున కాగలేక పారిపోయి రనియు పద్మాక్షీదేవి కాకతీయ వంశమున కొసగిన వేయిఏండ్ల పరిమితి నిండిపోవుటచే చివరి యుద్ధమున ప్రతాపరుద్రుడు +చెర పెట్టబడెననియు, తరువాత అతడు విడువబడి గోదావరీ నదియం దైక్యమయ్యెననియు సిద్ధేశ్వర చరిత్రము మడువు +చున్నది. సిద్ధేశ్వర చరిత్రమున కొంతభాగము వచన రూపమునను కొంత భాగము ద్విపద రూపమునను వ్రాయబడినది. ద్విపద భాగముకంటె వచన భాగమే సరసముగా నున్నది. మొత్తముమీద రచన అప్రౌఢమును బహుదోష +దూషితమునై యున్నది. ఈ గ్రంథమున విషయ ప్రాధాన్యమేకాని కవితాప్రాధాన్యమంతగా కానరాదు. + +అందుగుల వెంకయ్య అను కవి (క్రీ.శ.1630) నరపతి విజయ మను నొక చారిత్రక కావ్యమును వ్రాసి అళియ రామ రాయల మునిమనుమడైన కోదండరామరాజునకు అంకితమిచ్చెను. ఈ గ్రంథమునకు రామరాజీయ మను నామాంతరము కలదు. ఆ కాలమున విజయనగర రాజులకు నరపతులను పేరుండెను. అందుచేతనే కవి తన గ్రంథమునకు నరపతి విజయ మని పేరుపెట్టెను. ఇందు ఆర్వీటి వంశమువారి విక్రమవై భవములు వర్ణింపబడినవి. తాళికోట యుద్ధమున రామరాయలు మరణించిన వృత్తాంత గ్రంథమున చెప్పబడియుండ లేదు. రామరాయల తమ్ముడైన తిరుమల రాయలయు, అతనికుమారుడైన వీరవేంకటపతిరాయలయు పరిపాలనము లిందు వర్ణింపబడినవి. ఇందు చెప్పబడిన చారిత్రకాంశములు పెక్కు యథార్థములుగానే కానబడుచున్నవి. ఇందలి వస్తువు చరిత్ర ప్రధానమైనను వెంకయ్య దీనిని కడు సరసముగ రచింపజాలెను. ఇం దాత డచ్చటచ్చట గర్భ కవిత్వమును కూడ వ్రాసియుండెను. ఇతని శైలి సులభ సుందరమై సర్వజన సుబోధముగ నున్నది. + +ఈ కాలమున రచింపబడిన మరియొక చారిత్రక కావ్యము కృష్ణరాయ విజయము. దీనిని రచించిన వాడు వేంకటార్యుడు. ఇతనికి కుమారధూర్జటి అను నామాంతరము కలదు. శ్రీ కాళహస్తిమాహాత్మ్యము రచించిన ధూర్జటి తన పెదతాతయని ఈతడు చెప్పుకొనెను. ఇతడు నరపతి విజయ కృతిపతియైన కోదండరామరాజు కుమారుడైన ఆర్వీటి చిన వేంకటరాయని ప్రేరణముచే ఈ గ్రంథమును రచించి శ్రీరాముని కంకితము కావించెను. దీనినిబట్టి ఈతడు క్రీ.శ. 1650 సంవత్సరము ప్రాంతమున ఉండెనని చెప్పవచ్చును. ఇందు కృష్ణరాయల పరాక్రమమును పరిపాలన క్రమమును విపులముగా వర్ణింపబడియున్నవి. రాయలు తిమ్మరుసు సాయమున రాజ్యమునందలి అంతర \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0667.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0667.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..eb26163da4c67738d263d3a3274090e2f7948906 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0667.txt" @@ -0,0 +1,14 @@ +పురమును, రాజగృహమునందలి నిత్యజీవిత విధానమును విపులముగా వర్ణించియున్నాడు. రఘునాథుడు వాహ్యాళి కరుగుచుండగా చిత్రలేఖ యను వార కాంత యొక్కతె ఆతని వలచి తనకోరిక తీర్పుమని చిలుకచే వర్తమాన మంపుటయు, రఘునాథుడా రాత్రి ఆమె యింటి కరిగి కేళిసల్పుటయు నిందలి ఇతివృత్తము. రస దృష్టి కీ కావ్యమంత ఉత్తమముగా కనబడకపోయినను చారిత్రక దృష్టితో చూచినచో మిక్కిలి ఉత్కృష్టముగా గోచరించును. ఆనాటి రాజకీయ సాంఘిక విషయములును, రాచనగరి మర్యాదలును, సంగీత నాట్య విద్యా వినోదములును ఇందు చక్కగా వర్ణితములై యుండుటచే నాయకయుగ చరిత్ర నిర్మాణమున కీ గ్రంథ మెన్నియో విధముల తోడ్పడజాలును. + +ఈ పై ద్విపద కావ్యములే కాక విజయరాఘవుడు రచించితినని చెప్పుకొన్న లఘుకావ్యములలో గోపికా భ్రమర గీతముల తెనిగింపులును, ఫాల్గుణోత్సవ గోపాల దండకములును, వీరశృంగార సాంగత్యమును, సంపంగి మన్నారు సాంగత్యమును ముఖ్యములైనవి. పై గీతములు పద్యరూపమున తెనిగింపబడినవో, ద్విపద రూపమున తెనిగింపబడినవో తెలియదు. ఫాల్గుణోత్సవము రగడలో వ్రాయబడినది. చివరి రెండు సాంగత్యములును కర్నాటక సాంగత్య చ్ఛందమున రచింపబడినవి. ఆంధ్రమున ఈ ఛందములో రచన సల్పినవా డిత డొక్కడే. + +విజయరాఘవుని ప్రతిభ అతడు రచించిన యక్ష గానములలో ఎక్కువగా గోచరించును. వాని సంఖ్య సుమారు ఇరువది వరకుండును. అవి అన్నియు నాటకము లనియే పేర్కొనబడినవి. వానిలో రఘునాథాభ్యుదయ విప్రనారాయణ చరిత్రలుమాత్రము ముద్రితము లైనవి. మిగిలినవి కొన్ని అముద్రితములు; కొన్ని నష్టములు. విజయరాఘవుడు వైష్ణవ మతాభిమాని. వైష్ణవాపచార మాతనికి గిట్టదు. అందుచేతనే కాబోలు వైష్ణవకథలలో చోళరాజు విప్రనారాయణుని శిక్షింప నాజ్ఞాపించెనని యుండగా అతడు విప్రనారాయణుని కథ తన రాజ్య మందలి మన్నారు గుడియందే జరిగినట్లును, తాను వైష్ణవాపచారముచే విప్రనారాయణుని శిక్షించు టెట్లని సందేహించుచుండగా శ్రీ రాజగోపాలస్వామి ప్రత్యక్షమై, +సత్యమెరిగించి, విప్రనారాయణుని గౌరవించి తన్ను మెచ్చుకొనె ననియు వ్రాసియుండెను. ఇట్లే ఈ నాటకమున ఆత డితర సందర్భములందు సైత మధిక స్వాతంత్య్రము ప్రదర్శించినాడు. + +విజయరాఘవుడు సంస్కృతాంధ్ర భాషలందు మేటి పండితుడు. అతడు సంస్కృత నాటకములు బాగుగా చదివి అందలి రచనా పద్ధతులను చక్కగా అవగాహనము చేసికొన్నవాడు. ఆ కారణముచే అతడు తననాటి యక్ష గానములందున్న కొన్ని పద్ధతులను మార్చి నూతన పద్ధతులను ప్రవేశ పెట్టి వానికెంతో వన్నె చేకూర్చినాడు. యక్షగానముల ఆరంభమున కవియే కృతిపతిని ప్రస్తుతించి, షష్ఠ్యంతములు చెప్పి, కథాక్రమమును వివరించినట్లు చెప్పబడియుండును. ఈ పద్దతి ప్రబంధోచితమైనదే కాని నాట కోచితమైనది కాదని గుర్తించి విజయ రాఘవుడు తన యక్షగానములందు దేవతా స్తోత్రానంతరము మేళ గాండ్రచే కైవారము చెప్పించి, వారి మూలముననే కథాక్రమమును ప్రకటింపజేసినాడు. ఇది కొంచె మించు మించుగా సంస్కృత నాటకములందలి నాందీ ప్రస్తావనలను పోలియుండును. ఇట్లే విజయ రాఘవుడు తన +నాటకములలో కొన్నింటి చివర భరతవాక్యమును ప్రవేశ పెట్టినాడు. + +విజయ రాఘవుడు తన యక్ష గానములలో త్రిపుటాది తాళములను గేయములతో కూడ వ్రాసియుండినను, రగడలను విడిచి వాని స్థానమున దరువు పదము మున్నగ నూతన రచనలను ప్రవేశ పెట్టినాడు. అతడు ప్రవేశ పెట్టిన +మరియొక ముఖ్యమైన మార్పు సంభాషణ పద్ధతి అంతకుముందున్న యక్షగానములలో మధ్యమధ్య ఈ పాత్ర ఈ పాట పాడుచున్నదను కవి వచనములు కానబడుచుండును. ఇదియును ప్రబంధ పద్ధతియే. విజయ రాఘవు డీ పద్ధతిని విడిచి సంస్కృత నాటకములందువలె పాత్రోచితమైన భాషలో ఆ యా పాత్రముల నొండోటితో సంభాషింప జేసినాడు. తరువాతివారు పలువురి ముఖ్యముగా రంగాజమ్మ తమ యక్షగానములలో ఈ విధానము నవలంబించినారు. + +విజయ రాఘవుని కొలువు నలంకరించిన విదుషీమణులలో రంగాజమ్మ అగ్రగణ్య. ఆమె అష్టభావ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0669.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0669.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..02886b08d5251655ec837b7a93e729f4bfc4517a --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0669.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +తన సంగీతనైపుణ్యమును ప్రదర్శించిన కథ, తారా జయంతుల కథ, ఇందు అంగములుగా వర్ణింపబడినవి. పింగళి సూరన కళాపూర్ణోదయము తరువాత ఇంత కథా రామణీయకము గల ప్రబంధము మరొకటి లేదని విమర్శకుల అభిప్రాయము. కథా కల్పనమునందును, సహజ వర్ణనములందును, ఔచిత్య పోషణమందును, సహజ సంభాషణ నిర్మాణ నైపుణ్యమునందును చిననారాయణ రాజు అద్వితీయుడు. "ప్రతిభాతిశయమునను, కల్పనా సామర్థ్యమునను వీరిరువురును (సూరన, చిననారాయణ రాజులు) సమానులే. ఐనను చిననారాయణరాజు కవిత్వమందలి శిల్పపరిపాక మును, ప్రసన్నతయు, నిగ్గును సూరనార్యునందు కానరా”వని శ్రీ నేలటూరి వేంకట రమణయ్యగారి అభిప్రాయము. ఇతడు సూరనవలె సంస్కృతమందు గొప్ప పండితుడే అయ్యును దీర్ఘ సమాసములజోలికి పోక, తంజావూరు కవులకు సాధారణమైన తియ్యని తేట తెలుగుమాటల ప్రయోగించుటయందు ఎక్కువ నేర్పు ప్రదర్శించెను. ఈతడీ కావ్యమును తన పెంపుడు తండ్రియైన నారాయణరాజునకు అంకితము కావించెను. + +తంజావూరు నాయక రాజ్యమునందలి సారస్వతమునుగూర్చి చెప్పునప్పుడు క్షేత్రయ్య, త్యాగయ్య, అను భక్తులు రచించిన పదములను, గేయములను కూడ పేర్కొన వలయును. క్షేత్రయ్య కృష్ణామండలమునందలి మొవ్వ గ్రామ నివాసి. ఆ గ్రామమునందలి గోపాలదేవుఁ డాతని ఇలవేలుపు. ఆ దేవునిగూర్చి అతడు రచించిన పదములు భక్తి శృంగారములకు నిధానములు. ఇందలి భాష మిక్కిలి జాతీయమై తెలుగు తియ్యదము నొల్క బోయుచుండును. క్షేత్రయ్య పలు క్షేత్రములను దర్శించి ఆయా చోట్ల గల దేవతలను గూర్చి భక్తి భరితములైన పదములు రచించెను. ఈ సందర్భముననే ఆతడు విజయరాఘవుని గూడ దర్శించి అతనిపై కొన్ని పదములు కల్పించెను. ఈతని పదములు భావగంభీరములై అభినయమునకు మిక్కిలి అనువుగా నుండును, + +త్యాగరాజు మహాభక్తుడు. భక్తి సంగీతము లాతని సొమ్ములు, ఆతడు తంజావూరు నాయకులు గతించిన పిమ్మట ఆ రాజ్యము నాక్రమించిన మహారాష్ట్రుల కాలమున నుండెను. ఆతని కృతులందలి సహజ మాధుర్య మొక్క ఆంధ్రులనే కాక దాక్షిణాత్యుల నందరిని ఆకర్షించి నది. ఆతని కీర్తనలలో అపూర్వమైన సంగీత పాండిత్యమే కాక సాహిత్య సంపదయు గోచరించుచుండును. ఆతని భాష మార్దవ మాధుర్యములకు పెట్టినది పేరు. + +త్యాగరాజు భక్తి భరితములైన పెక్కు కీర్తనలనే కాక ప్రహ్లాద భక్త విజయము, నౌకా విజయము అను రెండు యక్ష గానములను కూడ రచించెను. మొదటి దానిలో భక్తవరేణ్యుడైన ప్రహ్లాదుని అపూర్వ భక్తియు, రెండవ దానిలో శ్రీకృష్ణుడు గోపాంగనలతో యమునా నదిపై విహరించుటయు వర్ణింపబడినవి. ఇందలి కథలను కూర్చుటలో త్యాగరాజు మిక్కిలి స్వాతంత్య్రము వహించెను. భాగవతమునందలి కథలకును, వీనికిని గల తారతమ్యమే ఇందుకు దృష్టాంతము. + +తంజావూరురాజ్య మంతరించిన పిమ్మట మధుర పుదుక్కోట సంస్థానములు కవుల కాశ్రయములయ్యెను. మధుర నాయకులలో మొదట నాంధ్రకవుల నాదరించి సత్కరించినవాడు ముద్దళగిరి (క్రీ.శ. 17వ శతాబ్ది యుత్తరభాగము). ఇతని పేర అంకితము చేయబడిన కృతులు మూడు కానబడుచున్నవి. అందు మొదటిది పెద్దళ్గిరి విజయము. ఇది తంజావూరు కోట యొక్క నాలుగు గోడలపై చెక్కబడిన 530 పాదములు గల ఉత్పల మాలిక. ఇందు అళగిరి మహారాష్ట్రుడైన ఏకోజీ నోడించి పొందిన విజయము వర్ణింపబడినది. + +అళగిరికి అంకితమైన రెండవ గ్రంథము తిరుకామ కవి అని నామాంతరముగల లింగనమఖి కామేశ్వరకవి రచించిన సత్యభామా సాంత్వనము. ఇందలి కథ నరకాసుర సంహారము. కృష్ణుడు వదునారువేల స్త్రీలను పెండ్లి యాడిన పిమ్మట సత్యభామ కోపింపగా అతడామె నోదార్చుటతో కావ్యము ముగియుచున్నది. కామేశ్వర కవి ఉభయభాషా పాండిత్యము కలవాడే యయ్యు తన కావ్యమున వెక్కు వ్యాకరణ స్థాలిత్యములకు తావొసగినాడు. మరియు ఆతడు అసభ్య శృంగారముతోకూడిన పద్యము లనేకములు రచించి అందలి యౌచిత్యమునకు భంగము కలిగించినాడు. ఆతడు నాలుగైదుచోట్ల నంది తిమ్మన పారిజాతాపహరణమునందలి పద్యముల ననుక \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0670.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0670.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..bacfbb1436662c328c571a4739c8a402cb376448 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0670.txt" @@ -0,0 +1,13 @@ +రింప యత్నించెను. కాని అందుసంపూర్ణముగా కృతార్థుడు కాజాలకపోయెను. + +కామేశ్వరకవి ధేనుకా మాహాత్మ్యము, ఆచార్య విజయము అను రెండు వచన కావ్యములనుకూడ రచించెను. ఇందు మొదటి గ్రంథ మొక్కటే కనబడు చున్నది. "ధీరులు పాక వైరి లోక వికచ కల్పక స్తబక గంధ ధురంధర సూక్తియుక్తి నౌనవునని మెచ్చ నావుల మహ త్త్వమొనర్చితి" నని అతడే చెప్పుకొనియున్నాడు. + +ముద్దళ గిరి కృతినందిన మూడవకృతి విద్యావతీ దండకము. దీనిని రచించినవాడు గణపవరపు వేంకట కవి (క్రీ. శ. 17 వ శతాబ్ది మధ్యభాగము). ఇతడు బహు గ్రంథకర్త. అపారమైన పాండిత్యము, అద్వితీయమైన శాస్త్రవిజ్ఞానము, అనంతమైన లోకానుభవముకల్గి ఈతడు కర్ణాట తుండిర చోళ పాండ్య మండల ప్రముఖాఖిల మండలా ఖండులచే సత్కారము లందియుండెను. ఇతడు వ్రాసిన గ్రంథములలో లక్షణ గ్రంథము లెక్కువ. బాల రామాయణ ద్విపద, జాంబవతీ విలాస చిత్రకావ్యము, పరమభాగవత చరిత్ర, పురాణసారము, కృష్ణమల్ల కథ అను పేర్లుగల ఈతని కావ్యము లిప్పుడు లభించుట లేదు. లభ్యమగుచున్న వానిలో ప్రబంధరాజ వేంక టేశ్వర విజయ విలాసము మహత్తరమైనది. ఇదియు " అమూల్యమైన లక్షణ గ్రంథమే కాని తన్మూలమున నతని కవితా శక్తి కొంతవరకు కనుగొననగు" నని శ్రీ డా. నేలటూరి వేంకటరమణయ్య గారు తెల్పుచున్నారు. గర్భచిత్ర కవిత్వ రచనయందును, పదముల కూర్పునందును ఇతడు ప్రదర్శించిన నేర్పు అపూర్వమైనది. ప్రబంధరాజ వేంకటేశ్వర విజయ విలాసమునందలి 808 వ సీసపద్యమున +అరువదికి పైగా వృత్తాదులు గర్భితములై యున్నవనియు, అట్టి పద్యమును తెలుగు కబ్బములలో నెవ్వరును రచించి +యుండలేదనియు కీ. శే. పూండ్ల రామకృష్ణయ్యగారు ప్రశంసించియున్నారు. లింగానుశాసనము, తెనుగు ప్రతాప రుద్రీయము, రసమంజరి, వేంకటేశాంధ్ర మనబడు అభిననాంధ్ర నిఘంటువు, ఆంధ్రకౌముది, గణయతి ప్రాస +సీసమాలిక, రేఫ ఱకార నిర్ణయ పద్ధతి, షత్ప్రత్యయ ప్రస్తారసరణి, అలంకార సారము, ఆంధ్ర ప్రయోగ రత్నాకరము, ఇర్వదారు ఛందముల వచనము, ఆంధ్ర ద్విరూప కోశము, ఆంధ్రప్రక్రియా కౌముది, అనునవి ఇతడు రచించిన లక్షణ గ్రంథములు, సర్వలక్షణ శిరొమణి అను గొప్ప లక్షణ గ్రంథమును కూడ ఇతడు రచించినట్లు తెలియుచున్నది. ఇది పది ఉల్లాసములకు తక్కువ కాని వివిధ లక్షణ లక్షితమైన అమూల్య లక్షణ కావ్యము. నిజమునకు దీనిని లక్షణ రత్నాకర మని చెప్పనగును. పైన పేర్కొనబడిన లక్షణ గ్రంథములలో పెక్కులు ఇందలి ఉల్లాసములే. వేంకటేశాంధ్ర మందలి ద్వితీయోల్లాసము, ఆంధ్ర కౌముది తృతీయోల్లాసము, ఆంధ్ర ద్విరూప కోశము దశ మోల్లాసము. ఈ మహాకవి కవితా విశేషముల నెరుగుటకు ఈ గ్రంథమంతగా ఉపయోగపడక పోయినను అతని పొండితీ పాటవమున కిది భాండా +గారమని చెప్పుటకు సందేహింప నక్కరలేదు. ఈ గ్రంథము సమగ్రముగా లభింపకపోవుట విచారకరము. ఇది +వేంకటేశ్వరున కంకితము. + +విజయరంగ చొక్కనాథుడు కవిపండిత పోషణ మొనరించుటయేకాక తాను స్వయముగా మాఘ మాహాత్మ్యము, శ్రీరంగ మాహాత్మ్యము అను వచన గ్రంథములను రచించెను' ఇతని సంస్థానమునందలి కవులలో మొదట పేర్కొనదగినవాడు సముఖము వేంకట కృష్ణప్ప నాయకుడు. ఇతడు అహల్యా సంక్రందనము, రాధికా సాంత్వనము అను పద్య కావ్యములను, జైమినీ భారత మను వచన కావ్యమును రచించెను. రాధికా సాంత్వనము ఏకాశ్వాస ప్రబంధము. ఇందు +అసభ్యములైన శృంగార పద్యము లెన్ని యో కలవు. ఇందలి పద్యములన్నియు ముద్దుపళని రాధికా సాంత్వనమునందు కూడ నున్నవట. ఆమె వానికి మరికొన్ని పద్యములు చేర్చి నాలుగా శ్వాసములుగా విభజించి యున్నదట. ఇదే సత్యమైనచో ముద్దుపళని వేంకటకృష్ణ నాయకుని పద్యములను హరించినదని చెప్పవలసి వచ్చును. ఈ పద్యము లెవరు రచించినవైనను ఇందలి కవిత్వము మృదుమధురమై తేట తెలుగు తియ్యదనమున కాల వాలములై యలరారుచున్న వనుటకు సందేహింప నక్కర లేదు. నీతి బాహ్యములైన కొన్ని శృంగార పద్యములను వర్ణనలను తొలగించినచో ఇట్టి సుకుమార కావ్యము మరొక్కటి లేదని చెప్పవచ్చును. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0671.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0671.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2d506a542b26094dc1d6ce428c50ad262e4c8ded --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0671.txt" @@ -0,0 +1,10 @@ +అహల్యా సంక్రందనము ఇంద్రాహల్యల శృంగార వృత్తాంతమును వర్ణించు ప్రబంధము. వేంకట కృష్ణ నాయకుడు పురాణ మందలి కథను కొంతమార్చి శృంగార రసమునకు ఎడ నెడ హాస్యమును కూడ జోడించి ఈ ప్రబంధమును నిర్మించి నాడు. ఇందలి శృంగారము రాధికా సాంత్వనమందలి దానివలె నౌచిత్య మర్యాద నతిక్రమింపక మిక్కిలి సభ్యముగా ఉన్నది. ఇందలి కవిత్వము మృదుపద సంకలితమే అయ్యు. అచ్చటచ్చట శబ్దాలంకారములతోకూడి కడు రసవంత +ముగా నున్నది. వేంకటకృష్ణప్ప నాయకుడు రచించిన జైమిని భారతము, సారంగధర చరిత్ర అను వచన కావ్యములు రెండింటిలో రెండవ దింకను ముద్రితము కాలేదు. జైమిని భారతము నాతడు పిల్లలమట్టి పినవీరభద్రుని పద్యకావ్యము ననుసరించియే వ్రాసెను. అందలి పదములు, సమాసములు పెక్కు యథాతథముగ ఇందనువదింపబడినవి. ఈ కావ్యము విజయరంగ చొక్కనాథున కంకితము చేయబడినది. ఇందాశ్వాసాద్యంతము లందు పద్యములు కూర్పబడినవి. సారంగధర చరిత్రము శ్రీరంగనాథున కంకితము చేయబడినది. ఇందు మూడాశ్వాసము లున్నవి. ఇది వేంకటకవి కృత సారంగధర చరిత్ర ననుసరించి వచనీకరింపబడియుండునని విమర్శకుల తలంపు. ఇతరులగ్రంథములందలి పదముల నెక్కువగా గ్రహింప యత్నించుటచే కాబోలు'ఈతని వచన కావ్యములలో పద్యకావ్యములందున్న సౌకుమార్యము కానరాదు. + +శేషము వేంకటపతి తారా శశాంకుల ప్రణయగాథను ఐదాశ్వాసముల ప్రబంధముగా రచించి విజయరంగ చొక్కనాథుని మంత్రియగు వంగల సీనయామాత్యునికి అంకితముచేసెను. ఈ సీనయమంత్రికూడ కవియేయనియు రామానుజ చరిత్రను, మన్నారు రంగాంకిత గేయమును రచించియుండెననియు వేంకటపతి చెప్పియున్నాడు. దాక్షిణాత్యాంధ్ర కవులలో చేమకూరకవి తరువాత చెప్పదగినవాడు శేషము వేంకటపతి. ఈతడు తారా శశాంక విజయమున శృంగారమును స్వేచ్ఛగా వర్ణించుట చేతను, పరాంగనా ప్రణయమును సమర్థించు పద్యములు కొన్ని రచించుటచేతను, ఆధునిక విమర్శకు లీతనికి + +ఔచిత్య దృష్టి లేదని తెగడుచుందురు. ఆకాలపు పరిస్థితులను దృష్టిలో నుంచుకొని చూచినచో ఆ కావ్యము నందలి శృంగారవర్ణనమంత మితిమీర లేదనియే తోచును. మరియు గ్రంథస్థ పాత్రల నోట చెప్పించిన భావము లన్నింటిని గ్రంథకర్త కంటగట్టుటయు నంత యుక్తము కాదు. ఇందలి కథ కొంత నీతిబాహ్య మనుమాట సత్యమేయైనను కవిత్వము మాత్రము మృదుమధురమై, లలితపదఘటితమై గంభీర భావశోభితమై సహృదయ హృదయానంద సంధాయకముగా నుండు ననుటకు ఆంధ్రదేశమున ఆ గ్రంథమునకు గల బహుళ ప్రచారమే తార్కాణము. + +వెలగపూడి కృష్ణయ్య మాలతీ మాధవము, గౌళికా శాస్త్రము, భానుమద్విజయము అను పద్యకావ్యములను, చతుర్విధ కంద శతకమును, వేదాంతసార సంగ్రహము అను వచనకావ్యమును రచించెను. ఇందు భానుమద్విజయ మొక్కటే లభించుచున్నది. భానుమంతుడను విప్ర యువకుడు ఉజ్జయినీ రాకుమారిని వివాహమాడిన వృత్తాంత మిందలి వస్తువు. ఇందై దాశ్వాసములు కలవు. ఇందలి ఐదవ ఆశ్వాసమున యోగశాస్త్రము వివరింప బడినది. ఇది శైవమత ప్రతిపాదకమైన గ్రంథము. ఆ మత ప్రాధాన్యము చేతనే కాబోలు ఇది తమిళ భాష లోనికి కూడ అనువదింపబడినది. ఇందలి కవిత్వము ప్రౌఢముగా నుండును. బ్రౌన్ దొర ఈ కావ్యమును ప్రశంసించి యుండెను. + +విజయరంగ చొక్కనాథుని ఆస్థానమున కథాశుకవినని చెప్పుకొన్న కుందుర్తి వేంకటాచలపతి మిత్రవిందా పరిణయము, భారత భాగవత వచన కావ్యములు, పెక్కు నాటకములు, చాటు కృతులు చెప్పియుండెనని తెలియుచున్నది. ఇందు మిత్రవిందా పరిణయ మొక్కటే లభించు చున్నది.ఇది ఆరాశ్వాసముల ప్రబంధము. శ్రీకృష్ణు డష్ట మహిషులలో నొక తెయైన మిత్రవిందను పరిణయమాడుట ఇందలి విషయము. ఇందు ప్రబంధ లక్షణము లన్నియు కానిపించును. ప్రబంధోచితములైన సర్వ వర్ణనలను చొప్పించుటకు అనువుగా కవి కథను కల్పించెను. అందుచే కథయు కవిత్వమును కూడ జీవకళకు దూరమై కృత్రిమములుగా కనిపించును. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0676.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0676.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..675b5062b0ae815beb2281dac613b55ac8064298 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0676.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +తిమ్మకవికి సమకాలికుడొ ఇంచుక తరువాతివాడో అని చెప్పదగిన ఏనుగు లక్ష్మణ కవి బహు గ్రంధములు రచించి ప్రసిద్ధి కెక్కెను. రామేశ్వర మాహాత్మ్యము, సుభాషిత రత్నావళి, విశ్వామిత్ర చరిత్రము, రామ విలాసము, గంగా మాహాత్మ్యము, గీర్వాణ సూర్య శతకము, విశ్వేశ్వరోదాహరణము, నృసింహ దండకము, మున్నగునవి ఈతని కృతులు. ఇతడును, ఇతని పూర్వులును పెద్దాపుర సంస్థానము నాశ్రయించి ఆ రాజులచే వివిధ సత్కారములు గ్రహించిరి. ఇతడు తిమ్మ జగపతి గారి కాలమునందును వారి తండ్రియైన రాయ జగపతి రాజుగారి కాలమునందును నివసించెను. రామేశ్వర +మాహాత్మ్యమున శ్రీరాముడు సేతువునొద్ద రామేశ్వర లింగమును స్థాపించుటయు, తక్షేత్ర మాహాత్మ్యమును వర్ణింపబడినవి. ఇందలి కథ స్కాంద పురాణగత రామేశ్వర ఖండమునుండి గ్రహింపబడినది. కవి దీనిని గురుజాన పల్లి యందలి మల్లేశ్వర దేవునికి అంకితము చేసియుండెను. ఈ కవి రచించిన కడపటి గ్రంథము రామవిలాసము, దీని నితడు తిమ్మజగపతి రాజుగారి సన్నిహిత బంధువైన వత్సవాయ గోపరాజునకు (1759-1797) అంకితము చేసెను. ఇతడు రచించిన గ్రంథములలోని కెల్ల మిక్కిలి ప్రసిద్ధి నొందినది సుభాషిత రత్నావళి. ఇది సంస్కృతమున భర్తృహరి యోగీంద్రుడు రచించిన సుభాషిత త్రిశతికి అనువాదము. ఇందు నీతిళతకము, శృంగార శతకము, వై రాగ్యశతకము అను మూడు శతకములున్నవి. ఒక్కొక్క శతకము పదేసి పద్ధతులుగా విభజింపబడినది. ఇది పెద్దాడపురీ నిలయుడైన సోమశంకర స్వామికి అంకితము చేయబడినది. ఇది అనువాద మయ్యు చక్కని ధారాశుద్ధియు, భావ సౌష్ఠవమును గల్గి ఆంధ్రదేశమున మిక్కిలి ప్రచారము నందినది. అన్వయ కాఠిన్యము కాని, ప్రౌఢ దీర్ఘ సమానబాహుళ్యము కాని లేక ఇందలి రచన ద్రాణాపాకమై ఆలరారుచున్నది. అనువాదాంతరము లున్నను దేశమున బహు వ్యాప్తి గాంచుటయే దీని +ప్రశస్తికి తార్కాణము. + +సుభాషిత త్రిశతి నాంధ్రీకరించిన ఇతరకవులు ఎలకూచి బాలసరస్వతియు, పుష్పగిరి తిమ్మనయు, తిమ్మన (క్రీ. శ. +1730-1790) రచనలో ఒక్క నీతిశతకమే లభించు చున్నది. ఇతడును తన గ్రంధమును శివార్పితమే కావించెను. అతడన్నిశ్లోకములను చంపకోత్పలములందే తెనింగించెను. ఇట్టి నియమము పెట్టుకొన్న వాడగుట చేతనే ఇతడు చిన్న శ్లోకములను అనువదించుపట్ల వృత్తమునకు సరిపోవునట్లందలి భావములను పెంపుచేయవలసివచ్చెను.అయ్యును, ఇతని రచన మిక్కిలి సరసమును జాతీయమునై యొప్పుచున్నది. ఇది కాక ఇతడు సమీరకుమార విజయము అను ఏడాశ్వాసముల ప్రబంధమును కూడ రచించెను + +బాలసరస్వతి తన అనువాదమునంఏలి పద్యములను 'సురఖిమల్లా నీతివాచస్పతీ' అను మకుటముతో రచించెను. ఈ సురభిమల్ల భూపతి జటప్రోలు సంస్థానాధీశుడని విమర్శకులు చెప్పుచున్నారు. బాలసరస్వతి కవిత్వము ప్రౌఢమై కొంచె మర్థక్లేశము కల్గించును. నన్నయ రచితమని ప్రసిద్ధమైన ఆంధ్రశబ్ద చింతామణికి ఇతడు టీక రచించెను. ఇదికాక చంద్రికాపరిణయమను ప్రబంధమును కూడ ఇతడు వ్రాసెనని చెప్పుదురు. కాశీరాజు కూతురైన చంద్రికను భీముడు వివాహమాడుట ఇందలి కథ. ఈ గ్రంథము సురభి మాధవరాయల చంద్రికాపరిణయము కంటె భిన్నమైనది. + +అడిదము సూరకవి విజయనగర సంస్థానమున పూసపాటి (రెండవ) విజయరామరాజుగారి కాలమున (క్రీ.శ. 1730-80) ఉండినట్లు తెలియుచున్నది. కవిజన రంజనము రామలింగేశ శతకము, కవి సంశయ విచ్ఛేదము, ఆంధ్ర చంద్రా లోకము, ఆంధ్ర నామ శేషము అనున వీతని కృతులు. ఇవిగాక ఇతడు రచించిన చాటువులును, దూషణ పద్యములును, పెక్కు గలవు. కవి సంశయ విచ్ఛేదము మూడాశ్వాసములతో కూడిన చిన్న లక్షణ గ్రంథము. ఆంధ్ర నామశేషము అచ్చ తెలుగు నిఘంటువు. పైడిపాటి లక్ష్మణకవి రచించిన ఆంధ్ర నామ సంగ్రహమున కిది శేషగ్రంథము. ఆంధ్ర చంద్రా లోకము జయదేవ కృతమైన సంస్కృత చంద్రాలోకమున కాంధ్రీకరణము, రామలింగేశ శతకము "రామ +లింగేశ రామచంద్ర పురవాస" అను మకుటము గల సీసపద్య శతకము, ఈశతకమున ఆ కాలపు రాజుల దుశ్చర్య లన్నియు వర్ణింపబడినవి. ఇందలి దూషణమునకు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0678.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0678.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e633cd143a2ec1fd0a62b1ee571d29040e8172f7 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0678.txt" @@ -0,0 +1,10 @@ +రసవంతముగా ఉన్నది. ఇందు సందర్భానుసారముగా 'నా కాలమున వాడుకలో ఉన్న ఉరుదు పదములు పెక్కు ప్రయోగింపబడినవి. + +మంగళగిరి ఆనంద కవి (1760 ప్రాంతము) బ్రాహ్మణు డయ్యును క్రైస్తవ మత మవలంబించి, వేదాంతరసాయన మను గ్రంథము రచించి, తనవలెనే క్రైస్తవమత మవలంబించిన నిడిమామిళ్ళ దాసామాత్యుని కంకితము చేసెను. ఈ గ్రంథమున క్రైస్తవ మతస్థాపకుడైన ఏసుక్రీస్తు చరిత్రము వర్ణింపబడినది. ఇందలి శైలి నిర్దుష్టమై మిక్కిలి ప్రౌఢముగా నుండును. వర్ణనలు ప్రబంధకవుల వర్ణనల ననుసరించుచుండును. పింగళి ఎల్లనార్యుడను కవికూడ ఇట్లే క్రైస్తవమత సంబంధియగు సర్వేశ్వర మాహాత్మ్యము అను తొభ్య చరిత్రమును మృదుమధుర పాకమున రచించి పేరు గాంచెను. + +మహాకవి అను పేరు గడింపకపోయినను వేలకొలది పద్యములు రచించి సర్వాంధ్రజనుల హృదయములందు స్థిరనివాస మేర్పరచుకొన్నవాడు వేమనయోగి. ఇతడు క్రీ. శ. 18వ శతాబ్ది పూర్వభాగమున నివసించెనని శ్రీ రాళ్ళపల్లి అనంతకృష్ణ శర్మగారు నిర్ణయించి యున్నారు. ఇతడు వ్రాసిన పద్యములలో పెక్కు ఆట వెలదులు. కొన్ని కందములును, వృత్తములునుకూడ ఉన్నవి. ఆట వెలదుల చివర “విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ” nఅను మకుటము గోచరించును. ఈతడు రచించిన పద్యములు శతకసంఖ్యా నియమమునకు లోబడక పోయినను కథావస్తు వేమియు లేకుండుట, మకుటము గోచరించుట అను హేతువులచే శతక పద్యములుగానే పరిగణింపబడు చున్నవి. ఈ విషయమున ఈతని పద్యములను శివతత్త్వ సారమునందలి పద్యములతో పోల్చవచ్చును. ఈతడేదో గ్రంథమును వ్రాయవలెనను తలంపుతో పద్యములను వ్రాసినవాడుకాడు. దేశము నందలి వివిధ ప్రాంతములందు స్వేచ్ఛగా తిరుగుచు అడిగిన వారి కెల్ల ఆశువుగా ఆయాయి విషయములనుగూర్చి ఆత డాట వెలదులలో సమాధానములు చెప్పియుండెను. వాటిని శిష్యులు వ్రాసికొని ప్రచారముచేసి యుండిరి. వేమన మిక్కిలి స్వతంత్రుడు. సంఘమునందును, వ్యక్తులందును తనకు గోచరించిన దోషములనెల్ల ఆతడు నిళితముగా విమర్శించి యుండెను. ఆ కాలపు బ్రాహ్మణు లొనరించు దురాచారముల నతడు తీవ్రముగా ఖండించెను. మతము పేర జరుగు అత్యాచారములు చూచి ఆత డసహ్యించుకొనెను. అతని పద్యము +లలో నీతులు కొల్లలుగా గోచరించును. ఆ నీతుల కాతని అనుభవమే మూలము. వేదాంత తత్త్వమును బోధించు పెక్కు పద్యములుకూడ అతడు చెప్పియుండెను. అందు కొన్ని గూఢ భావగర్భితములై యుండుటచే దురవగాహములుగా ఉండును. వేమన హాస్యప్రియుడు. ఇతని విమర్శనమునకు గురియగు వారుకూడ విచారము నొందక వికసిత హృదయములతో నేగుట కీతని పద్యములందుండు మృదుల నిర్మలమైన హాస్యమే కారణము. భావముల తీవ్రత, నీతి నిర్భరత, ధారాశుద్ధి, నిశిత విమర్శనము ఈతని పద్యములందలి గుణవిశేషములు. ఈత డెచ్చటను పాండిత్య +ప్రదర్శనమునకై పాటుపడి యుండలేదు. సర్వజన సుబోధములు, జాతీయములు, సరళమంజులములు ఐన పదము +లనే ఈతడు వాడియుండెను. పామరులు సైత మీతని పద్యములయెడ ప్రీతికలిగి యుండుట కీ సౌలభ్యమే ముఖ్య కారణము. ఇతడు జీవితము నందువలె కవిత్వమునకూడ ఆంతర్యమున కిచ్చినంత ప్రాధాన్యము బాహ్య విషయముల కిచ్చి యుండలేదు. అందుచే ఇతని రచనలో వ్యాకరణాది దోషము లచ్చటచ్చట గోచరించును. పండితు లెవ్వరును ఈతని మహాకవియని మన్నించక పోవుట కిదియే కారణము. కాని పండితులనక, పామరులనక, స్త్రీలనక, పురుషులనక, వృద్ధులనక, బాలురనక ఆంధ్రు లెల్లరును ఆప్యాయముతో పఠించు పద్యములు వేమన పద్యములే అని చెప్పినచో అత్యుక్తి ఉండనేరదు. + +పిండిప్రోలు లక్ష్మణకవి రావణదమ్మీయము అను నామాంతరము కల లంకా విజయ మను ద్వ్యర్థి కావ్యమును రచించెను. ఇందు రెండే ఆశ్వాసము లున్నవి. రావు ధర్మారాయ డను వెలమకులజు డీతని లంకనేల కొంత అపహరింపగా ఇతడా గ్రహమున నతనిని రావణుని తోడను క్షేత్రాపహరణ వృత్తాంతమును రామాయణ కథతోడను పోల్చి ఈ ద్వ్యర్థి కావ్యమును రచించెను. తిట్టుకవితయం దీతడు దిట్ట. భీమకవి, శ్రీనాథుడు మున్నగువారుకూడ తనవలె తిట్టజాలరని ఈతడు చెప్పుకొని యుండెను. ఈతని కావ్యము రాఘవపాండవీయాదులంత ప్రౌఢ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0679.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0679.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..aa5c1246ecec5d4e6d61f77c7bc14838fdf41799 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0679.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +మైనది కాదు. ఇందు అర్థశ్లేషయే పలుచోట్ల కానిపించును. అందందు వ్యాకరణదోషములుకూడ ఉన్నవి. ఇతడు +పెక్కు చాటుపద్యములు చెప్పినట్లు తెలియుచున్నది. + +లక్ష్మణకవికి సమకాలికుడని చెప్పదగిన శిష్టు కృష్ణమూర్తికవి సంస్కృతాంధ్రములందు మహాపండితుడై పెక్కు గ్రంథములు రచించెను. సంగీతశాస్త్రమునకూడ ఇతని కపారమైన పాండిత్యము కలదు. పురాణ ప్రవచనము నందును,ఆశుకవిత్వము నందును ఇతడారితేరి యుండెను. ఇతడు తన జీవిత కాలమున పలువు రధికారులను, భూస్వాములను దర్శించి, వారిచే గొప్పసత్కారములు పొందెను. సర్వకామదాపరిణయము, వేంకటాచల మాహాత్మ్యము, వీక్షారణ్య మాహాత్మ్యము, పంచతంత్రము, స్త్రీనీతి శాస్త్రము, వసుచరిత్ర వ్యాఖ్యానము మున్నగున వీతని తెలుగు రచనలు. సంస్కృతమునుకూడ ఇతడు రచించిన గ్రంథము లనేకము లున్నవి. అందు హరికారిక లను వ్యాకరణ గ్రంథము పేర్కొనదగి యున్నది. చిన్నయసూరి బాలవ్యాకరణమునకును దీనికిని చాల పోలిక యున్నది. చిన్నయసూరి బాల వ్యాకరణమునకు గల ప్రసిద్ధి చూచి దాని నపకీర్తిపాలు చేయుటకై కృష్ణమూర్తి కవియే ఈ కారికలను రచించి హరిభట్టకృత మను శంక కలిగించుటకై హరికారిక లను పేరు పెట్టె నని విమర్శకులు అభిప్రాయపడుచున్నారు. + +మండపాక పార్వతీశ్వర కవి (1833-1897) శిష్టు కృష్ణమూర్తి కవి వలెనే గొప్ప విద్వాంసుడు. ఇతడు బొబ్బిలి సంస్థానమున ఆస్థానకవియైఉండెను. 'రాధాకృష్ణ సంవాదము, కాంచీపుర మహత్త్వము, అమరుక కావ్యము, శ్రీకృష్ణాభ్యుదయము మున్నగు కావ్యములే గాక పెక్కు శతకములు, దండకములు, వంశచరిత్రములు రచించెను. ఇతడు సుమా రెనుబది గ్రంథములు రచించెనని చెప్పుదురు. ఇతని గ్రంథములలోని కెల్ల రాధాకృష్ణ సంవాదము సుప్రసిద్ధ మైనది. + +గోపీనాథము వేంకటకవి వేంకటగిరి సంస్థానమున ఆస్థానక విగా ఉండి పెక్కు గ్రంథములు రచించెను. అందు .వాల్మీకి రామాయణమున కాంధ్రీకరణమైన గోపీనాథ రామాయణము, కృష్ణజన్మ ఖండము, శిశుపాలవధాంధ్రీ కరణము ముఖ్యము లైనవి. కృష్ణజన్మఖండము బ్రహ్మ కైవర్త పురాణమునందలి భాగము, భాస్కరరామాయణాదులు యథామూలముగా లేవని వేంకటకవి దానిని మూలానుగుణముగా తెనిగించెను. ఇతని రచన సులభమును సరళమునై మనోహరముగా ఉండును. + +ఈ యుగమున ఆంధ్ర దేశమున వర్తిల్లిన కవయిత్రులలో తరిగొండ వేంకమాంబ (1840) పేర్కొనదగినది. ఈమె వేంకటాచల మాహాత్మ్యము, జ్ఞానవాసిష్ఠ రామాయణము, రాజయోగసారము అను గ్రంథములను రచించి, తరిగొండ నృసింహస్వామి కంకితము కావించెను, జ్ఞానవాసిష్ఠము ద్విపద కావ్యము. తరణోపాయముగా తానీగ్రంథము రచించినట్లు కవయిత్రి చెప్పుకొన్నది. వైరాగ్య ప్రభావమును, ఆత్మానాత్మ వివేకమును తెలుపు కథ లిందనేకము లున్నవి. గూఢ వేదాంత విషయములను గూడ వెంకమాంబ మృదుమధురముగను, స్పష్టముగను వివరించియున్నది. మడికి సింగన అనుకవి ఈ గ్రంథము నింతకు పూర్వమే పద్య కావ్యముగా రచించియుండెను. రాజయోగ సారము కూడ ద్విపద కావ్యమే. ఇందు రాజయోగ విశేషములు చక్కగా వివరింపబడియున్నవి. వేంకమాంబ రచించిన గ్రంథములలో ప్రసిద్ధమైనది వేంకటాచల మాహాత్మ్యము. ఇది వేంకటగిరి క్షేత్ర మాహాత్మ్యమును వర్ణించు కావ్యము. వరాహ భవిష్యోత్తర పద్మ పురాణములందలి వేంకటాచల మాహాత్మ్యము లీ కావ్యమునకు మూలములు. క్షేత్ర మాహాత్మ్యమును వెల్లడించుటకై ఇందు చెప్పబడిన మాధవుడను బ్రాహ్మణ యువకుని కథ మిక్కిలి హృద్యముగా నున్నది. ఇట్లే ఇందలి పద్మావతీ శ్రీనివాసుల +వివాహ వృత్తాంతము కూడ రమణీయమై యొప్పారుచున్నది. శ్రీనివాసు డెరుకసాని వేషమున అంతిపురము చొచ్చుటయు, అతనికిని లక్ష్మీదేవికిని, జరిగినసం వాదమును మిక్కిలి సహజముగా వర్ణింపబడినవి. తన భర్త ద్వితీయ +వివాహము చేసికొనబోవునపుడు లక్ష్మి అనుభవించిన వేదనను వేంకమాంబ నిపుణతతో వర్ణించి స్త్రీ హృదయమును గ్రుమ్మరించినది. ఈమె శైలి వేదాంత విషయ వివరణ సందర్భములందు కూడ లలిత మధురమై వ్యవహారమునకు సన్నిహితముగా ఉండును. ఈమె రచనలో అచ్చటచ్చట వ్యాకరణ పాలిత్యములు గోచరించును. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0683.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0683.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..afb9cdeddaba2ec2f631be5a0448f7053e5b025b --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0683.txt" @@ -0,0 +1,15 @@ +ములో నున్న ఆంధ్రులకు చిరవాంఛితములు మూడు. ఇవి వారి భాషా సంస్కృతి వికాసముల కొరకొక విశ్వవిద్యాలయము, ఆంధ్ర జాతీయ సైనికదళము (Andhra Regimental corps), వారి భాషాప్రాంతములతో కూడిన +ఆంధ్రరాష్ట్రము. ఈ మూడింటిలో మొదటి వాంఛకు ఫలసిద్ధి 1926 నాటివరకు కలుగనేలేదు. + +పూర్వ రంగము : అధునాతన భారతీయ విద్యాచరిత్రములో మొట్టమొదటి విశ్వవిద్యాలయములు మూడు. +మద్రాసు, బొంబాయి, కలకత్తా. వీటిని 1857 లో స్థాపించిరి. అర్ధ శతాబ్ది అనుభవముపైన విశ్వవిద్యాలయములు కేవల పరీక్షాధికార సంస్థలుగా మాత్రమే గాక బోధనా సంస్థలుగా కూడ పెంపొందవలయునన్న అభిప్రాయము ప్రబలమైనది. అది కారణముగా 1919 లో సర్ మైకేల్ శాడ్లర్ (Sir Michael Saddler) అధ్యక్షతను కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయ పర్యవేక్షక సంఘము నియమింపబడినది. వారి సూచనల ప్రాతిపదికపై లక్నో, ఢక్కా, ఢిల్లీ, అలీఘర్ విశ్వవిద్యాలయములు వెలసినవి. మద్రాసు ప్రభుత్వము వారు కూడ తమ రాష్ట్రములోని ప్రతి భాషా ప్రాంతమునకు ఒక్కొక్క విశ్వవిద్యాలయ +ముండవలయు ననియు, ముఖ్యముగా తెలుగు భాషా ప్రాంతమునకు ఆంధ్ర విశ్వ విద్యాలయము అత్యవసరమనియు నిర్ణయించిరి. శ్రీ ఎల్. ఏ. గోవింద రాఘవయ్యర్ గారి అధ్యక్షతను 20 మంది సభ్యులు గల ఒక సంఘమును నియమించిరి. అదే సమయమున ప్రాచ్య పాశ్చాత్య ఖండములందలి విశ్వవిద్యాలయముల నన్నిటిని సందర్శించి వచ్చి స్వదేశ రాజకీయములందు అడుగిడిన శ్రీ కట్టమంచి రామలింగారెడ్డిగారిని కూడ ఒక సభ్యునిగా పునరాలోచనా ఫలితముగ నియమించిరి. ఆ సంఘపు నివేదికను రచించు బాధ్యత సర్వము వారిపైననే బడినది. గోవింద రాఘవయ్యర్ సంఘము వారు తమ నివేదికను ప్రభుత్వమున కంద జేసిరి. + +శాడ్లర్ నివేదిక నమసరించి మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయ చట్టమును సవరించిరి గాని ఆంధ్రవిశ్వవిద్యాలయ నిర్మాణ +విషయమును గూర్చి ప్రభుత్వమువారు ఉదాసీనత వహించిరి. 1923 సంవత్సరమున శ్రీ (తరువాత సర్) ఆర్. యం. స్టాధవ్ గారు తమ నివేదికను ప్రచురించుచు ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయ నిర్మాణ ఆవశ్యకతను, ఏతత్పురోభివృద్ధికి వలయు మార్గములను స్పష్టముగా వివరించిరి. ఇప్పటికి విశ్వకళా పరిషత్తు స్థాపన నిర్ధారణమైనది. కాని దాని స్వరూప నిర్ణయమును గూర్చి ఎన్నియో తగవులు వచ్చినవి. ఇది ఏకైక బోధనా సంస్థగా నుండవలయునా లేక కేవల పరీక్షాధికార సంస్థగా నుండవలయునా లేక ఉభయ బాధ్యతలను నిర్వహింపవలయునా యన్నది ఇదమిత్థమని నిర్ణయము కాలేదు. చివరకు ఆనర్సు యమ్.ఏ., యమ్.యస్.సీ. మొదలగు పట్టములకు వలయు శిక్షణము కేంద్రమునందు మాత్రమే యొసంగి బి.ఏ. వరకు శిక్షణ నొసంగు కళాశాలలు ఎల్లెడల నెలకొల్పుటకు నిశ్చయించిరి, ఐనను కేంద్రమును గూర్చి పెక్కు తగవులుండుటచే విశాఖపట్టణము, రాజమహేంద్రవరము, అనంతపురము పట్టణములు మూడు కేంద్రములుగను, విశ్వవిద్యాలయ కార్యస్థానము బెజవాడలో నుంచుటకును నిర్ణయించిరి. ఇంతవరకు వచ్చిన తరువాత నామకరణ విషయములో “ఆంధ్ర" శబ్దమునకు బదులు "తెలుగు" నుపయోగింపవలె నను వాదము చెలరేగెను. ఈ సందర్భములో ప్రసంగించుచు శ్రీ రామలింగా రెడ్డిగారు ఇట్లు నుడివిరి. “ఆంధ్ర మహాభారతకర్తల నాటినుండియు ఆంధ్రశబ్దము +తెలుగు మాట్లాడువారిని గూర్చియే ఉపయోగింపబడినది. ఇది సర్వజనాంగీకారము వడసినది. ద్రావిడాభి మానమును +పురస్కరించుకొని భాష, సంస్కృతి ప్రాతిపదికగా గల సంకుచితాదర్శములు లేకయుండుటయే మేలు" అనిరి. దానితో తెలుగువారి విశ్వవిద్యాలయమునకు "ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయము" అని పేరు స్థిరపడినది. + +ప్రథమ ఘట్టము : ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయ చట్టము 1926 వ సం. ఏప్రిలు 26 వ తేదీన గంజాము, విశాఖ +పట్టణము, పశ్చిమ గోదావరి, తూర్పు గోదావరి, కృష్ణా, గుంటూరు, నెల్లూరు, బళ్లారి, అనంతపురము, కడప, +కర్నూలు, చిత్తూరు జిల్లాలలో, అమలులోనికి వచ్చినది మొదటి ఛాన్సలర్ మద్రాసు గవర్నరైన లార్డ్ గోషన్ మొదటి ప్రోఛాన్సలర్ శ్రీ బొబ్బిలి రాజావారు, విశ్వ విద్యాలయ నిర్వహణకు గౌరవ ఉపాధ్యక్షులు కాక సర్వవిధముల సమర్థుడైన ఒక వైస్ ఛాన్సలర్ను ఉద్యోగిగా నియమించుట అవసరమని గుర్తెరింగి ప్రభుత్వమ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0684.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0684.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6545881a09ed507bc3e3e8019900bbf75732ef7a --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0684.txt" @@ -0,0 +1,9 @@ +వారు మేధావులు, అనుభవజ్ఞులు అగు శ్రీ కట్టమంచి రామలింగా రెడ్డిగారిని ఆ పదవికి నియమించిరి. శ్రీ సి.డి. +యన్. చెట్టిగారు మొదటి రెజిస్ట్రారు. 1926 సం. ఆగష్టు 30 వ తేదీన బెజవాడ మ్యూజియమ్ హాలుబో సెనేట్, +అకాడమిక్ కౌన్సిలు మున్నగు కార్యవర్గములకు ప్రారంభోత్సవమైనది. సంస్కృతాంధ్ర భాషాపోషణమునకు గాను శ్రీ బొబ్బిలి మహారాజావారు ఒకలక్ష రూపాయల భూరివిరాళ మొసంగిరి, నాటికి విశ్వవిద్యాలయాధికారము క్రింద రాజమహేంద్రవరములోని టీచర్సు ట్రయినింగు కాలేజి, విశాఖపట్టణములోని మెడికల్ కాలేజి కాక 12 కంటే తక్కువ కళాశాలలు మాత్రమే ఉన్నవి. మొదటి సంవత్సరములోనే కొన్ని క్రొత్త కళాశాలలను స్థాపించుటకు, ప్రాత కళాశాలలను ఉన్నత స్థాయికి తీసికొనివచ్చుటకును ఆయా కార్యనిర్వాహక వర్గములు చేసిన విజ్ఞప్తులను విశ్వవిద్యాలయపు అధి +కారులు సానుభూతితో పరిశీలించిరి. సుప్రసిద్ధ ఆంధ్ర చిత్రకారులగు శ్రీ కౌతా రామమోహన శాస్త్రిగారు శ్రీ రెడ్డిగారి సూచనల ప్రకారము విశ్వవిద్యాలయ ముద్రను చిత్రించిరి. ఈ ముద్ర ఆంధ్రజాతి ఔన్నత్యమును, ఆశయములను ప్రస్ఫుట మొనరించుచున్నది. 64 కోణములుగల చక్రమున్నది. దాని కిరు కెలంకుల రెండు సర్పరాజము లున్నవి. లోపల స్వస్తిక, "తేజస్వీ నావధీతమస్తు" అను సూక్తి తెలుగు లిపిలోను ఉన్నవి. చక్ర మధ్యమునందు సంద్రము, సప్తకిరణు డగు ఉదయ భానుడు, పద్మము కలవు. ఈ చక్రమున కడుగున రేఖా మాత్రముగా బాలచంద్రు డున్నాడు. బాలచంద్రునకు దిగువున, నాగుబాముల తోకలకు పైనగల చోటులో తెలుగు లిపిలో “ఆంధ్ర విశ్వకళా పరిషత్" అని లిఖింప బడియున్నది. ఈ ముద్ర అత్యంత సుందరము ప్రతిభా సమన్వితము అయి కన్పట్టుచున్నది. + +విశ్వకళాపరిషత్తు స్థాపించునాటికి ఆర్ట్సు, సైన్సు, బోధనాభ్యసనము(Teaching), వైద్యము మొదలగు శాఖలు మాత్రమే గలవు. గణితము, భౌతిక శాస్త్రము, పదార్థ విజ్ఞాన శాస్త్రము, వృక్ష శాస్త్రము, జంతు శాస్త్రము, భూగర్భ శాస్త్రము, మానవశరీర శాస్త్రము మున్నగు శాఖలలో బి.యస్.సి. డిగ్రీని నెలకొల్పుటకు వలయు ప్రయత్నములను చేసిరి. బెజవాడ పురపాలక సంఘము కృష్ణా, గుంటూరు జిల్లాబోర్డులు ఒసంగిన విరాళముల నుండి విద్యార్థులకు ఉపకార వేతనముల నెలకొల్పిరి ఆనర్సు డిగ్రీ కోర్సులను స్థాపించుటకు వలయు ప్రయత్నము లన్నిటిని చేయ నారంభించిరి. ఇంతలో మంత్రివర్గము మారినది. శ్రీ పానగల్లు రాజావారి స్థానే డాక్టర్ సుబ్బరాయన్ గారు మద్రాసునందు మంత్రిగా నాయకత్వము వహించిరి. 1927 వ సం. డిశంబరు 5వ తేదీన ఆచార్య శ్రీ సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణయ్యగారు ప్రథమ పట్ట ప్రదానోత్సవ సందర్భమున స్నాతకోపన్యాసము. నొసంగినారు. 1928 లో శ్రీ సి. ఆర్. రెడ్డిగారు ప్రథమ ఉపాధ్యక్షులుగా ఎన్నికయినారు. ఈ ప్రథమ దశ పెక్కు బాలారిష్టములతో గూడియుండెను. ఉన్నత విద్యయందు శిక్షణము నొసంగు సంస్థలు ఒకేచోట కేంద్రీకరించుటయా లేక, వివిధ శాఖలను వివిధ కేంద్రములయందు నెలకొల్పుటయా అను విషయముపై తర్జనభర్జనలు సాగెను. 1929 సం. జనవరి నెలలో మద్రాసు కౌన్సిల్ వారు ఉన్నత విద్య యావత్తు ఒకే కేంద్రమునందు గరపవలయునని తీర్మానించిరి. + +ఇక విశ్వవిద్యాలయ కార్యస్థాన మెక్కడ అను విషయముపై ఎడతెగని చర్చలు జరిగినవి. తుదకు ఈ కార్యస్థానమును విశాఖపట్టణములో నెలకొల్పుటకు నిశ్చయించిరి, వైద్యకళాశాల యుండుటవలనను, హార్బర్ నిర్మాణము కొనసాగుట వలనను విశాఖపట్టణమునకు రానున్న ఆధిక్యమును గుర్తించి వాల్తేరు కొండలపై ఆదర్శ విద్యా సంస్థా నిర్మాణమునకు తగిన వాతావరణ ముండుటను గమనించి 1930 సంవత్సరము సెప్టెంబరు 5వ తేదీన "హోటల్ సెసిల్" భవనమును +అద్దెకు గైకొని విశ్వకళా పరిషత్కార్యాలయమును వాల్తేరులో స్థాపించిరి. ప్రభుత్వము వారు ఇంతకుముందు కంటె ఈపైన ఏటేట ఎక్కువ ధన మొసంగుట కంగీకరించుటయే గాక భవన నిర్మాణమునకుగాను 7½ లక్షల రూప్యముల నొసంగిరి. 1928-29 నాటికి విశ్వవిద్యాలయ పుస్తకళాండాగారముగూడ ఒక విధముగ చెప్పుకోదగిన స్థితికి వచ్చినది. 'రావుబహద్దర్ శ్రీ డి. లక్ష్మీనారాయణగా రొసంగిన 5400 ప్రతులతో పుస్తక భాండాగా \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0692.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0692.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..78d926eb2b9e85ee5e4155d86dec4e807120fc31 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0692.txt" @@ -0,0 +1,16 @@ +నెలలో మహారాష్ట్ర, కర్ణాటక సాహితీ సంస్థల సహకారముతో హైదరాబాదు నగరమున పరిషత్తు సంస్కృతి సంగమో త్సవమును నిర్వహించినది. 1951 వ మార్చి నెలలో ఢిల్లీలో జరిగిన అఖిలభారత సంస్కృతి సంగమోత్సవములో పరిషత్తు పాల్గొనినది. హైదరాబాదు నందలి సర్వకళాశాలా యాజమాన్యమున ప్రతి సంవత్సరము జరుగు ఆంధ్రాభ్యుద యోత్సవాలకు పరిషత్తు యథాశక్తి సహాయ సహకారముల నిచ్చుచున్నది.లక్ష్మణరాయ పరిశోధక మండలి కార్యకలాపాలను పరిషత్తు పునరుజ్జీవింప జేసినది. తెలంగాణ రచయితల సంఘ స్థావనకు ఇది దోహదముగావించి తెలంగాణ గ్రంథాలయ +సంఘ కార్యాలయమునకు వసతి కల్పించినది. + +పరిషత్తు రాష్ట్రములో అనేక సారస్వత సభలను నిర్వహించి ఉత్తమ కవి పండితుల నాహ్వానించి సన్మానించినది. శ్రీ మల్లంపల్లి సోమశేఖరశర్మ, శ్రీ మునిమాణిక్యం నరసింహారావు, శ్రీ పింగళి లక్ష్మీ కాంతము, శ్రీ నేలటూరి వెంకట రమణయ్య, శ్రీ గడియారం వేంకట శేషశాస్త్రి, శ్రీ తల్లావఝల శివశంకరస్వామి, శ్రీ విశ్వనాథ సత్యనారాయణ, శ్రీ నండూరి బంగారయ్య, శ్రీ వేదాల తిరువేంగాళాచార్యులు, శ్రీ వెంపరాల సూర్యనారాయణశాస్త్రి, శ్రీ కురుగంటి సీతారామయ్య, శ్రీ కేశవపంతుల నరసింహశాస్త్రి మొదలయిన కవిపండితుల నాహ్వానించి సాహిత్య, చారిత్రక, వైజ్ఞానికోపన్యాసముల నిప్పించినది. 1955 వ సంవత్సరమున పరిషత్తు తెలుగు భారత మహోత్సవాలను వారమురోజులు దిగ్విజయముగా నిర్వహించినది. కేంద్ర సంస్థవలెనే పరిషత్తు యొక్క శాఖలుగూడ వార్షికోత్సవాలను, సాహిత్యసభలను జరుపుచున్నవి. ఓరుగల్లు, నిజామాబాదు, బాపట్ల బొంబాయి, ఆలూరు, ఇభరాం పట్నము మొదలయిన పరిషత్తు శాఖలు పేర్కొనదగియున్నవి. కీ. శే. చెళ్ళపిళ్ళ వేంకటశాస్త్రిగారి ఆస్థానకవి బిరుద ప్రదానసభలో పరిషత్తు పాల్గొని రజతకమలము సమర్పించినది. + +పోలీసుచర్య తరువాత ఉప్మానియా విశ్వవిద్యాలయము నందలి శిక్షాప్రణాళికలో ప్రజల మాతృభాషలను నిర్బంధ పఠనీయములనుగా జేయించుటకు పరిషత్తు గట్టి కృషి గావించి కొంతవరకు విజయము పొంది + +నది. పరిషత్తు పరీక్షలు ప్రభుత్వముచే ఆమోదింపజేయుటకు ప్రాచ్యవిద్యలయందు పట్టములు పొందిన పండితులకు విశ్వవిద్యాలయ పట్టభద్రులతో సమానవేతనముల నిప్పించుటకు, హైస్కూలు తరగతులలో కూడ మాతృభాషల ద్వారమున విద్యాబోధనము చేయించుటకును, పోలీసుచర్య జరిగిన వెంటనే పరిషత్తు కృషిగావించి సఫలత పొందినది. ఇందుకొరకై ఆచార్య శ్రీ తణికెళ్ళ వీరభద్రుడుగారి నాయకత్వమున యం. హనుమంత రావు నాయుడు, 'ఆంధ్ర పితామహ' శ్రీ మాడపాటి హనుమంతరావు పంతులు, శ్రీ యన్. నరోత్తమ రెడ్డి, శ్రీ దేవులపల్లి రామానుజరావుగార్లతో కూడిన రాయబార వర్గము ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయ ఉపాధ్యకుని, విద్యాశాఖామంత్రిని కలిసికొని నివేదికలు సమర్పించి, ప్రశంసనీయమైన కృషి గావించినది. 1951 వ సంవత్సరము రాష్ట్రపతి రాజేంద్రప్రసాద్ హైదరాబాదు +వచ్చినప్పుడు పరిషత్తు ప్రతినిధులు వారిని సందర్శించి పరిషత్తు కృషిని నివేదించిరి. + +పరిషత్తునకు హైదరాబాదు ప్రభుత్వము వారు నగర మందు బొగ్గులకుంటలో 1800 చ. గజాల వసతికల భూమిని ఉచితముగా నిచ్చిరి. ఈ భూమిలో పరిషత్తు కార్యాలయముకొరకు సొంతభవనమును కట్టుకొన్నది. పరిషత్తుకు నాలుగు సంవత్సరాలనుండి హైదరాబాదు ప్రభుత్వముచే ఆర్థిక సహాయము లఖించుచున్నది. ఈనాడు పరిషత్తు తెలుగు దేశములో సుస్థిరమైయున్న సంస్థలలో లెక్క పెట్ట దగినదిగా అభివృద్ధినొందియున్నది. + +ఆంధ్ర సాహిత్యపరిషత్తు :- ఆంధ్ర సాహిత్య పరిషత్తు 1911 సంవత్సరము మే నెల 12 వ తేదిన చెన్న +పురమున నెలకొల్పబడెను. శ్రీ జయంతి రామయ్యవంతులు గారు ఆంధ్రభాషా వాఙ్మయాభివృద్ధికై యొక సంఘ +మేర్పరచుట యుక్తమని పీఠికా పురాధీశ్వరులగు శ్రీ మహారాజా రావు వేంకట కుమార మహీపతి మార్యారావుగారికి విన్నవింపగా వా రప్పుడు చెన్నపురమున నుండుటవలన నచ్చటనున్న కందుకూరి వీరేశలింగము పంతులుగారు, వేదము వేంకటరాయశాస్త్రిగారు, కొమఱ్ఱాజు లక్ష్మణరావుగారు, వావిలికొలను సుబ్బారావు +| \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0693.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0693.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f1161d6d9290d07a8a96506288ac76ac891401f1 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0693.txt" @@ -0,0 +1,33 @@ +గారు, మొక్కపాటి సుబ్బారాయడు గారు, చెన్నా ప్రెగడ భానుమూర్తిగారు మొదలగు పెద్దలతో నాలోచించి 1911 సం. మేనెల 12 వ తేదీన చెన్నపురమున నొక సభ నేర్పాటు చేసిరి. ఆసభకు శ్రీ మహారాజావారధ్యక్షత వహించిరి. ఆ సభలో ఈ పరిషత్తు స్థాపింపబడెను. వంగీయ సాహిత్య పరిషన్నామమునుబట్టి ఈసంఘమునకు “ఆంధ్ర సాహిత్య పరిషత్తు" అని నామకరణము గావింపబడెను. "దేశభాషలందు తెనుగు లెస్స" అను వాక్యము పరిష దుద్దేశ సూచక సంగ్రహవాక్యము (Motto) గను, సరస్వతీ విగ్రహము పరిషల్లాంఛనము (Crest) గను, గ్రహింపబడెను. + +నాటినుండి నేటివరకు పరిషత్తు తన యాశయముల నిర్వహించుటకై నిరంతరకృషి సల్పుచున్నది. + +పరిషదాశయములలో ప్రధానమైనవి : +1. తెలుగుభాషకు సర్వంకషమగు నొక నిఘంటువును రచించి ప్రకటించుట. +2. సజాతీయేతర భాషలతో గల సాదృశ్యము నిరూపించుచు నొక వ్యాకరణము రచించుట. +3. పారిభాషిక పదములను నిర్ణయించి వివరించు శబ్ద కోశమును సంతరించుట. +4. తెలుగుదేశము యొక్కయు, ప్రజల యొక్కయు చరిత్రమును రచించుట. +5. తెలుగుభాషకును, వాఙ్మయమునకును సంబంధించిన విషయములను చర్చించు నొకపత్రికను ప్రకటించుట. +6. ముద్రితాముద్రిత గ్రంథములతో నొక పుస్తక భాండాగారమును నెలకొల్పుట. +7. తెలుగు సాహిత్యమున పరీక్షలు గావించి పారితోషి కాదు లొనగుట. +8. ఆంధ్రభాషా వాఙ్మయముల అభివృద్ధికి ఉపకరించు నన్నిపనులు చేయుట. + +పరిషత్ప్రథమ వార్షిక మహాసభ 1912 వ సంవత్సరము ఏప్రియల్ 6, 7 వ తేదీలలో చెన్నపురియందు జరిగెను. వాటినుండి ప్రతి సంవత్సరము వార్షికమహాసభలు అచ్చటచ్చట జరుగుచున్నవి. + +పరిషత్తు ప్రకటించు సూర్యరాయాంధ్ర నిఘంటు నిర్మాణమునకగు వ్యయమంతయు పరిషత్తునకు యావ జీవాధ్యక్షులగు శ్రీ పిఠాపురము మహారాజావారు భరించి నిఘంటు నిర్మాణమును పూర్తి గావించిరి. ప్రస్తుతము 4 సంపుటములు మాత్రము ముద్రితములయినవి. తక్కిన సంపుటములు ముద్రణమునందున్నవి. + +“ఆంధ్ర సాహిత్య పరిషత్పత్తిక" అను పేర నీ పరిషత్తునకు అనుబంధముగ ఆంధ్రభాషా వాఙ్మయ, చరిత్రములను చర్చించు పత్రిక యొకటి వెలువడుచున్నది. ఈ పత్రిక రెండుమాసముల కొకమారు వెలువడుచున్నది. ఆంధ్రభాషా కోవిదులందరు దీనికి వ్యాసముల నంపుచుందురు. + +ఈ పరిషత్తున కొక గొప్ప పుస్తక భాండాగారము గలదు. ఇందు ముద్రితములైన గ్రంథములు పదివేలున్నవి. ఈ భాండాగారము నందలి విశేష మేమనిన- అముద్రితము లయిన తాళపత్రగ్రంథములు, కాగితపు బ్రతులు దాదాపు +ఆరువేలు గలవు. ఆంధ్రలోక మెరుగని అపూర్వ గ్రంథము లెన్నియో ఇందు గలవు. ఆంధ్రవాఙ్మయ పరిశోధకుల +కీ ఖాండాగారము పెన్నిధియని చెప్పవచ్చును. విశ్వవిద్యాలయములనుండి ఆంధ్రభాషా పరిశోధకులగు విద్యార్థులిచటి పరికరములను వినియోగించుకొనుచున్నారు. ఇ య్యముద్రిత పుస్తక భాండాగారము నుండి పరిషత్తు తన పత్రికా ముఖమున డెబ్బది అపూర్వగ్రంథముల నాంధ్రలోకమున కందిచ్చినది. + +1. కవిజనాశ్రయము - వేములవాడ భీమకవి. +2. శివరాత్రిమాహాత్మ్యము - శ్రీనాథ మహాకవి, +3. శివత త్త్వసారము - పండితారాధ్యుడు. +4. విప్రనారాయణ చరిత్రము - చెదలవాడ మల్లన. +5. బాలసరస్వతీయము - బాలసరస్వతి. +6. శివలీలా విలాసము-నిశ్శంక కొమ్మనామాత్యుడు.(మొదలగునవి) + +ప్రాచీన తామ్రశిలాశాసనములు 38 విమర్శన పూర్వకముగా పరిషత్పత్తికయందు ప్రకటింపబడినవి. ఇందు శాసన ప్రతిబింబములుకూడ గలవు. ఇవి ఆంధ్రదేశ చరిత్రమున కెంతయు నుపయోగించునవి. వివిధ పాఠ భేదము +లతో శ్రీ కాళహస్తి మాహాత్మ్యము, పారిజాతావహరణము, క్రీడాభిరామము, భీమేశ్వరపురాణము మొదలగు గ్రంథములు ముద్రణమునకు సిద్ధముగానున్నవి. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0694.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0694.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c49701e0393939c90d956388dc0594d1bea95018 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0694.txt" @@ -0,0 +1,22 @@ +ఇంకను పరిపత్తు చేయవలసిన భాషా సేవయెంతయు గలదు. సజాతీయేతర భాషలతో సాదృశ్యమును నిరూపించు నొక వ్యాకరణమును రచించుట, పారిభాషిక నిఘంటురచనము మొదలగు పరిషత్ప్రయోజనములు సాఫల్యము నొందవలసి యున్నవి. + +ఆంధ్ర సినిమా పరిశ్రమ: - పరిశ్రమలలో సినిమా పరిశ్రమ ఏడవది. ప్రపంచములో చిత్రనిర్మాణము చేసెడు +దేశాలలో హిందూదేశము మూడవ స్థానమును సంపాదించుకొన్నది. మొన్న మొన్నటి వరకును అమెరికాకు తరువాతిది గానే ఉండెడిది. కాని ఆ రెండవ స్థానమును జపాను సంపాదించుకొనుటవల్ల మూడవ స్థానమునకు మారవలసివచ్చినది. + +మూగచిత్రాల నిర్మాణదశ : 1903 వ సంవత్సరమున "క్రీస్తు జీవితము" అను చలనచిత్రము మొదటిసారిగా +హిందూ దేశీయులు చూచినారు. అప్పటినుండి 1910 వరకు ఇతర దేశపు చిత్రములు చూపుచు వచ్చినారు. +1911 నాటికి "రాజదర్బారు" అను చిత్రమును, తొలిగా హిందూ దేశీయులు నిర్మించినారు. 1913 లో దున్దిరాజ +గోవిందఫాల్కే అను నాయన 'హరిశ్చంద్ర' చలనచిత్రము నిర్మించినాడు. + +మద్రాసులో రఘుపతి వెంకయ్యగారు 'గెయిటీ' టాకీసు మొట్టమొదట కట్టించినారు. ఇదే తెలుగువారి మొదటి సినిమా హాలు. ఆ తరువాత ఆయనే గ్లోబు (ఇప్పటి రాక్సి), క్రౌను థియేటర్లు కట్టించినాడు. ఈ సినిమా హాలులవల్ల మంచి లాభాలు రాసాగినవి. అందువలన ఆయన కుమారుడైన సూర్యప్రకాశరావును (ఆర్.యస్. ప్రకాశ్) సినిమా సాంకేతిక విద్యను నేర్చుకొని రమ్మని హాలివుడ్డుకు పంపినాడు, ప్రకాశ్ హాలివుడ్డులో సిసిల్ బి. డి. మిల్లి దగ్గర శిక్షణమును వడసినాడు, సినిమా సాంకేతిక జ్ఞానమును సాకల్యముగ గ్రహించినాడు. 'మెట్రోగోల్డ్విన్ మేయర్సు' చిత్రములో ఒక వేషము గూడ వేసినాడు. + +శ్రీ ప్రకాశ్ స్వదేశమునకు వచ్చిన తరువాత 1923 లో "భీష్మ" అనెడు చిత్రమును నిర్మించినాడు. అది విజయ +వంతముగా ఆడినది. . ఇతడు "స్టార్ ఆఫ్ యీస్టు ఫిల్ము + +కంపెని" అను పేరుతో ఒక శిల్పగృహము (స్టూడియో)ను 1926 లో నిర్మించినాడు. ఇతనితో భాగస్వామిగా మద్రాసు వాసియైన ఆర్. నారాయణ చేరినాడు. "జనరల్ పిక్చరు కార్పొరేషన్" అనెడు సంస్థను స్థాపించి, వీరిరువురు చిత్రాలు దీయ దొరకొన్నారు. ఆర్. యస్. ప్రకాశ్ 'గజేంద్రమోక్షము', 'నందనారు', అను చిత్రాలను తీసినాడు. 1927 నాటికి నారాయణ ఇతర దేశములకు వెళ్లి, పరిశ్రమకు గూర్చి తెలిసికొని తిరిగి వచ్చినాడు. వచ్చిన వెంటనే అతడు ద్రౌపదీ వస్త్రాపహరణము', 'కీచక వధ' తీసినాడు. + +1929 లో ఏలూరు వాస్తవ్యులయిన శ్రీ మోతే నారాయణరావు గారు " గ్యారంటీ ఫిలుముసు " అనెడు సంస్థను స్థాపించి, ఆర్. యస్. ప్రకాశ్ దర్శకునిగా నియమించుకొని, "కన్యకా పరమేశ్వరి" అనెడు చిత్రమును దీసినారు. జనరల్ పిక్చరు కార్పొరేషన్ లో శ్రీ వై.వి. రావు శిల్పి (ఆర్టిస్టు), దర్శకుడుగా, నటుడుగా నుండెను. వీరి ఛాయాగ్రాహకుడుగా ( కెమేరా మేన్ జితిన్ బెనర్జి పనిచేసెను. + +మద్రాసులో నిట్లుండగా, శ్రీ హెచ్. యం. రెడ్డిగారు బొంబాయి, కొల్హాపూరులలో మూగ చిత్రాలు తీయసాగిరి. ప్రకాశ్ గారి దగ్గరనున్న ఫోటోగ్రాఫరు రంగయ్య తోడ్పాటుతో శ్రీ సి. పుల్లయ్యగారు "మార్కండేయ” తీసినారు. దీనిలో పుల్లయ్యగారే యముని పాత్ర వహించినారు. + +ఆనాటి చిత్ర పరిశ్రమ, చిత్ర నిర్మాణములను గూర్చి తలచుకొనినచో నవ్వుగా నుండును. ఆ రోజులలో చిత్ర నిర్మాణ శాలలు పెద్ద భవనముల ఆవరణములలో నుండుచుండెను. ఈ రోజులలో వలె సెట్సు వేసేవారు కాదు. నాటకాలలో వలె తెరలు ఉపయోగించెడువారు. నటీనటులను ఆంగ్లోయిండియనుల నుండి, వేశ్యల నుండి ఎన్నుకొనెడువారు. ఒక చిత్రమునకు నిర్మాణ వ్యయము పదునైదువేల నుండి ఇరువది వేల వరకు ఉండుచుండెను. ఒక్కొక చిత్రమునకు మూడు అచ్చు ప్రతులు (ప్రింట్లు) మాత్రమే తీసెడివారు. అవి నూట యేబది సార్లు ఉపయోగించగానే నిరుపయోగమయి పోవుచుండెను. పంపక దారు (డిస్ట్రిబ్యూటరు) అనువాడు ఆరోజులలో లేనేలేడు. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0695.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0695.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a3787efb350b931228ba921abad91a943d50edbd --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0695.txt" @@ -0,0 +1,20 @@ +నిర్మాతే తన చిత్రమును ఆడించుకొనవలసి వచ్చుచుండెను. + +1927 వ సంవత్సరము నాటికి హిందూ దేశపు మొత్తమునకు 156 సినిమా ప్రదర్శనశాలలు మాత్రమే యుండెను. అయితే, మద్రాసునగరములో మాత్రము 9 సినిమా శాల లుండెను. ఈ సినిమాశాలలలో ఇతర దేశ చిత్రములే +ఎక్కువగా ఆడెడువారు. ఆ చిత్రములలో సాహసము, దెబ్బలాటలు ఉన్న చిత్రములు వచ్చుటయు, ప్రజలు +ఆనందించుటయు జరుగజొచ్చెను. అందుచే మనవారు పురాణ కథలతోబాటు రాజపుత్రుల చరిత్రలు, సాహసము +దెబ్బలాటలు కల చిత్రాలు తీయసాగిరి. + +చిత్రాలు మూగవి యగుటచే, భాష లేకపోవుటచే చిత్రముతోపాటు ఒక వ్యాఖ్యాతను పంపెడువారు. అతడు తన వాక్పటిమను, హాస్య ధోరణిని ఉపయోగించి కథ చెప్పి, ప్రేక్షకులను తన్మయులను చేసెడువాడు. కొన్నాళ్లు గడిచిన తరువాత వాద్య గోష్ఠిని గూడ చిత్రముతో పాటు పంపవలసివచ్చినది. అంతియే గాక, ప్రేక్షకులను ఆకర్షించుటకు బహుమానములు, టికెట్ సంఖ్యకు ఇచ్చుచుండెడువారు. పిల్లలకు బొమ్మలు పంచి పెట్టుచుండువారు. ఒక్కొక పట్టణములో రెండు సినిమా ప్రదర్శనశాలలు ఉండుచుండెను. అక్కడ పోటీ తప్పనిసరిగా ఏర్పడుచుండెను. ఆ పోటీలో టికెట్టు ధర కానీ వరకు కూడ తగ్గించెడువారు. + +1928 నుండి 1931 వరకు లాభములు తగ్గుముఖము కాజొచ్చెను. నాటక సంఘము లుండుటచే నాటకాల ప్రాముఖ్యము ఎక్కువయినది. ఆ నాటకాల ముందు ఈ మూగ చలన చిత్రములు తట్టుకోలేక పోయినవి. అందుకై నిర్మాతలు మరియొక క్రొత్త ఆకర్షణమును చిత్రముతో పాటు సమకూర్చవలసివచ్చినది. అందుకై వారు భిక్షావతి వంటి ఆనాటి సినిమారంగపు నాట్యకత్తెలను గూడ చిత్రముతో పాటు పంపెడువారు. చిత్రముతో పాటు వీరి నాట్యము రెండవవిషయముగా ఉండుచుండెడిది. దానితో మళ్లీ ప్రేక్షకుల సంఖ్య పెరుగ మొదలు పెట్టినది. + +వాక్చిత్రముల దశ (19311-1933) : ఖాన్ బహదూరు అర్దేషీర్ ఇరాని యనువాడు "ఇంపీరియల్ కంపెని" అను పేరుతో ఒక సంస్థను బొంబాయిలో స్థాపించెను. "ఆలమ్ ఆరా” అను చిత్రమును 14-3-1931వ నాటికి హిందీలో వెలువరించెను. ఆ సంవత్సరములోనే (1931) హెచ్.యం. రెడ్డిగారి దర్శకత్వమున ప్రహ్లాద ” అను వాక్చిత్రమును తెలుగులో బొంబాయిలో తీసివారు. ఇదియే మొదటి తెలుగు వాక్చిత్రము. + +1932 లో 2, 1933 లో 6 వాక్చిత్రములు తయారయినవి. మొట్టమొదటి నటకులలో యడవల్లి సూర్య నారాయణగారు. సురభి కమలాబాయిగారు ముఖ్యముగా బేర్కొనదగిన వారు. + +ఇంతవరకు తెలుగు పెట్టుబడిదారులు లేరు. అందరును బొంబాయి, కలకత్తాలవారే. నటీనటులు మాత్రము తెలుగు వారు. చిత్రము లన్నియు పురాణకథలకు సంబంధించినవే. హిందూస్థానీ సంస్థలు తెలుగువారి మేధాశక్తిని ఉపయోగించుకొని లాభములు సంపాదించుకొను చుండిరి. + +ఇప్పటికి, తెలుగువారు సినిమాలపై మోజుపడినారు. కాని, వీరు సాంకేతిక, వ్యాపారిక మర్మములు కనిపెట్టవలెనని మాత్రము ముందుకు రాలేకపోయినారు. ఈ 'కాలములో చిత్రనిర్మాణ వ్యయము ముప్పది వేలు మొదలు నలుబదివేల రూపాయలవరకు ఉండుచుండెను. నటీనటులకు ప్రయాణ వ్యయములు, ఇతర వ్యయములు మాత్రమే గిట్టుచుండెను. వీరందరిని సమకూర్చెడు ప్రతినిధులకు కమీషను డబ్బులు గిట్టుచుండెడివి. కవితలో కూడ కేవలము నాటకాలను కుదించి చిత్రీకరించుటయ జరుగుచుండెను. కవులలోగూడ సాంకేతిక విజ్ఞానము లేకపోవుటచే నాటకాల పద్ధతిలోనే మాటలు వ్రాయుచుండిరి. శబ్దగ్రహణములో మాటలు సరిగా వినపడవేమో అని అసహజముగా, మెల్లగా విడివిడిగా పలికెడువారు. + +ఇంతవరకు తెలుగుదేశమునుండి నిర్మాతగా ఎవరును ముందుకు రాలేదు. ఉన్న దర్శకులయినను వ్రేళ్ళమీద లెక్క పెట్టగలిగినంతమందే! తెలుగువారిలో సాంకేతిక శిక్షణము పొందవలయునను కోరికగలవారు తక్కువమందే ఉండిరి. ప్రదర్శనశాలల విషయము చూచినచో అద్దెలకు తెచ్చిన సినిమా పరికరా లగుటవలన లాభాలు అంతంత మాత్రముగా నుండుచుండెడివి. పంపక సంస్థ ఒక్కటైనను \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0703.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0703.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..14a41d3de1de157069444db8157de0a212f7dfef --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0703.txt" @@ -0,0 +1,19 @@ +ఆరాధనీయుడై నాడో తరువాత చిత్రాలలో అజంతాలో చూడవచ్చును. + +బుద్ధుని పూర్వజన్మములకు సంబంధించిన ధ్యాని బుద్ధులును, వారి సంతతికి చెందిన బోధిసత్వులును, తారాదేవి +మొదలైన స్త్రీ దేవతలును ఉపాస్యమూర్తులై నారు. వీరుగాక హిందువుల బ్రహ్మ, ఇంద్రుడు యక్షులు, నాగులు, బౌద్ధములో చేర్చబడినారు. వీరందరు విశిష్టమైన రూపాలతో ఉపాసించబడుచు వచ్చినారు. + +బౌద్ధము తరువాత శైవము, వైష్ణవము ప్రాముఖ్యము వహించినవి. శైవ, వైష్ణవ సామరస్యముకోసము సృష్టించబడిన హరిహరదేవుడుకూడ చిత్రాలలో స్తుతించ బడినాడు. + +అనంతపురం జిల్లాలో, హిందూపూరుకు 7 మైళ్ళ దూరములో లేపాక్షి అను గ్రామమున ఒక పెద్ద వీర భద్రాలయము ఉన్నది. ఆ గుడి పైకప్పుమీద, గోడల మీద చక్కని చిత్రములు ఉన్నవి. అవి విజయనగర చిత్రకళకు చక్కని తార్కాణములు. శైవ, వైష్ణవ గాథలు చక్కని దేశీయమయిన ఫక్తిలో చిత్రితమై ఉన్నవి. విజయనగర రాజుల వైభవము ఈ చిత్రములలో చూడగలము. పూవులు, లతలు అల్లిన రకరకములగు చీరలు, ఆభరణములు, కేశబంధములు రాయలనాటి తెలుగువారి నాగరకత యావత్తు కన్నులకు కట్టినట్లు ఈ చిత్రములలో చూడగలము. + +లేపాక్షిలో హరిహరమూర్తి చిత్రము ప్రసిద్ధము. అందు గల కిరాతార్జునీయము నందలి కొన్ని ఘట్టములను ఆద్భుతముగా చిత్రించినారు. వాటిలో కిరాత వేషములో పరమశివుడు ఎరుకలతో వేటకువచ్చు చిత్రము చాల చక్కనిది. బోయజాతికి చెందిన స్త్రీ పురుష చిత్రములు, లేళ్ళు, అడవి పందులు—— అవి ప్రాణభీతితో పరుగిడుచున్న ఆటవిక పరిసరములు చక్కగా చిత్రించినారు. తన బిడ్డ రాకుమారుని రథచక్రములక్రింద నలిగిపోగా రాజుగారితో మొరపెట్టుకొన బోవుచున్న గోమాత చిత్రము కరుణ రసాత్మకమయినది. గోమాత రాజప్రాసాదము తల వాకిట గంట మ్రోగించుట మొదలు శివుడు ప్రత్యక్షమై వరము లొసగుటవరకు గల గాథను ఎంతో చక్కగా చిత్రించినారు. + +శివ పార్వతుల ప్రణయ చిత్రము మరియొక గొప్ప చిత్రము. శివుని ప్రక్కన పార్వతి శ్వేతవసన ధారిణియై సర్వాభరణ భూషితయై శయ్యపై నాసీనయైనది. చందనమును, తాంబూలమును పార్వతీ పరమేశ్వరులకు పరిచారికలు అందించు చుందురు. వింజామరలు విసరుచు ఇద్దరు పరిచారిక లున్నారు. వారి వస్త్రధారణము, అలంకరణము ఆకర్షకములుగా ఉన్నవి. వారి కొప్పులు, చీరలు, ఆభరణములు, చక్కని రేఖలలో, రంగులలో విన్యసించబడినవి. ఇవిగాక మునివాటికలో శివుని భిక్షాటన చిత్రము కాలభై రవస్వామి చిత్రము, దేవర్షి భక్త గణ పరివృతుడయిన హరిహరనాథుని చిత్రము అత్యంత మనోహరములు. దేవాలయ నిర్మాతలగు విరుపణ్ణ సోదరుల రూపచిత్రములు ఆనాటి రూపరచనకు చక్కని ఉదాహరణములు. మాచెర్ల వద్ద దద్దళము మీద నున్న దశరథుని పుత్రకామేష్టి యాగము మొదలగు వానికి సంబంధించిన చిత్రములు కలవు. లేళ్ళు, నెమళ్ళు మొదలయిన అలంకార చిత్రములు గలవు. ఇచ్చట గాలికి, వానకు +రూపరిపోవుచున్న ఈ చిత్రములలోని రంగులు పోయియున్నను చిత్రకారుడు వివిధ స్థాయులలో లోపల రచించిన +రేఖలమూలమున అతని ప్రజ్ఞ ద్యోత మగుచున్నది. ఆ చెరగిపోవుచున్న రేఖలతో మాచెర్లలో నున్న వీరభద్రాలయము పై కప్పునకూడ ఆనాటి చిత్రములుకలవు. + +అర్వాచీన యుగము : మొగలు సంప్రదాయము దక్షిణాపథమునకు వచ్చిన కొత్తదినాలలో కొండపల్లి, తంజావూరు, మధురలలోని ఆంధ్ర చిత్రకారులు ఆ పద్దతిలో జాతీయ రచనా విధానమును కలిపి ఒక క్రొత్త +సంప్రదాయమును సృష్టించిరి. ఆ రకము చిత్రములు మద్రాసు మ్యూజియములోను, బందరు ఆంధ్రజాతీయ కళాశాల లోను కలవు. నెలలను, తిథులను, ఋతువులను ధ్యానశ్లోకముల నాధారముగా గైకొని రచింపబడిన వాటి అధిదేవతల మూర్తులను ప్రతిపాదించు తంజావూరు చిత్రములు సుప్రసిద్ధములు. నాయకరాజుల కాలములో మధుర దేవాలయములో వెలసిన చిత్రాలు ఈ నాటికిని కలవు. + +జనపదాలలో, పట్టణాలలో, రామాలయాలలో, రచ్చ సావిళ్లలో స్థానికముగా కులవృత్తిగా చిత్రరచన చేసెడి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0712.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0712.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5196d3cdfe89b7d0f8d8198d2ae61d6ae3792725 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0712.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +విదములోని నాయికను సాత్మిక సంచారులతో రంజింప చేయుచు, శాస్త్రముల నెరిగిన విద్వాంసుని ప్రశ్నలకు +సమాధానము చెప్ప గలిగెడు సామర్థ్యముగల నర్తకి మాత్రమే సభలో గజ్జెగట్టి పదము పట్టుల కర్హురాలు. + +ఏకపాత్ర నృత్యము — ఇదే నేటికాలములో భరత నాట్య మను పేరుతో ప్రసిద్ధిగాంచినది. ఈ నృత్యరీతి సంస్థానము లున్న ప్రదేశములలో పెంపొంది ప్రచారము లోనికి వచ్చినది. తంజావూరు, కాళహస్తి, కార్వేటి నగరము, వేంకటగిరి, పిఠాపురము, పెద్దాపురము, కొల్లాపురము, విజయనగరము మొదలయిన సంస్థానములలో ఆ రాజుల పోషణములో వృద్ధిచెందినది. ఇందును క్షత్రియ సంస్థానము లందలి (విజయనగరము, పెద్దాపురము మొదలయినవి) విద్యకును, వెలమరాజుల రాజ్యములలోని (తంజావూరు, వెంకటగిరి, పిఠాపురము, బొబ్బిలి మొదలయినవి) విద్యకును చాల భేద మున్నది. ఈ పద్ధతి నృత్య మందు ఒకే నర్తకి పాల్గొనును, నాట్యాచార్యు డామె నాడించును. నృత్యము 'మేళప్రాప్తి' లేక 'అలరింపు' అను నృత్తముతో ప్రారంభమై 'జావళీ' లేక 'తిల్లాన'తో ముగియును. ఈ నృత్య సంప్రదాయము నృత్తముతో ప్రారంభింపబడి, నృత్యము ప్రదర్శించిన తరువాత అభినయముతో ముగియుచున్నది. భారత దేశములోని నృత్యరీతు లన్నింటిలోను ఈ నృత్య సంప్రదాయమందు మాత్రమే, నృత్త నృత్య అభినయములు శాస్త్రీయ +దృక్పథములో, చక్కగా సమపాళ్ళలో పోషింపబడుచున్నవి. + +సంస్థానములందు 'చర్మకట్టు వాద్యనృత్య"మని మరొక నృత్తరీతి ప్రచారములో నుండినది. ఈ నృత్యరీతియందు సుమారు పండ్రెండుమంది డోలు (శృంగి భేరి) వాయిద్యకులు, సన్నాయి పాటగాండ్రు ఇరుప్రక్కల ఎదురెదురుగా నిలబడి వాయిద్యముల వాయింతురు. వారిమధ్య ఏబది లేక అరువదిమంది శ్వేతాంబర ధారిణులయిన దేవదాసీలు బారులుదీరి నిలువబడి యుందురు. సన్నాయి వాద్దెగాండ్రు అతి విలంబితలయలో 'చౌక వర్ణము”లను వాయించెదరు. శృంగిభేరి వాద్యకులు ఆ వర్ణము యొక్క లయను దెల్పుచు, కాల పై కాలములలో ప్రస్తారము చేయుచు వివిధ జాతులందు జతులను కట్టి వాయించి తీర్మానించెడివారు. నర్తకిణు లందరును ఏక కాలమందు ఆ పాట యొక్క లయ ననుసరించి అడవులు పట్టి, పై కాలమందు తీర్మానించెడివారు. ఇది లయ ప్రధానమైన బృంచనృత్త విశేషము. + +నృత్యకళ, ఈ విధముగా కులవిద్య, వృత్తి విద్యగా తయారయి ప్రత్యేక తరగతులకు చెందినవారే దీనిని ఆరాదించుటచే, సంఘములోని యితరజాతులవారు ---స్రీ పురుషులు తమయొక్క వినోదార్థము, పర్వదినము లందు అందరును ఒక చోట గూడి సంతోషముగా కాలము గడుపుటకు కొన్ని నృత్యముల నేర్పరచుకొనిరి. అవియే జానపద నృత్యములు. ఈ నృత్యములకు శాస్త్రముతో ఎక్కువ సంబంధములేదు. ప్రత్యేక శిక్షణ, సాధన అవసరము లేనట్టియు, అందరికిని అందుబాటులో నుండెడు విద్యలు ఈ జానపద నృత్యములు. అట్టివే పల్లెలందలి స్త్రీలు ప్రదర్శించెడు గొబ్బి, కోలాటము, బ్రతుకమ్మలాట మొదలైనవి. తెలంగాణములోని మారుమూల ప్రాంతములలో కొన్ని తెగలకు చెందిన పురుషులు ప్రదర్శించెడు కోలాట నృత్యమందు కొంత పాండిత్యము గానవచ్చును. అట్లే విశాఖ జిల్లాలోని 'తప్పెట గుండు' నృత్యము, కృష్ణా గుంటూరు జిల్లాలలోని 'గుఱ్ఱము ఆట'. గుఱ్ఱము ఆట ఒక చిత్ర నృత్య రీతిగా పేర్కొనవచ్చును, గుఱ్ఱమునకు, మృదంగ వాయిద్యము ననుసరించి తాళ లయలలో జాతీర్ణముగా నృత్యమాడుటకు శిక్షణ ఇవ్వబడును. ఉత్సవములందు, ఊరేగింపులందు ఇవ్విధముగా శిక్షణనొందిన గుఱ్ఱము కాళ్ళకు గజ్జెలు కట్టి, పాటకుడు పాడే గీతము, తాళ లయల ననుసరించి మృదంగజతులకు గుఱ్ఱముచే నృత్యమాడించెదరు. ఇవి గాక మాయ గుఱ్ఱములు, బుట్ట బొమ్మలు మొదలైన వానిలో మనుష్యులు లోపల ఉండి వాని నాడింతురు. + +తెలంగాణములో జోగుజాతికి చెందినవారు ప్రదర్శించెడు 'జోగాట' ముఖ్యముగా పేర్కొనదగిన నృత్యము. ఈ నృత్యము డప్పుల వాయిద్యముల ఆధారముతో చేయబడును, 'జోగాట' మాలమాదిగ కులముల వారిలో ఎవరైన చనిపోయి నప్పుడు శవమును శ్మశానమునకు గొనిపోవు నపుడు ముఖ్యముగా ఆడుదురు. వీరి నృత్యరీతు లన్నింటిలోను 'పిండోత్పత్తి' క్రమమును వర్ణించు నృత్యము \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0713.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0713.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..79bb711be060c711ed4af6f094bd67c4397199c1 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0713.txt" @@ -0,0 +1,27 @@ +ముఖ్యముగా చూడదగ్గది. ఈ నృత్యము బాగుగా తిలకించిన సంగీత రత్నాకరములోని సారంగదేవుని పిండోత్పత్తి +నృత్య క్రమమును జ్ఞప్తికి తెచ్చును. + +ఆలయము లందు దేవ దాసీలు నృత్యపూజ యందు పాల్గొనినను వీరశైవము మన దేశములో ప్రబలముగా నున్నప్పుడు శైవ మతస్థులలో పురుషులు గూడ ఆరాధన నృత్యములు చేసెడివారు. ఆ నృత్యములకే 'వీరనాట్యమ'ని పేరు. చేతఖడ్గము, డాలు ధరించి ఖడ్గము లనెడు రచనలను గానము చేయుచు, గంభీరముగా వీరంగము పలుకుచుండగా వీరావేశముతో వీరముష్టి నర్తకులు నాట్యమాడెడు వారు. ఈ నృత్యము తాండవ పద్ధతికి చెందినట్టిది. ఇట్టివే అమ్మవారు పూజలందు ప్రదర్శింపబడు గరగల నృత్యములు, సింహాచల స్వామి ప్రీత్యర్థము చేయబడు సేవ, పల్నాటిసీమలో వీరుల కొలుపులందు ప్రదర్శింపబడు కొలుపు నృత్యములు. +" +ఈ నృత్యరీతులుగాక ఆంధ్ర దేశములోని అరణ్యములలో నివసించెడు ఆటవికుల - (కోయలు, చెంచులు, +గోండులు, సుగాలి, సవరలు మొదలైనవారు) నృత్యము లనేకములున్నవి. ఇందు ప్రకృతి ఆరాధన నృత్యములు, +ఋతువుల నృత్యములు ముఖ్యము. ఇవన్నియును బృంద నృత్యములు. పర్వదినములందు కొన్ని వందలమంది +స్త్రీలు పురుషులు ఒకచోటగూడి యీ నృత్యములందు పాల్గొందురు, వీరి నృత్యము లయ ప్రధానమయి, సాధారణముగా త్రిశ్రగతిలోనుండును. + +ఇంతవరకు రాత్రులందు దీపాల వెలుగులో ప్రదర్శించెడు నృత్యకళను గూర్చి మాత్ర ముచ్చరింపబడినది. అట్లు +గాక దినమందే వివిధ వేషములు ధరించి ప్రజలను రంజింప జేసెడు పగటి వేషములవారు గూడ మనదేశములో +నున్నారు. ఈ పగటి వేషములవారు అతిపురాతన కాలము నుండి మన దేశములో నుండిరి. కళింగ గంగరాజు పగటి +వేషముల వారితో జేరి శత్రువులను జంపినట్లు ఒక కథ ప్రచారములో నున్నది. భాగవత మేళములవారివలెనే +వీరుగూడ తమ విద్యను దేశకళ్యాణమునకు ఉపయోగించిరి. + +ఆంధ్రుల నృత్యకళకు-తంజపురినేలిన నాయక రాజుల కాలము స్వర్ణయుగముగా పేర్కొనవచ్చును. ఆ కాలము నందే యక్షగానము ప్రభువుల ఆదరణములో శాస్త్రీయ నృత్య సంప్రదాయముగా వృద్ధిపొందినది. నాయక రాజులు కళా పోషకులేగాక, స్వయముగా అనేక యక్షగానములను రచించిరి. ఆకాలములో చౌపదకేళిక, దురుపద కేళిక, పద కేళిక', నవపదము, జక్కిణి, కొరము, పేరిణి, దేశి, మదన బలద్యూతము, కందుక క్రీడ, గుజ్జరి, దండ లాస్య, కోపు, చిందు, వాల్విచి, విల్వేడు, గుజరాతి దేశి, శుభలీల, కొరవంజి _ అను 19 రకముల నృత్యరీతులు రాజదర్బారులోని నర్తకిణులు ప్రదర్శించెడువారు. ఆ కాలమందే కచ్చేరి నాట్యము క్రమపద్ధతిని ప్రదర్శించు విధానము ఏర్పరుపబడినది. తరువాత వచ్చిన మహారాష్ట్ర రాజులుగూడ అనేక యక్షగానముల రచనను జేసి నృత్య కళను పోషించిరి. రాయల కాలములో రాణివాసము వారు నృత్యకళ నారాధించినట్లు చరిత్రలవలన తెలియుచున్నను, నాటి నృత్యరీతుల స్వరూపము మాత్రము తెలియవచ్చుటలేదు. కాకతీయ ప్రభువుల కాలములో ఆరాధన నృత్యకళ ప్రసిద్ధిగాంచినది. కాకతీయుల నాటి +ఆలయములను తిలకించిన గర్భగుడి కెదురుగా, నందికి వెనుకనే దేవదాసీలు నృత్యమాడుటకు సుమారు ఎనిమిదడుగుల వ్యాసముగల్గిన వలయాకారపు చదునైన రాతి నమర్చెడువారు. నర్తకి ఆరాతిపై నృత్యము చేసెడిది. +ఇట్టి ఏర్పాటు హిందూ దేశములోని మరి ఏ ఆలయము నందును గానరాదు, కాకతీయులు నిర్మించిన ఆలయము +లందు మాత్రమే యిట్టి నృత్య వేదికల యేర్పాట్లున్నవి. + +ఆనాటినుండి నేటివరకు ఆంధ్రదేశములో నృత్యకళ పెంపొందిన విధమునుగూర్చి యిందు సూత్రప్రాయముగ +చర్చించబడినది. ఇచ్చట పేర్కొనిన నృత్యరీతులను గూర్చియు ఆయాపద్ధతులను గూర్చియు విపులముగా +నిచ్చట వివరించుట కవకాశము లేదు. + +ఆంధ్రులు - వాణిజ్యము :- క్రీస్తుకు పూర్వకాలమున ఆంధ్రదేశము అరణ్యములతో నిండియుండి, చిరుత +పులులు, పెద్దపులులు, ఏనుగులు, పాములు మొదలగువానికి ఆకరమై అక్కడక్కడ నివాసము లేర్పరచు కొన్న జాతులతో జనపదములతో విలసిల్లి యున్నట్లు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0714.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0714.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d0e9d66ca70ac22a12ad7dbd5470d277e4237670 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0714.txt" @@ -0,0 +1,15 @@ +వర్ణింపబడినది. కాని క్రమముగా జనసంఖ్య అభివృద్ధిచెంది పల్లెలు, పట్టణములు ఏర్పడి, పరిపాలనా విధానము +నిర్మితమయి, ఆంధ్ర శాతవాహన రాజుల కాలములో ఉజ్జ్వలమైన నాగరికతను ఆంధ్రదేశము అనుభవించినది. +నాగరకతతోపాటు వర్తక వ్యాపారాదులు అభివృద్ధిచెంది స్వదేశములోనే కాక విదేశాలలో కూడ అభిమానింపబడిన +వస్తువులను ఉత్పత్తిచేసి ఓడలలో వాటిని ఇతర దేశాలకు ఆంధ్రదేశము పంపినట్లు తెలియుచున్నది. దక్షిణాపథము +నకు తూర్పున, పశ్చిమమున ముఖ్యమయిన రేవుపట్టణాలు అభివృద్ధి చెందినవి. ఆంధ్ర సముద్ర తీరాలలో ఓడలను కట్టుట, వాటిని మరమ్మతు చేయుట, క్రొత్త ఓడలతో సముద్రయానము సాగించుట మున్నగు పనులు విరివిగా జరిగినవి. శాతవాహనుల రాజధాని కృష్ణాజిల్లా లోని శ్రీకాకుళము. శాతవాహన రాజుల నాణెములపై ఓడను చిత్రించుటవలన విదేశీయానము, వ్యాపారము విశేషముగ అభివృద్ధిగాంచినట్లు మనముఊహించవచ్చును. + +శాతవాహనుల కాలమునాటి వర్తక వ్యాపారములకు ఆస్పదమైన రేవు పట్టణములు ఇప్పుడు శిథిలావస్థలో కనుపించు చున్నను ఆనాడు వైభవోపేతములైన వర్తక కేంద్రాలుగా ఉండినట్లు చరిత్రకారుల రచనలనుబట్టి తెలియుచున్నది. క్రీ. శ. 174-203 వరకు పరిపాలించిన గౌతమీపుత్ర యజ్ఞశ్రీ శాతకర్ణి విదేశ వ్యాపారమును విరివిగా ప్రోత్సహించినాడు. ఘంటసాల రేవు, గూడూరు రేవు ప్రసిద్ధిగాంచినవి. పెరిప్లస్ అను గ్రంథములోను, టాలెమీ అనునతడు రచించిన ఆనాటి భూగోళ గ్రంథములోను ఈ రేవులు పేర్కొనబడినవి. ఘంటసాలను 'కొంట కొల' అనియు, గూడూరును 'కొడ్డూరు' అనియు వారు పేర్కొనిరి. కృష్ణానదీ ముఖద్వారమును మసేలియా అనియు, మచిలీపట్టణము రేవును 'మైసోలస్' అనియు వ్యవహరించినారు. ఆంధ్రదేశములో దొరకిన రోమను చక్రవర్తుల బంగారు నాణెములు ఘంటసాల రేవుపట్టణ +మున జరిగిన వ్యాపారములో వచ్చినవే. పెరిప్లసు అను గ్రంథములో పశ్చిమమున 'భృగు కచ్చ'ము అను నేటి +బ్రోచ్ రేవుపట్టణమును 'చారి గాజా ' అని పేర్కొని దక్షిణదేశ వ్యాపారము ఇక్కడినుండికూడ విరివిగా జరిగినట్లు తెలిపిరి. ఈ దేశమును తెలిపిరి. ఈ దేశమును 'అరియకం' అనిరి. అందులో + +లంబోదరు డను శాతవాహన రాజు. దీనిని అందులో పరిపాలించినట్లు చెప్పబడి ఉన్నది. రోము నగరము తోడనేగాక ఈజిప్టుతో కూడ సన్నిహిత వర్తకము జరిగినది. ఈజిప్టు దేశములోనికి వర్తక వ్యాపారాలకోశము 'సుబ' JJ' అను భారతీయుడు వచ్చినాడని ఈజిప్టు శాసనములలో పేర్కొనబడి ఉన్నది. దక్షిణమున కావేరి పట్టణ మనబడు 'కమరా' రేవు విదేశ వ్యాపారములో ఘనత కెక్కినది. ఇదిగాక క్రీస్తు పూర్వమునుండి జైన బౌద్ధమత ప్రచారమునకై విదేశాలకు యాత్రీకులను చేర వేసిన కళింగపట్టణము రేవు కూడ ప్రాచీనమైనదే. ఈ రేవులో ఓడలను ఎక్కి విజయుడను కళింగరాజు 700 మంది బౌద్ధ బిక్షువులతో సింహళము చేరినాడని ఔద్ద గ్రంథములు తెలుపుచున్నవి. కాకినాడకు పదిమైళ్ళదూర +ములో కోరంగి అను ప్రాచీన రేవుపట్టణము ప్లినీ కాలమునాడు ప్రసిద్ధికెక్కినది. ఇక్కడ నౌకా నిర్మాణము విరివిగా జరిగినది. శాతవాహన రాజ్యములో ఒక భాగమైన నేటి పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాలో గోదావరీ ముఖద్వారములో ప్రాలూరు అను రేవుపట్టణముండెను. దీనిని టాలెమీ తన భూగోళములో పేర్కొనెను. శాతవాహనుల కాలములో చైనా, బర్మా, మలయా, రోము, ఈజిప్టు మొదలగు దేశాలతో ఆంధ్రదేశము విరివిగా విదేశవ్యాపారము జరిగించినట్లు స్పష్టముగా తెలియు +చున్నది. వ్యాపార వస్తువులలో ఆంధ్రదేశమునుండి వజ్రములు, అద్దకపు బట్టలు, డక్కా మజ్లినులవంటి సన్న బట్టలు, బియ్యము, ఎగుమతి అగుచుండెను. దిగుమతులలో బంగారము, వెండి ముఖ్యముగా చెప్పదగినవి. వస్తువుల వ్యాపారముతోబాటు, ఆంధ్రదేశము నుండి బర్మా, మలయా, సయాం దేశాలకు కోడూరు రేవునుండి వెడలిన యాత్రిక నౌకల ద్వారమున బౌద్ధమతము వ్యాపించినది. + +శాతవాహనుల తరువాత ఆంధ్రులను సామ్రాజ్య స్థావనకు తయారుచేసి ఆంధ్ర సామ్రాజ్యమును సుమారు మూడువందల ఏండ్లు పరిపాలించినవారు కాకతీయులు. వీరి రాజ్యకాలములో గణపతిదేవుడను రాజు విదేశ వ్యాపారమును ప్రోత్సహించి నట్లు మోటుపల్లి శాసనము వలన తెలియుచున్నది. కాకతీయ సంచికలో శ్రీ రాళ్ల \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0715.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0715.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c5b7e4c2bbe4c77aa0db68dbfbe068a570d599f5 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0715.txt" @@ -0,0 +1,8 @@ +బండి సుబ్బారావుగారు “గణపతిదేవుని కాలమున, తూర్పు తీరము జయింపబడినతోడనే విదేశములతో వర్తకము విరివిగా సాగనారంభించెను. గుంటూరుజిల్లాలోని మోటుపల్లి గొప్ప రేవు పట్టణమై వరలెను. తూర్పునందు బర్మా,చైనా, తూర్పు దీవులు, సింహళము మున్నగువాటి తోడను, పశ్చిమమునందు అరేబియా, పారశీకము, ఈజిప్టు మొదలగు దేశముల తోడను, వర్తకము సాగుచుండెను. గణపతిదేవుని మోటుపల్లి శాసనమునుబట్టి విదేశ వర్తకమును వృద్ధిచేయుటకై అతడు 'కూఫ' శుల్కము తప్ప తక్కిన పన్నుల నన్నిటిని రద్దుచేసినట్లును, వర్తకులను, వారి యోడలను రక్షించినట్లును తెలియుచున్నది. అతడు ఓడదొంగలను శిక్షించెను; ఆయా వస్తువులపై సుంకముల నిర్ణయించెను. ఆ కాలమున శ్రీగంధము, కర్పూరము, ముత్యాలు, దంతము, లోహము, నూలు బట్టలు, కంబళ్ళు, సుగంధ ద్రవ్యములు, మిరియాలు, రత్నములు ఎగుమతి చేయబడుచుండెను. పట్టు సామానులు, గాజు, చీనాకర్పూరము, పంచదార, గుఱ్ఱములు, దిగుమతి యగుచుండెను. ఇట్లే మచిలీపట్టణముగూడ ఆ కాలమున గొప్ప ఓడరేవుగాను, వర్తక స్థలముగాను +ఉండేను." + +కాకతీయుల కాలమునాటి పరిస్థితులను మార్కో పోలో అను విదేశయాత్రికుని వర్ణనల వలన తెలిసికొనవచ్చును. మోటుపల్లి రేవునుండి సాలీడు దారమువలె సన్నముగా ఉండెడు గుంటూరు పత్తిదారముతో నేసిన మల్లు సెల్లాలు ఎగుమతి అగుచుండెడివట. మోటుపల్లి వద్ద వజ్రాల గను లుండెడివని 'నికోలో కొంటి' అను ఇంకొక యాత్రికుడు వ్రాసినాడు. ఈ జిల్లాలో దొరకిన రోమను బంగారు నాణెములు విదేశవర్తకములో ఆంధ్రులు సంపాదించుకొన్న వని మనకు తెలియుచున్నది. కాకతీయులు స్వయముగా నాణెములను ముద్రించి వ్యవహారములో ఉంచినట్లు వ్రాయబడి ఉన్నది. ఆనాడు దేశములో వర్తకపు వస్తువులమీద పన్నులను కాకతీయులు విధించినట్లు తెలియుచున్నది. వీటినే ఇప్పుడు మనము "వ్యాపార సుంకములు" (Commercial Taxes) అని అనుచున్నాము. వరంగల్లుకోటకు పోవు మార్గములో, ఖానాసాహెబుతోట వద్దనున్న శాసనములో, దేశవ ర్తకముపై ఆనాడు విధింపబడిన పన్నులు ఈ క్రిందివిధముగా వర్ణింపబడినవి :-- నీలి - మాడకు రెండు వీసాలు, పోకలు లక్షకు పాతిక, కూరగాయలు బండికి పాతిక, మామిడి, కొబ్బరి మొదలయినవి బండికి పాతిక, నూవులు, గోధుమలు,పెసలు, వడ్లు, జొన్నలు - బండికి మానెడు, ఉప్పు- బండికి పది పెరుకల మానెడు- ఆవాలు మొదలగు కొలబండాలు మాడకు పాతిక, తగరము, సీసము, రాగి, తులము 1 కి ఒక పలము, చందనము తులము 1 కి ఫలము ; కర్పూరము వీసెకు 2 చిన్నాలు. జవాది మాడ (కు) పరక, కస్తూరి – 100 చిన్నాలకు 2 చిన్నాలు. పట్టు నూలు - తులం 1 కి చిన్నము, ఇవిగాక మంజిష్ఠము, ముత్యము, రుద్రాక్ష, గాటపూస మున్నగు వాటి యందును, పసుపు, ఉల్లి, జాజు, కంద, పెండలము మొదలగు ధుంపదినుసులయందును వర్తకము జరుగుచుండెడిది. + +కాకతీయుల సామ్రాజ్యానంతరము ఆంధ్రదేశములో స్థాపించబడినది విజయనగర సామ్రాజ్యము. ఆ కాలములోనే మధ్యాంధ్ర, ప్రాగాంధ్ర ప్రాంతములలో రెడ్డి రాజులు బలిష్ఠమైన దుర్గములను నిర్మించుకొని రాజ్యము చేసిరి. వినుకొండ, కొండవీడు, ఉదయగిరి, నెల్లూరు, కొండపల్లి, నిడదవోలు మున్నగు దుర్గములకు అధిపతులయిన రాజుల రాజ్యములు అవిచ్ఛిన్నములుగా సాగినవి. వర్తక వ్యాపారాలు విజృంభించినవి. లలితకళలు కొనసాగినవి. చిన్న చిన్న పరిశ్రమలు అనేకములు అభివృద్ధి చెందినవి. + +పరిశ్రమలు : గ్రామము పరిశ్రమలకు మూలాధారముగా ఉండెడిది. విశ్వకర్మ పుత్రులగు కంసాలి, కమ్మరి, వడ్రంగి, కుమ్మరి, సాలె, గృహ నిర్మాణకర్త అనువారు బయలుదేరినారు. శివలింగ నిర్మాణములోను, దేవాలయ నిర్మాణములోను ఎక్కువ ప్రతిభ వ్యక్తమగుచుండెడిది. సొమ్ములు చేయుట యొక ప్రత్యేక కళగా వర్ధిల్లెను.రెడ్డిరాజుల వైభవమునకు తగినట్లుగా సొమ్ములు చేయుట విశేష ప్రతిభావంతమైన పరిశ్రమగా తయారయినది విజయనగర సామ్రాజ్యమునందలి సింహాసనమును గురించి అబ్దుర్ రజాకు అను నాతడు "చాల పెద్దదిగా బంగారుతో చేయబడిన ఈ సింహాసనము మణులతో పొదగబడి, ప్రపంచములో ఎక్కడను లేని పనితనముతో కూడినది" ఆ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0720.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0720.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a7f8f589ff0b8774a9d9746878e30d3eb72dfecc --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0720.txt" @@ -0,0 +1,4 @@ ++ మైకా 173..60 స్టియటైట్ 0.27 పలక 0.16 ఇతర ఖనిజాలు 11.37 మెత్తం 200.00 +వ్యాపారము : రాష్ట్రములో జరుగు వ్యాపారము సుమారు 225 కోట్ల రూపాయల విలువగలదనియు, రాష్ట్రము బయట జరుగు వ్యాపారము 129 కోట్ల రూపాయల విలువగలదనియు లెక్క వేసినారు. ఇందులో 63 కోట్ల రూపాయల విలువగల వస్తువులు దిగుమతిలో ఉన్నవి. రాష్ట్ర రాష్ట్రే తర వ్యాపారమును గురించి సరియైన లెక్కలు లేవు. కాని ఉజ్జాయింపుగా ఆంధ్రరాష్ట్రము ఇతర రాష్ట్రాలతో చేయు ఎగుమతి దిగుమతులను ఈ క్రిందివిధముగా చూపవచ్చును. ++ Caption text ఎగుమతులు విలువ రూ. పశువులు 81,900 గొట్టెలు, మేకల (సంఖ్య) 1,02,088 ఇతర పశువుల(సంఖ్య) 37,88,600 ఎముకలు 1,24,611 తోళ్ళు (పచ్చివి) 12,42,486 మేకతోళ్ళు (పచ్చివి) 13,43,800 తోళ్ళు - ఊనినవి 69,176 బియ్యము 85,53,165 ఇతర రకాలు 6,75,330 సజ్జలు 57,70,872 పప్పులు 37,61,408 నూనెలు, నూనెగింజలు 8,40,37,924 సిమెంటు 18,35,163 జనపనార 1,16,56,855 గోనెసంచి - గుడ్డ 1,48,35,232 మాంగనీసు 50,68,100 ఉప్పు 18,59,559 బెల్లము 1,02,91,627 పంచదార 13,55,376 పొగాకు 3,47,04,180 నెయ్యి 64,07,199 టేకు, కలప 1,32,66,464 రంగులు, వగైరా 73,680 పండ్లు (ఎండినవి) 6,45,52,444 నార 5,03,232 లక్క 27,440 మొత్తము 27,59,97,911 ++ Caption text దిగుమతులు విలువ రూ. సిమెంటు 9,17,967 బొగ్గు 85,42,785 ఇనుము, ఉక్కు 2,77,69,406 లక్క 1,42,400 మాంగనీసు 3,45,72,285 కిరసనాయిలు 36,28,,376 టెకు, కలప 4,78,66,094 కాఫీ 46,38,193 టీ 35,70,850 ప్రత్తి-నూలు 1,25,78,160 గుడ్డలు 2,39,14,043 నార 4,03,899 జనుము 33,19,260 పూలు 7,05,078 గొనెగుడ్డ 78,87,040 పండ్లు (ఎండువి) 1,10,05,316 నెయ్యి 1,09,100 సజ్జలు 44,24,584 పప్పుదినుసులు 4,12,09,760 ఇతరములు 15,85,940 గడ్డి 1,15,55,426 నూనెలు, నూనెగింజలు 35,60,090 పంచదార 1,77,27,022 మెత్తము. 27,52,33,674 \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0721.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0721.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c2c59713b093b7152e7f2deccf36c6d1872c5ba3 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0721.txt" @@ -0,0 +1,28 @@ +దీనినిబట్టి పారిశ్రామికాభివృద్ధి కొరతపడ్డ రాష్ట్రాలలో దిగుమతులు ఎక్కువగా ఉండును. ఒక్క మదరాసు రాష్ట్రము నుండియే ఆంధ్రరాష్ట్రము సాలీనా పదికోట్ల రూపాయల వస్తువులను అదనముగా దిగుమతి చేసికొను చున్నది. + +విదేశ వ్యాపారము : ఆంధ్ర రాష్ట్రము యొక్క విదేశ వ్యాపారము ముఖ్యముగా విశాఖపట్టణము, కాకినాడ, మదరాసు రేవులద్వారా జరుగుచున్నది. + +విశాఖపట్టణము :- ఇక్కడినుండి 20 కోట్ల రూపాయిల సరుకు ఎగుమతి అగుచున్నది. మాంగనీసు, పొగాకు +మిరపకాయలు, వేరుసెనగనూనె, ఇనుమురాయి, బెల్లము, తోళ్ళు, కాయలు, ఆముదము, స్పిరిటు, సిమెంటు రాయి, +కొమ్ములు, ఎముకలు, పసుపు, డివిడివి చెక్క, తివాచీలు, గ్రాఫైట్ మొదలైనవి ఉన్నవి. + +కాకినాడ :- ఇక్కడినుండి మూడుకోట్ల రూపాయల విలువగల వస్తువుల ఎగుమతి ఉన్నది. పొగాకు, జీడిపప్పు, +తాటినార, నూనెలు, తోళ్ళు, తోళ్ళు శుభ్రపర చెడు దినుసులు, ప్రత్తి, పసుపు మొదలైనవి ఇందు కలవు. + +మదరాసు :- ఈ రేపుగుండ మొత్తము 56 కోట్ల రూపాయల విలువగల వస్తువులు ఎగుమతులుగా వెళ్ళు +చున్నవి. అందులో ఆంధ్ర రాష్ట్రానికి సంబంధించిన వస్తువుల విలువలు : మైకా రు. 183 లక్షలు ; నూనెలు, +గింజలు రు.598 లక్షలు ; పొగాకు రు. 3388 లక్షలు, మాంగనీసు రాయి రూ.51లక్షలు ; చందనము, నూనె +రూ. 33 లక్షలు; ఇనువరాయి రూ. 20 లక్షలు; కై నైట్, స్టియటైట్ రూ. 6 లక్షలు. మొత్తము 12కోట్ల 29లక్షల +రూపాయల వస్తుసామగ్రి ఎగుమతియగుచున్నది. ఆంధ్ర దేశము మొత్తము ఎగుమతులు 40 కోట్ల రూపాయలని +అంచనా వేయబడినది. ఎగుమతులు ఎక్కువ భాగము యునైటెడ్ కింగ్ డం, అమెరికా, జపాను, జర్మనీ, కెనడా మొదలైన దేశాలకు వెళ్ళుచున్నవి. + +దిగుమతులు : వక్కలు, క్రొవ్వువత్తులు, బొగ్గు, సైకిళ్ళు, ఖర్జూరము, మందులు, విద్యుచ్ఛక్తి సామాను, +ఇనుప సామాను, నూనె, పెట్రోలు, మోటారు నూనెలు, యంత్ర సామగ్రి, లోహాలు, మోటార్లు, రాసాయనికపు నూనెలు, రంగులు, వార్నీషు, గుడ్డలు, నూలు మొదలైనవి ఎన్నో ఉన్నవి. విశాఖపట్టణము, కాకినాడ రేవులలో దిగుమతి అగుచున్నవి. విశాఖపట్టణములో ముఖ్యముగా యంత్రసామగ్రి, తిండిగింజలు దిగుమతి అగుచున్నవి. కాకినాడలో తిండిగింజలే ముఖ్యమైన దిగుమతి. మిగతావి మదరాసు రేవునకే వచ్చుచున్నవి. రేవు పట్టణాల అభివృద్ధికి కూడ ఆంధ్రరాష్ట్రము ఎంతో పాటుపడవలసి యున్నది. + +ఆంధ్రరాష్ట్రపు వ్యాపారము ఈ క్రింది విధముగా జరుగుచున్నది. ++ ఎగుమతులు లక్షల రూ. దిగుమతులు లక్షల రూ. రైలుమార్గం గుండా 27.59 27.52 మదరాసు రేవు 22.00 ఆంధ్ర రేవులు 18.00 35.00 మెత్తము. 67.59 62.52 + +పై పట్టిక ననుసరించి ఆంధ్ర రాష్ట్రము 5,07 లక్షల రూపాయీలు అదనముగా వ్యాపారములు కలిగిఉన్నను మదరాసు రాష్ట్రపు వ్యాపారము కూడ లెక్క చూచి కొనిన మొత్తము మీద 10 కోట్ల రూపాయలు తరుగు ఉండునని అంచనా వేయవచ్చును, ఆంధ్రరాష్ట్రములో కొన్ని పరిశ్రమలను స్థాపించిననే తప్ప ఈ పరిస్థితి చక్కబడుటకు అవకాళము లేదు. + +ఆంధ్రీతిహాస పరిశోధక మండలి :- "ఆంద్రేతిహాస పరిశోధక మండలి" అనునది రాజమహేంద్రవరములో స్థాపితమయిన చరిత్ర పరిశోధక సంస్థ. ఆంధ్రదేశములో చరిత్ర విజ్ఞానాభివృద్ధికి, ముఖ్యముగా ఆంధ్ర చరిత్ర సమాలోకనమునకు కృషిసల్పు సంస్థలు లేకుండెను. అందుచే, కీర్తి శేషులు చరిత్ర చతురానన చిలుకూరి +వీరభద్రరావు, డాక్టర్ చిలుకూరి నారాయణరావు, శ్రీ మల్లంపల్లి సోమశేఖరశర్మ, శ్రీ భావరాజు వేంకట కృష్ణారావుగార్లు సమాలోచనముచేసి "ఆంద్రేతిహాస పరిశోధకమండలి" సంస్థాపనమునకు ఉద్యమించిరి. ఏతదుద్యమ ఫలితముగా ఈ సంస్థ రాజమహేంద్రవరములో \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0726.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0726.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..52bd88b03334076db4fa2335291078d0ef5a281e --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0726.txt" @@ -0,0 +1,10 @@ +పది మహిళాసభలుకూడ జరిగినవి. ఈ మహాసభలు జరుపుకొనుటకు ప్రభుత్వము వారి అనుమతి తీసికొకుటకై భగీరథ ప్రయత్నాలు జరిపిన నిదర్శనాలు కన్పించుచున్నవి. ఆంధ్రోద్యమము సజీవమయిన ప్రజల ఉద్యమముగ అభివృద్ధి చెంది, మహారాష్ట్ర, కర్ణాటక ఉద్యమాలకు మార్గ దర్శకమై 1946 తరువాత స్టేట్ కాంగ్రెస్ ఉద్యమములో లీనమైనది. + +ఆంధ్రోద్యమము యొక్ష క్రమక్రమవ్యాప్తి ప్రభుత్వమునకు అనుమానాలు అధికము కావింపజొచ్చెను. ఈ ఉద్యమము యొక్క పరిణామము ఆంధ్ర తెలంగాణాల ఏకీకరణముగా రూపొందగలదేమో యని 1936 వ సంవత్సరములోనే హైదరాబాదు ప్రభుత్వమునకు అనుమానము కలిగినట్లు అప్పటి హోం సెక్రటరీ నవాబ్ అలీయావర్జంగ్ గారు ప్రసంగ వశమున నాల్గవ ఆంధ్రమహాసభ అధ్యక్షులైన మాడపాటి హనుమంతరావు గారికి తెలిపినట్లు ఆంధ్రోద్యమ చరిత్రలో గ్రంథస్థము కావింపబడినది. (91 వ పేజీ "తెలంగాణ ఆంధ్రోద్యమము" రెండవ భాగము). ఆనాటి ప్రభుత్వము యొక్క అనుమానము తుదకు ఈనాడు సత్యస్వరూపము దాల్చుట గమనింపదగిన విశేషము. + +మొట్టమొదటి అయిదు ఆంధ్రమహాసభలు రాజకీయాల జోలికి పోలేదు. ఆంధ్రమహాసభల సమావేశాలలో వ్యాయామ ప్రదర్శనాలు, నాటక ప్రదర్శనాలు, ప్రబోధాత్మకమగు పద్యపఠనము మొదలగు సాంస్కృతిక కార్య కలాపములు ప్రత్యేక స్థానము వహించుచుండెను. ఇట్టి పరిస్థితులలో 1937 వ సంవత్సరమున నిజామాబాదులో జరిగిన ఆంధ్ర మహాసభ అరవ సమావేశమునకు చారిత్రాత్మకమగు రాజకీయ ప్రాధాన్యము కలదు. ఇందులో కారణాలు రెండు. (1) ఆంధ్రమహాసభలలో +తెలుగు మాతృభాష కానివారుకూడ పాల్గొనుట జరుగు చుండెను. ఇప్పటివరకు “మహాసభా కార్యక్రమము,చర్యలు, కవిలె ఆంధ్రభాషయందే జరుగవలెనను నియమము ఒకటియుండెను. కాని నిజామాబాదు సభలో కొందరు ఉర్దూభాషలో మాట్లాడుట, దానిపై కొందరు ఆక్షేపణములు తెలుపుట, ఈ ఆక్షేపణములపై తీవ్రవాదోపవాదములు జరిగి ఆంధ్ర ప్రాంతమున నివసించువారందరు వారి మాతృభాష యేమయినప్పటికి ఆంధ్రులేయనియు, + +ఆంధ్రభాష మాట్లాడలేనివారు సభావేదిక నుండి ఇతర భాషలలో మాట్లడవచ్చుననియు అధిక సంఖ్యాక ప్రతినిధులు నిర్ణయించిరి. మొదటినుండియు ఆంధ్రోద్యమ వ్యాప్తి కుల, మత, వర్గవిచక్షణములకు అతీతముగా జరుగుచుండెను. అందుచేత మహారాష్ట్రులు, కర్ణాటకులు, ముస్లింలు ఈ సభలలో పాల్గొని ప్రసంగించుట జరుగుచుండెను. కావున భాషా విషయమై పట్టుదల వహించుట సమంజసమును, రాజనీతియు కాకుండెను. కుల, మత, వర్గ, భాషా విచక్షణములను +పాటింపక నిజాంరాష్ట్రాంధ్ర ప్రాంతమున నివసించు వారందరి యొక్క అభివృద్ధికై పాటుపడుట యను ఆంధ్రోద్యమము యొక్క విశాల దృక్పథమును అసందిగ్ధముగా స్పష్టీకరించుట యీ సందర్భమున జరిగినది. తత్ఫలితముగ శ్రీ సురవరం ప్రతాపరెడ్డి గారి నాయకత్వమున అసంతృప్తులైన కార్యకర్తలు "అభివృద్ధి పక్షము" నొకదానిని స్థాపించిరి. కాని ఈ పక్షము చురుకుగా పని చేసినట్లు అగపడదు. క్రమక్రమముగ ఆంధ్ర మహాసభలలో రాజకీయములు ప్రాధాన్యము వహించి, +భాషకు ప్రాధాన్యము తగ్గుటవలన భాషాభిమానులకు కొంత మనస్తాపము, నిస్పృహ కలిగినవి. తరువాత మెల్లమెల్లగా ఆంధ్ర భాషాభివృద్ధికి ప్రత్యేక సంస్థ కావలెనను భావము అంకురించి, వ్యాప్తిచెంది, బలపడి 1943 లో హైదరాబాదు నగరమున ఆంధ్ర మహాసభల సందర్భమున ఆంధ్ర సారస్వత సంస్కృతుల అభివృద్ధి సాధకముగ ఆంధ్ర సారస్వత పరిషత్ స్థాపన జరిగినది. అది యొక ప్రత్యేకచరిత్ర. ఆంధ్రసారస్వత పరిషత్తు యొక్క ఆశయాల మీద విజ్ఞాన చంద్రికా గ్రంథమండలియొక్కయు ఆంధ్ర జనసంఘము యొక్కయు ప్రభావము స్పష్టముగా కప్పడు చున్నదని యీ సందర్భమున గమనించవలసిన సత్యము. (2) ఈ కారణము మొదటిదానికన్న ముఖ్యమైనది. ఆంధ్ర మహాసభ కార్యకర్తలలో పెక్కుమంది కాంగ్రెసు భావాలు, జాతీయ భావాలు కలిగియుండిరి. కాని మొట్ట మొదటిసారి ఆంధ్రమహాసభా వేదిక నుండి ఈ నిజామాబాదు సమావేశములోనే బాధ్యతాయుత ప్రభుత్వము నిజాంరాష్ట్రాంధ్రుల ఆదర్శమని అర్థము నిచ్చు తీర్మానము ఆమోదింపబడినది. ఈ విధముగ ఆంధ్రోద్యమానికి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0727.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0727.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..92015d276337aed9a5ab048d8847ce30b5ef3221 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0727.txt" @@ -0,0 +1,15 @@ +రాజకీయాలతో సంబంధము లేదను పరిస్థితి తొలగిపోయినది. క్రమక్రమముగ బాధ్యతాయుత ప్రభుత్వస్థాపనమే +ఆంధ్రమహాసభ ఉద్దేశమనునది స్థిరపడిపోయినది. ఆంధ్ర మహాసభలో మితవాద నాయకుల పలుకుబడి తగ్గసాగినది. ఈ సమావేశము తరువాత బాధ్యతాయుత ప్రభుత్వ స్థాపనకొరకు అప్పటి స్టేటు కాంగ్రెసు సత్యాగ్రహము నడిపినది. ఈసత్యాగ్రహములో ఆంధ్రమహాసభకు ప్రత్యేక సంబంధము లేకపోయినప్పటికిని ఆంధ్రమహాసభ కార్యకర్తలు వ్యక్తిగతముగ ఈ సత్యాగ్రహములో పాల్గొనిరి. అప్పటి ఆంధ్ర నాయకులలో ప్రముఖులుగానుండిన శ్రీ రావి నారాయణ రెడ్డి, శ్రీ మందుముల రామచంద్రరావు, శ్రీ జమలాపురము కేశవరావుగార్లు సత్యాగ్రహము కావించి జైలుకు పోయిరి. తరువాత 1940 లో జరిగిన మల్కాపురం ఆంధ్రమహాసభకూడ రాజకీయముగా ముఖ్యమైనది. అప్పటి హైదరాబాదు ప్రభుత్వము ప్రవేశ +పెట్టిన రాజ్యాంగ సంస్కరణములను బహిష్కరింపవలెనను తీర్మానము ఈ మహాసభలో అతివాదులైన శ్రీ రావి నారాయణ రెడ్డి గారు ప్రవేశపెట్టిరి. దీనిని మితవాదు లైన శ్రీమందుముల నరసింగరావు, శ్రీ మాడపాటి హనుమంతరావు, శ్రీ కొండా వేంకట రంగారెడ్డిగార్లు ప్రతిఘటించిరి. అయినప్పటికి తీర్మానము నెగ్గినది. ఈసందర్భమున “ఏడవ ఆంధ్రమహాసభ నాటికి యువనాయకత్వము బలపడినది" అని ఆంధ్రోద్యమ చరిత్రకారులు గ్రంథస్థము కావించి యున్నారు. (తెలంగాణ ఆంధ్రోద్యమము రెండవభాగము పుట 142) + +1942 లో ఓరుగల్లు సమీపమున ధర్మవరము గ్రామ మందు జరిగిన ఆంధ్ర మహాసభకూడ రాజకీయముగ చాల ముఖ్యమైనది. ఇందులో శ్రీ రావి నారాయణ రెడ్డిగారు క్రొత్త ఆదర్శములచే ప్రేరేపితులై ముందునకు వచ్చిరని 'ఆంధ్రోద్యమ చరిత్ర' కారులు వ్రాసి యున్నారు. క్రమక్రమముగ ఆంధ్ర మహాసభలో శ్రీ నారాయణ రెడ్డిగారొక నూతన వర్గమునకు నాయకత్వము వహించిరి. తత్ఫలితముగా తరువాత జరిగిన సభలలో జాతీయ పక్షమనియు, కమ్యూనిస్టు పక్షమనియు రెండు ప్రస్ఫుటమైన వర్గాలు ఏర్పడినవి. భువనగిరిలో జరిగిన పదునొకొండవ ఆంధ్రమహాసభలో రావి నారా +యణరెడ్డిగారి పక్షము ప్రాబల్యము వహించినది. మితవాదులు జాతీయ వాదులు ఇందు పాల్గొనలేదు. భువనగిరి మహాసభ తరువాత ఆంధ్ర మహాసభ రెండు మహాసభలుగా చీలిపోయినది. ఒకటి జాతీయాంధ్ర మహాసభ, రెండవది శ్రీ రావి నారాయణ రెడ్డిగారి ప్రాబల్యము కలిగిన ఆంధ్ర మహాసభ. భువనగిరి మహాసభను బహిష్కరించిన ఆంధ్ర నాయకులు 1945 వ సంవత్సరమున మడికొండలో శ్రీ మందుముల నరసింగరావుగారి అధ్యక్షతన పండ్రెండవ మహాసభ కావించిరి. ఈ మహాసభకు శ్రీకొండా వేంకట రంగారెడ్డిగారు పెట్టనికోటయై యుండిరి. ఆంధ్రపితామహ మాడపాటి హనుమంత రావు +పంతులుగారి ఆశీస్సులు ఈసభకు లభించినవి. శ్రీ బూర్గుల రామకృష్ణారావు పంతులుగారి సానుభూతికూడ ఈ మహా +సభకు లభించినది. కీ. శే. జమలాపురం కేశవరావుగారు కూడ ఈ మహాసభనే బలపరచిరి. శ్రీ రావినారాయణ +రెడ్డి వర్గమువారు పండ్రెండవ ఆంధ్ర మహాసభను ఈ సంవత్సరమే ఖమ్మం పట్టణములో జరిపిరి. ఈ విధముగ +ఆంధ్ర మహాసభ రెండుగా చీలిపోయినది. తరువాత 1946 లో కీ. శే. జమలాపురం కేశవరావుగారి అధ్యక్షతన పదుమూడవ మహాసభ మెదకు జిల్లాయందలి కందిగ్రామమున జరిగినది. ఇదియే తుట్టతుది ఆంధ్ర మహాసభ. వైజ్ఞానికోద్యమముగ ప్రారంభమైన ఆంధ్రోద్యమము బాధ్యతాయుత ప్రభుత్వమే తన ఆదర్శముగా నిర్ణయించుకొన్న ఉద్యమముగ పర్యవసించినది. + +కందిమహాసభ తరువాత ఆంధ్రమహాసభ స్టేటు కాంగ్రెసులో లీనమయి, స్టేటు కాంగ్రెస్ ఆంధ్రప్రాంత సంఘముగా రూపొందినది. ఈ స్టేటు కాంగ్రెస్ ఆంధ్రప్రాంత సంఘము యొక్క మొదటి సమావేశము 1947 లో జడ్చర్లలో జరిగినది. హైదరాబాదులో పోలీసుచర్య జరిగిన తర్వాత స్టేటు కాంగ్రెసు హైదరాబాదు ప్రదేశ్ కాంగ్రెసుగా రూపొందినతరువాత ప్రత్యేకముగ హైద్రాబాదులొ ఆంధ్రప్రాంతమునకు కాంగ్రెసు కమిటీకి అవకాశము లేక పోయినది. + +పదునారు సంవత్సరాల వయస్సుకలిగిన ఆంధ్రోద్యమ చరిత్రలో మొత్తము పదుమూడు ఆంధ్ర మహా సభలు +జరిగినవి. వీని కధ్యక్షతవహించిన పెద్దలు (1) కీ.శే \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0728.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0728.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..964010249c040ed75c5794da50e23dc0e3667a9f --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0728.txt" @@ -0,0 +1,10 @@ +సురవరం ప్రతాపరెడ్డిగారు, (2) శ్రీ. బూర్గుల రామకృష్ణారావుగారు, (3) శ్రీ పులిజాల వేంకట రంగారావుగారు, (4) శ్రీ మాడపాటి హనుమంతరావు గారు, (5); శ్రీ కొండా వేంకటరంగారెడ్డిగారు, (6) శ్రీ మందుముల నరసింగరావుగారు, (7) శ్రీ మందుముల రామచంద్రరావుగారు, (8) శ్రీ రావి నారాయణరెడ్డి గారు, (9) శ్రీ మాదిరాజు రామకోటేశ్వరరావుగారు, +(10) శ్రీ కొండా వేంకటరంగారెడ్డిగారు, (11) శ్రీ రావి నారాయణ రెడ్డిగారు, (12) (అ) శ్రీ మందుముల నరసింగరావు గారు, (ఆ) శ్రీ బద్దం ఎల్లా రెడ్డిగారు, (13) కీ. శే. జమలాపురం కేశవరావుగారు. వీనితో పాటు జరిగిన పది మహిళా సభలకు శ్రీమతులు నడింపల్లి సుందరమ్మ, టి. వరలక్ష్మమ్మ, ఎల్లాప్రగడ సీతాకుమారి, మాడపాటి మాణిక్యమ్మ, బూర్గుల అనంతలక్ష్మీదేవి, నందగిరి ఇందిరాదేవి, యోగ్యశీలాదేవి, రంగమ్మ, ఓబుల రెడ్డిగారలు అధ్యక్షత వహించిరి. + +పోలీసుచర్య తరువాత ఆంధ్రోద్యమములో మరొక అధ్యాయము ప్రారంభమైనది. ఆనాడు 1936 లో అప్పటి హైదరాబాదు హోం సెక్రటరీ ఆంధ్రోద్యమము ఆంధ్ర - తెలంగాణాల ఏకీకరణ ఉద్యమముగా రూపొందగలదని వెల్లడించిన అనుమానము పోలీసుచర్య తరువాత సత్యమైనది. పోలీసుచర్య తరువాత ఘనపురంలో జరిగిన హైదరాబాదు ఆంధ్రప్రాంత కాంగ్రెస్ సంఘ సమావేశములో ఆంధ్ర-తెలంగాణాల ఏకీకరణము జరుగవలెనని తీర్మానించబడినది. ఈ తీర్మానమును గోలకొండ మొదలైన తెలుగు పత్రికలు ఆమోదించి హర్షించినవి. నిజామాబాదునందు జరిగిన హైదరాబాదు ప్రదేశ్ కాంగ్రెస్ సమావేశమందు హైదరాబాదు విభజనము జరిగి ఆంధ్ర - తెలంగాణాల ఏకీకరణము జరుగవలెనని అర్థము నిచ్చు తీర్మానము చేయబడినది. ఈ తీర్మానమునే 2–6–1953 నాడు హైదరాబాదు ప్రదేశ్ కాంగ్రెస్ +పునరుద్ఘాటించినది. ఈ విధముగ పోలీసుచర్య తరువాత నుండి జూన్ నెల 1954 వరకు హైదరాబాదు ప్రదేశ్ కాంగ్రెస్, కమ్యూనిస్టుపార్టీ, సోషలిస్టుపార్టి, ఇతర రాజకీయ పక్షాలు విశాలాంధ్ర స్థావనను బలపరచినవి. ప్రత్యేకముగ విశాలాంధ్రో ద్యమము ప్రారంభమైనది. విశాలాంధ్ర మహాసభ' అవతరించి ఆంధ్ర తెలంగాణాల ఏకీకరణము కొరకు కృషి సాగించినది. జూన్ 1954 లో హైద్రాబాదు ప్రదేశ్ కాంగ్రెస్ లో ఒక వర్గము ప్రత్యేక తెలంగాణా రాష్ట్రం కావలెనను వారమును లేవదీసినది. తత్ఫలితముగ హైద్రాబాదు ఆంధ్ర రాజకీయరంగమున విశాలాంధ్ర వర్షము, తెలంగాణా వర్గము అను రెండు పక్షాలు బయలుదేరినవి. ఉభయపక్షాల వాదనములు భారతప్రభుత్వమునకు అంద జేయబడినవి. హైదరాబాదు శాసనసభలో అధికసంఖ్యాకులు విశాలాంధ్రమును బలపరచినారు. అఖిలభారత కాంగ్రెస్ కార్యవర్గము ఆంధ్ర- తెలంగాణాల వికీకరణము జరుగవలెనని సలహా నిచ్చినది. అందుచేత హైదరాబాదు రాజధానిగ ఆంధ్ర- తెలంగాణాల ఏకీకరణ అతిత్వరగా జరిగి సమగ్ర ఆంధ్రరాష్ట్రము 1956 అక్టోబరు నాటికి అవతరింపగల అవకాశాలు సంపూర్ణముగ అగుపించెను. ఢిల్లీలోని రాజ్యసభలో ప్రసంగించుచు, కేంద్రప్రభుత్వ దేశీయ వ్యవహారాల మంత్రి అందరి ఆమోదముతో విశాలాంధ్రము ఏర్పడగలదని ప్రకటించినారు (23-2-1956). భారత నాయకాగ్రేసరులు ఆశీస్సులతో 1956 నవంబరు 1 వ తారీఖున దీపావళి పర్వదినమున ఆంధ్ర-తెలంగాణాలు ఏక రాష్ట్రముగ, “ఆంధ్రప్రదేశ్” నామముతో +ఏర్పాటు చేయబడినవి. “ఆంధ్రప్రదేశ్" కు హైదరాబాదు నగరము రాజధాని యైనది. ఇందువలన నూటయేబది +సంవత్సరాల క్రింద ఇంగ్లీషు రాజ్యవిస్తరణ ఫలితముగా విడిపోయిన మూడుకోట్ల ఆంధ్రులు తిరిగి ఏక పరిపాలన +క్రిందికి వచ్చి కృష్ణాగోదావరీ నదుల జలాలతోపాటు, తెలుగు సీమలోని ప్రకృతిసంపదను తెలుగుప్రజల అభ్యుదయము కొరకు వినియోగించి "ఆంధ్రావళికి మోదము” కలుగునటుల సకలాంధ్రము యొక్క సర్వతోముఖాభివృద్ధికొరకు ప్రయత్నించు అవకాశాలు లబ్ధమైనవి. "ఆంధ్రప్రదేశ్ " భారత దేశమునకు పెట్టనికోటయై ఆసేతు హిమాచల భూభాగమున ఒక సుందర నందనవనముగా శోభిల్లగలదని ఆశింపవచ్చును, + +ఆకృతి రచన-ఆధునిక నిర్మాణ ద్రవ్యములు :-వాస్తుశాస్త్రము ఎచ్చటనైనను, భౌగోళిక పరిస్థితులు, శీతోష్ణములు, భూగర్భ పరిస్థితి, మత సాంఘిక రాజకీయ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0729.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0729.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d6aa89ad7ae55c98cbeb37081707fa4573c1a190 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0729.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +వాతావరణము మొదలగు వాని ప్రభావమును, ప్రత్యక్షముగా గాని, పరోక్షముగా గాని కలిగియుండును. అయినప్పటికిని భవననిర్మాణమునకు సునాయాసముగా లభించు నిర్మాణద్రవ్యములే అతిముఖ్యమైన అంశములు. ఏలయన భవన నిర్మాణ పరికరములైన ఇటుకలు, రాళ్లు, కలప, కాంక్రీటు మొదలైనవాని ద్వారానే శిల్పి తన యొక్క కలలకు వాస్తవిక ఆకృతిని ఈయగలుగుచున్నాడు. + +ప్రస్తుత విషయమును గురించిన చర్చకు దిగుటకు ముందు, వాస్తుశాస్త్రమునందలి వివిధరీతుల యొక్క పరిణతితో, నిర్మాణ ద్రవ్యము లెట్టి పాత్రను నిర్వహించినవో అవగాహము చేసికొనుట కొరకు, పూర్వ పరిస్థితులను అన్వేషించుట మిక్కిలి ప్రయోజనకారి కాగలదు. కలపయే మానవునికి తెలిసిన అత్యంత పురాతనమైన నిర్మాణద్రవ్యముగా కనబడు చున్నది. బౌద్ధుల శిలా వాస్తువు అస్తిత్వములోనికి వచ్చుటకు చాల కాలము క్రిందటనే మన దేశములో దారుమయ నిర్మాణములు ఉచ్ఛస్థితినందు కొన్నవి. బౌద్ధయుగమునకు చెందిన (చైత్యములు, కమానులు, సూర్యవాతాయనములు, వర్తులా కార మైన పైకప్పులు మొదలైన) కళాకృతులు, నిర్మాణము లన్నియు ఆకాలపు పని వారికి సుపరిచితములును, సర్వసాధారణములును ఐన కలప కట్టడములందలి వివిధ రీతులకు రాతిలో నేర్పరచి నటువంటి ప్రతిరూపములే. జనులకు మొట్టమొదట తెలిసిన నిర్మాణ పద్ధతిని 'దూలముల కట్టడము' (Trabeated mode) అందురు. దీనిలో నిలువు స్తంభములు, గొడుగురాయి (Lintel) ప్రధానాంగములు. + +ఈ నిర్మాణ విధానము అటుతరువాతివారిచే కూడ అనుసరింపబడినది. కాని, వారు దీర్ఘ కాలము మనునట్టి రాతినే నిర్మాణ ద్రవ్యముగా నుపయోగించిరి. ఈజిప్టు దేశపు శిల్పులు బ్రహ్మాండములైన వారి దేవాలయములను నిర్మించుటకు రాతి స్తంభములను, రాతి దూలములను, రాతి పలకలను ఉపయోగించిరి. సమున్నతమైన రాతి స్తంభములు, గొడుగు రాళ్ళు ఏ పరిమాణముగలవి లభ్యమగునో వానిని బట్టి కట్టడములుండెడివి. కనుకనే బ్రహ్మాండమైన వారి భవనములు అనేక స్తంభములతో గూడియుండి, స్తంభాల వ్యూహమో అన్నట్లు తోచును. వారు వజ్ర కాఠిన్యము గల గ్రానైటు రాతినే తమ భవనముల కుపయోగించిరి. భవనముల యొక్క ఆధారస్తంభములను మిక్కిలి దగ్గర దగ్గరగా నిలుపవలసివచ్చెను. +ఇంతే కాక, నల్లరాయి మిక్కిలి కఠినమైనదగుట వలన స్తంభముల మీద గాని, దూలముల మీద గాని ఎటువంటి చెక్కడములను చెక్కుటకు అవకాశము లేక పోయెను, అందుచేత ఈ కట్టడములు చూపులకు శిలాస్తూపములవలె +కనుపించును. + +గ్రీకుల యొక్క భవనములు కూడ ఇదే సిద్ధాంతము ప్రకారము కట్టబడినవి. కాని అవి ఈజిప్టు దేశపు కట్టడముల కంటె బాహ్య స్వరూపములో భిన్నములుగా నుండెడివి. నిర్మాణములకు గ్రీకులు ఉపయోగించిన శ్రేష్ఠమైననిర్మాణ ద్రవ్యమే ఈ భిన్నత్వమునకు కారణమైయున్నది. వారు ఉపయోగించిన తెల్లచలువరాయి చెక్కడమునకు మిక్కిలి అనుకూలమైన దగుటచే గ్రీకులు దానితో సున్నితమును అతి రమ్యమును ఐన శిల్పకళను అభివృద్ధిపరచగలిగిరి. చలువరాయియే లేకపోయినచో గ్రీకు శిల్పము మరొక విధముగా నుండియుండెడిది. + +ఏ ప్రదేశములలో రాయి లభ్యమయ్యెడిది కాదో, అచ్చట పూర్తిగా భిన్నమైనటువంటి నిర్మాణ విధానము వలంబింప బడెడిది. సాధారణముగా నదులు విశేషముగా నుండు ఒండ్రుమట్టి భూములలో రాయి అరుదుగా దొరకును. అస్సీరియా, బాబిలోనియావంటి పశ్చిమాసియా దేశములలోను, యూఫ్రటీస్, టైగ్రిస్ నదితీరముల యందును నివసించు పూర్వజను లకు రాయి బొత్తిగా దొరకక పోవుటచే, వారు తమ భవన నిర్మాణమునకు ఇటుకలు నుపయోగించిరి. భవనముల పైకప్పునకును, గోడలకును ఇటుకలు మాత్రమే ఉపయోగింప వలసివచ్చెను. ఇంటి పైకప్పులు నిలువంపుగా కట్టినసరంబీలుగాను, గోపురాకారముగాను ఉండెడివి. ద్వారబంధములపై నుండు అడ్డరాయిస్థానములో కమానులు (arches) ఉపయోగించ బడుచుండెను. ఈ విధానము కమాను నిర్మాణ విధానము అర్క్యుయేటెడ్ (Arcuated) అని పిలువబడుచున్నది, రాయి దొరకకపోవుటచే మధ్యయుగమునందలి వంగ దేశపు వాస్తువు మిగిలిన భారతదేశ వాస్తువు కంటే పూర్తిగా భిన్నముగా నున్నది. మొగలాయీల కాలములొ తొలుదొల్త నుండిన వాస్తువునకును, వారి ఉత్తరోత్త \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0731.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0731.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cb00f942616639318557fb977ea8cfe48699526c --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0731.txt" @@ -0,0 +1,15 @@ +విషయమును తెలుపుచున్నవి. వీటిని నిర్మాణ ప్రయుక్తమైన ఉక్కు, దృఢీకృతమైన కాంక్రీటు అందురు. ఇదియే +ఆర్. సి. సి. అనబడును. సిమెంటు-కాంక్రీటునందు నిర్దిష్టమైన కైవారముగల మెత్తని ఉక్కు ఊచలు నిర్దిష్ట సంఖ్యలో చేర్చుటచే దానికి పటుత్వము కల్పింపబడును. దృఢీకృతమైన సిమెంటు-కాంక్రీటు స్తంభములు, దూలములు మొదలగు నిర్మాణాంగములకు ఉపయోగపడు చున్నది. ఉక్కును తయారుచేయు బెస్సిమర్ విధానము 1855 లో కనిపెట్టబడినది. పోతపోసిన ఉక్కు చువ్వలు తయారుచేయబడి, ఆధార స్తంభములుగను, దూలములుగను, ద్వార బంధములపై తొడుగు రాళ్ళుగను ఉపయోగపడుచున్నవి. ఉక్కు ఆధార స్తంభముల యొక్కయు, దూలముల యొక్కయు సహాయముతో +పెక్కు అంతస్తులు గల భవనములు కట్టబడుచున్నవి. ఇవి మిద్దెలు, గోడలు, ఇంటిపైకప్పులు మొదలైనవాని +భారమును మోయు ఆధార పంజరములుగా నున్నవి. ఇట్టి కట్టడములు ఆధార పంజర నిర్మాణములు (Framed- +Structure) అని పిలువబడుచున్నవి. అవి నిర్మాణ ప్రయుక్తమైన ఉక్కుతోగాని, దృఢీకృతమైన కాంక్రీటుతోగాని +నిర్మింపబడును. ఈ క్రొత్త నిర్మాణ ద్రవ్యముల యొక్క సంభావ్యతను గురించిన, ప్రప్రథమ ప్రయోగములు ఫ్రాన్సు దేశమున పారిస్ లో 1878-79 సంవత్సరములలోజరిగిన వస్తుప్రదర్శనములోను, విమానముల కొరకై 1916 లో నిర్మింపబడిన హాంగరు (Hanger) లోను చేయబడినవి. ద్వారముల వెడల్పు, స్తంభముల మధ్య దూరము, రాతితోను, కఱ్ఱతోను చేయబడిన దూలముల యొక్కయు, గొడుగురాళ్ళ యొక్కయు, నిడివిని బట్టియు, ఇటుకతో గాని, రాతితో గాని కట్టబడిన కమానుల మధ్యదూరమును బట్టియు, ఎల్లప్పుడు సరిచేయబడు చుండుట మనము చూచియేయున్నాము. ద్వారముల పరిమాణమును, ఆధార స్తంభముల దూరమును, నిర్ణయించుటలో ఈ దృఢీకృతమైన కాంక్రీటు నిర్మాణ +ప్రయుక్తమైన ఉక్కు, శిల్పులకు గొప్ప స్వేచ్ఛను కలిగించినవి. ఇదియే వాస్తుశాస్త్ర ప్రపంచములో గొప్ప మార్పును తెచ్చినది. విశాలములగు ద్వారములు, కిటికీలు సాధ్యమగుటవలన నిర్మాణాంగముల యొక్క ఆకృతి రచన అభివృద్ధి చెంది. విస్తరించుటకు అవకాశము కలిగినది. ద్వారములకు, కిటికీలకు జారుడు మడతతలుపులు ఉపయోగించుట వలన, పూర్తిగా గోడ అంతయు తెరచి యుంచుటకు వీలగుచున్నది. దృష్టినిరోధకములు గాని ఉక్కు తునుకలచేత నిర్మింపబడినవగుటచేత, ఈ కిటికిలు చక్కగా చూచుటకు అవకాశము కల్పించుచున్నవి. + +గాజుపరిశ్రమ భవననిర్మాతలకు అనేక ఉపయుక్తము లయిన వస్తువులను ప్రసాదించినది. గోడలకు గాజుపలకలు. +చపటాచేసిన నడప్రదేశములకు దీపములు, మున్నగు సుందరాలంకార నిర్మాణ ప్రయుక్తమైన గాజువస్తువులు వీనిలో +కొన్నియని చెప్పవచ్చును. మిక్కిలి దృఢముగా చేయబడిన గాజుపలకలను కిటికీ తలుపులుగాను, ద్వార కవాటములు గను, ఇప్పుడుపయోగింపబడుచున్నవి. తెరచియున్నపుడు చూచుటకు చక్కని అవకాశమును కలిగించుచు, మూసి యున్నప్పుడు కన్ను చెదురు కాంతినుండి, అధికమైన రక్షణనిచ్చు పల్చని అల్యూమినియం తెరలు నేడు తయా +రగుచున్నవి. ఎటువంటి కట్టె పై భాగపు గట్టితనమునకు తీసిపోనిపై, మన్నికగల తేలిక 'ప్లైవుడ్ ' బల్లలు నేడు +లభ్యములగుచున్నవి. ఇవి చట్రములకు వెనుక అస్తరు పలకలుగా కూడ ఉపయోగపడును. + +ఇదేవిధముగా తయారయిన దిమ్మపలకలు వేగముగా మూసి తెరచుకొను తలుపులవలె నుపయోగకరముగా నుండును. ఆరోగ్యపరికరములు, మురుగునీటి కాలువల ఏర్పాటు, మలవాహక విధానము, పరిశుభ్రమైన నీటిని పట్టణములో సరఫరాచేయు సౌకర్యములు మొదలైనవి భవననిర్మాణవిధానమునందు మార్పులు కలిగించి అతి ముఖ్యమైన అభివృద్ధిని గొని తెచ్చినవి. శబోష్ణములు ప్రసరింపకుండా చేయుటకు కావలసిన వివిధ నిర్మాణ ద్రవ్యములు, కట్టడములు కట్టువారికి ఇప్పుడు దొరకుచున్నవి. ఇవన్నియు, శిల్పులు తక్కువ ప్రతిబంధకములతో భవన నిర్మాణ విధానమును ఏర్పాటు చేయగలుగుటకు మిక్కిలి తోడ్పడుచున్నవి. కృత్రిమ పద్ధతులపై గాలిని. వెలుతురును ప్రసరింపజేయు నవకాశములు సాధ్యమగుటవలన, భవనముల ఆకృతిరచన చేయుటలో, శిల్పులకు మహ త్తరమైన స్వేచ్ఛయు, అవకాశమును లభించినవి. దుకాణములు, కర్మాగారములు, పాఠశాలలు, ఆసుపత్రులు, ఆరోగ్య \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0736.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0736.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..57bfaacf678c37b795b104c73d2f062876d6f447 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0736.txt" @@ -0,0 +1,10 @@ +రోమ్ లోని సెంటుపీటరు యొక్క కేతిడ్రల్ (Cathedral) దీనికొక ఉదాహరణము. దాని నిజపరిమాణమును కనుగొనుటకు కావలసిన లక్షణములు కొరతవడియున్న విధముగా దాని లోపలిభాగము యొక్క ప్రణాళికాకృతి రచన గావింపబడి యున్నది. + +వాస్తు రచన చిత్రరచన కంటెను, శిల్పరచన కంటెను న్భిన్నమైనదిగా నున్నది. చిత్రరచన రెండు పరిమాణములతో గూడినది మాత్రమేయై యున్నది. శిల్ప, వాస్తు రచనలు రెండును, మూడు పరిమాణములతో గూడి యున్నవై నను, కొన్ని విషయములలో తిరిగి పరస్పరము వేరుపడునవిగా నున్నవి. వాస్తు రచయిత కట్టడమును నిర్మించుటకు పూర్వము ప్రణాళికలు, తదితరములైన పటములును సిద్ధపరుపవలసియుండును. అట్లే అతడు కట్టడపు వివిధ భాగముల యొక్కయు అంతఃప్రదేశములను పరిశీలింపవలసి యుండును. రచన యొక్క ఈ అంశము వాస్తుకళకు మాత్రమే ప్రత్యేక లక్షణమైయున్నది. ప్రణాశికా రచనను గూర్చియు, ప్రణాళికకును, ఎత్తున(Elevation) కు గల సంబంధమును గూర్చియు ఇప్పుడు పరిశీలింతముగాక ! కేవల ఊహ్యావసరముల దృష్టి తోడను కార్యనిర్వహణార్థకములైన ప్రత్యక్షా వసరముల దృష్టితోడను, ప్రణాళిక యోచింపబడవలసినదై యుండును. నిజమునకు ప్రణాళిక అన్నది ఒక కావలసిన +మట్టము లేక మట్టముల వద్ద ఒక కట్టడముగుండా తీసికొనబడిన క్షితిజ సమాంతరమైన (horizontal) భాగము. ఒకే సూత్రావళి ఎట్టి ఆకృతిరచనకై నను వర్తించుచున్నను. ఎత్తు, భూతలదృశ్యము, రంగువేయుట, లేక శిల్పము... +వీనిననుసరించి 'ప్రణాళిక' యొక్క అంతర్గత స్వభావము వేరు వేరగుచున్నది. ప్రణాళిక విషయములో దానిని చూచు వానిదృక్పథము కేవలబాహ్యమునకు చెందినదిగా మాత్రమే యుండదు; ‘ప్రణాళిక' అనగా నిజముగా క్రింది అంతస్తు యొక్క ఆకృతి అని అర్ధము; 'వాస్తువేత్త భావన యొక్క సామాన్య ధోరణులను అది ఎల్లప్పుడును వెల్లడించును; అంతేకాక, పై అంతస్తులకు ఆధారముగా నుండగల ప్రయోజనాత్మక భాగములనుగూడ నది వ్యక్తీకరించును. కాని ప్రణాళిక ఒక్కటియే వాస్తువేత్త భావననుగూర్చి సంపూర్ణాభిప్రాయము నిచ్చుటకు సరిపోదు, ఆవరింపబడిన వివిధ భాగములు ఎట్లు కనబడునో అన్న విషయమును, చూచువానికి వివిధ అంతర్భాగములు ఎట్టి అభిప్రాయమును కలిగించునో అన్న విషయమును వాస్తు వేత్త మనస్సులో నుంచుకొనవలసి యుండును. ప్రణాళిక అనగా గోడలు, చెత్త గోతులు (Tooms), వసారాలు మొ॥ వాటిని కాగితముమీద రచింపగా నేర్పడు ఒకానొక మాదిరి రూపము. ఈమాదిరి +రూపముకూడ ఆకృతుల విషయములో సమ్మేళనమును, సమత్వ భావమును, కలిగియుండవలయును. కాని ప్రణాళికలు స్వతంత్ర విషయములు కావు. ఎత్తులతోను, విభాగములతోను, (Elevations and Sections) అవి అనుబంధితములై +యున్నవి. ప్రణాళికారచనలు కూడ పొందికను కలిగి యుండవలెను. సామాన్యములైన అవిభక్త భాగములను అవి కలిగియుండవచ్చును. అప్రధానములు లేక సహాయార్థకములు అగు ప్రత్యేకావయవములు వాటికి ఉండవచ్చును, లేకపోవచ్చును; లేదా, సామాన్య భాగములు తిరిగి తిరిగి వచ్చు క్రమము, ప్రధానములు మరియు సహాయక అనుబంధములు అను క్రమములో గూడిన పరినిష్ఠితత్వమును కల్గియుండవలెను (Climaxes). స్మారక చిహ్నములుగా నిర్మింపబడెడి కట్టడముల ప్రణాళికలు ఉన్నతస్థాయికి చెందిన విధముగను, మహనీయతా లక్షణముతోగూడిన శైలిలోను, యోచింప బడవలెను. కట్టడము యొక్క అవసరములు జాగరూకతతో పరిశీలింపబడవలెను. మరియు ఆ అవసరముల +యొక్క ప్రధానభావమును కల్పించెడి ముఖ్యభాగములకు ప్రణాళికలో ప్రత్యేక ప్రాముఖ్యము నొసంగవలెను. తక్కిన భాగములు దానికి లోబడిన ప్రధానత గలవిగా జేయబడవలెను. సరియగు పరిమాణ సంబంధము నుపయోగించుట, భేదమును చూపుట, ప్రత్యేక ప్రధానతను చూపుట (Accentration) అను లక్షణములను ప్రణాళికను సిద్ధపరచుటలో ప్రణాళికా రచయిత గమనింపవలెను. ప్రత్యేక భాగముల సాధారణ రూపమును, ప్రణాళికలో వర్గీకరణమును, పైనుదహరింపబడిన సూత్రముల సహాయముతో నిర్ణయింపనగును. + +కట్టడముల యొక్క బాహ్యభాగములు అంతర్గత రూపముల కొక ఆవరణము మాత్రమే. ప్రణాళికలోని \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0738.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0738.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c376cc4de3abe618eec6a567acc9127a8f276088 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0738.txt" @@ -0,0 +1,18 @@ +సాంఘిక శ్రేయము చేకూరుననియు ఆక్వినాను సూచించెను. అన్యోన్య శ్రేయమును చేకూర్చుటయే మానవుల ఆశయము, ధర్మము. + +ప్రజల హితమును పెంపొందించుట ప్రభుత్వ కర్తవ్యము. అధికారమును ప్రభువు ఒక నిధిగ పరిగణింప దగును. పరిపాలకు లీరీతి ప్రవర్తించినచో ప్రజలకు ఇహపర సుఖములు రెండును లభించును. ఐహిక సుఖములు రాజ్యమునకు సంబంధించినవి. అంతకన్న మహత్త్వముకల పారలౌకిక సుఖములు మతసంస్థకు చెందిన విషయములు. కాని పరిపాలకులు రాజధర్మమును చక్కగ నెరవేర్చినచో ఇహమునుండి పరము కూడ లభించును. + +రాజ్యమునందలి అధికారము నైతిక ప్రమాణముల ననుసరించియుండవలెనని ఆక్వినాను స్పష్టపరచెను. వాటికి +విరుద్ధముగ ప్రవర్తించు ప్రభుత్వమున కెదురు తిరుగుట ప్రజల హక్కు. కాని ప్రభుత్వోల్లంఘనము వలన తాత్కాలి కోపద్రవముకన్న ఎక్కువకీడు పొందరాదనుట ప్రజలు ముఖ్యముగ గమనింపవలయును. కాని ఈ యంశమును గూర్చి ఆక్వినాను విశదముగ వ్రాయలేదు. న్యాయము ప్రజల హితము కొరకు మానవుని వివేకము నుండి జనించినదనియు, ప్రజాహితమే తమ ధర్మముగ నెంచు ప్రభువులచే నిర్దేశింపబడినదనియు ఆక్వినాను నిర్వచించెను. సృష్టి యంతయు క్రమబద్ధమైనదనియు, మానవ నీతిధర్మములకును, దైవసంకల్పమునకును అత్యంతమైన సంబంధము కలదనియును, ఆక్వినాను యొక్క ఆశయము. + +ఆగమ శాస్త్రములు :- భారతీయ తత్త్వశాస్త్రములలో ఆగమశాస్త్రములు మిక్కిలి ప్రధానములై, ఐహికాముష్మిక సుఖసంపాదకములై యల రారుచున్నవి. + +లోకకల్యాణ సంపాదకములగు దేవాలయములయు, దేవతా విగ్రహములయు నిర్మాణప్రక్రియలను, వాని ప్రతిష్ఠలను, దేవతా సాన్నిధ్యము పెంపొందుటకై చేయవలసిన పూజా పురశ్చరణాది ప్రకారములను బోధించు శాస్త్రము - ఆగమ శాస్త్రము. భగవంతుని ఆగమమును గూర్చి తెలుపునదిగాన, దీనికి పేరు వచ్చియుండవచ్చును. ఈ శాస్త్రమునకు అనుబంధములు కానట్టి విద్యలుకాని, కళలుకాని, వీనిచే ప్రతిపాదింపబడని తత్త్వహిత- పురుషార్థములు కాని లేవనుట నిత్య సత్యమగు విషయము. వేదాంతాది శాస్త్రములు - ఆత్మ పరమాత్మలయు, ఇతర జగద్వస్తువులయు స్వరూపాదు లను, పురుషార్థ - తత్సాదనాదులను విశదీకరించుచున్నవి; ఆగమ శాస్త్రములన్ననో, అందరికిని స్వానుభవగోచరమగు నటుల వానిని ప్రదర్శించు చున్నవి. మొదటివి - తత్త్వబోధకములు, కడపటివి - తత్సాక్షాత్కార సంపాదకములు. + +మరియు, జలమునం దంతర్ని గూఢమైన విద్యుచ్ఛక్తిని స్ఫుటముగ నావిర్భవింపజేసి, యంత్ర తంత్య్రాది పరికరములచే నిఖిల ప్రజానీకమునకును అందుబాటులొ నుండునటుల జేయుచున్న ఆధునిక విద్యుచ్ఛాస్త్రాదుల వలె పురాతనములగు నీయాగమ శాస్త్రములును పెక్కు సంవత్సరములకు పూర్వమే క్షీర సముద్రాదుల యందు నెలకొనియుండు వ్యూహ స్వరూపాదులనుండి దేవతాశ క్తిని ఆకర్షించి. పూర్ణకుంభమునను, తద్ద్వారమున యంత్రములయందును, దేవతా విగ్రహములయందును ప్రసరింపజేసి, ప్రతిష్ఠించి, పూజా పురశ్చరణాదులచే ఆశక్తిని దినదిన ప్రవర్ధమానముగ నొనరించి నిఖిల ప్రాణులకును, తత్తదభీష్టములను జేకూర్చునట్టి అద్భుత ప్రక్రియలను అనుభవ పురస్సరముగ ప్రసాదించు చున్నవి. విద్యుచ్ఛక్తి కేంద్రములవంటివే దేవతా శక్తి నికేతనములగు దేవాలయములును. + +ఆగమ పదవ్యుత్పత్తి : దేవతల ఆగమమును గూర్చి తెలుపుచున్నందున దీనికి ఆగమశాస్త్రమని ప్రసిద్ధి +కలిగియుండవచ్చును. లేక, వేదమునకువలె "ఆ - సమన్తాత్ గమ్యంతే నిఖిలాఅపి అర్థా ఇతి ఆగమః" అను +వ్యుత్పత్తిచే జ్ఞాతవ్యములగు సమస్త విషయములను సమగ్రముగ దెలుపుచు, అలౌకిక శ్రేయస్సాధనరూపములగు అనేక ధర్మములను బోధించుచు నిత్య నిర్దుష్టములుగ నుండుటచే నిట్టి వ్యవహారము కలిగియుండవచ్చును. + +"భావ = రాగ - తాళ" శబ్దముల ఆద్యాక్షర సమ్మేళనమున "భరత" శబ్దము నిష్పన్నమైనటుల, "ఆగత-గత ….మత" శబ్దముల ఆధ్యాక్షర సమ్మేళనమువలన "ఆగమ" శబ్దము నిష్పన్నమైనదని ఆయా ఆగమముల యందే నిర్వచించబడి యున్నది. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0743.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0743.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a00e58907e167ceef8a043039f04697780ba09f3 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0743.txt" @@ -0,0 +1,34 @@ +కళాత్మకుడును అగు శంభువునుండి సర్వవ్యాపియగు సదా శివుడుద్భవించును. సదాశివునుండి ఈశుడు, అతనినుండి +రుద్రుడు, అతనినుండి విష్ణువు, అతనినుండి బ్రహ్మయు నావిర్భవించుచున్నారు. అటుపై, మూలభూతమగు +అవ్యక్తమునుండి మహత్తత్త్వము, దానినుండి త్రివిధమగు అహంకారము కలుగుచున్నవి. అందు వైకారికమగు +సాత్త్వికాహంకారమునుండి పది ఇంద్రియములు, తన్మాత్రక్రమ యోగమువలన భూతాదికమగు నహంకారమునుండి పంచభూతములు కలుగుచున్నవి. + +దేహమున దక్షిణభాగము సూర్యుడు ; వామభాగము చంద్రుడు ; పది నాడులలో ఇడ, సుషుమ్న, పింగళ - +అను మూడు నాడులు ప్రధానములు, వాయువులు పదియు, వహ్నులు పదియు నున్నవి. ప్రాణమునకు +బుభుత్సాపిపాసలు, మనస్సునకు శోక మోహములు, శరీరమునకు జరామృత్యువులు అని షడూర్ములున్నవి. వీనికి వశ్యుడై జీవుడు దుఃఖించుచుండును. అట్టితరి చైతన్యస్వరూపిణియగు పరాశక్తి కుండలీభూత సర్పాకృతిని వహించుచున్నదై, శబ్దబ్రహ్మ స్వరూపిణియై పంచాశద్వర్ణ రూపిణియై మంత్రమయమగు జగత్తును సృష్టించుచున్నది. తదుపరి ఓం, శ్రీం, హ్రీం మొదలగు బీజాక్షరములను సకల మంత్ర యంత్రాదులను సృష్టించు చున్నది. ఇదియే పరా, పశ్యంతి, మధ్యమా, వైఖరి రూపములను బొంది ఆయా వర్ణాత్మకములగు కళలను సృజించుచున్నది. + +ఇట్టి మంత్రములను, మంత్రాధిదేవతలను గుర్తెరిగి, యంత్రారాధన పురస్సరముగ జప హోమ తర్పణాదులద్వారా సిద్ధినిబొంది అష్టాంగయోగ నిష్ఠతో కుండలిని నిధ్యానించుచు, సహస్రారమును వికసింప జేసి, ఆకుండలినీ శక్తి ప్రసాదమున శివైక్యమును బొంది బ్రహ్మానందము ననుభవించుటయే పురుషార్థము. అని ఈమత సారాంశము.శారదా తిలకము మొదలగు తంత్రగ్రంథములయం దీ క్రమము అత్యాశ్చర్యకరముగ నిరూపింపబడియున్నది. శైవుల వలె వీరును సర్వతంత్రములకును కర్త మహేశ్వరుడే యని చెప్పుచున్నారు, + +గురుశిష్యప దేస్థిత్వా స్వయమేన సదాశివః +ప్రశ్నోత్తర పరైర్వాక్యైః తంత్రం సమవతారయత్. + +అని స్వచ్ఛంద తంత్రమున గీర్తింపబడి యున్నది. ఈ తంత్రములు అసంఖ్యాకములుగ నున్నవి. "మయాకృతాని తంత్రాణి సంఖ్యయాష్టోత్తరం శతమ్" అని ఈశ్వరుడు చెప్పినటుల మేరుతంత్రమున గలదు. + +శ్రీ ఆర్థర్ ఎవేలన్ (Evelyn) మహాశయుని పర్యవేక్షణమున ఆగమానుసంధాన సమితిచే కలకత్తా నగరమున అనేకములగు శాక్తేయ తంత్రములు ప్రకటింపబడియున్నవి. + +ఈ తంత్రములు వామములు, దక్షిణములు అని రెండు విధములుగ నున్నవి. అందు దక్షిణతంత్రములు బ్రాహ్మ +ణాదులకును, వామతంత్రములు పాషండాదులకును అనుసరణీయములని "శక్తిజిజ్ఞాస" అను గ్రంథమున చెప్పబడి +యున్నది. మేరు తంత్రాదులయం దీవిషయము బాగుగ విశదీకరింపబడినది. + +ఆటవిక నృత్య రీతులు :- ఆటవిక నృత్యములు రెండు విధములుగా నుండును. 1. ఆరాధన నృత్యము, +2. వినోద నృత్యము. ఆరాధననృత్యములో ఖర్మనృత్యము కొలువు నృత్యము, బైగా నృత్యము అను విభాగములు +కలవు. వినోద నృత్యములో ఋతువుల నృత్యము అనుకరణ నృత్యము, ప్రకృతినృత్యము, వివాహ నృత్యము, +యుద్ధ నృత్యము, వేట నృత్యము అను విభాగములు కలవు. + +నాట్యము : వీరి నృత్యములందు కథతో సంబంధము గల్గినట్టి ప్రదర్శనములు ఎక్కువగా కనుపించవు. అచ్చ +టచ్చట చెంచుల కోనలోని చెంచువారు, శ్రీశైలమునకు ఆనుకొనియున్న అరణ్యములలోని ఆటవికులు ప్రదర్శించు + చెంచులక్ష్మి నాటకము', 'శివభిల్లి' వంటి నృత్త ప్రధానమైన నాటకములు తప్ప, మిగిలిన ప్రాంతములలోని వారు +ప్రదర్శించు నాటకములను కానము. + +నృత్యము : అనుకరణ నృత్యము, ఋతువుల నృత్యము లందు నృత్యము ప్రాధాన్యము వహించును. ఇది ఆంగికమున ప్రధానమైయుండును. అనుకరణమునందు వీరు నెమలి నృత్యము, లేడిపిల్ల వేటగాని నృత్యము మొదలయి +నవి ప్రదర్శించెదరు. ఆహార్యము గూడ ఆయా పక్షులవలె, జంతులవలె ధరించి, అవి చేయు అంగవిన్యాసము ననుస \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0744.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0744.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..402d58ef73da92d7f2036ab8719719d00f94ca33 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0744.txt" @@ -0,0 +1,20 @@ +రించి ప్రదర్శించెదరు. ఆరణ్యములలో నివసించు వీరికి ప్రకృతితోను, అందు నివసించు పశుపక్షాది జంతువులతోను సన్నిహిత సంబంధముండుటచే వీరు ఆ నాట్యము లందు ప్రదర్శించు అంగ విన్యాసము సహజముగా నుండును. + +నృత్తము : నృత్తము వీరి కళ యొక్క జీవము. వీరి నృత్యకళ యంతయు వృత్తప్రాధాన్యమైనట్టిది, చక్కని +లయతో గూడిన సుందరమైన అంగ విన్యాసము, ఆటవికుల నృత్య కళయందు మాత్రమే చూడగలుగుదుము . +పర్వదినములందు పొంగు, కడలియందలి తరంగములవలె 'లయ' వీరి శరీరములో ప్రతి అవయవములో నుండి +పొంగి ప్రవహించును. ఈ లయ, లయవిన్యాసము, శాస్త్రీయ నృత్యము నెరిగిన ప్రఖ్యాత నర్తకులందును, ఒకానొకపుడు కానమనుట సాహసముగాదు. ఆటవికుల నృత్యములకు ప్రత్యేకతాళములుండవు. సాధారణముగా వీరు గతుల నాధారముగా నృత్యమాడుదురు. త్రిశ్ర (3 అక్షరముల గతి) చతురశ్రము (4 అక్షరముల గతి) లాధారముగ వీరు విరివిగా నృత్యమాడుదురు. వీరిమృదంగ వాద్యము 'లయ' ను దెల్పుచు భావ ప్రధానముగా వాయించబడును. అనుకరణ నృత్యములందు, యుద్ధ నృత్యములందు వీరు ఆహార్యమును ధరించెదరు. వీరి నృత్యములు రెండు విధములు :- స్త్రీలు పురుషులు కలిసి చేసెడి నృత్యములు. పురుషులు, స్త్రీలు వేరువేరుగా చేయు నృత్యములు. మరియు వీరి నృత్యములన్నియు బృందనృత్యములే. వేణువు యొక్క రాగాలాపము వీరి నృత్యమునందు ముఖ్య సంగీతము. పాడుచు నాట్యమాడుట తరుచుగా వీరి నృత్యములందు కనిపించదు. + +భారత దేశములో——తోడా, ముండా, బైగా, కురవ, చెంచు, కోయ, సుగాలి, బంజారా, గదబ, సవర, గోండు, భిల్లు, నాగ, ఒరియను మొదలయిన ఆటవిక తెగలెన్ని యో యున్నవి. వారందరి నృత్యరీతుల గురించి ప్రత్యేకముగా +ఈ గ్రంథమందు వ్రాయుట అసాధ్యము. కాన వారందరికిని చెందిన కొన్ని ముఖ్యనృత్యముల వివరము అందు +తెల్పబడు చున్నవి. + +వేట నృత్యము (హల్బా) : హల్బా అను తెగవారు మధ్యప్రదేశ నివాసులు. హల్బాలు వేటాడు విధానము +కళాత్మకముగా నుండును. ఏడెనిమిదిమంది కలిసి రాత్రి చిమ్మచీకటిలో వేటకు బయలుదేరెదరు. ఒకడు చిన్న దీపము తీసికొని ముందు నడచుచుండును. దాని నీడలో వెనుక భాగమున మిగిలినవా రుందురు. వారు కాళ్ళకు గుంగునియాలు (గజ్జెలందెలు) ధరించి యాడుదురు. వారు దీపపు నీడలో నిలబడి నృత్యముచేయుచు, లయతో అడుగులు వేయు చుందురు. అప్పుడు గుంగునియాలు "చు౯ చు౯ చు౯ చు౯" అనియు "చం చం చం చం" అనియు మధురధ్వని చేయుచుండును. ఆ మధుర ధ్వనులచే ఆకర్షితములై పొడలలో నిద్రించుచున్న కుందేటికూనలు అటుప్రక్కకు పరుగెత్తు కొనివచ్చి, దీపపు వెనుకనున్న మనుష్యులను జూడక, మినుకుమినుకుమని వెలుగుచున్న దీపకాంతిని జూచి ఆనందించుచు నిలుచుండును. అవి దీపము ముందునకు వచ్చినంతనే వెనుకనున్న మనుష్యులు వాటిని పట్టు కొనెదరు. ఇది వేటనృత్యము. + +ఖర్మనృత్యము : గోండులు మొదలైనవారు పాడిపంటల అభివృద్ధికిగాను జేయు ఆరాధన నృత్యము ఖర్మ +నృత్యము. + +వర్ష ఋతు ప్రారంభములో (భాద్రపదము) గోండులు చిగిర్చిన 'ఇప్ప' కొమ్మను తెచ్చి, ఒక క్రొత్త గుడ్డలో చుట్టి యిండ్లలో నుంచెదరు. అనాడు పెద్ద పండుగ చేయుదురు. విందారగించిన పిదప భజంత్రీలు మద్దెలలు మ్రోగించు చుండ స్త్రీ పురుషులు కలిసి ఆ కొమ్మచుట్టు తిరుగుచు ప్రకృతి గీతములనో, ప్రేమగీతములనో పొడుచు నాట్య మాడుదురు. ఇదియే ఖర్మ నృత్యము. ఇది గోండులకేగాక యితర ఆటవిక జాతుల వారికికూడా ముఖ్యమైనట్టిది. ఈ విధముగా నృత్యగీతములతో ఖర్మవృక్షము నారాధించి, (బుజ్జిదేవ) భగవంతుని, ధర్తీ మాతను సంతోష పెట్టిన పంటలు బాగుగా పండునని వారి దృఢ విశ్వాసము. + +ఈ రీతిగా కార్తీకము లేక మార్గశిర మాసములలో "భుయ్యా" తెగవారు ఒక ఖర్మవృక్షము కొమ్మను ఆడవి నుండి తెచ్చి దానిని పల్లెలోనుంచి దానిముందు ఖర్మ నృత్యము చేయుదురు. ఇట్టి నృత్య గీతాదులతో గూడిన ఆరాధనవలన ఇప్ప, మామిడి, పనస మొదలైన చెట్లు చక్కగా ఫలించునని వారి నమ్మకము. సోమ, బుధ, \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0752.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0752.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a3cc8f91af56ac5ae004393e0c9d16c57f4f4190 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0752.txt" @@ -0,0 +1,16 @@ +'గౌరమ్మ పెండ్లి' యను నామముతొ పార్వతీపరిణయమును అచ్చ తెనుగున రచించిరి. 'తారకము అను +సంస్కృత గ్రంథమును వ్రాసి జర్మనీ దేశస్థుడగు ప్రొఫెసరు కె. గెల్డెనరు అను నాతని ప్రశంసకు పాత్రులయిరి. 'జగ +జ్యోతి' యను గొప్ప వేదాంత గ్రంథమును రచించిరి. "సీమపల్కు వహి" అను నామముతో దేశ్యాంధ్ర నిఘంటువును రచించిరి. చరమదశలో శ్రీ నారాయణ దాసుగారు లలితా సహస్ర నామములను అచ్చతెనుగు లోనికి భాషాంతరీకరించిరి. ఇంకను వారి అముద్రిత గ్రంథములు పెక్కులు గలవు. + +నారాయణదాసుగారి ఏకైక పుత్రిక సావిత్రమ్మ. ఆమెను ఉపాధ్యాయుల అప్పల నరసయ్యగారు పెండిలి యైరి, నారాయణదాసుగారు సహస్రమాసజీవియై 3-1-1945 తేదీని స్వర్గము నలంకరించిరి. + +ఆదిమజనుల సంస్కృతులు :- అల్పప్రాణులగు జంతువుల వలె మానవులు రక్తమాంసాస్థులతో కూడి యుండు టయే గాక, వాటికంటె కొంత యాధిక్యమును గలిగియున్నారు. మానవులకు “సంస్కృతి" ఉండుటయే ఆ ఆధిక్యము, అయితే సంస్కృతి అనగా నేమి ? “ఒకానొక సంఘ సభ్యులు ఎట్టిభావములు కలవారో, ఎట్టి విశ్వాసములు కలవారో, ఎట్టి జీవిత విధానము కలవారో, ఎట్టి కొరముట్లను తయారుచేయువారో, ఎట్లు కార్యజాతమును ముగించువారో వీటినన్నిటిని సాముదాయికముగ తెలుపు శబ్దము "సంస్కృతి" అని బ్రెయిడుపుడ్డు యొక్క నిర్వచనము. ఆచార సంప్రదాయముల నిర్ధారణమే, నిరూపణమే "సంస్కృతి" అని రెడ్ ఫీల్డు ప్రవచనము. ఆచారములనగా సామాజికుల జీవిత విధానమునకు అనుకూలముగా నిర్ణీతమయిన నిబంధనల యొక్కయు, విశ్వాసముల యొక్కయు, ప్రమాణముల యొక్కయు +సముదాయమే. ఈ ఆచారములు చిత్రకళ యందును. జనులు చేయు ఇతర నిర్మాణములందును ప్రతిబింబించు +చుండును. సంప్రదాయ సిద్ధముగ ఈ ఆచారములు ఒక తరమువారి నుండి మరియొక తరమువారికి వచ్చుచుండును. వేర్వేరు మానవసంఘముల స్వభావములను సరిగా తెలుపునవి యివియే. వారి సంస్థలు, ఆచారములు, పాత్రలు +అనగా వారి సంస్కృతులు తెగతెగకు భేదించుచుండును. + +ఆర్థిక వ్యవస్థ, ఆవశ్యక పూరణ విధానము : వేటాడి. పొలము దున్ని, పశువులకాచి జీవించు జనులుగల పెక్కు +ప్రాంతాలు ఇప్పటికిని ప్రపంచములో నున్నవి. తీర్చిదిద్ది కట్టిన భవనములు, చక్కని వాతాయనములు,ఆరోగ్యవిధులు, అతివేగ గమనముగల రైళ్ళు, వివిధ వినోద కార్య కలాపములు ఇట్టి ఆధునిక ప్రగతి ఫలితములుగా మనము చెప్పేడు ఈ లాభము లన్నియు ఈ ఆదిపుజను లెరుగరు. “ఆహారసంగ్రాహకు" లనబడు కొందకు జనులున్నారు. దూరదర్శిత్వము, ఆర్థిక ప్రణాళిక అనునవి వారికి తెలియని విధానములు. వారు ఆహారపదార్థములను కూడబెట్టరు. రాతియుగము నాటి +వేలసంవత్సరముల క్రిందటి తమ పూర్వులవలెనే ఆరణ్యక పుత్రులుగా నేడును జీవితములను సాగించుచు, రేపటి +దినమను ఆలోచనయే లేకుండ ప్రకృతి ప్రసాదించిన దానినే పరిగ్రహించుచుందురు. అడవి కాయలు, మొక్కలు, దుంపలు ప్రోగుచేసికొందురు. కుక్కగొడుగులు, తేనె సంపాదించుటకు వెదకెదరు. ఆస్ట్రేలియాలోని ఆదిమజనులు, ఫిలిప్పయిన్సులోని, మలయా ద్వీపకల్పములోని హ్రస్వదేహులు (పిగ్మీలు), దక్షిణాఫ్రికాలోని బుష్ (పొదల) ప్రజలు, సింహళములోని వెడ్డాలు, కొచ్చిన్ లోని కాడారులు, హైదరాబాదులోని చెంచులు వీరందరిని ఉదాహరణముగా గైకొనవచ్చును. ఆహారపదార్థములను సంగ్రహించుటతోపాటు వేటాడుట, చేపలు పట్టుటకూడ వీరు చేయుచుండిరి. పిగ్మీ, ఎస్కిమో, బుష్ మెన్, కాన్యక నాగ, మురియాగోండు, జుఆంగు, ఖారియా, బిర్హోరు జనులలో పూర్వపు వేటకాడు ఎవ్వడయినను సహజముగా గర్భదరిద్రుడునై జీవించుచుండెను. ఆహార యోగ్యములగు మొక్కలుగల ప్రదేశములను, వన్యమృగముల అలవాట్లను, ఇంకను పెక్కు విషయములను తెలిసికొనియుండవలయును. ఏరి తెచ్చుకొనియున్న వాటిని పెట్టుకొనుటకు తట్ట, బుట్ట వంటివి వారు అల్లుకొందురు. వారు వేటకొరకును, చేపలు పట్టుటకును బోనులు, చిక్కములు, బల్లెములు, ధనుర్బాణములు, వలలు మొదలగు సామగ్రిని సేకరించుకొందురు. వారు మచ్చిక చేసికొని +గృహమందు పెంచిన జంతువుల సంఖ్య అల్పము, అట్టి జంతువులలో గుఱ్ఱములు, ఎద్దులు, కణజులు, (రెయిన్ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0754.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0754.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2f6e95793345c5cdad9abe7be7cfc9fa0e1fb581 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0754.txt" @@ -0,0 +1,7 @@ +బహుపతిత్వ వివాహపద్దతి పరిమితమైన వ్యాప్తి కలిగియున్నది. ఇది తిబెత్తులోను, దక్షిణ హిందూస్థానములోను కనిపించు చున్నది. పతులై నవారు సాధారణముగా సోదరులయి యుందురు. అట్టి సందర్భమన ఉమ్మడిగా నున్న భార్యను చేరుహక్కు (అధికారము) విషయమున పెక్కు విధములయిన నిబంధనలు గలవు. పడకటింటి ఏర్పాట్లలో భార్యకు విడిగా నొకగది ప్రత్యేకింపబడి ఉండును. మరియొకగదిలో భర్తలు కలిసి శయనించెదరు. సోదరులలో నొకడు భార్యగదిలోనికి పోయినపుడు వాడు తన టోపీనిగాని. తన చెప్పులనుగాని గుమ్మము వొద్ద వదలివేయును. ఆ సంకేతము తీసివేయువరకు మరియొకడు అందు ప్రవేశించకూడదు. నీలగిరి కొండలలోని తోడాలలో ఒకానొక కన్య ఒక పురుషుని వివాహమాడినదనగా అదేసమయమున వాని సోదరులను గూడ వివాహ మాడినట్లుగనే యెంచెదరు. తొలిబిడ్డ జనింప నుండగా సోదరులు తమలోదాము ఏకాభిప్రాయమునకువచ్చి ఏడు నెలలు గర్భవతిగా నున్నపుడు ప్రత్యేక కర్మకాండ నడిపి ఆ శిశువునకు తండ్రియెవడో నిర్ణయించెదరు, కర్మకాండ జరిపిన వాడే ఆ శిశువునకును, ఆమె గర్భమున తరువాత +జనించిన సంతానమునకును జనకుడుగా భావింపబడును. ఏసమాజమునందును స్వచ్ఛమయిన గణోద్వాహ పద్ధతి +(Pure form of group marriage) లేదు. ఉత్తర సైబీరియాలోని ఛక్చీ తెగవారిలో వినిమయ వివాహపద్ధతి (Exchange marriage) అను ఆచారము కలదు. సుమారు పండ్రెండుమంది కూడి ఒండొరుల భార్యలపై సామాన్యమైన హక్కులను గలిగియుండుటకు అంగీకరింతురు. ఈ ఏర్పాటునకు బద్ధులయినవారు భార్యల విషయములో చెలిమికాండ్రు (Companions in wives) అనబడుదురు. ఒక పురుషుడు చెలిమికాండ్ర భార్యలపయి స్వత్వము కలిగియుండును. అతడు రెండవవాని గూడెము (camp)నకు వెడలినపుడు ఇది సర్వసామాన్యముగా పాటింపబడును. అసమవయస్కులును బ్రహ్మచారులును ఈ " వినిమయ వివాహ పద్ధతి (Exchange marriage) సంఘమునకు ఆహ్వానింపబడరు. + +వంశపారంపర్య విషయములో రెండు విధములను గూర్చి చెప్పవలసియుండును. ఒకటి పిత్రనుక్రమము,రెండవది మాత్రనుక్రమము, తన తండ్రిద్వారా వంశము విస్తరిల్లినయెడల అది పిత్రనుక్రమము అనబడును. శిశువు తన తల్లి పుట్టింటివైపు సంబంధించియున్నచో, అట్లు విస్తరించిన కుటుంబము మాత్రనుక్రమము అనబడును. పిత్రను క్రమముగల కుటుంబములలో తండ్రిద్వారా వంశక్రమమును గమనించెదరు. వివాహానంతరము వధువు తన భర్తతో నివసించుటకు పోవును. వారసత్వము పురుష సంతతిలోనే యుండును. తండ్రి ఆగృహ యజమానిగా భావింపబడును. మాత్రనుక్రమము గల కుటుంబములలో తల్లి ద్వారా వంశక్రమమును గమనించెదరు. అట్టి శిశువులు తమ యింటి పేరును తమ తల్లి నుండియే గ్రహించెదరు. వివాహానంతరము మగవాడు పుట్టింటిలోనున్న వధువుతో నివసించుటకుపోవును, లేదా సొంత సంసారమును ఏర్పాటుచేసికొనును. మాత్రనుక్రమముకల సంఘము లందున్న వాడు తన సోదరియొక్క సంతానపు క్షేమాభివృద్ధులకు బాధ్యుడయి యుండును. ఉత్తర న్యూయార్కు, ఖాసి, అస్సాంలోని గారో ప్రాంతములందలి "ఇరోఖియోలు" (Iroquios) ను, మలబారులోని నాయరులును, కొచ్చిన్ లొని కాడారులును, మద్రాసులోని ఇరులు లును, పులయనులును, హోలియా, మాదిగ, వెల్లాలకులాలవంటి వారును దీనికి విస్పష్టమైన నిదర్శనములు. + +ఒక సంపూర్ణ జీవిత చక్రమున పుట్టుట, పెద్దయగుట, పిల్లలను గనుట, మరణించుట అను నాలుగును, ప్రపంచము నందంతటను ప్రధానమైన క్లిష్టపరిస్థితులు, శిశు జననమైనప్పుడును, తరువాతను తల్లియు, ఆమె భర్తయు ఎన్నో నిషేధములకు గురియగుదురు. ఆమె ఎక్కుడు పదార్థములను తినగూడదు. సూర్యోదయమునకు పూర్వమే ఆమె నిద్రనుండి లేవవలయును. పగలంతయు మేల్కొనియుండవలయును. రాబోవు కఠిన పరీక్ష నెదుర్కొనుటకు ఆమె చలినీళ్ళలో ఈదులాడ వలయును, నడవవలయును, పరుగెత్తవలయును. ఈ కాలములో గుఱ్ఱపుస్వారి చేసి శక్తి సంపాదింప వలయును. "క వేడ్" అనునది చాలా వింతయైన పద్ధతి. శిశువు జనించగానే తల్లి లేచిపోయి గృహ విషయములలో నుగ్నురా లగును. ఇక తండ్రియో ఆ శయ్యయందు జేరును. బహుశః శిశు ప్రసవానంతర ఫలితముల నుండి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0755.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0755.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ab90e27f5b983e34bc6615231a69452694077891 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0755.txt" @@ -0,0 +1,8 @@ +కోలుకొనుటకు కాబోలు! ఇక జీవిత చక్రములోని రెండవ క్లిష్టపరిస్థితి ప్రౌఢదశా ప్రారంభము, ప్రౌఢత కౌమారమునకు సంధ్యాకాలం; యౌవనమునకు (adulthood) ఉషః కాలము. ఆస్ట్రేలియాలో సున్నతి (circumcision), అంతశ్ఛేదన (Subincision) కార్యముల విషయమున రాతి కత్తులతో బాధాకరమయిన, అపాయకరమయిన శస్త్రచికిత్సలను మోటుగా చేసెదరు. ఆఫ్రికా సూడాన్ లోని పలు ప్రాంతములందు కన్యలపై చేయు అత్యాశ్చర్యకర లైంగిక ప్రయోగములు స్త్రీలుగా వారి పాత్రను (కృత్యము), భార్యలుగా వారి అంతరమును అమితముగను, దృఢముగను తెలుపుటకు అనుకూలించు చున్నవి. మచ్చలుపడునట్లు చేయుట (Cicatrization), ముందటి పంటిని ఆకురాతితో అరగదీయుట లేక విరగ గొట్టుట, అలంకరణము కొరకును, అంతరమును గుర్తించుటకు నుపకరించుచున్నవి. యువకుల జీవిత వికాసోద్యమము నందు సమితులు, రహస్య సంఘములు, యువజన పదనములు, లేక శయనాగారములు మిక్కిలి ప్రముఖ పాత్రను వహించుచుండును. గ్రామశయనాగారముల (Village dormitory) వ్యవస్థాపద్ధతి ఛోటా నాగపూరు పీఠతలము అందలి తెగవా రగు ముండాలు, హోసులు, ఓరోనులు, ఖారియాలవంటి ఆదిమజాతులలో ఎక్కువగా కనిపించుచున్నది. మధ్యప్రదేశములోని' గోండులలో,బ్వియాలలొ (Bhuiyas) కూడ ఇది కనబడుచున్నది.అస్సాములోని నాగజాతులలో ఎక్కువగాను, మలనేషియా, పోలినేషియాలలోని పెక్కు తెగలయందును ఈ వ్యవస్థాపద్ధతి నెలకొని యున్నది. + +వ్యక్తి జీవితమునందు మరణము చరమావస్థ. మరణము స్వాభావిక కారణములవల్ల సంభవించునని కొందరును, శత్రుజనుల మంత్రవిద్యా ప్రయోగములవల్ల సంభవించునని మరికొందరును భావించెదరు. మృతులను సాధారణముగా ఖననము చేయుటయో, దహనము చేయుటయో జరుగును. వేర్వేరు సంఘములందు వేర్వేరు విధములయిన మృత క్రియలు (అపరకర్మలు) జరుగును. ఉదాహరణముగా - తోడాలు, తడికర్మ (పచ్చికర్మ), పొడికర్మ (ఎండు కర్మ) చేయుదురు. తడికర్మ మానవులకు మృతిసంభవించగానే చేయునది. పొడికర్మ మృతిసంభవించిన పెక్కు దినములకు చేయునట్టిది. మొదటిదాని విషయములో శవదహనము జరుగును. రెండవదాని విషయములో మృతుని బూడిదను +పెద్ద రాతి క్రింద పూడ్చిపెట్టెదరు. గోండుల వంటి కొన్ని ఆదిమజాతులవారు ఈ సమయమున ఆవులను బలియిచ్చె దరు. మధ్యప్రదేశములో కొరుకు జాతి మొదలగువారు సమాధిపయి స్మారక స్తంభములను నిలబెట్టెదరు. + +కళావాఙ్మయములు :- సౌందర్యముకొరకు పాటుపడు నుత్సుకత విశిష్టములును, ఆనందకరములునైన మానవ +లక్షణములలో నొకటి. ప్రపంచమునం దంతటను మానవుడు తన పరిసరములను అలంకారభూయిష్ఠముగా నుంచుకొనుట కభిలషించును. ఒకానొక వస్తువు సర్వసాధారణముగా ప్రయోజనకరమై యుండుట ఆతనికి చాలదు. అది తన బాహ్య రూపముతో వాని కానందమునుగూడ కూర్పవలయును. ఆతడు తాను వాడుకొనునట్టి పెక్కు వస్తువులకు అలంకారములు కూర్చును. లేదా వాటికి రంగువేసియో, ఆకారమును గల్పించియో వాటి విశిష్టతకు కడంగును, జుగోస్లావు స్త్రీలు తమ మొలకు జుట్టుకొను ముతకబట్టలమీద చిత్రించిన బొమ్మలును, నార్వేదేశపు పడతుల ముఖభాగములందును, పొగత్రాగెడు +కామెటాన్ గొట్టము యొక్క గుంటమీదను చెక్కిన చిత్రములును, సూడాన్ దేశపు న్యూబియన్ స్త్రీలు పిరుదులపై (అలంకారార్ధము) వేసికొను పుంటిమచ్చలు (Cicatrization) ను, జపానీ స్త్రీలును, తోడా స్త్రీలును చేతులమీదను, రొమ్ములమీదను పొడిపించుకొను తీరుతీరు పచ్చబొట్టులును, ఇటలీ దేశములో చర్చిమందిరపు కప్పులపై చిత్రించిన బొమ్మలును - ఇట్టి వన్నియు మానవుని సౌందర్యాసక్తికి నిదర్శనములే. మానవుడు తన సృజనాత్మక భావసిద్ధికి ప్రయత్నించు విశిష్టక ళారూపము లెన్నో ఉన్నవి. చిత్రరచన, రాలపయి చిత్రములు చెక్కుట. క్షేత్రగణిత రేఖా కారములు, దారువు, శిల, లోహములు, ఎముకలు మున్నగువాటిపై స్థాపత్యవిధానరచన, ఎముకలపై, దంతముపై, లోహముపై కుండలపై కళా కౌశల్యము చూపుట, వర్ణచిత్రములు గావించుట, తట్టలల్లుట, బుట్టలల్లుట, వేషధారణకళ, దేహాలంకరణకళ - ఇట్టివే కళావిధానములయి యున్నవి. ఇవేకాక సంగీ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0760.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0760.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b122457f49c4854a528d5709fa01c96a6e4734bc --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0760.txt" @@ -0,0 +1,24 @@ +ఆదిలాబాదుజిల్లాలో 37 యంత్రశాలలున్నవి. కార్మికుల సంఖ్య 5098. ఇందు పురుషులు 4613 మంది, స్త్రీలు 485 మంది. + +ముఖ్య స్థలములు : ముహూరు : ఇది కిన్వటు తాలూకాకు 30 మైళ్ళ దూరముననున్న చిన్న గ్రామము. ఇది పూర్వము దక్కను మహమ్మదీయ రాజులకు ప్రాంతీయ రాజధానిగా నుండెను. దీనికి కొంతదూరమున ముహూరు దుర్గము కలదు. ప్రాంతీయ విప్లవములను అణచుటకు వచ్చిన ఫిరోజుషాహ బహమనీ నెల దినములు ఇచ్చట నివసించినట్లు ముస్లిము చరిత్రకారుల కథనము కలదు. + +మాక్కరు : ఇది అదిలాబాదు తాలూకాలో నున్నది. ఇచ్చట ఒక పర్వత దుర్గము కలదు. ఈ దుర్గమున ప్రాచీన +మైన ఒక మసీదును, కొండ దిగువభాగమున పాండోలేనా అను దేవాలయమును ఉన్నది. + +నిర్మల : ఇది ఆదిలాబాదు జిల్లాలో చారిత్రక ప్రాముఖ్యము గల ప్రదేశములలో అతిముఖ్యమైనది. నిర్మల 18 వ శశాబ్దపు ఉత్తరార్ధమున మిర్జా ఇబ్రాహీం బేగు జఫరుద్దౌలా దీనిని స్వాధీనపరుచుకొనునంతవర కిది వెలమ రాజుల స్వాధీనములో నుండెను. ఇచట గల కొండల దిగువభాగములందు ఫ్రెంచి ఇంజనీర్లు నిర్మించిన కోటగోడ లున్నవి. + +రవాణా : ఈ జిల్లాలో రవాణా సౌకర్యములు చాల తక్కువగా నున్నవి. ఆసిఫాబాదునుండి బెల్లంపల్లిగుండా +మంచిర్యాలకు పోయెడి రోడ్డు 75 మైళ్ళ పొడవు కలదు. చిన్నూరునుండి పశ్చిమముగా 84 మైళ్ళలో నున్న నిర్మలకు పోవుబాటలో ఇది కలియుచున్నది. ఈ త్రోవ గోదావరీనదికి సమానాంతరముగా ఉన్నది. నిర్మలనుండి ఆదిలాబాదుకు పోవు 50 మైళ్ళ రోడ్డు ఒకటే జిల్లా ముఖ్య నగరముతో కలిపెడి రహదారి. ఈ జిల్లాలో మొత్తము రోడ్ల పొడవు 806 మైళ్ళు. + +కాజీ పేటనుండి బల్లారుషాకు పోవు రైలుమార్గము ఈ జిల్లా గుండా వెడలును. అయోమార్గము తూర్పువైపున పారిశ్రామిక ప్రాంతములు, బొగ్గుగనులు, కాగితపు మిల్లులు కల ప్రదేశముల ననుసరించి పోవును. జిల్లా మధ్యభాగములోని ప్రత్తి, జొన్న మొదలగు పంటలను రవాణాచేయుటకు ముద్ ఖేడ్, ఆదిలాబాదు ఇనుప దారి ఈ మధ్య నే నిర్మింపబడినది. దీనిపొడవు 101 మైళ్ళు. + +పట్టణములు : ఈ జిల్లాలో (1) నిర్మల, (2) ఆదిలాబాదు, (3) బెల్లంపల్లి, (4) కొత్తపేట - కాగజునగరు, +(5) మంచిర్యాల, (6) చిన్నూరు. (7) ఆసిఫాబాదు, (8) కిన్వటు, (9) బోధ్, (10) సిర్పూరు, (11)రాజూరా. (12) లక్సెట్టిపేట, (13) ఖానాపూరు, అనునవి జనాభా లెక్కలప్రకారము "పట్టణములు"గా వర్గీకరింపబడినవి. + +భాషలు : ఈజిల్లాలో అధిక సంఖ్యాకులు తెలుగు మాతృభాషగా కలవారు. ఇచట మొత్తము 64 భాషలు +మాట్లాడెడు జనులు ఉన్నారు. ముఖ్యమైన భాషలు, వానిని మాట్లాడు వారి సంఖ్యలు - ఇట్లుండును : + +(1) ఆంధ్రము 5,08,133. (2) మరాఠి 1,86,028 (3) ఉర్దు 55,448. (4) గోండి 90,204. (5) లంబాడి 35,518. (6) కోలామి 8,325. (7) హింది 3,965.(8) కోయ 2,975. (9) మార్వాడి 1,036. (10) గుజరాతి 1,022. (11) ఇతర 54 భాషలు 9,867. + +ఆధునిక పాశ్చాత్య చిత్రకళ :- ప్రాచ్య పాశ్చాత్య నాగరకతా సమ్మేళనమువలన ఐరోపా దేశములో నొక నూతన కళావిర్భావము ఘటిల్లిన కారణముగా చిత్రకళా జగత్తునం దాకాలము బై జంటైన్ యుగము (Byzantine Period) అను పేర వ్యవరింపబడెను. నాటినుండి నేటివరకు నిత్యనూతన రీతులతో నీకళ సెలయేరువలె ప్రవహించుచునే యున్నది. ఈ బై జంటైన్ యుగమునకు చెందిన కళాకారులు మహమ్మదీయ కళారీతుల ననుసరించక, విలక్షణమైన పద్ధతుల నవలంబించియున్నారు. సాధారణముగ ఈ యుగ ప్రారంభకాలమునందు గాని, క్రైస్తవశక ఆరంభకాలమందు గాని, చిత్రకారులపని, కేవలము క్రైస్తవాలయ కుడ్యముల నలంకరించుట యందును, క్రైస్తవ మతసంబంధములగుగాథలను చిత్రరూపమున చిత్రించుట యందును, మతసంబధములగు విషయములకు రూపవికాసములను కల్పించుటయందును +కేంద్రీకరింపబడి యుండెను. ఈ విధముగ క్రైస్తవ మత సంబంధమగు విషయమునే ప్రధాన వస్తువుగా గ్రహించి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0761.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0761.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a8ef09baec49c0c39ac87606b3d35f777ce5cebe --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0761.txt" @@ -0,0 +1,14 @@ +నప్పటికిని, ఆ చిత్రకారు లవలంబించిన పద్ధతిమాత్రము మొదట హెల్లనిక్ (Hellanic) గను, రానురాను, +సాంకేతికముగను భావనాత్మకముగను పరిణమించినది. ఈ యుగమునకు చెందిన కళాకారుడు గుడి (చర్చి)కి +సంబంధించిన కొన్ని నియమములకు లొంగవలసి యుండెను. ఈ నిబంధనలే, నియమములే కళయందు అపు +రూపమైన ఒక నూతనత్వ మేర్పడుటకు దారితీసినవి. ఈ కాలమునాటి కళాకారులు అనవసర విషయములను +తొలగించి, ప్రధాన విషయము యొక్క లోతుల నరసి, కళను సృజనాత్మకముగను, భావనాత్మకముగను, సృజించుట యందే తమశక్తులను కేంద్రీకరించిరి. + +13 వ శతాబ్దమునుండి దాదాపు 500 సంవత్సరములు కాలము ఒక గొప్ప ప్రవాహమువలె ఐరోపా చిత్రకళా వాస్తవికత, శాస్త్రీయ పద్ధతుల (Scientific realism) వైపు పరుగెత్తెను. ఈ 5 వందల సంవత్సరములలో, గియాటో (Giotto) మొదలు టర్నర్ (Turner) వరకు గల మధ్యకాలముననున్న టిటియన్ (Tition), ఫైటర్ (Pieter), పెద్ద బ్రూఫెల్ (Brughel the Elder), రెం బ్రాంట్స్ (Rembrants), కారట్ (Corot), రేనాల్డ్సు (Reynolds), కాన్ స్టబుల్ (Constable) మున్నగు ప్రసిద్ధ కళాకారులందరు అనేక ఉపనదులవలె వచ్చి ఈప్రధాన చిత్ర కళా ప్రవాహమునకు సంపూర్ణత్వమును చేకూర్చిరి. ఈ 13వ శతాబ్దము తరువాత చిత్రము కేవలము ద్వైమానమునే (Two dimensional) చూపునదిగా నుండు పద్ధతి యంతరించినది. ఇప్పుడు చిత్రపటము (Painting) వస్తువు యొక్క కేవలపరిమాణ పరిమితిని (object in space)ఆకార వర్ణనలనే కాక ఆయతనము (volume) ను తెలుపునదిగా కూడ బయలు వెడలినది, 13వ శతాబ్దమునందలి సుప్రసిద్ధ చిత్రకారుడగు గియట్టో (Giotto) వలెనే 15 వ శతాబ్దము నందలి లియోనార్డ్స్ డావిన్సీ (Leonards davinci) అను కళాకారుడు, చిత్రకారుని దృష్టిని శాస్త్రకారుని దృష్టిపథముతో మేళవించెను. ఈ అధ్యాయమునందు స్మరింప బడిన చిత్ర కారులందరిలో టర్నర్ (Turner), కాన్స్టబుల్ +(Constable) అనువారలిద్దరు విశేషముగా స్మరణీయులు. వారి చిత్రకళారీతుల ప్రభావమునకు లోనైనవారు +ఫ్రాన్సు దేశీయులు. వారి ప్రభావమే ఫ్రాన్సు దేశీయ చిత్రకారుల ఛాయావాదము (impressionism) నకు పునాది యని చెప్పవచ్చును. + +19వ శతాబ్ది అంత్యదినములలో కళాకారుడు శాస్త్రీయ జాగృతిని గుర్తించి, తత్ప్రభావ ఆవేశములకు వశ్యుడుకాక ఉండలేకపోయెను. రెండవమారు ఐరోపా దేశీయ చిత్రకళా చరిత్రలో శాస్త్రీయ పద్ధతుల విజృంభణము, జయోత్సాహములు, కళాకారుని సమస్యలను తీర్చుటకు బాసటయై నిలిచెను. నిజమైన వాస్తవికతను సృజింపవలయు నన్నచో పరిశోధనాగారపు పద్ధతులను (Laboratory methods) వినియోగించవలసిన యవసర మేర్పడెను. ఘనపదార్థములను (Solid bodies) వెలుతురు మూలమున చూపవచ్చునన్న సత్యమును గ్రహించి ఛాయావాదులు నవీనమైన శాస్త్రీయ సిద్ధాంతముల సాహాయ్యమున, వర్ణదృష్టి సంబంధ విషయమును (optic & colour) గ్రహించినారు. వారు వర్ణమును విచ్ఛిన్నకిరణాంతర్గత రేఖలు గను, అపసర్పణరశ్మి వర్ణములుగను (tunes of spectrum) విభజించి, పాలెట్ (pallet) నుండి భూమిరంగులను బహిష్కరించిరి. ఛాయా వాదుల కాలము వరకు చిత్రకారుడు విశ్రాంతిగ చిత్రశాల (Studio) యందు చిత్రమును చిత్రించుచుండెడువాడు. ఆతనికి చిత్రింపబోవు చిత్రము యొక్క ఆకారమ +యొక్క పొందికయే ప్రధాన విషయముగ నుండెను. అంగియైన ఆకారమునకు (Form) వర్ణమును అంగముగ గ్రహించి, దాని ఆకారపు పొందికయందే తన సర్వశక్తులను వినియోగించెడివాడు. తరువాత మోనోక్రోము (mono chrome) ను భూమికగ (underpaint) గ్రహించి దానిమీద వర్ణములను వేయుట చిత్రకారుల సంప్రదాయ సిద్ధమైన పద్ధతిగా నుండెను. ఈ విధమైన పద్ధతియందు చిత్రకారుడు తన పనిని రెండు భాగములుగా విభజింపవలసియుండెను. మొదట తన శక్తిని చిత్రము యొక్క పొందిక యందును ఆయా స్థితుల యొక్క రాగముల మేలు కలయిక (disposition of tones) +యందును శ్రద్ధవహింపవలసియుండెను. ఈ కూర్పు తనకు తృప్తికలిగించిన తరువాత అతడు తగిన వర్ణములను +చిత్రించుటకు పూనుకొనువాడు, ఛాయావాదమునకు పూర్వము వెలసిన ప్రసిద్ధ చిత్రకళా ఖండములన్నియు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0766.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0766.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..387ffe740ec8a07df276fcc9b9f540b0db6b05f8 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0766.txt" @@ -0,0 +1,14 @@ +ఆనంద కుమార స్వామిగారు “పునరుజ్జీవనము" నందలి తాత్త్వికాశయములను వివరించి, అంతర్జాతీయ ప్రజలకు అతి దక్షతతో విశదపరచిరి. ఈ పునరుజ్జీవన దృక్పథమునకు విలువ కట్టునప్పుడు చరిత్రజ్ఞుడు లోతైన దాని సాంఘిక మూలములను విస్మరింపరాదు. + +భారతదేశమున డాక్టరు అవనీంద్రనాథ ఠాకూరుగారి నాయకత్వమున యువ కళాకారులు పలువురు +అజంతా కళను మొగలాయి రాజపుత్ర కళాఖండములను నిశితముగా పరిశీలింప నుద్యుక్తులై హావెల్ గారి వాదములను సార్థక 'మొనరించిరి. చిత్రకళా పునరుజ్జీవనము ఈ విధముగా ఆరంభింపబడెను +సంస్కృతి విజయముగా పరిణమింపనున్న రాజకీయ విజయముచే ప్రతిహతులైన పునరుజ్జీవన యుగమునందలి కళాకారులు భారత చరిత్ర యందలి మహాయుగముల నుండి అనవద్యమైన ఆవేశ +మును గ్రహింప అన్వేషించి రనుటలో ఆశ్చర్యములేదు. + +పునరుజ్జీవన కాలమునందలి కళాకారులు యథాస్థిత చిత్రణవిధానము, రూపసాదృశ్య నిర్వహణము మున్నగు పాశ్చాత్యుల విలువలను విసర్జించి కాల్పనికమును (Poetic) ప్రబోధాత్మకమును (Evocative) అగు పద్దతిని అవలంబించిరి. రచనా విధానమునకూడ వారు యూరపునందలి +తైలవర్ణ చిత్రణమును విడిచి నీటిరంగుల' వైపునకు మరలిరి. ఈ తిరుగుబాటు కేవలము పాశ్చాత్యపద్ధతి కేకాని సర్వవై దేశిక ప్రభావములకును గాదు. ఏలయన చైనా జపానుదేశములందలి చిత్రకళావిధానములు నిశితముగా పరిశీలింపబడెను. పునరుజ్జీవన యుగమునందలి రేఖా విన్యాస లేఖన విధానము కొంతవరకు చైనా చిత్రకళా విధానమునుండి గ్రహింపబడినదనియు, వర్ణవైశిత్యమును సమీకృత సౌందర్యమును సంపాదించుటకై పలుమార్లు క్షాళనముచేయు విధానమున జపాను ప్రభావము గోచరించుచున్నదనియు చెప్పవచ్చును. + +వారి తీవ్ర మనఃప్రవృత్తి దాని చారిత్రక సమర్ధనముతో అంతరించిపోయెను. కాని ఈ పునరుజ్జీవన విధానము నుండియే భారతదేశమునం దంతటను కళను పునరుజ్జీవింపజేయుశక్తి ప్రసరించి +యుండెనని కళాచారిత్రకుడు కృతజ్ఞతతో తప్పక స్మరింపవలసి యున్నది. ఈ ఉపఖండ మందలి కళాపాఠశాల లన్నిటికిని ఉపాధ్యాయులను సమకూర్చిన ‘వృద్ధకులపతి' అదియే. + +ఆధునిక భారతీయ చిత్రకారులలో ప్రథముడు అవనీంద్రనాథ ఠాకూరు. అదే ఆతని గొప్పతనము నకును కారణము. అతడు నిర్జీవ సంప్రదాయములతో శుష్కించి పోయిన ఢిల్లీ, పాట్నా విధానముల అమితాలంకరణపద్ధతిని విడిచి, చైనా జపాను విధానములందును, పాశ్చాత్యకళయందునుగల లక్షణ పరత్వము, అపరిపక్వ, దృష్టిఅనువానినుండి మరలిపోజాలెను. డా. అవనీంద్ర నాథ ఠాకూరు ప్రాచీన మధ్యకాలములందలి భారతీయ కళా విధానములందలి పద్ధతిని, సిద్ధాంతములను కొనసాగించె ననుట సరియైనది కాకపోవచ్చును. ఒక క్రొత్తసమన్వయ విధానమును కనుగొని నిజ ప్రామాణికత్వమును నిరూపించుట ఆతడు చేసిన ఘనకార్యము. ఆ విధానము ప్రమాణభూతమై భారత దేశమునందలి లఘుచిత్రకళా విధానము (మినియేచరు) లోని మార్దవమును జపానీయుల చిత్రకళా విధానమునకు చెందిన సంపన్న శిల్ప \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0767.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0767.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e4759a956729fddb1600b3ea42595ce1bf4e8430 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0767.txt" @@ -0,0 +1,7 @@ +కళా వైభవమును తనలో ఇముడ్చుకొని పాశ్చాత్యలాక్షణిక రచనా విధానమునకు చెందిన నియమములచే సమీకరింపబడి యున్నది. అవనీంద్రనాథ ఠాకూరు కళాచార్య వర్యుడు. అతడు కళాఖండములను సృజించిన మహావ్యక్తి. + +అవనీంద్రుడు పలువురు శిష్యులను సుశిక్షితుల నొనరించెను. వారాచార్యుని జ్ఞానజ్యోతిని భారత దేశమందన్ని వైపులను వెలయజేసిరి. వీరిలో నగ్రేసరుడయిన నందలాల్ బోసు శాంతినికేతనములోని కళాభవనమున శిక్షకుడ య్యెను. అసిత కుమార హాల్దారు లక్నో కళాపాఠశాలకు అధ్యక్షుడ య్యెను. సమరేంద్రనాథగుప్త లాహోరు కళాపాఠశాల కరిగెను. వేంకటప్ప మైసూరులో బోధకుడయ్యెను. శైలేంద్రనాథుడే జయపురమునకు వెళ్లెను. సర్దారు ఉకిల్ ఢిల్లీలో నెలకొనెను. ప్రమోద కుమార +ఛటర్జీ మచిలీ పట్టణమునందలి జాతీయకళాశాలలో పనిచేసెను. దేవీప్రసాదరాయ చౌధరీ మదరాసు కళాపాఠశాలను నడిపెను. పులిన బేహారి దత్తు బాల్యావస్థయందున్న బొంబాయిలోని కళను పెంపొందించెను. ముకుళ చంద్రుడే కలకత్తా పాఠశాలను నిర్వహించెను. ముకుళ చంద్రుని తరువాత కలకత్తా కళాపాఠశాలను నడపిన రెమేంన్రాథ చక్రవర్తి డా. నందలాల్ బోసుగారి యెద్ద +పరిపూర్ణ శిక్షణము పొందుటకు పూర్వము డా. ఠాకూరు గారియొద్ద కళలో ప్రాథమిక శిక్షణము పొంది ఉండెను. ఈ విధముగా సమకాలిక భారతీయ చిత్రకళ మూలము లందే సుశిక్షితము కావింపబడెను. వర్ధిష్ణువయిన అనంతర చిత్రకళాకారసంతతి వంగదేశమునందలి క్రొత్త ఉద్యమమునకు సంబంధించిన సిద్ధాంతములపై ప్రోదిచేయబడినది. + +వంగదేశము పూర్వసంప్రదాయమును జీర్ణించుకొనవలసిన ఆవశ్యకమును నొక్కి చెప్పుచుండగా విదేశములతో సంపర్కముకల రేవుపట్టణమున సాధారణముగా కనబడు విశ్వా త్మీయతాంశములకు (Cosmopolitan elements) సంతత స్థానమైన బొంబాయి విశాలతరమైన పద్ధతియు, విధానమును కావలెనని వాదించెను. బొంబాయి కళా పాఠశాలాధికారులు కళ స్వయంపోషకముగా ఉండజాల దనియు, అది ప్రజల పోషణముపై ఆధారపడి ఉండవలెననియు సూచించిరి. పోషకులందరును తమకు కావలసిన కళాఖండములు అన్నియు పునరుజ్జీవన పద్ధతినే చిత్రింపబడవలెనని కాంక్షింపరు. అట్లే చిత్రకళ నేర్చిన అభ్యాసకులు అందరును క్షాళన విధానమున లెస్సగా చిత్రింపజాలరు. అట్లు చిత్రింపజాలిన వారిలో కూడ పలువురు అన్యాదర్శములను ఆదరించుచుందురు. మొత్తము \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0769.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0769.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c699b1b4508fee432c2711ba1a1835c6954d41b6 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0769.txt" @@ -0,0 +1,6 @@ +మీద అభ్యాసకులు పలువురు అన్ని పద్ధతులను అవలంబింపకోరుచు ప్రత్యేక సమయములందు తాము గ్రహించు వస్తువులే రచనావిధానమును కూడ నిర్ణయింపవలెనని తలంతురని బొంబాయి పాఠశాల అనుభవము వలన తేలిన విషయము. ఈ విధముగా వారొక కుడ్య చిత్రమును నీటి రంగులతోకాని, తైలవర్ణములతోకాని, మిశ్రముగాకాని చిత్రింపవచ్చును. జీవితమునుండి చిత్రమును చిత్రింప అంగీకరించి, వారు పునరుజ్జీవన పద్ధతిని విడనాడి, పాశ్చాత్య పద్ధతిని అవలంబింప +వచ్చును. బొంబాయి కళాసమితి అందుచే పాఠ్య ప్రణాళికలో పాశ్చాత్య రచనా విధానము కూడ +చేర్చబడుట ఉపయోగకరముగా ఉండునని భావించెను. 19 వ శతాబ్ది చివరిభాగము నాటికి బొంబాయి కళార్థులకు జీవచిత్రణ తరగతులుకూడ ప్రారంభింపబడినవి. + +ఈలోపుగా భారతీయ చిత్రకళా విధానము నందు సంప్రదాయమున కనవసర ప్రాధాన్యము నొసంగు టను, నిర్జీవమైన స్వాభావికతను గూడ నిరసించు ఒక ప్రధాన తత్త్వము బయలుదేరెను.గగనేంద్రనాథ ఠాకూరు, రవీంద్రనాథ ఠాకూరు, జెమినిరాయి, అమృత షెర్ గిల్ అను నలువురును భారతీయ నవీన సంప్రదాయమునకు ప్రవర్తకులు. విశ్వకవి ఠాకూరు సృజనలు పెక్కు అతిసారళ్యముతో తీర్పబడి ఆత్మీయాంశావృతములై అగాథమైన అతీంద్రియ ప్రపంచమునుండి ఉద్ధృతమయిన అంతరార్థముతో నిండియుండును. ఆయన భ్రాతృపుత్రుడైన గగనేంద్ర నాథ ఠాకూరు క్యూబిజమ్ (Cubism) అను కళా విధానమున కృషి చేసెను. అతడు వెలుగునకును చిత్రకళకునుగల సంబంధమునుగూర్చి పఠించి డామీర్ (Doumier) పద్దతి ననుసరించి సాంఘిక వాస్తవికత్వమే +తన రచనల సారమని అంగీకరించెను. వంగదేశమునందలి పునరుద్ధారకులు రాజసములైన గత సంప్రదాయములకు విముక్తి కల్పించిరి. సంపన్నము, సుందరము అగు జానపద సంప్రదాయము మరొకటి ఉండెను. జానపద కళాదర్శములలో సారళ్యము, మనోరంజకములైన రంగులు, ప్రత్యక్ష భావోద్రేకము అను గుణములు కానిపించును. జెమినిరాయి ఈ వారసత్వమును గ్రహించి దానికి ఆధునిక వివరణము నొసంగెను. అమృత షెర్ గిల్ తల్లిహంగేరీ వనిత. తండ్రి భారతీయుడు. ఆమె పారిస్ లో విద్య అభ్యసించెను. నవీన భారతీయ చిత్రకళా విధానమున ఆమె కళ ప్రాచ్య పాశ్చాత్య సంప్రదాయములకు చక్కని సమన్వయము కల్పించియున్నది. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0771.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0771.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6942bfb92382c54f4b203b76ece981ce582588ad --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0771.txt" @@ -0,0 +1,7 @@ +ఆధునిక వాస్తువాదములు :- ఆధునిక వాస్తుశాస్త్రమున పూర్వమును, నేడును కలిగిన రీతులను బరిశీలించుటకు ముందు, వర్తమానోద్యమము ఐరోపాలో నెట్లు వ్యాపించినదో తెలిసికొనుట అవసరము. ఆధునిక వాస్తువు 19 వ శతాబ్దారంభమున ప్రారంభమైనది. సాంఘిక పరిస్థితులు పూర్తిగా పరివర్తనమునంది సామాజిక జీవిత విధానము మారిపోయిన సమయ మిది. ఇట్టి సమయములోను ఐరోపాఖండమున వాస్తువు పరివర్తనరహితముగా నిలిచినది. వాస్తుశాస్త్ర నిపుణులు ప్రాచీనములై, మృతప్రాయములైన పద్ధతుల పునరుజ్జీవింపజేయు ప్రయత్నమున నుండిరి. వాస్తుశాస్త్రమంతయు సామాజికముగ మరణావస్థయం దుండెనని చెప్పనగును. వాటి నిర్మాణముల బరిశీలించినచో శవసంరక్షణమే చైతన్యచిహ్నమని అప్పటి వాస్తుకారులు భావించినట్లు తోచును. మృతరీతులు మాత్రమే నిర్మాణోపయుక్తములైన రీతులని వారు తలపోయుటయే దీనికి కారణము. కాని కొందరు +జిజ్ఞాసువులు వాస్తువునందు రూపకల్పన చేయు సమస్యలను గురించి ఆలోచించ మొదలిడిరి. సంఘమే వాస్తురూపము (Architectural form) నకు మూలమనియు, చైతన్యవంతము, ప్రయోజనకరము అగు సృష్టి జీవ చైతన్యమునుండియే ప్రభవింపగలదనియు వీరు గుర్తించిరి. ఆధునికోద్యమము ప్రథమ ప్రపంచసంగ్రామానంతరము సంపూర్ణముగా రూపొందినది. వాస్తువున బ్రవేశించుటకు బూర్వమీ యుద్యమము కళలలో చేతిపనులలో పొడసూపి వర్ణచిత్రము, అద్దకము, ఘట నిర్మాణము, కఱ్ఱసామానుల తయారులలో నిమగ్నమై యారితేరినది. విలియం మోరిస్, ఫిలివ్ వెబ్ ఈ యుద్యమమునకు మార్గదర్శకులు. . ఫిలిప్ వెబ్ 1851 వ సంవత్సరమున 'అరుణ భవనము' (Red house) ను నిర్మించెను. దీనిలో అలంకారపుజిలుగు లన్నియు పరిహరింపబడి, ముఖ్యాంశములు మాత్రమే గ్రహింపబడెను. అవసరమునకు దగిన వస్తువులు మాత్రమే యుపయో గించుటయందును, సరళములును, యుక్తియుక్తములునగు వివరముల యుపయోగము నందును ఇది ప్రత్యేకతనుగడించినది. ఇదివరలో కీర్తి గడించిన యే రీతులనుండియు వివరముల నీతడిందుప యోగించలేదు. ఈ విధముగా నోక వాసభవనము నిర్మాణ రీతులందు వైలక్షణ్యమునకు మూలమైనది. +వాసగృహవాస్తువే నూతన పద్ధతులు ప్రభవించుటకు కారణమైనది. ఇందవలంబింపబడిన సూత్రములు మూలాధారములైనవి. మానవత్వ నిర్మాణమువైపు గొనిపోవు నూతనసమాజ వ్యవస్థయే వీరి యాశయము. ఈ యుద్యమము ఆర్టు నౌవీ (Art Nowveau) అని ఫ్రాన్ సు దేశమునందును జుగండిస్టిల్ (Jugen distil) అని జర్మనీ దేశము నందును వ్యవహరింపబడినది. బెల్జియం దేశమున ఈ యుద్యమము హెన్రీవాన్ డీ వెల్డీయను వానితో నారంభింపబడెనని చెప్పవచ్చును. ఇది ప్రారంభమున జర్మనీలోను, క్రమముగా ఐరోపా ఖండమందంతటను వ్యాపించెను. + +ప్రజల యభిరుచులలో క్రొత్త పరిణామము, శాస్త్రియము, సాంకేతికమునైన నిర్మాణాభివృద్ధి, నూతన +సందర్శన సిద్ధాంతములు, ఆధునికోద్యమము బయలుదేరుటకు ముఖ్యకారణములు, స్థాపత్య (Engineering) రంగమునందు అభివృద్ధి ప్రదర్శకమైన నిర్మాణములు,ఉక్కు, గాజు, దృఢీకృతమైన కాంక్రీటు (R. C. C)మొదలగువాని ఉపయోగ జ్ఞానము, వీటి సాంకేతిక సౌందర్యావకాశములు మృతరీతుల బంధనములనుండి వాస్తువునకు విముక్తి కలిగింప కృషి చేయుచున్న వాస్తు శాస్త్రజ్ఞులకు చక్కని దోహద మొసగినవి. ఈ కాలమున నిర్మింపబడిన సుందరమైన వంతెనలు, స్ఫటిక ప్రాసాద +ముల (Crystal palaces) వంటి కట్టడములు, నూతన పద్ధతిలో ముఖ్యముగా పేర్కొనదగిన పొలిమేర రాళ్ళు, వాస్తు శాస్త్రజ్ఞులు తమ భావములను ప్రయోజన ధర్మము నాధారముగాగొని నిర్మింప మొదలిడిరి. నిర్మాణ రంగమున నూతన పద్ధతుల నవలంబించుటవలన, రూపపరిణామము ప్రయోజ్య వస్తువులపై నాధారపడ జొచ్చెను. ఆధునిక వాస్తువునకు మార్గదర్శకులైనవారిలో అధిక సంఖ్యాకులు స్థాపత్య శాస్త్రజ్ఞులే. ప్రత్యక్షముగనో పరోక్షముగనో ఆధునిక వాస్తుకారులకు గురు ప్రాయులు లికార్ బిజీయర్, గ్రోపియస్ మొదలగువారు. వీరిలో వెన్నీనుకు చెందిన యిద్దరు శిల్పులు, ఆటోవాగ్నరు (1841-1918).- అడాల్ఫ్ లూసు (1870-1933) ఫ్రాన్సు దేశమునకు జెందిన అగస్ట్ పెర్రెటి, జర్మను దేశస్థుడగు పీటర్ బెహరన్సు అనువారు ముఖ్యులు. 1918 సం \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0776.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0776.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..40964d2bb5de589d1a313eb021d573e84f8dc5f1 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0776.txt" @@ -0,0 +1,9 @@ +ణామమే భిన్న రీతులలో అమెరికాలో జరిగినది. ఐరోపా వాస్తువుయొక్క ప్రభావము గ్రోపియస్, బ్రీవర్, లెస్కేజ్, నూటరా అనువారి ద్వారమున అమెరికా యొక్క నిర్మాణ చైతన్య సంప్రదాయముపై పడినది. అమెరికాలోని చైతన్య వాస్తు ప్రభావము గూడ ఐరోపా వాస్తువుపై అధికముగనే ప్రసరించినది. + +ప్రఖ్యాత అమెరికన్ వాస్తుకారుడగు ఫ్రాంక్ లాయడ్ రైట్ (Frank Lloyed Wright) అను నాతనిచే చైతన్య వాస్తువు (Organic Architecture) అను పదముపయోగింప బడినది. పెక్కుమంది చారిత్రకులు, విమర్శకులు ఈ పదమును నిర్వచించుటకు ప్రయత్నించిరికాని దీనిని పరిపూర్ణముగా నిర్వచించిన వారెవరును లేరు. పర్యవసన్నమైన వాస్తువు అనిర్వచనీయముగా నుండుటే సహజమేమో! చైతన్య వాస్తువును అనుష్ఠించు వాస్తుకారుల కళను, వారి దృష్టిని, పరిశీలించుట ఎక్కువ ఉపయోగకరముగ నుండగలదు. జీవవాస్తువు వాస్తు సౌందర్య తత్త్వమునగాక దీని నారాధించువారి మనస్తత్త్వమునందును, వారి సామాజిక జ్ఞానమునందును, వారి మానసిక ప్రవృత్తులందును, చక్కని స్థాన మేర్పరచు +కొన్నది. అమెరికా, ఐరోపా వాస్తుకారులు వాస్తువు నెడ కలిగియుండు మౌలికదృష్టినిబట్టి చైతన్య వాస్తువననేమో నిరూపింప వచ్చును. ఐరోపా దేశస్థుడైన ఒక రైతు తన ఇంటిని నిర్మింపవలసి వచ్చినపుడు అతడు దానిని ఘనరూపము గనో, లేక మరొక రేఖాగణిత స్వరూపముగనో భావించును. ఈతడు తన యవసరముకన్న పెద్దగా గృహమును నిర్మించును. కొన్ని గదులను తన సంతానము పెరిగినప్పుడు భవిష్యత్తులో వాడుకొనుటకై మూసియుంచును. తన ఇంటి పెరుగుదల ఒక నిర్ణీత క్రమమున ఒక రేఖా గణిత స్వరూపమును కలిగియుండవలెనని ఈతని యభి ప్రాయము. ఇక నొక అమెరికా కార్మికుడు దీనికి భిన్నముగా వ్యవహరించును. ప్రథమమున నాతడొక గదిని మాత్రమే నిర్మించి తన యవసరమును బట్టి కాలము గడచినకొలది దానిని విపులీకరించుచు ఒక గదికి మరొక గదిని చేర్చుచు, పోవును. ముందు పేర్కొనినది సిద్ధాంతితము లేక నిర్జీవవాస్తువు. రెండవది పరిణామ శీలము, సహజ వికాసవంతము, చైతన్య సహితము (Organic) +ఆని చెప్పదగును, బాహ్య స్వరూపములన్నియు అంతరములైన ప్రదేశముల కనుగుణముగ ప్రభవించినవియే. + +పెక్కుమంది విమర్శకులు ప్రకృతికిని, ఫ్రాంక్ లాయన్ రైట్ రచనలకును పోలికలను అన్వేషింతురు. ప్రకృతిపై దృష్టి నుంచుట మంచిదేకాని ప్రకృతిని (Art Nonvean) నవకళారీత్యలంక రణము అనుకరించునట్లు- ఇందు అనుకరణము తగదు. ఇటులే భవనములకును, మనుష్యులకును పోలికలు చూపుదురు. కాని యివి రూపక ప్రాయములు మాత్రమే ; భవనములు భావస్ఫోరకములును, మానసిక స్థితులను, మనోగతిని సూచించునవియు కావలెనను సిద్ధాంతము క్షీణ వాదమునే ప్రదర్శించును. చైతన్య వాస్తువునం దిట్టి ఆత్మేతర విషయ విచారణలేదు. దీనికొక గతి శీలము, చలన భావము కలవు. ఇవి సాధింపబడినవి కూడ. కాని ఈగతిశీలము దుర్భలానుభూతి సూచకమగు రేఖామాత్ర చిత్రాలంకరణ రీతులచే సాధితముకాదు. ఈ భవనములందు నివసించి, వానినుపయోగించు మనుష్యుని వాస్తవికావసరములను మూలముగా జేసికొన్న ఏర్పాటులచే ఇది సాధ్యమైనది. "గదికిగాని, ఇంటికిగాని,నగరమునకుగాని మానవుని సంతోషమును దృష్టియందుంచుకొని ప్రత్యేకపుటేర్పాట్లు గావించిననే యది జీవనాస్తువగును. ఈ సంతోషము మానవుని భౌతిక, మన స్తత్త్వ, ఆధ్యాత్మిక సంబంధములలో నేదైన కలిగినది కావచ్చును. అందుచే నిది ఆలంకారిక కల్పన పైగాక సామాజిక అవసరములపై నాధారపడినది. మానవ కరుణాశీలమగుటకు బూర్వము, నిర్మాణము మానవ స్వభావమును కలిగి యున్నపుడే దానిని మనము జీవ వాస్తు వనగలుగుదుము." భవనము యొక్క అంతర సన్నివేశము మిక్కిలి ముఖ్య మైనది. ఇది వెచ్చదనము కలిగి సొగసయి, గంభీరతగలదియై యుండవలెను. అవసరమునుబట్టి మారుటకు వీలు కలదై, విశ్రాంతికి రావలమై ఉచితాలంకృతమై యుండదగును, వీలున్న యెడల ఉల్లాస ప్రదమై, వలసినట్లు దిద్దుకొనుట కత్యంత ముపయుక్తమై యుండునట్లు ఉండదగును. + +ఫ్రాంకు లాయడ్ రైట్ నకు బూర్వము లూయీ సల్లివాన్ (1856-1954) అను నాతడు వాస్తువునకు అకృత్రిమ మైనదియు, సులభగ్రాహ్య మైనదియు, \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0778.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0778.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e370f4b14ed2bec1310c4aacccf1673920cbf495 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0778.txt" @@ -0,0 +1,9 @@ +చున్నది. అమెరికా వాస్తువునందు మాన వావసరముల కొరకును, నిర్మాణాత్మకములు ద్రవ్య సంబంధములు అగు భావముల ప్రకటన కొరకును ఆకృతి యుద్దేశింపబడి పెంపొందుచున్నది. ఐరోపా వాస్తువునందది అచంచల విశుద్ధత్వము కలిగినదై, ఆకృతికొరకే ఆకృతి యన్నట్లు నిల్చుచున్నది. మానవ ప్రయోజనములు దీనిలో అలంకార ప్రాయముగా (plan libre) మాత్రమే భాసించినవి. ముఖ్యముగా ఐరోపాలో ఆధునిక వాస్తువు మానవత్వము యొక్క సారమని నా యభి ప్రాయము. ఇక నిచట ప్రకృతి తత్త్వము, చైతన్యవాస్తువు ప్రబలుచున్నవి" అని డబ్ల్యు, ఎఫ్. డెక్ నేటల్ వ్రాసెను. హెచ్, హెచ్ , హారిస్ అను నాత డిట్లు నుడివెను. "ఈ క్రింది లక్షణములను నా నిర్మాణములయందు గుర్తించ వచ్చును, భవనము ప్రధానముగ నీడపట్టు (శీతాతపములనుండి రక్షణము నిచ్చునది). నేల, గోడ, కప్పులయొక్క సమతలములందు అది ద్యోతకము కావలెను. అది మానవ పరిమాణములో నుండును. భవనము, దానియందు నివసించు వారికి సుఖావహమై గౌరవదాయకముగా నుండవలెను. నివసించువాడు స్వేచ్ఛను సుఖమును పొందునపుడు మాత్రమే వాసగృహము జయప్రదమైన నిర్మాణముగా భావింపదగును. అది జీవితావసరములకు వెనుక హంగుగా ఉండ వలెను. నివాసమునకు సమీపమున సుందరమైన యుద్యానవన మున్నపుడే నివసించువానికి తృప్తియు కట్టడము నకు ఉపయోగమును కలుగును. గృహాంతర్భాగము ఉద్యానములోనికి చొచ్చుకొనియుండదగును. భవనము, అందలి ఆసన పరికరములు, గృహోద్యానము - ఇవన్నియు భావ సమైక్యమును కలిగి యుండవలెను. ఈ నిర్మాణము అరలపై నాధారపడి యున్నది. ఒక యరకు మరొకదానిని అసంఖ్యాకముగ చేర్చుచు పోవచ్చును. ఇది పరివర్తనమునకు మిక్కిలి వీలగు కూర్పు. దీనికి చేర్పు కూర్పులసంఖ్యాకములు. దీనికి శాఖలు ఇష్టమునుబట్టియు అవసరమును బట్టియు ఏర్పడవచ్చును. ఎస్, వాలెట్' అనునాతడిట్లనెను : "ఐరోపాలో నాధునిక భవనములు చాలవరకు ధనవంతుల కొరకు నిర్మింపబడినవి. ఇక అమెరికాలో నాధునిక భవనములం దధికభాగము మధ్యతరగతివారి కొరకు కట్టబడినవి. అందుచే అమెరికాలోని యిండ్లు అధిక సంఖ్యాకుల జీవితమునకు సంబంధించినవియై జాతీయతకు చిహ్నములుగా నున్నవి." + +అమెరికా యాంత్రిక దేశమైనప్పటికిని, ఆధునిక మానవునకు లూ యీ మంఫర్డు ఉద్దేశించిన లక్ష్యమును సాధించుటలో నది సఫలమైనది, “యంత్రముల నధిగమించుటలో మన సామర్థ్యము యంత్రములను స్వాధీనము చేసికొని స్వోపయోగమునకు భుక్త పరచుకొనుటపై నాధారపడి యుండును. యంత్రజగత్తు యొక్క లక్షణములైన బ హిర్ము ఖత్వము, వ్యక్తి రాహిత్యము, తాటస్థ్యము - అను ధర్మములను మనలో జీర్ణించుకోను వరకును, మనము జీవచైతన్యము వంకకు పురోగమింప లేము. అప్పుడే సర్వసంపూర్ణ మానవత్వము సాధ్యమగు చున్నది" అని మంఫర్డు భావించెను. + +ఇక మనదేశమందలి పరిస్థితులు పూర్తిగా భిన్నమైనవి. ఇచట వాస్తుశాస్త్ర చింతన క్రమపరిణామము నందలేదు. +పరదేశీయ ప్రభుత్వకాలమం దభివృద్ధికి ఆటంకములు పెక్కు కలిగినవి. కాని యిపుడిపుడే జాగృతి కలుగుచున్నది. యువక వాస్తు కారులు ఆధునిక వాస్తువుయొక్క నిజతత్త్వము నాకళించుకొనుటకు ప్రయత్నించు చున్నారు. సమకాలిక వాస్తుకారులలోను, పట్టణ నిర్మాతలలోను అగ్రేసరుడుగ భావింపబడుచున్న. లి-కార్ బిజీయర్ అను వాస్తుశాస్త్రజ్ఞుని దర్శకత్వమున పంజాబు రాజధానియగు చండీగఢ్ లో ఆధునిక వాస్తురంగమునను నగర నిర్మాణమునను గొప్ప ప్రయోగమని చెప్పబడుచున్న నిర్మాణము సాగుచున్నది. ఇది వాస్తువునందు మనకుగల మహ త్తరమైన వారసత్వముగ గర్వింపదగినదిగా నున్నది. ఈకాలపు మన భవనములలో భారత ప్రాచీన వాస్తువునందలి అలంకరణ చిత్రములను, ఆభరణములను అవలంబించుట విధాయకమని కొందరు నమ్మకముగా చెప్పుచున్నారు. కాని ఈ పద్ధతిని సుదూరము +కొనిపోవుటకు వీలులేదు. ఎందుకనగా, వాస్తువుయొక్క సమస్య ముఖ్యముగా భవనముల అంతరస్థలమునకు +సంబంధించినది. బాహ్యస్థల ప్రాముఖ్యము దీనితరువాతిది. ఆధునిక వాస్తువు, ద్రవ్య పృథుత్వమును బట్టిగాక +ఘనపరిమాణమును బట్టి గణ్యత నొందుచున్నది. ఘనపరిమాణమనగా, సమతలములచే ఆవరణ చేయబడిన అవ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0783.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0783.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b74bd47d5bd3f4676012e51d4e80de08a74b9d75 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0783.txt" @@ -0,0 +1,14 @@ +భాషా కోవిదత్వమును మెచ్చుకొని ఆంగ్లేయులు వీరికి చిన్నతనముననే గౌరవ డాక్టరు పట్ట ప్రదానము గావించిరి. వీరికి వీణావాదనమందు అధికమైన కౌశల్యాభిమానము లుండెడివి. పారసీ కాది భాషలలో వీరికి పాండిత్యము కలదు. 'అద్యతనాంధ్రకవి ప్రపంచ నిర్మాత' లైన తిరుపతి వేంకట కవులు 'ఏము చూచిన రాజులం దెల్ల నొక్క విజయనగర మహారాజు వేత్త' యని వీరిని ప్రశంసించి స్వీయ కవితావధూటిని సమర్పించిరి. వీరి ఆస్థానములో మహాపండితులు, +కవులు, గాయకులు, క్రీడా నిపుణులు, నటులు, ఎందరో మహానుభావు లుండెడివారు. ఆ తారాగణ మధ్యస్థుడయి +ఈ రాజచంద్రుడు ప్రకాశించువాడు. + +ఆనంద గజపతి మహారాజునకు రూపకముల నభినయింప జేయుట యన్న మిక్కిలి యిష్టము, సంసృత రూపకముల నెన్నిటినో వారు ఆదరించి అభినయింప జేసిరి. అభిజ్ఞాన శాకుంతలము, రత్నావళి మొదలగు నాటకము లిందు గలవు. నటుడుగా, నాటక కర్తగా. విద్వాంసుడుగా శ్రీ గోమఠం శ్రీనివాసాచార్యులు ఈ రాజుగారి యాశ్రయమున ప్రఖ్యాతివహించిరి. వీరి పోషణమున నటకులు, నర్తకులు ఎందరో వృద్ధినొందిరి. + +శ్రీ ఆనందగజపతి మహారాజు పోషించిన పండితులలో కిళాంబి రామానుజాచార్యులు, చొదిమెళ్ళ రామమూర్తి పంతులు, గురజాడ అప్పారావు పంతులు మొదలైన ప్రతిభావంతులై న ప్రాజ్ఞులు కలరు. హరికథా పితామహులైన ఆదిభట్ల నారాయణదాసుగారి ప్రతిభను చూచి మహారాజు ముగ్ధు డగుచుండెడివాడు. + +ఆనందగజపతి మహారాజు హిందూసంఘ సంస్కరణమునందు గూడ కృషిచేసెను. హిందువులలో కన్యాశుల్కమను దురాచారము వ్యాపించియున్న కాలమది. ఈ మహారాజీ దురాచారమును రూపుమాపుటకు కన్యాశుల్కమును గురించిన లెక్కలను తన యాధ్వర్యవమున సిద్ధముచేయించి తన సాంఘిక చైతన్యమును ప్రకటించుకొనెను. మహారాజుగారి ఈ కృషి గురజాడ అప్పారావుగారి కన్యాశుల్క నాటకరచనకు దోహద మొసగినది. అప్పారావుగారి ఈ నాటకమునకు మహారాజు +కృతిభర్త గా నుండి దానిని అభిమానించెను. 1897 లో మహారాజు యొక్క అకాల మృతివలన వారి సంఘ సంస్కరణ కృషి తగినంతగా ఫలించ లేదు. ఆనందగజపతి మహారాజు యొక్క పోషణమున 'తెలుగుహార్ప్' అను ఆంధ్ర ఆంగ్ల వారపత్రిక యొకటి ఆనాడు విజయనగరమునుండి వెలువడు చుండెడిది. ఇందు మహారాజా వారి ఆస్థాన పండితులు ఆంధ్రాంగ్ల భాషలలో రచనలను ప్రకటించువారు. + +ఆనందగజపతి మహారాజునకు సమస్యాపూరణ మన్న మిక్కిలి ఇష్టము. తమ విద్వత్కవులచే, కష్టమైన సమస్యలను పూరింపించుట, చమత్కారములైన సంస్కృత శ్లోకముల నాంధ్రీకరింప జేయుట, తెలుగు పద్యములను సంస్కృతీకరించుట మహారాజుగారి నిత్యవ్యాసంగములు. తాముకూడ నెన్ని యో సమస్యలను పూరించిరి. సంసృత శ్లోకములను, తెలుగు పద్యములు నెన్నింటినో రచించిరి. వీరి యీ రచనలు హృదయంగమముగా నుండును. + +నాడు సాహిత్యాదులలో కృషి జరిగినను, పరిశోధనలు జరిగినను, ఎవరికైనను ఆనంద గజపతీంద్రుల సాహా \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0784.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0784.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..890f073fc33f3bbb4b4034a5a8ff2b16b0fbe625 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0784.txt" @@ -0,0 +1,26 @@ +య్యము లభించుచుండెడిది. మాక్పు ముల్లరు పండితుడు తల పెట్టిన ఋగ్వేద సంహితా ముద్రణమునకును, +సంస్కృత వాచస్పత్య ముద్రణమునకును, ఎందరో కాశీ పండితుల గ్రంథ ముద్రణమునకును, మున్నీ మహమ్మద్ +పాచ్ఛామియా సాహెబు యొక్క "ఫరహం గే ఆనంద రాజ్" అను ఉర్దూ నిఘంటువు ముద్రణమునకును, మహారాజు కారణభూతుడు. గురజాడ శ్రీరామమూర్తి గారు రచించిన "కవి జీవితములు" అను కవుల చరిత్రకు మహారాజు యొక్క సంపూర్ణ ప్రోత్సాహము లభించినది. + +మహారాజునకు సంస్కృతాంధ్ర భాషలతోబాటు లాటిన్, ఫార్సీ, ఉర్దూ, ఫ్రెంచి భాషలలోకూడ మంచి ప్రవేశము గలదట. ఈ మహారాజు వరదరాజ కృతమగు లఘు కౌముదిని కొంతవరకు తెనిగించెను. వీరి కాంగ్ల రచయితలలో జాన్ స్టూవర్టుమిల్, హెర్బర్టు స్పెన్ నర్, పోప్ మొదలగు వారియం దభిమానము. వీరాంగ్లమునను చాల రచనలు చేసినారు. + +ఇన్ని ప్రతిభలుకల మహాప్రభువైనను ఆయనలో నాడంబరముగాని, ఔద్ధత్యముగాని లేకుండెను. వారు పండిత పామరులయం దభిమానదృష్టి కలవారు. వారి సుగుణ సంపదను గురజాడ అప్పారావుగారు తమ డైరీలలో సముచితముగ స్తుతించినారు. + +ఆనందగజపతి మహారాజు తమ తండ్రివలె వైస్రాయి కౌన్సిల్ సభ్యులును, జి. సి. ఐ. ఇ. బిరుదాంకితులు నై +యల రారిరి. + +ఆనందవర్ధనాచార్యుడు :- కాలము సమకాలికులు :- భారతీయ సాహిత్యశాస్త్రము శాఖోపశాఖలుగా విస్తరిల్లినది. సుప్రసిద్ధులైన సాహిత్య శాస్త్రకారులల శ్రీ ఆనందవర్ధనాచార్యుడు పేరెన్నికగన్న వాడు. ఈతడు కాశ్మీర దేశీయుడు. 855-884 క్రీ. శ. లో కాశ్మీరదేశము నేలిన యవంతివర్మ యాస్థానము నీ విద్వన్మణి యలంకరించి యుండెను. ఆనాడు ప్రఖ్యాత పండిత కవులకు కాశ్మీరము కాణాచియై యుండెను. సుప్రసిద్ధులయిన విద్వాంసులలో ముక్తాకణుడు, శివస్వామి, రత్నాకరుడు మున్నగువా రానంద వర్ధనునితో పాటుగా అవంతివర్మ సభను భూషించియుండిరని రాజ తరంగిణి చెప్పుచున్నది. సమకాలిక మహాకవులలో నాయకమణి యనదగు ఆనందవర్ధనుడు క్రీ. శ. 800 ప్రాంతమందున్న ఉద్భటుని పేర్కొనెను. క్రీ. శ. 900 ప్రాంతమందుండిన రాజ శేఖరునిచే తాను ప్రశంసింపబడెను. కావున నీతడు తొమ్మిది పది శతాబ్దముల నడిమి వాడై యుండు ననియు, ఈతని కావ్యరచనా కాలము క్రీ. శ. 840-870 వరకును అయియుండు ననియు చారిత్రకులు తలంచుచున్నారు. + +వంశము :- ఆనంద వర్ధనాచార్యునిది రాజానక వంశము. కాశ్మీర పండిత వంశములలో రాజానక వంశము +మిక్కిలి ప్రతిష్ఠ గన్నది. మహా విద్వాంసులు, రచయితలు ఎందఱెందరో ఈ వంశమున నుద్భవించిరి. రుయ్యక +మమ్మటాదులగు నాలంకారిక శ్రేష్ఠులి కోవలోనివారే. mఆనందవర్ధమని తండ్రి నోణపండితుడైనట్లు దేవీ శతకము వలన తెలియుచున్నది. + +ఆనందవర్ధనుని కృతులు :- ఈ మహాకవి రచించి గ్రంథములలో దేవీశతకము, విషమబాణలీల, అర్జున +చరితము, ధర్మో త్తమ వివృతి, ధ్వన్యాలోకము ముఖ్యములు. విషమబాణలీల, అర్జున చరితములు ప్రాకృత +కావ్యములు. దేవీశతకము యమకాది శబ్దాలం కారములతోను, గోమూత్రికాది చిత్రబంధములతోను విలసిల్లుచు +'ఆనందవర్ధనుడు మహితధ్వని కర్తయేకాదు, చిత్రకవితా ధురీణుడు' నగునని యా కవీంద్రుని సవ్యసాచిత్వమును +వెల్లడించుచున్నది. దీనికి కయ్యటుడను కాశ్మీరపండితు డొక వ్యాఖ్యను వ్రాసెను. ధర్మకీర్తి రచించిన ప్రమాణ +నిశ్చయమను గ్రంథమునకు వ్యాఖ్య ధర్మోత్తమ యనునది. దానికి ఆనందవర్ధనుడు రచించిన వివరణ మే ధర్మోత్తమ వివృతి. + +ధ్వన్యాలోకము :- ఆనందవర్ధనుని విస్తార యశస్సు నకు మూలకారణమయినది యాతని ధ్వన్యాలోకము. +అలంకార శాస్త్రమునకెల్ల శిరోభూషణమన నొప్పిన దీ గ్రంథరాజము. కావుననే వేదాంతశాస్త్రమునకు వ్యాస మహర్షి బ్రహ్మసూత్రము లెట్లో, వ్యాకరణమునకు పాణిన్యాచార్యుని యష్టాధ్యాయియెట్లో సాహిత్య శాస్త్రమునకు శ్రీమదానందవర్ధనుని ధ్వన్యాలోక మళ్లే యని విమర్శకు లుగ్గడించినారు. లలితమైన కావ్యతత్వమును \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0785.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0785.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9eb4774da366d494cdf49a95eccc61431efcb9fe --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0785.txt" @@ -0,0 +1,18 @@ +నిరూపించు నీ ధ్వన్యాలోకమును రచించి యానంద వర్ధనుడు సకల సహృదయ హృదయానంద వర్ధనుడుగా +నన్వర్థుడైనా డని రసిక శేఖరులు ప్రశంసించినారు. ధ్వన్యా లోకమున ప్రతిపాదింపబడిన మార్గమునే శిరసావహించి +యానంతరికాలంకారికులు పలువురు సాహితీ విమర్శములు సాగించి గ్రంథములను వెలయించినారు. + +ధ్వన్యాలోకము నే సహృదయాలోక మనియు, కావ్యాలోక మనియు వ్యవహరించుట గలదు. ఇది కారి కా రూపమున నున్న ధ్వని యను మూలగ్రంథము-దాని పై ఆలోకమను వృత్తియు చేరి ధ్వన్యాలోక మైనది. ఇది నాలుగు భాగములుగ విభజింపబడినది. దీనిలోని భాగములకు ఉద్యోతము లని పేరు. + +కారికాకర్తయు ఆనందవర్ధనుడును భిన్నులు కారు: ధ్వన్యాలోకములో కారికలను సహృదయు డను నతడు రచించె ననియు, ఆ కారికలకు ఆలోక మను వృత్తిని మాత్రము ఆనందవర్ధనుడు నిబంధించెననియు కొందరు విమర్శకు లొక వాదమును లేవదీసిరి. ఈ గ్రంథములో సహృదయ శబ్దము తరుచుగా వచ్చుటయు, లోచన వ్యాఖ్యానమును రచించిన యభినవగుప్తు డచటచట 'కారికాకారుని మత మిది, వృత్తి కారుని మత మిది'యని వేరుచేసి చెప్పుటయు ఈ వాదము నకు దారితీసినవి. కాని చక్కగా పరిశీలించిన విద్వాంసులు కారికావృత్తి రూపమైన సంపూర్ణ ధ్వన్యాలోక గ్రంథమునకు కర్తయానందవర్ధనుడే యని నిశ్చయించినారు. ఆలంకారిక సంప్రదాయమున ఆనందవర్ధనుడే ధ్వన్యాలోక రచయిత యని ప్రసిద్ధి గలదు. రాజ శేఖరుడు, కుంతకుడు, మహిమభట్టు, క్షేమేంద్రుడు, హేమచంద్రుడు, ప్రతీ హారేందు రాజు మొదలగు పెక్కురు సాహిత్యశాస్త్రకారులు కూడ ఆనందవర్ధనుడే కారికావృత్తులు రెండింటికిని రచయిత యైనట్లు తెలిపియున్నారు. ధ్వని ప్రస్థానము (గ్రంథరూపము బొంది నట్టిది) స్వోపజ్ఞ మైనట్లు ఆనందవర్ధనుడే రచించెను. ఈ గ్రంథమున గన్పట్టు సహృదయ శబ్దము కారికా కర్త నామధేయ మనుటకు తగిన ప్రబల ప్రమాణములు లేవు. కావ్యత త్త్వజ్ఞుడగు రసికు డనియే దాని కర్థము చెప్పుట యుక్తము. అభినవగుప్తుడు కారికాక ర్తను - వృత్తికర్తను వేరుచేసి చెప్పియుండుట పాఠక సౌకర్యారమే యనియు, వస్తుతః అతనికి కూడ ఆనందవర్ధనుడే ధ్వన్యాలోకకర్త యనునదియే +యభిమత మనియు, నాతని భరతనాట్య శాస్త్ర వ్యాఖ్య యగు అభినవ భారతిని పరిశీలించినవారికి తెలియకపోదు. + +ధ్వన్యాలోకము, సాహిత్య శాస్త్రము :- శాస్త్ర మనగా శాసించునది. అనధిగతార్థ జ్ఞాపనమే శాసనము. సకల +ప్రమర్థసాధకములగు రసాదులను గుఱించిన జ్ఞానసాధన మగుట సాహిత్యము శాస్త్రము. విశేషముగా ధ్వన్యా లోకము ప్రమాణాంతరమువలన తెలియరాని ధ్వని స్వరూపమును నిరూపించునదగుట దానికి శాస్త్రత్వము సుప్రసిద్ధము. "ఆనందవర్ధనాచార్యులు ఈ శాస్త్రము ద్వార సహృదయ హృదయములయందు దేవాలయాది ధర్మసంస్థా నిర్మాణమున వలె శాశ్వతమైన ప్రతిష్ఠను పొందును గాక" యని నుడివిన యభినవగుప్తాచార్యులు ధ్వన్యా లోకము శాస్త్రమని ముక్తకంఠమున చెప్పనే చెప్పిరి. + +గ్రంథ ప్రతిపాద్యము :- ప్రథ మోద్యోతములో ప్రతిపాదింపబడిన విషయము లివి : 1. ధ్వని యనున దొకటి +లేనేలేదను ధ్వన్యభావవాదుల వాదముల యనువాదము. వాని ఖండనము. 2. వాచ్యార్థ వ్యంగ్యార్థములు. రస ధ్వనియే కావ్యాత్మ. ధ్వని సహృదయైక వేద్యము. 3. ధ్వని నిర్వచనము. ఆక్షేన సమాసోక్త్యాదు లగు నలంకారములలో ధ్వని యంతర్భూతము కాదు. ధ్వని బుధసమ్మతము. రసధ్వనియే కావ్యాత్మ యను విషయమున అనుభవ ప్రమాణము - ఇతిహాస ప్రమాణము. 4. ధ్వని భేదములు. అవి వక్షిత వాచ్యధ్వని, వివక్షితాస్య పరవాచ్య ధ్వని. 5. భాక్తవాదము. భక్తిధ్వనులు భిన్నములు. భాక్త వాద నిరసనము. 6. రసప్రతీతి. రస ప్రతీతి శబ్దముల వలన గలుగదు. రసము సామాజికనిష్ఠము. ధ్వని నిర్వచింపరాని దనుట యుక్తము కాదు. + +ద్వి తీయో ద్యోతము :- 1. అవిపక్షిత వాచ్యధ్వని యర్థాంతర సంక్రమితము అత్యంత తిరస్కృత వాచ్యము +నను విధమున రెండు తీరులు, ఉదాహరణములతో తన్ని రూపణము. 2. విపక్షి తాన్యపరవాచ్యము సంలక్ష్య +క్రమవ్యంగ్యము- అసంలక్ష్యక్రమ వ్యంగ్యము నని రెండు విధములు. 3. అసంలక్ష్యక్రమ వ్యంగ్యము రసము భావము, రసాభాస భావాభాసములు, భావశమమ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0792.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0792.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..78298aaa530297f967a5acf7d964e5e86bb23c1c --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0792.txt" @@ -0,0 +1,10 @@ +గుణములేక సృజని (Gene) ఒక గుర్తు కలిగియుండును. ఇట్లు గుణములన్నియు వివిధ సృజనుల రూపమున పిత్య్ర +సూత్రములపై నుండును. కాని ప్రతి గుణము యొక్క + +సృజని కనీసము రెండు పిత్య్ర సూత్రములపై నుండును. ఇట్లు గుణములన్ని జతలుగా వేరువేరు పిత్య్ర సూత్రములపై నుండదు. ఒకేవిధమగు సృజనులు (Genes) గల పిత్య్ర సూత్రములు జతలుగా నుండును. ఇది హ్రాసవిభాజనము (Reduction division) నకు ముఖ్య విషయము. పునరుత్పత్తి కణములు అభివృద్ధిచెందునపుడు ఒక విభజనము +నందు పిత్య్ర సూత్రముల సంఖ్య సగమగును. ఫలదీకరణ మప్పుడు సగము పిత్య్ర సూత్రములు శుక్ర (Sperm) +గోళకమునుండి, సగము అండము (Ovum) నుండి ఒకచో కలియుటచే, పిత్య్ర సూత్రములు (Chromosomes) సంఖ్య సమానమగును. ఇట్లుగానిచో ప్రతిఫలదీకరణము నందు సంఖ్య ద్విగుణీకృతమై పెరుగుచు పోవును. తుదకు దీనికి అంతు ఉండదు. సృజని (gene) సూక్ష్మాతి సూక్ష్మమై క్లిష్టతరమైన పదార్థము: ఇయ్యది న్యూక్లియో ప్రోటిన్. ఈ సృజనియే వారసత్వమునకును, ఆనువంశిక మునకును కారణము కావున ఇచ్చట యేది చర్చించినను సృజనిని గురించియే చర్చించ వలసి యుండును. ఈ సృజనిని చర్చించుశాస్త్రము సృజన శాస్త్రము (Genetics) అనబడును. ఈ శాస్త్రమునకు 19 వ శతాబ్దములో పునాది వేయబడినది. 20 వ శతాబ్దిలో అభివృద్ధి గావింపబడినది. + +వైజ్ మన్ బీజరసము వారసత్వము (inheritance) నకు మూలపదార్థమని తెలుపగలిగినాడు. కాని యిది ఎట్టి నిబంధనల ననుసరించి జరుగునో విశదీకరింపలేదు. ఆనువంశికమునకు కారణము తెలిసిన పిదప దానికి సంబంధించిన నియమములను గుర్తించుటకు ప్రయత్నములు జరిపిన వారిలో గాల్టన్, (Galton) మెండెల్, (Mendel) +అనువారు ముఖ్యులు. గాల్టను కొన్ని వంశములందు గుణములను పరిశోధించి సంఖ్యాసంబంధమైన పరిశోధనములచే మొత్తముమీద ప్రతి వ్యక్తికి సగము గుణములు తండ్రివై పునుండి, సగము తల్లిపై పునుండి సంక్రమించునని తెలియ చేసినాడు. అందులో ముఖ్యముగా సగము గుణములు తల్లిదండ్రులనుండి నాల్గవభాగము తాత నుండియు, +ఎనిమిదవ భాగము ముత్తాత నుండియు ఇదే విధముగ క్రమముగా తగ్గుచుండునని తెలియ పరచెను. దీనితో \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0795.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0795.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..56144f9d5fb420e5054a46992f3414270743a4c8 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0795.txt" @@ -0,0 +1,23 @@ +సగము మిశ్రమరకము. మిగత సగములో సగము బలీయమైన గుణముగలవి, సగము ప్రచ్ఛన్న గుణము గలవి. ఒక బలీయమైన గుణముగలది, రెండు మిశ్రమ గుణములుగలవి, మరొకటి ప్రచ్ఛన్నమైన గుణముకలది యుండును. మిశ్రితములగు వాటిని సంతతి బడయ జేసినచో సంతతిలో తిరిగి మూడు విధములుండును. వాని నిష్పత్తి +1 : 2 : 1 : ఉండును, ఈవిధముగ ప్రతి సంతతియందు కొన్ని స్వచ్ఛమైన బలీయ (Pure dominants) గుణములు +కలవి, కొన్ని స్వచ్ఛమైన ప్రచ్ఛన్న (Pure recessives) గుణములుగలవి వేరగుచుండును. + +మెండెల్ మొదట తన పరిశోధనములను ఒక గుణము కొరకు జరిపెను. దీనిని ఏక ప్రసంకరణత్వము (Mono-hybridism) అందురు. అటుపిమ్మట వివిధ గుణములకొరకు రెండు పరిశోధనములు సలిపెను. దీనిని ద్విప్రసంకరణ +త్వము (Di-bybridism) అందురు. గుణముల నెన్ని పెంచినను తానుమీదట సూచించిన సూత్రముల ననుసరించియే +మెండెల్కు ఫలితములు వచ్చెను. + +మెండెల్ తరువాత పలువురు శాస్త్రజ్ఞులు ఈ పరిశోధనములు జరిపి వృక్షములందేగాక జంతువులందు సయితము పైన ఉదహరించిన ఫలితములను బడయగలిగినారు. దీనివలన మెండెల్ సూత్రములు సత్యములను మాట ధ్రువమైనది. ఈ పరిశోధకులలో బేట్సన్ ఇంగ్లాండు నందు, మార్గన్ అమెరికా దేశమునందు ఎక్కువ ఖ్యాతి కాంచినారు. వీరి పరిశోధనములు మెండెల్ పరిశోధనములకు మెరుగు పెట్టుటయేగాక క్రొత్తవిషయము ల నెన్ని యో తెలియ జేసినవి. ఇందులో కొన్ని ముఖ్యాంశములు ఈ క్రింద వివరించబడును. + +వారసత్వము - లింగభేదము (Inheritance of Sex) : మెండెల్ సిద్ధాంతము ప్రకారము సంతతిలో లింగభేదమును లెక్కింపవచ్చును. దీని కొరకు గుణములలో ఒక ఏకగుణశీలముగల సృజనజతను ఒక ఉభయ శీలముగల సృజనజతతో సంపర్కము గలిగించుటను ఉదాహరణముగ తీసికొనవచ్చును. ఈ రెండింటిలో భేద మేమియు ఉండదు. + +సాధారణముగ స్త్రీలయందు లైంగిక సంబంధమైన జతలో రెండు పిత్య్ర సూత్రద్వయము (క్రోమోజోమ్స్) ఉండును. ఆనగా ఈ జత ఏక గుణ సృజనయుగ్మక జాతికి చెందిన దెయుండును. + +పురుషులందు ఒక (క) పిత్య సూత్రము దాని వెంబడి ఒక చిన్న (చ) పిత్య్ర సూత్రము ఉండును. ఇది ఉదయ + +పటము 3 + +1. తల్లిదండ్రులు 2. పునరుత్పత్తి కణములు 3. సంతతి: మగ (xy హోటరోజైగన్) :ఆడ (XX హో మోతైగన్) + +గుణ సృజనయుగ్మక జాతికి చెందినది. ఈ రెండు రకముల జతలచే కలుగు సంతతియందు సగము తల్లినిబోలు సృజనుల జతను సగము తండ్రిని బోలు సృజనుల జతను కలిగి యుండును. అనగా సగము ఆడవి, సగము మగవి సంభవించును. పక్షులందును కొన్ని కీటకములందును లింగ భేదమును సూచించు సృజనుల జతలు సాధారణ జంతువులలో వలెగాక స్త్రీలయందు ఉభయగుణ సృజనయుగ్మము పురుషులయందు ఏకగుణ సృజనయుగ్మము ఉండును. + +లింకేజ్ (Linkage) : బోవెరీ (Boveri): అను శాస్త్రజ్ఞుడు మెండెల్ యొక్క మూల సూత్రములకు కొంచెము విరుద్ధముగ ఒక విషయమును కనుగొన్నాడు ఒక పిత్య్ర సూత్రములో ఒక్కటిని మించిన గుణము లుండును. ఇవియన్నియు వారసత్వమున సంతతియందు కలిసి గోచరించును. లేదా ప్రచ్ఛన్న మగును. అనగా అన్నియు స్వతంత్రముగా వ్యక్తము కావు. ఇట్లు కలిపి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0802.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0802.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6cd237195d4aed5728c999831ef1f708bcecd497 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0802.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +మర్యాదలను, వర్ణాశ్రమ ధర్మములను, బోధించు సూత్రములు ధర్మసూత్రము లనబడును. శ్రుతిచోదితము అయిన +యజ్ఞములను ఆచరించు పద్ధతిని బోధించునవి శ్రౌత సూత్రములు. ప్రత్యక్ష శ్రుతి ప్రామాణ్యము లేనిచో ఆచార గ్రాహ్యములగు వివాహాది విధులను బోధించునవి గృహ్య సూత్రములు. ఇట్లు ధర్మములను, గృహ్యములను, శ్రౌత ధర్మములను సూత్రరూపమున రచించిన మహర్షులలో ఆపస్తంబుడు అగ్రగణ్యుడు. ఈ మహర్షి రచించిన శ్రౌత సూత్రము వేదాంగకల్ప మని ప్రసిద్ధి పొందినది. ఆ శ్రౌత సూత్రమునందు “అథాతో దర్శ పూర్ణిమాసౌ వ్యాఖ్యాస్యామః' అనునది ఆద్య సూత్రమై యున్నది. దీనిని బ్రహ్మయజ్ఞములో కల్ప స్థానములో బ్రాహ్మణులు పఠించుచున్నారు. ఆపస్తంబుని శ్రౌత సూత్రము త్రింశద ధ్యాయాత్మకము. ఆదియందలి 23 అధ్యాయములలో దర్శ పూర్ణిమాసేప్టి మొదలుకొని సహస్ర సంవత్సర పర్యంతములైన యజ్ఞకర్మలు చెప్పబడినవి. ఇరువది నాల్గవ ప్రశ్నలో పరిభాషా సూత్రములు, ప్రవరఖండ. +హౌత్రమంత్రములు వచింపబడినవి. 25, 26 వ ప్రశ్న లలొ గృహ్య కర్మల ఉపయోగించు సూత్రములును, 27 వ ప్రశ్నలో గృహ్య కర్మల నొనర్చు విధానమును బోధితములైనవి. 28, 29 ప్రశ్నలు సామయాచారిక ధర్మప్రతిపాదకములు. 30 వ ప్రశ్న శుల్బ సూత్రము; ఇది వేదినిర్మాణ విధిని ఇష్టి కాచయన ప్రమాణములను వివరించును. ఈ శ్రౌత సూత్రము తైత్తిరీయ శాఖకు ఉపయోగించునదియై యున్నది. ఆపస్తంబ శ్రౌత సూత్రములపై వ్యాఖ్యలు పెక్కులు కలవు. ఈ వ్యాఖ్యలు అసమగ్రములై కానవచ్చుచున్నవి. రుద్రదత్త - సూత్ర దీపిక అను వ్యాఖ్య ఈ శ్రౌత సూత్రము నందలి 15 +ప్రశ్నలకే లభించుచున్నది అని గార్బు పండితుడు వ్రాసెను. ధూర్తస్వామి కృతమైన భాష్యము. శ్రౌత సూత్రము నందున్న కేవల పరిభాషా సూత్రములకే లభించుచున్నది. కవర్దిస్వామి రచించిన భాష్యము శుల్బ సూత్రాధ్యాయమున కే కనబడుచున్నది. గురుదేవస్వామి, కరవిందస్వామి, చౌండపాచార్యుడు, అహోబలసూరి, సుందరరాజు అను ఐదుగురు, శ్రౌత సూత్ర వ్యాఖ్యాతలలో పేర్కొనదగిన వారు. చౌండపాచార్యుని ప్రయోగ రత్నమాల శ్రౌత సూత్ర మూలమునకు సక్రమమైన వ్యాఖ్యగా పరిగణింపబడుచున్నది. + +'అథ కర్మా ణ్యాచారా ద్యాని గృహ్యంతే' అనునది ఆపస్తంబ గృహ్య సూత్రము అనుగ్రంథమునందలి ఆద్య సూత్రము. ఆపస్తంబుడు స్వకృతములయిన గృహ్య సూత్రములలో జాతకర్మాది సంస్కారములకు ఉపయోగించునట్టి బుగ్యజుర్వేద మంత్రములను ఒకచో ప్రశ్నద్వయ రూపమునకూర్చి దీనికి 'ఏకాగ్ని కాండము' అని పేరు పెట్టెను. ఈ గృహ్య సూత్రములలో మంత్ర ప్రతీకము (స్వరూపోచ్చారణము) 'ఉత్తరయా, ఉత్త రేణ, ఉత్తరాభిః' అను అల్పపదములచే సులభముగా కర్మలను బోధించియున్న ఆపస్తంబుని వైశిష్ట్యము ఎన్నదగినది. ఆషాడ - మాఘ - ఫాల్గుణ మాసములు తప్ప వివాహములకు శేషించిన మానములు ప్రశస్తములని “సర్వర్తవో వివాహస్య శైశిరేమాసౌ పరిహార్యోత్తమంతునై దాఘం" +అను ఆపస్తంబ గృహ్యసూత్రముచే విదితమగుచున్నది. కన్యావరణ సమయమున - శుభాశుభ పరీక్షకై వరబంధు +వులు, మట్టిముద్దలో నానావిధములయిన బీజములను' యజ్ఞ వేదిగతములయిన పాంసువులను, కృషి క్షేత్రమందలి +లోష్టములను (మట్టి వెల్లలను) శ్మశాన భూమి యందలి లోష్టములను కలిపి, వాటిలో నొకదానిని స్పృశింపుమని +కన్యనడుగగా, ఆమె బీజస్పర్శ మొనర్చినచో సంతానముచే సమృద్ధి కలుగుననియు, వేది పాంసువులను తాకినచో యజ్ఞముచే సమృద్ధి కలుగుననియు, క్షేత్ర లోష్టములను తాకినచో ధనధాన్యములచే సమృద్ధి యేర్పడుననియు, శ్మశాన లోష్టములను స్పృశించినచో అశుభము వాటిల్లు ననియు భావింపవలెనని ఆపస్తంబుని (11 ప్రశ్న - 8 వ పటలము, 3, 15,16,17,18) వలన గృహ్యసూత్రములచే విశదీకృతమైనది. వరునకు వధూ విషయమున ఆనుకూల్యమును సంపాదించు నిమిత్తమై చేయదగినవిధి, సపత్నీ బాధన విధి; రాజయక్ష్మ యను రోగము యొక్క శాంతికై చేయదగిన విధి; మావిపడుటకై చేయదగినవిధి; శ్వగ్రహ గృహీతుడైన బాలుని యొక్క గ్రహశాంతికై చేయదగువిధి; ఇత్యాది విధులు +ఆప స్తంబుని లోకజ్ఞానమును తేటపరచుచున్నవి. ఆపవ స్తంబ గృహ్యమాత్రము తైత్తిరీయ శాఖాను సారులకు మిక్కిలి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0803.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0803.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7757e0ec61c15d18540ab8914bc7e974a79bdf83 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0803.txt" @@ -0,0 +1,12 @@ +ఉపయోగించును. సింగాభట్టీయము, ఆండపిళ్ల, అనాకుల, తాత్పర్యదీపిక అనునవి ఆపస్తంబ గృహ్యసూత్రముల పై +వెలసిన వ్యాఖ్యానములు. సింగాభట్టు, అణిపిళ్ల హరదత్తుడు, సుదర్శనాచార్యుడు అనువారు క్రమముగా పైని పేర్కొనబడిన వ్యాఖ్యలను వ్రాసినవారు. ఆంధ్రదేశమున తైత్తిరీయులు తరచుగా అవస్తంబ సూత్రానుసారులుగా నున్నారు. + +ధర్మ సూత్రములలో ఆవ స్తంబ ధర్మసూత్రము కృష్ణ యజుశ్శాఖీయులకు ముఖ్యమైనది. "అధాతస్సామయా చారికాన్ ధర్మాన్ వ్యాఖ్యాస్యామః" (ఆ. ధ. 1) అను నీ ప్రథమ సూత్రము ధర్మశాస్త్ర స్థానమున బ్రహ్మ యజ్ఞాదులందు ఉపయోగింపబడుటచేత ఈ గ్రంథము పరమధర్మ శాస్త్రమని తేటబడుచున్నది. ఆపస్తంబ ధర్మ సూత్రములలో పెక్కు ముఖ్య విషయములు కలవు. ఉపనయన కాలమున వటువు పాదోవ సంగ్రహణము, గురుసన్నిధియందు అధ్యయనము, భిక్షాచరణము, మున్నగు ధర్మములను సక్రమముగా ఆచరించినచో, నాతని కర్మలు సఫలము లగును. లేనిచో ఆతని సంతానము బ్రహ్మవర్చసవిహీనమగును. ఆతని సంతతిలో ఋషులు పుట్టరు. పుట్టినను శ్వేత కేతువువలె పూర్వకర్మ భోగార్థమై కొలది మంది జనన మొందుదురు. కావున బ్రహ్మచర్య మవశ్యాచరణీయము అని చెప్పబడినది. విక్రయాన్నము +తినకుండుట; రసద్రవ్యములు, పచ్చిమాంసము, మధు- లవణేక్షురసములు, పృథుక- భ్రష్టయవ - సక్తు - శాక మాంస - పిష్ట - క్షీర వికారములు, ఓషధి - వనస్పతి - మూలఫలములు మున్నగు వాటిని తినుటయు: ఆపత్కాలమున అగ్నిసువర్ణములచే స్పృశించి కృతాన్నమును గ్రహించుటయు గృహస్థధర్మములుగా పరిగణింపబడినవి. ఆర్య పోషితులయిన శూద్రులు స్నానాదులచే శుద్ధులయి త్య్రైవర్ణికులగు గృహస్థులు అతిథులు మున్నగు వారి కొరకు పొకము చేయవచ్చును. శూద్రుడు నిత్యము క్షారము చేయించుకొని సచేల స్నానమొర్చినకొని పర్వ కాలమునందును, అష్టమి నాడును క్షౌరము చేయించుకొని గాని, పరోక్షముగా వండి తెచ్చిన అన్నమును అగ్నిలో నుంచి, నీళ్ళతో ప్రోక్షించినచో అది దేవతార్పణమునకు అర్హమగునని చెప్పబడినది. అతిథికి గోమధుపర్క: మిచ్చి + +నచో ఫలాధిక్యము చేకూరు నను విషయమున బ్రాహ్మణము ప్రమాణమగు చున్నదని ఆపస్తంబుడు వచించెను. +అవిధిగా సన్యసించినవారు అభోజ్యాన్నులలో పరిగణింపబడిరి. వ్రాత్యశబ్దము అమరకోశమునందును (వ్రాత్య +స్సంస్కారహీనః స్యాత్) 'వ్రాతేన జీవతి' అను పాణీనీయ సూత్రమునందును నిందితపరముగా వ్యాఖ్యాతమైనది. ఆపస్తంబుడు దీనిని పూజ్యపరముగా ప్రయోగించెను. ఇయ్యాశయమునే సమర్ధించుచు ప్రతేఘసాధు ప్రత్యః; స ఏవవ్రాత్యః అను వ్యుత్పత్తిని వ్యాఖ్యాతలు ప్రదర్శించిరి. దంపతుల నియమములను వివరించుచు భార్యాభర్తలు స్వీయ నియమాతిక్రమము చేసి రేని శిక్షార్హులగుదు రని ఆపస్తంబుడు చెప్పెను. అతడు నియోగ పద్ధతిని నిషేధించెను. రాజు. తపో విద్యావంతులగ బ్రాహ్మణులకు తన దేశములో జీవన క్షేత్రము లొన వారిని పోషింపవలయు నని చెప్పబడినది. ఇతర సూత్ర కర్తలు అష్టవిధ వివాహములను చెప్పిరి. ఆపస్తంబుడు ఆరింటినే పేర్కొనెను. ఏకాగ్ని కాండము నందలి కొన్ని మంత్రార్థములచే యువతీ వివాహము ప్రతిపాదిత మగు చున్నను, హరదత్త ప్రభృతి వ్యాఖ్యాతలు అవ్విషయము +నంగీకరించి యుండలేదు. + +రాజధర్మములలో, రాజు దేశారాధన తత్పరుడగుచు రాష్ట్రమందలి ప్రజలలో ఏరికిని శీతవాతాతపవ్యాధు వలన క్లేశము కలుగకుండ చేయవలయు ననియు; బాల -వృద్ధ - కర్మకార - అంగవికల - శ్రోత్రియులనుండి పన్నులు గ్రహింపకూడ దనియు, నగర గ్రామ రక్షకులుగా కాయస్థులను (కరణాలను) నియమింపవలయుననియ నగర గ్రామములలో దొంగలు అపహరించిన డబ్బును నష్టపడిన యజమానులకు నగర రక్షకు డొసగవలయు ననియు చెప్పబడినది. ఈ ధర్మములు అనుష్ఠించుట కష్ట సాధ్యము. ఐనను అవి శ్రద్ధతో ననుష్ఠించిన వారికి ఆయురారోగ్యములను, చిత్తశుద్ధిని ప్రసాదింప సమర్థములు. హార దత్తస్వామి 'ఉజ్జ్వల' అను సమగ్ర వ్యాఖ్యను ఆపస్తంబ ధర్మసూత్రములపై రచించెను. ఈ ధర్మసూత్రములలొ కొన్ని వేదాంత ప్రతిపాదకములును కలవు. వాటినే శ్రీ శంకర భగవత్పాదులు వ్యాఖ్య వ్రాసిరి. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0804.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0804.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..611ecee6ae7b0d565d6199f64185735f8be81627 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0804.txt" @@ -0,0 +1,13 @@ +ఆఫ్ ఘనిస్థానము :- (చరిత్రము) :- ఆఫ్ ఘనిస్థానము ఇరేనియను పీఠభూమిలో ఈశాన్యదిక్కున ఉన్నది. +ఈ దేశపు సరిహద్దులు ఉత్తరమున ఆక్సస్, మధ్య ఆసియాలోయలు, తూర్పున ఉత్తర హిందూస్థానము, పడమట పర్షియాదేశము, దక్షిణమున బెలూచి స్థానపు టెడారి. ఆఫ్ ఘనిస్థాన మను పేరు 18 వ శతాబ్దములో అహ్మద్ షా రాజ్యకాలమునుండి స్థిరపడినది. ఈ దేశము నందలి ముఖ్యజాతులు - ఆప్ ఘనులు, పఠానులు, ఘిల్జాయిలు, టర్కోమనులు, ఇత్యాదులు. + +చారిత్రకముగ ఆఫ్ఘనిస్థానములో భాగములైన ఖురాసాన్, కాబూలు, బాక్ట్రియా, గజనీ, కాందహారు, హీరట్ - అనునవి. గ్రీకుల, అరబ్బుల రాజ్యములలో రాష్ట్రములుగ నుండెను. క్రీ.శ. 1000 ప్రాంతమున గజనీ రాజులు, తర్వాత ఘోరి రాజులు ఇచట పరిపాలించి హిందూ దేశము పై దండయాత్రలు సాగించిరి. ఢిల్లీలో ముస్లిము రాజ్యము స్థాపించిన బానిసరాజు కుత్బుద్దీన్ ఐబక్ ఆఫ్ ఘని స్థానము వాడే. క్రీ శ.1526 లో బాబరుమొగలు సామ్రాజ్యము స్థాపించు వరకు ఆఫ్ ఘన్ స్థానము నుండి తురకల దండయాత్రలు పరంపరగ హిందూదేశమును బాధించుచుండెను. మొగలుకు సరియైన పేరు. చగతాయి. వీరి స్వదేశమగు ఫెర్గినా ఆప్ ఘనిస్థాన మందే యుండెను. + +ఆవ్ ఘను చరిత్రలో కూడ అక్బరు రాజ్యకాలము (క్రీ. శ. 1556 - 1605) గొప్పది. ఆప్ ఘనిస్థానము ఇతని కాలములో ఢిల్లీ సామ్రాజ్యమున నొక భాగముగ స్థిరపడెను. అక్బరు రాజపుత్ర సైన్యములు జస్వంతసింగు సైన్యాధిపత్యమున ఆఫ్ ఘనిస్థానములోని తిరుగబాటులను అణచెను. ఔరంగజేబు తర్వాత ఆఫ్ ఘను సామంతులు స్వతంత్రము ప్రకటించిరి. క్రీ. శ. 1621 లో పర్షియనులు కాందహారును జయించిరి. క్రీ.శ. 1688 ప్రాంతమునుండి కాందహారును పర్షియనులు కాని, ఆఫ్ ఘనులు కాని పాలించుచు వచ్చిరి. + +నాదిర్ షా ఆఫ్ ఘనిస్థానమును జయించి హిందూదేశముపై దండెత్తెను. ఇతడు క్రీ. శ. 1747 లో మృతి నొందెను. తర్వాత అహమ్మద్ అబ్దాలి స్థిరమైన ఆఫ్ ఘన్ రాజ్యమును స్థాపించెను. ఇతని రాజ్యము మెషెడ్ (Meshed) నుండి లాహోరువరకు వ్యాపించెను. క్రీ. శ. 1773 లో అహమ్మద్ షా చనిపోయెను. ఆతని పుత్రుడు తైమూర్ షా +క్రీ. శ. 1793 వరకు పాలించెను. తైమూరుషా తరువాత అతని తమ్ముడు షాహ జమాను రాజ్య మేలెను. క్రీ.శ.1803 +తరువాత షాహ మహమ్మదు, అటుపిమ్మట షాహ షుజా పాలించిరి. క్రీ. శ. 1827 నుండి 1863 వరకు దోస్త్ మహమ్మదు, +తర్వాత షేర్ ఆలీ,తర్వాత అబ్దుర్ రహమాను, అతని కొడుకు హబీబుల్లా, మనుమడు అమానుల్లా పాలించిరి. తర్వాత నాదిర్ ఖాను. అతడు క్రీ. శ. 1933 లో చంపబడగా, జాహిర్ షాహ రాజయ్యెను. + +అంతర్యుద్ధములలో ఆఫ్ మన్ సామంతరాజులు బ్రిటిష్ సాయమును తరుచుగ నపేక్షించుచుండిరి. మొదటి ఆఫ్ ఘను యుద్ధములో దోస్తుమహమ్మదు కాబూలు గద్దె యెక్కి హీరట్, కాందహార్ లను గెల్చెను. ఇతని పుత్రుడు గులామ్ హైదర్ బ్రిటిషువారితో సంధి నెరపెను. క్రీ.శ.1863 లో దోస్తుమహమ్మదు చనిపోగా అతని 16 గురు పుత్రులు సింహాసనమునకై పోరాడు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0805.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0805.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4e8983f7f36e52de38f38423198d1e901cad2d75 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0805.txt" @@ -0,0 +1,18 @@ +కొనిరి. రెండవ ఆఫ్ఘను యుద్ధములో బ్రిటిషు సైన్యములు 3 వైపులనుండి ఆఫ్ ఘను రాజ్యమున ప్రవేశించెను. కాందహారు యుద్ధ ఫలితముగ క్రీ. శ. 1880 నుండి 30 సం॥ లు ఆఫ్ ఘన్ రాజు బ్రిటిషు మిత్రుడుగ నుండెను. మూడవ ఆఫ్ ఘన్ యుద్ధములో ఆఫ్ ఘనులు ఇండియాపై దండెత్తి యోటమి చెందిరి. 1919 లో హబిబుల్లా హత్యచేయబడెను. అమానుల్లా రాజయ్యెను. సంధి ఫలితముగ ఆఫ్ ఘనిస్థానము స్వతంత్ర రాజ్య మయ్యెను. + +అబ్దుర్ రహమాను రోడ్లు వేయించెను. రాజ్యాంగమున సంస్కరణలు తెచ్చెను. అమానుల్లా ఐరోపాలో పర్యటనము చేసివచ్చి దేశములో మార్పులు చేసెను. క్రీ. శ. 1928 లో శాసనసభలు అమలులోనికి వచ్చెను. + +ఆఫ్ఘనిస్థానము :- (భూగోళము) :- ఆఫ్ఘనిస్థానము ఆసియాఖండపు దేశాలలో ఒకటి. దీనికి దౌలత్ ఇ-పాద్ +షాహీ-యే ఆఫ్ఘనిస్థానము అని పూర్తి పేరు. ఇది 29°-38° 35' ఉత్తర అక్షాంశముల మధ్యను 60°, 50 - 71° 50 తూర్పు రేఖాంశముల మధ్యను ఇమిడియున్నది. దీని వైశాల్యము 2 లక్షల 50 వేల చదరపు మైళ్ళు ఉండును. జనాభా ఒకకోటి ఇరువదిలక్షలు సుమారుగా ఉండును. అందులో ఇరువది లక్షలమంది స్థిరనివాసము లేని చరజాతు లున్నవి. పరిషియన్, పుష్టూ భాషలు మాట్లాడుదురు. + +పరిపాలనము :- 1914 లో జన్మించిన మహమ్మద్ జహీర్ షా ఈ రాజ్యమునకు రాజు. ఒక ఉన్నత సభ +(Senate) 50 మంది సభ్యులతో కూడి ఉన్నది. ఇదిగాక, 171 మంది సభ్యులుగల జాతీయ సభ (National Assembly) +పరిపాలనాధికారము కలిగియున్నది. మే నెలలొను అక్టోబరులోను సమావేశములు అగుచుండును. ఇదిగాక +"లోయేజిర్గా" (Loe jirga) అను మహాసభ ఇంకొకటి అప్పుడప్పుడు సమావేశము అగుచుండును. రోజు ఏదైన అతి ప్రాముఖ్యము గల సమస్యను తీర్మానించు నిమిత్తమే దీనిని సమావేశ పరచుచుండును. దీనిలో ఆజాతికి సంబంధించిన పెక్కుమంది నాయకులు సమావేశమునొందుదురు. గడచిన సమా వేశము 1941 లో జరిగినది. ఇటీవల పాకిస్థానముతో ఏర్పడిన సమస్యల మూలముగా ఇప్పుడు మళ్ళీ సమా వేశపరచబడినది. దేశము ఏడు ముఖ్యమైన రాష్ట్రాలుగా విభజింపబడి ఉన్నది. కాబూలు, మజార్, కాందహారు, హీరాట్, కటఘన్, సంత్- ఇ-మష్రికీ, సంత్-ఇ-జునూబి అనునవి పెద్ద రాష్ట్రాలు. బదక్ షాన్, ఫరా, మైమనా, పర్వాన్ అనునవి నాల్గు చిన్న రాష్ట్రాలు. పెద్ద రాష్ట్రాలు నయీరో-ఉల్-హుకు మేఅను పరిపాలకుని చేత ను చిన్న రాష్ట్రాలు హా కేం-ఇ- ఆలా అను పరిపాలకునిచేతను, +పాలింపబడుచున్నవి. కొన్ని శాఖలు మంత్రులక్రిందను, కొన్ని అధ్యక్షులక్రిందను ఉండి, వీరిరువురితో కూడిన మంత్రి +వర్గము చేతులలో అధికారము కేంద్రీకృతమయి ఉన్నది. కొద్దిమంది పీయాశాఖీయులున్నను అధిక సంఖ్యాకులు +సున్నీ శాఖకు చెందిన మహమ్మదీయ మతము ప్రధానముగా గలవారే. కాబట్టి న్యాయశాస్త్రము షరియత్ మీద ఆధారము చేసికొని అభివృద్ధి చెందినది. జిల్లా న్యాయ స్థానాలను మహకమా-ఇ-ఇబ్ తిదాయియాలు అనియు, రాష్ట్ర రాజధాను లలో ఉండువాటిని మహకమా-ఇ-మురాఫాలు అనియు అందురు. మహకమా-ఇ-అలీ తమిజ్ అను న్యాయ స్థానము హైకోర్టువంటిది. ఇది పరిపాలన న్యాయశాఖకు అనుబంధించి ఉండును. ఉన్నత సభకు అనుబంధముగా రారియ్యాసత్-ఇ-తమీజ్-ఇ-అయన్ అను సుప్రీంకోర్టుకూడనున్నది. ఆదాయపుపన్ను, భూమిపన్ను, వ్యాపార సుంకాలు దేశము యొక్క ఆదాయమును 18 కోట్ల 80 లక్షల ఆఫ్ఘనీ నాణెములవరకు పెంచినను, ప్రభుత్వాదాయము చాలుటలేదు. సామాన్యమైన సేనా వాహిని 75000, కలదు. తడవకు 2,000 మంది విద్యార్థులను తయారుచేయు మిలిటరీ శిక్షణాలయము ఒకటి పని +చేయుచున్నది. కాబూలు పట్టణము దేశమునకంతకును రాజధాని, ఖ్వాజా రావావ్, షెర్ పూరు విమానాశ్రయాలను పురస్కరించుకొని కొద్ది విమానదళమున్నది. బ్రిటిషువారితో పూర్వము సరిహద్దులను గురించిన సంధులు (Treaties) పెక్కులున్నవి. 1946లో సోవియట్ రష్యాతో ఒక సరిహద్దు నిర్ణయము జరిగినది. + +'ఆర్థిక పరిస్థితులూ :- దేశము యావత్తు పర్వత మయము. వర్షరహితమైనది. అయినప్పటికిని చిన్న చిన్న జలా +ధారాల మూలమున వ్యవసాయము సాగుచునేయున్నది. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0813.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0813.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1216f73de2609e40d20772937594740acea61f61 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0813.txt" @@ -0,0 +1,30 @@ +గుల్మనివాసుల (Bush men) మృగయా సంస్కృతి (Hunting culture) వ్యాపించి ఉన్నది. వీరు వింటితోను, +విషబాణములతోను వేటాడుదురు. + +ఆఫ్రికా పలు దేశములందు పలువిధము లైన సాంఘిక వర్తనములను అవలంబించు నీగ్రోలకు నివాసము. వారందరును ఉత్తమ మార్దంగికులుగా ఖ్యాతికెక్కి యున్నారు. వారు తంత్రులతో కూడిన సాధనములను, గాలి సాధనములనుకూడ తయారుచేసి వానిపై పాడగలరు. అన్ని కర్మకలాపములందును మృదంగమును, నృత్యమును అపరిహార్యములై యుండును. వారి మానసిక పరిణామములో వెనుక నెవ్వరు నందీయకుండ కొన్ని విషయములకు సంబంధించిన గేయములను పాడజాలుట మిక్కిలి ఎన్నదగిన అంశము. అచ్చటి దేశీయ జనులు అడవులలో సమృద్ధమైన జీవితమును గడుపుదురు. ఆ అడవులలో ఏనుగులు, లేళ్ళు, జిరాఫీలు, హిప్పొపోటమసులు నీటి గుఱ్ఱములు ఖడ్గమృగములు, సింహములు, చిరుతపులులు, హయనాలు, సివంగులు విస్తారముగా ఉండును. అచ్చటి జాతులవారికి ఈమృగములవలన ఆర్థిక ప్రయోజనము కలదు. వారి పురాణ గాథలు, జానపద గేయములు సామెతలు మున్నగునవి సహజముగా వన్యమృగముల జీవితముచే ప్రభావితములై ఉన్నవి. + +ఆఫ్రికాలోని భాషలు పెక్కింటికి లిపులులేవు. ఆఫ్రికా భాషలకు చిహ్నములైన అక్షరములను యూరోపియనులు ముఖ్యముగా పండితులును, పరిశోధకులును ప్రవేశ పెట్టి యుండిరి. ఈజిప్టునందును, ఉత్తర ఆఫ్రికాలోని పలు భాగములందును అరబిక్ ఆధికారిక మైన భాష; క్రీ. శ. 1300 నుండి అబిస్సీనియాలో “అమ్ హెరిక్ అధికార భాష, ఈజిప్టు నందలి పద చిత్రములకు (Wood pictures) చారిత్రక ప్రాధాన్య మున్నది. గ్రీకు ఈజిప్టు అక్షరముల కలయికతో కూడిన కాప్టిక్ లిపిలో క్రీ.శ. 200-400 లకు నడుమ పురాతన మత గ్రంథములు వ్రాయబడినవి. టిఫినాగు అనువారు అంత ముఖ్యులు కాకపోయినను ప్రాచీన జనులలో ఎన్నదగినవారు. వారు నైబీరియాలోని ఒకజాతి భాషయైన 'తమాషెకు' ను 160 అక్షరములతో కూడిన లైబీరియాలోని 'వై' అను నీగ్రో లిపిని వ్రాయుచుండిరి. + +ఆఫ్రికా పరిశోధనకు సంబంధించిన కొన్ని ముఖ్యమైన తేదీ లీ క్రింద ఈయబడుచున్నవి. + +క్రీ. పూ. 500 హన్నో అను కార్తజీనియను కార్తేజీ నుండి ఆఫ్రికా పడమటితీరము చుట్టు తిరిగి నీరాలియోన్ అను ప్రదేశమునకు అరిగెను. +. +క్రీ.శ. 60 తూర్పు తీరము అరబ్ వర్తకులచే పరిశోధింపబడెను. నీరో శత సేనానులచే నైలునదీ ప్రదేశము పరిశోధింప బడెను. + +క్రీ. శ. 1419 గినీ సింధుశాఖలోని చిన్న ద్వీపములను, మరిరాద్వీపములను పోర్చుగీసువారు కనుగొనిరి. + +క్రీ. శ. 1487 బార్దలోమియో డయాస్ గుడ్ హోవ్ అగ్రమును చుట్టివచ్చెను. కాని ఇండియా చేరలేక పోయెను. + +క్రీ. శ. 1497 వాస్కోడిగామా గుడ్ హోప్ అగ్రమును చుట్టివచ్చి ఇండియాను చేరగలిగెను. క్రీ.శ. 1482 కాంగోనది డయగో కామ్ చే పరిశోధింపబడెను. + +క్రీ శ. 1622 ఫాదర్ జెరోని మో, లోబా అబిసీనియాలో చాలభాగము పర్యటనము కావించెను. + +క్రీ. శ. 1825 మేజరు అలెగ్జాండరు గార్డను లైంగ్ ఉత్తరము నుండి టింబక్టు వరకు సహారా దాటెను. క్రీ.శ. 1770 జేమ్సుబ్రూసు బ్లూ నైలు నదిని పరిశోధించేను. క్రీ. శ. 1848 జాన్ యల్ క్రాఫ్ మొంబాసా నుండి కిలి మంజారో కెన్యా పర్వతముల వరకు గల ప్రదేశమును పరిశోధించెను. + +9. ఆఫ్రికా యందలి రాజకీయ చారిత్రక వాతావరణము : జగత్ప్రసిద్ధములైన పిరమిడులతో కూడిన ఈజిప్టును, +అంతర్జాతీ యోపయుక్తమైన సూయజు కాలువయును, ఆఫ్రికా ఈశాన్య భాగమును మిక్కిలి చరిత్ర ప్రసిద్ధినొందిన ప్రదేశములు, మధ్యధరా సముద్ర ప్రాంతమందును, మధ్య ఆసియా యందును గల జనులు ప్రాచీన కాలమున నే +కావించిన దండయాత్రలు ఈజిప్టునకు అతి విస్తృతమైన చరిత్రను, మిక్కిలి పురాతనమైన నాగరకతను ఒసంగినవి, +క్రీ.శ. పడమటి శిరమున 1600 నుండి 1830 వరకు పోర్చుగీసువారు పరిశోధనను, బానిసవర్తకమును సాగించిన గినీ +సింధుశాఖ ఆధునిక కాలమున ప్రాధాన్యము వహించినది. + +ఈజిప్టు యొక్క 6000 ఏండ్ల చరిత్ర చెప్పుటకు ప్రత్యక్ష చరిత్ర సాక్ష్యమున్నది. క్రీ. పూ. 9వ శతాబ్దిలో \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0814.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0814.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8e330907eb450f954811afda87080b82e4b4e024 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0814.txt" @@ -0,0 +1,11 @@ +కార్తజీనియను సంస్కృతి వచ్చినప్పటినుండియు లిఖిత చరిత్రమే లభించుచున్నది. కాని ఆఫ్రికాలో యూరోపియనులు ప్రవేశించినప్పటి నుండియు, క్రీ. శ. 15 వ శతాబ్దిలో పోర్చుగీసువారు పరిశోధించి, ఆక్రమించి స్థిరనివాస మేర్పరుచు కొన్నప్పటి నుండియు ఆఫ్రికా రాజకీయార్థిక నిర్మాణము పూర్తిగా మార్పుచెందినది. + +క్రీ. శ. 1500 కును, 1886 కును మధ్యకాలమును అభ్యుదయకాలమని చెప్పవచ్చును. యూరోపియనులు ఆఫ్రికాలో స్థిరపడుటయే ఇందుకు కారణము. ఆది కాలమునందలి సముద్ర పరిశోధనయు, అంతర ప్రవేశమును, ఆ ఖండము నందలి లోహవృక్షాది సంపదను వెలుగునకు తెచ్చెను. ఇది వర్తక సంఘ స్థాపన ము న కు ను, మిషనరీల (మత ప్రచారకుల) ఆగమనమునకును దారచూపెను. పై వర్తక సంఘములు దేశీయ సంపదను కొల్ల గొట్టుటయు, మిషనరీలు ప్రచార కార్యమును చేయుటయు కొనసాగుచుండ, యూరపు నందలి వివిధ దేశముల ప్రభుత్వములు పరస్పర స్పర్ధవహించి ఒండొంటితో యుద్ధముచేయ నారంభించెను. దీనికి ఫలితముగా క్రీ.శ. 1880 -1888 సంవత్సరముల నడుమ ఆఫ్రికా ఖండము పోర్చుగీసు, ఫ్రెంచి, డచ్చి, ఇంగ్లీషు, జర్మను ప్రభుత్వముల నడుమ విభ క్తమగుట సంభవించెను. ఈజిప్టు, ఎథియోపియా, లైబీరియా అనునవి మాత్రమే యూరోపియనుల చేజిక్కకుండ స్వతంత్రముగా ఉండిపోయెను. + +ఈ శతాబ్దిలో ఆఫ్రికావాసులకును యూరోపియనులకును నడుమ ఎక్కువ రాజకీయ సామరస్యము ఏర్పడుటయు, ఆఫ్రికా ప్రజలకు కొంతవరకు స్వయం ప్రభుత్వము పరిణమించుటయు సంభవించెను. ఈ కాలమందంతటను 4 మిలియనుల సంఖ్యగల యూరపు దేశములవారు తమ దేశములన్నియు కలిపిన భూ వైశాల్యముకంటే 30 రెట్లధిక విశాలమైన ప్రదేశమున నివసించు 146 మిలియనులు సంఖ్యగల ఆఫ్రికను ప్రజల రాజకీయ భవితవ్యమును, ప్రకృతి సంపదను నిర్ణయించుచుండిరని చెప్పవచ్చును. వారిట్టి అధికారమును చలాయించుటకు వారికి ప్రకృతి సంపదపై గల ప్రాభవమే కారణము. ఉత్తర రొడీషియాలో రాగి, సీసము, తుత్తునాగము, మాంగనీసు మున్నగునవియు, బెల్జియం అధికారమున నుండిన మధ్య కాంగోలో కోబాల్టు, రాగి, బంగారము, యూరేనియము, మున్నగునవియు మరికొన్ని వాణిజ్యపు పంటలును, ఫ్రెంచి వారి అధీనములోని అల్జీరియాలో ఇనుము, సీసము, ఫాస్ఫేట్లు, తుత్తునాగము, తైలములు, మద్యము, ఊలు, కోకో, ప్రత్తి, కఱ్ఱ మొదలగునవియు పైన చెప్పబడిన ప్రకృతి సంపదలలో ముఖ్యములైనవి. దక్షిణాఫ్రికా యందలి వర్ణనృథక్కరణ సమస్యయందును, అల్జీరియా యందలి ఇటీవలి తిరుగుబాటునందును, దక్షిణాఫ్రికా యందలి పెక్కు దేశములలోని రాజకీయ సంక్షోభము లందును (మౌ, మౌ) సూయజు కాలువను ఈజిప్టు +జాతీయకరణ విషయమున పడమటి యూరపు దేశములు పొందిన కలవరమునందును ఈ యైరోపియాధి కారము +వలన రాజకీయ ప్రతిక్రియలు ప్రతిఫలించుచున్నవి. + +ఆఫ్రికాయందలి చాల భాగము బ్రిటను, ఫ్రాన్సు, బెల్జియము, పోర్చుగలు అను నాలుగు దేశముల అధీనమందున్నది. సంయుక్త రాష్ట్రముల యాజమాన్యము (trusteeship) క్రింద మరికొన్ని యితర భాగములున్నవి. ఆఫ్రికాఖండ మంతటికిని మూడేస్వతంత్ర దేశములున్నవి. అందు ఈజిప్టు పురాతన కాలమునుండియు స్వతంత్రమై యుండెను. అమెరికానుండి విముక్తులైన నీగ్రో బానిసల కొరకు లైబీరియా ప్రజాస్వామ్యము ఏర్పరుపబడెను, ఎతియోపియా (అబిసీనియా) క్రీ. శ. 1941 లో ఇటలీ నుండి స్వాతంత్య్రమును సంపాదించెను. + +గుడ్ హోప్ అగ్రము, ట్రాన్సువాలు, ఆరెంజి ఫ్రీస్టేటు, నేటాలు అనువానితోగూడిన సంయుక్త దక్షిణ ఆఫ్రికా స్వయంపాలిత మైన ప్రదేశము. ఆంగ్లేయులకును, డచ్చివారికిని నడుమగల స్పర్ధచేతను, బహుముఖము లైన దేశీయ సమస్యలచేతను, ప్రాచ్యులైన భారతీయులు వలసవచ్చుటచే నేటాలులో ఏర్పడిన స్థానిక రాజకీయ సంక్షోభము చేతను అచ్చటి రాజకీయ పరిస్థితి మరింత క్లిష్టతరమగుట సంభవించెను. పశ్చిమాఫ్రికా ప్రదేశములలో బ్రిటిషువారు దేశీయనాయకులద్వారా పరోక్ష మైన పాలనపద్ధతిని అభివృద్ధికావించిరి. పశ్చిమాఫ్రికాలో యూరోపియనులు వచ్చి స్థిరపడుట అంత ముఖ్యమైన సమస్య కాదు కాని తూర్పు ఆఫ్రికాలోని, బ్రిటిషుప్రాంతమున, ముఖ్యముగా కెన్యాలో వలస \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0821.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0821.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..153640eb802b6da5d5c07d05cdd53d54ae282884 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0821.txt" @@ -0,0 +1,27 @@ +1902వ సంవత్సరములో “లిండే" అను వైజ్ఞానికుడు ద్రవరూపములో నున్న గాలి యొక్క సవరణ విధానము +(Rectification of Liquid air) వలన 98.5% పరిశుభ్రత గల ఆమ్లజనిని తయారు చేయగలిగెను. + +విద్యుద్విశ్లేషణము (Electrolysis) ద్వార ఉదజనిని తయారుచేయుటలో ఆమ్లజని ఉపఫలితముగా (Bye-product) లభించును. కాని ఈ పద్ధతికి విద్యుచ్ఛక్తి విరివిగా కావలసియుండుటచే వాయు ద్రవీకరణ పద్ధతి ఎక్కువ +ఉపయోగములోనికి వచ్చినది. + +ఈ వాయువును 120-150 వాతావరణపీడనములో (atmosphere's pressure) ఉక్కు సిలిండరులలో నుంచి +సరఫరా చేయుదురు. 1926 వ సంవత్సరములో ప్రపంచపు ఆమ్లజని ఉత్పత్తి 5000 ఘనపుటడుగులు. + +పైరో గెలాల్ (Pyrogallol) యొక్క క్షారక ద్రావణము వలన గాని, అమ్మోనియాతో కూడిన అమ్మోనియ కర్బనిత (అమ్మోనియం కార్బొనేటు) ద్రావణముతో తామ్రము యొక్క చేరిక వలన గాని, భాస్వరపు కడ్డీల వలన గాని, సోడియ ఉదజగంధకితము (సోడియం హైడ్రో సల్ఫైటు) యొక్క నీరస క్షారక ద్రావణము వలన గాని, వాయువులో గల ఆమ్లజని యొక్క భాగము నిర్ణయించవచ్చును. + +ఆమ్లజని లేత లేత మబ్బురంగుగల అయస్కాంత ద్రవముగా ద్రవీకరించును. ఈ ద్రవము 182.97°c వద్ద మరుగును. త్వరగా ఇగిర్చి చల్లార్చుట వలన ఆమ్లజని లేత నీలిరంగుగల ఘన పదార్థముగా ఘనీభవించును. ఇది 219°C వద్ద కరగును. వాయురూపములోనున్న ఆమ్లజనికి నిశ్శబ్ద విద్యుత్ప్రయోగము వలన (silent electric discharge) అస్థిరమైన ఆమ్లజని రూపాంతరమగు "ఓజోన్" (Ozone) తయారగును. + +ఉపయోగములు :. చాల వరకు ఆమ్లజని లోహములను అతికించుటకు, కరిగించుటకు ఉపయోగింపబడును. +సాధారణముగా ఆమ్లజని ఏసిటిలీన్ (acetylene) వాయువుల మంట (Oxy-acetylene flame) సహాయముచే +లోహములు అతుకబడును. జ్వలన మునకు పూర్వము ఈ రెండు వాయువులును ఊదుడు గొట్టములలోనికి సరఫరా చేయబడి బాగుగా మిశ్రమము చేయబడును. + +ఆమ్లజని విస్తారముగా వైద్య విధానములోను, న్యుమోనియా, గుండెజబ్బులు మొదలగు వ్యాధులలో శ్వాసక్రియకును, విష వాయువులను పీల్చుటవలన గలుగు దుష్ఫలములను నిర్మూలించుటకును ఉపయోగింపబడును. + +ద్రవరూపములోనున్న ఆమ్లజని యొక్క పారిశ్రామిక ఉపయోగములు చాల కలవు. వాయు కర్బనపు (Gas carbon) కడ్డీలను ఒక చివర చివర ఎఱ్ఱగా వేడిచేసి ఆమ్లజని ద్రవములో ముంచినచో ఎక్కువ కాంతితో మండి అపరిమితమయిన వేడిని ఇచ్చును. అపుడు ఏర్పడిన కర్బనద్వి ఆమ్లజనిదము గడ్డకట్టి తెల్లని ఘనపదార్ధముగా మారును, ఆమ్లజనితో సచ్ఛిద్ర కర్బనము (Porous carbon), కఱ్ఱ బొగ్గు, దీపపు మసి, పొగమసి, జీలగబెండు చూర్ణము (Cork meal), రంపపుపొడి లేక కలపగుజ్జు కలిపిన ఏర్పడు మిశ్రమము విధ్వంసక జాంతవము (Blasting gelatin) కంటే రెట్టింపు శక్తిగల ప్రేలుడు పదార్థముగా తయారగును. తుపాకిమందు, నత్రజని సమ్మేళనములు మొదలగు ఇతర ప్రేలుడు పదార్థములలోవలె ఆమ్లజని ఇతర మూలపదార్ధములో రాసాయనిక సంబంధము చెందక, స్వేచ్ఛగా నుండుటచే పై మిశ్రమము అంత శక్తిమంత మయినది. అతిశీఘ్రముగా (instantaneously) కర్బనము ఉదజని మొదలగు పదార్థములు ఆమ్లజనీకరణము చెందుటచే ఈ ప్రేలుడు ఏర్పడును. + +ఆమ్లజని, సంయోగిక వాయువును...Synthetic gas... (ఉదజని కర్బన ఆమ్లజనిదము Carbon monoxide) +తయారుచేయుటలో ఉపయోగింపబడును. (Methane ఆమ్లజనితో అసంపూర్ణ సంయోగము చెందినపుడు ఎసిటిలీన్ +Acetylene ఏర్పడును.) నత్రికామ్లము (నైట్రిక్ ఆసిడ్) తయారుచేయు విధానములలో కూడ ఆమ్లజని ఉపయో +గింపబడును. + +అనావృతమగు పొయ్యిగల (Open hearth) ఉక్కు కొలిమిలో సంయోగమునకును, కార్బనును వేరుచేయుటకును, విద్యుత్ ఉక్కుకొలిమిలో కర్బన నిస్సారణమున కును (Decarbonisation), పాడుపడిన యినుప వస్తువులను కరగించుటకును, గాలి కొలిమిలో తక్కువరకపు ఖనిజమును కరగించుటకును ఆమ్లజనితో పరిపుష్టత చెందిన వాయువు ఉపయోగింపబడును. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0826.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0826.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..bafe2f464d79c50133449035b51030833718d5c4 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0826.txt" @@ -0,0 +1,18 @@ +అగ్ని వేళతంత్రము కాలక్రమమున పఠనపాఠ నాది ప్రచారమును బొందుచుండ నిప్పటికి సుమారు 7000 సంవత్సరములకు పూర్వము జన్మించిన పతంజలిమహర్షి ' దీనిని సంస్కరించియున్నాడు. పతంజలినే చరకుడని లోకము వ్యవహరించుచున్నది. కనుకనే ఈ తంత్రమునకు చరకమని పేరు వచ్చినది. మరికొంత కాలమునకు పంచనద +మందలి దృఢబలు డను నతడు ఈ చరకమునందలి కొన్ని భాగములను (చికిత్సాస్థానమునందలి 17వ అధ్యాయము మొ. సిద్ధిస్థానాంతము) పూర్తి చేసెనని ఈ గ్రంథాంతము నందలి "అగ్ని వేశ కృతే తంత్రే చరక ప్రతి సంస్కృతే - దృఢబలపూరితే" అనువాక్యమువలన తెలియుచున్నది. ఈ గ్రంథము కాయచికిత్సను ప్రధానము చేసికొని అష్టాంగములను బోధించుచున్నది. ఈ తంత్రమునందు. (1) సూత్రస్థానము, (2) నిదానస్థానము (3) విమానస్థానము, (4) శారీరకస్థానము, (5) ఇంద్రియ స్థానము, (6) చికిత్సాస్థానము, (7) కల్పస్థానము, (8) సిద్ధిస్థానము అని ఎనిమిది స్థానములు కలవు. + +సూత్రస్థానమునందు 30, నిదాన స్థానమునందు 8, విమాన స్థానమునందు 8, శారీరక స్థానమునందు 8, ఇంద్రియ స్థానమునందు 12, చికిత్సా స్థానమునందు 30, కల్పస్థానమున 12, సిద్ధిస్థానమున 12, అధ్యాయముల చొప్పున మొత్తము 120 అధ్యాయములు కలవు.. ఇది చాల ప్రమాణ గ్రంథముగ కొనియాడ బడుచున్నది.'చరకస్తు చికిత్సితే' అని దీనిని కీర్తించుచున్నారు. + +2. సుశ్రుత సంహిత :- శల్య శాలాక్య విషయములను రెంటినిగూడ ప్రధానముగ బోధించుచు, అష్టాంగ వైద్య బోధక మగు సుశ్రుత సంహితకూడ చరకమువలెనే ప్రమాణ గ్రంథముగా గ్రహింపబడుచున్నది. + +శల్యతంత్రమనగా స్థూలముగా శస్త్రవైద్యమని చెప్పవచ్చును. దీనిని సర్జరీయని పాశ్చాత్యభాషలో వ్యవహరింతురు. దీనిని ప్రవర్తింపచేసినది ధన్వంతరి. ఇతనికి దివోదాసుడనియు నామధేయము కలదు. ఇతడు కాశీ పట్టణమునకు పరిపాలకుడు. ఈ మహామహుడు సాక్షాత్తుగ నమృత ప్రదాతయగు ధన్వంతరి యవతార మేయని "అహంహి ధన్వం న్తరి రాదిదేవో జరారుజామృత్యు హరో౽ మరాణాం".' అను సుశ్రుతమందలి . వాక్యము వలన తెలియుచున్నది. భరద్వాజాది ఋషులు ఇంద్రుని వద్ద కాయచికిత్సా ప్రధానమైన తంత్రమును గ్రహించి నట్లుగనే, ధన్వంతరిగూడ ఇంద్రునివలన శల్యప్రధానమైన చికిత్సా శాస్త్రమును ఉపదేశము నొంది యీ లోకమున విశ్వామిత్ర సుతుడైన సుశ్రుతుడు మొదలగు నార్వురకీ విద్యను బోధించెను. + +ధన్వంతరి సూర్యునివలన వై ద్యశాస్త్రమును గ్రహించెననియు వర్ణనలు గానవచ్చుచున్నవి. ఏది నిజమైనను +శల్యతంత్ర ప్రధానమైన యీ శాస్త్రము ధన్వంతరి చేతనే వ్యాప్తి నొందిన దనుట నిర్వివాదము. ధన్వంతరి యను +పేరుకూడ “ధనుః ప్రధానస్య శల్యతంత్రస్య పారం ఇయర్తి గచ్ఛతీతి ధన్వంతరి" అను వ్యుత్పత్తిచే శల్య శాస్త్ర పొరగుడను నర్థమును బోధించుచున్నది. + +ధన్వంతరివద్ద శిష్యులుగ జేరి సుశ్రుత ఔషధేనవ ఔరభ్ర - పౌష్కలావత- కరవీర్య- గోపుర రక్షితు లను నాల్గురును ఈ విద్యను గ్రహించిరి. అందు, సుశ్రుతుడు కడుంగడు బుద్ధిమంతుడు. ఇతడు స్వ గురూపదేశములను గ్రంథరూపముగ రచించెను. ఈ విషయము "యథోవాచ భగవాన్ ధన్వంతరి స్సుశ్రుతాయ" యను వాక్యముచే దృఢమగుచున్నది. మిగిలిన యైదుగురుకూడ తమ పేరిట తంత్రములను రచించిరి. సుశ్రుత తంత్రముదక్క, మిగిలిన తంత్రములు - చక్రపాణి - విజయ రక్షితాది వ్యాఖ్యాతల కాలమునాటికి దొరకుచుండెడి వని - అందు ఉపలభ్యమానములగు తంత్ర వచనములచే తెలియుచున్నది. ప్రస్తుతము సుశ్రుతగ్రంథము మాత్రము పఠన పాఠనములలో నున్నది. +· +సుమారు 2000 సంవత్సరములకు 'పూర్వముండిన సిద్ధ నాగార్జును డను బౌద్ధ. రససిద్ధుడు సుశ్రుతమును ప్రతి సంస్కరించెనని 'నాగార్జున ప్రతి సంస్కృతే' యను వాక్యమువలన తెలియుచున్నది. + +సుశ్రుతుని జీవిత కాలమునుగూర్చి పెక్కు. తర్క వితర్కములు కలవు. ఆంగ్లపండితుడు మాగ్డోనెల్ అను నతడు క్రీ.శ. 4వ శతాబ్దపువాడని చెప్పెను, 'జోన్స్, హావ్ అను వాడు క్రీ. శ. 12వ శతాబ్దపు వాడని చెప్పెను. కాని ' ఇది నిజముగా కన్పట్టదు. జి-హోలెన్ అనునతడు సుశ్రుతుడను తంత్రకర్త. లేనేలేడనియు, ఉన్న యెడల \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0828.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0828.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3e3ccb2cf2df478aad390c7d64a79997d1ecf710 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0828.txt" @@ -0,0 +1,29 @@ +ములు కలవు. ఈ గ్రంథమును పఠించినవో చరక-సుశ్రుతముల యావశ్యకత యుండదని ఇతడు వ్రాసియుండెను. +అనుభవములో గూడ ఈ విషయము రుజువగుచున్నది. + +అంజననిదానము :- ఇదియును అగ్ని వేశ కృతమని యే తెలియుచున్నది. శ్లోకరూపముగ నున్నది. వ్యాధుల +యొక్క సంఖ్యను, నామధేయములను తెలియబరచును. ఈ గ్రంథము లభ్యమగుచున్నది. + +భేడసంహిత :- ఇది భేడఋషి ప్రణీతము. ప్రస్తుతమిది తంజావూరు ప్రభుత్వ పుస్తక భాండాగారమున +ఖండిత ప్రాయముగ నున్నది. దీనిని ఇటీవల ముద్రించి నట్లు తెలియవచ్చినది. ఈ గ్రంథముకూడ ప్రమాణముగ +గ్రహింపదగియున్నది. చక్రపాణి వ్యాఖ్యానములో దీని యుద్ధారములు కనిపించును. కొందరీతంత్రమునే బాలుకి +తంత్రమని అనుచున్నారు. కాని అది సరికాదు. రెండును భిన్న తంత్రములుగనే యున్నవి. + +జతూకర్ణసంహిత : ఇదియును ప్రమాణ గ్రంథమే చక్రపాణి పెక్కు స్థలములలో విషయ నిర్ధారణకై దీనినుండి వాక్యముల నుదహరించియున్నాడు. ఇది శివదాసుడను వ్యాఖ్యాత కాలమువరకు లభ్యమగుచుండెనని అతని వ్యాఖ్యానముల యందిది యుదహరింపబడుటచే తెలియుచున్నది. + +పరాశరసంహిత; క్షారపాణి సంహిత :- ఇవికూడ శివదాసుని నాటికి లభ్యమగుచు నిప్పుడు దొరకుటలేదు. + +హరీత సంహిత :- ఇదియును చక్రపాణి, విజయ రక్షిత, శ్రీకంఠ, శివదాసాది వ్యాఖ్యాతలు కాలములో దొరకుచు నిపుడు లుప్త ప్రాయమైనది. ప్రస్తుతము హరీత సంహితయని అచ్చుబడి ప్రచారమునందున్న ప్రతి యథార్థమైన హరిత సంహితకాదు. దీనియందు చాల దోషములు కానవచ్చుచున్నవి. + +ఖరనాదసంహిత :- దీనిని అరుణదత్త, చక్రపాణి, విజయ రక్షితాదులు ప్రమాణముగ గ్రహించియుండుటచే +ఇది ప్రమాణ గ్రంథమని తెలియుచున్నది. ఇప్పుడిది దుర్లభము. + +విశ్వామిత్రసంహిత :- ఇది చాల ప్రాచీనతంత్రము. చరక సుశ్రుత వ్యాఖ్యానములలో చక్రపాణి దీనిని స్మరించెను. ఇప్పుడిది దుర్లభము. + +అగస్త్యసంహిత :- ఇది అగస్త్యునిచే రచింపబడినది. ఈ పేరుగల ఒక ఋషి ధన్వంతరి శిష్యుడు కలడని దక్షిణా పథమున నొక ప్రచారము కలదు. అగస్త్యుని యీ గ్రంథమును పురస్కరించుకొని ఒక సంప్రదాయము ఆ దేశమునందు అగస్త్య వైద్యమనుపేర వృద్ధినంది యున్నది. ఇది రసతంత్రౌషధములను గూర్చి బహుళముగ బోధించినను కాయచికిత్సా ప్రధానముగ నుండుటచే నిట నుదహరింపబడెను. ఈ తంత్ర ప్రవర్తకులు 23 మంది అని కొందరు, 33 మంది అని కొందరు, 44 మంది అని కొందరును చెప్పుచున్నారు. వారిలో నొకడగు వంగ సేనాచార్యుడు ఈ తంత్రమును సంస్క +రించి తన పేర “వంగసేన" యని ప్రసిద్ధినొందిన యొక గ్రంథమును ప్రకటించెను. ఇది ముఖ్యముగ గ్రహింపబడు చున్నది. హేమాద్రి తన వాగ్భట వ్యాఖ్యానములో దీనిని ఎక్కువగా గ్రహించియున్నాడు. + +అత్రిసంహిత :- ఇది మిక్కిలి ప్రాచీన గ్రంథమని కొందరును, ఆధునికమని కొందరును, నుడువుచున్నారు. దీని యందలి వచనములు ఏ వ్యాఖ్యానములలోను కన్పట్టక పోవుటచే, దీని యార్షత్వము సంశయింపబడు ·చున్నది. ఇది లభ్యమగుచున్నది. పంచనదమందు ఇంత కన్న పెద్దదియగు నొక గ్రంథము ఈ పేరుతో ప్రచారము నందున్నదని తెలియుచున్నదిగాని ఆ గ్రంథము హస్తగతము కాలేదని. మహా మహోపాధ్యాయ గణనాథ సేన్ గారు వ్రానీయున్నారు. కాయచికిత్సా గ్రంథములలొ ఆర్షము లనదగినవి యింతకుమించి ప్రచారము నందు లేవని చెప్పవచ్చును. + +శల్యతంత్ర గ్రంథములు :- శల్యతంత్రమనగా శరీరము నందు చేరి బాధించెడి శల్యముల నుద్ధరించి చికిత్స చేయు +విధానము, శల్యములు బాహ్యములగు బాణములు మొదలగునవిగా నుండవచ్చును. లేదా ప్రణాదుల యందలి పూయము మొదలగు నభ్యంతరములుగ నుండ వచ్చును. కనుక శస్త్రములచే చేయబడు ప్రణాదుల చికిత్సయు, బాహ్యముగ శరీరమునందు చేరిన ములుకులు మొదలగువానిని యంత్రాదులచే నాకర్షించి చికిత్సించుటయు కూడ శల్యతంత్ర మనబడుము, దీనిని బోధించు తంత్రములు శల్యతంత్రములు, ఈ తంత్ర \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0830.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0830.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7aa4a2e9a05ad7822decd70de17f3f603c7deedb --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0830.txt" @@ -0,0 +1,30 @@ +కౌమారభృత్యతంత్రములు :- శిశువుల సంరక్షణమును బోధించు తంత్రములకు కౌమారభృత్యతంత్రము లని పేరు. + +జీవకతంత్రము ; పార్వతకతంత్రము ;బంధక తంత్రము:- ఈ మూడు తంత్రములు పూర్వకాలమున ప్రసిద్ధిగ నుండెనని డల్హణుడు సుశ్రుత సంహిత ఉత్తర స్థానములో నుదహరించి యుండెను. కానీ యివి ఇపుడు నామమాత్రావశిష్టములు. + +కుమారతంత్రము :- చక్రపాణిచే భానుమతి యను. సుశ్రుత వ్యాఖ్యలో దీని పాఠములు ఉద్దరింపబడినవి. కాని దీని కర్త యెవరో తెలియదు. ఇది ప్రస్తుతము దుర్లభము. + +హిరణ్యాక్షతంత్రము :- మాధవనిదాన వ్యాఖ్యలో శ్రీకంఠుడు దీనిపాఠము సుద్దరించెను. దీనినే కొందరు కుమారతంత్రము అందురు. దుర్లభము. + +గ్రహచికిత్స :- భూతవిద్యా తంత్రములు ప్రస్తుతకాలమున లుప్తప్రాయముగ నున్నవి. చరకుని కాలమున వీటిని ఉన్మాదాది మానసికరోగముల చికిత్సలలో కొద్దిగ వర్ణించి యున్నారు. ఈ తంత్రములు ప్రస్తుతము దొరకుట లేదు. + +అగదతంత్రములు :- స్థావర, జంగమ, కృత్రిమ విషముల స్వరూప, లక్షణ, చికిత్సలను బోధించునవి అగదతంత్రము లని చెప్పబడును. కాశ్యపాదులు వీని ప్రవర్తకులు. + +కాశ్యపసంహిత :- డల్హణ, చక్రపాణి, శ్రీకంఠాది వ్యాఖ్యాతలచే నీ తంత్రవచనములు ప్రమాణముగా నుద్ధరింపబడినవి. + +ఆలంబాయనసంహిత:- మాధవనిదాన టికలో విషాధికారమున శ్రీకంఠుడు దీని యుద్ధారము నుదహరించెను. దుర్లభము. + +ఉశనస్సంహిత :- దీని రచయిత శుక్రాచార్యులని వృద్ధవైద్యులు చెప్పుదురు. శుక్రాచార్య మతానుయాయి యగు కౌటిల్యుడు, తన యర్థశాస్త్రమున కంటక శోధ నాధికరణమున విషాది ప్రతీకారోపదేశము, ఆశుమృతక పరీక్ష యనువాటిని చూపుటచే ఈ సంహిత యున్నట్లు తర్కింపబడుచున్నది. + +సనకసంహిత :- దీనికే శౌనక సంహిత యని పేరు కూడ కలదు. ఇది మిక్కిలి ప్రాచీనమైనది. ఇది అరబ్బీ భాషలోనికి తర్జుమా చేయబడినది. ఈ భాషాంతరీకృత గ్రంథములోనున్న విషయములు చరక, సుశ్రుతాది గ్రంథములలో నున్న విషాధికారమునందలి యంశములకు సరిపోవుచున్నట్లు ప్రపుల్ల చంద్ర రాయ్ గారు తమ భారతీయ రసాయనశా స్త్రేతిహాసమున వ్రాసియున్నారు. దీని అరబ్బీ భాషానువాదము లభ్యము. + +లాట్యాయనసంహిత :- సుశ్రుతకల్ప స్థానములో డల్హణుడు దీని పాఠములను ఉద్ధరించెను. దుర్లభము. + +రసాయన వాజీకరణతంత్రములు:- రసాయన వాజీకరణ తంత్రములలో రసాయనతంత్ర మనునది శరీరము నందు శ్రేష్ఠమగు సప్తధాతు సముదాయము నభివృద్ధి నందించు నుపాయములను బోధించునది యనియును, వ్యాధులను నశింపచేయు నుపాయములను బోధించునది యనియును వ్యవహరించుచున్నారు. చరకాదులు రసాయన సేవా విధానమును, మూలికా ప్రధానమైన రసాయ నౌషధ యోగములను, ఉపదేశించియున్నారు. ఈ రసాయన తంత్రమునకే రసతంత్రమనికూడ వ్యవహారము. ఈ వైద్యులకు రాసాయనికు లని పేరు. దీని ప్రవర్తకులు మహేశ్వర, నాగార్జు నాదులు, వాజీకరణతంత్ర మనునది శుక్రదోషములను పోగొట్టి సత్సంతానముకల్గు నుపాయములను బోధించును. ఈ వైద్యులకు వాజీకరణికు అని పేరు. దీని ప్రవర్తకులు బాభ్రవ్య, కుచుమార, వాత్స్యాయ నాదులు. + +రసాయనతంత్రములు; పాతంజలతంత్రము - శివ దాసాది వ్యాఖ్యాతలచే దీని పాఠములు ఉద్ధృతము లైనవి. ఇది దుర్లభము. +. +వ్యాడితంత్రము; వాసిష్ఠతంత్రము: మాండవ్యతంత్రము. ఇవి మూడును మిక్కిలి ప్రాచీనములైనవి. ఇపుడు +దుర్లభములు. + +నాగార్జునతంత్రము :- ఈ గ్రంథకర్త మహర్షి యని కొందరు, బౌద్ధపండితు డని కొందరు చెప్పుచున్నారు. కొందరీ నాగార్జునతంత్రమనగా నాగార్జున ప్రణీతమగు రసరత్నాకరమనుచున్నారు. ఇది దుర్లభము. ఈ నాగార్జునుడే కక్షపుటతంత్రము, ఆరోగ్యమంజరి యను మరి \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0831.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0831.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b338e1f41c0fd71d40ed0415c5bc1ed246d575ba --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0831.txt" @@ -0,0 +1,33 @@ +రెండు గ్రంథములను రచించెనని చెప్పుదురు. ఇవి లభ్యములు. ఇతనిచే రచింపబడిన రసేంద్రమంగళ మను +గ్రంథమునందు ఎనిమిది అధ్యాయములు కలవు. కాని ప్రస్తుతము 3 అధ్యాయములు మాత్రమే దొరకు చున్నవి. దీనిని ఆంధ్రభాషలోనికి పరివర్తనమొనర్చిరి. + +రసహృదయతంత్రము :- దీనిని శంకరాచార్యుల గురువగు గోవింద భగవత్పాదులు రచించిరి. ఇది లభ్యము. + +రసార్ణవతంత్రము :- ఇది ఈశ్వరునిచే పార్వతికి ఉపదేశింపబడినది. బహు ప్రాచీనమైనది. ఇది లభ్యము. + +వాణీకరణతంత్రములు; కుచుమారతంత్రము :- - ప్రాచీనమైన తంత్రము. లభ్యము కాదు. + +నందితంత్రము :-నంది అనువానిచే ప్రథమమున వేయి అధ్యాయములలో నీ సంహిత వ్రాయబడెనని తెలియు +చున్నది. + +శ్వేతకేతుతంత్రము :- ఉద్దాలకుని పుత్రుడగు శ్వేతకేతునిచే నందిసంహిత ప్రతి సంస్కరింపబడి 5 వందల +అధ్యాయములలోనికి సంక్షిప్తము గావింపబడి శ్వేతకేతు తంత్రమని వ్యవహరింపబడిన తంత్రము. + +పాంచాళతంత్రము :- బబ్రుకుమారుడగు పాంచాళునిచే శ్వేతకేతు సంస్కృతమగు నందిసంహితావ్రతి సంస్కరింపబడి, మరికొంత సంక్షి ప్తము కావింపబడి 7 భాగములలో రచింపబడినది. + +వాత్స్యాయమని కామసూత్రములు:- వాత్స్యాయన కృతము. వాత్స్యాయనునిగూర్చి భిన్నాభిప్రాయములు కలవు. కొందరు ఋషి యనియు, కొందరు చంద్రగుప్తుని మంత్రియగు చాణక్యుడనియు అందురు. + +3. అనార్ష వైద్యగ్రంథములు; అష్టాంగ సంగ్రహము:- ఇదియును సూత్ర, శారీర, నిదాన, చికిత్సా కల్ప, ఉత్తరస్థానము లను ఆరు స్థానములను కల్గియున్నది. అందు సూత్రస్థానమున 40, శారీర స్థానమున 12, నిదాన స్థానమున 16, చికిత్సా స్థానమున 24. కల్ప స్థానమున 8, ఉత్తరస్థానమున 50 అధ్యాయముల చొప్పున మొత్తము 150 అధ్యాయములు కలవు. ఈ గ్రంథమును వృద్ధ వాగ్భట మని వ్యవహరింతురు. వృద్ధవాగ్భట మను పదముచే కొందరు పండితులు వాగ్భటు లిరువురుండెడి వారని నిరూపించుచున్నారు. దీనినిగూర్చి లోగడ వివరింపబడి యున్నది. + +అష్టాంగహృదయము :- ఈ గ్రంథ ప్రాధాన్యమును బట్టి ఇది మొదటనే వివరింపబడినది. + +మాధవనిదానము :- ఇది రోగనిర్ణయమున కుపయోగించు ప్రమాణ గ్రంథము. మహారాష్ట్ర దేశజాతుడును, ఇందుకరుని పుత్రుడు నగు మాధవకరునిచే రచింపబడినది. ఇదికూడ బహు పఠన పాఠన ప్రచారములో నున్నది. ఈ గ్రంథక ర్త క్రీ. శ. 7, 8 శతాబ్దములలో జన్మించెను. ఈ గ్రంథకర్త వేదవ్యాఖ్యాతయగు మాధవాచార్యుడని కొందరు వ్రాసిరి. కాని అది నిరాధారము. మాధవాచార్య ప్రణీతమగు గ్రంథము వేరొండు కలదేమోకాని అది ప్రస్తుతము సులభముగ దొరకుటలేదు. ఈ మాధవ నిదానము ననుసరించి పెక్కు గ్రంథము లుద్భవించినవి. + +యోగరత్నాకరము :- ఇందును మాధవ నిదానమందలి యనుక్రమము, శ్లోకములు గాన్పించును. ఈ గ్రంథకర్త +నామ ధేయము అవిదితము. కాలముకూడ తెలియదు. + +శార్ణోధరసంహిత:- ఇదికూడ శారీర నిదాన చికిత్సా విషయములతో విలసిల్లుచు వైద్యులు యాదరమును పొందుచున్నది. ఇందు మూలికౌషధములు, రసౌషధములు కూడ కలవు. పంచకర్మలు వర్ణింపబడినవి. ఇందు మూడు ఖండములు కలవు. అవి పూర్వ, మధ్యమ, ఉత్తర ఖండము లనునవి. దీనిని శార్ణధరాచార్యులు రచించెను. + +భావప్రకాశము :- ఇదియు అష్టాంగములను బోధించుట కుద్దేశింపబడినది. ఇది ద్రవ్యగుణ విజ్ఞానమును ప్రధానముగ గల్గించుచు నిదాన చికిత్సలను పరిపూర్ణముగ వివరించు గ్రంథము. ఇది భావమిశ్రకృతము. ఉత్తరదేశము నందు దీనికి విస్తృతమగు ప్రచారము కలదు. ఇందు ఫిరంగరోగమును గూర్చి వర్ణించియున్నాడు. ఫిరంగి చెక్క మొదలగు వస్తువులను గూడ వర్ణించెను. ఇతడు క్రీ. శ. 16వ శతాబ్దపు పూర్వభాగమున జనించెనని నిర్ణయింపబడెను, + +పిమ్మట గదనిగ్రహము, సిద్ధయోగము మొదలగు గ్రంథములు రచింపబడినవి. భైషజ్య రత్నావళి, ఆయుర్వేద విజ్ఞానము ఇంకను అర్వాచీనములగు ప్రత్యక్ష \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0837.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0837.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1674e0f5ac020d059ec8f0f5e082acfbd96d6cc0 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0837.txt" @@ -0,0 +1,58 @@ +(16) “నాభక్తా శిష్టా శుచి శుధిత పరిచరః" అయిష్టులు, అయోగ్యులు, శుచిత్వము లేనివారు, ఆకలిగొన్న వారు ఎదుట నున్నపుడును + +(17) “నాపాత్రే ష్వమేధ్యాసు” అపరిశుభ్రము లైన పాత్రలయందును + +(18) “‘నా కాలే.” సమయము కాని సమయమందును + +(19) “నా దేశే.” ఉచితముగాని స్థలమునందును + +(20) "నాకీణ్ణి” పదుగురున్న చోట + +(21) “నాదత్వాగ్ర మగ్నయే.'' వైశ్య దేవాదికము లాచరించకయు + +(22) "నాప్రోక్షితం ప్రోక్షణోదకై !.” మంత్రోదకముచే పవిత్రము చేయకయు + +(23) “మం త్రైరనభిమంత్రితం.” ఆపోశనము చేయకయు + +(24) “నకుత్సయన్.” కోపముతోను (తిరస్కరింపకయు) + +(25) "నకుత్సితం.” చెడిపోయినట్టియు (నింద్యమై నట్టియు) + +(26) “నప్రతికూలో పహిత మన్న మాదరీత" అనుకూలముగ లేని వారివలన అమర్చబడి నట్టియు, అన్నమును భుజింపరాదు. + +113. "నపర్యుషిత మన్యత్ర మాంసహరిత శుష్క శాకఫల భక్షేభ్యః" మాంసము, పచ్చికూరలు (అల్లము, నిమ్మకాయ, కంద, ముల్లంగి మొదలగునవి హరితశాకములని వాడబడును.) వరుగుచేయబడిన కూరలు, పండ్లు, అతిరసాలు మున్నగు మృతతైల పక్వములగు భత్యములు తప్ప నిలవయున్న పదార్థములను తినరాదు. + +114. “నా శేషభుక్స్యా దన్యత్ర దధి మధు లవణ సక్తు సలిల సర్పిభ్యః" భుజించునపుడు పెరుగు, తేనె, ఉప్పు, సత్తుపిండి, నీళ్ళు, నెయ్యి- అను వీటిని మిగుల్చ రాదు. + +115. “న నక్తం దధి భుంజీత." రాత్రియందు పెరుగు తినరాదు. + +116. (1) "న సక్తూ నేకా నశ్నీయాత్.” ఒక సత్తు పిండిని మాత్రమే కడుపునిండ భుజింపరాదు. + +(2) "న నిశి" రాత్రియందుగాని, . + +(3) “న భుక్త్వా" భుజించిన పిమ్మట గాని, + +(4) “న బహూర్." అనేకసార్లధికముగా గానీ, + +(5) “నద్విర్నోద కాన్తరితాన్." భోజన కాలములందు +గాని మధ్యమధ్య నీళ్లు త్రాగుచుగాని, +సత్తుపిండిని తినరాదు. + +117. “నచ్ఛిత్త్వాద్విజై ర్భషయేత్.” సరిగా పండ్లతో నమలకయే భక్షింపరాదు. + +118. (1) “ నానృజుః క్షుయాత్.” తుమ్మునపుడు + +(2) “నాధ్యాత్" భుజించునపుడు, + +(3) " నాకయీత.” పడుకొనిన యప్పుడు శరీరమును వంక రటింకరగా మెలికలు తిప్పియుంచక నిటారుగా నుండవలయును. + +19. “న వేగితోన్య కార్యస్స్యాత్." మలమూత్రములను బిగపట్టుకొని యితర పనులు చేయరాదు. (ఇచట వేగములు 13 కలవు; అవి యివి : + +(1) అపాన వాతము (2) మలము (3) మూత్రము (4) తుమ్ము (5) ఆకలి (6) దప్పి (7) నిద్ర (8) దగ్గు (9) బడలిక వలన కలిగిన ఆయాసము (10) ఆవలింత (11) కన్నీరు (12) వమనము (13) శుక్రము ఇవి ఎవ్వియు నిరోధింపరాదు అని ఆయు ర్వేదము. + +120. 'నవాయ్వగ్ని సలిల సోమార్క ద్విజగురు ప్రతిముఖం నిష్ఠీవికావాతవర్చో మూశ్రణ్యుత్సృజేత్ ” ఎదురుగాలిలో, అగ్ని సమీపమున, ఉదక సమీపమున, సూర్యచంద్రుల యొక్కయు, బ్రాహ్మణులు, గురువులు మొదలగు పెద్దల యొక్కయు ఎదుటను ఉమియుట, అపాన వాయువు విడచుట, మలమూత్రములను చేయుట తగదు. + +121. “న పస్థాన మనమూ త్రయేత్" పలువురు నడచు త్రోవయందు మూత్రము చేయరాదు. + +122. (1) " నజనవతి " (2) " నాన్న కాలే ” (3) "న జపహోమాధ్యయన బలి మంగల క్రియాను శ్లేష్మ సింఘాణకం ముంచేత్." పదు గురుగల చోటను, భోజనముచేయు సమయము నందును, జపము హోమము అధ్యయనము +చేయు సమయములందును, స్థలములందును \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0838.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0838.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..376c1b27ebe4cdcebac0875b2e0e99842ec26c27 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0838.txt" @@ -0,0 +1,62 @@ +బలినొసగుచోటను, శుభకార్యములు జరుగుచున్నపుడును, ఉమియుట, చీదుట తగదు. + +123. (1) "న స్త్రీయ మవజానీత." అతివను అవమానింపరాదు. + +(2) "నాతివిస్రంథ యేత్." అతి చనువు చూపరాదు. + +(3) "న గుహ్య మనుశ్రావయేత్." దాచతగిన రహస్యములు స్త్రీలకు వినిపించరాదు, + +(4) " నాధికు ర్యాత్.” ఆమెకు సర్వాధికారము ఒసంగరాదు. + +(5) “న రజస్వలాం" రజస్వలయైనట్టియు + +(6) “నాతురాం" వ్యాధిబాధితురాలగునట్టియు + +(7) “నా మేధ్యాం” అపరిశుభ్రతగలిగినట్టియు + +(8) “నాశస్తాం” యోగ్యురాలు కానట్టియు + +(9) " నానిష్ట రూపాచారోపచారాం" అనాకారియు సహింపరాని నడవడిగలట్టిదియు, ఇష్టములేని పరిచర్య చేయునట్టిదియు అను ఈ లక్షణములు గలిగినట్టియు, + +(10) “నాదక్షాం.” తన శక్తిసామర్థ్యములకు తగనట్టియు, + +(11) ‘“నాదక్షిణాం” తన కనుకూలవతి కానట్టియు + +(12) “నా కామాం” తనయందు ప్రీతిలేనట్టియు + +(13) “నాన్యకామాం” ఇతరుని ప్రేమించినట్టియు + +(14) “నాన్యస్త్రీయం” ఇతరుని వశమునందున్నట్టియు + +(15) “నాన్య యోనిం" తన జాతికి భిన్నమగుజాతి కలిగినట్టియు స్త్రీని + +(16) “నాయోనౌ” యోనిగాని ప్రదేశమందును + +(17) “నచై త్య చత్వర చతుష్పథో పవన శ్మశానాఘాత సవితౌషధి ద్విజ గురు సురాలయేషు." ధర్మ,శాలలు, రచ్చపట్టులు, పురోపపనములు, శ్మశానము, వధ్యస్థానము, నీళ్ళగది, ఓషధులు భద్రపరచిన ప్రదేశము, బ్రాహ్మణగురు గృహములు, దేవాలయము, అను నిటిస్థలములందును + +(18) "న సంధ్యయోః." (19) “నాతిథిషు.” సంధ్యా సమయమందును, నిషిద్ధములుగు తిథులయందును (సురతమునకు నిషేధించిన తిథులని భావము.) + +(20) “నాశుచిః." తాను శుభ్రముగా నుండకయు + +(21) “నాజగ్ధ భేషజః.” బలకరములగు ఔషధములను సేవింపకయు + +(22) “నాప్రణీతసంకల్పః." మనసునం దిచ్ఛలేకయు + +(23) “నా నుపస్థిత ప్రహర్షః." సంతోషము లేకయు + +(24) "నాభుక్తవాన్" భుజింపకయు + +(25) “నాత్యాళితః" అతిగ భుజించియు + +(26) “న విషమస్థః.” వ్యత్యస్తముగ నుండియు + +(27) "న మూత్రోచ్చార పీడితః.” మూత్రము నిరోధించియు + +(28) “నశ్రమ వ్యాయా మోపవాసక్షమాభిహతః." శ్రమచెందియు, సాముచేత, ఉపవాసముచేత బడలిక చెందియు + +(29) “నారహని వ్యవాయం గచ్ఛేత్." చాటు లేని తావులందును స్త్రీ సంభోగము చేయరాదు. + +ఇట్లు మంచి నడవడికను (సద్వృత్తమును) గురించి చెప్పబడిన ప్రధాన ధర్మసూత్రములందు సూట యిరువది మూడు ధర్మములు మాత్రమే యిచట చూపబడినవి. ఈ సూత్రములలో సూ. 112 నందు 25, సూ. 116 నందు 4, సూ. 118 యందు 2, సూ. 122 నందు 2, సూ. 123 నందు 28, ప్రధాన ధర్మ గర్భితములగు మరికొన్ని విశేషధర్మములు వివరింపబడినవి, ఇందు 112వ ధర్మమున మంచి నడవడి కలవాడు భుజింప తగని అన్నవిశేషములును, 116 నందు వరి, జొన్న, మొక్కజొన్న మొదలగువాటి పేలాలపిండిని ఉపయోగింపవలసిన విధులు, 118 యందు శరీరమును వంకర +టింకరగా నుంచి చేయతగని పనులు, 122 నందు ఉమియుటకు, చీదుటకు తగని ప్రదేశములు, 123 నందు +అతివలయెడ వర్తింపవలసిన విధినిషేధములు చెప్పబడినవి. ఇట్లు' సూత్రగర్భితములైన ధర్మములు 61 కలవు; +ఇవియు మూలధర్మములును కలసి 184 అయినవి. ఇవిగాక యీ సద్వర్తనమున తెలియదగిన ధర్మము లింకను 147 కలవు. ఇవన్నియు చేరిన మొత్తము సద్వర్తనమునందు మూడువందల ముప్పది యొకటిగా ధర్మములు నిరూపించబడినవి. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0839.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0839.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1fcb0981f898c54300a530dd940eeed7b64db066 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0839.txt" @@ -0,0 +1,40 @@ +ఇవి యిట్లుంచి యింకను తెలియచేయ వలసిన ధర్మముల సంఖ్య 1180 మిగిలి యున్నవి. అవి యివ్వి : + +1. స్వస్థవృత్తమునందు (ఆరోగ్యవంతుడు నిత్య జీవనమునందు) రాత్రిందివములయం దనుస రించవలసిన +ధర్మములు ...40 + +2. షడృతువులందును అనుసరించవలసిన విశేష ధర్మములు. ...24 + +3. వేగధారణము, త్రివర్గసాధనము, మున్నుగా దృఢసత్వ సంపన్నమగు శరీరములో దీర్ఘ జీవితమును సుఖమయముగా గడపి, వేదోదితమగు మనుష్యానందమును సంపూర్ణముగ ననుభవింపగల సమర్ధతను ఇహఫల సాధనముగా భోధించు ధర్మములు ...950 + +4. స్వర్గసుఖ సాధన ధర్మములు ...34 + +5. అపవర్గానుభూతి హేతువులగు ధర్మములు ...56 + +6. శాశ్వత అజరామరానంద సందోహ దివ్య తనుత్వ సంసాధక ధర్మములు ..76 + +మొత్తము ...1180 + +పూర్వోక్తములు 331 + +వెరశి మొత్తము...1511 + +ఇట్లు పదునై దువందల పదునొకండు ఆయుర్వేద ధర్మములు కలవు. ఇవన్నియు చరకము ప్రమాణముగా గలవి. ఈ ధర్మములను చరక సంహిత యందలి సూత్ర విమాన, శారీర, ఇంద్రియ స్థానములందును, చికిత్సా స్థానమునగల మొదటి యధ్యాయమునందును చూడనగును, చరక సంహితయందులేని ఆరోగ్య ధర్మములు మరెచ్చటను లేవు. పురాణములు మొదలగు ఇతరము లందు గల ఆయుర్ధర్మములు ఈ సూత్రముల ననుసరించియే సమకూర్పబడినవి. + +“చికిత్సా వహ్ని వేశస్య స్వస్థాతురహితం ప్రతి.” +యదిహాస్తి తదన్యత్ర యన్నేహాస్తి నతత్క్వచిత్." + +స్వస్థ, ఆతుర, హితముగోరి అగ్ని వేశునిచే రచింపబడిన ఈ సంహితయందు ఏది చెప్పబడినదో అది అన్నింటను చెప్పబడి యుండును. ఇందు చెప్పబడని విషయము మరియెచ్చటను లభింపదు, అని యిట్లు ప్రతిజ్ఞ చేసి శ్రీ అగ్ని +వేశుడి చరక సంహితను ముగించెను. అగ్ని వేశునిచే సమకూర్పబడిన యీ సంహితయే, చరక సంస్కృతమై +చరకసంహిత యనబడుచున్నది. చరకసంహిత యను ఆయుర్వేద ధర్మ సర్వస్వము. + +సాహిత్య సమాలోచనమునకును, విశేష విజ్ఞాన సముపార్జనమునకును, ప్రజ్ఞాన్వితులగు జిజ్ఞాసువులు సావధానులై అమూలాగ్ర మొక పర్యాయము చరకసంహితను పఠించి ఉభయలో కార్థ ఫలసిద్ధు లగుదురుగాత. + +'ఆయుర్వేదో ఒమృతానామ్” + +ఆరణ్యకములు :- వేదము మంత్రబ్రాహ్మణాత్మకము. ఆ బ్రాహ్మణముల యనుబంధము లారణ్యకములు. అథర్వబ్రాహ్మణమునకు దప్ప తక్కిన మూడు బ్రాహ్మణములకు నారణ్యక గ్రంథము కనబడుచున్నది. సామ బ్రాహ్మణమునకు దాని చివరనున్న శుక్రియ కాండమే ఆరణ్యక మనబడుచున్నది. అట్లే శుక్ల యజుశ్శాఖకు శతపథబ్రాహ్మణ అంతిమ కాండ మే ఆరణ్యకము. కఠ మైత్రాయణీయాది శాఖలకు ఆరణ్యకములేదు కౌషీత కారణ్యక మన్న పేరుమాత్ర మున్నదిగాని, ఆ గ్రంథము మృగ్యము. ఇంక తైత్తిరీయారణ్యకము, ఐతరేయారణ్యకము ననెడి రెంటి విషయము. తైత్తిరీయారణ్యకము తక్కిన అన్నిటి కంటెను ప్రాచీనము. “అరణ్యే ౽ధీయీరన్” అను నిందలి వాక్యమును బట్టి ఇది అరణ్యములో అధ్యయనము చేయదగినదని తెలియుచున్నది. కాని ఇందలి - సావిత్ర - నాచికేత చాతుర్హోత్ర +వైశ్యసృజ - భాగములకు ఈ నియమములేదని పూరా చార్యుల మతము. ఇందలి పది ప్రపాఠకములలో కడపటి +నారాయణోపనిషత్తు. మొదటి తొమ్మిదియు ప్రాచీనములు. ఈ ఆరణ్యకము యజ్ఞోపయోగిగా కనవచ్చినను జీవేశ్వర తత్త్వబోధకములైన ఉపనిషత్తులును, వివి విజ్ఞానదాయకములైన ఇతర విషయములు నిందు కన వనుట నిజము. + +ఇందలి మొదటి ప్రపాఠకము 'ఆరుణ కేతుకము' అనబడును. దీనినే, అరుణమందురు. ఆరోగ్య కాములగు వారు +ఇందలి మంత్రములు పఠించుచు సూర్యనమస్కారము లొనర్చెడి యాచారము నేటికిని భరతఖండమంత \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0842.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0842.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0b7ae506db9af386cd46fba6a4d5c9a72b2a10c4 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0842.txt" @@ -0,0 +1,35 @@ +సమానమగు భారముకల స్వచ్ఛమగు బంగారము నీటిలో ముంచబడిన పుడెంత భారమును నష్టపోవునో కిరీటము +కూడ నీటిలో ముంచబడినపుడు అంతేభారమును నష్టపోవలెను. అపుడే ఆ కిరీటములోని బంగారము పరిశుద్ధ +మగునదిగా గ్రహింపబడును. కాని అవి నష్టపోవు భారము ఎట్టి వ్యత్యాసమున్నను అది కల్మషమగు బంగారముగా గ్రహింపబడును. + +గరిమనాభి, (Centre of Gravity) తులాదండము, (Levers), ఉత్ల్పవనము (Buoyancy), అను మూడు +విషయములలో నితడొనర్చిన పరిశోధనలు విజ్ఞానశాస్త్రాభివృద్ధి కెంతయు తోడ్పడినవి. రేఖాగణిత శాస్త్రమునందు +కూడ వివిధవిషయములను గూర్చి అతడు వివవరించెను. అతడు ఈ క్రింది విషయములపై గ్రంథములు వ్రాసెను. + +1. 'గోళము, స్తూపము' ఇందు గోళములు, శంఖులు, ఘన సమచతుర్భుజములు, స్తూపములు- అను వాటియొక్క కొలతలు శుద్ధ రేఖాగణిత విధానము ననుసరించి చూపబడినవి. ఈ గ్రంథము రెండు భాగములుగా నున్నది. + +2. వృత్తము యొక్క కొలత. + +3. ఘనశంఖులు; ఘనగోళములు ఇందు 32 ఆకాంక్షా సిద్ధాంతములు ప్రతిపాదింపబడినవి. + +4. సర్పిలములు; ఇందు 28 ప్రతిపాదనలు కలవు. + +5. సమతలముల యొక్క గరిమనాభిత్వము. ఇది రెండు భాగములుగా నున్నది. లోగడ అరిస్టాటిలు చే వివరింపబడిన విషయములు సాపేక్షముగా అనుమానాస్పదములుగాను అశాస్త్రీయములుగాను ఉండెను. అందుచే అర్కి మెడీను ఇందు వివరించిన విషయములు సిద్ధాంత పూర్వకములై యాంత్రిక శాస్త్రమునకు పునాదులుగా భావింపబడుచున్నవి. ఈ గ్రంథమునందలి మొదటి భాగములో పదునేను ప్రతిపాదనలును, ఏడు సిద్ధాంతములును (Postulates) కలవు. రెండవ భాగ మందు పది ప్రతిపాదనలు కలవు. (1) రెండు భారములు, (2) సమానాంతర చతుర్భుజము, (3) త్రిభుజము. (4) సమలంబ చతుర్భుజము, అను వాటి యొక్క గరిమ నాభినిగూర్చి నేడు వాడుకలోనున్న నిరూపణలతో ఇతని నిరూపణలు సమానముగా నున్నవి. + +6. పరవలయ (Parabola) వైశాల్యము. ఇందు ఇరువదినాల్గు ప్రతిపాదనములు కలవు. “పరవలయము యొక్క ఖండవైశాల్యము, ఆ ఖండమునకు సమానమైన కొలతలతో కూడిన ఆధారము, లంబముగల త్రిభుజము యొక్క వైశాల్యములో 4/5 వంతు ఉండును" అనుటకు రెండు నిరూపణములు ఇయ్యబడినవి. + +7. తేలెడివస్తువులు; ఇది రెండు సంపుటముల గ్రంథము. + +8. సొమ్నైటిసు (Psamnites) ఇసుకను లెక్కించు సాధనము (Sand reckoner). ఇది సంఖ్యా పరిభాషలతో కూడిన గ్రంథము. + +9. విధానము (Method): ఇది 1906 లో కనుగొనబడినది. ఇది ఒక ముఖ్యమైన గ్రంథము. ఇందు ఆర్కి మెడీసు యాంత్రిక పద్ధతులను వివరించెను. వీటిచే ఆతడు అనేక నిర్ణయములు చేయగలిగెను. + +10. సమతల రేఖాగణిత శాస్త్రమునందలి ప్రతిపాదనములు. + +ఆర్కిమెడీసు పైన పేర్కొనబడిన విషయమునేకాక త్రాసు, కప్పీలు, ఖగోళశాస్త్రము, కాంతియొక్క వక్రీభవనము మొదలగు విషయములలో కూడ కృషి సల్పినట్లు తెలియుచున్నది. + +పూర్వకాలపు యాంత్రిక నాగరకతకు ఆర్కిమెడీసు స్థాపకుడై యున్నను, సైరకూసు రక్షణ సంస్థను ఆయత్త పరచుట వలన అతనికీర్తి నల్దిక్కుల వ్యాపించియున్నను ఆతనికి యాంత్రికసాధనములపై ప్రబలమైన అనాదరము ఉండెడిది. కావున వాటియెడ ఆతనికి గల ద్వేషము -ఆతడు వాటిని ఎక్కడను వ్రాసి పెట్టియుండకపోవుటచే విదితమగుచున్నది. ఇట్టి యాంత్రిక పరిశోధనలు కేవల శాస్త్రజ్ఞుని కీర్తిప్రతిష్ఠలకు లోపము నాపాదించు నని అతడు తలంచెను. + +రోమను సేనానాయకుడగు మార్సిలను సైరకూసు నగరమును జయించునాటికి ఆర్కి మెడీను తన అవసాన దశ యందుండెను. విజయమునొందిన రోమను నాయకునకు ఆర్కిమెడీసుపై గాఢాభిమానము ఉండెను, అతడు +ఆర్కిమెడీసును తీసికొని రావలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. మార్సిలను ఆర్కిమెడిసును ఆదరించు తలపుతోనే అతనీ +పిలిపించెను. కాని మార్సిలను ఆజ్ఞయందలి సద్భావ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0843.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0843.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7d71016b8d5fdd7f498a7203867c854f5858053c --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0843.txt" @@ -0,0 +1,17 @@ +మును గ్రహింపజాలని రోమను సైనికుడొకడు, ఆర్కి మెడీసును కలిసికొని అతనిని తన వెంట రావలసినదిగా ఆజ్ఞాపించెను. కాని మహామహుడగు ఆర్కి మెడీసు శూన్యమనస్కుడై కొంతతడవుండెను. ప్రేపితుడైన సైనికుడు ఆతని శూన్య మనస్కతను అర్థము చేసికొన లేదు. అతడు దానిని ఆజ్ఞా తిరస్కారముగా భావించి వెంటనే అతనిని కత్తితో పొడిచి చంపెను. పిదప ఆర్కిమెడీసు యొక్క దుర్మరణమునకై ఆ రోమను - సేనానాయకుడు మిక్కిలి దుఃఖించెను. సుప్రసిద్ధుడగు ఆ శాస్త్రజ్ఞుని భౌతిక దేహము గౌరవపూర్వకముగా పాతిపెట్టబడెను. అతని సమాధి పై ఒక శిల స్థాపింప +బడెను. ఆశిలపై నొక చిత్రము వ్రాయబడెను. అందు ఒక స్తూపము, దానిలో నొక గోళము లిఖింపబడెను. ఎందుచేతననగా ఆర్కిమెడీసు గోళము యొక్కయు దానిని ఆవరించియుండు స్తూపము యొక్కయు ఘనపరిమాణములకు గల సంబంధములో తాను కసిపెట్టియున్న వి శేషము అన్ని విధముల ముఖ్యమైన దానినిగా భావించెను. + +ఆర్థిక ఖనిజములు*:- ఉపోద్ఘాతము :- భూమిపై దొరకు ఖనిజ సంబంధమైన వస్తువులను మానవులనాదిగా +నుపయోగించుచుండి రను విషయ మెల్లరకు విదితమే. మొట్టమొదట వాడిన వస్తువులలో గొడ్డండ్లు, కత్తులు మొదలగు సామగ్రిని తయారుచేయుట కుపయుక్తమైన చెకుముకి రాయి (flint, chert etc.), స్పటికపురాయి, పలుగురాయి, లేక పిండిరాయి (quartz) మొదలైన వాటిని పేర్కొనవచ్చును. బలపపురాయి (steatite) సున్నపురాళ్ళు (lime stones) మొదలైన మెత్తనిరాళ్ళు చిప్పలు, తోట్లు మొదలైనవి చేయుట కుపకరించిరి. తదుపరి పలురకములగు మన్నులతో కుండలు, పెంకులు చేయబడినవి. క్రమక్రమముగా రంగుమన్నులు, బంగారు, రాగి, మొదలగు లోహములు కూడ ఉపయోగింపబడుచు వచ్చినవి. + +వివిధ దేశపు ప్రజలలో నాగరకత ప్రబలుచు వచ్చిన కొలది అంతకంతకు ఖనిజములు అత్యధికముగా ఉపయోగింప బడుచు వచ్చినవి. ఖనిజముల ఉపయోగము లెక్కువైనకొలది, వాటిని వెదకి, భూమినుండి త్రవ్వి తీయుపద్ధతులు గూడ క్రమముగా నభివృద్ధి చెందసాగినవి. ఖనిజములను గురించిన సమస్యలు, వాటి సాధనలు విజ్ఞాన శాస్త్రములలో నొక భాగముగా పరిణమించినవి. ఇదియే ఆర్థిక ఖనిజములకు సంబంధించిన భూగర్భ శాస్త్రము (Economic Geology). + +భూగర్భశాస్త్రరీత్యా భూమి పైభాగము సుమారు 40 మైళ్ళ లోతువరకు, రాతిమయమై యున్నది. దీనిలో చాలభాగము లక్షలాది సంవత్సరముల క్రితము శిలాద్రవము (magma) ఘనీభవించుట వలన నేర్పడిన రాళ్ళు (Igneous rocks). ఇవిగాక యిసుక, ఒండుమట్టి మొదలైన పదార్థములు నీటి ప్రవాహములద్వార సముద్రములలోనికి కొట్టుకొనిపోయి అచ్చట చాల కాలము తరువాత గట్టిపడి శిలలుగామారి, యుగాంతము లందు వచ్చు భూచలనములలో నీటి పైభాగమునకు వచ్చిన రాళ్ళుగూడ ఉన్నవి (Sedimentary rocks). పై రెండురకముల రాళ్ళు శీతోష్ణ పరిణామముల వలనను పీడనము (pressure) చేతను మార్పుచెంది పలురకములగు ఇతర శిలలు గూడ నేర్పడినవి (metamorphic rocks). + +ఇట్లు భూమిపై నున్న శిలలన్నిటిని ముఖ్యముగా మూడు రకములుగా విభజింపవచ్చును. ఈ శిలలన్నియు చాలవరకు పలువిధములగు ఖనిజనముదాయములే. ఈ ఖనిజములలో పారిశ్రామికముగ నుపయోగపడునవి చాల తక్కువ. అవిగూడ పలురకములగు శిలలతోగూడి యనేకచోట్ల నున్నను ప్రకృతిలో కొన్ని కొన్ని చోట్లనే అవి కేంద్రీకరింపబడి యున్నవి. అట్లు కేంద్రీకరింపబడి లాభదాయకముగా నుపయోగింప బడగలిగినప్పుడే వానిని 'ఆర్థిక ఖనిజము' లనదగును. ప్రస్తుతము తెలిసి యున్న సుమారు 1400 ఖనిజములలో 200 మాత్రము ఆర్థిక ఖనిజములుగా పరిగణింపబడుచున్నవి. + +ఆర్థిక ఖనిజములు - వాని విభజన - ఆర్థిక ఖనిజములను, ముఖ్యముగా మూడురకములుగా విభజింపవచ్చును +(1) ధాతు ఖనిజములు (metallic ores). (2) అలోహ ఖనిజములు (non-metallic minerals). (3) ఆంగారిక +ఖనిజములు (minerals of organic origin). ధాతు ఖనిజ + + భారతీయ భూతాత్త్విక సమీక్ష డైరెక్టరుగారి అనుమతితో. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0844.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0844.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f28ecdf5cd81baee34a96ad4a3d03a061b4e566e --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0844.txt" @@ -0,0 +1,24 @@ +ములు సర్వసాధారణముగా వానిలోనుండు పలురకములగు ధాతువులను వివిధరూపములలో నుపయోగించు నిమిత్తమై భూమినుండి త్రవ్వి తీయబడుచున్నవి. ఇట్టి ఖనిజము లెన్నియో గలవు. ఉదాహరణకు ప్లాటినము (platinum), బంగారము, వెండి, రాగి, ఇనుము, తగరము, తుత్తునాగము (zinc) మొదలగు లోహములకు సంబంధించిన ఖనిజములను పేర్కొనవచ్చును. + +అలోహ ఖనిజములుగూడ నసంఖ్యాకములుగ గలవు. ముఖ్యముగా నిటీవల నుపయోగింప బడుచు వచ్చిన యలోహ ఖనిజముల సంఖ్య పెరుగుచున్నది. వీనిలో కొన్ని ధాతువులుగూడ రాసాయనికరీత్యా సమ్మిళితమై, యున్నను ఈ ఖనిజములు చాలవరకు, ఆయా ధాతువుల కొరకు గాక భూమినుండి త్రవ్వి తీయబడిన రూపములోనే వాడుటకై సేకరింపబడును. ఇట్టి ఖనిజముల కుదాహరణముగా నీ క్రింది వానిని పేర్కొన వచ్చును :- వజ్రములు (Diamonds), అభ్రకము (Mica), రాతినార (Asbestos), హరశోధము (Gypsum), గంధకము(Sulphur), మెరుగుమట్టి (Graphite), నీలస్ఫసై కిజము కై నైటు Kyanite), కురువిందము (Corundum), రాతీయుప్పు (Rock salt) మున్నగునవి. ఇట్టి ఖనిజములలో రసాయన సంఘట్టన కెట్టి ప్రాముఖ్యత లేదన్న విషయమును విశదీకరించుటకై ఉదాహరణముగా +మెరుగుమట్టి, వజ్రములను బేర్కొనవచ్చును. ఈ రెండును రాసాయనికముగా కర్బనము (Carbon) తో నేర్పడినవే +గాని, వాటి ఉపయోగములలోను, విలువలలోను, భౌతిక గుణములలోను చాల తారతమ్యము గలదు. + +కొందరు వైజ్ఞానికుల రాసాయనిక దృష్ట్యా ఖనిజము లనబడకపోయినప్పటికిని, పలురకములు కట్టడపురాళ్ళు +(Building stones), తెల్లమన్ను (Clays), ఇసుక (Sand) అంతర్జాలము (Ground water) మున్నగున విగూడ నలోహ +ఖనిజములుగా బరిగణించబడు చున్నవి. అంగారిక ఖనిజములను గూడ అలోహ ఖనిజములలో నొక భాగముగా +భావించవచ్చును గాని, వాని ఉత్పత్తివిధానముల ననుసరించి సాధారణముగ వాటినొక వేరు తరగతికి చెందిన +ఖనిజములుగా చర్చించుటకద్దు. నేలబొగ్గు (రాక్షసిబొగ్గు) పెట్రోలియము మొదలగునవి ఈ తరగతికి చెందినవి. + +ఆర్థిక ఖనిజములు - వాటి నైజములు :- ఆర్థిక ఖనిజములు సాధారణముగా ప్రకృతిలో పరిశుభ్రమైన స్థితిలో +దొరకవు. వీనితోబాటు అనేకరకములైన యితర నిరుపయోగ ఖనిజములు కలిసియుండును. వీటిని 'గ్యాంగ్' (Gangue) లేక “అనార్థిక ఖనిజము లందురు. ఒక యార్థిక ఖనిజనిధిలో చాలచోట్ల నొకే రకమైన యనార్థిక ఖనిజములు కలిసియుండును. సాధారణముగా వీటిలో నున్న ఆర్థిక ఖనిజమును మాత్రము విడదీసి ఉపయోగించుచు మిగతా ఖనిజములన్నింటిని బారవేయు చుందురు. కాని యొక్కొక్కప్పుడు ఈ యనార్థిక ఖనిజములలో గూడ కొన్ని యుపయుక్త మగుచుండును. అప్పుడు వానితో గలిసియుండు ఆర్థిక ఖనిజము తక్కు వగానున్నను, లేక తక్కువ విలువగల దైయున్నను దీనిని లాభదాయకముగనే త్రవ్వి తీసి ఉపయోగింపవచ్చును. ఇట్టి యనార్థిక ఖనిజములకు ఉదాహరణముగ నీక్రింది వానిని పేర్కొనవచ్చును. చూర్ణజము (కాల్సైటు Calcite). సున్నపురాయి (lime stone), సుద్దమన్ను +(clays), స్ఫటికపురాయి (quartz), భూస్ఫటికము (ఫెల్స్పారు fellspar), మాక్షికము (పై రైటు pyrites) +మొదలైనవి. వీటిలో కొన్ని, రోడ్లు మరి కట్టడములకు కావలసిన కంకరగాను, సున్నపురాయి మొదలగునవి +ద్రవకారులుగాను (fluxes) మాక్షికము గంథ కోత్పత్తికిని ఉపయోగపడగలవు. + +చాలచోట్ల ఆర్థిక ఖనిజములు విరివిగా నుపయోగింపబడు చున్నను, అట్టి ఖనిజములు దొరకు అన్ని చోట్లలోను, +అవి అన్ని సమయములందును, లాభదాయకముగా పరిగణింపబడక పోవచ్చును. అవి యార్థిక ఖనిజములుగా +నుపయోగింపబడగలవా లేదా యను సమస్య ఎన్నియో విషయములపై నాధారపడి యుండును. మొదట, అట్టి +ఖనిజములు ప్రకృతిలో తగురీతిని కేంద్రీకరింపబడి యుండవలెను. వీలయినంత తక్కువ ఖర్చుతో వానిని భూమిలో +నుండి త్రవ్వితీసి వానితో గలసి యున్న యితర అనార్థిక ఖనిజములనుండి సునాయాసముగా విడదీసి వాని నుప +యోగించు స్థితిలోనికి తెచ్చునట్లుండవలెను. అట్టి ఆర్థిక ఖనిజముల యొక్క గాని, వాని నుండి తయారుజేసి వాడబడు వస్తువుల యొక్కగాని క్రయవిక్రయముల ధరలు \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0845.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0845.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2310c03ec83262ac315538674acc50a1e65d5656 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0845.txt" @@ -0,0 +1,25 @@ +తగురీతి నుండవలెను. అట్టి ఖనిజముల నిధులు దొరకు చోట్లు రాకపోకల కనుగుణ్యముగా నుండు టత్యావశ్యకము. + +ఇట్టి విషయములన్నియు నొక సమయమునుండి మరియొక సమయమునకును, ఒక చోటినుండి వేరొకచోటికిని +మారుచు నుండవచ్చును గాన ఆర్థిక ఖనిజములుగా నుపయోగింపబడు ఖనిజము అన్ని చోట్లను, అన్ని వేళల +యందును లాభకరముగా నుప యోగింపబడజాలక పోవచ్చును. అల్యూమినియం నూటికి 20-25 పాళ్ళు రాసాయనికముగా కలిసియున్న మన్నులు (clays) సాధారణముగా ప్రతిచోటను ఉండునుగాని వానినుండి యా ధాతువును తేలికగా విడదీయు విధాన మింతవరకు కనుగొనబడనందున నవి యార్థిక ఖనిజములు గానేరవు. నూటికి 30 వంతులు లోహము (Iron) గల ఖనిజములు ఉపయోగపడక పోవచ్చునుగాని నూటి కొక్కవంతు ధాతువులున్న తగరపు ఖనిజములను లాభదాయకముగా త్రవ్వి తీయవచ్చును. అట్లే బంగారము, ప్లాటినము, రేడియం, మొదలైన విలువగల ధాతువులు, నిధులలో కొన్ని లక్షలలో నొక వంతు ఉన్నను, అవి లాభదాయకముగ పరిగణింపబడును. + +ఇవిగాక, ప్రస్తుత మెందుకు పనికిరావనుకొన్న కొన్ని ఖనిజములు కొంతకాలము తరువాత నెంతో యుపయుక్తము కావచ్చును. ఉదాహరణమునకు మనదేశ మందు అభ్రకపు గనులలో దొరకు బెరిల్ (Beryl) అను ఖనిజము, చాలకాలమువరకు పనికిరానిదిగా పార వేయ బడు చుండెడిది. కాని గత యుద్ధకాలములో దానికి ప్రాముఖ్యము వచ్చినందున, ఇదివరలో త్రవ్విపోసిన రాతికుప్పలనుండి కూడ ఏరితీయుట జరిగినది. + +ఆర్థిక ఖనిజవిధులు - వాని నైజములు - పుట్టుక :- ఆర్థిక ఖనిజనిధులు ప్రకృతిలో పెక్కువిధములుగా నేర్పడి +యున్నవిగాని వానిని ముఖ్యముగా రెండు తెగలుగా విభజించవచ్చును. (1) వెయిన్ నిధులు (Vein deposits) +(2) పొరల నిధులు (bedded deposits). వీనిలో మొదటివి భూమిలోపలి భాగమునుండి పగుళ్ళద్వారా పైకి +ప్రవహించుచు వచ్చిన శిలాద్రవము (magma) మూలమున గాని, చాల వేడిమి, పీడనములతోగూడి అట్లు ప్రవ +హించుచు వచ్చిన ద్రావణముల (Solutions) మూలమున గాని యేర్పడినవి. శిలాద్రవము ఘనీభవించునప్పుడు +తమతమ విశిష్ట గురుత్వమూలమున వేర్వేరు నిధులుగా నేర్పడిన ఖనిజములలో మాగ్నటైటు (magnetite) +క్రోమైటు (Chromite)), ఇల్మెనైటు (Ilmenite) మొదలైనవి. + +శిలాద్రవములలో గూడ ననేక విధములయిన ధాతువులు (metals) ఇతర మూలకములు (elements) వాయు +రూపమున (gaseous state) గాని, ద్రవరూపమున (fluid state) గాని యిమిడియుండి భూమిలోపల నుంచి కొంత +పైకి చొచ్చుకొని వచ్చును చల్లబడుచు నిధులుగా నేర్పడును. ఇట్టి నిధులలో తగరము, టంగ్ స్టన్ (Tungsten) +రాగి, సీసము, వెండి, బంగారము మొదలగు ధాతుఖనిములను పేర్కొనవచ్చును. వీటిలో గలసియుండు అనార్థిక +ఖనిజము లనేకము గలవుగాని వీనిలో గొన్ని స్ఫటికము (Quartz) చూర్ణిజము (కాల్సైటు - Calcite భూస్ఫటికము +(ఫెల్పారు - Felispar) హరిశుల్భిజమ (బేరైట్సు Barytes) మున్నగునవి. ఇదే తెగకు సంబధించిన అలోహ ఖనిజములలో అభ్రకము, మెరుగుమట్టి మొదలగునవి యున్నవి. ఇట్టి వేయిన్ నిధులు సాధారముగా భూమిలోకి చాల యేటవాలుగా నుండును. + +భూతలమునకు సమీపముననుండు అంతర్జలము కొంతవరకు ఆమ్లపూరితమై యుండుట వలనను, మరి యితర కారణముల వలనను; అదివరలో నేర్పడిన ధాతు ఖనిజములను కరగించుకొని తిరిగి భూమిలో నుండు పగుళ్ళు +మొదలగు వానిలో వేరురూపమున ఖనిజ నిధులనుగా నేర్పరచుట జరుగుచుండును. ఇట్లు కేంద్రీకరింపబడి నిధులు మొదటివానికంటె విలువగలవై యుండును. ఇట్లు రెండవతూరి ఖనిజనిధు లేర్పడుట (Seconda enrichment) అనబడును. ఉదాహరణకు రాగి, వెండి గంధకిదములను చెప్పవచ్చును. మరికొన్నిచోట్ల సున్నపు రాయి (Lime stone) మొదలైన రాళ్ళను కరిగించి వాటిస్థానే వేర్వేరు ఖనిజ నిధులను గూడ జేర్చుట జరుగు చుండును. భూమిలో నుండి పైకివచ్చు నీటితోను, ఇతర ద్రావణములచేతను ఈ నిధులేర్పరుపబడు చుండును. ఇట్టి ఖనిజము లేర్పడుట (Metasomatism) అనబడును. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0853.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0853.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c47656931dedf53e5b59302c55b9f40cda8179a5 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0853.txt" @@ -0,0 +1,14 @@ +మనకు అసాధ్యము కాజాలదు. నేడు మన జనసంఖ్య 36 కోట్లు. జనసంఖ్య పెరిగిన కొలదియు మనకు ఆవశ్యకము కాగల ఉత్పత్తి ప్రమాణము ఈదిగువను సూచింపబడినది:- ++ Caption text సంవత్సరము జనసంఖ్య లక్షలలో కావలసిన వ్యవసాయోత్పత్తి లక్షలలో అభివృద్ధి ఆశయ ప్రమాణము లక్షల టన్నులలో 1961 4100 850 150 1971 4600 960 260 1981 5200 1080 380 + +ప్రజల అవసరములు తీర్చుటకై మనము ఉత్పత్తిని 1981 కి నూటికి 30-40 వంతులు హెచ్చింపవలసియున్నది. +మన జలాధార ప్రణాళిక లన్నియు పూర్తి యైనపుడు మన వ్యవసాయోత్పత్తి 36 లక్షల టన్నులు మాత్రమే పెరుగగలదు. ఈనాటికొరతలు తీర్చుటకు 150 లక్షల టన్నులు కావలసి యుండును. పెరుగుదలలో నున్న మన జనాభాకుగల ఆహార వసతులు మిగుల తక్కువలో నున్నవి. ఉత్పత్తిశక్తి సామర్థ్యములు తక్కు వయగుటచే వారు జాతీయాదాయాభివృద్ధికి చేదోడు ఇయ్యగల వయస్సులోనే అకాలమరణమునకు గురియగుచున్నారు. వ్యవసాయాభివృద్ధి ప్రణాళిక సామ్యవాద వ్యవస్థను గుణ్యము కావలసియున్నదను విషయము యథార్థము. సహజ సంపదలను భూ వినియోగమును గూర్చి సరియగు రీతిని ప్రణాళికలు వేసికొన వలయునని దీని అర్థము. వ్యవసాయము అందరకు పని కల్పింపజాలదు. ఆర్ధికముగ ఉన్నతస్థితిలోనున్న దేశములలో గూడ అదనపు జనాభాను చేతిపనులలోను, చిన్నపరిశ్రమలలోను నియోగించు చున్నారు. ద్వితీయ పంచవర్ష ప్రణాళికయందు చిన్న పరిశ్రమలకు, కుటీరపరిశ్రమలకు ప్రాముఖ్యము. ఇచ్చుటకు ఇదియే కారణము, ఉత్పత్తి పెరుగుదల, జాతీయాదాయము హెచ్చుట, ప్రజల జీవన ప్రమాణాభివృద్ధి యిందు మూలమున సాధింపబడగలవు. జనసంఖ్యను పరిమితము చేయనియెడల ఈ దేశము అభివృద్ధి పొందజాలదు. + +అస్థిరమైన మన ఆర్థిక సాంఘిక వ్యవస్థపై జన సంఖ్య పెరుగుదల ఫలితములు అనునవి మున్ముందు మనల నెదుర్కొనబోవు ముఖ్య సమస్యలలో నొకటి. ప్రణాళికానుబంధ మైన నిర్దుష్ట విధానముతో ఈ సమస్యను అనుబంధించ వలెను. ఇందులో గల సాధక బాధకములు సుస్పష్టములే. కాని మనదేశపు భవిష్యత్తును గూర్చి ధైర్యముగ ప్రణాళికలు వేయవలెను. వ్యవసాయమేగాక యితర వృత్తులనుగూడ వృద్ధిచేయని ఎడల మనము ప్రజల అవసరములను తీర్చుట మిగుల కష్టము కాగలదు. భూవసతులను ఖండోపఖండములుగ విభజించుట, ముక్క చెక్కలు చేయుట, భూయాజమాన్యము; గృహపరిశ్రమల అభివృద్ధి మనము పరిష్కరింపవలసిన ఇతర సమస్యలు. ఖండోపఖండములుగను, ముక్క చెక్కలుగను, భూ విభజనము, భూయాజమాన్యము విషయములలో తీవ్రములగు భూ సంస్కరణము లిదివరకే హైదరాబాదు మున్నగు వివిధ రాష్ట్రములందు ప్రవేశపెట్టబడినవి. రైతుకు సమంజసమైన ప్రతిఫలము లభించురీతిని భూ వసతుల పరిమాణమును నిర్ణయింపవలసి యున్నది. నేటి మన ప్రత్యేక పరిస్థితులను దృష్టియం దుంచుకొని భూ +వసతుల గరిష్ఠ ప్రమాణము (Maximum Holding) ను నిర్ణయించవలెను. కాని తన్మూలమున వ్యవసాయోత్పత్తి +కెట్టి ఆటంకము కలుగకుండునట్లు చూడవలసియున్నది. ఆ ప్రమాణము అత్యధికము గాని, అత్యల్పము గాని +కారాదు. రైతుకు భూమిని దున్నుకొనుటకు రక్షణ యివ్వవలెను. వ్యవసాయ సహకార సంస్థల నిర్మాణము మన అంతిమ ఆశయము కావలెను. జపాన్ పద్ధతిని వరి సాగుచేయుటవంటి నూతన ఉత్పత్తి విధానములను అనుసరించవలెను. భారత వ్యవసాయము ఋతుపవనములతో జూదమాడుటవంటిది. కావున రైతులకు ఉపవృత్తులు కల్పించుటకై గృహవరిశ్రమలను ప్రోత్సహించవలెను. + +వెనుకబడియున్న ఆర్థిక వ్యవస్థలో కుటీర పరిశ్రమా ప్రణాళికలు :- ద్వితీయ పంచవర్ష ప్రణాళిక వంకకు ఉద్య +మించుచున్న మనయొక్క భుజములపై గల బాధ్యత అపారమైనది. అది ప్రజలెల్లరి యొక్క సంక్షేమమును +పరిగణింపవలసి యుండును. మన ఆర్థిక వ్యవస్థ అభివృద్ధి చెందని అర్థికవ్యవస్థ. సంపదలు, మనుష్యశక్తి. మనకు అపారముగా గలదు. అయితే అవి ఇంతవరకు సక్రమముగా వినియోగించుకొనబడలేదు. జీవనప్రమాణము \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0854.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0854.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2ae716d497ee4fe7181ab6331c0a61923138a308 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0854.txt" @@ -0,0 +1,13 @@ +• +హెచ్చుచేయుటకు ప్రయత్నించుట అవసరము. పౌరులెల్లరు ఆర్థికాభ్యుదయ కార్యక్రమములో ప్రముఖపాత్ర వహింప జాలెడు ఆర్థిక వ్యవస్థానిర్మాణమునకు మనము ప్రయత్నించవలెను. స్వల్ప సగటు ఆదాయము, ప్రాముఖ్యముగా వ్యవసాయాధారమైన ఆర్థికవ్యవస్థ, అధికముగా పెరిగిపోయెడు జనసంఖ్య, అధికమైన దామాషా జననమరణాలు, భారీపరిశ్రమలు లేమి - ఇవి వెనుకబడి యున్న ఆర్థిక వ్యవస్థ యొక్క కొన్ని లక్షణములు. జనసంఖ్య పెరుగుదలను ఆపుచేసెడు చర్యలు, సంపదలను వినియోగించుటకు సాంకేతిక నైపుణ్యము అత్యవసర విషయములు. జలవిద్యుచ్ఛక్తి యంత్రముల స్థాపనకు, జలాధారముల నిర్మాణమునకు, వ్యవసాయములో యంత్ర విధానములు ప్రవేశపెట్టుటకు అభివృద్ధిచెందిన దేశములు వెనుకబడిన దేశములకు తోడ్పాటు నియ్య వలెను. దురదృష్టవశమున హద్దువద్దులు లేక పెరిగి పోయెడు జనసంఖ్య ఆర్థికాభివృద్ధికి ఒక పెద్ద అడ్డంకియైనది. బహుముఖాభివృద్ధిని సాధించుటకు కాలవ్యవధి, +పాశ్చాత్య దేశములవారి తోడ్పాటు అవసరము. కావున స్వల్ప కాలములోనే సత్ఫలితముల నీయజాలెడు ఉపాయ +ములను మనము అన్వేషించవలసియున్నది. మానవుల అనుదిన జీవితమును సుఖప్రదము చేయుట యనే మహా +ప్రయత్నములో మనము నిమగ్నులమై యున్నాము. నిరుద్యోగముకన్నను చాలినంత పనిలేకపోవుట భారతదేశమును, ఆసియాయందలి ఇతరదేశాలను పీడించుచున్న గడ్డువ్యాధి. జీవనప్రమాణాలు బహుతక్కువగా నుండుట కిదియే హేతువు. జనసంఖ్య పెరిగిపోవుటవలన వ్యవసాయములో నిమగ్నులయిన వారిసంఖ్య సాగులో నున్న భూవిస్తీర్ణమునుబట్టి ఉండవలసినదానికంటెను అధికముగా నున్నది. దుష్టములయిన భూయాజమాన్య విధానములు, సామర్థ్యరహితములైన వ్యవసాయపద్ధతులు, మిగుల చిన్నవైన వ్యక్తిగత భూవసతులు జీవితముపట్ల అనాది సిద్ధమైన అవకతవకదృక్పథము- ఈ సమస్యను మిగుల క్లిష్టతరము చేయుచున్నవి. జనసంఖ్య వత్తిడిని తగ్గించుట అవసరము, వ్యవసాయ కూలీలసంఖ్య ఉద్యోగావకాశములను మించి పెరిగిపోవుచున్నది. మన వ్యవసాయము ఋతుపవనములతో: జూదము కావున చాలినంత పనిలేకుండుట మన ఆర్థికవ్యవస్థకు వంటబట్టిన రోగమై పోయినది. పరిశ్రమలు నెలకొల్పుట ద్వార ప్రజలను గ్రామ సీమల నుండి పట్టణములకు మార్పుచేయగలము. కాని పెట్టుబడి నిర్మాణము శీఘ్రముగ వృద్ధిపొందకుండుటచే, అందులకు అత్యావశ్యములైన ఆర్థిక వసతులు సమకూరకున్నవి. భారతదేశమునందు ఇంతవరకు ఆంగ్లవ్యవసాయ విప్లవము వంటి విప్లవముయొక్క ఛాయలైనను పొడచూపుట లేదు. నేటి చేతిపనులలోను, చిన్న పరిశ్రమలలోను నవీన +పద్ధతులను ప్రవేశ పెట్టియు, వానిని తద్వారా వృద్ధి చేసి జీవనప్రమాణమును పెంచవచ్చును. అవి గ్రామసీమలందే +కలవు. కావున వానిద్వారా రైతులయొక్క పెక్కు అవసరములను తీర్చవచ్చును. అవి నేటికిని పెక్కుమందికి +జీవనాధారములుగ నున్నవి. భారతదేశమునందు 2 కోట్ల మంది చిన్న పరిశ్రమలలో, కుటీరపరిశ్రమలలో పనిచేయు +చున్నారు. కావున వానిని వృద్ధిచేయుట సమంజసమైన విషయము, చేనేత పరిశ్రమ ద్వార దేశమున తయారగు +బట్టలో నాల్గవ వంతు ఉత్పత్తి యగుచున్నది. సింహళములో ఇట్టి పరిశ్రమలు (చిన్న పరిశ్రమలు, కుటీర పరిశ్రమలు) మొత్తము జనసంఖ్యలో పదవ వంతుకు పని కల్పించుచున్నవి. దీనినిబట్టి జనసంఖ్యలో పెక్కుమందికి పనికల్పించి, వ్యవసాయముపై నాధారపడిన జనుల జీవన ప్రమాణము యొక్క పెంపుదలకు దోహద మివ్వజాలునను విషయము స్పష్టమైనది. భారీపరిశ్రమల పోటీ వలన పతనమునకు గురియైన ఈ పరిశ్రమలలో నవీన పద్ధతులను ప్రవేశ పెట్టి, వాటికి నూతన శక్తి సౌష్ఠవములను చేకూర్చవలెను. + +గృహపరిశ్రమలు, చిన్నపరిశ్రమలు ఆవశ్యకములా ? యని తర్జనభర్జనలు చేయవలసిన కాలము గతించినది. వానికి మన ఆర్థిక వ్యవస్థలో అత్యధిక ప్రాధాన్య మున్నది. వానివలన తయారగు వస్తునంచయము హెచ్చు కాగలదు. +పెట్టుబడి పెట్టుటకు మనకుగల శక్తి స్వల్పమైనది. కాని మనకు అపొర మనుష్యశక్తి సంపద గలదు. భారీ పరిశ్రమలు వృద్ధిపొందరాదని ఎవరి అభిమతమును కాదు. 'కాని నేటి పరిస్థితులలో గృహపరిశ్రమలు, చిన్న పరిశ్రమలు మాత్రమే ఉత్పత్తిని పెంచుటలోను, ప్రజావసరములను తీర్చుటలోను స్వల్పకాల సత్ఫలితముల నియ్యగలవు. \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0861.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0861.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8e9a418d7daadeee35c6daf6bc67f3c27629ed25 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0861.txt" @@ -0,0 +1,40 @@ +I ఈ దృశ్యమాన ప్రపంచమునకు మూల కారణములు మూడని యీ సంఘసిద్ధాంతము. (1) ఈశ్వరుడు, (2) జీవులు, (3) ప్రకృతి. ఇందు మొదటి రెండు పదార్థములు చేతనములు. మూడవదైన ప్రకృతి జడము. + +(1) ఈశ్వరుడు :- సచ్చిదానంద స్వరూపుడు. నిత్య శుద్ధ బుద్ధ ముక్తస్వభావుడు. సృష్టి, స్థితి, లయములకు +కారణభూతుడు. ఆద్యంతములు లేక నిర్వికారుడై, నిరంతరము సర్వాంతర్యామియై, జీవులకు కర్మఫలముల +నొసంగుచుండును. అతడే విశ్వమున కధిష్ఠాత. శివుడు, విష్ణువు, మహాదేవుడు, బ్రహ్మము, పరమాత్మ, ఇంద్రుడు, +అగ్ని, వాయువు మున్నగు అనేక నామములచే వేద శాస్త్రములందు పేర్కొనబడి యున్నాడు. + +“ఏకం సత్ విప్రా బహుధా వదన్తి +అగ్నిం మిత్రం వరుణ మాహు రథో +దివ్యః స సుపర్ణ" + +ఓంకార మతనికి ముఖ్యనామము. ఓంకారమే ప్రణవ మనియు చెప్పబడును. సృష్టి ప్రారంభమునుండి ఋషులీ +నామముతోనే యీశ్వరుని స్మరించిరి. + +“తస్య వాచకః ప్రణవః" - యోగశాస్త్రము. + +ఈశ్వరుడొక్కడే. అతనికి సమానుడుకానీ, అధికుడు కానీ మరియొకడు లేడు. + +"అణో రణీయాన్ మహతో మహీయాన్" అనున +దీతనియం దన్వర్థము. +• +ఈశ్వరుడు నిరాకారుడు. కావున నతడు శరీరధారి కాడు. రాముడు, కృష్ణుడు, క్రీస్తు, బుద్ధుడు మున్నగువారు మహాపురుషులేకాని ఈశ్వరుని యవతార పురుషులు కారు. వీరెల్లరు జీవకోటిలోనివారే. ఇట్టి ఈశ్వరు నుపాసించి జీవులు పరమపదము నందగలరు. జీవులు ముక్తులగుటకు జీవేశ్వరులకు మధ్య అవతార పురుషులను కానీ, సందేశహరులను కానీ, దేవుని ప్రియ పుత్రులను కానీ అంగీకరించవలసిన యవసరము లేదని ఆర్యసమాజము చాటి చెప్పెను. + +ఈశ్వరుడు సృష్టి ప్రారంభమునందే మానవులకు వలయు జ్ఞానము, మహర్షుల పవిత్రాంతఃకరణములందు ప్రకాశింప జేసియున్నాడు. ఆ జ్ఞానమే వేదములనబడును, + +ఈశ్వరుడు సర్వవ్యాపకుడు, నిరాకారుడు కావున నతనికొక ప్రతికృతి (బొమ్మ) కానీ, ప్రతిమ (విగ్రహము) కానీ యేర్పరుపజాలము. అందువలన విగ్రహారాధనము ఈశ్వరారాధనము కాదనియు, నది యవై దికమగుటచే +త్యాజ్యమనియు నార్యసమాజము బోధించును. + +ఆర్యసమాజము సగుణ నిర్గుణోపాసనముల నంగీకరించును. 'భగవంతుడాయా గుణములు (ఆనందాదులు) +కలవాడనిభావించుట సగుణోపాసనము. ఆయాగుణములు (రాగద్వేషాదులు) లేనివాడని భావించుట నిర్గుణోపాసన +మని ఈ సమాజము చెప్పును. ఈశ్వరుడు సగుణుడయ్యు సాకారుడు కాడు. అందువలన సాకారోపాసన ఈశ్వరో +పాసనము కాజాలదని సమాజ మభిప్రాయపడుచున్నది. + +(2) జీవులు:- రెండవ చేతన తత్త్వము జీవుడనబడును. సుఖము, దుఃఖము, ఇచ్ఛ, రాగము, ద్వేషము, జ్ఞానము, ప్రయత్నము మున్నగు గుణములు జీవుని లక్షణము. జీవతత్త్వము, ఈశ్వర తత్త్వమువలె సర్వ వ్యాపకము కాక, అణుపరిమాణము కలదియై యుండును. కాని యిదియు పుట్టుక, నాశము లేనిదై యుండును. సర్వజ్ఞము కాక యల్పజ్ఞము, సర్వశక్తిమంతము కాక యల్పశక్తిమంతమై యుండును. ఇట్టిజీవులు ప్రతి శరీరమున కొక్కటి చొప్పున నసంఖ్యాకము లని యార్య సమాజ మంగీకరించును. ఇదియే శాస్త్ర సమ్మతము. + +జీవులు కర్మచేయుటలో స్వతంత్రులుగా నుందుర ఫలము ననుభవించుటలో వారికి పారతంత్య్రము తప్పదు అందువలన నిష్టమువచ్చినట్లు శుభాశుభ కర్మల నొనరించి వానికి తగిన ఫలముల నీశ్వరు డొసంగగా తప్పనిసరిగా వారనుభవింతురు. ఆయా కర్మల ఫలముల ననుభవించటకు జీవు లొక శరీరమును విడిచి మరియొక శరీరమున బొందుచుందురు. అందువలన క్రిమికీటాది బ్రహ్మ పర్యంతము గల శరీరములు జీవులు కర్మానుగుణ ఫలముల ననుభవింప ననువగు యోనులు, జీవులకు శరీరముతో సంబంధము కలుగుటను జన్మమనియు, శరీరముతో సంబంధము విడిపోవుటను మరణ మనియు నందురు జీవునకు స్వరూపతః జనన మరణములు లేవు. + +"న హన్యతే హన్యమానే శరీరే" + +"జీవులు జన్మింతురుకాని, వారికి నాశములేదు. అను సిద్ధాంతము బుద్ధి విరుద్ధమని యార్యసమా \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0866.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0866.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5f57ae7f2074c2c4b89958437dee8292741e5361 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0866.txt" @@ -0,0 +1,43 @@ +పేర్కొనబడినవి. వాటినిబట్టి 1 మొదలు 10 వరకు, 10 నుండి 100 వరకు తరువాత సహస్ర, అయుత, నియుత, ప్రయుత, అర్బుద, న్యర్బుద, సముద్ర, మధ్య. అన్త, పరార్థపర్యంతము కనిపించును. అనగా 10° మొదలు 1012 వరకు గల సంఖ్యలు వాడబడినవి. అథర్వ వేదములో (XIX. 22. 3: 23.21) క్షుద్ర =0 +గను, ఋచ్చ. అనృచ్చపదములు వరుసగా ధన,ఋణ సంఖ్యావాచకములుగా నున్నవి. లీలావతియందు ఖర్వ +(1010), మహాపద్మ (1012), నీల ( 1013 ), జలధి (1014) మొదలగునవి మరికొన్ని చేర్చబడి పరార్థమ్ అనునది 1017 గా చెప్పబడెను. ఏక, ద్వి... దశ, శత. +సహస్ర మొదలగు వాటికి నిరుక్తములో (III. 10) వ్యుత్పత్యర్థములు చెప్పబడెను. ఈ సంఖ్యలు నేటి దశాంశ +పద్ధతి కనుగుణమగు స్థానక్రమమునే కలిగియున్నవి. మహాభారతమందు (134.16) “నవైవ యోగో గణనేతి శశ్వత్' అని సంఖ్యల గుర్తులు తొమ్మిదేనని చెప్పబడెను. పెద్ద మొత్తములను చెప్పునపుడు శత. సహస్ర పరిమాణములను వాడుచుండెడివారు షష్టిమ్ సహస్రాణి, ద్వాస ప్రతిస్సహస్రాణి (72,000) (ఋ iv. 16. 13) మొ. సాధారణముగా 'అంకానాం నామతో గతిః' అను న్యాయమునుబట్టి 'షణ్ణవతి' (96), 'చతుస్సప్తత్యధిక చతు శృతాని' (47, 400) వంటి ప్రయోగములే అధికముగా నున్నను వేదములలో కొన్నిచోట్ల 'సప్త శతాని వింశతిః* (720) (ఋ. 1. 164. 11); 'షష్టిమ్ సహస్ర నవతిమ్ నవ” (60099) (ఋ.1.53. 9) వంటి ప్రయోగములుకూడ కనిపించును. వైదిక ఋషులకు అంకగణితములోని సంకలన వ్యవకలనాది ప్రధాన పరికర్మలు (fundamental operations) తెలియునని ముందు చెప్ప +బోవు బ్రాహ్మణాదులలోని విషయములనుబట్టి తెలియగలదు. + +భిన్నములతోకూడిన సంఖ్యలు అనేకచోట్ల కనుపించును. త్రిపాద (1/3) (ఋ x. 90-4); కలా ( 1/10) (మైత్రా +సం. iii. 7. 7.); పంచదశ భాగ ( 1/13 ) (ఆ.శు. X. 3) సవాదౌ ( 2 1/4 ), అర్ధతృతీయ ( 2 1/2 ) (ఆ.శు. III, 20); సప్తభాగ (1/7), నవమీకలా ( 1/9 ) ఇత్యాది ప్రయోగము లనేకములు కనుపించును. అట్లే వర్గము, వర్గమూలములతో గూడిన ప్రయోగములు కూడ కలవు శుల్బసూత్రములందును వాటికి మూలములగు బ్రాహ్మణము +లందును వర్గములతో కూడిన నిర్మాణము లనేకములు ఉన్నవి. వాటియందు వర్గమూలములను ద్వికరణి(V2) +త్రికరణీ ( 3 ), అనియు (ఆ.కు. V) దశకరణీ (10), +చత్వారింశత్కరణీ (40) అనియు (కా.రు ii. 8.8) +వాడిరి. కనుక కరణీశబ్దమునకు వర్గమూలమని యర్థము. t +శ్రేఢిరూపములోనుండు సంఖ్యలు తైత్తిరీయ సంహిత +యందనేకములు కనుపించును. రుద్రాధ్యాయములో +రెండు కలవు. +(i) 1, 8, 5 +... +(ii) 4, 8, 12... + +88 +48 +పంచవింశ బ్రాహ్మణములో (XVIII. 3) యజ్ఞ ఫలితములు భూమితి శ్రేఢిలో (Geometrical Progression) చెప్పబడెను. 24, 48, 96,....49152, 98304, 196608, 393216. + +తైత్తిరీయోపనిషత్తులో (ద్వి. ప్ర.) బ్రహ్మజ్ఞానానికి కలుగు ఆనందము 100, 100, 1 అను శ్రేఢీరూపములో చెప్పబడెను. +... +ఆ +...100⁰⁰ +శతపథ బ్రాహ్మణములో (X 5.4.7) ఒక అంకగణితశ్రేణి మొత్తముచేసి చెప్పబడినది. ఆ శ్రేఢి యొక్క మొదటిపదము 24. భేదము 4, పదముల సంఖ్య 7 ఐన మొత్తమునకు మూడురెట్లు 756 అగునని యున్నది. + +కాలమానము, దైర్ఘ్యమానము బ్రాహ్మణములలో చెప్పబడినవి. శత. బ్రా xii. 3, 2. లొ మీదిగువ విధముగా కలదు. + +కాలమాన +ప్రాణ౪: 15 ప్రాణులు= 1 ఇడ. 15 ఇడలు = 1 ఇత రై + 1 +15 ఇతరులు= 1 ఉ.ప్ర. 15 ప్రలు = 1 ముహూర్తము. +ముహూర్తములు = 1 దినము. (ము= 48 నిమిష += +ములు) (14 ము=1 గంట.) +80 + కరణీశబ్దమునకు రేఖాగణితమందు' భుజమను వర్ధము కూడ కలదు. +$ 1 ప్రాణ=yy సెకండు (సుమారు) +791 \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0868.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0868.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..aae53c2d72c2f70506f64105dfa0782b2ec1a318 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0868.txt" @@ -0,0 +1,26 @@ +ఒక కర్ణముచే భాగింపబడిన సగమునకు రెండవ కర్ణముచే రెండవ సగములో నేర్పడు విభాగములను కలుపవలెను. ABCD +చతురస్రములో ABC భాగమునకు ADO ను GDO ను AB, BC భుజముల మీద చేర్చగా ACEF అనుదీర్ఘ చతురస్రము +ఏర్పడును. అది ABCD అను చతురస్రముతో సమాన వైశాల్యము కలదియగును. (పటము 2) + +దీనినే దశభుజము గల దీర్ఘచతురస్రముగా మార్చవలెనన్న (ఆ. శు.iii.i) నిర్మాణ మిట్లుండును. దత్త భుజము (m) తో చతురస్ర (ABCD) భుజము (DA) ను ఖండించి ఆ బిందువు (E) నుండి (CE అను) కర్ణమును మరొక భుజము (BA ను పొడిగించగా P వద్ద) ఖండించు వరకు పొడిగించవలెను. (పటము 3) + +ఈ రెండు ఖండన బిందువులనుండి చతురస్ర రెండు భుజములకు సమాంతర రేఖలు గీయవలెను (సుందరరాజీయ +వ్యాఖ్య). దత్త భుజము చతురస్ర భుజముకన్న పెద్దదగులో చతురస్రము యొక్క రెండు నిలువు భుజముల (DA, CB) ను దాని (m) కి సమానముగా పొడిగించి, ఒకదాని చివర (C) నుండి కర్ణమును గీయగా అది చతురస్రము యొక్క అడ్డభుజము (BA) ను ఖండించు బిందువు (P) వద్ద దీర్ఘ చతురస్రపు దత్త పరిమాణ భుజము (GH) గీయవలెను (పటము 4). ABCD చతురస్రములను m భుజము గల దీర్ఘ చతురస్రములుగా చేయగా GHFC లు కోరిన దీర్ఘచతురస్రము లగును. ఉపపత్తి సులభము. దీర్ఘచతురస్రమును చతురస్రముగా మార్చుట ముందు చెప్పబడును. + +(iii) చతురస్రమును వృత్తముగా మార్చుట (ఆ. శు. iii. 2; కా. శు. iii. 13, 14) :- 'చతురస్ర మధ్య + +బిందువునుండి కోణమునకు గల దూరములో, భుజము యొక్క సగమును తీసివేయగా మిగిలినదానిలో మూడవ వంతును ఆ సగ భుజమునకు కలుపగా వచ్చిన పొడవు వ్యాసార్ధముగా వృత్తమును గీయవలెను.' ఇది స్థూలముగా చతురస్ర వైశాల్యము కలిగియుండును. + +ఉదా : చతురస్ర భుజము 16 ” అనుకొనుము. +w+9 555w=16√2″=22·6272″ +శ్రీ కర్ణము -శ్రీ భుజము =11-3136" - 8"=3.3136" +వ్యాసార్ధము = శ్రీ భుజము ++ (3.3136) = 8"+1-105" +(దీనిని బట్టి గా=3.088......) +-9.105" + +వృత్తమును ఛతురస్రముగా మార్చవలెనన్న దాని వ్యాసమును 18 భాగములు చేసే వాటిలో 18 భాగముల భుజముతో చతురస్రమును నిర్మింపవలెను. (కా, శు. iii. 14. కారిక) +(దీనిని బట్టి గా=3-160. వచ్చును.) + +(iv) కొన్ని సమానములగు చతురస్రములను ఒకే పెద్ద చతురస్రముగా మార్చుట (శా. శు.vi. 7.) :- + +'దత్త చతురస్రములను ఒకటి తక్కువగా పంక్తిలో పేర్చిన ఆ సరళ రేఖ భూమి యగును. ఒక టెక్కువగా పేర్చిన వచ్చు పొడవును రెండుసమభుజములుగా అమర్చిన దాని యెత్తు కోరిన చతురస్ర భుజమగును.' ఇచట దత్త చతురస్రముల భుజము 2 పరిమాణములు మరియు వాటి సంఖ్య n. అయిన నిర్మించవలసిన త్రిభుజము యొక్క \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0870.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0870.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c7c4791fb87aef9c86ea2b3eee62a22d19f2a981 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0870.txt" @@ -0,0 +1,63 @@ +సంపూర్ణవర్గ సమీకరణమునకు చెందియున్నది. దాని ఆకా +రము కొలతలు పురుష ప్రమాణములో 6వ పటములో +చూపిన విధముగా నుండును. దాని వైశాల్యము 74 +చతురపు పరిమాణములు, m చతురపు పరిమాణములు +వైశాల్యములో వృద్ధియైనచో క్రొత్త దైర్ఘ్య పరిమా +ణము అగు ననుకొందము, +(Increased unit of length=x) అయిన, +2x.2x+2(x+¥)x+(x+it)x=7++m. +7x°+ix=7}+m. ఈ సమీకరణములో m యొక్క +పెద్ద ఘాతముల విలువల ను పేక్షించిన +m +x=1+ … (దాదాపు)* అగును. +కాత్యాయనుడి విలువతోటే వేదివృద్ధిని చెప్పెను. +(కా, శు.vi 4). +iv. శుల్బకారులు లంబకోణ త్రిభుజములను సాధించిన +విధ మీ క్రింద సమీకరణము ననుసరించి యుండును : +x²+y'=z”….......…………………………………. (1) +కాత్యాయనుడు దీర్ఘ చతురస్రమును చతురస్రము +(Square) గా మార్చునపుడుకూడ ఇదేరకమగు సమీ +కరణమును పొందగలిగెను. దాని నిర్మాణ మిట్లుండును: +(కా. శు. ii 2.) “దీర్ఘ చతురస్రపు పొడవును వెడల్పుతో +ఖండించి మిగిలిన భాగమును అట్లే ద్విఖండన చేసి ఒక +విభాగమును దక్షిణవైపునను, రెండవ దానిని తూర్పు +వైపునను చేర్చగా నేర్పడుదానికి కొంత కలిపి (చతు +పటము 7 +ఆర్షగణితము +రస్రమును) పూర్తిచేసి తగ్గించవలెను. " దీనినిట్లు వివరించ +వచ్చును. m పరిమాణములు పొడవు, 1 పరిమాణములు +వెడల్పుగల దత్త దీర్ఘ చతురస్రములో ఐ' ను 'ఖండించగా +మిగిలిన (m - ఐ) పొడవును రెండు సమభాగములు చేసి +బొమ్మలో చూపిన విధముగా చేర్చవలెను. గీతలున్న +మూలను పూరించగా నొక చతురస్ర మేర్పడును. దానిని +కోరిన చతురస్రమునకు సమానముగా మరొక విధమున +తగ్గించవలెను. ఈ నిర్మాణము ననుసరించి, +mn={m---"}' -(;")' +2 +√(mn)' = ("+")" - ("=")*;m=p*,n=q* m +ప్రతి జేపించిన tp® qf+('غ')'-("‡º")అగును += +ఇది పైన వ్రాసిన (1) ని పోలియున్నది. ఇట్టి సమీకర +ణము మీద నాధారపడు కొన్ని లంబకోణ త్రిభుజము +లను ఆవ స్తంబుడు సాధించెను. (ఆ. శు. V3-7) అవి +(1) 33+4×=5° దీని ననుసరించి +(3+3-3)+(4+4-3)* = (5+5-3)* +(3+3.4)³+(4+4·4)*=(5+5.4)³ +ఇవికూడ అంబకోణ త్రిభుజము లగును. +(2) 5*+12×= 13' దీని ననుసరించి +(5+52) + (12+12-2)³ = (13+13-2)* +ఇదికూడ లంబకోణ త్రిభుజ మగును. +ఈ విధముగా తెలిసిన లంబకోణ త్రిభుజమునుండి భుజ +పరిమాణములను మార్చుచు ఇతర లంబకోణ త్రిభుజము +లను సాధించెను. వెనుక చెప్పబడిన సమాన చతురస్రము +అనేకములను ఒకటిగాచేయు కాత్యాయనుని పద్ధతికూడ +ఇట్టి సమీకరణమునే యిచ్చును. దీనినే బ్రహ్మగుప్తుడు +బ్రహ్మస్ఫుట సిద్ధాంతము (XII. 33) లో +m-na, 2man, m+ఐ వంటి రూపములో +లంబకోణ త్రిభుజము యొక్క భుజముల సంబంధమును +చెప్పెను. శుల్బశాస్త్రములో దీని ననుసరించి చెప్పబడిన +The science of Sulba by Bibhuti Bhushan Datta-Calcutta. P. 167. + (/m)=(=77)'-(27) +దీనినే భుజముల సంబంధములో 2pq, p'+ q', pl - qs +గా వ్రాసిన లంబకోణ త్రిభుజమున కుపయోగించును. +795 \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0871.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0871.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e344217db2f333cd211857e2485f412bfc49a505 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0871.txt" @@ -0,0 +1,29 @@ +లంబకోణ త్రిభుజములు పై నుదాహరించిన రెండు రకములే కాన్పించును. తరువాత బ్రహ్మగుప్తుడు, మహావీరుడు, భాస్కరాచార్యుడు మొదలగువారు మరికొన్ని లంబకోణ త్రిభుజములను చెప్పిరి. + +శుల్బకర్తలకు రేఖాగణితము, బీజగణితము తెలిసినను వారు వాటిని సోపపత్తికముగా సూత్రీకరింపకపోయిరి. +వా రుపయోగించిన నిర్మాణములను మనము నవీన గణితముతో ఉపపక్తీకరించుకొనవలసి వచ్చేను. ఉపపత్తి కుపకరించు సిద్ధాంతములను వారేమియు చెప్ప లేదన వచ్చును. దానికితోడు వంటి సాంకేతిక సంజ్ఞలను కూడ వారు వాడలేదు. అందుచే వారి సూత్రములు గణితమున కంతగా తోడ్పడకపోయెను. + +జ్యోతిషము (Astronomy) : నక్షత్రవిద్య ప్రత్యేక విద్యగా చెప్పబడెను. గ్రహములసంఖ్య, గమనము, నక్షత్రములు, రాశివిభాగము, అయనములు, ఋతువులు మొదలగు ప్రాథమిక విషయములే గాక గ్రహణములు, +అధికమాసములు మొదలగువాని వివరములుకూడ వేదములలో కలవు. ఋ. సం. V. 40. 5–9 ఋక్కులలో +అత్రిమహామునికి సూర్యగ్రహణమును గూర్చిన విషయము 'పూర్తిగా తెలియుననియు, వారి సంతతికికూడ పూర్తిగా +తెలియుననియు ఉన్నది. అధికమాసమునుగూర్చి ఋ. సం. I. 25, 8 లో కలదు. వేదాంగ జ్యోతిషమునుబట్టి +1830 దినములలో సూర్యుడు ఆకాశవీధిని 5 చుట్లును, చంద్రుడు 67 చుట్లును తిరుగుదురు. 5 సంవత్సరములు +గల ఒక యుగములో ఈ 67 చుట్లు నాక్షత్రమానము లనబడును. ఇట్టి మాసమునకు 27 29/67దినములు. కాని +సావనమాసములు 5 సంవత్సరములలో 62 మాత్రమే ఉండును. సావనమాసమునకు దినములు 29½. ప్రతి 5 సం. లకు రెండు అధికమాసములు వచ్చును. అట్లే ప్రతి 62 దినములకు ఒక తిథి లోపించును. ఈవిధముగా +5 సంవత్సరముల కాలములో సూర్యచంద్రుల గమనమునుగూర్చిన విషయములు వేదాంగ జ్యోతిషమందు చెప్పబడెను. ఖగోళమునకు సంబంధించిన సూక్ష్మగణిత మేమియు దానియందు లేదనవచ్చును. పై చెప్పిన విషయములుకూడ స్థూలముగనే యుండుననియు, అవి అన్ని కాలములకు తగినట్టి పద్ధతులలో లేవనియు లోకమాన్య బాలగంగాధరతిలక్ తన వ్యాఖ్యానములో వ్రాసెను. అగ్రంథము నేటి సిద్ధాంతముల కేమియు ఉపయుక్తముగా లేదు. కేవలము యజ్ఞ యాగాదులు కాలనిర్ణయమునకే ఉపయోగించును. + +భూమి గుండ్రముగా, నుండుననియు అది గాలిలో నిరాధారముగా సూర్యునిశక్తిచే నున్నదనియు (ఋ. iv. 53. 3; i. 33. 8) కొందరి వ్యాఖ్యాతల సమ్మతము. సూర్యు డుదయించుట కాని అస్తమించుట కాని లేక కొంతభాగమునకు రాత్రి, కొంతభాగమునకు పగలు ఏర్పరచుచు తిరుగుచుండును అని ఐతరేయ బ్రాహ్మణము (iii. 44) ను బట్టి తెలియును. + +సంజ్ఞావివరణము +తై. సం—తైత్తిరీయసంహిత +ఋ. సం——ఋగ్వేద సంహిత +ఆ. శు—ఆపస్తంబ శుల్బ సూత్రములు. +కా. శు.—కాత్యాయన శుల్బ సూత్రములు. +శత.బ్రా——శతపథ బ్రాహ్మణము. +బో. శు—బోధాయనశుల్బ సూత్రములు, + +ఆర్షభూగోళము :- భూగోళస్వరూపము :- భూమి సూర్యచంద్రులవలె ఆకాశములో నున్నది. భూమి మిగుల పెద్దదగుటవలన బల్లపరపుగా గనబడును. మరియు దీని మీది జనులందరును, తాము పైనున్నటులును, కొందరు క్రిందనున్నటులును తలంతురు. ఆకసమునకు మధ్యనున్న గోళమునకు క్రిందుమీదులేమి? (భూమి విశాలము. +జనులో అల్పకాయులు). అది ఎటు చూచినను చదునుగనే కన్పించును. మరియు ఆకసము భూమినంటినట్లు కన +బడును. కాని యిది వెలగపండువలె గోళాకారము. ఈ గోళమునడుమ మేరువు దండాకారముగ దక్షిణోత్తరముల వెలికుబికినది. దీని ఉత్తరాగ్రము పేరు సుమేరువు. దక్షిణాగ్రము పేరు కుమేరువు. ఉత్తర మేరువునకు పైగా ఆకాశము నందు ఉత్తర ధ్రువతారయు, దక్షిణ మేరువునకు పైగా ఆకాశమునందు దక్షిణ ధ్రువతారము, గలవు. + +యామ్యగోళము - సౌమ్యగోళము :- ఉత్తరాయణ దక్షిణాయ నారంభములందు సూర్యుడు సూటిగా \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0878.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0878.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..bc085ea11dde9064748017ebeb1d9e6150de2e07 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0878.txt" @@ -0,0 +1,95 @@ +అనుబంధము Q. +అంకగణితము 1. +అంగీరుడు 168 +అంగోలా 8 +అంజన నిదానము 7 5 3 +అంటార్కిటికా 9 +అండమాన్ 22 +అడో వా 221 +సూచిక +అతుల్ చంద్ర హాజరికా 405 +అత్తివర్మ 452 +అత్రి గుప్తుడు 245 +ఆథర్వణాచార్యులు 5384, 569 +అథర్వుడు 168 +అద్దంకి 179 +అంతర్జాతీయ ద్రవ్యనిధి 75, 57, 58 అద్దంకి గంగాధరకవి 587 +అంతర్గుహాకములు 88 +అంతర్వేది 68. 24 5 +అంతారా 304 +అంబికా 9 +అక్కన్న 65, 226 +అక్కపోలమ్మ 179 +అక్కలమ్మ 20 4 +అక్బరు 71, 221, 224, 729 +అగద తంత్రములు 755 +అగస్టస్ పెరెటీ 688 +అగస్త్యుడు 444, 788 +అగ్ని వేళ తంత్రము 750 +అచ్యుత దేవరాయలు 418, 468 +అజంతా 89, 449. 453, 626 +అజ్ జ మతరి 30 3 +ఆజ్జయ్యాత్ 807 +అటకామా ఎడారి 288 +అట్టావా 55 +అట్లాంటిక్ చార్టరు 57 +అడయప్పలం 215 +అడవి బాపిరాజు 117, 630 +అడిదము సూరకవి 589,548,801 +అడిస్ అబాబా 220 +అద్దంకి శాసనము (పండరంగని) 455 +అద్వైతానంద తీర్థులు 160 +అనంత కందళిక వి 402 +అనంతగిరి 224 +అనంతపురము 178 +అనంతామాత్యుడు 574 +అనపోతనాయడు 177 +$ +II 478 +అనపోతాపురము 180 +అనపోతా రెడ్డి 179, 182, 476 +అన వేమా రెడ్డి 182, 477 +ఆనాగ్జిమాండరు 78 +అనాటి నక్ ద్వీ 362 +అనితల్లి 188, 478 +అనిరుద్ధ కాయస్థకవి 402 +అనిశ్చిత సమీకరణములు 788 +అనుమకొండ 188 +అన్నంభట్టు 197 +అన్న దేవచోడుడు 182,473,477 +అన్నమాచార్యులు. తాళ్ళపాక 208 +అన్నెసీ 57 +అప్పయార్యుడు 4 8 5 +అప్పలరాజు 68 +అప్పలాంబ 421 +అప్లొషియను (పర్వతము) 276 +ఆఫ్జల్ ఖాను 475 +అఫనాశీనికతిన్ 217 +అబిసీనియా 218 +అబు అతా అల్ సింధి 305 +అబుదులాఫ్ 805 +అబుపి రాస్ అల్ హందానీ 808 +అబుబకర్ ఇన్ను దురాయిము 302 +అబుల్ అతాహియా 802 +అబుల్ ఫజల్ 73, 221 +అబుల్ హసన్ తానాషా 66, 71, 234 +అబూబకర్ 324 +అబ్దుల్ రజాక్ 228, 627 +అబ్దుల్ అజీజు ఇబ్న్ సౌదు 824 +అబ్దుల్ జలీల్ బిల్గామి 807 +అబ్దుల్ మాలిక్ 406 +అబ్దుల్ రహమానుల్లా 789 +అబులా కుతుబుషా 224 +03 +అబుల్లాఖాన్ పానీ 227 +M +అబ్బాసిత్ కాలిఫ్ 889 +అబ్బాసీదు 802 +అబ్రహాం లింకన్ 229, 287 +అబ్రహాం వాల్డ్ 198 +అభినవ గుప్తుడు 245,855,712 +అమర చంద్రుడు 210 +అమరసింహుడు 72 +అప్పకవి - కాకునూరి 410, 535, 547 అమరావతి 91, 98, 262, 448 +అప్పయ దీక్షితులు 214, 847, 541 అమ్మరాజు I, 458 +I \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0879.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0879.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0704812b848e764b7bf644f5e842b03e680e27d0 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0879.txt" @@ -0,0 +1,113 @@ +అమ్మరాజు II, 291, 458 +అమానుల్లా 729 +అమీరు ఖుస్రు 805 +అమూల్య బారువా 408 +అమృత షేర్గిల్ 268, 684 +అమెరికను యిండియనులు 267 +అమెరికా 56 +అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రములు +229, 285 +అమెరిగో వెస్సూని 274 +అమోఘవర్షుడు 186, 455 +అయినవోలు 178 +అయినుల్ ముల్క్ 284 +్క +అయ్యన దేవి 454 +అలాస్కా 276, 863 +అలీ అదిల్ షా II 69 +అలెగ్జాండరు 315, 864 +అలెగ్జాండరు హేమిల్టన్ 271 +అలెగ్జాండ్రియా 884 +అలోహ ఖనిజములు 768 +అల్బెరూని 1, 369 +అల్బేనియా 872 +అల్యూషను (ద్వీ) 868 +అల్లన్ నేవిన్సు 274 +అల్లసాని పెద్దన 875, 578 +అల్లాడ రెడ్డి 476 +అల్లాయుద్దీన్ 4 8 4 +అల్లాయుద్దీన్ బహమనుషా 488 +అయ్యలరాజు రామభద్రుడు, 580 అల్లు తిక్క 480 +అయ్యలార్యుడు 589 +అరబ్బులు 828 +అరసవెల్లి 314 +అరవింద యోగి 430, 611 +అరిస్టాటిల్ 124, 167, 815, +328, 881, 884 +అరేబియా 218 +అరేబియా - చరిత్ర 828 +అర్జంటైనా 827 +అర్జునుడు 2 +అర్థశాస్త్ర ప్రమేయము 828 +అర్థశాస్త్ర సిద్ధాంతములచరిత్ర 381 +అర్హీనియస్ 885 +అల్ ఫరఖానీ 805 +అల్ బరూనీ 807 +అల్ బాధాని 805 +అల్ +అర్రి 802 +అల్ మాజిని 807 +అల్ మాన్ ఫాలూటి 807 +అల్ ముఠా నబ్బీ 802 +అల్ ముబార్ రాదు 802 +అల్ మైడా 468 +అలంపురము 358 +అల్లూరి సీతారామరాజు 878 +అల్లో నై నె 448 +అవంతివర్మ 856 +అవచి తిప్పయ్య సెట్టి 476 +ఆవచి దేవయ్య సెట్టి 476 +అవధానం చంద్రశేఖరశర్మ 541 +అవనీంద్రనాథ ఠాకూరు 882, 691 +అవిసెన్నా 888 +అహమదుషా అబ్దాలీ 729 +అహోబల పండితుడు 409, 534, +అహోబలుడు 414 +అహోబిలము 204, 414 +ఆళియ రామరాయలు 117, 417 +eg +ఆంగారిక ఖనిజములు 768, 771 +ఆంటాని యోసాంత్ 699 +ఆండీసు పర్వ. 281 +ఆండ్రియాస్ వెసేలియస్ 429 +ఆంధ్రచిత్రకళాశాల, 429 +ఆంధ్రప్రదేశము 518 +ఆంధ్ర యువజన సాహిత్య సంఘము +518 +ఆంధ్రలిపి వికాసము (పటములు) 557 +ఆంధ్ర వాణిజ్యమండలి 608 +ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయము 607 +ఆంధ్ర విష్ణువు 445, 812 +ఆంధ్ర సారస్వత పరిషత్తు 615, 651 +ఆంధ్ర సాహిత్య పరిషత్తు 550, 617 +ఆంధ్ర సినీ ఎంప్లాయిస్ అసోసియేషన్ +624 +అంధ్రా ఫిలిం ఛేంబరు ఆఫ్ కామర్సు +624 +అవుడ్ జె. జె. పి. 698 +అవ్వారి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి 540, 712 ఆంధ్రా బ్యాంకు 528 +అశోకుడు 263, 886, 445 +ఆంధ్రీతిహాస పరిశోధక మండలి 646 +అశ్మకుడు 92 +ఆంధ్రోద్యమము (తెలంగాణము) 648 +అశ్వశాస్త్రము 889 +ఆక్టియస్ వార్డు 278 +అషుర్ నగరము 407 +అశ్వారూఢాంబ (గుఱ్ఱాలక్క) 63 అక్వినాస్ థామస్ 662 +అషుర్ నసిర్ పాల్ 408 +అషుర్ బనిపాల్ 408 +అష్టాంగచికిత్స 748 +అష్టాంగహృదయము 752 +అసితకుమార్ హాల్దారు 883, 692 +అస్సీరియా 407 +అహమద్ తైమూరు 807 +అహమదుషా 487 +ఆగమ శాస్త్రములు 663 +ఆగష్టు వైజ్ మన్ 718 +ఆగస్టే కాంటి 888 +ఆగ్నీధ్రుడు 799 +ఆగ్రా 71, 221 +అజ్ టెక్కులు 279 +ఆటో వాగ్నరు 698 +ఆట్మర్ మెర్జెన్ థాలర్ 87 +ఆతుకూరి మొల్ల 588 \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0882.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0882.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..146b0fade86392416a903229d228a9fc7e83fe49 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0882.txt" @@ -0,0 +1,110 @@ +కరికాలచోళుడు 451 +కర్జను లార్డు 809, 498, 690 +కర్నూలు 178 +కలకత్తా కళాపాఠశాల 880 +కలాపచంద్రుడు 402 +కలువచెరువు 184 +కల్యాణ 448 +కల్యాణదుర్గము 178 +కవర్డు 880 +కాపయ నాయకుడు 466 +కావైక్, 218 +కాప్టిక్ లిపి 744 +క్విలాన్ 431 +B426 +639 +కామరసు వేంకటపతిసోమయాజి 593 కుంతకుడు 847 +కామదేవుడు 458 +కామవరము 182 +కారట్ 68 6 +కుంతల శాతకర్ణి 4 4 7 +కుంభరాణా BES +కవిచంద్రద్విజుడు 402 +కవిరత్న సరస్వతి 400 +కవుంట్ లారీ 482 +కస్తూరి రంగకవి 548 +కహక్షా 79 +కళింగము 292 +కళింగయుద్ధము 886 +కళు వె నంజరాజు 599 +కళువె వీరరాజు 599 +కాంగోనది 78 4 +కాంచీపురము 178, 215. +కాంటర్ 5 +శాంటీక ల్లెను 278 +కాండూరి నరసింహాచార్యులు 541 +కాంబెల్. ఎ, డి, 588, 540 +కాకినాడ 64 8 +కాకర్త్య గుండన 488 +కాక్సటను 428 +కాచప్పొడయలు 360 +కాటయరెడ్డి II, 182 +కాటయ వేమా రెడ్డి 467, 478 +కాడ్ మన్ 42 4 +కాడవరాయ 461 +కారల్ ఖండల్ వాలా 267 +కాన్ స్టబుల్ 888 +కానన్, ప్రొ. 829 +కాన్యకుబ్జము 245 +కాన్రాడ్ ఎయి కెన్ 278. +కారల్ టన్ జి. హెచ్. హేసు 274 కుతుబుద్దీన్ ఐబక్ ఆఫ్ ఘని 729 +కారల్ మార్క్సు 384 +కారల్స్ డాడ్ 44 +కా రెన్సు 718 +కార్ల్ సాండ్ బర్గు 273 +కార్లయిల్ 329, 423 +కార్ల్ 448 +కార్లు మెంజరు 384 +కార్లే 91 +కాలికట్టు 228 +కు 105 +కుబ్జవిష్ణువర్ధనుడు 458 +కుబ్బీరకుడు 448 +కుమారక ంపన II, 446 +కుమారగిరి రెడ్డి 182, 477 +కుమారవిష్ణువు 451 +కులపర్వతములు 797 +కులీకుతుబుషా 418 +కార్ల్ షహీరో 278 +కాలిఫోర్నియా 279 +కాలిన్సు 426 +కాల్చిన్ గ్రామము 818 +కాశీనాథపుకన్ 408 +కాశ్మీరము 245 +కాసా 219 +కాసిమిర్ మాలివిచ్ 698 +కాసె సర్వప్ప 584 +కాస్టారికా, 279 +కాళయ్యకవి 591 +కాళింగులు 458 +క్రాకటోవా 84 +(50200427 +క్వాంగో 9 +క్వాన్నే 882 +కింగ్సుఫర్డు 481 +కితాబ్ అల్ కామిల్ 292 +కింగు 429 +క్రిస్టఫర్ ఫుడ్ 889 +క్లిష్ఫర్డు ఆడెట్సు 274 +కుశావతీనది 175 +కుషింగు 270 +కుస్కో క్విమ్ 863 +కుళోత్తుంగచోళుడు 457,585 +కూచిమంచి జగ్గకవి 800 +కూచిమంచి తిమ్మకవి 538, 599 +కూటేనియా 270 +క్యూబా 280 +క్యూరీ దంపతులు 121, 181 +కృష్ణ III. 292 +కృష్ణదాసపాల్ 480 +కృష్ణదేవరాయలు 875, 417, 418, +435, 487, 488, 577 +కృష్ణభూయాన్ 408 +కృష్ణమిశ్రుడు 215 +కృష్ణాధ్వరి 591 +కృష్ణాపట్నం 648 +కెంటకి పీఠభూమి 43 +30820 +కెబ్బికాన్ 862 +కెన్నెత్ రోబర్ట్సు 278 +濃 \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0885.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0885.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4868fe42efcdd6848f14d41c9695b51ebae29a62 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0885.txt" @@ -0,0 +1,114 @@ +జాన్ వాకరు 79 +జాన్ విన్ క్రాఫ్ 271 +||జాన్ సన్ 428 +జాన్ సెంట్ 42 4 +జాన్ స్కోటస్ ఇంజన 74 +జాన్ స్టీన్ చెక్ 278 +జాన్ స్టూవర్టు మిల్ 186, 888 +జాన్ స్మిత్ 271 +జార్జి ఆడె 278 +జార్జి ఇలియట్ 428 +జార్జి డబ్లియు కేబుల్ 272 +జార్జి బాన్ +కాప్టు +జారి యస్. 274 +271 +జార్జి వాషింగ్ట న్ 271, 288 +జార్జి సంతాయనా 272 +జాహిర్ షావో 729 +జితిన్ బెనర్జీ 619 +జితీంద్రనాథుడు వరా 405 +జిబుతి దేవు 220 +జీవనర్ డాటాత్ 406 +జుడిత్ 219 +జుహుదియాత్ 802 +జని 270 +జెఫర్ స౯ డేవిడ్ 280 +జెబెల్ అఖ్తర్ 826 +జెమితిరాయి 69 4 +జెరెమీ టేలర్ 426 +జేజ్ అస్టిక్గా 428 +జేబర్ ఇబ్నె అఫ్గా 805 +జేమ్సు లేక్ ఎల్లెస్ 272 +జేమ్సు వాట్ 140 +జేమ్సు వెల్డేజా జాన్సను 278 +జేమ్సు హార్వేరోచిన్స 274 +జేవన్సు డిల్లియు యస్ 334 +జో గేళదాసు 406 +జోయల్ చాండ్లెర్ 272 +జోయిందుడు 211 +జోయీ 428 +జోషియా రోయిస్ 272 +జోహాన్ ఫాస్టు 86 +జౌక్ 47 +టంగుటూరు 204 +టర్ గెట్ 382 +టర్నర్ 888 +805, 689 +టిగ్లాథ్ పిలాసిన్ 408 +టియన్ 688 +టినొఫోరా 87 +టిప్పు సుల్తాను 177,485 +టి సెస్సీ లోయ 281 +టెక్సాసు 278,280 +428 +టెన్నెస్సీ విలియంసు 274 +టైగ్రిస్ నది 407 +టోటెమ్ 270 +డిగాన్ 687 +డిమోర్గన్ 191 +డిమోవియర్ 191 +డిరాయిన్ 688 +డిరిష్ లె 6 +డిలవెల్ల పొస్సిన్ 8 +డివెరిస్ 718 +డిఫో 426 +డూప్లే 481 +డెకార్డు 125 +డెర్బెంటు 217 +డేవిడ్ రాస్ కె 272 +డేవిడ్ రికార్డో 833 +డేవిడ్ హ్యూం 51 +డేవిడ్ హెలెన్ 272 +డేవిస్ 272 +డొనాల్డు కల్రాసు పి 27 +డొరోతీ పార్కరు 278 +డ్రింక్ వాటరు 428 +డ్రిన్ నది 372 +డ్రైవేటు దంపతులు 808 +తక్కసిల 858 +580 886 +తడక లేరు 175 +తమా షేక్ భాష (లిపి) 788 744 +తమ్మళ బ్రహ్మాజీ 178 +తమ్ము సిద్ధి 480 +తరిగొండ వేంకమాంబ 80 +తరుణ్ రామ్ ఫుకన్ 406 +తల్లాప్రగడ సుబ్బారావు 4ఓ +త్సందవోలు 461 +ట్రెమన్ హోరు 879 +జేబర్ ఇబ్నె హయ్యా 805 +డకాస్ట్రో 418 +జేమ్సు కాటకా 808 +డమస్కస్ 801 +జేమ్సు కుక్ 9 +డరియస్ 364 +జేమ్సు ధూర్బరు 278 +డాడ్డి 198 +జేమ్సు ఫెనీమోరు కూపరు 271 +డాన్ జువాన్ డయాజ్ డిపోలిస్ 327 శాన్ నేను 78 +జేమ్సు బోయిస్ 278 +డార్విన్ 198 +జేమ్సు బ్రూస్ 219 +ఉంబేశ్వర నియోగ్ 406 +తాడిపత్రి 178 +తాళికోట యుద్ధము 417 +24 +జేమ్సు మన్రో 287 +డికెన్సు ఛార్లెస్ 428 +జేమ్సు రసెల్ లో వేల్ 271 +తాళ్లపాక అన్నమాచార్యుల 584 +తాళ్లపాక చిన తిరుమలా +డిక్వెల్సి 428 +చార +> 584 \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0892.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0892.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..09696595ee62f8db886d0e92da4cdc173b24aa1e --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0892.txt" @@ -0,0 +1,112 @@ +రక్తలోచనుడు 63 +రక్బీ షాబెల్ 428 +రబ్ అల్ ఇఫహాని 808 +రఘునాథ మహంత 408 +రఘునాథ రాయలు 590 +రజనీకాంత–బరద వై 405 +రట్ అండ్ దీవి 22 +రత్న కాంతవర కాకతీ 405 +రత్నాకరం గోపాలకవి 545 +రత్నాకర మిశ్రుడు 402 +రతీకాంతుడు 408 +రఫియాల్ దీన్ సఫాలీ 221 +రమాదాసు 406 +రమేళ చక్రవర్తి 498 +రయోడిలా ప్లాటా 327 +రవివర్మ 690 +రవీంద్రనాథ ఠాకూరు 74, 77, +రాబర్టు గైస్కోడ్ 374 +రాబర్టు బర్డ్ 271 +రాబర్టు నేపియర్ 219 +రాబర్టు 688 +రామకృష్ణ పరమహంస 308, 495 +రామచంద్రరాయలు 467 +రామచంద్ర వరపాత్రుడు 408 +రామద్విజక వి 402 +రామదాసు 227, 435, 438 +రామదేవరాయలు 475 +రామనారాయణ కవిరాజ +రామభద్రాంబ 485 +రామయకవి 546 +రుక్రటుడు 202, 211, 847 +రుద్రదాముడు 447 +కుద్రదేవుడు 187, 481, 582 +రుద్రమదేవి 178, 468 +రుద్రశర్మ 459 +రుద్రసింహుడు 402 +రుద్ర సేనాని 484 +రుదర్ ఫర్డు 121 +రుయ్యటుడు 847 +రుస్తుంఖాను 481 +రుస్తుంరావు 70 +చక్రవర్తి 408 రూప గోస్వామి 847 +రెండ్ బ్రాంట్సు 888 +రామరాజ భూషణుడు 375, 422, +589, 581 +రామసరస్వతి 401 +382,428, 684 +రామాకాంత చౌధురి 404 +రసార్ణవ సుధాకరము 179 +రామానంద మిశ్రుడు 402 +రస్కిన్ 829, 428 +రాండాల్పు బోర్ను 274 +రాకీ పర్వతములు 276 +రాక్షసి తంగడి యుద్ధము 420 +రాచకొండ 178, 188 +రాచ వేమా రెడ్డి 477 +రాజగండ గోపాలుడు 462 +రాజమహేంద్రవరము 68, 118, 188 +రాజరాజ చోళుడు 456 +రాజరాజు 456, 457,528 +రాజరాజు III 460 +రాజ శేఖర మహాకవి 209, 847 +రాజసూర్య విప్రుడు 402 +రాజాన క మహిమభట్టు 847 +రాజారామమోహనరాయలు 74, +రామేశ్వర పండితుడు 187 +రాయల్ క్లాథర్సు 274 +రాయవాచకము 597 +రాయ సముద్రము 178 +రాల్ఫ్ వాల్డో 271 +రాలే 426 +రావిపాటి త్రిపురాంతకుడు +రావిస్ 801 +రెడ్డిరాజుల వంశవృక్షములు 478. +479 +రెబెక్కా హార్డింగు 272 +రెవరెండు నాథను బ్రౌను 404 +8888 +రేచర్ల కాచమభూపతి 463 +రేనాల్డు 680 +రేవతుడు 450 +రోజర్ +ఫ్రై 888, 887 +రోడ్రిగో 689 +రోబర్టు ఫ్రాస్టు 278 +రోబిన్సన్ ఇ. ఎ. 278 +రోబిన్సన్ జెఫర్సు 278 +465, 571 రోమను సామ్రాజ్యము 46 +రాసఫారి మాకొనెన్ 219 +రాస్ ప్రదేశము 10 +రికార్డో 52. 58 +రిచర్డు ఐ. ఏ 274 +రిచర్డు మార్పుహో 85 +రిచర్డు హార్డింగ్ 272 +77, 308, 428 85°005 687 +రాజేంద్రచోళుడు 458 +రాడ్ బెర్న్ 884 +రాధికామోహన గోస్వామి 406 +రియాథ్ 824 +రుచినాథ కందళి 402 +రుద్రకందళి 400 +రోమింగు 198 +రోహీరు 71 +లంక 797, 800 +లంబోదరవరా 405 +అక్కమాంబ 208 +అమ్మణగని 211 +లక్ష్మణ గుప్త 24 8 +અને +లక్ష్మణరాయ పరిశోధక మండలి 849 +లక్ష్మమ్మ 421.. +లక్ష్మీనాథ ద్విజకవి 402 \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0893.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0893.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3e0dd27ed14ef385ad1e88cbb3c7a2ba3cddb9cd --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0893.txt" @@ -0,0 +1,112 @@ +లక్ష్మీనాథ ఫుకను 405 +లక్ష్మీనాథ బారువా 40 4 +లఖ్మడ్ 328 +లతీఫ్ 227 +లలిత విస్తరము 2 +లలితాదిత్యుడు 245 +లాంగ్ ఫెలో 271, 428 +లాంగ్ ను హ్యూసు 278 +లాంజెవాన్ 184 +లాంబు - చార్లెసు 428 +లాకు 426 +లాకే 185 +లాట దేవుడు 781 +లాడ్రోసు 280 +లాప్లాస్ 191 +లాఫోరి 44 +లాయిడ్ మార్గన్ 256 +లారెన్సు బన్యన్ 389 +లాసల్లే 884 +లింగమనేడు 474 +లింగమఖ కామేశ్వరకవి 594 +లికార్ బిజీయర్ 896 +లిజ్ యాస్ 219 +లియెనిల్ రాబిన్సు 829 +లియోనార్డో డావిన్సీ 686 +లీలావతీగణితము 3 +లుంగ్వే లి +లుడ్ విగ్ వుల్ఫు 810 +లూమిస్ 185 +లూయీ మమ్హర్డు 274 +లూయీ సల్లి వాస్ 701 +లెందులూరు ( దెందులూరు) 452 +లెగ్రాంజ్ 188 +లెమాయిన్ 79 +సేఫేర్ 832 +లేపాక్షి 177, 628 +లేబిరి న్ 22 +లై డర్సు - ప్రొ 91 +లైబ్నిడ్జు 125 +సియం 315 +లై సెంకో 722 +లోపాముద్ర 444 +లో వెల్ 429 +వాసిష్ఠీ పుత్త కటహాడి 91 +వాసిష్ఠీ పుత్ర బాహుబల +శాంతమూలుడు 451 +వాసిష్ఠీ పుత్ర శ్రీ పులుమావి 447 +వాసిష్ఠి పుత్ర శ్రీశాంత +ల్యూసా యం ఆల్కాటు మేరీ 272 వాస్కోడిగామా 788 +ల్యూసా రెటు 273 +వ +వజ్రకరూరు 177 +వడ్డాది 188 +వత్సగుల్మము 92 +వనవాసి (వై జయంతి) 450 +వరదాంబిక 418 +వరాహగు పుడు 245 +వరాహదేవుడు 92 +వలీ అబుల్ హసన్ 224 +వశిష్ఠుడు 68, 64 +వహాబీ ఉద్యమము 324 +వాంగోమ్ 687 +వాంటు హాఫ్ 336 +వాకాటకులు 92,453 +వాగ్భటుడు 210,347 +వాఘోరా నది 89 +వాచల్ లిండ్సే 278 +వాత్స్యాయనుడు 210 +వాన్ విక్ బ్రూక్సు 274 +వాన్షర్ మార్కు 718 +వామనాథుడు 246 +వామనుడు 347 +వాలెస్ స్టీమెన్సు 278 +వాల్ట్ లిట్మను 271 +వాల్టరుపీటరు 428 +వాల్డో ఫ్రాంకు 274 +వావిలికొలను సుబ్బారావు 617 +వావిళ్ల సంస్థ 550 +వాషింగ్ టన్ ఇర్వింగు 271 +వాసిష్ఠ 182 +మూలుడు 450 +వింధ్యశక్తి 458 +విక్టోరియామహారాణి 489 +విక్రమచోడుడు 458 +విక్ర మేంద్రవర్మ 458 +25 428 +విజ్ఞానచంద్రికాగ్రంథమాల 497, 648 +విజయనగరము 224 +విజయనగర వంశవృక్షము 471 +విజయపురి 450 +విజయరంగ చొక్కనాథుడు 595 +విజయరాఘవనాయకుడు 435, 591 +విజయరామ గజపతిరాజు 647, 707 +విజయ రాయలు 1 467 +విజయవాటిక 299 +విజయశ్రీ 448 +విజయాదిత్యుడు 451, 455 +విజయాదిత్యుడు II 454 +విజయాదిత్యుడు VII 457 +విజయేంద్రస్వామి 422 +విట్టర్ 271 +విట్టియర్. 429 +విఠల రాజు 419 +విఠలరాయలు 469 +విఠలమంత్రి 187 +విద్యాచంద్ర భట్టాచార్యుడు 402 +విద్యాధరుడు 847 +విద్యానగరము 488 +విద్యానాథుడు 186, 847, 485 +విద్యారణ్యుడు 161, 182, 188, 468 +విన్నకోట పెద్దన 588 +విమలకళ 245 \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0894.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0894.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..04e02a2ef8f9d6d32a4a9689c13e95d1ddc8f742 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0894.txt" @@ -0,0 +1,116 @@ +విమలాదిత్యుడు 458 +విరించి కుమార్ బారువా 406 +విరూపాక్ష రాయలు 467 +విలియం ఎల్లెరీ 278 +విలియం క ల్లెన్ 271 +విలియం గిల్ మోర్ సిమ్స్ 271 +విలియం చర్చ్ 86 +విలియం జేమ్స్ 272 +విలియం టిండేలు 425 +విలియం డెన్ హో వెల్సు 272 +విలియం డేనియల్ స్టీలు 278 +విలియం ఫాక్ నర్ 272 +విలియం బ్రాడ్ ఫర్డు 271 +విలియం మారిస్ 428, 696 +విలియం వర్డ్స్ వర్తు 427 +విలియం సోరోయన్ 278 +వీరచోడ 458 +వీరభద్రారెడ్డి, అల్లాడ 184 +వీర సేనుడు 450 +వీరహొమ్మనాయడు 417 +వీరాన్నపోతపతి 180 +వీ రార్జున దేవుడు 188 +వుడ్ వర్తు, ప్రొ 254 +వుడ్రోవిల్సన్ 274 +వెనుజులా 283 +వెన్నమనాయడు 178, 472 +వెన్నెలకంటి సూరన 576 +వెలగపూడి కృష్ణయ్య 598 +వైకుంఠుడు 403 +వైట్ హెడ్ 128 +వైయట్ 425 +వై లిపి 744 +వొయుట్సా 872 +వోల్గానది 217 +వ్లాఘింకు 688 +శంకర దేవకవి 401 +శంకరాచార్యులు 152, 728 +శంభూవరాయ 461 +శ క్తి వర్మ 458 +వెలగపూడి వెంగయామాత్యుడు 584 శఠగోపయతీంద్రుడు 198, 875 +వెలమరాజ్యము 472 +వెలిగందల నారయ 573 +వెలుగోటి వంశవృక్షము 475 +శరచ్చంద్ర గోస్వామి 406 +శర్వవర్మ 449 +విలియం హిక్లింగ్ +శాండర్సు దొర 880 +ప్రెస్ కాట్ 271 +వెల్సు 429 +విలియం హిల్ బ్రౌన్ 271 +శాంతిశ్రీ 450 +వెసూవియస్ 83 +విల్క్సు 9 +ళాకల్యుడు 538 +వెస్సంతర రాజకుమారుడు 108 +విల్లా కేథర్ 278 +శాతకర్ణి I +వేంకటపతి +విల్లార్డు 688 +విల్సన్ 5, 288 +విల్సెంటు మిల్లే 278 +వివేకానందస్వామి 74, 495 +విశాఖపట్నము 642 +విశ్వనాథుడు 86, 847 +విశ్వామిత్రుడు 444 +విశ్వేశ్వరకవి 179 +విశ్వేశ్వరుడు 408 +విష్ణుకుండినులు 452 +విష్ణుగోపుడు 451 +విష్ణుభట్ట సోమయాజి 451 +విష్ణువర్ధనుడు 292, 455 +వీక్ మైకేల్ యస్ 278 +వీణా 406 +వీణాచారువా 406 +వీర కూర్చుడు 450. +వీరగండ గోపాలుడు 462 +215, 418 +వేంకటపతినాయడు 475 +వేంకటరాయలు 1469 +వేంకట రాయలు III 470 +వేంకటాద్రిరాజు 418 +వేంకటార్యుడు 585 +వేంగి 292 +వేటల్ 47 +వేదగిరినాయడు 473 +వేదవ్యాసుడు 152 +వేమన 177, 489, 603 +వేమవరము 182 +వేమసాని 182 +వేమాంబిక 184 +వేము అగ్రహారము 451 +వేములవాడ జగదేవుడు 488 +వేములవాడ భీమకవి 570 +వేలానగరము 180 +వేలూరు 215 +I 446 +శాతకర్ణి II 447 +శాతవాహనుడు 445 +శారదానది 188 +శాన్ ఫ్రాన్సిస్ కో 278 +శార్ణ దేవుడు, 895, 415 +శివవర్మ 458 +శివసింహుడు 402 +శివస్కందవర్మ (విజయస్కంద +శివాజీ 69, 480 +శివానంద యోగి 215 +శున ళ్ళేవుడు 444 +శుభంకర కవి 404 +శూరవర పట్టణము 182 +'శేషము వేంకటపతి 598 +వర్మ) 45 1 +శేష వీరేశ్వర పండితుడు 198 +శేషాచలస్వామి 489 +శేషారాధ్యుడు 882 +జై లధవరాజ్ ఖోవా 406 +3 \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0895.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0895.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d8946dc333f96ab2dc61e6551c9c0e8ba26142c2 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0895.txt" @@ -0,0 +1,107 @@ +శ్రీకృష్ణ దేవరాయాంధ్ర భాషా +శ్రీకృష్ణ పండితుడు 414 +సత్యనాథవరా 405 +శ్రీచంద్రుడు 211 +శైలేంద్ర నాథుడు 692 +శ్యామరాయ కవి 598 +శ్రీకంఠసూర్య విప్రకవి 402 +శ్రీకంఠుడు 218 +శ్రీకాకుళము 66. 445 +శ్రీకృష్ణ దేవరాయలు 975, 417, +485,487, 468, 577 +షేక్స్పియర్, విలియం 196, 425 సారనాథ క్షేత్రము 102 +షేడా రాణి 218 +షేర్ అలీ 79 +షోభి 308 +ష్కుంబినది 372 +సంకిలుడు 445 +సంకుసాల నరసింహకవి 588 +నిలయము 648 సంగమవంశము 466 +సారాటిస్ డీలు 278 +సాలారుజంగు 483 +సాలీ ఇబ్నె అబ్దుల్ ఖుద్దును 802 +సాల్వడారు 279 +సాహిణిమారడు 570 +సాళువ గోవిందరాయలు 468 +సాళువ నరసింహరాయలు 417, 467 +సాళువ వంశము 467 +సింక్లరు 429 +సదాశివరాయలు 198, 419, 468 సింక్లేర్ లెవిస్ 278 +శ్రీనగరు 247 +సప్తద్వీపములు 797 +సింగనమాల 174 +శ్రీనాథుడు 184, 875, 418, +సఫీయుద్దీన్ అల్ హిందీ 805 +సింగభూపతి 178 +485, 474, 477, 572 +సమరేంద్రనాథ గుప్త 692 +సింగమనాయడు 472, 473 +శ్రీపర్వతము 449 +సముఖము వేంకట +సింహరాజు 210 +శ్రీముఖశాతకర్ణి 448 +కృష్ణప్పనాయకుడు 596 సింహలుడు 108 +శ్రీరంగరాజు 417 +సముద్రగుప్తుడు 451 +సింహవిష్ణువు 451 +సింహాచలము 182 +సిగ్నె 4 29 +శ్రీరంగరాయలు I II & III 470 సయ్యదు అలీఖాన్ ఇజ్ను మాసం 807 +శ్రీళంకుకుడు 852 +శ్రీశైలము 179, 415 +శ్రీసాయాజీరావు 809 +పంసుద్దీన్ 805 +ష +షమీ అదాద్ 408 +షరీపుల్ ముల్కు 224 +షా అలీ మహ్రమ్ 222 +షాజహాన్ 480 +షారాజూఖత్తాళ్ 224 +షారుఖ్ 228 +షాల్మెనాసిర్ I 408 +షాహమహమ్మదు 729 +227 +షివర్టు, ఎ. 198 +హాబుద్దీన్ 808 +షీలనునది 276 +428 +షేకు మహమ్మదు అబ్దుల్ 807 +షేకు ముబారక్ 221 +సయ్యదు గులాం అలీ అజాద్ 807 +సయ్యదు నిజాముద్దీన్ 224 +సయ్యదు ముజఫ్ఫర్ 66 +సర్ చార్లెసు మెట్కాఫ్ 488 +సర్ జాన్ మాం డెవల్ 425 +సర్ ఫిలిప్ సిడ్నీ 425 +0 +సర్ మైకేల్ శాడ్లర్ 608 +సరిపల్లె 117 +సర్దార్' ఉకిల్ 692 +సర్వజ్ఞ సింగమనాయడు 47 4 +సర్వజ్ఞ సింగమనేడు III 47 4 +సణే 425 +సలక రాజు తిరుమలయ్య 418 +సలాబత్ జంగు 481 +సిద్దప్పనాయడు 177 +సిద్ధనామాత్యుడు 578 +సిద్ధార్థుడు 105 +సిన్ మోండే 828 +సిడ్నే హోవర్డు 274 +సిపాయీ పితూరి 48 3 +సివతి 110 +సీతన్న వాసలు 626 +సీనారు 38కి +సుందర పాండ్యుడు 459 +సుకుమార ఒరనాథు 408 +సుడానిక్ భాషలు 740. 741 +సుదాసుడు 108 +సలివన్ ఫ్రాంక్ లాయిడ్ రైట్ 897 సుమత్రా 28 +సలీము 78, 228 +సురభి మాధవరాయలు 605 +సవరము చిన నారాయణరాజు 598 సురేంద్రనాధ్ బెనర్జీ 382 +సవరలు 878 +సారంగు తమ్మయ్య 587 +సారగాన్ 408 +సుల్లం అల్ ఉలూం 805 +సుశ్రుతుడు 11, 14 +సుహృల్లేఖ 449 \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0902.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0902.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b1cc24a49b5f6b394b155adca18cd9b8567f2aa0 --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0902.txt" @@ -0,0 +1,93 @@ +- +వాహకత్వము – Conductance. +వి. ఐ. ఆర్. తంత్రులు - Volcanised rubber wires. +విక రణ్యంక ము – Rational quality. +- +వికల్ప ఉత్ప త్తివిధానము - Alternate system of +generation. +వికల్ప విద్యుత్ప్రవాహము - Alternating Current. +వికిరణమానములు - Rediometers. +వికిరణము – Radiation. +- +విఘటనము – Disintegration. +విజాతి ధ్రువత్వము - Opposite Polarity. +వితతలబ్ధము – Factorial. +- +విద్యుత్క రణము – Electrolysis. +విద్యుత్ గ్రాహిణులు – Electrical detectors. +విద్యుత్ ప్రతిష్ఠాపకులు - Electricians. +విద్యుత్ప్ర్పభవము – Source of Electricity. +విద్యు త్పేష(ర)ణము - Electric Induction. +విద్యుద ంశిక – Electrolytic. +విద్యుదంశిక కోశము - Electrolytic cell. +విద్యు దాయాసము - Electrical Strain. +విద్యు దుష్ట విధానము - Electric diathermy. +విద్యుద్బంధనము – Insulation. +విద్యుద్బంధన నిరోధ ము - Insulation resistance. +విద్యుద్వలయము – Electrical Circuit. +- +విద్యుద్వాహకములు – Electrical conductors. +విద్యుద్విశ్లేషణము – Electrolysis. +- +విధ్వంసక జాంతవము - Blasting gelatin. +వినిమయము - Exchange. +విభాజ్య సంఖ్యలు - Composite numbers. +విమాన వహిత్రస్ఫులింగములు - Aeroplane motor +spork plugs. +విలోమ విధాన పద్ధతి - Converse method. +విశీర్ణత - Divergence. +- +విశీర్ణ శ్రేఢులు-Divergent series. +విశుద్ధతావాదము – Purism. +విశ్లేషక రేఖాగణితము - Analytic Geometry. +విసంవాహనము - Insulating. +విస్తృతి – Amplitude. +- +విస్ఫులింగములు - Sparks. +వృత వర్థి ప్రసంకరణము- Vegetative hybridisation. +Į +వేరు వేరు గాడీలు - Separate grooves, +వై శేషిక కలనము - Calculus of Variation. +- +వ్యత్యయ ఖండములు - Commutator Segments. +- +శిలా ద్రవము – Lava, Magma. +శిలా ముద్రణము – Lithographing +శుక్ర గోళములు - Sperms. +శ్రేణీవి ధానము – In series. +శోషణము - Absorption. +- +శుతిదండము ~ Tuning fork. +ష +షష్ట్యంక గుణిత భిన్నములు . Sexagesimal fractions. . +- +స +సంకలన సూత్రము - Summation formula. +సంకీర్ణ వస్తుచిత్రము – Mosaic. +- +సంఖ్యా స్వరూపము - System of notation. +సందర్శన సిద్ధాంతము - Theory of vision. +సంపీడన విదళిక రణములు +Compressions & rare +factions. +సంపూర్ణ కిరణ భేద్యము - Transparent. +సంపృక్తము - Linkage. +సంభిన్నత - Convergence. +సంయోగిక వాయువు - Synthetic gas. +సంశ్లేషము – Sythesis. +సచ్ఛిద్ర కర్బనము - Porous carbon. +సజలీకరణము - Dilution: +నత్తాశాస్త్రము - Ontology. +సమకోణ చతురస్రము – Rectangle. +సమతల రేఖాగణితము - Plane geometry, +సమద్విబాహు సమలంబ చదుర్భుజము - Isosceles +సమ వినత రేఖలు - lsoganic lines. +సముద్ర అటములు - Sea-walnuts. +- +న మోష్ణ రేఖలు – Isotherms. +- +Trapezium. +సరళవిద్యుద్వలయము – Simple Electric Circuit. +సర్పిలము - Spiral. +సర్వసమత్వము - Congruence, ++ \ No newline at end of file diff --git "a/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0905.txt" "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0905.txt" new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..00be74d6abc4db0248297accbb803dede43720fe --- /dev/null +++ "b/\340\260\270\340\260\202\340\260\227\340\261\215\340\260\260\340\260\271_\340\260\206\340\260\202\340\260\247\340\261\215\340\260\260_\340\260\265\340\260\277\340\260\234\340\261\215\340\260\236\340\260\276\340\260\250\340\260\225\340\261\213\340\260\266\340\260\256\340\261\201_\340\260\256\340\261\212\340\260\246\340\260\237\340\260\277_\340\260\270\340\260\202\340\260\252\340\261\201\340\260\237\340\260\256\340\261\201_\340\260\205-\340\260\206\340\260\260\340\261\215\340\260\267/page_0905.txt" @@ -0,0 +1,151 @@ +అనుబంధము ౪. +" +పుట +తప్పు +20 స్ట్రెపోకాకస్ +20 స్ట్రెప్టోకోకల్ +21 కాకి +21 Meninjitis +21 Serebro Spinal +21 లింపనైటిక్ +21 లింపో సైట్ +21 Encaphalitis +86 Celenterata +41 Synbosis +45 వ. వేం. +'76 బయోనియను +76 అతడు +76 స్యాధ్యాయము +79 వేదాంతమని +93 గలవి +94 Fracade +105 శతాబ్ధి +107 సన్నాస +107 ప్రదర్సిరంపబడి +108 సుందరముగా +112 మెదలగు +112 గోళము +120 బాగుపరిచు +124 మోటాఫిజిక్సు +125 లై బిడ్డు +Q +188 మలినములు +148 అవసరమా +144 స్థూపము +కూర్మరూప +• 1 46 +146 ఆర్. వెం· స్వా• +152 వశిష్ఠునకు +" +వశిష్ఠుడు +ఒప్పు +స్ట్రెప్టోకాకస్ +స్ట్రెప్టో కాకస్ +కాని +Meningitis +శుద్ధ పత్రము +Cerebro Spinal +లింఫోసై టిక్ +లింఫోసై ట్ +Encephalitis +Coelenterata +Synbiosis +పి. బి. వి. యస్ +అయోనియను +( లేదు ) +స్వాధ్యాయము +వేదాంతమని +గలవి) +Facade +శతాబ్ది +సన్న్యాస +పుట +తప్పు +152 ఛందోఒద్ధములైన +» +" +ధారాంతిక ములతో +125 +15 5 అను +157 పొసగు నటుల +" +జీవాత్మైక +158 మహా కావ్యము +158 "నీడోఘటః" +160 విద్దాంత +117 (రచయిత పేరులేదు) +178 పతాపరుద్ర +197 సంఖ్యాశాస్త్ర +189 ఎమైనస్ +199 యిన వట్టేస్ +199 (సుగర్ +199 లూసిస్ +200 10 మి. గ్రా, +టోన్ +200 2% +ప్రదర్శింపబడి +201 +201 (రెటినిటిస్) +సుందరముగా +మొదలగు +గోళము +బాగుపరచు +మెటాఫిజిక్సు +లైబ్ని డ్జు +మలినములు +అవసర మో +స్తూపము +సూక్ష్మరూప +8. 3. +వసిష్ఠునకు +వసిష్ఠుడు +201 Omit +202 కెటోసెస్ +218 -ప్లే +- +282 అధారగ్రంథ +282 'నీ ఇక్ +284 అర్థపతాక +288 హస్తమును +289 పాడ్లు +248 అంధలి +245 సర్వస్వము +వరాయణము +262 జె.జి. కె. ఎస్ +ఒప్పు +ఛందోబద్ధములైన +తికములతో +దాష్టాంతిక +152 (పుట సంఖ్య) +(పైపంక్తి మొదట ఉండ +వలెను) +పొసగ నటుల +జీవాత్మైక్య +మహావాక్యము +"నీలో ఘటః" +సిద్ధాంత +ఆ వీ. +ప్రతాపరుద్ర +సంఖ్యాశాస్త్ర +ఎమైలేస్ +యిన్ వర్టేస్ +(గ్లూకోస్ +లూసీన్ +శాతము omit +2 మి. గ్రా. +కీటోన్ +% +రెటినైటిస్) +మూత్రములోను +కీటోసిస్ +-- +-ఇస్లే +ఆధార గ్రంథ +'నీ' +అర్ధపతాక +హస్తదర్శితార్థమును +పాణ్డు +అందలి +సర్వస్వము +పరాయణము +జి. జి కె ఎస్ \ No newline at end of file