Add files using upload-large-folder tool

Rani-Samyuktha/meta.json

@@ -0,0 +1,530 @@
+{
+  "status": "done",
+  "saved": 174,
+  "total_pages": 248,
+  "filename": "Rani-Samyuktha.pdf",
+  "pages": {
+    "1": {
+      "quality": 3
+    },
+    "2": {
+      "quality": 4
+    },
+    "3": {
+      "quality": 4
+    },
+    "4": {
+      "quality": 4
+    },
+    "5": {
+      "quality": 4
+    },
+    "6": {
+      "quality": 4
+    },
+    "7": {
+      "quality": 4
+    },
+    "8": {
+      "quality": 4
+    },
+    "9": {
+      "quality": 4
+    },
+    "10": {
+      "quality": 4
+    },
+    "11": {
+      "quality": 4
+    },
+    "12": {
+      "quality": 4
+    },
+    "13": {
+      "quality": 4
+    },
+    "14": {
+      "quality": 4
+    },
+    "15": {
+      "quality": 4
+    },
+    "16": {
+      "quality": 4
+    },
+    "17": {
+      "quality": 4
+    },
+    "19": {
+      "quality": 4
+    },
+    "20": {
+      "quality": 4
+    },
+    "24": {
+      "quality": 4
+    },
+    "25": {
+      "quality": 4
+    },
+    "26": {
+      "quality": 4
+    },
+    "27": {
+      "quality": 4
+    },
+    "30": {
+      "quality": 4
+    },
+    "32": {
+      "quality": 4
+    },
+    "33": {
+      "quality": 4
+    },
+    "34": {
+      "quality": 4
+    },
+    "35": {
+      "quality": 4
+    },
+    "36": {
+      "quality": 4
+    },
+    "40": {
+      "quality": 4
+    },
+    "41": {
+      "quality": 4
+    },
+    "42": {
+      "quality": 4
+    },
+    "43": {
+      "quality": 4
+    },
+    "46": {
+      "quality": 4
+    },
+    "47": {
+      "quality": 4
+    },
+    "48": {
+      "quality": 4
+    },
+    "49": {
+      "quality": 4
+    },
+    "50": {
+      "quality": 4
+    },
+    "51": {
+      "quality": 4
+    },
+    "52": {
+      "quality": 4
+    },
+    "53": {
+      "quality": 4
+    },
+    "54": {
+      "quality": 4
+    },
+    "56": {
+      "quality": 4
+    },
+    "57": {
+      "quality": 4
+    },
+    "58": {
+      "quality": 4
+    },
+    "60": {
+      "quality": 4
+    },
+    "61": {
+      "quality": 4
+    },
+    "63": {
+      "quality": 4
+    },
+    "65": {
+      "quality": 4
+    },
+    "66": {
+      "quality": 4
+    },
+    "67": {
+      "quality": 4
+    },
+    "70": {
+      "quality": 4
+    },
+    "71": {
+      "quality": 4
+    },
+    "72": {
+      "quality": 4
+    },
+    "73": {
+      "quality": 4
+    },
+    "74": {
+      "quality": 4
+    },
+    "75": {
+      "quality": 4
+    },
+    "78": {
+      "quality": 4
+    },
+    "79": {
+      "quality": 4
+    },
+    "80": {
+      "quality": 4
+    },
+    "81": {
+      "quality": 4
+    },
+    "82": {
+      "quality": 4
+    },
+    "83": {
+      "quality": 4
+    },
+    "84": {
+      "quality": 4
+    },
+    "86": {
+      "quality": 4
+    },
+    "88": {
+      "quality": 4
+    },
+    "89": {
+      "quality": 4
+    },
+    "91": {
+      "quality": 4
+    },
+    "93": {
+      "quality": 4
+    },
+    "94": {
+      "quality": 4
+    },
+    "95": {
+      "quality": 4
+    },
+    "98": {
+      "quality": 4
+    },
+    "99": {
+      "quality": 4
+    },
+    "101": {
+      "quality": 4
+    },
+    "102": {
+      "quality": 4
+    },
+    "103": {
+      "quality": 4
+    },
+    "104": {
+      "quality": 4
+    },
+    "107": {
+      "quality": 4
+    },
+    "108": {
+      "quality": 4
+    },
+    "109": {
+      "quality": 4
+    },
+    "110": {
+      "quality": 4
+    },
+    "111": {
+      "quality": 4
+    },
+    "112": {
+      "quality": 4
+    },
+    "113": {
+      "quality": 4
+    },
+    "115": {
+      "quality": 4
+    },
+    "116": {
+      "quality": 4
+    },
+    "117": {
+      "quality": 4
+    },
+    "118": {
+      "quality": 4
+    },
+    "119": {
+      "quality": 4
+    },
+    "121": {
+      "quality": 4
+    },
+    "124": {
+      "quality": 4
+    },
+    "127": {
+      "quality": 4
+    },
+    "128": {
+      "quality": 4
+    },
+    "129": {
+      "quality": 4
+    },
+    "131": {
+      "quality": 4
+    },
+    "133": {
+      "quality": 4
+    },
+    "134": {
+      "quality": 4
+    },
+    "135": {
+      "quality": 4
+    },
+    "136": {
+      "quality": 4
+    },
+    "137": {
+      "quality": 4
+    },
+    "138": {
+      "quality": 4
+    },
+    "139": {
+      "quality": 4
+    },
+    "140": {
+      "quality": 4
+    },
+    "141": {
+      "quality": 4
+    },
+    "142": {
+      "quality": 4
+    },
+    "143": {
+      "quality": 4
+    },
+    "147": {
+      "quality": 4
+    },
+    "148": {
+      "quality": 4
+    },
+    "149": {
+      "quality": 4
+    },
+    "150": {
+      "quality": 4
+    },
+    "151": {
+      "quality": 4
+    },
+    "152": {
+      "quality": 4
+    },
+    "154": {
+      "quality": 4
+    },
+    "155": {
+      "quality": 4
+    },
+    "158": {
+      "quality": 4
+    },
+    "160": {
+      "quality": 4
+    },
+    "161": {
+      "quality": 4
+    },
+    "162": {
+      "quality": 4
+    },
+    "163": {
+      "quality": 4
+    },
+    "164": {
+      "quality": 4
+    },
+    "168": {
+      "quality": 4
+    },
+    "169": {
+      "quality": 4
+    },
+    "170": {
+      "quality": 4
+    },
+    "171": {
+      "quality": 4
+    },
+    "172": {
+      "quality": 4
+    },
+    "175": {
+      "quality": 4
+    },
+    "176": {
+      "quality": 4
+    },
+    "177": {
+      "quality": 4
+    },
+    "179": {
+      "quality": 4
+    },
+    "180": {
+      "quality": 4
+    },
+    "182": {
+      "quality": 4
+    },
+    "183": {
+      "quality": 4
+    },
+    "184": {
+      "quality": 4
+    },
+    "185": {
+      "quality": 4
+    },
+    "187": {
+      "quality": 4
+    },
+    "191": {
+      "quality": 4
+    },
+    "193": {
+      "quality": 4
+    },
+    "194": {
+      "quality": 4
+    },
+    "196": {
+      "quality": 4
+    },
+    "197": {
+      "quality": 4
+    },
+    "198": {
+      "quality": 4
+    },
+    "200": {
+      "quality": 4
+    },
+    "201": {
+      "quality": 4
+    },
+    "202": {
+      "quality": 4
+    },
+    "206": {
+      "quality": 4
+    },
+    "207": {
+      "quality": 4
+    },
+    "208": {
+      "quality": 4
+    },
+    "209": {
+      "quality": 4
+    },
+    "210": {
+      "quality": 4
+    },
+    "211": {
+      "quality": 4
+    },
+    "212": {
+      "quality": 4
+    },
+    "213": {
+      "quality": 4
+    },
+    "216": {
+      "quality": 4
+    },
+    "217": {
+      "quality": 4
+    },
+    "218": {
+      "quality": 4
+    },
+    "219": {
+      "quality": 4
+    },
+    "222": {
+      "quality": 4
+    },
+    "223": {
+      "quality": 4
+    },
+    "224": {
+      "quality": 4
+    },
+    "225": {
+      "quality": 4
+    },
+    "226": {
+      "quality": 4
+    },
+    "229": {
+      "quality": 4
+    },
+    "230": {
+      "quality": 4
+    },
+    "231": {
+      "quality": 4
+    },
+    "232": {
+      "quality": 4
+    },
+    "233": {
+      "quality": 4
+    },
+    "237": {
+      "quality": 4
+    },
+    "238": {
+      "quality": 4
+    },
+    "239": {
+      "quality": 4
+    },
+    "240": {
+      "quality": 4
+    },
+    "241": {
+      "quality": 4
+    },
+    "243": {
+      "quality": 2
+    },
+    "244": {
+      "quality": 2
+    },
+    "245": {
+      "quality": 1
+    }
+  }
+}

Rani-Samyuktha/page_0001.txt

@@ -0,0 +1,6 @@
+పునర్ముద్రణ</p>
+25 మే 1957</p>
+ముఖ చిత్రము : : : :</p>
+శ్రీ వడ్డాది పాపయ్య</p>
+అచ్చు : రాజేశ్వరి ప్రెస్</p>
+రాజమహేంద్రవరం.</p>

Rani-Samyuktha/page_0002.txt

@@ -0,0 +1,8 @@
+రాణి సంయుక్త</p>
+
+గ్రంధకర్త</p>
+శ్రీ వేలాల సుబ్బారావు</p>
+
+ప్రకాశకులు</p>
+కాళహస్తి తమ్మారావు అండ్ సన్స్</p>
+సంస్కృతాంధ్ర బుక్‌డిపో (స్థా. 1882) రాజమండ్రి</p>

Rani-Samyuktha/page_0003.txt

@@ -0,0 +1,9 @@
+"రాణీసంయుక్త" యను గ్రంథము చరిత్రవిషయక నవల (Historical Novel) ఇందలి నాయకుఁడు పృథ్వీరాజు. నాయిక సంయుక్త, ఈ నాయిక నామము ననుసరించియే ఈ గ్రంథమునకు “రాణీసంయుక్త" యని పేరుపెట్టబడియె. ఈ రాణిసంయుక్త యొక్క చరిత్ర మాంధ్రములో మొదట కీర్తిశేషురాలగు శ్రీమతి అచ్చమాంబగారు తమ అబలాసచ్చరిత్ర రత్నమాలలో వ్రాసిరి. ఆ కథా భాగమును అనుసరించియు, నితర భాషలలోనుండి కొంత చరిత్రాంశములమ సంగ్రహించియు నీ నవల (Novel ) వ్రాయఁబడినది .
+
+కధానాయకుడైన పృథ్వీరాజు క్రీ.శ. 1159లో జన్మించి క్రీ.శ. 1193 లో స్థానేశ్వర యుద్ధమునందుఁ గీర్తిశేషుఁడయ్యెను.
+
+కధానాయిక యగు సంయుక్త కనోజ్ దేశాధిపతియగు జయచంద్రుని కూతురు. ఈతనికిని పృథ్వీరాజుకును గలిగిన వైరమువలన నా కాలమున నున్న క్షత్రియులలో రెండుకక్షలుపుట్టి యా భేదముకతననే యీ దేశము తురకలపాలిటఁ బడియె. ఈ కథాభాగమంతయును, స్వదేశ స్వాతంత్ర్యమును కాపాడుటకై నాయిక నాయకులచేఁ జేయఁబడిన పరిశ్రమయు నీ గ్రంథమునందు వర్ణింపఁబడినవి.
+
+హిందూదేశముయొక్క స్వాతంత్ర్యమును హరించిన షహాబుద్దీన్ మహ్మద్ గోరీ యన్నవాడు ఆఫ్‌గన్‌స్థానములోని గజ్నీరాజ్యమునకు సుల్తాన్. ఈతఁడు తన యన్నయగు గ్యాస్‌ఉద్దీన్ ఆనువానితోఁ గలసి క్రీ. శ.1157 మొదలు క్రీ. శ. 1202 వఱకు జములు సుల్తాన్‌గాను, అతని అన్న పోయినతరువాత 1206 వఱకు నొక్కడే రాజ్యముచేసెను.
+
+ఈ గ్రంథములో వర్ణింపఁబడిన కాలము హిందూదేశ చరిత్రలో మిక్కిలి ముఖ్యమైనది. ఈ కాలమునందు మన స్వరాజ్యముపోయి పరరాజ్యము వచ్చెను. అప్పుడు మనవాండ్రు ఏయేకారణములవలన రాజ్యమును పోగొట్టుకొనిరో కనుగోనుట కిట్టి చరిత్ర విషయక నవలలు మిక్కిలి యుపయోగకరము.

Rani-Samyuktha/page_0004.txt

@@ -0,0 +1,5 @@
+రాణీ సంయుక్త</p>
+
+మొదటి ప్రకరణము</p> 
+
+మారమి యెనిమిదివందల సంవత్సరముల క్రిందట ఢిల్లీ పట్టణమునకును గన్యాకుబ్జనగరమునకును నడుమనున్న యమునా గంగా ప్రాంత కాంతార ప్రదేశంబు లొకనాటి సాయంకాలమునఁ జూపరుల కపరిమితానందభయ దాయకములగు రంగస్థలములై యుండెను. మూర్ఖమతులగునో ఆర్యావర్తవాసులారా ! మదోన్మత్తులై, సత్యవిద్యావిదూరులై, కుమతాచారములం బట్టువడి, యైకమత్యాభావమున మెలంగుచు, మాతృభూమియగు నార్యావర్తముపై నించుకైన నభిమానముంచక, పరస్పర ద్వేషంబుల జనింపఁజేసికొని దుష్కృత్యములఁ గావింప సమకట్టితిరి కాపున నందఱకు బుద్ధివచ్చునటుల మీపై దాడివెడలఁ బరరాజునొకని బ్రోత్సాహపఱచెదనని కోపారుణితలోచనుండై యవనదేశమున కేగుచున్నాడోయన రవి పడమటి సమద్రమునఁ గ్రుంకు

Rani-Samyuktha/page_0005.txt

@@ -0,0 +1 @@
+చుండెను. అట్టి సంధ్యాకాలమందు యమునానదికిం గొంచెము దూరములోనున్న మధురానగరమున కొకమైలు క్రిందుగా నది కొక ఫర్లాంగు యెడములోఁ గొన్ని బండ్లు నడచిపోవుచుండెను. బండ్లన్నియు నెద్దులు మోయగలిగినన్ని సరకు బస్తాలతో నింపఁబడి, వర్షము వచ్చిననుఁ దడియకుండుటకై యరచేతి మందములగు పెద్ద పెద్ద మైనపు గుడ్డలతోఁ గప్పఁబడి త్రాళ్ళచే బిగింపఁబడి యుండెను. ప్రతిబండి యొక్క పైభాగమునఁ దుపాకులఁ ద్రాళ్ళయందుదోపి నడుమునఁ గట్టుకొనియున్న బారుకత్తులు క్రిందికి వేలాడుచుండ నిద్దఱిద్దఱు సిపాయిలు పడియుండిరి. బండ్లవారంద ఱాసాయంకాలమున కుత్తుకనిండ ద్రాగిన సారాయి 'మైకమువలన నొడలు మఱచి తలలు వ్రాల్చు కొనిపోవ నూగులాడుచు మిట్టపల్లములుగా నున్న నేలపై నడచుచుండుటచే బండ్లదరిపడునపుడెల్ల దామును నదరిపడి లేచి యెడ్లనదలించుచుఁ దోలుకొని పోవుచుండిరి. పైభాగమునఁ బడియున్న సిపాయిలు సహితము వారితో సమానమగు నవస్థయం దుండుటచే, వారును దమకు మెలఁకువగల్గినపు డంతయు బండ్ల వారల నదలించుచుండిరి. రౌతు మెత్తనివాఁడైన గుఱ్ఱమొంటి కాలితో నడచుననురీతి వారందఱు నట్టిస్థితియందుండ నెద్దులెట్లు నడచుచుండినదియుఁ జదువరులే యూహింపఁగలరు. బండివాడు కోలతో దెబ్బఁదీసినపుడెల్ల రెండుమూఁ డడుగులు ముందుకు లాగుచు మిట్టవచ్చిన వెంటనే యాగిపోవుచుండెను, ఆగి పచ్చికమేత కాశపడి తమ యిష్టమువచ్చినట్లెల్లలాగికొని

Rani-Samyuktha/page_0006.txt

@@ -0,0 +1,3 @@
+పోవుచుండెను. కావున బండ్లన్నియు సిపాయి లేర్పఱచుకొన్న మార్గముఁదప్పి యీవలావలఁ జెదరి నిలచియుండెను.
+
+ఆ తరుణమునఁ దూర్పుదిక్కున నించుక మబ్బుపట్టి చల్లని వాయువులు వీవనారంభించెను. మేఘములు క్రమక్రమముగా వృద్ధియగుచున్నఁ గొలఁది గాలియు మిక్కుటమగు చుండెను. పరోపకారార్థము ఘనులుసల్పు కార్యములకు విఘ్నములు సంభవించుచుండుట ప్రస్తుతకాలమందుఁగూడ సహజమే యైయున్నదిగదా ! రానురాను గాలి ప్రబలమై మహాసత్వములగు వృక్షముల నల్లలనాడించుచుఁ దన ప్రకంపననామమును సార్థకఁ బఱచుకొనుచుండెను, అమితమగు నెండవేడిమివలనఁ గాలి యనేక జంతుసంచారములచే ద్రసరేణువులుగమారిన భూభాగమందలి ధూళియంతయు, ఝంఝానిల వశంబున నేలనంట వ్రాలి యూగులాడు తీగెలయొక్క రాపిళ్ళమూలమునఁ బైకిలేచి ప్రబలమగుచున్న జలదసంఘమును మఱింత దట్టముఁ జేయుచుండెను? పండి నేలరాలి యెండిపోయి యున్న యాకులన్నియు గాలిచేఁ గొట్టుకొనిపోవునపుడుఁ బుట్టు గలగలయను రొదలును, వెదురుమ్రాకు లొండొంటి తోడ నొరసికొని యుఱ్ఱూతలూగుతరిఁ గలుగు కిఱ్ఱుమను రావములును, నతి దీర్ఘములై చువ్వలంబలె మింటినంటఁ బెరిగిన వృక్షజాతులఁ జుమ్మను శబ్దములును, బవనవేగమునకు నిలువంజాలక విరిగి నేలంగూలు వివిధతరు శాఖాసమూహంబుల ఫెళఫెళారావములును, గాలితాకుడు వలన నత్యున్నతములుగలేచి నురుగులు,

Rani-Samyuktha/page_0008.txt

@@ -0,0 +1,3 @@
+యత్యుత్సాహమున నెరవేర్చి గెలుపుఁ గొందురనురీతి, దుమ్మెగిరిపోవునట్లు గాలివీచుచున్న సమయమందే చినుకులును నారంభమై గాలి యడగినతోడనే వర్షమెక్కువగా సాగెను. క్రమక్రమముగ వృద్దియై సంవర్తకాల ఘనాఘనముల చందంబున వాఁగులు వాఱఁ గురియఁగడఁగెను. మేఘుఁడు దారాప్రవాహ పూర్వకంబుగఁ గాళిందీకన్యకకు మౌక్తికముల సమర్పించు చున్నాడో యనఁ బలువిధములగు మల్లెలు జాజులతోడం గూడిన లతా వితతులు వాఁగులవెంటఁ గొట్టుకొనిపోయి యమునయందుఁ జేరుచుండెను, ఆర్యావర్తమునకిఁక ముందురాఁబోవు దుర్దశలం దలంచి పంచమహా భూతంబులు జాలింబడి కాలువలుగట్ట విలపించుచున్నవియోయన ధారలత్యంతములై జోరున వర్షము కురియుచుండెను.
+
+అట్లు గడియలకొలఁది నాకసము చిల్లిపడినట్లుఁ, గడవలతోఁ గ్రుమ్మరించినగతి వానకురియుచుండ హాలారసపానమత్తులై శరీరము లెఱుఁగక పడియున్న పైసిపాయిలును, బండ్లవారలును సగము తడిసినపిదపఁ గలిగిన చలివలనఁ దెలివినొంది నలుదిక్కులఁ బరికించు నప్పటికి దిశలగుపడని యంత దట్టముగ వర్షము కురియుచుండెను. అందుల కాశ్చర్యమగ్ను లై బండ్లనొక మహావృక్షముక్రింద నాపి యందఱును వాటి యడుగుభాగమునకుఁ జేరిరి. అనంతర మించుకసేపున కావర్ష సంరంభమడఁగి జల్లుపడుచుండ బయటికేతెంచి చూచి తాము దారితప్పి వేరొకచోట నుండుటఁ దెలిసికొనిరి. అందుల

Rani-Samyuktha/page_0010.txt

@@ -0,0 +1,3 @@
+రెండవ ప్రకరణము</p>
+
+కొంతవడికటు లా సిపాయిలు నదిఁజేరి యందఱు నీద నేర్పియున్న వారగుటవలనఁ దమయిష్టమువచ్చినట్లు నీళ్లతోఁజెర్లాట మాడుకొనసాగిరి. నాఁడు గృష్ణపక్ష పాడ్యమి యగుటయునప్పటికి చంద్రమండలము బాగుగ ప్రకాశింపుచు నెక్కివచ్చు చుండెను. వాన సంపూర్ణముగ వెలిసి ధూళిలేక నిర్మలమైన వాయువులు వీచుచుండెను. నదీతీరమంతయు హోరుమను గప్పల రొదలతో నిండియుండెను. ఇవికాక క్రిమికీటకములు కీచుమని శబ్దించుచుండెను. ఆకసమునం దేభా గమునను నించుకైన మబ్బులేక ప్రకాశమానమై వెన్నెల కాయుచుండ నా సిపాయిలు సదియం దొండొరులపై నీరములఁ జిమ్ముకొనుచుఁ గొట్టుకొనివచ్చు దుంగలు మొదలగువాని నొడ్డునవైచుచు నింకను ననేకగతుల వర్తించుచుండిరి. నీటఁబడి వచ్చువానిఁ బట్టుకొని

Rani-Samyuktha/page_0013.txt

@@ -0,0 +1,7 @@
+సిపా : సరియే. సమయము వచ్చినపుడు మాత్రము నేను సహాయమునకు వచ్చువాఁడనుగాను, 
+
+నాయ : పోరా ! నీలాటి దివానాలు సహాయ మొనరించిననెంత ! యొనరింపకున్న నెంత !
+
+అన వాఁ డావలకు వెడలిపోయెను. కొంత సేపటికి నీట దొరకినవాఁడు కనులు దెఱచి చుట్టుపట్ల నున్నవారి నవలోకించుచుఁ బొట్టఁ జూపించి నైగఁ జేయ నదివారు గ్రహించి తమ దగ్గరనున్న గోదుమపిండిని దెచ్చి యా నెగడి మీదనే జావగాఁ గాచి వేడివేడిజావ వానినోటఁబోయ మ్రింగసాగెను. అట్లు వాడు వలదను నంతవరకుఁ బోసి పిదప గిన్నె నావలనిడి యొండొరులతో ముచ్చడించుకొనుచుఁ గూరుచుండి యుండిరి. జావ కడుపులోఁబడిన కొంతసేపటికి శక్తివచ్చి యా మనుజుడు బాగుగఁ గనులఁ దెఱచి చెంతనున్న సిపాయిలఁగాంచి భయం పడసాగెను. అందులకు వారు భయపడవలదని వానితోఁజెప్పి నీ వెవఁడవని యడిగిరి. అందుపై వాఁ డిదివరకు దప్పించుకొని వచ్చిన సిపాయిల వేషములును వీరి వేషములును నొకటిగఁ గాన్పించినందున వారు వీ రొకటియేనని తలచి తిన నిజవృత్తాంతము వెలిబఱచినచో దనకక్కడనే మృతికలుగునని యీ క్రింది రీతిగఁ దన సంగతి వచింపసాగెను.
+
+" అయ్యా! నేను మధురానగరమున నొక గొఱ్ఱెల కాపరిని. నది యెండిపోయి యుండు కాలమున దానిదాటి యావలి గట్టున ననుదినము నామందను మేపుకొనుచుందును. ఈ దినము

Rani-Samyuktha/page_0014.txt

@@ -0,0 +1,3 @@
+నను నట్లే గొఱ్ఱెలఁ దోలుకొని పోయితిని. సాయంకాలమగు నప్పటికి మబ్బుపట్టి చినుకులారంభ మయ్యెను. పెద్దవర్షము కాకమునుపే కొంపఁజేరుకొనుట మంచిదని మందను నదిలో గుండా నడిపించుకొనుచు నింటికేగుచుంటిని. అత్తరిఁ బ్రవాహముసకు నిలువలేక రెండుమూఁడు గొఱ్ఱెపిల్లలు నీటఁబడి కొట్టుకొని పోవుచుండ వాటిం దక్కించుకొన నేనును నీట దుమికి యీదుకొని పోవుచుండ నదివర కారంభించిన చినుకులు మిక్కుటమై యాకస్మికముగఁ బెద్దవర్షము కురిసెను. చీకటులునుఁ గ్రమ్మెను. ఆ చీఁకటియందు గొఱ్ఱెలఁ గన్గొనలేక విసిగి తుదకు తీరమున కీదసాగితిని ఎంత యీదినను గార్యము లేక పోయెను క్రమక్రమముగఁ బ్రవాహమధికమై నన్ను వెనుకకే నెట్టివేయుచుండెను. కొంతసేపటికి నా యవయములన్నియు బలహీనములై నందునఁ గదలింపఁ జాలక మిన్నకుండ వలసిన వాఁడనైతిని, అనంతర మేమైనదియు నాకుఁ దెలియదు. మరల దెలివిగలిగి చూచునప్పటికి మీ రగుపించితిరి. మీరలే నా ప్రాణ దాతలని తలఁచెదను.”
+
+అనివచించి తన యాలు బిడ్డలఁ దలఁపునకుఁ దెచ్చుకొని కపట దుఃఖమున నభిలయింప సాగెను. అదిచూచి ఒక సిపాయి " అరే! దివానా! ఇంచుకసేపుక్రింద మేము పైకిఁదీయకపోయి యుండిన నీ పాటికి మృతినొంది యుందువే. అప్పుడీ భార్యా పుత్రులేమగుదురో!" యని యడిగెను. అంతవాఁడు మరల " అయ్యా ! బ్రతికేయుండగనేకదా! యీ చింతలన్నియు, ”

Rani-Samyuktha/page_0017.txt

@@ -0,0 +1,3 @@
+మూడవ ప్రకరణము</p>
+
+త్రా నగరమునకు దూరపుదిక్కున నాలుగైదు మైళ్ళ దూరములో నొక చిన్నపర్వతము కలదు. దానినెత్త మతివిశాలమై చదరముగ నుండుటవలన భక్తులు కొందఱు పెద్దదేవాలయ మొక దానిని గట్టించి యందు శివలింగమును స్థాపించియుందురు. ఈ గుడిచుట్టు సుమారు పదియడుగుల యెత్తుగలిగి యొకమైలు చుట్టుకొలతగల ప్రాకారపుగోడ యొకటి యుండును. సింహ ద్వారముపైఁ బెద్దగాలిగోపురముగలదు. కొండ యడుగుననుండి పైవరకును సోపానములు గట్టఁబడి వాటి కిరుప్రక్కల దేవతా దర్శనార్థమెక్కు భక్తుల కెండతగులకుండునట్లు పలువిధములగు జెట్లు పెంచబడియుండును. ఈ వృక్షములపై నెల్లపుడు గుంపులు గుంపులుగ కోతులు వసింపుచు వచ్చిపోవువారి చేతులయందలి వస్తువులఁ దామే నైవేద్యము గొనుచుండును. మెట్లకు మొదట

Rani-Samyuktha/page_0019.txt

@@ -0,0 +1 @@
+ముని స్థాపించినదనియు, నా పుష్కరిణి దేవనిర్మిత మనియు, • నందులోని నీరుదక్క వేరొండభిషేకార్థము శివుఁడంగీకరింపఁ డనియు వచింపుచు నుత్సవమునకు వచ్చిన యాత్రాపరుల నందఱిని నా పాడునీటియందే ముంచుచుందురు. మఱియు నా పుష్కరిణియందు మునిగిపోయిన గాశీవిశ్వేశ్వరుని గుడియందు దేలుదురని ప్రతీతి యొకటిగలదు. గాని యటులొనర్చిన వాడు మాత్ర మొకడును గానరాడు. కన్యాకుబ్జమునుండి ఢిల్లీకిబోవు రాదారీ కొండప్రక్కగా బోవును. శివరాత్రినాడు మాత్రమేగాక యితర సమయములందును నా బాటనుబోవఁ దటస్థించిన భక్తులెల్లరు గుడికేగి స్వామిదర్శనము జేసుకొని పోవుచుందురు, ఇంత ప్రఖ్యాతివడసి మహోన్నత స్థితియందుండిన యీక్షేత్రము మనచరిత్ర ప్రారంభమగు నాటికి సంపూర్ణముగ శిథిలమై యుండెను. పదునొకండవ శతాబ్దారంభమున గజనీమహ్మదు ముత్రాపట్టణముపై దండెత్తి వచ్చినప్పుడీ కొండనెక్కి విగ్రహము లన్నింటిని ధ్వంసముచేసి మితిలేని ద్రవ్యమును గొనిపోయెను. నాటినుండియు నచటి మహత్వము చెడినందున దైర్థికులచటికేగుట మానివేసిరి. కాని తమదొర ప్రియజనకుండని జాలిబూని మూషిక వ్రజము మాత్రము శివలింగము మంచి స్థితియందుండునపుడు భక్తులనేకులు వచ్చి యుపచారములు సలుపుచుందురు గదాయని కొంచె మశ్రద్ధజేయుచు వచ్చినను భక్తుడొక్కడైన రాని యిట్టి దీనస్థితియందు దాముమాత్రము వదలక దమ జాతివారల నింకను ననేకులఁ గూర్చుకొని

Rani-Samyuktha/page_0025.txt

@@ -0,0 +1 @@
+వరకు జరిగిన సంగతులన్నియు జూచుచు వామమార్గులం గలసి మూల గూరుచుండియున్న పురుషుఁడొకడు తన కార్యము నెరవేర్చుకొన మంచిసమయము దొరకెగదాయని యున్నటులుండి యూగులాడ సాగెను. చెంతనున్న కొందఱేమట్లూగెదవని యడుగ మారుపల్కక మఱింత తలద్రిప్పుచు నాపాదమస్తకము గడగడ వడకింపుచు బండ్లు పటపట గొఱుకుచు కన్ను లెఱ్ఱఁజేసి చూడ మొదలు పెట్టెను. దానిఁగాంచి యందఱు వానిచుట్టుఁజేరి దేహము స్పృశించి యేమనియడుగ వారిఁజావమోదుచు "ఆరే! దుర్మార్గులార ! మీరు నన్నెఱుగరా?” యని గద్దించిపల్కెను. అంతనెల్లరు గాళికాదేవి పూనినదని నిశ్చయించి సాంబ్రాణి గుగ్గిలపు ధూపములు వేయుచు వానిపాదములపైబడి మ్రొక్కి " అమ్మా ! దేవీ ! శాంతింపుము. మావల్ల యే మపరాధమువచ్చినదో చెప్పుమ" నిబద్దాంజలులై ప్రార్ధింప నా ధూర్తుండు “ ఛీ ! మూర్ఖులారా మీకావంతైన జ్ఞానములేదు. నీచజాతి సంభవుడగు మానవునొకని నాకుబలినొసంగదలచి యున్నారు. మిమ్మందఱి భక్షించెదను. చూడుడ" ని భయంకరమగ హుంకరించుచు బలికిన" అమ్మా ! భగవతీ ! శాంతింపుము ; ఎఱుకలేనితనమున నిట్టికార్యము సేయఁబూనుకొంటిమి. క్షమించి నీ యభీష్టమేమో తెలిపిన నెరవేర్చేదమ" నిరి, అంతనా పురుషుండు "బుద్దిహీనులారా ! నాకు సకల కళావతియు, సౌందర్యవతియునగు రాకొమారికఁదెచ్చి సమర్పించితిరా సరి. లేకున్న మిమ్మందఱ నాశనము గావించెదనని పల్కెను. దానికెల్లరు సమ్మతించి " తల్లీ ! నీ

Rani-Samyuktha/page_0026.txt

@@ -0,0 +1 @@
+యిష్టానుసారమటులే సమర్పించెద " మని ఒప్పుకొని సాష్టాంగ నమస్కారము లాచరించిరి. కొంతసేపైన తరువాత నా శివమెత్తిన వానికిఁ గుత్తుకబంటిగ గల్లుబోసి యొకచోఁ బరుండబెట్టి తామును ద్రావసాగిరి, కొందఱు బాటసారికడ కేతెంచి కట్లువిప్పి “నేఁడు నీవు మా దేవీ ప్రసాదమువలన బ్రతికిపోతివి. పొమ్మని బయటికిగెంట నతఁడును బులినోటజిక్కి చావక బయటబడిన మేకవలె లోలోన సంతసించుచు బురిదారిబట్టి పోయెను. ఇట గుడియందలి దుష్టులెల్లరు దెల్లవారునప్పటికి తమగార్యముల నన్నింటి నెరవేర్చుకొని దేవీవాంఛితమునకు నే రాజకన్యక తగి యుండునాయని యాలోచించుకొనుచు దమదారింబోయిరి.

Rani-Samyuktha/page_0030.txt

@@ -0,0 +1 @@
+చిత్రము? మానవులు తఱచుగ సంచరింపని యీ రహస్యంపుఁ జోట నిట్టి సొరంగ ముండుట కేమికారణము. అడవిజంతువుల యా వాసమనుకొందునా ! అటులెన్నటికిఁ గాజాలదు. రహస్యా లోచనము లొనరించుకొన వచ్చిపోవువారి కేవిధమైన యాటంకములుఁ గలుగకుండునట్లు చమత్కారముగ నిర్మింపబడి యున్నది. విచారింపనిది రాజశాసనంబులకు వెఱచి దమ దుష్కార్యముల బహిరంగముగ సలుపుకొనవలను లేక రహస్యముగ గావించుకొనుటకై కట్టుకొన్న తుచ్చులగు వామమార్గుల కృత్యమైనఁ గావలయును. కానియెడల చక్రవర్తిని రాజ్య భ్రష్టునిజేయఁ గుట్రలఁ బన్నుచున్న యే యధికారుని కృత్రిమమైనఁ గావలయును. ఎటులైన దీని నిజము గనుగొనకతప్పదు. చీ ! బయలుదేరినవాడ నట్లేపోవక వెనుకకేల మరలితి. చేత నొకచిన్న కత్తియైన లేవిసమయమున దప్ప గృహమువెడలిన దాది నిట్టి పిరికితన మెప్పుడుఁ బూననైతిఁగదా. కానిమ్ము, మరల బ్రవేశించి దీనినిక్కమరసి వచ్చెదను. అవి దృఢ విశ్చయుడై పరుల కగుపడకుండ లోనఁబెట్టుకొనియున్న ఖడ్గమును జేతధరించి పరమేశ్వరునిపై భారమువైచి దానిగుండ నడచిపోవ నారంభించెను,

Rani-Samyuktha/page_0033.txt

@@ -0,0 +1,8 @@
+
+కొని మొగములపై దీనత్వముదోప " మహాప్రభో ! రక్షింపుడు, చేతఁజిక్కినవా డెందుఁబోవునను ధైర్యమునను వానివలన మనకేమైన సహాయము దొరకగలదనియు నుపేక్షచేసినారము " అని విన్నవింప నుగ్రుండై యా దొర "ఛీ ! మూడులారా ! నే గావించుచున్న పన్నుగడలన్నిటికి విఘ్నములు సేసితిరి. వాడు చావక బ్రదికియే యుండెనా మనకీ యార్యావర్తమున నిలుచుట కావంతయు నవకాశముండదు. నే నెన్ని టక్కులబన్ని పృథ్వీ రాజునొద్ద నేమిసేయు చున్నదియు మీ కే మెఱుక. ఆహా ! ఎంత పని గావించితిరిరా దుర్మార్గులారా ! అని దీర్ఘవిశ్వాసము వదలి మిక్కుటముగ గలిగిన రోషమువలన నొడలెఱుంగక చేతనున్న హుక్కాగొట్టము నావల బారవైచి సోఫాకు జేరగిలబడి కూరుచుండి యుండెను. అత్తరి లోపలినుండి పరిచారకు డొకడేతెంచి "సర్కార్ ! ఇదే మీ యాజ్ఞప్రకారము భట్టుగారిఁ గొనివచ్చి నాడ" నని పొడుగుపాటి బక్కపలచని నల్లని మనుజుని దెచ్చి చూపించెను. వెంటనే యజమాని లేచి యావచ్చిన మనుజునకు సలామొనరించి "రండిభట్టుగారు ! వచ్చికూరుచుండుఁడ"ని యాసనము జూపింప నతడు దానిపై నాసీనుడయ్యేను. అప్పుడు వారిరువు రీ విధమున మాటలాడసాగిరి. 
+
+భట్టు : ఈ దినమున వీరలేమైన గ్రొత్తవార్తలు దెచ్చినారా? 
+
+యజ : త్వరలో మా కందరకు నిక్కడినుండి యుద్వాసనగునట్టి యుపాయము గనిపెట్టుకొని వచ్చినారు. 
+
+భట్టు : ఏమి ! అట్లనెదరేల ? .

Rani-Samyuktha/page_0034.txt

@@ -0,0 +1,11 @@
+యజ : అయినది కానిండు. తరువాత వచించెదను. ఇప్పుడీ జాబునఁగల వృత్తాంతములేమో చూచి చెప్పుడు. అని లేఖ నొకదాని నందియ్యఁ గైకొని భట్టుగారిట్లు చదువఁ దొడఁగిరి.
+
+"మనోహరా ! తరణి సందర్శనంబులేనిచోఁ బద్మిని ప్రాణముల భరింపనోపదు. దీనికై ననేకములగు నితరమదకలములు కాచుకొని యున్నవి. లోకబాంధవ సమానుండవగు నీవీ పద్మినిం గరుణించి పరనాగముల వాతఁబడకుండ దక్కించు కొనవలయునని వేడుకొనుచున్న దానను.
+
+జాబునందలి సంగతులువిని పొంచియున్న బాటసారి విస్మితుడై తాను పోయినదనుకొనిన వస్తువుతన కెంతమాత్రము సంబంధము లేని పరులవద్ద నగుపడినచో మానవుండెట్టి స్థితియందుండునో యట్టి యవస్థఁ బూనియుండెను. అంత మరల భట్టు గారు యజమానుడు నిట్లుమాటలాడసాగిరి. -
+
+యజ : భట్టుగారూ ! దావియందుగల సంగతులేమి ? 
+
+భట్టు : మఱేమియులేదు. కన్యాకుబ్జనగర మేలుచున్న జయచంద్రునకు సంయుక్త యనునొక కూతురు గలదు. ఆమె మన చక్రవర్తిని వలచియున్నది, ఈ యుత్తర మామె లిఖించినదే ! 
+
+యజ : ఏమని ? ఎవరి పేరు?

Rani-Samyuktha/page_0036.txt

@@ -0,0 +1,11 @@
+రాజ్య మాక్రమించుకొన వచ్చును. సంయుక్తను జంపితిమన్న వార్త యొకవేళ జయచంద్రునకు దెలిసినను నతడు మనపై నెత్తిరాడు. వచ్చినను నతని నొక్కనిఁ బారదోలు సామర్ధ్యము మావద్ద గలదు. ఇన్నినాళ్ళ నుండియు బ్రసిద్దివడసిన ఢిల్లీ కనూజ్ రాజ్యములు రెండు మైత్రితో నున్నందున మాకిచటఁ గాలుపెట్టుటకు వీలుకలుగక పోయినదిగాని లేకున్న నీ దేశము నీపాటికే మావశము గావించుకొనియుండక పోదుమా. కానిండు ప్రస్తుతవిషయము గుఱించి యేమాలోచించెదరు ? 
+
+భట్టు : మహాప్రభో ! ఏలినవారిదయ చల్లగనుండవలెగాక దానికిదివరకే యేర్పాట్లఁ గావించియున్నాను. 
+
+యజ : ఏమికావించి యున్నారు ? 
+
+భట్టు : సంయుక్తను జంపునేర్పాటులే. 
+
+యజ : ఎట్లు?, 
+
+భట్టు : ఇక్కడికి కొన్ని మైళ్ళదూరముననున్న మధురానగరముచేరువ నొక గుట్టపైఁ బ్రసిద్ధికెక్కిన కాళికాలయము గలదు. ఆ ప్రాంతముల నుండు వామమార్గులనువారు తఱచుగ నా దేవికీ నరబలులర్పించు చుందురు. ఆ మతస్థుల నెటులైన బ్రోత్సాహపఱచి సంయుక్తం జంపు సుపాయముఁ జేసిరమ్మని నా నమ్మిన నేవకుని నొకని నిదివరకే పంపియున్నాను. వాడన్ని కార్యములు చక్కబఱచియే యుండును,

Rani-Samyuktha/page_0041.txt

@@ -0,0 +1,19 @@
+కన్య : అవును. చెలీ ! ఈపండువెన్నెలలో నా కెంతసంచరించినను విసువు జనింపకున్నది. ఆహా ! ఎల్లఁగడల నిశ్శబ్దముగనుండ నాకసమునందెచ్చటను మబ్బులేక నక్షత్రము లలరారుచుండ సంపూర్ణకాంతుల రాజిల్లు నీ చంద్రమండలము చూపరుల కెంత యాహ్లాదములు గొల్పుచున్న దే. 
+
+మంజ : అవును. దేశమందేకల్లోలములు లేక ప్రజలందఱు హాయిగసుఖింప ధీరపరాక్రమవంతుడై తేజశ్శాలియై కువలయ పాలనమొనరించు రాజుగాంచిన నెవరికానందము గలుగకుండును ? 
+
+కన్య : ఈ కాలమున నట్టివారిలేరైన గలరా? 
+
+మంజ :లేకేమి? 
+
+కన్య : చెలీ : అట్టి మహాత్ముని నామాక్షరముచే నా శ్రవః పుటముల నలంకరించెదవా? 
+
+మంజ : ఆహా ! ఎంత తెలియనిదానివలె నటించదవే, నా నోటజెప్పింపవలెననియా?
+
+కన్య : అటుకాదు. నీ యుద్దేశమేమో చెప్పుము. 
+
+మంజ : మనయిద్దఱి యుద్దేశముల కెప్పుడు భేదముకలుగ లేదుకదా? 
+
+కన్య : లేదుగాని యిపుడు నీవువచింపరాదా ! 
+
+మంజ : కానిమ్ము. నీ వాంఛిత మేల నష్టపరుపవలయును ? చెప్పుటకు నాకును వినుటకు నీకును విసుగు కలుగదులే. ఏ రాజు సద్గుణపుంజముల కాటపట్టని సమస్త ప్రజలచే

Rani-Samyuktha/page_0042.txt

@@ -0,0 +1,19 @@
+నుతులందు చుండునో, యెవని పరాక్రమ శౌర్యములు వైరిరాజులకు గుండెదిగులు జుట్టించు చుండునో, యెవని రూపురేఖా విలాసములు సౌందర్యవతులని ప్రఖ్యాతి వహించిన కస్యకామణుల స్తోత్రము లందుచుండునో, యెవనినామ మెన్ని పర్యాయములు విన్నను నీకు దృప్తియుండదో ....... 
+
+కన్య : అబ్బ ! పేరుచెప్పుచున్న నీ ప్రసంగమంతయు నేటికి? 
+
+మంజ : ఇంతచెప్పి పేరుచెప్పక మానుదునా? ఏమి, ఇంతలో నడ్డము తగిలితివి ; కానిమ్ము. సూర్యగ్రహమునకు తొమ్మిటి కోట్ల, పదునాల్గులక్షల, ముప్పదివేలమైళ్ళ దూరముననుండు గ్రహమేది? 
+
+కన్య : భూమి. 
+
+మంజ : దానికొక చక్రవర్తివలన గలిగిన పేరేమి ? 
+
+కన్య : పృథివి. 
+
+మంజ : మనదేశమందలి కవులు నృపాలునకుఁ జంద్రునకుఁగలిసి వచ్చునట్లు శ్లేషాలంకారమున వాడు పదమేది ? 
+కన్య : కువలయపతి. 
+మంజ : ఏకపదము జెప్పుము. 
+కన్య : రాజు, 
+మంజ : ఆ రెండిటిఁ గలిపిచెప్పుము. ఆతడే.
+
+అన బట్టరాని సంతసమున మోము కలకలలాడుచుండ నేమియుఁ బలుకక వాల్జూపుల మంజరిఁ జూచుచు నా కన్నియ యూరకుండెను. అప్పుడు మంజరి యిట్లు పలుకరించెను.

Rani-Samyuktha/page_0043.txt

@@ -0,0 +1,13 @@
+మంజ : నెచ్చెలీ ! ఈ నిమేషమునఁ జంద్రబింబము గాంచుటకంటె నీ వదనము జూచిన నెక్కువ సంతోషము కలుగుచున్నది కదా? 
+
+కన్య : ఎందువలన? 
+
+మంజ : మనోహర నామ ప్రశంశచే సంతోషము పొంగి మొగముపై వెలిబారుచుండుటవలన. 
+
+కన్య : చాలులెమ్ము నీ మాటలు. అయిన నా రాజుగుఱించి యింకేమైన నూత్న వృత్తాంతములున్నవా? 
+
+మంజ : వలచియున్న దానవు నీకుమాత్రము తెలియదా? 
+
+కన్య : ఆయన సుగుణగణములవిని వలచితినిగాని ప్రస్తుతమతఁ డొనరించుచున్న కార్యములఁ గూర్చి నా కేమియు బాగుగ దెలియదు. 
+
+మంజ : అటులైన నెలరోజుల క్రిందట మా పినతల్లిగారి గ్రామమున కేగినప్పుడటఁ "జక్రవర్తి" యను పేరుగల మాసపత్రిక నొక దానిఁగాంచితి. అందుగల విషయముల సారాంశము దెలిపెదను వినుము. ఋషిజనసేవ్యమానమై, పవిత్రవంతమై ప్రఖ్యాతికెక్కిన మన యార్యావర్తమునకు మాంసఖాదనులగు కొన్ని జాతులవారి మూలమున లేనిపోని బెడదలు సంభవించినవి. మొట్టమొదట బాంచాలమున బశ్చిమప్రాంతముల నుండు ప్రజలు కొంద ఱాఫ్‌గన్ దేశస్తులగు మ్లేచ్చులఁ గలసి సలలముదిన నలవాటుపడినారు. వారివలన స్వార్థపరు

Rani-Samyuktha/page_0046.txt

@@ -0,0 +1,10 @@
+వతియై బహిరంగముగ సంచరించుచుండు కామిని యే మహ్మదీయునకో యాహారమగుననుట తధ్యమే. 
+
+కన్య : కట్టా ! మనజాతి కాంతల కెట్టి యిక్కటులు సంభవించినదే? అవును. ఇట్టియెడ బూర్వాచారమని పట్టుపట్టిన నెట్లు? 
+
+మంజ : మా పూర్వాచారము వదలజాలమని కూరుచున్న వారు
+తమవారల మ్లేచ్ఛులకే యొప్పగించుచున్నారు. 
+
+కన్య : అయిన సంస్కార కర్తలిపుడేమి చేయుచున్నారు ? 
+
+మంజ : ప్రతిగ్రామమునకేగి యందు మీ మీ స్త్రీలరక్షించుకొనదలఁచితిరా బాల్యమందే వివాహములు సేయుడనియు, లేకున్న మ్లేచ్ఛులబారిఁ ద్రోయవలసివచ్చుననియు, నుపన్యాసము లిచ్చుచున్నారు. అందులకు గొందఱు, సమ్మతించుచున్నారట. కొందఱు "మా పిల్ల లెటులైన గానిండు. మా పెద్దలేర్పఱచిన యాచారముల వదలమని వచించుచున్నారట. మఱికొందఱు సంస్కార పక్షమవలంబించియు, లో లోపల దమ పూర్వాచారముల విడువకున్నారట. ఇంక గొందఱు మనఃపూర్వకముగ సంస్కారపక్షముగైకొన నభిలాష గలిగియుండియు దమ పెద్దలకు జడసి యూరుకొనుచున్నారట. ఇప్పు డందువలన దేశమంతయు నాలుగువిధములై యున్నది. మఱియు గొన్నిగ్రామములందలి ప్రజలు తమమాట వినక ధర్మశాస్త్రముల నేవైన ప్రమాణములఁ జూపుడనికోర సంస్కరణ

Rani-Samyuktha/page_0048.txt

@@ -0,0 +1,13 @@
+కన్య : అప్పటివారల కివి కల్పిత శ్లోకములను జ్ఞానము గలుగక నడుమ ప్రబలమగు దురాచారముల మగ్నులై మాయాచారముల మానజాలమని కూరుచున్న చో నా కల్పాంతము మనతోడికాంత లెల్లరు మూర్ఖురాండ్రై యుండవలసినదే కదా ! 
+
+మంజ : అటులెందుకగును ? ఆచారములన దేశకాలస్థితుల ననుసరించి పరమేశ్వర గుణకర్మాను కూలముగ బ్రజలందఱు నడుచుకొన వలసిన విధులేకదా ! ఒకవేళ మనదేశము నీవు వచించినట్టి స్థితికి వచ్చిన బుద్ధిమంతులగు కుచారసంస్కర్త లప్పటికెవరైన బయలుదేరకుందురా? 
+
+కన్య : అవునులెమ్ము. మనదేశమున కెట్టియిక్కటులు మూడవలసియున్నవో యెఱుగము. నా జనకుఁడు చక్రవర్తితో నింతవైరము బెట్టుకొనకున్న దేశమిట్టి గతికి వచ్చియుండదుగదా! 
+
+మంజ : అవును. మూర్ఖమతుల మనసు ద్రిప్పనెవరితరము? 
+
+కన్య : చెలీ ! ఇప్పుడీ సంగతులన్నియు ముచ్చటించుకొనుటవలన నా మనసు కలత నొందినది. మనగృహారామములోనికి బోయివత్తము. . 
+
+మంజ : ఒంటిగంట కావచ్చినది. ఇప్పుడేమి? 
+
+కన్య : అటుకాదు. త్వరలో మరలి చనుదెంతము రమ్ము. అన మంజరి తన చెలిమాట ద్రోయజాలమి నటులేయని సమ్మతించెను. అంతనా కన్నియ లిరువురు మందిరారామము లోనికేగ వెడలిరి.

Rani-Samyuktha/page_0050.txt

@@ -0,0 +1 @@
+జయచంద్ర జీవనసింహులిరువురు మైత్రిగలిగియుండి పరదేశములవారి నార్యావర్తము ద్రొక్కకుండ జేయుచువచ్చిరి. ఇటులుండ జీవనసింహుడు కారణములేకయే తన సేననంతయు హిమాలయా ప్రాంతములకనుప చౌహాణవైరాట్ వంశస్థుడగు పృథ్వీరాజు తన సేనతో నాకస్మికముగ డిల్లీపై దండెత్తి యారాజును నోడించి రాజ్యమును తనవశము చేసుకొనెను. ఈసంగతి జయచంద్రుడు తెలుసుకొని తన మిత్రుని జంపెననియు సామంతు డగువాడు చక్రవర్తి యయ్యెననియుఁ బృథివీరాజుపై గోపము నసూయనుబూని నాటినుండియు నతని చక్రవర్తిపదభ్రష్టుని జేయ గనుపెట్టుకొనియుండెను. చదువరులారా! మన యార్యావర్త మన్యులపాలగుట కివిరోధమే కారణము. మనదేశమున బాల్య వివాహములు సహగమనములు మొదలగునవి ప్రబలుట కీజయచంద్రుని మూర్ఖత్వమే కారణము. వేయేల? మనకుగల స్వాతంత్ర్యముల నన్నిటి నేటగలిపి యిట్టి యస్వాతంత్ర్యపు బ్రతుకు గలుగ జేసినదీ జయచంద్రునిఁ బట్టిన యసూయయే. పృధ్వీరాజుపై విరోధము నీర్ష్యయు వహింపక తనమూర్ఖపుబట్టును మానియుండిన యెడల మనమిట్టి దురవస్థకు వచ్చి యుండము. పూజనీయమై మునిజన నేవ్యమానమై విదేశీయ గణ్యమై ధనధాన్యరాసుల కాగారమై మహోన్నత పదవి యందుండిన నీయార్యావర్తము భ్రష్టముగావించి వదలిన మూడుడీ జయచంద్రుడేయని నొక్కి వక్కాణింపనగుమ. పై ప్రకరణమున సాధోపరి తలంబున విహరించి గృహారామమున కేగఁదలచిన కన్యక

Rani-Samyuktha/page_0053.txt

@@ -0,0 +1,2 @@
+
+నంబున కానందమందుచు నటకుఁ గొంచెము దూరముననున్న మాధవీలతా మంటపములోని కేగి యక్కడ నుండి వెడలి యుత్తరపు దిశనున్న లవలీలతో మంటపము బ్రవేశించి యా చేరువనున్న కప్పురంపు దిన్నెల యామోదమున కామోద మందుచు పిమ్మట బ్రాగ్దిశయందలి నవమల్లికా లతామంటపము జేరి యా ప్రాంతములనున్న సంపెంగ వనమునుండి వచ్చు కమ్మతావులకు సమ్ముదమంది యావలఁగడచి చలువరాలచే నిర్మింపబడి నిండు వెన్నెలలో నిగనిగలాడుచున్న కేళాకూళింజేరి జలయంత్రముల విడువ నించుకసేపటికి నీరునిండి వెల్లువయై పార దొడగెను . కొంతతడవు దానిగట్టుపై గూరుచుండి మృగములున్న వైపునకేగఁ దరలిరి. ఈ మృగశాల తోటయం దుత్తరమున నున్నది. తూర్పువైపు గోడనుండి పడమటికడ్డముగ వలయొకటి గట్టఁబడి యుండును. వలదాటి లోపలికిఁబోవ వరుసలుదీరియున్న శాలలనేకములు కాన్పించును. అందు మొదటి వరుసయందు సింహవ్యాఘ్రాది జంతువులును, రెండవవరుసయందు బలురకముల కోతిజాతులును, వాటికావల నానావిధ పక్షులును, తదనంతర మనేక సర్పజాతులును వేరువేరు శాలలయందుంచబడి యుండెను. ఇందు బ్రతిశాల కెదుట నంతఃపురస్త్రీలు గూరుచుండి జంతువుల చేష్టలు వీక్షించుటకై మంటపములు కట్టబడియున్నవి. ప్రతిమంటపములో దూగుటుయ్యెలలు, సోఫొలమర్పబడి యుండెను. తోటయందన్ని భాగములను మంటపములందును జంద్రకాంతులఁ గ్రిందుపఱుప

Rani-Samyuktha/page_0054.txt

@@ -0,0 +1,5 @@
+జాలు విద్యుద్దీపములు పెట్టుటకనువగు సన్నని గొట్టము లడు గడుగున బెట్టబడియున్నవి. వెన్నెల దినములలో మంటపము లందలి దీపముల మాత్రమే వెలిగించుచుందురు. మఱియు నా యావరణమందు నాలుగువైపుల స్ఫటికశిలా వినిర్మితములగు కేళాకూళులు గలవు. ఇవి చిన్న చిన్న సోపానముల నొప్పి పూలవృక్షముల తొట్లచే గడు మనోహరముగ నుండును. ఈ నాల్గింటిలోపల దూర్పుపక్క నున్నది దట్టముగ దీగేలతో నల్లుకొని మనుష్యులు దాగియున్నను నగుపడకుండ జేయుచుండును. అట్టి యావరణమం దా యిరువురు గన్నియలు ప్రవేశించి మొదటిశాలల వరుసదాటి రెండవ శ్రేణియందలి కోతుల చేష్టల దర్శింపఁగోరి యొక మండపమునజేరి యొక సోఫాపై నాసీనులై వాటితోఁ జమత్కారముగ ముచ్చటించుచు నాడుకొనుచుండిరి. ఆ తరుణమున దీర్ఘ కాయుండగు నల్లని మానవుడొకడు పుట్టి గోచిని బెట్టుకొని శరీరమునిండ యాముదము కారుచుండఁ దీక్షణమగు మూరెడుపొడుగు గుదియ నొకదానిని చేతబట్టుకొని చూచువారలకు బ్రత్యక్ష యముఁడోయను భయము గలిగించుచు దూరుపు ప్రక్కనున్న కేళాకూళి మాటునకేగెను. తన యాకార వేషములతోఁ దులదూగగల మఱియొకని నటఁ గలసికొని యా మనుజుఁ డిట్లు మాటలాడసాగెను.
+
+మొదటివాడు : అరే! వచ్చినటున్న దే ? 
+
+ద్వితీయుడు : ఆ: ఇన్ని దినములకు మన కష్టము లీడేరు సమయము వచ్చినది.

Rani-Samyuktha/page_0057.txt

@@ -0,0 +1,3 @@
+ఎనిమిదవ ప్రకరణము</p>
+
+తఁ దెల్లవారుజామున నాలుగు గంట లగుటయు నిదురఁ జెందియున్న సింగములు లేచి మందబుద్ధులగునో ద్వారపాలకులారా! జయచంద్రునకు బ్రాణసమానురాలగు సంయుక్తను దస్కరు లెత్తుకొని పోవుచుండ నజాగ్రతతో నిదురించు చుంటిరి గాన మిమ్మందఱ నిప్పుడే మ్రింగివై చెదము చూడుండని హుంకారములు సలుపుచున్న వోయన నొక్క పెట్టున భయంకరముగ గర్జింపసాగెను. అత్తరి నాగర్జనముల కుల్కిపడి లేచి మంజరి తన కట్టెదుట సంయుక్తను గానక సంభ్రమముంది పేరులుపెట్టి పిలచియు బ్రత్యుత్తరము గానకొకవేళ తననిద్రాభంగము సేయుట కిచ్చగింపక వేరొక చోటికేగినదేమో యని మృగశాల లన్నింట వెతకి యెచటనుం గానక దిగులొందుచు ద్వరితగతి నారామము బ్రవేశించి నల్గడలఁ బరికించి యెందును

Rani-Samyuktha/page_0061.txt

@@ -0,0 +1 @@
+గొనితెచ్చువారికి బహుమానము లియ్యబడునని చాటింపించెను. ఆ చాటింపు విని పలువురు బీదలు నగరము వెడలి యనేక గ్రామములు వెతకి యెచ్చోటనుం గానక తిరిగి వచ్చుచుండిరి. మఱికొందఱు రాకొమారికను గనుఁగొన కేల మరలిపోవలయునని పట్టుపట్టి మఱింత దూరదేశముల కేగుచుండిరి. రాణివాస మిట్టి దురవస్థనుండ నైదురాత్రులు గడచెను. ఒక్కరును సంయుక్త వార్తదేరైరి. అనుదినమునుఁ జూడనిదే ప్రాణముల నిలుప నోపనిరాణి తన ముద్దుకూతురు పోకడవలన మంచముపట్టి నిద్రాహారములుమాని యహోరాత్రము లొక్కతీరున విలపించుచుండెను. "హా ! కుమారీ! నవశిరీష కుసుమకోమలాంగి వగు నీ వెక్కడ నున్నావు? నిర్దయులారా! నాతో నొకమాటైనను వచింప కెచ్చటి కేగితివి? కట్టా ! నవమాసములు మోచి. కని, యింతపెద్దదాని గావించినందులకుఁ దుదకిదియా తల్లియెడ గనఁబఱచు కృతజ్ఞత. అయ్యో ! పున్నమచందురుబోలు నీ ముద్దుమో మింకెన్నడు కాంచగలను ? హా ! నా దౌర్భాగ్యము. నా ముద్దు కూన నెడబాసి నేనెట్లు ప్రాణముల భరింపగలను." అని గోలు గోలున వలవింపుచుండ నెల్లరుఁ జెంతఁజేరి యోదార్చుచుండిరి. జయచంద్రుడును బుత్రికావార్త తెలియనందున గొలువు కూటమున కేగుటమాని రాచకార్యము లన్నియుఁ జక్కబఱుప మంత్రి కాజ్ఞాపించి తా నంతఃపురంబువదలక చింతాసాగరమున మునిఁగి కూతురు సమాచార మెవరు కొనితెచ్చెదరా యని దినములు లెక్క పెట్టుకొనుచుఁ గాలము గడుపుచుండెను.

Rani-Samyuktha/page_0065.txt

@@ -0,0 +1 @@
+పరిచారకుల కొందఱ నటగావలి యుంచి గృహములకు మరలి వచ్చిరి. అనంతర మీ దారుణ కృత్యములఁ జూడ నోపక కనుదొరంగి పోయెనో యన రవి పడమటి సముద్రమునఁ గ్రుంకెను. బాగుగఁ జీకటి పడిన వెంటనే నౌకరులేగి దీపముల వెలిగించి వచ్చిరి. రాత్రిఁ దొమ్మిద గంట లగుడు మతస్థులెల్లరు పురోహితుని యింటిదగ్గరఁ జేరిరి. నలుగురు మనుష్యులు లోని కేగి యొకగది తలుపుదీయ దానిలో నొండు దివ్యమంగళ విగ్రహము రూపముదాల్చిన వగపునుంబోలె నేలకంటుకొని పడి యుండెను. వా రామెను బైటికి రమ్మని యాజ్ఞాపింప నాహారము లేకపోవుట వలనఁ గాకపోయినను మితిలేని శోకభారమున లేవనోప కట్లే పడియుండ నామెం గొనివచ్చుటకు వ్యాఘ్రముల వంటి నల్గురు స్త్రీలను బంపిరి. వారుపోయి యా కన్యనులేపి చేతులతో నెత్తుకొనివచ్చి బయట సిద్ధముగనున్న నొక పల్లకి యందు కూరుచుండ బెట్టిరి. చెవులు బ్రద్దలగునట్లు రుంజా మొదలగు భయంకర వాద్యములు తమభీకర ధ్వానములచే దిశల గలఁగుండు పడఁజేయుచుండ మేళ తాళములతోఁ బల్లకినెత్తుకొని యందఱును గుట్టవైపునకు బయలుదేరిరి. పాపమా సవారియందున్న కన్యక కెట్టిగతి పట్టెనో యోచింపుఁడు. తల్లి దండ్రులు బంధువులు దోడుకత్తెలు మొదలగువారు బలసిరా వివాహోచిత వేషమున శుభ వాద్యములతో నూరేగదగు నాకన్యక దుర్మార్గులగుఁ బాషండులు వెంటరా మరణసూచక వేషముతో భయంకర వాద్యములు మున్ను ముట్ట నూరేగవలసి వచ్చెఁగదా

Rani-Samyuktha/page_0066.txt

@@ -0,0 +1 @@
+దీని కంతయు సత్య విద్యావిహీనతయే కారణము. విద్య నెఱుఁగని కతమున నీ మతస్థులందఱు దమపురోహితు లెట్లుచెప్పిన నట్లు నడచుకొందురు. అట్లు కొండయడుగు భాగముఁ జేరిన పిదపఁ బై కేగ నేర్పఁబడిన నలువురు పల్లకీబోయలు దప్పఁ దక్కినవార లక్కడే నిలచిపోయిరి. పురోహితుఁ డాదిగాఁగల నలువురు పల్లకిని గుడిలోనికిఁ బట్టించుకొనిపోయి శక్తియెదుట బెట్టించి బోయల వెళ్లుఁడన వారలును నట్లే వెడలి పోయిరి. అంత నా కన్నియపైనున్న ముసుగుఁ దీసివైచుట తోడనే యెదుటనున్న భయంకరమగు శక్తిని జూచి భీతచిత్తయై మూర్చిల్లి లేచి తన దురవస్థం దలఁచుకొని యణంచుకొన్నను దాగక తెర తెరయై వచ్చుచున్న శోకమున నిట్లు విలపింప సాగెను. " దైవమా ! నేను నీ యెడఁ గావించిన యపరాధ మేమీ ! నిర్హేతుకంబుగ నా కిట్టివ్యధ నేలఁ దెచ్చి పెట్టితివి? కలనైన నిట్టి దుర్మరణంబు నొందుదునని తలంచితినా? హా! తల్లిదండ్రులారా ! నావంటి నిర్భాగ్యురాలి మీ రేలఁ గాంచితిరి. మిమ్ము దరిలేని శోక సాగరంబున ముంచివైచితిఁ గదా ! మీరెంత పరితపించు చున్నారో ! హా ! మంజరీ !నీవంటి ప్రాణ సమానురాలగు సఖి మఱియొకతె దొరకుట దుర్లభము. నీ మాట వినకయే నిట్టి బెట్టిదములకు లోనైతిని. నీవు వచించిన ప్రకారము మందిరంబునఁ బరుండియే యున్న నాకీ ప్రాప్తి గలుగకుండును గదా : నే నెంత విలపించి యేమి ప్రయోజనము. తెగించి పోరాడుదమన్నఁ జేత నొక కత్తియైనను

Rani-Samyuktha/page_0070.txt

@@ -0,0 +1 @@
+వదలుచుండిరి. అంతఁ గొంతవడికిఁ దమ్మెదురించువా రెవరును లేకపోవుటచే సంయుక్తా యౌవనవంతులిద్ద ఱొకచోఁజేరి నిలచియుండ రాజపురుషుండును జేరి వారిచేఁ బ్రణతులంది యా స్థలమంతయుఁ బీనుగుపెంటలతో భీభత్సముగ నున్నందున వారిని వెంటఁగొని వేరొకచోటికేగి యట యౌవనవంతుని హస్తమునకు చికిత్ససేయ నొక కళేబరముపై బట్టలాగి దానిఁదడిపి బిగించుటకై జలముకొఱకు వెతక నెచ్చోటను గాన్పింపఁదయ్యెను. అత్తరి సంయుక్త మరల గుడిలోపలికేగి యటఁ బురోహితుఁడు దేవికిఁ బ్రోక్షింపఁ బెట్టుకొనియున్న జల కమండలువును గొనితెచ్చెను. ఆ నీటియం దా గుడ్డను దడిపి గాయముపై బిగించికట్టిరి. అనంతర మా రాజపురుషుఁడు వారిద్దఱిం దోడ్కొని కొండదిగి పురమువైపునం గొంత దూర మేగి యట నొక బయలు ప్రదేశమున నిర్మించియున్న డేరాల బ్రవేశించి భటపరీవృతమగు నొక గుడారమున యౌవనవంతు నునిచి నడుమ నిర్మింపబడి యనేకులగు గావలివారలతో గూడుకొనియున్న మఱియొక గుడారమున నా కన్ని యం దిగవిడచి వారిద్దఱివద్ద సెలవుగైకొని వెడలిపోయెను.

Rani-Samyuktha/page_0072.txt

@@ -0,0 +1 @@
+కట్టెదుట నొకకుర్చీపై గూరుచుండియే యుండెను. తోడనే సంభ్రమాన్వితమై మంజరి, గౌగలించుకొని యబల కావున నించుక దుఃఖింపసాగెను. మంజరియుఁ గొన్ని యనునయంపు వాక్యంబుల నోదార్పఁ గలఁకదేరి "చెలీ ! నీవు నిక్కముగ మంజరివగుదువా? నా కేమియు భ్రాంతిచేకూర లేదుకదా? నీ విక్కడి కెటులేతెంచితి వన సంయుక్తా! నీ కింత భ్రమ యేటికి? నేను నిక్కముగ మంజరినే. నేనిక్కడి కెట్లువచ్చినదియు వచించెద వినుము. ఆ నాడు నీ వట్లు సోఫాపై నిదురింప గొంతసేపైన వెనుక మేల్కొలిపెదఁగాకని తలచుకొనుచు నేనును నట్లే నిదురించితి. అనంతరము సింహగర్జనమువలన మేల్కని చూడ నీవచ్చోటఁ గాన్పింపవైతివి ! వెంటనే వెతక వలసినచోట్ల నెల్లను వెదకి యెక్కడనుఁగానక జీవములపై నాసవదలుకొని దేశములమీద వేడలి నిన్నెట్లయిన గనుఁగొన విశ్చయించి యాడువేషమునఁ గ్రుమ్మరుట సురక్షితముగాదని పురుషవేషముదాల్చి, సమయముపడినప్పుడు పనికివచ్చునను తలపున రెండు చేతికత్తులఁ బదిలపఱుచుకొని యప్పుడే బయలు దేరితిని. అట్లు వెడలి ప్రతి గ్రామమునందు, నడుమఁ దటస్థపడు నరణ్యములందును నెమకుచు నచ్చటచ్చటఁ గొందఱివలనఁ కొన్ని సమాచారంబులఁ దెలియుచు సంచరించుచుంటిని. ఆట్లురెండుమూడు దినములు గడచిన వెనుక నొక యూరిలో మధురా నగరమునకు జేరువనున్న తిప్పపైని కాళికాశ క్తికి సకల కళాపరిపూర్ణయు సుందరాంగియునగు రాచకన్నియ నొక తెను బలి

Rani-Samyuktha/page_0073.txt

@@ -0,0 +1 @@
+యిత్తురను సమాచారము విని యట్టి యదృష్ట విహీనయగుకన్య యవతెయై యుండునా యని యనుకొనుచు శక్త్యానుసారము నామెను రక్షించు తలఁపున బయలుదేరి యొక్కరీతి నడచుచు నీ సాయంతనముననే యొక పల్లియఁజేరి యక్కడివారల మధురాపురవృత్తాంతము లడుగ నక్కడి కేడుమైళ్ళదూరమున్న దని వక్కాణించిరి. ఆ మాటవిన్న వెంటనే మిక్కుటమగు నాకలియగుచున్నను, నంతవఱకు నడచియున్నందునఁబాదములు సత్తువదప్పి యున్నను లక్ష్యముచేయక సాహసమూని రాజమార్గమునంబడి నడచుచువచ్చి యా నగరము తొమ్మిది గంటలకు జేరితిని. అక్కడివార లింతకు మునుపే వామ మార్గులందఱు గొండకేగిరని వచింప దుఃఖార్తనై నా కష్టము ఫలింపదను తలంపున వించుక యోచించి వెంటనే యొక మనుజుడు దారిగనుపరుప గుట్టఁజేరవచ్చితిని. నే దగ్గరకేతెంచి చూచుటతోడనే తిప్పయంతయు దీపాలంకృతమై కడుమనోహరముగ నుండెను. కొందఱు గుంపుగఁజేరి యక్కడడుగు భాగమునఁ దప్పద్రాగి గేలింతల గొట్టుచుండిరి. వారేమి చేయుదురో యని దూరమందు నిలచి చూచుచుండ వారి త్రాగుడేమో వారేమో కాని దేవికాని పూజకాని యేమియు గనిపింపవయ్యెను. అంతట పైనొకగుడి దీపాక్రాంతమై యుంటఁ గని యక్కడ నేమిజరుగుచున్నదోయని క్రిందనున్న వారికి కొంచెము దూరముగ గొండనెక్కి గుడిని సమీపించుచుండ శంఖారావమును, జాగంటల చప్పుడులును నొక్కుమ్మడి వినవచ్చుచుండెను,

Rani-Samyuktha/page_0074.txt

@@ -0,0 +1 @@
+గుడిజేరి తలుపులుదగ్గరకు వేసియుండుట గాంచి యించుక దెఱచుకొని వీక్షింతుగదా! ఏమనివచింతు “నా పంచప్రాణములు పైవి పైకెగిరిపోయెను. ప్రకాశమైన యగండము వెలుగున నీవు ధరించియున్న వస్త్రమును గుర్తించితిని. గుర్తించినవెంటనే గుబాలున దలుపులనెట్టుకొని వేరొండాలోచింపక నిన్ను జంప గత్తినెత్తియున్న వానిచేతి సట్లే నఱికితిని. తరువాత జరిగిన సంగతులు నీకును విశదమేగదా” యని వచించిన వెంటనే పులకీకృతాంగయై సంయుక్త తన చెలిల గౌగిలించుకొని " హా ! నా ప్రాణపదమా ! మృత్యువునోట బడనున్న నన్ను రక్షించిన మహానుభావుండవు నీవేనా ? నీయా ఋణము నే నెట్లు దీర్చుకొన గలుగుదు? నీ సాహస ధైర్యములకే నేమినివచించుదానను. ఒక్కనిమిష మాలస్యమైన మనకిట్లు మరలగలిసికానుభాగ్య ముండకపోవుగదా? నీ వంటి బుద్ధిశాలినియగు సఖిం బడసినగదా లోకంబున మనతోడి కాంతలెట్టి యిక్కట్టులనైన దప్పించుకొనగలుగుట " అని యానందపారవశ్యమున మాటలు తడబడ బల్కిన విని “నీ వింతగావచింపనేల ? మన మొకరి నొకరు గాపాడుకొనకున్న నేటికి?" అది యటుండనిమ్ము, నీ వెట్టు లీ దుష్టులబారి బడితివో వచింపుమన నా కన్నియ యిట్లనియె. “ఆనాడట్లు నీ కనులయెదుటనే నిద్రించితిగదా. ప్రొద్దుపోయినందునను నాయాసము నొంది యున్నందువలనను వెంటనే గాఢముగ నిద్రపట్టెను. అంత నేమిజరిగినదో నాకు దెలియదుకాని మేల్కని చూచునప్పటికి నొక గొప్ప యరణ్య

Rani-Samyuktha/page_0078.txt

@@ -0,0 +1 @@
+మెవ్వరోవిని మరల నావద్దకు రానీకుండ నామెను బంధించిరో లేక యిట్టి కుతంత్రలఁ బన్నినందులకు వధించిరో యని సాహాయ్య మెనరించు వారెవరుసు లేకుండుటవలన దుఃఖసాగరమున మునిగితేలుచు బడియుంటిని. అనంతరము గడచిన రాత్రి నను బల్లకియందుఁ గూర్చుండబెట్టుకొని గుడియందు జేర్చిరి. గుడిలోవారు చేయఁగడిగిన కార్యముల వీక్షింపనోపక స్కృతిదప్పి పడిపోతిని. తరువాత వేరేమికావించినదియు నాకు తెలియదు. కొంతసేపటికీ గంభీరారావమొండు నాచెవులంబడఁ గన్నులు విచ్చితిని. అప్పుడే నీవు నాచేతికి ఖడ్గమొసంగితివి. పిదప జరిగిన దంతయు నీకు దెలిసియే యున్నదికదా. అని చెప్పి పరస్పరా శ్లేషణంబు లొనర్చుకొనుచు, చెప్పిన దానిని మరల చెప్పుకొనుచు దమకట్టి ఇక్కట్టుల గలుగజేసిన విధిని దూరుచు సంభ్రమాన్వితయై మంజరీ సంయుక్తలు తమ్మునిక్కడకు జేర్చిన రాజపురుషుడెవరా యని యతనిగూర్చి ముచ్చటించు కొనుచుండిరి.

Rani-Samyuktha/page_0079.txt

@@ -0,0 +1,19 @@
+పదునొకండవ ప్రకరణము</p>
+
+వారిరువురట్లు మాట్లాడు కొనుచుండ బాగుగ దెల్లవారి ప్రొద్దెక్కి వచ్చుచుండెను. అత్తరి దాసీనికరంబులు సంయుక్త కూరుచున్న గదిలోనికివచ్చి "అమ్మా : ఏమి సెల" వని ప్రతివారు నడుగసాగిరి. అప్పుడీ క్రింది సంభాషణ జరిగెను. 
+
+సంయుక్త : మీరెవ్వరు? 
+
+దాసీ : మీ కుపచారము లొనర్ప నియమింపబడిన దాసీలము.
+
+సంయుక్త : ఎవరియుత్తరువు ప్రకార మిట్లేతెంచితిరి? . 
+
+దాసీ : మా రాజుగారి యానతివడువున.
+
+సం: మీ రాజుగారెవరు? 
+
+దాసీ : రాత్రి మిమ్ముఁ దోడ్కొని వచ్చినవారు.
+
+సం : ఆయన యే దేశపురాజు? ఇప్పుడెచ్చట నున్నారు. 
+
+దాసీ : ఆ సంగతులన్నియు వచించుటకు మా కధికారములేదు :

Rani-Samyuktha/page_0081.txt

@@ -0,0 +1 @@
+నకు సంసిద్ధులై యుండిరి. మూడుగంట లగుటతోడనే సవారి వచ్చి తమ యావాసమున కెదుట నిలువ వారిరువురందు నాసీనులైరి. బోయిలా సవారినెత్తుకొని ప్రయాణమైరి. ఈ సవారికి నాల్గువైపుల దాసీలు కూరుచున్న బల్లకీలు వచ్చుచుండెను. వీటియన్నింటికి ముందు శూరులగు భటు లుత్తమాశ్వములపై నడచుచుండిరి. వెనుకవైపున మఱికొందఱు దాసీలు కూర్చున్న బండ్లును వాటి యనంతరము సామాను బండ్లును నన్నింటి వెనుక నాశ్వికులును వచ్చుచుండిరి. ముందు వెన్కలఁగాక గుడియెడమ లందును బ్రసిద్ధులగు నాశ్వికులు కత్తులును, దుపాకులను ధరించి చనుదెంచుచుండిరి. ఇట్టి మహావైభవముతో నడువ నక్కడక్క డాగుచు నాలుగవనాడు చీకటిపడి యెనిమిదిగంట లగునప్పటికి కన్యాకుబ్బనగరప్రాంతముఁ జేరిరి. అంతట మరల కంచుకి సంయుక్త సవారివద్ద కేతెంచి " అమ్మా ! మనమిప్పుడు మీ నగరమున కరుదెంచినాము. పట్టణ మింకొక మైలు దూరముగలదు. పల్లకి బోయిలును, మఱికొందఱు దాసీలుదప్ప నితరులెవ్వరు పురముఁ జొరవలదని మా నృపుఁ డాజ్ఞాపించి యున్నాడు. మేమందఱ మిక్కడి కైదుమైళ్ళ దూరమున నిలిచియుండెదము. మీరు సురక్షితముగ నంతఃపురము జేరినవార్త మీ వెంటవచ్చిన దాసీలవలన మా కెఱుక బఱచుడు " అన “నా కింతటి సాయమొనరించి మా మన్నన లందకపోవుట న్యాయమగునా? మీ నృపుఁడిట్టి కట్టడియాజ్ఞల నే యుద్దేశ్యమున గావించెనోగదా?” యని సంయుక్త పలికిన

Rani-Samyuktha/page_0082.txt

@@ -0,0 +1 @@
+"నమ్మా ! ఎప్పటికైన మాపై గరుణయుంచుఁ డంతియేజాలు" నని యతికష్టముమీద నామె నొడంబఱచి యా సవారీని మఱి నాలుగు పల్లకీలను బురము జేరంబంచి కంచుకి మరల తనవారిఁ గలయ వాఱందఱు వెన్కకేగి నగరమున కైదుమైళ్ళదూరమున నదీతీరమున విడిసియుండిరి. ఇట సంయుక్తయు పురమెల్ల దనకొరకై పరితపించుచున్న ప్రజలతో గూడి దీనదశయందుండ సాక్షాత్ లక్ష్మీవలె నందుఁ బ్రవేశించి పోవుచుండెను. పౌరులంద రీపల్లకీలగాంచి వింతిపడసాగిరి. రాజవీధియందుఁ గొంతదూర మేగినపిదపఁ గోటబహిర్ద్వారము సమీపించగాఁ బల్లకీల నటనిలిపి యందఱం దిగుడని సంయుక్త చెప్పెను. వీరందఱు కోటముందు దిగుట వీక్షించి కావలివారలు వచ్చి సంగతినడుగ సంయుక్త వచ్చినదని పరిచారకులు తెలిపిరి. వెంటనే యామెను జూడనైన జూడక పరమానందమున ద్వారపాలకులు లోనికిఁ బరువెత్తి యా సంగతి రాణివాసమున నెఱుకబఱచిరి. ఈ మాటవిన్న వెంటనే తమ కూతురెక్కడనో మృతినొందెనని తలచి తమ ప్రాణములపై సహిత మాశవదలుకొని పడియున్న రాజదంపతులు చివాలునలేచి " యెక్క డెక్కడ ? నిజముగ వచ్చినదా " యని ప్రశ్నింపఁ బల్లకీవచ్చి ద్వారమెదుట నున్నదని చెప్పుటతోడనే సంతోషవార్త దెచ్చిన యా ద్వారపాలకులపై దమ కంఠములందలి హారముల విసరివైచి త్వరిత గమనంబున బయటి ద్వారముకడకుఁ జనుదెంచు చుండిరి. తక్కిన చెలికత్తెలు నీ వార్తవిని యొడలెరుఁగని

Rani-Samyuktha/page_0086.txt

@@ -0,0 +1 @@
+మేమహానుభావుని దర్శింప సభిలషించియుంటినో యట్టి నామనోకాంతుఁడు చేరువ కేతేరఁ దిన్నగఁ జూచుకొను భాగ్యము కూడ లభింపక పోయెను. చీ ! నా జడబుద్ది కానిమ్ము, గడచిన దానికింతగా వగవనేల? అని లోపలిగుట్టును నిపుణిక తెలుసుకొనిపోవునను తలంపున నప్పటికేమియు మాటలాడక నిద్రవచ్చు చున్నదని నిపుణికను బంపి తానును గొంతతడవునకు నిదురించెను. తరువాత జయచంద్రుఁడు కూతురు వచ్చినదను సంతసమున నామఱునాఁడు మొద లనుదినము బండుగ లొనరించుచు ద్వరలో నామెకు వివాహముగావింప నిశ్చయించుకొని సమస్త దేశాధిపతులకు వార్తాలేఖల నంపఁదొడగెను . సంయుక్త వెంటవచ్చిన పరిచారిక లిఁకమేము మానగరమున కేగెదము సెలవొసంగుఁడని రాణి మొదలగు వారినడుగ స్వయంవర మగువరకు నుండుఁడని నిర్బంధించిరిగాని కొన్ని యాటంకములు చెప్పి సమ్మతింపక సముచిత సత్కారములంది సంయుక్త మొదలగువా రూరిబయటివరకు వచ్చి సాగనంపఁ బయలుదేరిపోయి దారిలో దముకొఱకై కాచుకొనియున్న వారఁ గలసి జరిగిన సమాచారము లన్నియు సేనాపతులకు దేలియ బఱచిరి. అంత నక్కడి సేనాని కొందరి భటులఁ తోడితెచ్చి యా పరిచారికా జనంబుల స్వపురంబునకుబంచి మిగతసేననుం గూడుకొని తన రాజునకు దోడ్పడఁబోయెను.

Rani-Samyuktha/page_0088.txt

@@ -0,0 +1 @@
+కలదు. శత్రువు లెవరైన లోపలబ్రవేశింప నెంచినచో నది నీది దక్షిణపు వాకిటఁ బోవలయుఁగాని వేరొండు మార్గములేదు. ఆవరణపుగోడ నాగజెముడు మొదలగు ముండ్ల దుబ్బులచే నిర్మింపఁబడి నాలుగు గజముల యెత్తు గలిగియుండెను. దక్షిణ మందలి ద్వారముమాత్ర మడుసుతోఁ గట్టఁబడి యుండెను. అచట శూరులగు భటులనేకులు గావలియుందురు. మఱియు నావరణము లోపల గంచెకొక గజమెత్తుగ నుండునట్లు మట్టి బురుజుల నందందు గట్టించి వాటిపై ఫిరంగులఁ బెట్టించి యనేక సిపాయిల గావలియుంచి యుందురు. ఈ కట్టుదిట్టములవలన సైన్యమంతయు నొక బలిష్టమగు దుర్గమున నున్నట్లే యుండెను. వెండియు. సైన్యమునకు వలసిన యాహార సామగ్రుల లోనఁ జేర్చుకొనుటకును దమవారి ననాయాసముగ దాటించుకొనుటకును వీలుగనుండునట్లు తేలికగు ననేక పెద్ద పెద్ద వృక్షముల నరికించి తెప్పించి తెప్పలుగట్టించి నీటద్రోయించి వాటిపై ననేక భటుల గావలియుంచి యుందురు. ప్రతి తెప్పయు రెండువందల టన్నుల భారమును మోయ గలిగినదిగా నుండెను. దూరమందున్న గొప్ప గొప్ప గ్రామముల కనిచి భటులచేత గావలసిన సామగ్రులఁ దెప్పించుకొనుచు వేగులవారి వలన నార్యావర్త యరాజుల తెఱంగుఁ దెలియుచు నతిజాగరూకుఁడై, యెప్పటివార్త లప్పుడు సుల్తానుగారి కెఱుక పరచుచు రణమునకై గుతుబుద్దీను వేచియుండెను. అట్టి తరుణమున నొకనాటి నిశీధమున రెండుగంటలవేళ నార్యసైన్యములు

Rani-Samyuktha/page_0093.txt

@@ -0,0 +1 @@
+జేయుటయేగాక ముక్కులలోఁ గన్నులలో జొరఁబడి దృష్టిని గూడ నాశనముఁ జేసివైచినది. రాత్రియంతయు నిద్రఁగాచిన వానికింబలె గన్నులు భగ్గున మండుకొని పోవుచున్నవి. ఈ యెడతెగని గుఱ్ఱముల గెట్టెలవలన గలుగు పటపటధ్వనులచే జెవులు గడియలు పడిపోయినవి. ఒక్కొక్క వరుసవచ్చికడచి పోవువరకు నీ మిడియెండలో నిలువవలసి వచ్చుటచే నా తాతలు దిగివచ్చుచున్నారు. పైననెత్తి క్రిందకాళ్లు మలమల మాడుచుండ వచ్చిన సవారీలవరుస పోవువరకుఁ బ్రాణముల బిగబట్టుకొని నిలవవలసినదేగాని కొంచెమిటుఁనటు గదిలిననే గుఱ్ఱముల కాళ్ల క్రిందబడి యీల్గుదునో యనుభయమే. పోనీ యేపంచనైన జేరుదుమా యన్న నన్నింటియందు ద్వారపాలకులే. దూరమున నుండగనే యెవరువారని కేకలువైచుచు వెడలగొట్టుదురుగాని పాపమెవడో ముసలి బ్రాహ్మణుఁడని దయదలఁచి పిలుచు ముండవాఁడొకఁడు గానరాఁడు. అయ్యో! రాకరాక వివాహ సమయములో మేమేలవచ్చితిమి? ఇప్పుడీ జయచంద్రుడు మావాక్యములాలించి మమ్ము బీడించుచున్న మేచ్ఛులఁ బారదోలునని తోచదు. దేశమందలి ప్రజలు క్రూరులగు మ్లేచ్చుల బారింబడి బ్రాణమానముల గోల్పోవుచుండ నీ రాజేమియుఁ బట్టించుకొనకుండ నిట్లుత్సవములలో మునిఁగియుండుట మాబోటి పౌరుల దురదృష్టమేకాని వేరొండుకాడు. అయ్యో! ఈరోజున నా గ్రహచారము బాగుగ నుండలేదు. నేనిటు మొత్తుకొను చుండగనే మఱియొక సైన్యము సంప్రాప్తమైనదే. నాయనో !

Rani-Samyuktha/page_0094.txt

@@ -0,0 +1 @@
+ఇవి యెక్కడి గుఱ్ఱాలు. రాజమార్గము పట్టకుండ జనుదెంచుచున్నవి. ఇంతకుముందు చనుదెంచిన కోసలపతి సేనాసంరంభములో నావెంటవచ్చిన యితరగ్రామస్థులు వేరైపోయినారు. ఈ సంరంభములో నాకు నా జీవమునకు నెడబాటు కలుగు నటులున్నది. ఓయిదేవుడా! ఈ సంకులమునుండి దప్పించి నావారిఁగనుబఱచి కొంపజేర్చితివా ఈవివాహమై నగరమంతయు నెమ్మదిపడువరకు బయటనొక్క యడుగైనఁ బెట్టను. ఓహో ! అప్పుడే చేరువకు వచ్చినవే గుఱ్ఱములు" అని యొకముసలి బ్రాహ్మణుడు తనచేరువనున్న వారివలన మార్గమునజను రాజవరుల వృత్తాంత మడిగి తెలుసుకొనుచు నాయాసమును దీనత్వమును దోప గన్యాకుబ్జనగర రాజవీధి ద్రిమ్మరుచుండెను, తిరుగుచున్నప్పుడు వచ్చుచున్న రాజుగారెవరని యడుగ జెంతనున్న యొకఁడు కాశ్మీరపురాజని బదులుచెప్పెను. అంతనా నృపుని వీక్షించు నభిలాసతో, దాను బ్రక్కకొదిగి నిలిచి యుండెను. తరువాత నొకబలిష్టమగు నశ్వముపై రౌతుకూరుచుండి వీధివెడల్పున నాడించు కొనుచువచ్చెను. వానిపిమ్మట నొకయుత్తమ పారసీకంబుపై నేనాపతి వచ్చుచుండెను. వాని యనంతరము బారులుగట్టి యాశ్వికులు కొందఱురుదెంచు చుండిరి. వారి వెన్నంటి మఱియొకసేనాని కాంభోజమునెక్కి చనుదెంచు చుండెను. తదనంతరము శ్వేతాశ్వముల నారోహించి భటు లనేకులు ఖడ్గపాణులై యేతెంచుచుండిరి. వీరివెనుక శ్రేష్టములగు వనాయుజములపై నక్షోహిణీపతులు ముందునడువ గొంత

Rani-Samyuktha/page_0095.txt

@@ -0,0 +1 @@
+సైన్యము ఠీవిమై చనుదెంచుచుండెను. ఈ సేనానంతర మాజానేయము లెనిమిదింటిచే బంధింపబడిన రాజుగారిబగ్గివచ్చు చుండెను. ప్రతియశ్వముపై నొక్కొక్కభటుఁడు గూరుచుండి తోలుచుండెను. అందు దనప్రధానమంత్రితో గన్యాకుబ్జనగర వైభవమును గూర్చి ముచ్చటించుకొనుచు కాశ్మీర మహారాజుగా రాసీనులై యుండిరి. వీరి యనంతరము పదిమంత్రులు, రాజ్యమందలి ముఖ్యాధికారులు మొదలగువారు కూరుచున్న బగ్గీలు వరుసలుతీరి వచ్చుచుండెను. వీటికన్నిఁటికిఁ జివర మఱియొక సేనానియు మరికొంతసేనయు బాహ్లీకములపై వచ్చుచుండెను. ఈ సందడతగ్గువరకు పైనబేర్కొన్న బ్రాహ్మణుఁడు తానున్న చోటనేయుండి యదితగ్గిపోయిన తోడనే మరల బయలుదేరి నడచుచుఁ గొంతదూర మేగిన పిదప దనకొఱకై నలుదిక్కులఁ బరికించుచు నిలువంబడియున్న తనవారలఁ గలుసుకొని "నాయనలారా నా యదృష్టమున నేడు మిమ్ము గాంచగల్గితిని. ఇక్కడ నీ బగ్గీలక్రిందఁబడి చచ్చుటకంటె మన గ్రామములందు మ్లేచ్చులుపోయు వేడినూనియలచేత జచ్చుటే మేలని తోచుచున్నది. మనకిక నెట్లును బ్రతుకుతెరువులేదు. అతనికేమి? ఏ చింతలులేక పౌరుల మొరలాలకింపక జయచంద్రుడు హాయిగ బెండ్లి గావించుకొనుచున్నాడు. ఇట్టిరాజు బ్రతికిననేమి? చచ్చిన నేమి? మనమీ రాజ్యము వదలిపోయిన బ్రతుకుదుమేమో కాని యిక్కడేయున్నటులైన వట్టిదే. మీకేమైన రాజుగారి దర్శనము లభించినదా?

Rani-Samyuktha/page_0099.txt

@@ -0,0 +1,3 @@
+పదునాల్గవ ప్రకరణము</p>
+
+యచంద్రుని వృత్తాంతమటులుంచి యిఁక సంయుక్తంగూర్చి కొంతవిచారింతము. ప్రాణోపద్రవమునుండి తన్ను గాపాడిన మహాత్ముడు పృధివీరాజని నిపుణికవలన విన్న నాటంగోలె బంచప్రాణము లతనిపై నిడుకొని స్వయంవరమున కతఁడు వచ్చునో రాడో యనుతలఁపున వగలఁ బొగులుచు నిద్రాహారముల యెడసహితము మనాదరణఁ జూపుచుఁ దనయుపాద్యాయుని సంగతికూడ తెలియనందున నుత్కంఠయై దినములు గడుపుచుండెను. బయటి కేగివచ్చు ప్రతిపరిచారికను జక్రవర్తి యేతెంచెనాయని యడుగుచుండెను. ఇట్లు ప్రాణపదముగ నెంచుకొనుచున్న నారాజు నెడలఁ దనతండ్రి కావించిన యకార్యముఁ గూర్చి తెలిసినటులైన నామెహృదయ మెట్టి దశయందుండునో వచింప నలవిగాదుగదా? ఇటులుండ మంజరి చనుదెంచి

Rani-Samyuktha/page_0101.txt

@@ -0,0 +1 @@
+తానా దినమున జేయఁబూనుకొన్న కార్య మతిదుర్ఘటంబు గావున దండ్రి నెట్లుదిరస్కరింతునా యని కొంతతడవును, దిరస్కరింపనిచోఁ దనకోరిక నెరవేరుటకు వేరొండు మార్గము గలుగదని కొంతసేపును విచారించి తుదకెటులైన దన యిష్టమే నెరవేర్చుకొన దలచియుండెను. అంత గొంతసేపటికి రాణి యానతిఁ జెలికత్తెలు మున్నగువార లేతెంచి నామె కభ్యంగన స్నానాదికములఁ జేయించి యలంకరించి తల్లిదగ్గరకుఁ గొంపోయి విడచిరి. ఆనాఁ డెనిమిది గంటలకు స్వయంవర ముహూర్త మేర్పఱుపఁబడి యుండెను. దివాణములోపల స్ఫటికశిలా వినిర్మితమగు నొకవిశాల చతుశ్శాలామంటపము స్వయంవర కార్యమున కుద్దేశింపఁబడెను. ఈ మంటపాంతరమునఁ దూర్పుప్రక్క జయచంద్రుడు నతని సంతతియు, నుత్తరమున రాజ్యమందలి ముఖ్యులును, పశ్చిమ పార్శ్వమున స్వయంవరాగత రాజమండలియు, దక్షిణమున బరరాజుల వెంటవచ్చిన ప్రధానులు మున్నగువారును నాసీనులగుటకుఁ బీఠము లమర్పఁబడి యుండెను. తెల్లవారినది మొద లొక్కరొక్కరువచ్చి యుచితాసనములఁ బరివేష్టింపసాగిరి. వీధులయందు శకటముల రాకపోకలకు విధి విరగడలేకుండెను. అంతఁ బ్రతీహారులేగి సకలమును విన్నవింప జయచంద్రుఁడు పురోహితులు ముందునడువ మంటపమున కేతెంచి సింహాసన మధిరోహించెను. పురోహితు నానతి బరిచారికలు చని పిలువ సంయుక్త యుచితాభరణ భూషితురాలై తల్లితోఁ గూడి దివ్యమంగళ విగ్రహముంబలె

Rani-Samyuktha/page_0102.txt

@@ -0,0 +1 @@
+మందయానంబున నరుదెంచి సభలో నాసీనయయ్యెను. ఉబ్బెత్తు యద్దపుబిళ్ళను సూర్యుని యెదుట బెట్టినతోడనే నలుదిక్కులఁ బ్రసరించియుండు కిరణములన్నియు దాని తేజఃకేంద్రమునకే చేరులీల స్వయంవరోత్సవముఁ జూడవచ్చిన సమస్త జనుల చూపులు సంయుక్త ముఖముమీదనే వ్రాలెను. ఎనిమిది గంటలగుడు పురోహితుఁడు పుష్పహార మొక దానిని సంయుక్తచేతి కొసఁగి నీ యిష్టమువచ్చిన రాజవరుని కంఠమున వ్రేయుమని చెప్పి రాజుల వేరుపఱచి చెప్పుట కెవరు తగుదురని యాలోచించుచున్నతరి మంజరి నేనని ముందునిలచెను. అందుపై నామెనే నియోగించిరి. అత్తరి సంయుక్త తన సహజారుణములగు హస్తముల హారముధరించి లజ్జానతాననయై రాజలోకంబు నెదుటకు వచ్చుచుండఁ బ్రతివాఁడును ధననే వరించునని గుటకలు మ్రింగుచుండెను. మంజరి యొక్కొక్కని జూపించి తెలియజెప్పు చుండెను. ముఖ సంజ్ఞలచే వ్యతిరేక భావమును సూచించు సంయుక్త ముందుచూపులు చూచుచుండెను. ప్రతి రాజకుమారుడును దన పైవానివదలి తనదగ్గర కేతెంచుతరి నిక దన్నే వరించునను సంతోషమున మొగము కలకలలాడ గూరుచుండి వ్యర్ధమగుటతోడనే విన్నదనంబు నొందుచుండెను. అటనున్నవారి నందఱఁ దెలియఁజెప్పెను గాని సంయుక్త యెవ్వని వరింపదయ్యెను. సభయందలి పారెల్లరు విభ్రాంతి వహించి కూరుచుండి యుండిరి. అంత మంజరి పృధివీ రాజును వర్ణించి బహిర్ద్వారమున శిలావిగ్రహుఁడై యున్నాడన

Rani-Samyuktha/page_0108.txt

@@ -0,0 +1 @@
+లేశమైన లేదు. తెల్లవారినదిమొద లొండొరుల దూషించుకొనుచు నొకరిపైనొకరు నిందలు మోపుకొనుచుఁ బోరాడు చుండుటయేగాని దేశోపకారముకొఱకు బాటుపడుద మనువారలు మిక్కిలియరుదు. ఇట్టివారలకుఁదుదకు దుఃఖరూపక నరకమే గాక వేరొండుకలుగునా ? స్వార్ధపరత్వమూని దురాశా బద్దులై యెడతెగని మనోచింతచే గృశింపుచు, నుపకార మనుమాటలేక లోభులై, ధర్మహీనులై తుదకు ముక్తికిని దూరులగు చున్నారు. సోదరులారా ! ఇట్టి యిహపరలోకములకుఁ గొఱగాని స్వార్ధపరత్వము నేలత్యజింపరు? మీకుమీకేగాక స్వదేశమును సంఘమును నట్టి భాగ్యవంతముగ జేయ బ్రయత్నింపుఁడు. స్వార్ధపరత్వమును మీహృదయములనుండి పారదోలుడు. ఐకమత్యము వహించి మీదేశక్షేమమునకై పాటుపడుడు. ఇఁక గధాంశమునకు వచ్చెదము. రాజ్యముందు వీరిరువురుదప్ప దక్కిన ప్రధానులు మంత్రులు నక్షౌహిణిపతులు మొదలగువారు తమ ప్రాణముల సహితము జక్రవర్తి కర్పించునంతటి భక్తితో నుండిరి. కాన నతని కేవిధమైనచిక్కులు గలుగకుండెను. పైన వచించిన దుష్టద్వయమునకుఁ జెరియొక దేవిడీకలదు. అందు మహమ్మదీయుడు తనకొఱకై యేతెంచు మ్లేచ్ఛభటులు నగరమందలి తక్కిన యధికారుల కంటఁబడినచో హానియగునని యూరిబైట నాలుగైదు మైళ్ళదూరమునుండి తన దేవిడీలోని కొక సౌరంగము ద్రవ్వించి దానిగుండ దనవారలు రాకపోకలు చేయ నేర్పరచుకొని చేతనైనన్ని కుట్రలఁ బన్ను చుండెను.

Rani-Samyuktha/page_0110.txt

@@ -0,0 +1 @@
+మొట్టమొదట సైన్యవృత్తాంత మరసివచ్చుటకై పంపఁబడిన చారులు తిరిగిరానందున నేలకో జాగుసేసిరని కరీం మఱి యిద్దర నంపెను. వారును సమాచారము గొనిరారైరి. అందుల కనుమానగ్రస్తుడై రేయింబవళ్లు చింతించుచు నాకులుఁడై యున్న తరుణమున జక్రవర్తి కుతుబుద్దీను నోడించి ఖైదీల దెచ్చినాడన్న వార్త చెవింబడ దొంగలుపడిన కొంపకు నిప్పంటు కొన్నటు లయ్యెను. పాప మా మ్లేచ్చుఁడు నిలిచినచోట నిలువక తనవారితో గూడ మాటలాడుటమాని యెవరేమడిగినను బరధ్యానముగ నుండి సరియగు బ్రత్యుత్తరమీయక పిచ్చియెత్తిన వానివలె శరీరమునం దంతట వేలకొలది తేళ్లు జెఱ్ఱులు పాకినట్లగుచుండ నేమిసేయుటకును దోచక పరస్థలమున కేగివచ్చు చున్న చక్రవర్తి కెదురుబోయి కొనివచ్చుట యటులుండఁ గొలువున కేతెంచినపుడై న నతని దర్శనార్దము వెళ్లటమాని విచారశోకములకుఁ దావలుడై రెండు మూడు దినములవరకు సెలవుగైకొని యింటనే వసించియుండెను. చక్రవర్తి రాజధాని జేరిన మఱుసటి దినమున నొంటరిగఁ దానొక గదియందు గూరుచుండి భట్టుగారిఁ గొనిరమ్మని సేవకులనంప వారు పోయి వచ్చి భట్టుగారు గడచిన రాతిరినుండి గాన్పించనందున వింటి వాఱంద రేడ్చుచున్నారని తెలుప దిగ్బ్రమనంది చెంతనున్న వారి నందఱ నావలకంపి తన కోరికలన్నియు వ్యర్ధములగు సమయము ప్రాప్తించినదని చింతించుచు గూరుచుండియుండెను. అట్లు మతిపోయి కూరుచుండియున్న సమయమున మఱియొక

Rani-Samyuktha/page_0112.txt

@@ -0,0 +1,3 @@
+పదునారవ ప్రకరణము</p>
+
+ట గన్యాకుబ్జ నగరమందు జయచంద్రుఁడు తన కూతురు చేసినపనికి మండిపడుచు నంతఃపురముఁజేరి రోషసంభ్రమములు ముప్పిరిగొన హా! తానొకటితలఁచిన దైవమొకటి తలఁచుననుట తథ్యమయ్యెను. ఆ నిర్భాగ్యునెడల నే సలిపినదానికి నాకూతురిట్లు వ్యతిరేకముగా మన్నించునని కలయందైనఁ దలచితినా? దీనికిట్టిదుర్బుద్ది పొడమనేల! సాటిరాజులతో నాకు తలవంపులు తెచ్చినదిగదా ఈరాకాసి. దీనినేమి కావించినను బాపమగునా? దీని నింతింతకండలుగ గోసి కాకులకు సైచినను బాపముకలుగదు. దీనికి నేనేమివిషముబోసితిని. ఇది పుట్టకుండిన నాకేచింతయు లేకపోవుగదా! ఇదివరకు పోయిన దట్లేపోక మరల నేటికి దాపరించినది? ఆహా! నా హృదయమంతయు రవులుకొని పోవుచున్న దేమిసేయుదు? అని తలపోసుకొనుచు