diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0008.txt b/Aananda-Mathamu/page_0008.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..746e85c7c95d9329d501e36f3afa25f8fd6ae144 --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0008.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +ఉత్సర్గము, + +శ్లో. క్వను మాం త్వదధీనజీవి తాం వినిశీర్య క్షణభిన్న సౌహృదః, సలినీం ఈత నేతుబద్ధనే జలసజ్ఞాత ఇ వాసి విద్రుతః. + +ఇహపరములు టికిని సంబంధ మున్నది. అనంబంధముయొక్క జ్ఞాపకార్థము ఈ గ్రంథ వివిధముగా ఉత్సర్గము చేయఁబడియె. + +శ్లో. యేతు సర్వాణి కర్మాణి మయి సంసస్య మత్పరాః, అనన్యేనైవ యోగేన మాం ధ్యాయస్థ ఉపాసతే, తేషా మహం సముద్ధర్తా మృత్యుసంసారసాగరాత్, భవామి నచీరా త్పార్థ దుయ్యా వేశిత చేతసామ్. మయ్యేవ మన ఆధత్స్వ మయి బుద్ధిం నివేశయ, నివసిష్యసి మయ్యేవ అత ఊర్థ్వం న సంశయః. అథ చిత్తం సమాధాతుం న శక్నోషి మయి స్థిరమ్, అభ్యసయోగేన తతో మ మిచ్ఛాప్తుం ధనజ్జాయ. శ్రీ భగవద్గీతా 12 అధ్యాయము.) \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0010.txt b/Aananda-Mathamu/page_0010.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7054587334bbf2221e8a2d28d79a8237ba681176 --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0010.txt @@ -0,0 +1,9 @@ +విజ్ఞప్తి

+ +ఈ “ఆనందమఠ" మను గ్రంథమును బంగాళదేశము నందు ప్రసిద్ధోపన్యాసలేఖలకు లని ప్రఖ్యాతిగాంచిన శ్రీ బంకించంద్రచట్టోపాధ్యాయులవారు బంగాళీభాషయందు రచియించిరి. శ్రీ బిపినచంద్రపాలుగారు 1907-వ సంవత్సరమున ఈ రాష్ట్రమున స్వదేశీప్రచారము సాగించుచున్నపుడు రాజమహేంద్రవరమున వారిని కలిసికొంటిని. వారు వెంటనే కలకత్తావెళ్లి బెంగాళీ ఆనందమఠ ప్రతి పుచ్చుకొని తగువారిసహాయముచే నన్ను తెనుగుతర్జుమా చేయమని కోరినందున అట్లే చేసితిని. మరల చెన్నపట్టణము చేరగనే తెలుగుతర్జుమా కాకితముల ఓ. వై. శ్రీ దొరస్వామయ్య కిచ్చి సాఫువ్రాయమని కోరితిని. వారు కర్ణాటకముస శ్రీ బి. వేంకటాచార్యులచే ప్రచురింపఁబడిన ప్రతినికూడ సహాయము పుచ్చుకొని సరిచూచియిచ్చిరి. + +1. ఈ గ్రంధమునందు బంగాళాదేశమును ఆంగ్లేయు లుద్ధారముచేసినవిషయము లుదాహృతములై యున్నవి. + +2. స్త్రీలు, కొన్ని సమయములయందు పురుషులకు సహకారిణులుగ నుందురు. కొన్ని సమయములయందు కారు. + +3. సమాజక్షోభము ఆత్మపీడనమాత్రము. రాజవిద్రోహులు ఆత్మఘాతుకులు. \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0011.txt b/Aananda-Mathamu/page_0011.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..44a220c06e46b3fb8b3b1d382bae2deade532310 --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0011.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +ఇది బంగాళీదేశమునందు 1773 - 74 సంవత్సరములందు జరిగిన సన్న్యాసివిద్రోహచరిత్రాధారముచే రచయిత మైనది. సన్న్యాసివిద్రోహ (Sannyasi Rebellion) యథార్థచరిత్రము ఇంగ్లీషు గ్రంథములందు ఉద్ధృతమై యున్నది. పరిశిష్టమును (Appendix) జూచిన వేద్య మగును. ఉపన్యాసమందు వర్ణింపఁబడిన యుద్ధములు వీరభూమియందు జరుగ లేదు. ఉత్తర బంగాళా ప్రదేశమునందు జరిగినవై యున్నవి. ఈ వ్యత్యాసము గ్రంథమునం దుండుటను దోషముగా గ్రహింపకుఁడు, ఏలన, ఉపన్యాసము చరిత్రము కాదు కదా! + +బెంగాలువిభజనముసకు ప్రతికూలముగ 1906 - వ సం!! ప్రాంతమున బెంగాలునందేకాక దేశమంతట తీవ్రప్రచారము సాగెను. బెంగాలీలు బారిసాలునందు రాష్ట్రీయకాన్ఫరెన్సు +సాగించినపుడు అధికారులు దీనిని చెదరగొట్టి శ్రీసురేంద్రనాథబనర్జీవంటివారినెత్తిని బ్రద్దలు కొట్టిరి. అల్లరికి 'వందేమాతరము' గీతమును పాడుటయే కారణములలో నొకటి యని తెలిసినది కావున యీగీత మున్ననవలను ముద్రించుటలో నేను యెన్నికష్టములకు పాలైతినో చదువరు లూహింపవలెను. \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0016.txt b/Aananda-Mathamu/page_0016.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9c92768c61bf791e0f5fdcc367ffa68dab99e262 --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0016.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +ముకొఱకై రొక్క మిచ్చి తీసికొనిరి. జనులకు తినుటకు అన్నము లేకపోయెను. మొదట ఒకపూట ఉపవాసము చేయుటకు ప్రారంభించిరి. ఆకాలమున మహమ్మద్ రేజఖా౯ అనువాఁడు పన్ను వసూలు చేయు అధికారిగా నుండెను. వాఁడీసమయమున సర్కారు వారికి అధికాదాయము కనఁబఱిచి తాను వారి దయకు పాత్రుఁడు కావలయునని తలంచి మామూలుపన్ను కంటే నూటికి పదిరూపాయలు ఎక్కువ శిస్తు విధించినాఁడు. ఇందువలన బంగాళా దేశమంతయు అల్లకల్లోలముగ నుండెను. + +జనులు బిచ్చ మెత్తుటకు ప్రారంభించిరి. దుర్భిక్ష కాలమున భిక్షము పెట్టువా రెవరు? ఆనంతరము ఉపవాసము చేయు చుండిరి. పదంపడి రోగములకు పాలైరి. తర్వాత గొడ్డుగోదలను విక్రయించిరి. ఆవల నాఁగళ్లు మొదలైన వ్యవసాయోపకరణములను అమ్మిరి. అటుపిమ్మట, విత్తనములకై యుంచు కొనియుండిన ధాన్యమును తినిరి తదనంతరము నేలలు ఇండ్లు విక్రయించిరి. ఆమీఁద నగలను, గుడ్డలను విక్రయించిరి. తుదకు భార్యలను బిడ్డలను సైతము విక్రయించిరి ఇంకేమి మిగిలి యున్నది? ఏదియు లేదు. అయినను, పెండ్లాము బిడ్డలను విక్రయించినను కొనువారు లేరు వారిని పోషించుటకు మార్గమేది? అందఱును విక్రయించువారేయైరి. తీసుకొనువారు మాత్రము +లేరు. అన్నము లేక ఆకు లలములు తినుట కుపక్రమించిరి. పచ్చిగడ్డిని, పశువులను, పక్షులను, కుక్కలను, నక్కలను, పిల్లు +లను, ఎలుకలను, ఉడుతలను, పందికొక్కులను తినిరి. అన్నియు తినియైనవి. మిగిలిన దేదియు లేదు, ఇఁక నేమి చేయవచ్చును? \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0017.txt b/Aananda-Mathamu/page_0017.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9a367258a9df201e65b8695ba86b8813ce82a7e5 --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0017.txt @@ -0,0 +1,8 @@ +అనేకులు పరదేశములకుఁ బోయిరి. అచ్చోటఁగూడ అన్నము లేనందున అనేకులు చచ్చిరి, కొందఱు తినరాని వస్తువుల నంతయు తిని దానిచేఁ గలిగిన రోగములవలన మహాకష్టమనుభవించి ప్రాణత్యాగము చేసిరి. + +రోగాద్యుపద్రవములకు మంచి సమయము దొరకెను. జ్వరము, విషూచి, క్షయము, స్ఫోటకము మొదలగు రోగములు కలిగెను. ఒక్కస్ఫోటక వ్యాధి చేతనే అనేకులు గతించిరి. ఏయింటఁ జూచినను చావే; ఎచ్చోటఁ జూచినను రోదన ధ్వనియే. అట్టి కాలమున నొకరి కొక రెట్లు ఉపచరింతురు? ఊఱడింపఁ జేయుదురు ఒకరినొకరు చూచుటకే సాధ్యము కాకుండెను. చచ్చి వారిని మోయువారే లేకపోయిరి. అతి +రమణీయసౌధములయందు రోగము వచ్చినవారు అచ్చటనే పడి పరితపించి ప్రాణము విడిచిపెట్టిరి. స్ఫోటకము కనుపించిన తోడనే వారి నక్కడనే విడిచి పెట్టి తక్కినవారు భయముచే పరుగిడి పోవుచుండిరి. + +పదచిహ్న గ్రామమునందు మహేంద్ర సింహుఁడను ధనికుఁడుండెను. ఈ క్షామ కాలమున ధనికుఁడును నిర్ధనికుఁడేకదా. దుఃఖపూర్ణ సమయమునందు వానిస్వజనులును, పరిజనులును వ్యాధిచేఁ పీడింపఁబడిన వారై యందఱును వెడలిపోయిరి. కొందఱు మృతిఁ జెందిరి. ఆగొప్ప మేడయందున్న యనేకజనులలో వాఁడును, వాని భార్యయు, వాని కూఁతురు పసిపిల్లయు, చావునకు తప్పియుండిరి. + +మహేంద్ర సింహుని భార్య కల్యాణి, ఆలోచన చేయుటనుమాని, తానే పాలుపిండి కాఁచి పిల్లకుపోయుచు, ఆవులకు \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0018.txt b/Aananda-Mathamu/page_0018.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..82b5c14075eb44669e74c8140cadbaca2f991dc7 --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0018.txt @@ -0,0 +1,15 @@ +మేఁత వేసి నీళ్లు పెట్టుచు నుండెను. ఒకనాడు మహేంద్ర సింహుడు భార్యను జూచి —— ఇట్లేన్నాళ్లు నీవు చేయఁగలవు ? అనెను. + +కల్యాణి ——చాలాదినములు జరుగదు. జరిగినన్నాళ్లు జరుగనిండు. పిమ్మట తాము బిడ్డను పిలిచికొని నగరమునకు పోయి చేరవలసినదే. + +మహేంద్ర —— నగరమునకుఁ బోయి చేరవలసినపుడు నిన్నేల నే నింత శ్రమ పెట్టవలయును. ఇపుడే యెందులకుఁ బోఁగూడదు, బయలు దేఱుము; పోవుదము. + +తర్వాత ఈ విషయమై భార్యాభర్త లిర్వురకును విశేష చర్చ జరిగెను. + +కల్యాణి —— నగరమునకుఁ బోయిన మేలే. + +మహేంద్ర —— పేరేమో రాజనగరము, అది వీరభూమికి రాజధానిగా నున్నది. అచ్చటను ఇదే యవస్థ, జనులు లేరు. ప్రాణరక్షకు ఉపాయము లేనే లేదు. + +కల్యాణి —— అట్లయినచో మూర్షిదాబాదు, కాశీంబజారు, కలకత్తా, ఈ ప్రాంతములలో నెచ్చటికైనను బోయిన ప్రాణరక్షణ కలుగును. కనుక, మనము పోయియే చేరవలయును. ఇచ్చట బ్రదుకలేము. + +మహేంద్ర —— ఈయిల్లు మాతాత ముత్తాతల కాలము నుండి యున్నది. పరంపరగా సంపాదించిన సకల సంపదలు నిచ్చటనే యున్నవి. మనము విడిచి పెట్టిపోయినయెడల సర్వమును దొంగలు దోఁచికొని పోవుదురు. \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0019.txt b/Aananda-Mathamu/page_0019.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..10438e35eae2e5ea61a39034a1cb5cfe2f66bcf7 --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0019.txt @@ -0,0 +1,9 @@ +కల్యాణి —— దొంగలు దోఁచుకొని పోవుకాలము వచ్చినపుడు మన మిద్దఱముండి చేయున దేమి? ప్రాణమే పోయిన మీఁద సంపద ననుభవించువా రెవ్వరు? కూడినంతవఱకు భద్రము చేసి పోదము, బ్రదికియున్నచో వచ్చి యనుభవింప వచ్చును. + +మహేంద్ర——నీవు నడుపఁగలవా? నీచేత నగునా ! బోయిలందఱు చచ్చిపోయిరి. బండియున్నదిగాని యెద్దులు లేవు. ఎద్దు లున్నను బండి లేదు. రెండు నున్న యెడల మనిషి లేఁడు. ఒకటియున్న మఱోకటి లేదు. కావున నడిచిపోవలసినదే. + +కల్యాణ్ —— నేను నడిచి వచ్చెదను; తాము చింతింప నక్కఱ లేదు. + +ఇట్లు చెప్పుచు కల్యాణి తనమనస్సున, 'నేను నడువ లేక మార్గ మధ్యమున గతించినను, వీ రిద్దఱైనను ప్రాణముతోఁ బోయి నగరము చేరనీ' యని తలంచెను. + +మఱునాఁ డుదయమున కొద్దిగా ధనమును గైకొని, ఇంటికి బీగము వేసి, పసులను విప్పి విడిచి పెట్టి, బిడ్డను చంకనిడి కొని రాజధానికి ప్రయాణమైరి, కొంచెముదూరము పోయి మహేంద్రసింహుఁడు—— మనము పోవునట్టి మార్గము మంచిది కాదు, ఎచ్చటఁజూచినను కొల్లయే, దారిదోపిడి కాండ్ర నేకులు కలరు. చేత తుపాకియున్న మంచిది యని చెప్పి, యింటికిఁ బోయి తుపాకిని తీసికొనివచ్చెను. దీనిని చూచి కల్యాణి —— ఇది మంచిదే, చేత ఆయుధమున్న సమయమున కుపకరించును. కనుక నేనును పోయి యొక యాయుధమును తీసికొని వచ్చెద నని చెప్పి, బిడ్డను మగనిచేతి కిచ్చి, యింటిలోపలికి పోవుచుండెను. \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0022.txt b/Aananda-Mathamu/page_0022.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b225fbb816d9cc2f6dc4341b443ef95fb0f4223c --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0022.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +నందు 'నేనేల వారిని పొమ్మని చెప్పితిని? ఏమి చేయుదును? అని తలంచుచు, లోపలనైన పోయి 'తలుపు మూసికొని యుండెద' +నని తలంచికొని లోపలికిఁబోయి తలుపును చూడగా తలుపు లేదు. ఉపాయాంతరము లేక దిక్కుతో చక అట్లే కూర్చుండి భర్త రాకకై నిరీక్షించుచుండెను. ఉన్నట్లుండి తన కెదురుగ నేదోనీడ కంటి కగపడెను. మనుష్యాకృతివలెఁ దోఁచెను. అయినను, మనుష్యుఁడే యని నిర్ధరించుటకు కాకుండెను, అతిశుష్కమై, శీర్ణమై, మిగులనల్లనై, నిర్వాణమై, వికటాకారమై, యుండు మనుష్య జంతువువలె నేదో వచ్చి ముందు నిలువఁబడెను. కొంచెము సేపటికి ఆఛాయాస్వరూపము ఆస్థిచర్మావ శిష్టమై యతిదీర్ఘమైన శుష్క హస్తమును పైకెత్తి యెవరినో +సన్న చేసి పిలిచెను. దానింజూచి కల్యాణికి ప్రాణమేపోయినటు లయ్యెను. తర్వాత, మఱోకఛాయాస్వరూపము మున్ను చెప్పినట్లే వచ్చినది, ఇట్లోక దాని వెంబడి మఱోకటిగావచ్చి మున్ను నిలువంబడిన వికటాకృతిపార్శ్వమున వచ్చి నిలువంబడెను. అన్నియు, లోపలఁ బ్రవేశించెను, ఆచీఁక టిల్లు శ్మశానమువలెను, ఆవికృతస్వరూపములు ప్రేతములవలెను కనఁబడెను. అన్నియు కల్యాణి చుట్టువచ్చి నిల్చేను. కల్యాణి మూర్ఛ నొందెను. ఆ వికటస్వరూపులు కల్యాణినీ దానిబిడ్డను ఎత్తుకొని పొలము మీఁదఁబడి యరణ్యమును ప్రవేశించిరి. + +అనంతరము, మహేంద్రుఁడు దుత్తలో పాలు తీసికొని వచ్చెను. వచ్చి చూడఁగా కల్యాణి లేదు. అచ్చటచ్చట వెదకి చూచెను. ఎచ్చటను కనఁబడ లేదు. మొదట బిడ్డ పేరు పెట్టి పిలిచెను. తర్వాత భార్య పేరు పెట్టి పిలిచేసు. ప్రత్యుత్తరమే \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0023.txt b/Aananda-Mathamu/page_0023.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7dd3dcbae218609a95ff80a18337e3901829a3b8 --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0023.txt @@ -0,0 +1,9 @@ +లేదు. వానికి ఏదియు తోఁప లేదు, జీవచ్ఛకమువలె యట్లే +నేలపై పరుండినాఁడు. + +మూఁడవ ప్రకరణము

+ +కల్యాణి తప్పించుకొనుట

+ +దొంగలు కల్యాణిని ఎత్తుకొనిపోయి విడిచినవనము మిగులమనోహరమై యుండెను. వెలుతురు చొర వీలులేని స్థితిలో నుండెను. ఆరణ్యశృంగారమును వీక్షించుటకు వేయి కన్ను లైనచాలవు. దరిద్రుని హృదయాంతర్గత మైన సౌందర్యమువలె, ఆవనసౌందర్యము అదృష్టమైనదిగ నుండెను. చూచినవారే లేరు. గ్రామములలో ధాన్యము లేకపోయినను వనమునందుమాత్రము పుష్పము లుండెను. పుష్పము లాయంధకారమునందు వెన్నెలవలె నుండెను. దొంగలు, కల్యాణిని దానికూఁతును కోమలమైన తృణశయ్యయందు పరుండఁ జేసి, +యండఱు పరివేష్టించి కూర్చుండి పరస్పరము మాటలాడఁ దొడంగిరి. కొంద 'ఱీమెను దీసికొనిపోయి యేమి చేయవలయును?' అనిరి. అంతలోఁ గొందఱు ఈమెయొద్దనుండునగలను ముందే తీసికొనియైన' దనికి. మఱికొందఱు 'దాని నంతయు భాగించుకొనవలయు' ననిరి. అట్లే భాగించికొనిరి. ఒక దొంగ'వెండి బంగార మెందులకు? ఎంతటి మంచినగ లిచ్చినను నొక పిడికెడు కూడు దొరకుట 'లేదు. ఆఁకలిచే ప్రాణము పోవుచున్నది. ఈదినము ఆకులను తింటిని. నాకు నగ లేల?' అనెను. \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0024.txt b/Aananda-Mathamu/page_0024.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..14d9cff7e635ccd3e9d3374a76fbbef99a7a59e6 --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0024.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +తర్వాత అందఱును బియ్యమే కావలయునుగానీ నగలు వల దనిరి. ఇట్లు మాటల మీద మాటలు పెరిగి తిట్లకు మొదలు పెట్టిరి. వారి యజమాని, అందఱను సమాధానము చేయఁ బ్రయెత్నించెను గాని, ఎవరును అంగీకరింపలేదు. తుదకు తిట్లుపోయి కొట్లకు ప్రారంభించిరి. ఒకఁడు తనకు వచ్చిన నగలను మూట గట్టి యజమానిపై విసరివేసెను. యజమాని ఒకరి నిద్దఱను మర్ధించెను. తర్వాత, అందఱును జేరి యజమానుని గొట్టి గాయపఱచిరి. అధికారి, అన్నా హారములు లేనివాఁడై కృశించి యున్న వాఁ డగుట చేత దెబ్బలకు తాళలేక నేలకు +వ్రాలి ప్రాణము విడిచెను. అప్పుడొకఁడు దొంగలను జూచి, 'మన మిదివఱకు కుక్కలనక్కలమాంసమును తింటిమి కదా. నేడు నరమాంసమును దిని బ్రతుకుదము రండు ' అనెను. వేఱోకఁడు 'ఈముండాకొడుకును తప్పక తినవలసినదే' యని చెప్పెను. అంత విశీర్ణ కృష్ణాకార ప్రేతమూర్తులు 'కాళి, కంకాళి, జయకాళి' యని యఱచుచు, కలకలధ్వని చేయుచు, చేతులు తట్టుచు, పటపట పండ్లుకొఱుకుచు, "కాళికి ప్రీతియైన మాంసము లభించినదని చెప్పుచు మహానంద తాండవమాడు చుండిరి. వారిలో నొకఁడు దొంగలరాయని శరీరమును కాల్చుటకై చెత్తను పేర్చి చెకుముకు ఱాతితో నిప్పును కలుగఁ జేసి రగులఁ బెట్టెను. రగులుటకు ప్రారంభించిన కొలఁదిని, ఆవనమందలి మామిడి, పనస, ఖర్జూరము "మొదలగు చెట్ల యొక్క శ్యామల పల్లవరాజి కొంచెము కొంచెముగా గోచర మగుచుండెను. +ఒక్కోక చోట ఎండినగడ్డియు ఆకులు నిప్పంటుకొని వెళ్తురు నిచ్చెను. ఒక్కొకచోట అంధకారము మఱంత యధికమా \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0025.txt b/Aananda-Mathamu/page_0025.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..168d63322f09d430e37c701dda5cd71d7ac88873 --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0025.txt @@ -0,0 +1,9 @@ +యెను. ఒక్కఁడా నిర్జీవశవమును కాళ్లు పట్టి లాఁగి ఉప్పులో వేయుటకు ప్రయత్నించెను. వేఱోకఁడు — 'నిలు నిలుము ! మనము మహామాంసమును తిని ప్రాణమును సంరక్షించుకొను కాలము సంభవించినను, ఈముదిమానిసి మాంస మేల తినవలయును? నేఁడు మనము పట్టుకొనివచ్చిన స్త్రీమాంసమును తిందము' అనెను. మఱోకఁడు—— ఏదైననేమి, ఆఁకలిపోవుటయే ప్రధాన మనెను. అంత ఆందఱును కల్యాణీయు దానిబిడ్డను పరుండి యున్న చోటికిఁబోయిచూడఁగా, తల్లి బిడ్డలు కనఁబడ లేదు. + +దొంగలు పరస్పరము జగడము చేయుచున్న సమయమున కల్యాణి బిడ్డను చంక నిడిగొని పాలిచ్చుచు పరుగిడి పోయెను. తర్వాత, ఆ ప్రేతమూర్తులైన దొంగలు సికారి పఱుగెత్తిపోయెను; పట్టుఁడు, కొట్టుఁడు, పఱుగిడుఁడు, అని కేకలు వేయుచు నలుదిక్కులకుఁ బాఱిరి. అవస్థావిశేషమునందు మనుష్యుఁడు అరణ్యహింస్రజంతు వేగాని వేఱుశాఁడుగదా. + +నాల్గవ ప్రకరణము

+ +వనప్రవేశము

+ +అరణ్యము మహాంధకారమయము. కల్యాణికి మార్గము కనఁబడ లేదు. వృక్షలతా కంటకములు మిగులదట్టమై యున్నందున, మార్గము లేదు. అందును గాఢాంధకారము. 'కల్యాణి ఆచీకటిలో చెట్లసందులలో దూరి పోవుచు నుండెను. బిడ్డట్లయొక్కయు కంటకలతల యొక్కయు ముండ్లు గ్రుచ్చికొని \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0032.txt b/Aananda-Mathamu/page_0032.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0900894fa71591dabf75b7582872131d68b4a468 --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0032.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +గాలేదు. పెద్ద బయలు. ఆబయలునందు అస్పష్టమైన వెన్నెల ప్రకాశించుచుండెను, వెలుతురు అంతగా లేనందున ఆ మైదానము తుద మొదలు తెలియ లేదు. మైదానములో నేమి యున్నదో, ఏదియు తెలియలేదు. చాల విస్తారమైన బయలు. జన శూన్యమైనది. భయమునకు నెలవు; షహరా అనెడి సైకత సముద్రమునకు సమానమైన యా మైదానమునందే మూర్షిదాబాదుకును కలకత్తాకును పోవునట్టిమార్గము. ఆ మార్గము ప్రక్కను నొక చిన్న కొండ గలదు. ఆకొండమీఁదుగా నచ్చ టచ్చట చెట్లు దట్టముగా నుండెను. చెట్లయాకులపై చంద్ర కిరణములు ప్రసరించుటచే తళతళ మెఱయుచు మర్మరశబ్దముతో కంపిత మగుచుండెను ఆ చెట్లనీడ కొండశిలలపైఁబడి చీఁకటి గావించుచుండెను. బ్రహ్మచారి ఆకొండపై నెక్కి దేనినో వినువానివలే చెవియొగ్గి ఆకాశమును చూచుచుండెను. విన్నదేమో, ఆశబ్ద మేమో, మనకు తెలియదు. తుద మొదలు లేని యాప్ర దేశమునం దేశబ్దమును లేదు. కేవలము వృక్షాదుల +మర్మ శబ్దము తప్ప వేఱు లేదు. ఒక్క చోట పర్వత సమప్రదేశము. దానిసమీపమున పెద్దయడవి క్రిందుగా బాట నడుమ యడవి. అచ్చటి శబ్ద మేమో దానిని చెప్పుటకుఁ గానేరదు. బ్రహచారి ఆ ప్రక్కను పోయి యరణ్యమునం బ్రవేశించిచూడఁగా, నాయంధ కారమునందు గొందఱు గుంపులు గుంపులుగా చెట్ల క్రిందఁ గూర్చుండి యుండిరి. వారందఱును దీర్ఘాకృతి గల కృష్ణవర్ణ పురుషులు. అందఱును ముఖమును మూసికొని కూర్చుండి యుండిరి. ఆ వెన్నెలలో వారియొద్ద ఖరతరమైన ఆయుధము లున్నట్లు తెలిసెను. వీరు ఇన్నూఱుమున్నూఱుగు \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0035.txt b/Aananda-Mathamu/page_0035.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..63e84da3a9478a27edb66cb13112d1220f8cf8cf --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0035.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +చేరియుండ లేదు, వారు కేవలము నేలపన్ను వసూలు చేయు అధికారులై యుండిరేగాని, బంగాళా దేశముయొక్క సివిల్, క్రిమినల్, పోలీసు ఇలాఖా అధికారములను వహియించి యుండలేదు. సిస్తు వసూలు చేయు అధికారము ఇంగ్లీషు వారిదిగను, జనులయొక్క ఆస్తి, ప్రాణము మొదలగు వాని సంరక్షణా వేక్షణ భారము ఆ పాపిష్టియు, నరాధముఁడును, విశ్వాసఘాతుకుఁడును, మనుష్యకులకలంకుఁడు నైన మీరజాఫరు చేతిలో నుండెను, ఈ మీరజాఫరుఁడు ఆత్మరక్షణమునందే సమర్దత లేనివాఁడు. వీఁడు బంగాళా దేశము నెట్లు సంరక్షింపఁ గలఁడు? మీరజాఫరునకు గంజాయి తాగుట, అభిని తినుట, అను నీ రెండు పనులకే కాలము చాలక యుండెను, ఇంగ్లీషు వారికి ధనము వసూలు చేసి కొనుట, డెస్చాచ్ (Despatch) వ్రాయుట, అను నీ రెండు పనులే యుండెను. బంగాళా దేశము నందుండు వారికి నిరంతరము ఏడ్చుట, నష్టపడినందులకై చింతించుచుండుట, అను నీ రెండు పనులే యుండెను. + +బంగాళా దేశమునందు ఇవిసాధారణనియమములై యుండెను. వీరభూమి మొదలగు ప్రదేశములందు స్వతంత్రమైన రాజ్య ప్రణాళిక యుండెను అది వీరభూమి రాజు చేతియం దుండెను. రాజనగరము, లేక నగరము ఆ దేశమునకు రాజధానియై యుండెను. వీరభూమి రాజులు పూర్వమునందు స్వతంత్రులై యుండి ప్రకృతమున మూర్షిదాబాదు ప్రభువునకు లోఁబడియుండిరి. పూర్వమున వీరభూమియందు స్వతంత్రులైన హిందూ రాజు లేలుచుండిరి. ఇప్పటి రాజవంశస్థులు ముసల్మానులు, మనము ఏకాలపుకధను ప్రారంభించితిమో దానికి మునుపున్న \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0040.txt b/Aananda-Mathamu/page_0040.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..38f5fbe10fe96267b9dc6da39f438cdc29fd2fb9 --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0040.txt @@ -0,0 +1,6 @@ +నెట్టుకొని వచ్చెను. భవానందుని కన్ను లెఱ్ఱనై జ్వలించు చుండెను. అయినను, వినీత భావముతో, 'అయ్యా! ఏమి చేయవలయును, చెప్పండి!' అనెను. + +సిపాయి భవానందుని సమ్రతకు మెచ్చి 'ఈమూటను మోచికొనీరా దొంగభడవా' అనెను. వేఱోక సిపాయివచ్చి “వద్దు, ముల్లె పోవును, వీఁడు దోంగ, పరుగెత్తిపోవును, పట్టే వారెవరు? ఇదివఱ కొక దొంగకొడుకును బండిలో కట్టి వేసినాము, ఆలాగే వీనినికూడ కట్టి బండిమీద వేయండి” యనెను భవానందునకు, బండిమీఁద నున్న వానిని కనుఁగొనవలయు ననెడి కోరిక యుండుట చేత, తటాలున తలపై నున్న +మూటను క్రిందపడవైచి, సిపాయిని బలమైన గుద్దు గుద్దెను. అందుచేత సిపాయీలు కోపముతో భవానందుని కట్టి బండిలో పడవేసిరి. భవానందునికి తనకంటే ముందుగా బంధింపఁబడి బండిలో పడియుండువాఁడు మహేంద్ర సింహు: డని తెలిసినది. + +సిపాయీలు అన్యమనస్కులై కోలాహలములతో ముందుగాఁ బోవు చుండిరి. ఆయెద్దులబండి కటకట, గడగడ కచ్కచ్, కింయ్ కింయ్ ఆనుశబ్ధము చేయుచు పోవుచుండెను అపుడు భవానందుఁడు మెల్లగా —— " మహేంద్ర సింహా! నిన్ను నాకుఁ దెలియును; నీకోఱకే నేను వచ్చితిని. నే నెవరనునది నీవు తెలిసి కొనవలసిన పని లేదు. నేను చెప్పునట్లు నీవు చేయుము. నీ చేతిని బండిచక్రముపై నుంచుము, ఆచక్ర ఘర్షణముచే చేతికి కటియుండు దారము తెగిపోవును” అనెను. \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0047.txt b/Aananda-Mathamu/page_0047.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a8b36cb4c016816f1671f22218d4bcd55dd982d4 --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0047.txt @@ -0,0 +1,20 @@ +÷ ÷ + + స్వరము, సా - - సా -- +వన్దే +౧ - - - +నీ - (సారిస) - - ని - ౦ధాం +౨ +పా - - థాం - పాంమంగాం +మా త +౩ +రి - - - - +రం +o +మ - రి - మ - - +మా +౧ +పా - - ధా - - +౨ - - - - +ని - సా - (ని - సారి)- ౦సాం + తరం \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0049.txt b/Aananda-Mathamu/page_0049.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4659249ff5d4e867e722ce6784cc14a390518ebe --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0049.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +మహేంద్రుఁడు గీతమును వినీ, 'ఇది దేశ వర్ణనముగా +నున్నది, మహాశక్తిమాత యైన దుర్గాదేవివర్ణనము కాదు' +అనెను. + +భవానందుడు- మేము ఇతరమాతను స్తుతించుట లేదు. +“జననీజన్మభూమిశ్చ స్వర్గాదపిగరీయసీ” మాకు జన్మభూమి +యే తల్లి, మాకు వేఱేతల్లి లేదు, తండ్రి లేదు, అన్న లేదు, తమ్ముండు లేదు, పెండ్లము లేదు, బిడ్డ లేదు, ఇల్లు లేదు, కుటుంబము లేదు, 'మాకుండునది యంతయు కేవలము సుజలా, సుఫలా, మలయజ శీతలా, సస్య శ్యామలా, అనెను. \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0050.txt b/Aananda-Mathamu/page_0050.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9738235a2c6ff6ed09ed51f879cc5413ccdb66ad --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0050.txt @@ -0,0 +1,27 @@ +మహేంద్రుఁడు సంగీతార్థమును దెలిసికొనఁగోరి 'మరల నొకతూరి చెప్పు' మనెను. + +భవానందుఁడు మరల నొక్కసారి గీతమును మొదట నుండి అర్థమగునట్లుగాఁ జెప్పుచు కన్నీరు కార్చుచు నుండుటను జూచి, మహేంద్రుఁడు మిగుల నాశ్చర్యము నొంది “మీ రెవరు?" అని యడిగెను. + +భవానంద—— మేము సంతానులము. + +మహేంద్ర——సంతానులనగాఁ నేమి? ఎవరి సంతానులు? + +భవానంద—— మహామాతయొక్క సంతానులము. + +మహేంద్ర——మంచిది, సంతానులు దొంగతనము చేసి, దారికట్టి దోఁచి మహామాతపూజ చేయవచ్చునా యేమి? ఇదెట్టి మాతృభక్తి! + +భవానంద—— మేము దొంగతనము చేయలేదు, దారికట్టి దోఁచలేదు. + +మహేంద్ర —— ఇప్పుడేకదా మీరు ఒక బండిరూపాయలను కొల్లగొట్టితిరి ! + +భవానంద—— అది కొల్లయగునా యేమి? ఆధన మెవరిది? + +మహేంద్ర——అది రాజు ధనము కాదా యేమి? + +భవానంద——రాజుధనమా! ఈధనమును తీసికొనుటకు వాని కేమి యధికార మున్నది? + +మహేంద్ర——రాజుగా నుండుట చేతనే. + +భవానంద—— రాజు చేయవలసిన పని యేమి? + +మహేంద్ర—— ప్రజలను పాలించుచుండుట. \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0051.txt b/Aananda-Mathamu/page_0051.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..31c4ec7e9bd4b2fed00d712bc91d4a43eaa6aa61 --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0051.txt @@ -0,0 +1,14 @@ +భవానంద —— ఎవఁడు ప్రజలను పాలించ లేదో, వాఁడు రాజు కాఁడు కదా! + +మహేంద్ర—— మీరు రాజును ధిక్కారము చేయుట వలన ఒకప్పుడు కాకున్నను మఱోకప్పుడు సిపాయీల గుండు దెబ్బలకు గురి యగుదురు. + +భవానంద——చాల మంది సిపాయీలను జూచినాను. ఈదినమునను. + +మహేంద్ర —— చక్కఁగా జూచినాను జూచితివి. ఇంకొక చూడఁగలవు. + +భవానంద—— ఎందులకు కాఁగూడదు, చూడఁగలను. ఒక్క తేపగాక రెండు తేపలు చచ్చుట లేదు కదా? + +మహేంద్ర—— కావలయు ననీ చచ్చిన ప్రయోజన మేమి? + +భవానంద—— మహేంద్రసింహా! నిన్ను మనుష్యుఁడని తలంచి యుంటిని. ఇపుడు చూడఁగా నీవు పాలు వెన్న చక్కెరకు యమస్వరూపుఁడవై యున్నాఁడవే గాని వేఱేమిఁయు కాదు. సర్పమునకు కాళ్లు లేవు; అది కడుపుతోనే జరుగుచున్నది; అంతకంటే నీచమైనజంతువును, నేనిదివఱకు చూడలేదు. ఎవరైనను కాలితో ద్రోక్కినయెడల, పడగ నైతికొని లేచుచున్నది; నీశాంతము ఇంకను పోలేదు; అదెట్టి శాంతమో +దేవునికే తెలియవలయును; ఎంత దేశ మున్నదో యాలోచింపుము; మగధము, కాళి, కాంచి, డిల్లి, కాశ్మీరము "మొదలగు దేశము లెన్ని యో గలవు, ఏ దేశమునను ఇట్టి దుర్గశ లేదు. ఏ దేశస్థులు తినుటకు కూడు లేక మలమల మాడుచు కసవును గడ్డిని తినెదరు? ఆకులలములు తినెదరు? ఏదేశమున \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0056.txt b/Aananda-Mathamu/page_0056.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6414c9dc04870775b838f23c6814329ae2ac9bd9 --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0056.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +ఆలోకమయ మైనది. పక్షుల కలకలశబ్దము శ్రోత్రానందమై యుండెను. ఆనందమయ మైన కాననమునందలి " ఆనందమఠ"మునందు సత్యానంద ఠాకూరు మృగచర్మా సీనుఁడై ప్రాతస్సంధ్యా వందనము చేయుచుండెను. వానిపొర్శ్వమున జీవానందుఁడు కూర్చుండి యుండెను. ఈసమయమునందు భవానందుడు మహేంద్రసింహునితోఁ బోయి నిలువంబడెను.బ్రహ్మచారి మాటలాడక సంధ్య వార్చుచుండెను.. ఎవరును మాటలాడుటకు ముందు పడలేదు. సంధ్యాహ్నికకృత్యము ముగిసిన మీద, భవానందుఁడును జీవానందుఁడును సాష్టాంగ ప్రణామం బాచరించి వినీత భావముతోఁ గూర్చుండిరి. అపుడు సత్యానందుఁడు భవానందునికి సంజ్ఞ చేసెను. ఇర్వురును బైటపోయి యేమో మాటలాడుచుండిరి. వారిమాటలు మనకుఁ దెలియవు, తర్వాత ఇర్వుకును వచ్చిరి. బ్రహచారి మందహాసవదనుఁడై కరుణ భావముతో మహేద్రునింజూచి, 'అన్నా! నీదుఃఖమునందు నేనును భాగియై యున్నాఁడను, దీనబంధువైన భగవంతునికృపచే నీ భార్యయు బిడ్డయు 'క్షేమముగా నున్నా 'రని వారివృత్తాంతము నంతయుఁ జెప్పి, రమ్ము, వారిని కనఁబఱ చెద' నని నడిచెను. మహేంద్రుఁడు వెంబడిపోవుచుండెను. + +ఇర్వురును దేవాలయములోనికిం బోయిరి. పోఁగా మహేంద్రుఁడు విస్తారమైనదియును అత్యున్నతమైనదియు నగు గృహమును జూచెను. ఆ నవారుణోదితమైన ప్రాతఃకాలము నందు సమీపమునం దున్న కాననము సూర్యకిరణములచే వజ్రఖచిత మైనట్టు జ్వలించుచున్నను, విశాలమైన యాగృహము అంధ కారమయముగనే యుండెను. ఆగృహమునం దేమి \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0057.txt b/Aananda-Mathamu/page_0057.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2d0d956943e5b0b44ac2602c87203c1a1a6a83af --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0057.txt @@ -0,0 +1,13 @@ +యుండెనో యది మహేంద్రునకు మొదట తెలియలేదు. అట్లే చూచుచుండఁగా నొక చతుర్భుజమూర్తి గోచర మయ్యెను. ఆమూర్తి శంఖచక్ర గదాపద్మ హస్తయును, కౌస్తుభశోభిత హృదయయునునై యుండెను. ఆమూర్తి కెదుట సుదర్శనము ఘూర్ణ్యమానప్రాయముగ స్థాపితమై యుండెను. మధు కైటభ దైత్యస్వరూపములు బృహదాకారఛిన్న మస్తకములుగను రక్త ప్లావితమైనవిగను చిత్రింపఁబడి యుండెను. వామభాగంబున శ్రీలక్ష్మీదేవి విగ్రహము విశీర్ణ కుంతలముతోడను, శతదళమాలాధారిణిగను, భయకంపిత శరీరిగను నిలుచునట్లు నిర్మింపఁబడి యుండెను. దక్షిణ భాగమునందు సరస్వతీ దేవి వీణాపుస్తకపాణీయు మూర్తిమంతము లైన రాగరాగిణి పరివృతయు నై నిలిచి యుండెను. వీనికంటె, మహోన్నత స్థానంబునందు మంచము మీఁద నవరత్న ఖచితాసనమునందొక యైశ్వర్యాన్విత మోహినీ మూర్తి యుండెను. ఆమూర్తికి, దేవ గంధర్వ కిన్నర యక్ష రక్షస్సు లెల్లరు వివిధోపచారములు చేయుచున్నట్లు కన్పట్టెను. బ్రహచారి గద్దద స్వరముతో మహేంద్రునిం జూచి, "అన్నియుఁ జూచినావా!” యనెను. + +మహేంద్ర——అన్ని టిని జూచితి. + +బ్రహచారి——మీఁద నున్నదేమి, చూచితివా? + +మహేంద్ర——చూచితిని, అది యెవరు? + +బ్రహ్మచారి ——మహామాత. + +మహేంద్ర——మహామాత యెవరు? + +బ్రహ్మచారి—— సంతానులకుమాత, మాకు ఆమెయేతల్లి, \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0058.txt b/Aananda-Mathamu/page_0058.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ba4b3366bfb1208a3e178b15de8cc3f4443fcac2 --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0058.txt @@ -0,0 +1,17 @@ +మహేంద్ర,——ఆ తల్లి యెవరు? + +బ్రహ్మచారి—— సమయము వచ్చినప్పుడు తెలిసికొనెదవు. ఇపుడు "వందేమాతరం” అని చెప్పుము: అనెను. + +మహేంద్రసింహుడు “వందేమాతరం” అని చెప్పెను. + +అటమీఁద, బ్రహచారి మహేంద్రుని వేఱోకగృహమునకుఁ బిలుచుకొనిపోయెసు. మహేంద్రుఁడు, అపూర్వమై, సర్వాంగ సౌందర్యయై, సర్వాభరణభూషితయై, జగద్ధాత్రియై వెలయు దేవీమూర్తినిం గాంచి, 'యిదేమి?' యనెను. + +బ్రహ్మచారి—— మహామాత పూర్వస్థితి. + +మహేంద్ర ——అదేమి? + +బ్రహచారి —— ఈ దేవి మొదట సింహగజాదివన్య మృగములన్నియు పదతలమునం దొక్కి వన్యపశువాసభూమియందు తన పద్మాసనమును స్థాపించెను. అక్కాలమున సర్వాభరణ భూషితయై, మందహాసవదనయై, మహదైశ్వర్యసంపన్నయై, మహాసుందరియై, బాలార్కారుణవర్ణాభయై ప్రకాశించుచుండెను. ఈమేకు ప్రణామము చేయుము. + +మహేంద్రుఁడు, భక్తిభావము చేత జగద్ధాత్రి రూపిణియైన మాతృభూమికి ప్రణామము చేసినపిదప, బ్రహ్మచారి వాని కొక సొరంగమును జూపి ముందు నడిచెను. మహేంద్రుఁడు భయముతోఁ గూడినవాఁడై వెన్నంటిపోయెను. ఆభూగర్భస్థ ఆంధకారమయమైన మందిరమునందు ఎచ్చోటనో కొంచెము వెలుతురు మినుకుమినుకు మని తెలియు చుండెను. ఆ రవంత వెల్తురులో నొక కాళికామూర్తి కనఁబడెను. + +బ్రహ్మచారి—— చూడుము, తల్లీయెటు లైపోయియున్నదో \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0059.txt b/Aananda-Mathamu/page_0059.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..86a51ac5d13bec342c3e82d2ca659c5368496ff9 --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0059.txt @@ -0,0 +1,10 @@ +మహేంద్ర——భయముతో, కాళి, యిట్లేల యైనదో? + +బ్రహ్మచారి—— 'అంధకార సమాచ్ఛన్నమైన కాలిమామయి యైన మహాకాళి, అపహృతసర్వస్వయై నగ్నయై యున్నది. ఇపుడు దేశమంతయు శ్మశానమై పోయినది. కావున, మహామాత కంకాళమాలినియై యున్నది. తనమంగళమును తన పదతలంబున మెట్టుకొని +యున్నది ' అని చెప్పుచు కన్నీ రొలుకుచు 'హా తల్లీ!' యనెను. + +మహేంద్రుఁడు—— ఈమె చేతియందు ఖేటకర్పరము లేల? + +బ్రహచారి —— మేము సంతానులము, వీనిని మాతల్లికి ఆయుధములుగా నిచ్చి యున్నారము. చెప్పుము, “వందేమాతరం.” + +మహేంద్రుడు “వం దేమాతరం” అని చెప్పి కాళికి నమస్కరించెను". అనంతరము బ్రహచారి, 'ఈమార్గముగా రమ్ము. 'అని చెప్పి రెండవసొరంగమునకు పోయెను. మహేంద్రుఁడును పోవుచుండెను. పోవునపుడు వా రిర్వురిమీఁదను ప్రాతస్సూర్యకిరణ రాశి సోఁకెను. నలుదిశలయందును పక్షులు కలకల మనికూయుచుండెను. అచ్చట మర్మర ప్రస్తర నిర్మితమైన ప్రశస్తమందిరమునందు సువర్ణ నిర్మితమైన దశభుజవిగ్రహము, ఆనవారుణకిరణమునందు జ్యోతిర్మయమై మందహాసముఖియై ప్రకాశించుచుండెను, బ్రహచారి ప్రణామము చేసి, ఈమెయే తల్లి. ముందెట్లు కావలయునో ఆస్వరూపమును దెలియఁ జేయు చున్నది. దశభుజములు దశదిశలయందు ప్రసారితమై యున్నవి. ఆదశభుజములయందు నానావిధశక్తులు ఆయుధస్వరూపములుగా శోభిల్లుచున్నవి. శత్రువిమర్దితపదయుగళంబును \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0064.txt b/Aananda-Mathamu/page_0064.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..87fd093884ad8de213b74fa51a3894e649019a6d --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0064.txt @@ -0,0 +1,13 @@ +మును ఆపార్థివమును పవిత్రమునైన మాతృసేవావ్రతదీక్షను గయికొనవలయునని యాలోచించికొని యుండెను. కాఁబట్టి, వాఁడు కల్యాణి చెప్పినదానికి సమ్మతించెను. అనంతర మిర్వురును ఆయాసమును పరిహరించుకొని బిడ్డ నెత్తుకొని పదచిహ్న గ్రామాభిముఖులై బయలు దేరిరి. + +పదచిహ్న గ్రామమున కేమార్గముగాఁ గాఁబోవలయునోయది తెలియదు. ఆదుర్భేద్యమైన యరణ్య మధ్యమునందు కొంచెమైనను మార్గమును దిక్కును గోచరించ లేదు. వారు అరణ్యమును దాటిపోయిన మీఁదఁ దెలియఁగలదని తలంచి యుండిరి. ఆయరణ్యమునుండి బైటపోవుటకు దారి కనఁబడ లేదు. అటుఇటుపోయిచూచిరి గాని, తుదకు ఆమఠము చెంతకే రావలసినట్లేర్పడెను. బైటపోవుటకు దారియే కనఁబడ లేదు. అక్కడ, వీరిముందుగా నొక అపరిచితుఁ డైన వైష్ణవ వేషధారి యైన బ్రహ్మచారి నవ్వుచు నిలిచియుండెను. వానింజూచి మహేంద్రుఁడు కోపముతో ‘ఏలనవ్వెద' వనెను. + +వైష్ణవసన్యాసి——మీరీయడవి కెట్లు వచ్చితిరి? + +మహేంద్ర ——ఎట్లయిన నేమి, వచ్చి చేరితిమి. + +వైష్ణవ——వచ్చి చేరితిరికదా! ఏల బైటపోవుటకు తెలియలేదు? అని చెప్పి మఱల నవ్వెను. + +మహేంద్ర —— కోపముతో, నవ్వుటచే నేమి ప్రయోజనము, నీవుమాత్రము పోఁగలవా? యనెను. + +వైష్ణవ—— నాతోఁగూడ వచ్చినచో మార్గము నగపఱతును; నీవు ఇచ్చటికి సన్న్యాసి వెంబడి వచ్చియుండువు, లేని \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0065.txt b/Aananda-Mathamu/page_0065.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..779ed36ca2c4bbd24fc033c2069f19aaf21f7f79 --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0065.txt @@ -0,0 +1,11 @@ +యెడల, ఈమఠమునకు వచ్చుటకును, బైటపోవుటకును ఎవరికిని సాధ్యము కాదు. + +మహేంద్ర—— నీవు సంతానుఁడవా! + +వైష్ణవ——అవును, నేను సంతానుఁడను. నాతోఁగూడ రా; నీకు దారిచూపెద. నీకొఱకే నేనిచటికి వచ్చినాను. + +మహేంద్ర —— నీ పేరేమి? + +వైష్ణవ——నా పేరు ధీరానంద గోస్వామి. అని చెప్పి, ముందుగా నడిచెను. మహేంద్రుఁడును గల్యాణియు వాని వెనుకఁ బోవుచుండిరి. ధీరానందుఁడు అతిదుర్గమమైన మార్గముగాఁ బిలిచికొనిపోయి బైటవిడిచి పెట్టి, యతఁడు అడవి లోనికి. బ్రవేశించెను. + +ఆనందారణ్యమునం దుండి వారి బైటికి వచ్చిరి; కొంత దూరమున వృక్షములచే నలంకరింపఁబడినట్టి యొక ప్రాంతం మారంభమాయెను. ఆ ప్రాంతము నంటియే రాజమార్గము. మణికొంచెము దూరమునందు అరణ్యమునందుండి కలకల మను శబ్దముతో నొక చిన్న యేఱు పాఱుచుండెను. జలము నిర్మలమై నిబిడ మేఘమువలె నీలవర్ణముగా నుండెను. నదీతీరము లందు శ్యామలశోభామయములైన నానాజాతీయ వృక్షములు నీటికి నీడనిచ్చునట్లు వాలియుండెను ఆవృక్షతతులందు నానావిధ పక్షులు నానావిధధ్వనులు చేయుచుండెను. ఆకలకలధ్వని కర్ణానందముగను, మనోహరముగ నుండెను. ఆధ్వని నదీ ప్రవాహ శబ్దముతో మిళితమైవినఁబడుచుండెను. అట్లే వృక్షచ్ఛాయయు జలవర్ణముతోఁ జేరిపోవు చుండెను. కల్యాణి మనస్సు ఆఛాయతోఁ జేరినట్లు కనఁబడుచున్నది. కల్యాణి నదీతీరమునం \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0072.txt b/Aananda-Mathamu/page_0072.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4dcf855336cdc0da0e435964d4c37e0a40990727 --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0072.txt @@ -0,0 +1,13 @@ +నిడికొని, మృదువును అతిమధురమును అతి స్నేహమయమునైన కంఠస్వరముతో, పతినిఁజూచి, దేవతావాక్యము నుల్లంఘించుట +కేరికిని సాధ్యము కాదు. దేవుఁడు నన్ను రమ్మని చెప్పియున్నాఁడు. ఉల్లంఘనము చేయరాదు. నేనొక్కతె పోయినందున నష్టమేమి ! మీరు గ్రహణము చేసియుండు వ్రతమును త్రికరణశుద్ధిగాఁ జేయుడు. పుణ్యము కల్గును. అందు నాకును స్వర్గలాభము కల్గును. మన మిరువురమును స్వర్గమునం దనంతభోగముల ననుభవింపవచ్చును. + +ఇట్లుండఁగా బిడ్డ పాలు త్రాగెను. గుణము కనుపించెను. ఆబిడ్డ కడుపులోనికిం బోయి యున్న విషము మిగులఁ గొంచెమే యైనందున బ్రతికెను. అయినను, మహేంద్రుని దృష్టి బిడ్డవైపు పోలేదు. వాఁడు బిడ్డను భార్యను ఆలింగనము చేసికొని యేడ్చుచుండెను, అపు డరణ్యమునందు మృదువైన మేఘనాదమువలె గంభీర స్వరముతో, + +హరే మురారే మధు కైటభారే +గోపాల గోవిన్ద ముకున్ద శౌరే. + +అని వినంబడెను. + +అపుడు కల్యాణికి విషము తల 'కెక్కుచుండెను. చేతనము కొంచెము కొంచెముగా తగ్గుచుండెను. ఆమె ప్రేమ భరితురాలై వైకుంఠమునం దుండి వేణునాదము నాలించుచున్న ట్లుండినది. + +కల్యాణియు, అప్సరులకంఠమును నిందించుకంఠము వలెఁ దానును మోహభరితురాలై, \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0073.txt b/Aananda-Mathamu/page_0073.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1975c5d4cbb6572fad50ac6572e154c0cb36aaa9 --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0073.txt @@ -0,0 +1,24 @@ +హరే మురారే మధుకైటభారే +గోపాల గోవిన్ద ముకున్ద శౌరే +హరే మురారే మధు కైటభారే. + +మహేంద్రుఁడు కాననమునందు వినఁబడిన స్వరమును, కల్యాణికంఠ స్వరమును విని, విముగ్ధుఁడై తత్తఱపాటుతో 'ఈశ్వరుఁడే సహాయమాత్రుఁడు, వేఱే దిక్కు లేదు' అనెను. + +హరే మురే మధుకైటభారే +గోపాల గోవిక్ట ముకుదTV +హరే ముగా రే మధు కైటభారే, + +అని పక్షులు సైతము ధ్వని చేయ నారంభించెను. + +హరే మురారే మధు కైటభారే. + +అని నదీజల ప్రవాహకలలక ధ్వనియందును వినఁబడియెను. + +అపుడు మహేంద్రుఁడు శోక తాపములను మఱచి పోయి ఉన్మత్తుడై తానును కల్యాణితోఁ గూడ, + +హరే మురారే మధుకై టభారే +గోపాల గోవిన్ద ముకున్ద శౌరే. + +అని పాడం దొడంగెను. + +కాననంబంతయు వీరికంఠస్వరము ప్రతిధ్వని చేయుచుండెను. క్రమక్రమముగా కల్యాణికంఠస్వరము తగ్గనారంభించెను. అయినను 'హరే మురారే మధుకైటభారే' అని హీనస్వరముతోఁ జెప్పుచుండెను. \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0080.txt b/Aananda-Mathamu/page_0080.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fcb788915a90e1d7eb45fc587e9c73ad2f966407 --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0080.txt @@ -0,0 +1,19 @@ +మహేంద్రుఁడు 'మొదట విస్మితుఁ డయ్యెను. అనంతరము అబధ్ధ మని యెంచుకొని పరీక్షార్థము బయట పోయెను, ఎవరుసు ఆటంకము చేయలేదు. మహేంద్రుడు వీధివఱకును బోయెను. + +ఆగంతకుఁడు, సత్యానందుని జూచి —— మహారాజా ! తామేల పోవుట లేదు ! నేను తమకొఱకేకదా వచ్చినది' యనెను. + +సత్యా ——నీ వెవరు ? ధీరానందగోస్వామివా? + +ధీరా——ఔను, మహాస్వామి. + +సత్యా —— నీవు పహరావాఁ డైన దెట్లు? + +దీరా—— భవానందుఁడు నన్ను పంపించెను. నేను నగరమునకు వచ్చి, తాము కారాగృహమునం దున్నట్లు తెలిసికొని, కొన్ని దుత్తూర మిశ్రమమైన గుళికలతో నిచ్చటికి వచ్చితిని. వాఁడు దానిని తిని మైమఱచి భూశాయియై పడి యున్నాఁడు. నేను ధరించి కొనియుండు కోటు, షరాయి, టోపి, బళ్లేము ఇవి ఆ సాహేబువే. + +సత్యా——నీవు దీనిని ధరించుకొని పొమ్ము. నే నిప్పుడే బయలు వెడలను, + +ధీరా——ఏల ? కారణ మేమి ? + +సత్యా——ఈదినము సంతానుల పరీక్ష, + +మహేంద్రుఁడు మరలి వచ్చెను. సత్యానందుఁడు చూచి 'ఏల మరలవచ్చితివి' అని యడిగెను. \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0081.txt b/Aananda-Mathamu/page_0081.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..4073bf2872e9d7c7937c46fcdbdfebec0643bb2e --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0081.txt @@ -0,0 +1,11 @@ +మహేంద్ర——తాము నిశ్చయముగా సిద్ధపురుషులు, అయినను నేను తమ్ము విడిచి యుండువాఁడను కాను. + +సత్యా——అట్లయినచో నుండుము, మనమిర్వురము వేఱు విధముగా విడివడి పోవుదము. + +ధీరానందుఁడు వెడలిపోయెను. సత్యానందుఁడును, మహేంద్ర సింహుఁడును కారాగృహముననే యుండిరి. + +పదునైదవ ప్రకరణము

+ +మహేంద్రునికూఁతురు సంరక్షింపబడుట.

+ +బ్రహచారి చేయుగానమును అనేకులు వినిరి. వారిలో జీవానందుఁడును ఆ గానమును వినెను. మహేంద్రుని అనువర్తియై వానిని జూచికొనవలసినదని జీవానందునికి బ్రహ్మచారి యాజ్ఞయైన విషయము పాఠకమహాశయునకు విదితమేకదా! మార్గమునందు ఒక్క స్త్రీని జూచెను. అది యేడు దినముల నుండి పస్తుగా పడి యుండెను, ఆమెకు జీ దానము చేయుటకు జీవానందునికి రెండు మూడు గడియలసేపు విళంబ మయ్యెను. ఆస్త్రీని బ్రతికించి తిట్టుచు పిలిచికొని వచ్చెను. (అవకాశమునకు ఆస్త్రీ యే కారణము) వచ్చునపుడు తన ప్రభువైన బ్రహ్మచారిని ముసల్తానులు పట్టుకొనిపోవుటను జూచినదేగాకఁ ఆప్రభువు చేయు గానము చెవిని సోఁకెను. \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0087.txt b/Aananda-Mathamu/page_0087.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1fc654c414c6f5ea5e90b17424cd7fa0041454c4 --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0087.txt @@ -0,0 +1,13 @@ +నిమి, బిడ్డ నెత్తికొని వంటయింటికిఁ బోయెను. తుమ్మ రేకులవంటి అన్నమును, కందిపప్పును, అపుడుకాచిన నేయియును, ఇంక నేమేమో పచ్చళ్ళును తీసికొనివచ్చి జీవానందునికి వడ్డించెను. జీవానందుఁడు భోజనము చేయుచు, 'నిమి ! నీ వుండుచోటు క్షామ' మని యెవరు చెప్పుదురు? + +నిమి——క్షామము మాకును వచ్చును. అయినను, వర్షము కురిసినది నీకు దెలియదా? నీవు పోయిన వెంటనేకదా +కురిసినది, మా పొలములన్ని యు బాగుగా పండెను. అయినను మే మిద్దరము పక్షులవలె నున్నారము, కసుక మాకు చాలదా యేమి? ఎవరైనను ఎడప తడప వచ్చినచో వారి కింత పెట్టి మే మింత తినుచున్నాము. అదియునుగాక, అందఱును ధనాశ చే పండిన ధాన్యమును నగరమునకుఁ దీసికొనిపోయి అమ్మి వేసిరి. మేము అమ్మక యున్నాము. + +జీవా—— నీవదినె యెక్కడ ? + +నిమి, తలవంచుకొని మెల్లఁగా—— రెండుమూఁడుపళ్ల బియ్యము తీసికొని పోయెను, బియ్య మెవ రిత్తురు ? + +జీవానందునికి యిట్టి యన్నము చాల దీనములనుండి దొరక లేదు. ఇది వానికి అదృష్టసమయ మని తోఁచెను. వాఁడు +వృథామాటలచే 'కాలము గడుపుట కిష్టము లేక గబగబ భోజనము చేసెను. శ్రీమతి నిమాయిమణి తనకును తనమగనికిని +వలసినంత వంట చేసి యుండెను. ఆకులో నేమియు లేనందున నిమాయి యేమియు తోఁపక మగని భాగమును దెచ్చి వడ్డిం +చెను. నిమాయిమణి, 'అన్నా ! ఇంకేమైనను గావలయునా?'యనెను. \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0098.txt b/Aananda-Mathamu/page_0098.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..036402b9bf4448fec8db01690a049f19ff272ada --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0098.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +డాశ్చర్యపడి ఖిన్నుఁడై భయంపడెను, జీవానందునివలెనే భవానందుఁడును మహేంద్రుని భార్యను శిశువునుగూడ చూచి +యుండ లేదు. జీవానందుఁ డే కారణముచే మహేంద్రుని భార్యయును బిడ్డనుగానుండవచ్చునని యూహించెనో యాకారణము భవానందునికి గోచరింపలేదు. అతఁడు బ్రహ్మచారిని మహేంద్రుని సహితముగా పట్టుకొని పోయినదియు చూచి యుండలేదు. బిడ్డయు నచ్చట నుండ లేదు ఆడబ్బినిచూచి, 'యెవరోరమణీమణి విషమునుగ్రోలి ప్రాణము విడిచిన' దని నిశ్చయించెను. భవానందుఁ డాశవసమీపంబునఁ గూర్చుండి దాని కపోలముపై చేయిడి పెద్ద ప్రొద్దు చింతించి, పిమ్మట తల, చేతులు, కాళ్లు మొదలగు నవయవము లందు చేయిడి చూచెను, మరల ననేక విధములుగా ఇతరులకుఁ దెలియని పరీక్షలను జేసెను, ఇంకను ప్రాణ మున్నదని తెలిసికొనెనుగాని, బ్రతికించుమార్గ మెయ్యది యను సాలోచనయందు మగ్నుఁడాయెను. మఱికొంత సేపటికి యడవి కేఁగి, యొక చెట్టునుండి కొన్ని యాకులను గ్రహించి చేతితో నలిపి రసమును శవముయొక్క నోటిలోఁబోసి వ్రేళ్లచ కంఠ పర్యంతము పోవునట్లు చేసినదేగాక, కనులయందును నాసికారంధ్రములందును ఆరసమునే కొంచెము కొంచెముగా విడిచెను. మఱియు శరీరమంతయుఁ బూసెను. ఇట్లు క్షణక్షణంబును జేయుచు, అపుడపుడు నాసికాగ్రంబునం +జేయిడి యూపిరివచ్చుటను గని పెట్టుచుండెను. తన ప్రయత్నము విఫలమైన ట్లగుపడేను. ఇట్లు చాల సేపు పరీక్షించు చుండఁగా నాశవ ముఖము కొంచెము ప్రఫుల్ల మాయెసు. శ్వాసము వ్రేలికి కొంచెము సోఁకెను, మరల నాయాకుల రసమునే పిండెను. \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0101.txt b/Aananda-Mathamu/page_0101.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..54b4042830da48adebeab7c5ac67443cc1dc2ed8 --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0101.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +ఎవఁడు రణంబునందు జయదాతయో;మన మట్టిమహానుభావుని యుపాసకులము, అతని కృపచే మన బాహువులయం దమిత బల మున్నది. ఆతఁ డిచ్ఛామాత్రుఁడై యున్నాడు. అతని సత్సంకల్పముచే మనకు రణంబున జయంబు గలుగును పదండి, ఆయవనపురంబును పాడు చేసి' కాల్చి భస్మ రాశిగాఁ జేయుదము. ఆక్రూరుల నివాసంబు నగ్ని సంస్కారంబు చేసి, ఆజయనదీ జలంబులయందు గలిపి వత్తము చెప్పుఁడు.. “హరే మురారే మధు కైటభారే” అని. + +ఆసమయంబున కాననమునుండి యతి భీషణం బగుధ్వనిచే సహస్ర సహస్రకంఠము లేకమై“హరే మురారే మధుకైట +భారే” యని, ధ్వనిత మాయెను. వేలకొలఁది ఖడ్గంబు లొక్కతూరిగా ఝణత్కారశబ్దము లిచ్చెను. వేలకొలఁది బల్లెములు +పై కెత్తఁబడెను. 'వేలకొలఁది జనుల భుజాస్ఫాలనశబ్దము వజ్ర నినాదమై చెలంగెను. వేలకొలఁది భిండి వాలంబులును మసల ముద్గరంబులును కర్కశము లగుకుంతములును ఒక దానితో నొకటి యొరసికొనుటనలనఁ గలిగిన శబ్దము భీషణముగా +నుండెను. ఈ మహా కోలాహలంబున కోర్వక వన్యమృగంబులు కాననంబును విడిచి పాఱిపోయెను. పక్షులు భయంబున ఉచ్చనాదము చేయుచు నెగిరినందున గగనంబు చీఁకటి కమ్మెను. అపుడు నూర్లకోలఁది జయ భేరులు మ్రోగెను. “హరే +మురారే మధుకైటభారే” యనుచు కాననమునుండి శ్రేణీ బద్ధులై సంతానులు తండతండములుగా బయలు దేరిరి. నెమ్మదిగా పోవుచుండిరి. నిదానముగను గంభీరముగను పదవి క్షేపము చేయుచు గట్టిగా హరినామంబుల నుడువుచు నాయంధ \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0106.txt b/Aananda-Mathamu/page_0106.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ccaa8a7b563ca715c0a76193b671adab709a52fb --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0106.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +దించెను. ఎవఁడేని కవియైనవాఁడు ఆ నవీన “కృష్ణత్వచం గ్రంధి మతీం దధాన” ను గాంచి యుండిన యెడల, ఇప్పుడు మన్మథుని వినాశ మట్లుండుగాక, ఆమన్మథుని పునర్జీ వనశంక చేయును. ఈ ప్రకారము సజ్జీ భూతురాలైన, యానవీనసన్న్యాసిని నాల్గుప్రక్కలను సావధానముగాఁ జూచి యెవ్వరును లేరని తెలిసికొని, గోప్యముగా రక్షింపఁబడిన యొక పేటికను దీసి దానియం దుండిన యొక మూటను విప్పి నేలపై నుంచెను. అవి కేవలము భావమగుపుస్తకములుగా నుండెను. మనసునందు వీని నేమి చేయవచ్చును? వెంటఁ దీసికొనిపోయి చేయునదేమి ? ఈ భారమును మోయు టెట్లు ! ఇచట నుంచిపోయినచో: బ్రయోజనమేమి ? జ్ఞానముచే సుఖము లే దనునది తెలిసెను. అది కేవలము భస్మరాశిమాత్రమై యున్నది. ఆభస్మము భస్మముతోనే పోవలసినదని యెంచి అగ్రంథముల నొకటొకటిగా మండెడు మంటలో వైచెను. కావ్య, సాహిత్య, అలంకార, వ్యాకరణములు, (ఇఁకను నేమేమి యిండునో చెప్పనలవి కాదు) అన్నియు భస్మావశిష్ట మైపోయెను. +రాత్రి రెండవజామున యంధ కారంబున శాంతి సన్యాసవేషంబుతోఁ దలుపు తెఱచుకొని యేకాకిగా గంభీరమైన వనమధ్యమును బ్రవేశిం చెను. గ్రామవాసు లా యర్థరాత్రి సమయంబున కాననమధ్యమందు అపూర్వమైన సంగీత ధ్వనిని వినిరి. \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0108.txt b/Aananda-Mathamu/page_0108.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8dcc22d28a65ad5a5c104af97a648180b8bb7aff --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0108.txt @@ -0,0 +1,17 @@ +కార లాఘవంబున నీయపజయము సంభవించెను. ఇప్పుడు చేయవలసిన దేమనిన, మనము నట్టి యస్త్ర సాధనఁ బులను +చాలినంత సంపాదింపవలయును. + +జీవానంద—— అది బహు కఠిన వ్యాపారము. + +సత్యానంద—— కఠిన వ్యాపారమా! జీవానందా! నీవు సంతానుఁడ వై యుండియు నిట్టి మాట చెప్పఁదగునా ! మన +కసాధ్యమైన కార్య మెద్ది కలదు ? + +జీవానంద—— స్వామీ ! వాని నెట్లు సాధింప నగునో సెల వొసంగుఁడు. + +సత్యానంద—— వాని సంగ్రహార్థమై నేఁటి రాత్రికి తీర్థయాత్ర వెడలెదను. నేను మరల వచ్చునంతవఱకును మీరు ఎక్కువ పనులకుఁ బోకుండుఁడు; సంతానులలో ఐకమత్యంబును గాపాడుకొని యుండుడు; మీరు వారికి గ్రాసపసనంబుల +నిచ్చుచుఁడుటయేగాక, మాతృరణ జయార్థమై అర్థ భాండాగారంబును పూర్ణముగా వృద్ధిపణిచియుంచి కొనుఁడు. ఈ భారము +మీయిరువురపై నున్నది. + +భవానంద—— స్వామి ! తీర్థయాత్ర చేసి వీనిని సం సంగ్రహంబు చేయుట యెట్లు? మందు, గుండు, తుపాకి, ఫిరంగి మొదలగువానిని విలువకుఁ గొని పంపుట చాల కష్టము. మఱియు ఇవన్నియు దొరకు టెక్కడ? విక్రయించు వా రెవరు! తెచ్చువారెవరు? + +సత్యానంద——వెల యిచ్చి కొనుటకు నాచేత కాదు. నేను పనివాండ్రను బంపెదను, ఇచ్చటనే వాని నన్నిటిని తయారు చేయవలయును. \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0111.txt b/Aananda-Mathamu/page_0111.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2db6cc603a9d59aa4ef2d6cb57aaa1d954b37c42 --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0111.txt @@ -0,0 +1,15 @@ +చిత్తాకర్షణ చేయుటయందు దక్షుఁడు. నేను పోయెదను; ఇంకొక మాట యున్నది, దానిని మనసుంచి వినుఁడు. + +అనఁగా, వారిర్వురును చేతులు జోడించుకొని ఆజ్ఞ పాలింపవలయు నని విన్నవించుకొనిరి. + +సత్యానంద——మీ రిరువు రేమైన యపరాధమును జేసి యుండినను, లేక, నేవచ్చునంతలోఁ జేసినను, నేవచ్చువఱకును దానికి ప్రాయశ్చిత్తము జరుపవలదు. నే వచ్చినపిదప, ప్రొయశ్చిత్తము జరపఁ దగినది. + +ఇట్లు చెప్పి సత్యానందుఁడు స్వస్థానంబునకుఁ జనెను. భవానందుఁడును జీవానందుఁడును పరస్పరము కన్ను లెగరవేసి తల లల్లాడించిరి. + +భవానంద—— నీమీఁది మాటయే కదా? + +జీవానఁద—— ఉండవచ్చును. చెల్లెలింటికి మహేంద్రుని బిడ్డను విడిచిరాఁ బోయి యుంటిని. + +భవానంద—— దానియందు దోష మేమి? అదేమి నిషిద్ధము కాదు; బ్రాహ్మణీని జూచివచ్చితివా యేమి? + +జీవానంద—— గురు దేవుఁడు దానినే మనస్సున నుంచుకొని చెప్పియుండవచ్చునని తోఁచుచున్నది. \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0116.txt b/Aananda-Mathamu/page_0116.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..66a28f9f19e9882383a5022ec12cb859cb95ba8b --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0116.txt @@ -0,0 +1,12 @@ +సత్యానంద——మన పెద్దలు శాస్త్రముల మూలముగ చాలకాలమునుండి చెప్పిన మాటలనే గదా నేను నీకుఁ జెప్పినాఁడను ఈశ్వరుఁడు త్రిగుణాత్మకుఁ డనుటను నీ వెఱుఁగుదువుగదా? + +మహేంద్ర——ఎఱుఁగుదును; సత్త్వ రజస్తమంబులను నీ మూఁడును త్రిగుణములు. + +సత్యానంద——మంచిది, ఈ మూఁడు గుణములకును వేర్వేఱు ఉపాసనలు కలవు భగవంతుఁడు తన సత్త్వగుణముచే దయాదాక్షిణ్యాదుల నుత్పత్తి చేయుచున్నాఁడు. కనుక ఆయు పాసనము భక్తితోఁ జేయవలయును; చైతన్యసంప్రదాయస్థు లట్లు చేసెదరు. రజోగుణము చేత నాతని శక్తి ఉత్పత్తి యగుచున్నది. దీని యుపాసన యుద్ధము చేతను, దేశ ద్వేషుల +నిధనంబునను గావలయును; మేము దాని నాచరించెదము. తమోగుణము చేత భగవంతుఁడు శరీరి యగుచున్నాఁడు. +చతుర్భుజాది రూపంబుల నిచ్ఛామాత్రంబున ధరించును. ప్రక్బందనాద్యుపచారములచే నీగుణము యొక్క పూజ కావలయును; సాధారణజనులు దీని నాచరింతురు. ఇపుడు తెలిసి నదా? + +మహేంద్ర—— తెలిసెను. సంతానులు ఉపాసక సంప్రదాయకులుగ మాత్ర మున్నారా? + +సత్యానంద——ఔను, మనకు రాజ్యము వలదు. మ్లేచ్ఛులు భగవంతుని విద్వేషులై యుండుటఁబట్టి వారిని సమూలముగా +హతము చేయవలయు ననునది యొకటే సంకల్పము. \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0122.txt b/Aananda-Mathamu/page_0122.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7a511237e25de064e7d03fa3e234ff0e5dfbe9b4 --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0122.txt @@ -0,0 +1,14 @@ +ఇరువదినాలుగవ ప్రకరణము

+ +మహేంద్రుఁడు శాంతిని దెలిసికొనుట

+ +మహేంద్రుడు సత్యానందుని పదకమలంబుల కెఱఁగి, యనుజ్ఞఁ గైకొనియె. అతనితో నింకొక మనుష్యుఁడును దీక్షితుండై యుండెను. అతఁడును వచ్చి సత్యానందునికి మ్రొక్కెను, సత్యానందుఁ డాశీర్వదించి కృష్ణాజినము పైఁ గూర్చుండ +నియమించెను, అనంతరము, యోగ క్షేమలాభములను గూర్చి ముచ్చటించుచుండి, 'కుమారా! నీకు స్థిరమైన భక్తి కలదా?' +యని యడిగెను. + +శిష్యుఁడు—— ఎట్లు చెప్పఁగలను? మన మెవనిని భక్తిగల వాఁడని నుడివెదమో యట్టివాఁడు శుద్ధ శుంఠయై యాత్మ ప్రతారణుఁ డై యుండును. + +సత్యానందుఁడు సంతోషపడి, 'చక్కఁగా నుడివితివి; భక్తి నె ట్లతిక్రమింపవలయునో యావిధమగు అనుష్ఠానము చేయుము. నీ ప్రయత్నము సఫలము కానిమ్మని దీవించెను. ఏలన వత్సా నీవింకను బాలుఁడవుగా నున్నావు. నిన్నే పేరున పిలుతును? దానిని గుఱించి నేనిదివఱకు ఆలోచించలేదు.' + +నూతనసంతానుఁడు—— తమమనంబునం దేపేరు తోఁచెడినో యా పేరునఁ బిలువవచ్చును. నేను వైష్ణవుల దాసాను +దాసుఁడను. \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0123.txt b/Aananda-Mathamu/page_0123.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3235618121eb747edd7e3ceac93b57180eb8a098 --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0123.txt @@ -0,0 +1,15 @@ +సత్యానం—— నీయొక్క నవీనవయస్సును బట్టి నీకు నవీనానందుఁ డని పే రిడిన బాగని తోఁచుచున్నది. కావున నీ +వానామంబును పరిగ్రహింపుము, అయిన నీ మొదటి పేరేమి? చెప్పుట కేమి యభ్యంతర ముండినను జెప్పవలయును, నాకుఁ జెప్పినయెడల వేఱెవ్వరి చెవిని సోఁకదని నమ్ముము, సంతానుల మర్మమేమనఁగా, ఏదైనను సరియే, ఏవిషయమైనను సరియే, ఆది వాచ్యమైయుండినను సరియే, గురువునకుఁ జెప్ప వలయును. చెప్పినందునఁ నష్టమేమియు నుండదు. + +శిష్యుఁడు—— నా మొదటి పేరు శాంతిరామదేవశర్మ. + +సత్యానంద——నీ పేరు శాంతిమణి పాపివి కాదా? + +అని చెప్పి, సత్యానందుఁడు వ్రేలాడుచుండిన గడ్డమును పట్టి యీడ్వగా నది యూడి వచ్చెను. పిదవ, సత్యానందుఁడు +తల్లీ! 'నాయెడ వంచన చేయ నగునా? ఈయల్ప వయస్సుననే వంచన నేర్చినచో నింకేమి? మీసమును గడ్డ ముంచుకొనిన నేమి? నీకంఠ స్వరము, కనుచూపులు, ఈ ముసలివానిముందు మఱుగుపఱుప నగునా! నేను తెలివిమాలిన వాఁడనై యుండినచో నింతటి గొప్ప కార్యమునకుఁ బూనఁగలనా?' యనెను. + +శాంతి——ముఖము మాడ్చుకొని రెండు కన్నులును మూసికొని యధోవదనయై యుండెను. వెంటనే కనులు తెఱిచి +యావృద్ధునిపై విలోలకటాక్షమును నిగుడించి, 'ప్రభూ! ఏమి దోషము నాచరించితిని. స్త్రీ బాహువులయం దెపుడును బల +ముండదా?' యనెను, + +సత్యానంద—— గోప్పదంబున నీ రున్న యట్లే, \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0124.txt b/Aananda-Mathamu/page_0124.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..44970e059ffb5c479ddb6b3095396b7226009861 --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0124.txt @@ -0,0 +1,27 @@ +శాంతి—— సంతానుల బాహుబలంబును తా మెపుడైనను పరీక్ష చేసి యున్నారా? + +బ్రహ్మచారి—— పరీక్షించి యున్నాను. + +ఇట్లని చెప్పి సత్యానందుఁ డొక యుక్కు ధనుస్సును, నొక యినుపతంతిని దెచ్చియిచ్చి, “యెవఁ డీధనుస్సున నీతంతిని +గట్టి, వింటిని వంచి, టంకారము చేయునో, వాఁడే సంతానుఁ'డనెను. + +శాంతి——వింటిని తంతిని చేతఁ దీసికొని చక్కఁగాఁ జూచి సంతాను లంద ఱీపరీక్షయందు ఉత్తీర్ణులైనా రా? యనియెను. + +సత్యానంద—— లేదు. దీనిచే వారి బల మెంతటి దనునది నిశ్చయించుకొని యున్నాను, + +శాంతి——అట్లయిన నెంద ఱీపరీక్షలో ఉత్తీర్ణులైన వారు. + +సత్యానంద—— ఇరువురు మాత్రము, + +శాంతి——ఎవ రెవ రని యడుగవచ్చునా? + +సత్యానంద——చెప్పుటయందు నిషేధ మేమియు లేదు. నేనొకండను + +శాంతి—— రెండవవా రెవరు? + +సత్యానంద—— జీవానందుఁడు. + +శాంతి——వింటిని తంతిని దీసికొని కొంచెమైనను శ్రమ లేక విల్లు వంచి, నిమిషమాత్రంబునఁ బూన్చి సత్యానందుని +పాదముల సమీపమున పాఱవై చెను. + +సత్యానందుఁ డాశ్చర్యభయంబు లొంది స్తంభితుఁ డాయెను. కొన్ని నిమిషముల కిదేమి? నీవు దేవివా? లేక మానవస్త్రీ వా!' యని యడిగెను. \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0133.txt b/Aananda-Mathamu/page_0133.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..eecc7ed6695322d782c2b6dfdfd429d0bca3bfa7 --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0133.txt @@ -0,0 +1,20 @@ +జీవానంద——మ ఱెవ్వరి గది? + +శాంతి—— నాగది. + +జీవానంద——నీది కాదు. నీ వెవరవు? + +శాంతి—— నేను నీ చెల్లెలి మగఁడను. + +జీవానంద.——నీవు నావాడ వగుదువో కాదో! నేను నీవాఁడ నని తోచుచున్నది. నీకంఠ ధ్వని నాభార్య కంఠ ధ్వనివలె నున్న ట్లగపడుచున్నది. + +శాంతి—— బహుశాలము నీ భార్యకును నాకును ఏకాత్మ భావ ముండెను. దానిచే నిరువుర కంఠధ్వను లొకటిగా నుండవచ్చునని తోఁచుచున్నది. + +జీవానంద——ఏమి? చాలా అధిక ప్రసంగము లాడెదవు? ఈ మఠమునఁ గాక ఇతరస్థలమై యుండినచో నొక్క గుద్దుగుద్ది +పండ్లు రాలగొట్టి యుండును, + +శాంతి—— పండ్లూడఁ గొట్టుట సామాన్యము కాదు. నిన్నటి దినము నగరమున నెంతమంది దంతము లూడఁ గొట్టితివి, లెక్క పెట్టుము, వ్రేళ్లు విడిచెదను, ఏదీ చూతము, దంభముచే గార్య మగుట లేదు, నే నిచ్చట పరుండినాను, నిద్దుర +వచ్చుచున్నది, మీరు సంతానులలోఁ జేరినవారు, గత్తర యాయెనా వెంటనే పాఱిపోయి బ్రాహ్మణ స్త్రీల చీరలను +కప్పుకొని దాఁగుదురు. + +జీవానందఠాకూరు మహాకోపము వహించెను, సత్యానందుఁడు ఆనందమఠమున సంతానులు పరస్పరము కొట్టు కొనరాదని నిషేధించి యున్నాఁడు. అయినను, వీనినోరు మూయింపక యుండఁగూడదు. చెంపదెబ్బ తీయవలసియే \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0134.txt b/Aananda-Mathamu/page_0134.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..09815e05707500a5fd64774c562462f5d2ee0fa3 --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0134.txt @@ -0,0 +1,22 @@ +యున్న దని యనుకొనెను. కోపముచే శరీరమాద్యంతమును మండుట కారంభించెను. అయినను కంఠస్వర మతి మనోహరం బై స్వర్గ కవాటము తెఱువఁబడి వచ్చుచున్నదో యను నట్లుండెను. వినరాని కటూక్తులు మర్మ భేదియై యుండెను. జీవానందుఁడు లేచుటకును కూర్చుండుటకును ఇష్టము లేనివాఁడై యుండెను. ఉభయసంకటముగా నుండెను. తుదకు, “మహాశయుఁడా! ఈయిల్లు నాది; చాల కాలమునుండి నాయనుభవమున నున్నది. తాము బైటపొండు” అనెను. + +శాంతి——ఈయిల్లు నాది; ఇప్పటికి ఒక గడియ ప్రొద్దుగా నాయనుభవమున నున్నది; కనుక తామే బైటికి పొండు. + +జీవానంద——ఇది మఠముగా నుండుట చేత, దుడ్డుకఱ్ఱతోఁ గొట్టి నిన్ను నరకకూపంబున కనుపనై తిని, అయినను, ఇప్పుడే +మహాస్వాముల యనుజ్ఞ నొందివచ్చి నిన్ను వెడలఁగొట్టెదను. + +శాంతి—— నేను మహాస్వాముల యనుజ్ఞ నొందియే నిన్నుఁ దఱుమగొట్టెద; నీవు దూరముగా పొమ్ము. + +జీవానంద—— మంచిది; ఈ యిల్లు నీది కాదుకదా? స్వాములవారినే యడిగివచ్చెదను; నీ పేరేమి? చెప్పుము. + +శాంతి——నా పేరు నవీనానంద గోస్వామి. నీ పేరేమి? + +జీవానంద——నా పేరు జీవానంద గోస్వామి. + +శాంతి——నీవేనా జీవానంద గోస్వామివి ! కావుననే యిట్లు? + +జీవానంద——ఎట్లు? + +శాంతి——జనులు చెప్పుచున్నారు, నేనేమి చేయుదును? + +జీవానంద—— ఏమని చెప్పెదరు? \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0135.txt b/Aananda-Mathamu/page_0135.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1336cd8ad0761994df2d18fb9992eaeb378b9ed2 --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0135.txt @@ -0,0 +1,28 @@ +శాంతి—— దానిని జెప్పుటకు నా కేమిభయము ? జనులు జీవానందుఁడు భ్రష్టుఁడు మూర్ఖుఁడు, అని చెప్పెదరు. + +జీవానంద—— భ్రష్టుఁడు, మూర్ఖుఁడు, ఇంక నేమనియెదరు! + +శాంతి——బుద్ధి లేనివాఁడు, అని కూడ. + +జీవానంద—— ఇంక నేమి చెప్పెదరు? + +శాంతి—— యుద్ధమునందు చేతకానివాఁ డని. + +జీవానందునికి శరీరమంతయు కోపముచే ధగధగ మండి, ఇంక నేమైనఁ గలదా!' యని యడిగెను. + +శాంతి——ఇంకెంతని చెప్పుదును, నిమాయి తన చెల్లెలని కూడ చెప్పెదరు. + +జీవానంద——నీవు గూబవు + +శాంతి—— నీవు ఎలుగుబంటివి. + +జీవానంద——నీవు ఉలూక, ఆర్వాచీన, నాస్తిక, విధర్మ, భ్రష్ట, సామరుఁడవు. + +శాంతి——నీవు యలాయవాయవోచీచః, నీవు స్తుశ్చుభిశ్చ్వళాత్ , నీవు ష్టుభిష్ట యాదాంతయో. * + +జీవానంద——ఓరీ! ఇటనుండి వెడలుము, లేకున్న నీగడ్డమును పెరికి వేయుదును చూడుము. + +శాంతి, గడ్డమును పట్టినచోఁ బ్రమాద మగు ననియెంచికొని స్థలమును విడిచి పలాయన తత్పరురా లయ్యెను. + +జీవానందుఁడు వెంటనంటి పరుగెత్తెను, మఠమును విడిచి బయటికి పోయినచో రెండుతన్నులు తన్నవచ్చు నని తలంచి +పరువిడెను, శాంతి యెంతైనను స్త్రీ పరువిడెడి యభ్యాసము \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0140.txt b/Aananda-Mathamu/page_0140.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..42d9ae115c840632804bcfa0fd8d76270012d877 --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0140.txt @@ -0,0 +1,14 @@ +జీవానంద—— అచ్చటికి స్త్రీలు పోరాదు. + +శాంతి——నేని స్త్రీని కాదు గదా? + +జీవానంద—— నేను స్వామియాజ్ఞ నుల్లంఘింపఁజాలను. + +శాంతి—— నాకు స్వామియాజ్ఞ యై యున్నది. కుంజమునకు బోయిన పిదప నంతయుఁ జెప్పెదను. నే నింటికిఁ బోవక గడ్డమును మీసమును తీయను. గడ్డమును తీయకుండినచో నీ పాడుమూతి దానిని నీవు గుర్తింపపు, ఛీ ! పురుషజాతి యెటువంటిది! + +ఇరువదియాఱవ ప్రకరణము

+ +సంతానులు తమపరాక్రమమును జూపుట,

+ +కడచిన డెబ్బదియాఱవ సంవత్సరము సంపూర్ణ మాయెను. బంగాళా దేశమునందు నాల్గుపాళ్లో యెనిమిది పాళ్లో లేక +యెన్ని కోట్లజనులో దాని నెవరు చెప్పఁగలరు? ఎందఱనో యమపురికిఁ బంపి వేసి యాదుర్వత్సరము తానును కాలగ్రాస మొందెను. డెబ్బది యేడవసంవత్సరమున దేవుఁడు సుప్రసన్నుఁ డాయెను, సువృష్టి కలిగెను. పృథ్వి సస్య శాలిని యాయెను. జీవ మాత్రావశిష్టులు కడుపు నిండుగ భుజించిరి. అనాహారులై యుండినవారును, అల్పాహారులై యుండిన వారును, పూర్ణాహారము నొక్క టేసారి తిని, యఱిగించుకొన లేక మృతులైరి. పృథ్వి సస్యశాలిని యాయెనుగాని, జనశూన్యము, గ్రామం \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0141.txt b/Aananda-Mathamu/page_0141.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0a25e5ea1f4cfeab40769d3b23cc3fae5f72507d --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0141.txt @@ -0,0 +1 @@ +బులలోని యిండ్లు పాడుపడి పశుపక్షులకు విశ్రామభూమియై ప్రేతభీతికిఁ గారణమాయెను. పంటభూములను సాగుబడి చేయువారు లేక, బీడుపడి గట్టి పెరిఁగి యుండెను. దేశమంతయు కాననమున లేఁ గన్పట్టెను. ఎచ్చట శ్యామలకోమల మగు సస్య రాశి ప్రకాశించుచుండునో; ఎచ్చట అసంఖ్యాకములగు పశుపక్షులు మేయుచుండునో; ఎయ్యది. గ్రామమం దుండు యువకయువతులు గుంపు చేరి యామోద ప్రమోదంబులఁ జేయుచుండిన యుద్యానభూములుగా నుండునో; అవియన్నియు ఘోరతరమైనవనంబగుచు వచ్చెను. ఒక యేఁడు కడచెను; రెండేండ్లు చెల్లెను, మూఁడేండ్లాయెను. కాననము మఱింత వృద్ధియగుచు వచ్చెను. ఏస్థలము మనుష్యుని సుఖంబున కాటపట్టై యుండెనో యది నరమాంస లోలుప మైన వ్యాఘ్రదులకు వాస స్థలమాయెను, ఎచ్చట సుందరీమణులు గుంపు చేరి యలకాంకిత చరణంబులయందలి గజ్జెలు, పిల్లాండ్లు, గోలుసులు, మెట్టులు ఈ మొదలగు నాభరణములు ఘల్లు ఘల్లున శబ్దము చేయఁగా నెచ్చెలులతో సరససల్లాపము లాడుచు పకపక నవ్వుచుఁ బోవుచుండిరో యాస్థలములయందు భల్లూకములు బిలంబులను ద్రవ్వికోని పిల్లలను కని లాలన పాలన చేయ నారంభించెను. ఎచ్చట పిన్న వాండ్రు పిన్న వయసున సంధ్యాకాల మల్లికా కుసుమమువలె ఉత్ఫుల్లహృదయులై యాటపాటలఁ బొద్దు పుచ్చుచు సంచరించుచుండిరో యాస్థలములయందు మత్తగజంబులు చెట్ల కొమ్మలను లాగుచుఁ దిరుగుచుండెను. ఎచ్చట దుర్గోత్సవములు జరుగుచుండెనో యచ్చట సృగాలావాస \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0147.txt b/Aananda-Mathamu/page_0147.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..310aeb2e1c5bf021e7e9d4e3fd0876fb78ec595a --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0147.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +మునకై మంచి బియ్యము నెయ్యి గోధములు మొదలగువానిని బండ్లపై తెప్పించుచుండిరి, దానిం గని నోట నీరూరి నూతనముగ సంతాను లైన మాలలు ఆబండ్ల నడ్డగించిరి. అయినను, వారు థామసుయొక్క సిపాయీల చేత నుండిన తుపాకుల దెబ్బల కోర్వక, 'వెన్నిచ్చి పాఱిరి. కేష్ట౯ థామసు తత్ క్షణమే కలకత్తాకు వ్రాసిన దేమనఁగా:—— + +ఈదినము నూట 'యేఁబది యేడ్గురు కంపెనీసిపాయీలను దీసికొనిపోయి పదునాల్గు వేల నేడు సూర్ల రాజవిద్రోహులను +పరాజయ మొందించితిని. ఈ రాజవిద్రోహులలో రెండు వేల నూటయేఁబది ముగ్గురు హతులైరి; వేయియు నిన్నూటముప్పది +ముగ్గుకు గాయ మొందిరి: ఏడ్గురు ఖైదీలుగాఁ జిక్కిరి. అని వ్రాసెను—— ఇందు తుదిమాటమూత్రమే సత్యము. కేష్ట౯ థామసు, +'బ్లేనహిం' లేక రసవాకుని యుద్ధమునందు జయము కల్గినదని తెలిసికొని గడ్డమును మీసమును దువ్వుకొనుచు నచ్చటచ్చట +తిరుగుచుండెను. మఱియు డనివర్తుదొరతో, ఇంకేమి? రాజ విద్రోహము నివారణ మాయెను; నీపుత్ర కళత్రములను కలకత్తానుండి రప్పించుకొనవచ్చు నని హెచ్చరిక చేసెను. డనివర్తు, 'అటులనే కానిండు; తామిచ్చట నింకను పదిదినము లుండుఁడు; దేశ స్థితి యింకను గొంచెము స్తిమితమునకు రానిండు, తదనంతరము నాభార్యయు పిల్లలు వత్తు' రనియెను. డనివర్తునింట చాల గొట్టెలును కోళ్లును నుండెను, ఉత్తమ మైన పన్నీరును నానావిధము లగు అడవిపక్షులును మృగములును నతనిభోజనమునకు సిద్ద మగుచుండెను. గడ్డము పెంచినవాఁ డొక బబ్బర్చి \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0150.txt b/Aananda-Mathamu/page_0150.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e82cfd4ed6405f76d05f0d69ce2b2dfc628324bf --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0150.txt @@ -0,0 +1,27 @@ +సన్యాసి—— నేను సన్యాసిని. + +కేప్ట౯——నీవు (Rebel) (రాజద్రోహివి). + +సన్యాసి——అట్లనఁగా నేమి? + +కేష్ట౯—— నేను నిన్ను గుండుతోఁ గాల్చెదను. + +సన్యాసి——కాల్చుము. + +కేష్టను తన మనస్సులో కాల్చి వేయుదునా? వద్దా ? అని యాలోచించుచుండునంతలో, మెఱుము వేగమువలె యా +నవీనసన్న్యాసి వానిపైఁబడి చేతియం దుండిన తుపాకిని లాగు కొనెను. సన్న్యాసి వక్షావరణచర్మమును లాగివేసెను. మీస +మును గడ్డమును పీకి పాఱవైచెను. థామసు చూచుచుండగనే యొక యపూర్వమగు సుందర స్త్రీమూర్తిగా నిలిచెను, +సుందరి చిరునగవుతో, 'దొరగారూ ! నే నాఁడుదానను ఎవ్వరిని తొందర పెట్టను; హిందువులకును తురకలకును ఘోర +రణము జరుగుచుండఁగా, మధ్య మీ రేల రావలయును? మీరు ఇంటికి మరలి పొండు' అనియెను. + +థామస్—— నీ వెవరు? + +శాంతి——చూడుము , నేనాఁడుదానను ఎవరితోఁ బోరుటకై నీవు వచ్చి యున్నాఁడవో వారిలో నే నొక్కని భార్యను. + +థామస్—— నీవు నాగుఱ్ఱము పైఁ గూర్చుందువా? + +శాంతి—— ఏల? నీకు ఉపపత్ని నగుటకా? + +థామస్——యజమానురాలుగా—— అయినను పెండ్లి చేసి కొనను. + +శాంతి—— నేను, జెప్పవలసిన దొకటి యున్నది. మాయింటియం దొక అందమైన కోఁతి యుండెను; అది చచ్చిపోయెను. \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0151.txt b/Aananda-Mathamu/page_0151.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cf732cb922d1bd0a30e25c3605d0e95fa07eed1a --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0151.txt @@ -0,0 +1,19 @@ +పంజరము ఖాలీగా నున్నది. ఆపంజరములో నిన్నుంచి మంచి కల్లు పోసెదను; నీవు వచ్చెదవా ? మఱియు మాతోటలో +మంచి రసదాళి యరఁటిపండ్లుకూడ యున్నవి. + +థామస్—— నీవు మంచి వీరాంగన (spirited woman)గా నున్నావు. నీ ధైర్య శౌర్యములను (courage) గాంచి, నాకు చాల సంతోష మైనది; నీవు నాగుఱ్ఱముపై నెక్కుము. నీస్వామి యుద్ధమునఁ జచ్చిపోయినయెడల నీ వేమగుదువు? + +శాంతి——సరియే, అయినను మన 'మొకశపథము చేసి కొందము. యుద్ధ మింకను రెండుమూడు దినములలో ప్రారంభ మగును; 'నీవు జయించితివేని నేను నీకు ఉపపత్ని నయ్యెదను మేము జయించితిమేని, నీవు జీవించి యుంటి వేని, మా +పంజరమున వసించి పండ్లు తినుచుండెదవా? + +థామస్—— అరఁటిపండ్లు తినుటకు ఉట్టమమైనడి (ఉత్తమమైనది). ఇప్పుడున్న దాయేమి? + +శాంతి—— తీసికొనుము, నీతుపాకిను తీసికొనుము. ఇట్టి కొత్తజయశాలురతో నెవ్వరు మాటలాడఁగలరు? + +శాంతి తుపాకీనిఁ బాఱవైచి నవ్వుచు వెడలి పోయెను. + +ఇరువ దెనిమిదవ ప్రకరణము.

+ +శాంతి భర్తకు హితము చెప్పుట

+ +శాంతి హరిణ వేగముతో వనమధ్యమం దెచ్చటికో పోయెను. కొంచెము సేపటికి థామసు స్త్రీ కంఠమునుండి మధురమైన సంగీతమును వినెను. \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0156.txt b/Aananda-Mathamu/page_0156.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..85278814bd9de1fcd24b014c2edfa5c4892f0deb --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0156.txt @@ -0,0 +1,15 @@ +దయమండలమును దాటి భుజముపై కెక్కి బలాత్కారమున కుడి చెవివఱకు వచ్చి, యిక ముందు పోలేనని ఖండితముగఁ జెప్పెను. ఇక చేయున దేమి ! గౌరీ ఠాకూరాణి వ్రీ డావనతు రాలై చెఱఁగును చేతఁ బట్టుకొని, యికముం దెనిమిది మూరల వస్త్రము నే తీసికొనవలయు ననెడి దృఢ ప్రతిజ్ఞాబద్ధురాలై , 'గోస్వామీ ! నా కెందులకు నమస్కారమన్నా !” అనెను. + +భవానంద——నీవు అక్కవు కాదా ? + +గౌరి——మీదయ. మీరుగోస్వాములు. దేవసమానులు. ఎట్లు చెప్పినను సరియే సరిగా నుండును. నమస్కారము చేసినను చేయవచ్చును. ఎటులైనను వయస్సున పెద్దదాననుకదా. + +భవానందునికంటె గౌరీదేవి 30-35 సంవత్సరములు పెద్దది. అయినను, చతురుఁడైన భవానందుఁడు, 'ఇదేమక్కా! +వినోదంబునకుఁ జెప్పుచున్నట్లున్నది. లెక్కించి చూచిన, నీవు నాకంటే ఆ ఱేండ్లు చిన్న దానవు కదా ! జ్ఞాపకము లేదా ! మా వైష్ణవజాతియం దన్ని మతముల వారును గలరు. మఠాధికారి యగు బ్రహ్మచారి యనుమతి నొంది నిన్నును వైష్ణవుల +లోఁ జేర్చికొనవలయు నని యపేక్ష కలిగి చెప్పి 'పోవుద మని వచ్చితిని' అనెను. + +గౌరి——ఛీ ! అదెట్టిమాట ! ఇట్లు చెప్పవచ్చునా? 'నేను ముసలిదానను కదా. + +భవానంద—— అట్లయినచోఁ జేరఁగూడదా? + +గౌరి——మీ యిష్టము, మీకుఁ దెలిసినట్లు చేయుఁడు, మీరు పండితులు, నే నాఁడుదానను, నా కేమి తెలియును ?అది యెప్పు డగును? \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0157.txt b/Aananda-Mathamu/page_0157.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..29d43c220fbfbc8d4833755d9bc1587893b5ac6e --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0157.txt @@ -0,0 +1,13 @@ +భవానందుఁ డతికష్టముచే నవ్వు నాపుకొని, అక్కా! ఆ బ్రహ్మచారినిఁ జూచిన వెంటనే యగును, మరియు, అది య +ట్లుండని, ఆవిడ యెట్లున్నది?' అని యడిగెను. + +గౌరి దేవి వాడిన మోము గలదై మనస్సున, నన్నుఁ జేర్చి గొనుట పరిహాసముగా నుండునని యనుకొని, 'యిక నెట్లుం +డఁగలదు? ఉన్నట్లే యున్న' దనెను, + +భవా—— నీవు పోయి, నేను వచ్చి యున్నానని చెప్పిరమ్ము. + +గౌరీ దేవి, చేతనున్న గరిటెను పాఱవైచి చేతులు కడిగి కొని, పైకి పోవునట్టి మిద్దెయొక్క పెద్ద పెద్ద మెట్లు వంగునట్లెక్కి పోయెను. ఒక చిన్న యింటియం దొక చింపిరి చాపపై సుందరీమణి యొకతె కూర్చుండి యుండెను. ఆయిన నాసౌంద +ర్యము నొకఘారతర మగు ఛాయ నాచ్ఛాదించి యుండెను. మధ్యాహ్న కాలమునందు కులపరిపావనియు ప్రపన్న సలిలయు విపులజలకల్లోలినియు స్రోతస్వతియు నగు గంగావక్షమునందతి నిబిడ మైన మేఘఛాయవలె నేదో ఛాయ కప్పి యుండెను, నదీ హృదయంబున తరంగములు లేచుచుండెను; తీరంబునందలి పుష్పితతరుకులము వాయువు చేఁ దూఁగాడు చుండెను; +మఱికొన్ని వృక్షములు ఘనపుప్ప భారముచే వంగు చుండెను; ఆ గట్టులోని అట్టాలకా శ్రేణి మిక్కిలి శోభించుచుండెను; ఆ +నదియందు చనెడి తరణీ శ్రేణిచే తాడితమైన జలము తరంగ రూపమున నాందోళిత మగుచుండెను. మధ్యాహ్న కాలమయి +నను, ఆ నిబిడమైన మేఘపంక్తి నీలచ్ఛాయయందు; సకలమైన శోభాకాంతులును నీలవర్ణ మయ్యెను. అట్లే ఈమెయొక్క మనోహరమును స్నిగ్ధమును చంచలమును నిబిడమునైన అలక \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0158.txt b/Aananda-Mathamu/page_0158.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..57865eb39d1fcab726a34f290e6e341dcc670658 --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0158.txt @@ -0,0 +1,8 @@ +గుచ్ఛము కల్గియుండెను. ప్రశస్తమును పరిపూర్ణమునైన లలాట దేశంబునందు ఆతులమైన తూలికా (బ్రష్షు,లేక పెన్సిల్) లిఖిత భ్రాధనువుండెను. మునుపటివలెనే విస్ఫారిత సజలోజ్జ్వలక్కష్ణ తారాబృహచ్చక్షువు లుండినను, అంతటి కటాక్షమయము కాదు, అంతటి లోలతయుఁ గాదు, కొంచెము నమ్రముగానుఁడెను. అధరము రాగవర్ణముగ నుండెను. హృదయము శ్వాసాను గామియై దడదడ కొట్టుకొనుచుండెను. బాహువులు మొదటియట్లే వన్యలతలకు దుష్ప్రాప్య మైన +కోమలతతోఁ గూడి యుండెను. అయినను, ఇప్పుడా కాంతియు, ఆ యుజ్జ్వలతయు,ఆ ప్రఖరతయు,ఆచంచలతయు, ఆ లావణ్యమును లేదు. విస్తరించి చెప్పనేల? ఇపుడు ఆయౌవనమే లేదు. ప్రకృతమునందు కేవలము సౌందర్యమును +మాధుర్యమును మాత్రమే నూతనముగా సంకురించి యుండెను ఇంతకు మునుపు ఈ యువతియొక్క దైర్య గాంభీర్యములను +జూచి యుండినచో, నీమె దేవలోకసుందరి యని దోచును. ఇపుడు చూడఁగా, నీమె శాపగ్రస్తురాలై దేవలోకమునుండి +భూలోకమునకు వచ్చిన దేవి యని తెలియుచున్నది. ఈమె కూర్చుండి యుండిన నలుదిక్కులందును నాలుగైదు పెద్ద పెద్ద +పుస్తకములు పడి యుండెను గోడకు జగన్నాథ, బలరామ, సుభద్రాపటములు వ్రేలాడగట్టి యుండెను. మరియు కాళియ +మర్దనము, నవనారీకుంజరము, వస్త్రాపహరణము, గోవర్ధనోద్ధారణము 'మొదలగు వ్రజలీలా చిత్రములు ప్రకాశించుచుండెను. +ఆచిత్రముల క్రింద “చిత్రమో లేక విచిత్రమో” యని వ్రాయం \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0159.txt b/Aananda-Mathamu/page_0159.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e9133c77cb8f7fa368989030bc40b40a6581e219 --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0159.txt @@ -0,0 +1,23 @@ +బడి యుండెను. గౌరిభవానందునిరాక నెఱిఁగించి వచ్చిన పిదప, భవానందుఁడు ప్రవేశించెను. + +భవానంద—— ఎట్లున్నది? కల్యాణీ! శరీర మారోగ్యముగ నున్నది కదా? + +కల్యాణి—— ఈ ప్రశ్న నడుగుటను మీరు మానరు కదా? నాశరీరారోగ్యమునందు మీ కిష్టమా? లేక నాకిష్టమా? + +భవానంద——ఎవఁడు వృక్షమును వేయునో వాఁడు దానికి నీరు పోయును; చెట్టు వృద్ధియైనచో వానికి సుఖము; నీ +మృత దేహంబున నేను ప్రాణమును నాటినవాఁడను, వ్రుద్ది యగు చున్నదో లేదో యని నే నడుగఁ గూడదా? + +కల్యాణి——విషవృక్షంబునకు క్షయము కలదా? + +భవానంద——జీవనము విషమా? + +కల్యాణీ—— అట్లు కాకున్న యెడల అమ్రతనేచనముగ నుండుదానిని ధ్వంసము చేయవలయు ననెడి కోరిక నా కేల +కల్గును? + +భవానంద——దానిని గుఱించి యడుగవలయునని చాల దినములనుండి నామనస్సునం దుండెను. అడుగుటకు దైర్యము +లేకుండెను, నీజీవనమును విషమయముగాఁ జేసినవా రెవరు? + +కల్యాణి——స్థిరభావముతో నాజీవనము నెవ్వరును విషమయముగాఁ జేయ లేదు. జీవనమే విషమయము; నాజీవనము +విషమయము; తమ జీవనమును విషమయము; అందఱ జీవనమును విషమయమే. + +భవానంద——ఔను; కల్యాణీ! నాజీవనము విషమయము. ఏదినము మొదలుకొని——నీ వ్యాకరణము ముగిసెనా? \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0164.txt b/Aananda-Mathamu/page_0164.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7282500fdfc8a9cef2bce38f7bd48e0651de23af --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0164.txt @@ -0,0 +1,24 @@ +నునియందు కాలి భస్మమగుఁగాక. ధర్మము పోయెను, ప్రాణము దక్కేను. ఇప్పటికి నాలు గేండ్లుగా ప్రాణము తడబడు +చున్నది. పోదు, ఇఁక నిలువదు; దాహము ! కల్యాణి ! దాహము! జ్వాల ! కాల్చి వేయుద మన్నను కట్టెలు లేవు, ప్రాణము పోవుచున్నది, నాలుగేండ్లు సహించితిని, ఇంక సహింపఁజాలను, నీవు నాదాన వయ్యెదవా ? + +కల్యాణి——సంతానులధర్మమందు ఇంద్రియము పరవశ మైనచో దానికిఁ బ్రాయశ్చిత్తము మరణ మని నీవు చెప్పి నావే, యది నిజమేనా ? + +భవానంద——నిజమే. + +కల్యాణి—— ఆటులైనచో నీకుఁ బ్రాయశ్చిత్తము మరణమో? + +భవానంద—— నాకుఁ బ్రాయశ్చిత్తము మరణ మొక్కటియే. + +కల్యాణి — నేను నీ యిష్టార్థమును నెఱవేర్చినయెడల నీవు చచ్చెదవా? + +భవానంద——నిశ్చయముగాఁ జచ్చెదను. + +కల్యాణి——నీయిష్టార్థము నెఱవేఱని యెడల? + +భవానంద—— అప్పటికిని మరణమే నాకుఁ బ్రాయశ్చిత్తము. ఏ లనఁగా, నాచిత్తము ఇంద్రియవశమై యున్నది. + +కల్యాణి——నీ యిష్టార్థమును దీర్పఁజలను ; నీ వెపుడు చచ్చెదవు ? + +భవానంద——రాఁగల యుద్ధమునందు. + +కల్యాణి——అట్లయినచో పో. నాబిడ్డను పంపెదవా ? \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0172.txt b/Aananda-Mathamu/page_0172.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..11672aa115bf7d5f8d3dbe869a79d4a105ea33e7 --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0172.txt @@ -0,0 +1,24 @@ +ముప్పది రెండవ ప్రకరణము

+ +శాంతి దృఢచిత్తమును సత్యానందుఁ డెఱుఁగుట

+ +జీవానందుఁడు కుటీరమును విడిచి బయటికి పోయినపిదప, శాంతి మరల సారంగమును చేతఁబట్టికొని మృదుమధుర +ధ్వనితో సంగీతము పాడుచుండెను. + +ప్రళయ పయోధిజలే ధృతవానసి వేదమ్ +విహిత వహిత్ర చరిత్ర ముఖేదమ్ +కేశవ ధృత మీన శరీర +జయ జగదీశ హరే. అని. + +జయ దేవస్వామిచే విరచితమైన యామధురమైన స్తోత్రము శాంతి దేవి కంఠమునుండి వెడలి, యా యపారమగు కాన +నముయొక్క నిశ్శబ్దమైన మౌనమును జీల్చికోని పూర్ణ జలోచ్ఛ్వాస సమయంబునందు వసంతకాల మలయానిలముచే +తాడిత మైన తరంగభంగమువలె మధురముగా వినఁబడెను. అపు డామె మరలఁ బాడ నారంభించెను, + +నిన్దసి యజ్ఞ విధే రహహ శ్రుతిజాతమ్ +సదయ హృదయ దర్శిత పశుఘాతమ్ +కేశవ ధృత బుద్ధ శరీర +జయ జగదీశ హరే. + +అప్పుడు బయటనుండి యెవరో అతిగంభీరమైన ధ్వనిచే మేఘగర్జనముచాడ్పున గానము చేసిరి. + +మ్లేచ్ఛ నివహ నిధనే కలయసి కరవాలం \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0174.txt b/Aananda-Mathamu/page_0174.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a96c0b22a578479f1ea0e1eed079531348319292 --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0174.txt @@ -0,0 +1,9 @@ +యక నేను హెచ్చుగా నీడ్చితిని. నీవు నాకన్నను జ్ఞానివి; దీనికి ఉపాయమును నీవు చేయుము; జీవానందునితో నాకీ +యుదంతము దెలియు నని చెప్పవద్దు; నీ యందలి ప్రేమ చేత వాఁడు ప్రాణముతో నున్నాఁడు. ఇంక ను ప్రాణము నుంచి కొని యున్నాఁడు. అపుడే నాకార్యోద్దార మగును. + +ఆ విశాలమైన నీలోత్ఫుల్లలోచనములచే నిదాఘ కాదంబినీ విరాజిత విద్యుత్తుల్లమైన రోష విశిష్ట కటాక్షము నిగుడించి, “ఏమి, ప్రభూ! నేనును నాస్వామియు నేకాత్ములము, నేను తమతో నే మేమి మాటలాడితినో వానిని అతనికి జెప్పెదను; అతఁడు చావవలయు నన్నచోఁ జచ్చును; నాకేమి నష్టము ? నేనును జచ్చెదను; అతనికి స్వర్గము ఘటించినచో +నాకును స్వర్గము ఘటించును.” అనెను. + +బ్రహ్మచారి—— నే నెపుడును ఎవ్వరితోను ఓడి పోలేదు; నేఁడు నీతో నోడితిని; తల్లీ! నేను నీకుమారుఁడను; సంతానునిపైఁ బ్రేమ నుంచుము; జీవానందుని ప్రాణరక్షణ సేయుము; నా కార్యోద్దారమగును, అనెను ఇప్పు డామేముఖ మనెడి మెఱుము మెఱసెను. (అనఁగా నవ్వెను.) + +శాంతి——నా స్వామియొక్క ధర్మము అతని చేతియందున్నది. నే నేల అతనిని ధర్మచ్యుతునిగాఁ జేయవలయును? ఇహమందు సతికి పతియే దైవము. అయినను, పరలోకంబున నందఱకును ధర్మమే దైవము. నాకు నాపతి పెద్దవాఁడు.అతనికంటెను నా స్వధర్మము పెద్దది, దానికంటెను నాపతి ధర్మము పెద్దది. నా కిష్టము వచ్చినపుడు నాధర్మమునకు తిలోదకము విడిచెదనుగాని, నాస్వామి ధర్మంబును విడువను, మీరు \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0175.txt b/Aananda-Mathamu/page_0175.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6118670e2ab3dcdd40f638750aa815048a688591 --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0175.txt @@ -0,0 +1,12 @@ +చెప్పినవిధముగా నాస్వామి చచ్చినను చావనిండు; నేను అభ్యంతరము చేయుదానను గాను, అనెను. + +బ్రహ్మచారి—— దీర్ఘ నిశ్వాసము విడిచి, తల్లీ ! ఈఘోర వ్రతంబునకు బలిదానము కలదు. మనమందఱమును బలి కా +వలసి యున్నది, నేను చచ్చెదను. జీవానంద భవానందులును చత్తురు. తల్లీ, నీవును చచ్చెద వని తోచుచున్నది. అయినను పని చేసి చావవలయును. పని చేయక చచ్చుట బాగగునా? నేను ఎప్పుడును స్వదేశమును మాత్రము తల్లి యని పిలుతు గాని మఱెవ్వరి నట్లు పిలువను. ఏలన, సుజలమును, సుఫలమును గల భూమియే మనకు తల్లి; ఇపుడు నిన్నుఁ దల్లియని నుడివితిని. నీవు తల్లివై సంతానుల కార్యమును జేయుము. దేనిచే కార్యోధార మగునో దానినిఁ జేయుము. జీవానందుని ప్రాణరక్షణము సేయుము, నీ ప్రాణరక్షణమును జేసికొనుము. + +ఇట్లని చెప్పి, సత్యానందుఁడు “హరే మురారే మధుకైటభారే” అని పాడుచు పోయెను. + +ముప్పది మూఁడవ ప్రకరణము

+ +సత్యానందుఁడు యుద్ధమునకుఁ బురికొలుపుట

+ +తీర్థయాత్ర చేయుటకై పోయిన సంతానులలో సత్యానందుఁడు మాత్రము మరలి వచ్చె ననియును, సంతానుల కండఱకు 'నేమో చెప్పవలయు నని యున్నాఁ డనియును, సంతానులందఱును రావలసిన దని సెల వైనదనియును ప్రకటింపఁబడెను. గుంపులు గుంపులుగా సంతాను లందఱును అజయనదీతీరమున \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0180.txt b/Aananda-Mathamu/page_0180.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9755f0cf3382f380f74486b8424cae0dd446c3d8 --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0180.txt @@ -0,0 +1,16 @@ +జీవానంద—— చెప్పుటకుఁ గాదు, చెట్లకొమ్మ లడ్డముగా +నున్నవి, వారు బయటికి రాలేదు. + +సత్యానంద—— ఎఱ్ఱ మూతివారా? లేక ఉత్తసిపాయీలా? + +జీవానంద——ఎఱ్ఱమూతివారుకూడ నున్నారు, అని చెప్పుచు చెట్టునుండి దిగెను. + +సత్యానంద——పదిగురు సంతానులు సిద్ధముగ నున్నారు. ఏమి చేయుదువో, చూడుము, నీవు దీనికి సేనాపతివి. + +దీనిని విని, జీవానందుఁడు సశస్త్రుఁడై సజ్జితుఁడై ఒక్క యెగురున గుఱ్ఱము నెక్కెను. ఒకతూరి నవీనానందుని వైపు +తిరిగిచూచి కనుసన్న చేసెను. అదేమి సంకేతమో యెవరికినిఁ దెలియ లేదు.” నవీనానందుఁడు కనుసన్న చే నేమి యుత్తర మిచ్చినదియు నెవ్వరికిని దెలియ లేదు. వారివారి మనస్సు నందు పరస్పర మిదియే కడపటి దర్శన మని భావించియుండ వచ్చును. అప్పుడు నవీనానందుఁడు దక్షిణబాహువును పైకేత్తి యందఱను జూచి "భ్రాతృలారా ! ఈ సమయమున“జయజగదీశ హరే' యని ప్రార్థింపు" డని చెప్పెను. అప్పుడా పది వేలసంతాను లేకకంఠముతో నది కానన గగనములు సైతము ప్రతిధ్వని చేయునట్లును, గుండ్ల శబ్దమును ముంచి వేయునట్లును చేతులు నెత్తుకొని, + +జయజగదీశహరే +మ్లేచ్చనివహనిధ నే కలయసి కరవాలమ్. అని పాడిరి. +ఈసమయంబున నాంగ్లేయుల గుండ్ల వాన కాననమధ్య మందు సంతానులపై గురిసెను. అనేకులు పాటపాడుచుండి +ఛిన్నమస్తకులై ఛిన్న బాహువులై ఛిన్న హృదయులై నేలకు \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0181.txt b/Aananda-Mathamu/page_0181.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e8fdb8cec52209dfd03f256681719ac455e1536a --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0181.txt @@ -0,0 +1,16 @@ +వ్రాలిరి. అయినను, ఎవ్వరును పాడుటను నిల్పక “జయజగదీశ హరే! ' యని పాడుచునే యుండిరి. గానము ముగియగనే యంతయు నొకేసారి నిస్తబ్ద మాయెను. ఆదట్ట మగు నడవియును ఆ నదీసైకతమును ఆ యనంతమగు విజనమును ఒకేసారి గంభీరమైన నీరవమున నివిష్ట మాయెను. కేవల మాయతి భయంకరమైన ఫిరంగిగుండ్ల ధ్వనియును, దూరముగా నుండి వచ్చుచుండిన యాంగ్లేయుల అస్త్రముల ఝంకారధ్వనియును వారిపదధ్వనియును మాత్రము వినఁబడుచుండెను. + +సత్యానందుఁ డాగంభీరమైన నిశ్శబ్దమధ్యమునం దత్యుచ్చస్వరముతో 'జగదీశుఁడగుహరి మీకుఁ గ్రుపచేయును. ఫిరంగు లెంతదూరమున నున్నవి,' అనియెను. + +మీఁదుగ నుండి యొక్కఁడు, ఈకాననమునకు సమీపమున నున్నది. ముందు కనఁబడు కొండయే యడ్డ' మనెను. + +సత్యానంద—— నీ వెవరు? + +పై నుండి—— నేను నవీనానందుఁడను. + +సత్యానంద——మీరు పది వేలసంతాను లున్నారుకదా, మీకు జయ మగును, ఫిరంగులను లాగుకొని రండు + +అపుడు అశ్వారూఢుఁడై మొదట యుండిన జీవానందుఁడు "రండు" అని యఱచెను. + +అంత ఆళ్వారూఢులును పదాతు లందఱును అతిత్వరితంబుగ జీవానందుని వెన్నంటి చనిరి. పదాతులు భుజమున +తుపాకులను, నడుమున కత్తులను, చేతియందు బల్లెములను ధరించి కాననము నుండి బయటికి రాగానే, ఆ యజస్ర మగు గుండ్లవర్షము గురిసి వారిని చిన్న భిన్నము చేయ నారంభించెను. \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0186.txt b/Aananda-Mathamu/page_0186.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0082f08464094ad1bce4232df9f8511252b29a5f --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0186.txt @@ -0,0 +1,6 @@ +గా పోయెను, కేప్ట౯ థామసు సహకారి యగు లెప్టినెంటు వాట్స౯ అనునతఁడు దూరముగ నుండి యొక గుంపు సంతానులు మెల్లగా పోవుచున్నారని తెలిసికొని, యతఁ డొక గుంపు ఫౌజుదారీ సిపాయీలను, ఒక గుంపు దేశీయ రాజుల సిపాయీలను దీపికొని జీవానందుని వెన్నంటెను. + +దీనిని కేష్ట౯ థామసు చూచెరు, చాలమంది సంతానులు పాఱిపోవుటను గని యతఁడు కేప్ట౯ హేయను నతనిం జూచి, “ నేను ఇన్నూఱు మున్యూఱుగురు సిపాయీలను తీసికొనిపోయి మిగిలియున్న రాజ ద్రోహులను జంపి వేసెదను. నీవు ఫిరంగులను, మిగిలిన సైన్యమును దీసికొని వారి వెంబడి పరుగిడుము. వాట్సన్ ఎడమ ప్రక్కగా పోవుచున్నాఁడు, నీవు +కుడివైపుగా పో. ఇట్లు మూడు ప్రక్కలయందును వారినిఁ జుట్టుకొంటి మేని వలలోఁ జిక్కిన పక్షులవలే మనచేతిలోఁ బడుదురు. అపుడు వారిని చంపి వేయవచ్చును. వారు ద్రుతపదులగు దేశ్య జనులు; అందటికంటెను పరుగెత్తుటయందు దక్షులు; నీవు వారినిఁ బట్టఁజాలవు. కావున, సవారులను దీసికొనిపోయి యడ్డపడి ఆనకట్టపై నిలుచున్న యెడల కార్యము సాధింపవచ్చు” నని చెప్పెను 'కేష్ట౯ హే అట్లు చేసెను. + +“ఆతిదర్పే హతా లఙ్కా"—— కేప్ట౯ థామసు సంతానులను అలక్ష్యముగాఁ దలఁచి యిన్నూఱుగురు పదాతులను మాత్రము భవానందునితోఁ బోరుట కుంచుకొని మిగిలిన సైన్యమును హేతోఁ బంపెను. చతురుఁ డగు భవానందుఁ డాంగ్లేయ ఫిరంగి సైన్యమంతయు వెడలిపోయి స్వల్పజనమే మిగిలి యుండినను, వారిని విడువఁగూడ దని తలంచి, హతశేషు లైన \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0187.txt b/Aananda-Mathamu/page_0187.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e9d75c36adc8f8a3063c379daa8140366b390f1c --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0187.txt @@ -0,0 +1,6 @@ +సంతానులను బిలిచి, యీస్వల్ప సైన్యమును జంపివేసి మనము జీవానందుని సహాయంబునకుఁ బోవలయును. మీరింకొక +తూరి “జయ జగదీశ హరే” యని చెప్పుఁ డనియెను. అపుడాస్వల్బజన సంతానులు “జయ జగదీశ హరే” యని నుడువుచు పులులవలే కేష్ట౯ థామసుపైఁ బడిరి. ఆపడిన వేగమున నాయల్ప సంఖ్య గల సిపాయీ లందఱును హతులైరి. అప్పుడు భవానందుఁడు తానేపోయి కేప్టర్ థామసును పట్టుకోనెను. కేప్ట౯ థామసు కడవఱకును యుద్ధము చేసెను. భవానందుఁడు 'కేష్ట౯ దొరవారూ నిన్ను చంపుట లేదు. ఆంగ్లేయులు మాకు శత్రువులు కారు. తురకలకు సహాయముగా మీరేల వచ్చితిరి? 'రా—— నీకుఁ బ్రాణదాన మొసఁ గితిని. నీ వేమో యిప్పుడు బంది వైతివి. ఆంగ్లేయులకు జయ మగుఁగాక; మేము మీ హితచింతకులము.' అని చెప్పెను, అప్పుడు థామసు భవానందునిఁ జంపుటకై తుపాకి నెత్తుటకుఁ బ్రయత్నించెను. అయినను, భవానందుడు పులివలే నతనిం బట్టుకొని యుండినందున, థామసు ప్రయత్నము కొనసాగలేదు. భవానందుఁడు 'ఇతనినిఁ గట్టి వేయుఁ' డని యనుచరుల కనుజ్క్ష చేసెను, ఇద్దరు ముగ్గురు సంతానులు వచ్చి 'థామసును గట్టి వేసిరి. +పిదప, భవానందునియానతి మేరకు నతనిని గుఱ్ఱముపై నెక్కించికొని " వందేమాతరం ” పాడుచు వాట్స౯ ఉండిన వైపునకుఁ జనిరి. + +జీవానందుని సంతాన సైనికులు భగ్నోద్యము లై పలా యనోద్యక్తులై యుండిరి. జీవానందుఁడును ధీరానఁదుఁడును +వారికి ధైర్యము చెప్పి నిలిపిరి. అయినను, అందఱను నిల్పు, \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0189.txt b/Aananda-Mathamu/page_0189.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..faa751e8030f8efc3c0c43df17906585ef43be17 --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0189.txt @@ -0,0 +1,6 @@ +ఆనకట్టపైఁ బోయెను. ఆనకట్ట సమీపమున అనేక సంతాను లొక్కసారిగా పోవుట యాంగ్లేయులకు చాల అనుకూల మా +యెను. ఆనకట్ట ఊడ్చినయ ట్లగుట కారంభించెను. సంతానులు గుంపులు గుంపులుగా వినష్టు లగుచు వచ్చిరి భవానందుఁ +డును జీవానందుఁడును ధీరానందుడును నుండిరి. ఒక గుండు దెబ్బకు బహుజన సంతానక్షయ మాయెను. భవానందుఁడు, +“జీవానందా! ధీరానందా ! రండు, మనము మువ్వురమును కత్తులనుఁ ద్రిప్పుచు పోయి యాఫిరంగులను లాగుకొంది” +మనెను. అట్లే ముగ్గురును కత్తులను ద్రిప్పుచు ఫిరంగులసమీపమునకుఁ బోయి యచ్చటనుండిన సైన్యమును గొట్టి వేసిరి. దానిని గాంచి, యింకను కొందఱు సంతానులు వారి సహాయమునకు జనిరి, ఫిరంగి భవానందుని చేతఁ జిక్కెను. భవానం +దుఁడు దానిపైఁ గూర్చుండి కరతాళధ్వని చేయుచు “వందేమాతరం” పొటపాడుఁ డని చెప్పెను. అందఱును “వందేమాతరం" పాడిరి. భవానందుఁడు, జీవానందా! ఈ ఫిరంగిని త్రిప్పి యుంచుకోని యీయధమాధములను కాల్చి బూడిద చేసి వేయుద" మనెను. అనంతరము సంతానులు చేరి ఫిరంగిని శత్రువులవైపు త్రిప్పిరి, అప్పుడు ఫిరంగి ఉచ్చనినాదముతో వైష్ణవుల చెవియందు “హరీహరీ” యని శబ్దము చేయునట్లు శబ్దమాయెను. అందు వలన సిపాయీ లనేకులు నష్టమైరి. భవానందుఁ డాఫిరంగి నీడ్చుకొనివచ్చి ఆనకట్టకొనయందుంచి కొని, మీ రిరువురును సంతాన సైన్యమును ఆనకట్ట మీఁదుగా తీసికొనిపొండు, నే నొక్కఁడనే యీ వ్యూహముఖమును రక్షించుకొని యుండెదను; ఫిరంగిని కాల్చుటకుఁ గొందఱను \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0190.txt b/Aananda-Mathamu/page_0190.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c2fc41d8c97d012711dbbf4725b9e9031b5c36c9 --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0190.txt @@ -0,0 +1,6 @@ +నుంచి పొం” డనెను. పందొమ్మండ్రు అల్పవయస్కులు భవానందుని సహాయమునకై నిలిచిరి. + +అనంతము పెక్కండ్రు సంతాను లానకట్టను దాఁటి జీవానంద ధీరానందుల యాజ్ఞానుసారముగ నావలిగట్టు జేరిరి. +భవానండుఁ డొక్కఁడే పందొమ్మండ్ర సహాయముచే నాఫిరంగితో బహుసైన్యమును హతము చేయ నారంభించెసు అయినను యవన సైన్యము జలోచ్ఛ్వాసమునఁ బుట్టిన తరంగ తండములవలె భవానందునిఁ జుట్టుకొని యతనిని మునిఁగినవానిఁగా +జేసెను. భవానందుఁడు, అజయ్యుఁడు; అశ్రాంతుడు; నిర్భీతుఁడు ఫిరంగియొక్క ప్రతి గుండు దెబ్బకు ననేక సైన్యమును +నష్టపఱచెను. యవనులు గాలిచే పీడితమైన తరంగముయొక్క, అభిఘాతమువలె నతనిపైఁ; బడుచుండిరి. అయినను, ఆపందొమ్మిదిమంది సంతానులు ఫిరంగితో ఆనకట్ట ద్వారమును బంధించికొని యుండిరి. వారు చచ్చినవారై యుండినను జావ లేదు. యవనులచే ఆనకట్టను మెట్టుటకు కాలేదు. ఆ బాలవీరులును అజయ్యులు, వారి జీవనము అవినశ్వరము ఇంతలో ముందు పోయిన సంతాన సైన్యమునందు చాలభాగము గుంపులుగుంపులుగా నావలిగట్టునకు పోయి చేరిరి. ఇంకను గొంచెముసేపు ఆనకట్ట ముఖమును రక్షించుకొని యుండినచో నందఱును దాటిపోయి యుందురు. ఈసమయంబున మఱియొక చోట ఫిరంగిశబ్దము వినఁబడెను. ఉభయపక్షములవారు యుద్ధము నందు క్షాంతులై చెవి యొగ్గి వినిరి. మఱెక్కడ నుండి ఫిరంగులు? చూడఁగా వనమధ్యమునుండి కొందఱు దేశ్యజను లెగిరిం చెడిగుండ్లు వచ్చుచుండినవి. ఇట్లు వచ్చి యావిరాటరూప \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0191.txt b/Aananda-Mathamu/page_0191.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..40d3d42ba13590f4a11bc2b357f6f7f84a7170f3 --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0191.txt @@ -0,0 +1,11 @@ +మైన ఫిరంగీల శ్రేణి సప్తదశముఖములనుండి హేదొర యొక్క దళమునం దగ్నివృష్టిని గురియించుచుండెను. ఆఘోరశబ్ద +ముచే వన నద గిరు లన్నియు ప్రతిధ్వనితము లాయెను. పగలంతయు రణమున శ్రమపడిన యవనసైన్యము ప్రాణభయ +ముచే వడవడ వడంకెను. ఆయగ్ని వ్రుష్టి చే ముసల్మానులు, హిందూస్థాను లందఱును పలాయన సూక్తపరాయణు లగు +చుండిరి. కేవలము నలుగురు ఎఱ్ఱమూతివారు మాత్రము చక్కఁగా నిలిచి మరణమునకు సిద్దు లైరి. భవానందుఁ డీవినో +దమును చూచుచు, "భ్రాత్రులారా! తురకలు భగ్నులై పరుగిడుచున్నారు; పదండి, వారిని వెన్నఁటుద” మనియెను. + +అప్పుడు సంతానులు పిపీలికాహ ప్రవాహమువలె నూతనోత్సాహముచే నానకట్టనుండి వెనుకకుఁ దిరిగివచ్చి యవనుల +నాక్రమించుటకై పరుగిడిరి. అకసాత్తుగా వారు యవనులపైఁ బడిరి; యవనులకు మరల యుద్ధంబున కవకాశము దొరక లేదు. భాగీరథీతరంగ మేలాగున దంభ కారియు, మహాపర్వతాకారముననైన మత్తగజమును దేలించుచు తీసికొనిపోవునో, ఆలాగున సంతానులు యవనులను దేల్చికొని పోయిరి. యవనుల వెనుక భాగమున భవానందుని కాల్బల ముండెను. ముందు +భాగమున మహేంద్రుని ఫిరంగిగుం డ్లుండెను. అప్పుడు హేదొరకు సర్వనాశముసంభవించేను, ఇంకేమియు మిగుల లేదు. +బలము వీర్యము సాహసము కౌశలము శిక్ష దంభము అన్నియు పోయెను, ఫౌజుదారీ, పాదుషాహి, ఇంగిలీషు, దేశి, +విలాయతి, నల్లవారు, ఎఱ్ఱవారు, అందఱును నిపాతమై నేలం బడిపోయిరి. విధర్ముల సైన్యము పలాయనమై పోయెను. \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0197.txt b/Aananda-Mathamu/page_0197.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..bee67477c3e7ba3ba6a717bd46a2852dc9813bc8 --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0197.txt @@ -0,0 +1,20 @@ +భక్తులైనందున దహనము చేసెదరు.) పిదప కాననమందు సత్యానందుఁడు, జీవానందుఁడు, మహేంద్రుఁడు, నవీనానం +దుఁడు, ధీరానందుఁడు అగు వీరు మాత్రమే కూర్చుండి యుండిరి. ఈయైదుగురును ఏకాంతముగా పరామర్శ చేయుచుండిరి. అపుడు, సత్యానందుఁడు, “ఇన్ని దినములు మనము దేని కొఱకై సర్వధర్మమును సర్వసుఖమును త్యజించి యుంటిమో యావ్రతము నేడు సఫల మాయెను ఈ ప్రదేశమున యవనుల సైన్యము లేదు. అవశిష్టమై యున్నవారు సైతము మన ముందు నిమిషమైన నిలువ లేరు. ఇప్పుడు మీ రేమి చెప్పిదరు?" అనెను. + +జీమానందుఁడు, 'దయ చేయుఁడు; ఈసమయము పోయి నగరాధికారమును వహింత' మనియెను. + +సత్యానంద—— నామతమును అదే. + +ధీరానంద——సైన్య మేది ? + +జీవానంద——ఏల! మన సైన్యము. + +ధీరానంద——సైన్య మిం కెక్కడ ? ఎవరైనఁ గనఁబడు చున్నారా ? + +జీవానంద——అచ్చటచ్చట విశ్రమించి యుండవచ్చును. భేరి మ్రోగించినచో నందఱును వచ్చి చేరుదురు. + +ధీరానంద——ఒక్కఁడును లేఁడు, + +జీవానంద——అ దేల ? + +ధీరానంద——అందఱును కొల్లగొట్టుటకై పోయి యున్నారు. గ్రామములన్నియు నిపు డరక్షితము లై యున్నవి. ముసల్మానుల గ్రామములను, పట్టుపని చేయు కార్ఖానాలను \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0198.txt b/Aananda-Mathamu/page_0198.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..45e059f66fc7bdf85aaba947189a0b64e4941dc8 --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0198.txt @@ -0,0 +1,13 @@ +కొల్లగొట్టుకొని యిండ్లకుఁ బోయి చేరుదురు, ఎవ్వరును కనఁబడ లేదు. నే నిప్పుడే వెదకి చూచి వచ్చినాఁడను. + +సత్యానందుఁడు విషణ్ణుఁడై , "ఎట్లయినను కానీ, నగరము తక్క సమస్తమైన వీరభూమి మనస్వాధీన మై యున్నది. +నగరము బయట మనకుఁ బ్రతికక్షు లైనవా రెవ్వరును లేరు. కనుక, మీరు వీరభూమియందు సంతాన రాజ్యమునుఁ జేయుఁడు, ప్రజలచే పన్ను గొనుఁడు. మఱియు, నగరమును మన యధికారమునకు లోఁబఱిచి కొనుటకు సైన్యమును సంగ్రహింపుఁడు. హిందువుల రాజ్య మైనది యని విన్నచో ననేకులు సంతాన సైన్యము ననుకరింపఁగలరు.” అని చెప్పెను. + +అపుడు, జీవానందుఁడు మొదలగువారు సత్యానందునికి మ్రొక్కి, “మేము నమస్కరించు చున్నారము, ఓమహా +రాజాధిరాజా ! అనుజ్ఞ నిండు; మేమీ కాననమునందే తమ సింహాసనమును స్థాపించెదము" అనిరి. + +సత్యానందుఁడు పుట్టినది మొదలు కోప మెఱుఁగనివాఁడు, నేఁడు ప్రథమ కోపమును బ్రకాశింపఁ జేసి, 'చీ ! నన్నొక +మూర్ఖునిగాఁ దలంచితిరా? మన మెవ్వరమును రాజులము కాము——మనము సన్న్యాసులము—— ఈ దేశంబున కంతయు +సాక్షాత్ వైకుంఠ నాథుఁడే రాజు. నగరము మన యధికారమునకు లోఁబడఁగానే మీ కెవరియం దిష్టమో వాని శిరమున +రాజమకుటము నుంపుఁడు. నేనుమాత్ర మీ బ్రహ్మచర్య వ్రతమును మాని యితరాశ్రమమును స్వీకరింపను, ఇది ఖండిత +ముగాఁ దెలిసి యుండవలయును. ఇప్పుడు మీ మీ పనులకుఁ బోవనగు" ననియెను. \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0199.txt b/Aananda-Mathamu/page_0199.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5021874114e2b87d5d6dda8c20def6d9e8cb995f --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0199.txt @@ -0,0 +1,9 @@ +అప్పు డానల్వురును బ్రహ్మచారికి నమస్కరించి లేచి నిలువంబడిరి. సత్యానందుఁ డితరులకుఁ దెలియనీక సంజ్ఞ చేసి +మహేంద్రుని నిలుపుకొనియెను. మిగిలిన ముగ్గురును వెడలి పోయిరి. సత్యానందుఁడు మహేంద్రునితో “మీరందఱును +విష్ణు మందిరమున ప్రతిన వల్కి సంతానుల ధర్మమును గ్రహించితిరి. భవానందుఁడు, తా నొప్పుకొనియుండిన ప్రాయశ్చిత్త +మునకు నేఁడు లోఁబడియెను, జీవానందుఁడు సహిత మెన్నఁడు ప్రాయశ్చిత్తమునకు లోఁబడి ప్రాణమును ద్యజించునో? అని నాకు భయమై యున్నది. అయినను నాకొక నమ్మక మున్నది. ఏమన, ఒకానొక నిగూఢమగు కారణముచే నతఁడు ప్రకృతమునఁ జచ్చుట కిష్టము గలవాఁడుగా 'లేదు. నీవొక్కఁడవే ప్రతినను గాపాడుకొని యున్న వాఁడవు. ఇప్పుడు సంతానుల కార్యోద్ధార మాయెను. సంతానుల కార్యోద్ధార మగువఱకే నీవు నీ పెండ్లము బిడ్డల ముఖము చూడఁగూడదు; ఇప్పుడు సంతానుల కార్యము ఉద్ధరింపఁ బడెను. ఇఁక నీవు గృహస్థుఁడవు కావచ్చు” ననియెను. + +మహేంద్రుని కన్నులనుండి నీరు ప్రవహించుచుండెను. కొంతవడికి మహేంద్రుఁడు, "స్వామీ! ఎవ్వరిని బొంది గృహస్థుఁడ నగుదును? భార్య ఆత్మ ఘాతినియై పోయేను. ఇంక నా బిడ్డ యెక్కడ చున్నదో నే నెఱుంగను. ఎక్కడ దొరకును ? +బ్రతికియున్న దని సెల విచ్చియుంటిరి. ఇంతేకాక "వేఱేమియు నెఱుంగ" ననియెను. + +తలపై చెట్టుకొమ్మయం దేవరో యుండి, 'బిడ్డ యుండు \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0201.txt b/Aananda-Mathamu/page_0201.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..389123ff7d2925964f4994b430d7a64fd79a480f --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0201.txt @@ -0,0 +1,17 @@ +భూమిపై సాష్టాంగ నమస్కారము చేసి మనంబున జగదీశ్వరుని ధ్యానింప నారంభించెను. రాత్రి ప్రభాతమగుచు వచ్చెను. +అపు డెవరోవచ్చి యతని మస్తకమును స్పృశించి "నేను వచ్చి యున్నాను" అనెను. + +బ్రహ్మచారి లేచి చూచి విస్మితుఁడై బహువ్యగ్రభావముతో, "తాము దయ చేసితి రేల?” అనెను. “దినము ముగిసె" +ననెను. బ్రహ్మచారి “ప్రభూ ! నేఁడు క్షమింపవలయును; రాఁగల పున్నమనాఁటికి తమ యనుమతి ప్రకారము వర్తింతు” +ననియెను. + +ముప్పడియెనిమిదవ ప్రకరణము

+ +సంతానుల విజయోత్సాహము

+ +ఈరాత్రి మొదలు ఉదయమగువఱకును హరిధ్వనిచే వీరభూమి నిండి నిబిడీకృతమై యుండెను, సంతానులు గుంపులు +గుంపులుగాఁ జేరి యెచ్చటఁ జూచినను ఉచ్చస్వరముతోఁ గొందఱు “వందేమాతరం” అనియును, కొందఱు "జయ జగదీశ +హరే” అనియును పాడుచు తిరుగుచుండిరి. కొందఱు శత్రు సైన్యమునఁ బడియుండిన యస్త్రములను, కొందఱు వస్త్రము +లను బరిహరింప నారంభించిరి. కొందఱు హతులైనవారినిం ద్రోక్కుచు నిజ గ్రామాభిముఖు లైరి. మఱికొందఱు నగ +రాభిముఖులై చనిరి. వీరు చనునపు డెదురుపడినవారి నందఱను బట్టుకొని “వందేమాతరం” అని చెప్పుము, లేకున్నఁ, +బ్రాణముతో విడుచుట "లేదని పీడించుట కారంభించిరి. కొం \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0206.txt b/Aananda-Mathamu/page_0206.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ff1e541b20ff656997cba2b266e76733cd398cf7 --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0206.txt @@ -0,0 +1,19 @@ +టకును సాధ్యము లేదు. భయవిహ్వలయై వడవడ వడంకెను. ఆ వచ్చినవాఁడు చూచిచూచి చాలించి "హరే మురారే" తెలిసికొంటిని; నీవు దురదృష్టవతి యగుకల్యాణి కదా" యనెను. + +కల్యాణి భీతయై, 'తా మెవర' రని యడి గెను. + +ఆగంతుకుఁడు——నేను నీదాసానుదాసుఁడను; సుందరీ! నాయందు ప్రసన్ను రాలవు కమ్ము. + +కల్యాణి, అతి వేగముతో నచటనుండి జరిగిపోయి హోయని యజచి తర్జనగర్జనములు చేసి 'యీ యవమానము చేయు +టకా నీవు నన్ను రక్షించినది ? బాగాయె, చూడఁగా బ్రహ్మచారి వేషము, బ్రహ్మచారిధర్మ మిదేనా ! నేను నేఁడు సహాయ +రహితను, 'లేకుండినచో నీమూతికి మట్టిగొట్టియుందును' అని కోపగించెను. + +ఆ బ్రహ్మచారి, 'ఓ విస్మితవదనా ! నేను పెక్కు దినములుగా నీ శ్రేష్ఠమైన శరీరస్పర్శనమును గోరుచుంటి ' నని వేగ +ముగాఁ బోయి కల్యాణిని గాఢాలింగనము చేసికొనెను అప్పుడు కల్యాణి పకపక నవ్వి, 'అయ్యో దుర్మార్గు రాలా! మొదటనే +చెప్ప రాదా? నాకు నిదే యవస్థ యని చెప్పరాదా ? ' యనెను. + +శాంతి, “ఏమక్కా ! మహేంద్రుని వెదకికొని పోవుచున్నావా?' యని యడిగెను. + +కల్యాణి——నీ వేమి యందఱమనస్సును గుర్తెఱింగిన దానవా? + +శాంతి—— నేను బ్రహ్మచారిని—— సంతాన సేన కంతయు నధినాయకుఁడను; ఘోరమైన వీరపురుషుఁడను; నాకుఁ దెలి \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0208.txt b/Aananda-Mathamu/page_0208.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1e409d4ef174b37dc3f88d35d2355168a33f2c83 --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0208.txt @@ -0,0 +1,12 @@ +జీవానందుఁడు భవానం దునివలన కల్యాణి యొక్క పునరుజ్జీవనవిధమునంతయు విని యుండెను,మఱియు నామె యప్పుడు వసించుచుండిన వాసస్థానమును ఆసర్వస్థానవిచారిణియైన శాంతివలనఁ దెలిసికొని యుండెను. కనుక, వాఁడు ఈకథ నంతయు మహేంద్రునికిఁ దెల్పెను. + +మహేంద్రుఁడు విని మొదట నమ్మలేదు. తుదకు ఆనంద సాగరమగ్నుఁడై ముగ్ధ ప్రాయుఁ డాయెను. + +ఆదినము రజనీ ప్రభాత సమయంబున శాంతియొక్క సహాయముచేఁ గల్యాణికి మహేంద్రుని దర్శన మాయెసు, నిశ్శబ్దమగు +కానన మధ్యంబున దట్టముగాఁ బెరిగి యుండిన చెట్లనీడల యంధకారచ్ఛాయయందు పశుపక్షులకు నిద్రాభంగ మగుటకుఁ +బూర్వమే వారికి పరస్పరదర్శనలాభము గలిగెను. దీనికి సాక్షులు—— కేవలము ఆనీలమైన గగనవిహారులగు మ్లానకిరణములు గల నక్షత్ర విచయమును, గాలి లేక నిష్కంపముగ నిలిచియుండిన యనంతమైన తరువులును దూరముగా శిలలపైఁ +బడి పొగలి మొఱలిడుచు వచ్చుచుండు మధుర కల్లోలిని యైన సంకీర్ణ నదీ ఝుర్ఘర శబ్దమును, ఎచ్చటనో దూరముగ పూర్వ +దిగ్భాగమందు సముదితమైన ఉషామకుట కాంతినిఁ జూచి యాహ్లాద మొంది కూయుచుండు కోకిలద్వనియునే. + +తెల్ల వాఱుట కింకను నొకజా ముండెను, అచ్చటికి శాంతియును జీవానందుఁడును వచ్చి దర్శన మొసంగిరి. కల్యాణి శాంతినిఁగూర్చి “మీకు మేము మూల్యము లేని విక్రీతులమై యున్నాము. మాకొమార్తెను వెదకి యిచ్చి యుపకారఫలమును సం +పూర్ణముగాఁ బొందుఁ" డనియెను. \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0210.txt b/Aananda-Mathamu/page_0210.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..817ea551dd69fcefdcc4c7c0daadbe5cc2d32b51 --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0210.txt @@ -0,0 +1,13 @@ +బొమ్మల సామానులను దెచ్చి జీవానందుని ముందు పడవైచెను. సుకుమారి వానినన్నటిని గుంపుగాఁ జేసి, నిమాయినిఁ +జూచి, “అమ్మా! అమ్మా! యెచ్చటికి పోవలెనమ్మా? ఇదంతాయెందుకమ్మా!" ఆనియడిగెను. నిమాయి కిఁక సహించుటకుఁ గాలేదు. అప్పుడామె సుకుమారి నెత్తుకొని యేడ్చుచు వెడలిపోయెను. + +“కన్న మరులుకన్న సాఁకినమరు లెక్కువ” అనుదానికిదే సాక్షి. + +నలుబదియవ ప్రకరణము

+ +మహేంద్రుని మనోవిచారము

+ +పదచిహ్న గ్రామంబున నూతనముగా నిర్మింపఁబడిన దుర్గమధ్యమునందు నేఁటిదినము మహేంద్రుఁడు, కల్యాణి, +జీవానందుఁడు, శాంతి, నిమాయిమణి, నిమాయిమణిపతి, సుకుమారి, వీరందఱును సుఖముగాఁ జేరి యుండిరి. శాంతి నవీనానంద వేషముతోనే యుండెను. కల్యాణినిఁ బిలిచి కొనివచ్చిన నాఁటి రాత్రి యామె కల్యాణికి మగనితో తా నాఁడుది యని తెలుపవలదని చెప్పి యుండెను. ఒకనాఁడు కల్యాణి శాంతిని తన యంతఃపురమునకుఁ బిలిపించెను. నవీనానందుఁ డంతఃపురమునకుఁ బోయెను. కావలివారు ఆటంకము చేసినను వినక లోపలికిఁ బోయెను. + +శాంతి కల్యాణినిఁ జూచి——'నన్నేల రప్పించితి' వని యడిగెను. \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0211.txt b/Aananda-Mathamu/page_0211.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..59d2de1ce4f34113badb230912abd1830dd6e3da --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0211.txt @@ -0,0 +1,17 @@ +కల్యాణి——పురుష వేషముతో నెన్ని దినము లుండవలదును? ఒక్కటిఁగా జేరి మాటలాడుటకుసైతము వీలు లేదు. నీవిట్టి +దని నాపతితోఁ జెప్పవలయును. + +నవీనానందుఁడు పెద్ద ప్రొద్దు చింతించి యుత్తరమియ్యక యుండెను. పిమ్మట, 'నిజము చెప్పుటవలన బహువిఘ్నంబులు +సంభవించు' ననియెను. + +ఇరువురు నా సంగతిని గూర్చి మాటలాడఁ దొడంగిరి. ఇంతలో నవీనానందుని యంతఃపురంబు నకుఁ బోఁగూడ దని +యాటంకపఱిచిన కావలివారు, మహేంద్రునితో "నవీనానందుఁడు ఆటంకపఱిచినను వినక అంతఃపురమును బ్రవేశించె" +నని తెల్పిరి. వెంటనే మహేంద్రుఁ డంతఃపురమునకుఁ బోయెను. కల్యాణి శయ్యాగృహంబునకుఁ బోయి చూడఁగా, నవీనానందుఁడు మంచముదగ్గర నిలుచుకొని యుండెను. కల్యాణి, అతఁడు ధరించి యున్న వ్యాఘ్రచర్మముయొక్క దారము ముడిని విప్పుచుండెను. మహేంద్రుఁ డత్యంతాశ్చర్య మొంది కోపపరవశుఁ 'డాయెను. + +నవీనానందుఁ డతనింజూచి నవ్వి——ఏమిగోస్వామి!సంతానులందే నమ్మకము లేదా? యనెను. + +మహేంద్రుఁ——భవానంద ఠాకూరు నమ్మకస్థుఁడుగా నుండేనా? + +నవీనానందుఁడు కనులంద్రిప్పుచు—— కల్యాణి భవానందుఁడు కట్టుకొనియున్న పులిచర్మము ముడిని విప్పెనా? అని చెప్పుచు కల్యాణీ యొక్క చేతినిదీసి ముడిని విప్పవద్దనెను. + +మహేంద్ర——దానివలన నేమి ? \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0217.txt b/Aananda-Mathamu/page_0217.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8a85fcdf898ed04c9ee6c5e8a01c2800f6201c43 --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0217.txt @@ -0,0 +1,9 @@ +మహేంద్రుఁడు పదచిహ్న గ్రామంబున స్వల్పసంఖ్యగల సైన్యము నుండునట్లు నియమించి గొప్ప సైన్యమును దీసికొని కేందుబిల్ల గ్రామంబునకు బయలువెడలెను. + +ఇవన్నియు జరుగుటకు మునుపే జీవానందుఁడును శాంతి యును పదచిహ్న గ్రామమునుండి వెడలిపోయిరి. అపుడు యుద్ధ +సమాచార మేమియు నుండ లేదు. మాఘపూర్ణిమా పుణ్యదినమున శుభముహూర్తమునందు జయదేవగోస్వామి యొక్క తీర్థ +మైన అజయనదీ పవిత్ర జలమున నాత్మ సమర్పణచే ప్రాణవిసర్జనము చేసి ప్రతిజ్ఞా భంగ మహాపాపంబునకుఁ బ్రాయశ్చిత్తము +జేసికొనవలయు నని వారిరువురయొక్కయభిసంధియై యుండెను. అయినను, వారు త్రోవలోఁ బోవుచుండఁగా కేందుబిల్ల గ్రామంబునఁ జేరెడు సంతానులకు రాజసైనికులకును మహా ఘోరయుద్ధము కాఁబోవుచున్నదని వినిరి. జీవానందుఁ “డట్లైనచో యుద్ధముననే చచ్చిపోదము, నడువు" మనియెను. + +వా రతి వేగముగా పోవుచుండిరి. మార్గమున నొకకోండ కనఁబడెను. అంత నాకొండ నెక్కి యావీరదంపతులు చూచిరి. +కొంచెము దూరమున నాంగ్లేయుల శిబిరము కనఁబడెను. శాంతి——చచ్చుమాట యిపు డటుండనిమ్ము; “వందేమాతరం” చెప్పు మనియెను. \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0219.txt b/Aananda-Mathamu/page_0219.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..42620cae86a8c27fbaf345e27265d22e0be92e78 --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0219.txt @@ -0,0 +1,19 @@ +బియ్యము, పప్పు, ఉప్పు, దుడ్డు, చీర, ఱవికె మొదలగువాని నొసంగిరి. ఆవైష్ణవి శిబిరము యొక్క స్థితినంతయు జక్కఁగాఁ జూచికొని వెడలెను. అప్పుడు సిపాయీలు 'మరల నెప్పుడు వచ్చెదవు?' అని యడిగిరి. వైష్ణవి 'చెప్పలేను, నేనుండుట.చాలదూర' మనియెను, ఎంతదూర మని యడుగఁగా 'పదచిహ్నమున నున్న దాన' ననియెను. ఆదినము మేజరు ఎడ్వర్ డ్సు దొర పదచిహ్న గ్రామవిషయమై కొన్ని సంగతులను విచారించుచుండెను. ఇది యొక సిపాయికిఁ దెలిసి యుండెనుగాన, ఆవైష్ణవిని కేష్ట౯ చెంతకుఁ బిలిచికొని పోయెను. కేష్ట౯ దొర ఎడ్వర్ డ్సు దొరయొద్దకుఁ దోడ్కొని పోయెను. ఆవైష్ణవి మధురమైన హసన్ముఖముతో మర్మ భేది యగు కటాక్షము నిగుడించి ఎడ్వర్ డ్సుదొర తల తిరుగునట్లు చేసెను. చేత నున్న సారంగమును మీటుచు మాళవరాగమున రూపక తాళగతితో + +" మ్లేచ్ఛనివహ నిధనే కలయసి కరవాలమ్” అని పాడెను. + +ఎడ్వర్ డ్సు—— నీ యిల్లెక్కడ బీబీ ! + +బీబీ——నేను బీబినికాను, వైష్ణవిని. నాయిల్లు పదచిహ్న మునం దున్నది. + +ఎడ్వ—— Well, that is Padsin——Padsin is it ? అచ్చట నొక గర ఉన్నదా? + +వైష్ణ——ఘర్ (ఇల్లు)? ఎన్నియో యున్నవి. + +ఎడ్వ——గర్ కాదు, గర్ కాదు, గర్ కాదు. + +వైష్ణ—— నీమనసులోనిమాట తెలిసెను. కోటయా? + +ఎడ్వ—— ఎస్, ఎస్, కోటు ! కోటు ! ఉన్నదా ? + +వైష్ణ——కోట యున్నది. పెద్దకోట. \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0222.txt b/Aananda-Mathamu/page_0222.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..28e4698a4610aa2410724fb84a087ccc67789817 --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0222.txt @@ -0,0 +1,20 @@ +అప్పుడొక పెద్దయరబ్బీ గుఱ్ఱములగాము జీను వేయఁబడి తయారుగా వచ్చి నిలిచెను, శాంతిని పట్టి యెత్తి గుఱ్ఱముపైఁ +గూర్చుండఁ బెట్టుటకై పోయెను. శాంతి, “ఛీ ! ఇంతమంది యెదుటనా ! నాకు లజ్జ లేదా ? ముందు నడువుము. ఎత్తైన +చోట నెక్కు కోనేద" ననియెను. + +లిండ్లె గుఱ్ఱమును నడిపించుకొని పోయెను. శాంతి వెనుక పోయెను. ఇట్టిరువుగును శిబిరమును విడిచిపోయిరి. + +శిబిరమును విడిచి నిర్జన ప్రాంతంబునకుఁ బోయిన పిదప శాంతి లిండ్లె కాలిపై కాలు నుంచి యెగిరి గుఱ్ఱముపై నెక్కు +కొనియెను. + +లిండ్లె నవ్వి “నీవు పక్కా సవారు రాలవుగా నున్నావు " అనియెను. + +శాంతి " నేనింత పక్కా సవారురాలను గనుకనే నీతో గుఱ్ఱము నెక్కుటకు సిగ్గాయెను. ఛీ ! ఛీ !! రికాబున కాలూని +కొని గుఱ్ఱము నెక్కుదురా ! యనెను. + +గర్వముతో లిండ్లె యొకమాటు రికాబునుండి కాలు దీసెను. + +శాంతి యామూఢుఁడైన యింగ్లీషువానిని మెడబట్టి గుఱ్ఱమునుండి త్రోసివేసి గుఱ్ఱము పై నెక్కి కూర్చుండి కాలితోఁ గడుపుపై నొక తన్ను తన్ని వాయువేగముతో నాయరబ్బీ గుఱ్ఱమును దౌడాయించుకొని వెడలిపోయెను. + +శాంతి నాలు గేండ్లుగా సంతానులసహవాసంబున మెలఁగి యుండినదిగాన గుఱ్ఱపుసవారి చక్కగా నేర్చుకొని యుండెను. +అట్లు లేకుండినచో జీవానందునితోడ నెట్లు వసించుటకు \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0223.txt b/Aananda-Mathamu/page_0223.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cfcaa52ed0f0eb22ba83061e97dedfbd2b895169 --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0223.txt @@ -0,0 +1,11 @@ +సాధ్యము? లిండ్లె కాలు విఱిగి పడెను. శాంతి వాయు వేగముతో గుఱ్ఱమును దౌడాయించుకొని పోయెను. + +శాంతి జీవానందుఁడు దాఁగియుండిన యరణ్యంబునకుఁ బోయి యతని కీసమాచారము నంతయుఁ జెప్పెను. అతఁడటు లైన నేను శీఘ్రముగా పోయి మహేంద్రుని హెచ్చరించెదను. నీవు కేందుబిల్ల గ్రామంబునకుఁ బోయి సత్యానందునికి సమాచారమును దెల్పుము, నీవు గుఱ్ఱము పైననే పొమ్ము, ప్రభువులకు శీఘ్రముగా సమాచారము చేరవలయును' అని +చెప్పెను, అప్పుడా యిరువురును, ఒక్కోక్క దిక్కున కొక్కొకరుగా పాఱిరి. శాంతి మరల నవీనానందుఁ డాయె నని చెప్ప +వలసినది ఆనావశ్యకము. + +నలువది మూడవ ప్రకరణము

+ +సంతాన సైనికులు భగ్నోత్సాహులగుట

+ +ఎడ్వర్ డ్సు పక్కా ఇంగ్లీషువాఁడు. సామాన్యుఁడు కాఁడు. అచ్చటచ్చట జనులను ఉంచి యుండెను. శీఘ్రమున నా వైష్ణవి లిండ్లెను పడవేసి గుఱ్ఱము నెక్కుకొని యెచ్చటనో మాయమై వెడలిపోయె నని సమాచారము తెలిసెను. మేజరు ఎడ్వడ్సుదొర " An imp of satan ! strike the tents" కర్ణపిశాచిముండ! 'డేరాలను ఎత్తివేయుఁడు) అనెను. \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0225.txt b/Aananda-Mathamu/page_0225.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..65b735bcf16bd932136c35c874814958d9b9a2bf --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0225.txt @@ -0,0 +1,14 @@ +చాల కష్టము. మహేద్రుఁ డీకొండపై మజిలీ చేయుటకై యెక్కి చూచుకొని రావలయు నని యాలోచించెను. + +ఇట్లు ఆలోచించుకొని మహేంద్రుఁడు గుఱ్ఱము నెక్కి మెల్లమెల్లగా పర్వతశిఖరంబును నెక్కఁజూ చెను. అతఁడు కొంచెము +దూర మెక్కి పోఁగానే యొక వయస్కుఁడగు యోద్ధుఁడు వైష్ణవ సైన్యమధ్యమునఁ బ్రవేశించి "నడువుఁడు, పర్వతము పై +నెక్కుఁ" డని చెప్పెను సమీపమున నుండు వారు "ఏల? ” యని యడిగిరి. + +యోద్ధుఁ డొక జాతి బండపై నిలిచికొని, “నడువుఁడు, ఈవెన్నెలరాత్రియం దీపర్వత శిఖరంబున నూతనమైన వసంత +నవీన కుసుమా ఘ్రాణము చేయుచు 'నేఁడు మనము శత్రువులతో జగడము చేయవలయు” ననియెను. చూడఁగా నతఁడు సేనాపతి జీవానందుఁడుగా నుండెను. + +అప్పుడు గట్టిగా "హరే మురారే” అని శబ్దము నుచ్చరించుచు సైన్య మంతయు బల్లెముల నూనుకొని కొండపై కెక్కి +దేవానందుని వెన్నంటి వడివడిగా పర్వతారోహణము చేయ నారంభించెను. ఒక్కఁడు తయారైన గుఱ్ఱమును జీవానందుఁ +డెక్కుటకై తెచ్చి యిచ్చెను. మహేంద్రుఁడు దూరముగ నుండి చూచి విస్మితుఁడై "ఇదే మిది ! వీరు చెప్పక నే వచ్చుచున్నా' రని యనుకొనెను. + +ఇట్లనుకొని మహేంద్రుఁడు గుఱ్ఱమును త్రిప్పి, దౌడా యించుచు దిగివచ్చి సంతానవాహినీపతియైన జీవానందుని: గాంచి "ఇదేమి; మరల ఆనంద మేమి;" అని యడిగెను. \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0233.txt b/Aananda-Mathamu/page_0233.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..33966e8ab92cdef431b133d87d495fdc5f078bd8 --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0233.txt @@ -0,0 +1,14 @@ +చుండెను. ఈమెయే శాంతి; జీవానందుని కళేబరమును వెదకుచుండెను. + +శాంతిఏడ్చుచు పొరలాడుచుండిన సమయమునందు, అతి మధుర మైన సకరుణధ్వనిచే, “ ఏడ్చువా రెవరు? లేవమ్మా ! +యేడ్వవలదు” అని చెప్పిన మాటలను విని, శాంతి తిరిగి చూడఁగా నెదుట నాజ్యోత్స్నాలోకంబునందు వెనుక నెపుడు +చూడని జటాజూటధారియైన పురుషుఁడు నిలిచి యుండెను. + +శాంతి ఏడ్చుచు లేచి నిలువంబడెను. వచ్చిన మహాపురుషుఁడు “ఏడ్వవలదమ్మా ! జీవానందుని దేహమును నేను వెదకి యిచ్చెదను, నాతోరమ్ము ” అనియెను. + +అప్పు డతఁడు శాంతిని రణక్షేత్ర మధ్యస్థలంబునకుఁ బిలిచికొని పోయెను. అచ్చట అసంఖ్యేయములగు శవరాసులొకదానిపై నొకటిగా పడియుండెను. శాంతిచేత దానిని కదలించుటకు కాకపోయెను. ఆ బలిష్ఠుం డగు మహాపురుషుఁడు +దానినంతయుఁ దీసి యొకశవమును వెలికిఁ దీసెను. దానినిఁ గాంచి శాంతి జీవానందని దేహ మని గుర్తించెను. సర్వాంగమును గాయములచే రక్తమయమై యుండెను. శాంతి చూచి సామాన్య స్త్రీవలె విలపింప నారంభించెను. + +ఆ మహాపురుషుఁడు, మరల" ఏడ్వవలదమ్మా ! జీవానందుఁడు చావలేదు. స్థిరముగా నతని దేహమును పరీక్షించి చూడుము, మొదట నాడిని పట్టిచూడుము” అనియెను. + +శాంతి శవము యొక్క నాడినిబట్టి చూచెను. కొంచెమైనను గతి లేదు. ఆపురుషుఁడు “ఱొమ్ముపై చేయి నిడి చూడు” మనియెను. \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0234.txt b/Aananda-Mathamu/page_0234.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5df8a2966af0f00d5d4831e8f5daa76395ef7a09 --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0234.txt @@ -0,0 +1,17 @@ +శాంతి హృత్పిండముండుచోట ఎదపై చేయి నిడి చూచెను. అచ్చటను గతి లేకుండెను, శరీరమంతయు చల్లనై పోయి +యుండెను. + +అతఁడు మరల, “ముక్కు నోద్దచేయినుంచి శ్వాస మాడు చున్నదా? లేదా? చూడు" మనెను. + +శాంతి చూడఁగా నేమియు నుండ లేదు. + +ఆ పురుషుఁడు, “నోట యుష్ణ మున్న దేమో వ్రేలిడి చూడు” మనెను. ఆ విధముగా, నోట వ్రేలిడి చూచెను. “చక్కఁగా దెలియ లేదు' అని చెప్పి భర్త జీవించునేమో యనెడి యాలోచన చేయుచు నేమియు: బలుకక యూరకుండెను. + +ఆ మహాపురుషుడు తన యెడమ చేతితో జీవానందుని దేహమును స్పృశించి, “నీవు భయముచే హతాశురాలవై +యున్నందువలన నేమియు: దెలియక పోయెను. శరీరమున నింకను ఉష్ణమున్నట్లు కన్పట్టుచున్నది; మరల చూడు"మనియెను. + +శాంతి మరల నాడిని బట్టి చూచెసు, నాడికి కొంచెము గతి కలిగెను, విస్తితురాలై యెద పై చేయిడి చూచెను. దడ దడ కొట్టుకొనుచుండెను, ముక్కు నొద్ద వ్రేలిడి చూడఁగా శ్వాస యాడు చుండెను, నోటియందును ఉష్ణము నుండెను. +ఆశ్చర్యపరవశురాలై, "ప్రాణ ముండెనో? లేక క్రోత్తగా వచ్చెనో!” యనెను. + +అతఁడు, “అట్లుండఁడు; అయినను, నీ వితని నెత్తికొని ఆ కనఁబడు పుష్కరిణి యొద్దకుఁ దేఁగలవా? నేను వైద్యుఁడను, +ఇంకను చికిత్స చేయవలయును.” అనెను. ' \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0235.txt b/Aananda-Mathamu/page_0235.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0a7a3e81110c15ddbe0628d08fe87881dd74898a --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0235.txt @@ -0,0 +1,16 @@ +శాంతి అనాయాసముగా జీవానందుని చంకయందిడుకొని కొలనియొద్దకుఁ దీసికొని పోయెను. ఆవైద్యుఁడు “నీవు శరీర +మందలి రక్తమును గడుగుచుండుము, నేను ఔషధములను దెచ్చెదను" అని చెప్పి వెడలిపోయెను. శాంతి వైద్యుఁడు +చెప్పిన మేరకు రక్తము నంతయుఁ గడుగుచుండెను. + +శాంతి, కడుగుచుండఁగనే వైద్యుఁడు అడవియాకులను తీఁగెలను దెచ్చి రసముదీసి గాయములకుఁ బూసి దేహమును +తన చేతితోఁ దడవెను, జీవానందుఁడు దీర్ఘ శ్వాసము విడిచి లేచి కూర్చుండి, శాంతినిఁ జూచి "యుద్ధమున నెవరు జయించిరి?” అని యడిగెను. + +శాంతి, “నీకే జయ మాయెను. ఈ మహాపురుషునకు సాష్టాంగ దండ ప్రణామంబు లాచరింపు" మనియెను. + +ఆప్పు డాయిరువురును చూడఁగా నెవ్వరు నుండ లేదు! ఎవరికి నమస్కరించుట? + +సమీపమునందే జయశాలురైన సంతానుల కోలాహల మగుచుండెను. అయినను, శాంతిగాని జీవానందుఁడుగాని లేచి +పోలేదు. ఆ పూర్ణచంద్ర కిరణోజ్జ్వలమై ప్రకాశించు పుష్కరిణి సోపానములపైఁ గూర్చుండి యుండిరి. జీవానందుని శరీరము +ఔషధ మహిమచేఁ గొంచెము సేపులోనే స్వస్థ మయ్యెను. అతఁడు “శాంతీ! చికిత్సకుని యౌషధము ఆశ్చర్యకరమైనది! +నా శరీరమునం దేవేదనమును లేదు. ఇపు డెచ్చటికి పోవలయునో నడువుము. అదిగో అచ్చట సంతానుల జయసూచక +మైన యుత్సవము జరుగుచున్నది” యనెను. \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0241.txt b/Aananda-Mathamu/page_0241.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..69062668bbf15eb8cad017ac030df70ca1280264 --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0241.txt @@ -0,0 +1,14 @@ +మహాపురుషుడు—— ఆంగ్లేయు లిపుడు వర్తకులు. అర్థ సంగ్రహమందే బుద్ధిగలవారై యున్నారు. రాజ్య శాసన భారమును వహించుట కష్టము లేదు. ఈసంతాన విద్రోహమే కారణమై రాజ్య శాసన భారమును వహింపవలసివచ్చును. ఏమనఁగా, రాజ్య శాసనము చేయక గాని అర్థసంగ్రహము కాదు. ఆంగ్లేయులు రాజ్యాభిషిక్తు లగుటకే సంతానవిద్రోహము సంఘటించెను. ఇప్పుడు వెళ్లుము. జ్ఞానసంపన్నుఁడ వైనపిదప నీకు నీవే సర్వమును దెలిసికొనఁగలవు. + +సత్యానంద——మహాత్మా! నాకు జ్ఞానలాభంబునం దభిరుచి లేదు. జ్ఞానముతో నాకుఁ బని లేదు. నే నేవ్రతమునందు +వ్రతియై యుంటినో యావ్రతమును రక్షించుకొని యుండెద. నావ్రతమైన మాతృభక్తి యచలముగా నుండున ట్లాశీర్వ +దింపుఁడు. + +మహా పురుష——వ్రతము సఫల మాయెను. తల్లి యొక్క మంగళమును సాధించితివి. ఆంగ్లేయ రాజ్యమును స్థాపితము +చేసితివి. యుద్ధవిగ్రహములను విడువుము, జనులు కృషి కార్యమున నియుక్తులగుదురుగాక, పృథ్వి సస్య శాలిని యగుఁగాక, + +సత్యానందుని నేత్రములనుండి అగ్ని కణములు రాలెను. అతఁడు, “శత్రువుల రక్తమును పాఱించి మాతను సస్య శాలిని +గాఁ జేసెద" ననెను. + +మహాపురుష—— శత్రువు లెవరు? శత్రువు లింక లేరు. ఆంగ్లేయులు మిత్ర రాజులు, ఆంగ్లేయులతో యుద్ధము చేసి +జయించుటకు శక్తి గలవారును ఎవ్వరును 'లేరు. \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0246.txt b/Aananda-Mathamu/page_0246.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3ca30372da44c0991cf2f9a92dd7acd8affcfa2b --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0246.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +parts of the Rungapoor and Dinagepoor provinces. For in spite of the strictest order issued and the severest penalties threatened to the inhabitants in case they fail in giving intelligence of the approach of the Sannyasis they are so infatuated by superstition as to be backward in giving the information, so that the banditti are sometimes advanced into the very heart of our provinces before we +know anything of their motions; as if they dropt from heaven to punish the inhabitants for their folly. One of these parties falling in with a small detachment commanded by Captain Edwards, an +engagement ensued wherein our sepoys gave way, and Captain Edwards lost his life in endeavouring to cross a Nulla. This detachment was formed if the worst of our purganna sepoys, who seemed to have behaved very ill. This success elated the Sannyasis, and I heard of their depredations from Every quarter in those Districts. Captain Stewart with the nineteenth battalion of sepoys, who was before employed against them, was vigilent in the pursuit, wherever he could hear of them, but to no purpose. They were gone before he could reach the places to which he was directed. I ordered another battalion from Burrampoor to march immediately to cooperate with Captain Stewart, but to act separately in order to have the better chance of falling in with them. At the same time I ordered another battalion to march from Dina poor station through Tyroot and by the northern frontier of the Purneah Province, following the track which the Sannyasis usually took, in order to intercept them in case they marched that way. This battalion after acting against the Sannyasis, if occasion \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0247.txt b/Aananda-Mathamu/page_0247.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c5ca7b3757ee5475760496486a7e22a37de9ca6d --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0247.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +offered, was directed to pursue their march to Cooch Behar, where they are to join Captain Jones and assist in the reduction of that country. + +Several parties of the Sannyasis having entered into the Purneah Province, burning and destroying many villages there, the Collector applied to Captain Brooke who had just arrived at Panity, near Rajmahal, with his newly raised battalion of light infantry. That officer immediately crossed the river, and entered upon measures against Sannyasis and had very nearly fallen in with a party of them, just as they were crossing the Cosa river, to escape out of that Province. They arrived on the opposite bank before their rear had entirely crossed, but too late to do any execution among them. It is apparent now that the Sannyasis are glad to escape as they can out of the Company's possession, but I am still in hopes, that some of the many detachments now acting against them may fall in with some of their parties, and punish them exemplarily for their audacity. + +It is impossible but that on account of the various depredations which Sannyasis have committed, the Revenue must fall short in some of the Company's Districts as well from real as from pretended losses. The Board of Revenue aware of the last consideration, have come to the resolution of admitting no pleas for a reduction of revenue bat such as are attended with circumstances of conviction; and by this means they hope to prevent, as much as in their power, all impositions on the Government, and to render the loss to the Company as inconsiderable as possible. Effectual means will be used by stationing some small detachment \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0248.txt b/Aananda-Mathamu/page_0248.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a7c4511ea52d7262e3d0aef154c3db41ae53b758 --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0248.txt @@ -0,0 +1,8 @@ +at proper posts on our frontier to prevent any future incursions from the Sannyasi Fakirs, or any other roving Banditti,, a measure which only the extra-ordinary audacity of their last incursions +have manifested to be necessary. This will be effected without employing many troops, and I hope in no future time the Sannyasis shall again suffer from this cause.—Hastings to Sir George Colebroke—dated 31st March 1773. + +The Sannyasis threatened us with the same disturbances from the beginning of this year as we experienced from them the last. But by being easily provided to oppose them, and one or two severe checks which they received in their first attempt, we have kept the country clear of them. A party of horse which we employed in pursuit of them chiefly contributed to intimidate these ravagers who seemed to pay little regard to our sepoys, having so much the advantage of them in speed, on which they entirely rely for their safety. It is my intention to proceed more effectually against them bý expelling them from their fixed residences which they have established in the north-eastern quarter of the province and by making severe examples of the Zamindars who have afforded them protection or assistance.—Histings to Lawrene—dated 20th March 1774. + +History of the Sannyasi Rebellion. From the "Annals of Rural Bengal." + +"A set of lawless banditti" wrote the Council 1773, "known under the name of Sannyasis or Fakirs have long infested these countries, and \ No newline at end of file diff --git a/Aananda-Mathamu/page_0249.txt b/Aananda-Mathamu/page_0249.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..30f16e699ed2e177fa07750261fccad60cd9d3bb --- /dev/null +++ b/Aananda-Mathamu/page_0249.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +under pretence of religious pilgrimage, have been accustomed to traverse the chief part of Bengal begging, stealing and plundering wherever they go, and as it best suits their convenience to practice." In the years subsequent to the famine, their ranks were swollen by a crowd of starving peasants who had neither seed nor implements to recommence cultivation with, and the cold weather of 1772 hrought them down upon the harvest fields of Lower Bengal, burning, plundering, ravaging in bodies of fifty thousand men." The Collector called out the military; but after a temporary success our Sepoys" were at length totally defeated, a Captain Thomas (their leader) with almost the whole party cut off." It was not till the close of the winter, that the Council could report to the +Court of Directors that a battalion, under an experienced Commander, had acted successfully against them, and a month later we find that even this tardy intimation had been premature. On the +31st March 1773, Warren Hastings finally acknowledges that the commander who had succeeded Captain Thomas "unhappily underwent the same fate, that four battalions of the army were then actively engaged against the banditti, but that, in spite of the militia levies called from the land-holders, their combined operations had been fruitless. The Revenue could not be collected, the inhabitants made common cause with the marauders, and the whole rural administration was unhinged. Such excursions were annual episodes +in what some have been pleased to represent the still life of Bengal.—Hunter's annals of Rural Bengal, pp. 70–72. \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0006.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0006.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..94c5e5d9756f99cff02ba206577c39f37dc05529 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0006.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +(Sanitary dept)లోఁ జాలాకాలము పనిచేసి యందున్నతపదవుల నొందగలయర్హత సంపాదింపఁగోరి యింగ్లండునకు వెళ్లివచ్చిరి (1929) + +బాల్యమం దనఁగాఁ బెండిలిగాకమున్ను ఈమె, బాపట్లలోనున్న మిషన్ బాలికాపాఠశాలయందు నాలవతరగతి వరకును జదివెను. ఆవెనుక సంఘాచారముచొప్పున బడి మానివేసినను, విద్యాసక్తిమాత్రము విడువకుంట, మన యదృష్టమే యనవచ్చును. ఇంటియందే తన రెండవయన్నగారగు శ్రీయుత నరసింహంగారి నిరంతరసహాయ ప్రోత్సాహముల వలన, నర్సాపురం పరీక్షలు, విజ్ఞానచంద్రికాపరిషత్పరీక్షలు, భక్తిప్రచారిణీ పరీక్షలు మున్నగు వాటియం దుత్తీర్ణయై నర్సాపుర స్వర్ణపధకము, కేసరి స్వర్ణపదకము మొదలగు బహుమానములఁ బడసెను. సహజముగా స్త్రీవిద్యాభిమానులగు సహోదరులందరును జేయుచుండిన సహాయముచే నీయమ యొక వేయిపుస్తకములైననుఁ జదివెను. 'వసుమతి' యను నొక సాంఘికనవలను రచించి స్వర్గస్థురాలగు తనయక్క సుబ్బలక్ష్మమ్మగారి కంకితమిడి యంతటి చిన్నవయసుననే పేరువడెను. అప్పడప్పడే వెలువడసాగిన 'అనసూయ' ఈమెవ్రాతలఁ గండ్లనద్దుకొన్నది, అటుతరువాత 'నాంధ్రపత్రిక,' 'భార్రతి', 'ఆంధ్రలక్ష్మీ ', 'గృహలక్ష్మీ' మొదలగునవి యిూమె వ్రాతల కగ్రస్థానముల నీయసాగినవి, "ప్రపే \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0007.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0007.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..8d3bbf791260e1088e1242eeeb399cef8a1b2c1a --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0007.txt @@ -0,0 +1,17 @@ +దిరే ప్రాక్తనజన్మవిద్యా" యనుట సమంజసముకదా యిట్టి యెడల! + +"గీ॥ బ్రాహ్మధర్మ ప్రవిష్టుఁడు బ్రహ్మవిదుఁడు + సత్యమార్గానువర్తి సుసౌమ్యమూర్తి + యాంధ్రసాహితి ననుజాతనైన నాకు + సాదరంబున నేర్పిన సజ్జనుండు + పరమపావనమెనట్టి పాలపర్తి + యన్వయసుధాబ్ధి సోముఁడై యవతరించి + ధరను నరసింహమను పేరఁ బరఁగినాఁడు + సోదరుండును గురుఁడునై సొరిదినొప్పు + మాన్యచరితుఁ డాతనికి నమస్క_రింతు + వసుమతీసతి చరితమున్ వ్రాయువేళ ॥" + +అని తనకింతయశము గల్గుటకు హేతుభూతుఁడగు నగ్రజన్మునియెడఁ గృతజ్ఞత దెలిపి యామహాశయుం +డొసఁగిన శబ్దార్థచంద్రికయను నిఘంటువునే సారెకట్నముగా గ్రహించి యావల గృహిణీపదముఁ జొచ్చినది యీమె. + +ఇంక నత్తవారింటఁబడి యీచదువంతయు 'గుంటఁబెట్టి గంటకొట్టక' యుండున ట్లీ యువతీమతల్లికి భర్తగారి దన్నుదొరికినది. ఆవిషయమున మనసార నీమె యనిన మాటలే వ్రాయుటలెస్స. \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0008.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0008.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9c367e3ace2afe503d9883ca2100930779a862e7 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0008.txt @@ -0,0 +1,9 @@ +"నా విద్యావిషయమున నేను స్వయంకృషిచే నలవర్చుకొన్నదానికంటె, మాసోదరులు ప్రోత్సహించి నేర్పినదానికంటె, నాభర్తగారి సమ్మతియు సానుభూతియు ముఖ్యముగా ప్రస్తుతింపతగినవి. ఈవిషయమున వారిఋణము నేనేవిధముగను తీర్చుకొనంజాలను. చదువుటయందును వ్రాయుటయందును నాకెంత కుతూహలముండిన నేమి ! వారొక్కమాటతో నిరోధించినచో నాగిపోవలసినదే కదా ! వారెప్పుడు నట్టిప్రాతికూల్యత నావిద్యావిషయమున చూపకపోవుటచేతనే నేను, గతపదునారు సంవత్సరములనుండి, వ్యాసములను, లేఖలను, కథలను విరచించి, వివిధపత్రికల కంపుటకును, సం 1931 రములో స్త్రీసమాజము నెలకొల్పి దాని యభివృద్ధికై నిరంతరకృషి చేయుటకును, నా పొత్తములను ముద్రించి +యాంధ్రమహాజనుల కరకమలముల నర్పించుటకును అవకాశము గల్గినది. కావున పూజ్యులగు నాభర్తగారి సానుభూతి, యన్నిటికంటె మిన్నయైనదని నేను కృతజ్ఞతతో విన్నపము చేయుచున్నాను.” అని. + +ఔనుకదా మరి ! "అస్తీనేదు-గస్తీనేదు పల్లకతొంగోయే” యన్నయట్టి భర్తలే యధికముగా నుండిన యప్పటి +పరిస్థితులయం దిట్టి నవోఢలకు భర్తృముఖమునఁ గల్గు నిట్టి విద్యాప్రోత్సాహము సామాన్యమా !! + +ఈయమం గూర్చియుఁ దత్కృతములగు నీలేఖల గూర్చియు సం॥ 1930 రపు టేప్రిల్ మాసమందును. సం॥ 1933 రపు సెప్టెంబరు మాసమందును వెలువడిన 'గృహలక్ష్మి' దిలకింత్రుగాక ! + +మరి యీమెవ్రాసిన 'విశ్వామిత్ర' మొదలగు నితర గ్రంథములఁ జదువుదుమేని “ఈమెశైలి రెండుమూడు రీతుల \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0009.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0009.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6acabd2395fd392b8feddd2a3c6bde1f42b5ced6 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0009.txt @@ -0,0 +1,6 @@ +నుండు”నని తెలియఁగలము. వాటిలో నీలేఖలయందున్నది "సొగసైన వాడుకభాష" ఔను - "సొగసైన వాడుకభాష"యే. ఇది సజీవము. సమలంకృతము. కాలము ననుసరించి నూతనముగ నొక తెనుఁగువ్యాకరణము రచియింపఁ దలఁచు వారికిది ప్రప్రధమాధారము. ఈమె పద్దెములనుగూడ వ్రాయఁగలదు కాని గద్యరచనయందే మక్కువ యెక్కువ. 'చచ్చి చెడి' యల్లిన "చేపలబుట్ట"కంటె శ్రమలేక యల్లిన చక్కని చిక్కనిచాప, బహుతరోపయోగకరమనుట సరసు లెరుగురా !! + +ఇంక నిందలివిషయములు "హిస్టరీ, జాగ్రఫీలూ యిండ్లలో గుట్లూ” గావు! ఈనాటి విద్యాధికుల తీవ్రతర +తర్కోప తర్కముల కాస్పదములై యొప్పుచున్న రాజకీయ సాంఘిక నైతిక మతాది మహత్తరవిషయములు. అవియు స్త్రీల కెంతవరకు సంబంధించియుండునో యంతవరకు నిష్పాక్షికముగ, నిర్వక్రముగఁ బరిశీలింపఁ బడి ప్రాగ్పశ్చమములకుఁ గర్మసిద్ధాన్త సమన్వయముఁ జేయుచున్నవి. ఐనదానికినిఁ గానిదానికిని బురుషనిందసేయుట యను పకార్యమిందు మందునకైనఁ గానరాదు. + +ఆర్యావర్తమందు ఆనాడువలె నీనాడు నుండవలసిన గృహలక్ష్మీస్వరూప మిందు సమగ్రముగాఁ జిత్రితమైయున్నది. వివిధవర్ణనలతో సరసాలంకార శోభితమై వ్యంగ్యప్రధానమై \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0010.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0010.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d91d7cffc0ba440be6d6598052970933145b6688 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0010.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +యొప్పుచున్న యీ లేఖాసమామ్నాయ మొక యుత్తమకావ్య మనుటకు సందేహములేదు. + +నిజమైన హిందూమతము, నిజమైన హిందూగృహిణి, కల్పిత శారదాస్వరూపనామకమై 'గృహలక్ష్మీ' ముఖమునఁ బల్కు నిట్టిముద్దుమాటల నాలించి యానందింపఁ జాలని వారుండఁజాలరనుట నిక్కువము. ప్రతితల్లియుఁ బ్రతిపిల్లయు నీపొత్తముఁ జదివి తీరవలయును. + +ఇట్టి కవయిత్రికి సర్వేశ్వరుఁడు సమస్తవిభవములనిచ్చి సంరక్షించుఁగాత !!! \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0011.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0011.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cfceeae151e589b7193e23d598808e7bb8b15f7f --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0011.txt @@ -0,0 +1,9 @@ +"శారద లేఖల”ను గుఱించి నా యభిప్రాయము

+ +ఆంగ్లసారస్వతమున స్త్రీహృదయ మంతగ ప్రస్ఫుటమగుచుండ లేదని యొకశతాబ్దము క్రిందట ఇంగ్లీషురచయిత జాను స్టువర్టుమిల్లు మొఱపెట్టెను. -ప్రశ్తు తాంధ్రవాఙ్మయమున నట్లే స్త్రీ రచనావిషయిక +మగు కఱవు మిక్కుటముగనున్నది. మనదేశమున నిదివఱకు పురుషుఁడే, స్త్రీ స్వభావమునుగుఱించి పుస్తకరచన చేసెను; స్త్రీల హక్కులను గూర్చి సభలలోఁ బ్రసంగించెను; వార్తాపత్రికలలో వ్యాసరాజములు +వ్రాసెను. ఇపుడు స్త్రీలు ముందడుగువేసి, తమ సంగతులు తామె ప్రస్తావించుకొనుచున్నారు. శ్రీమతి కనుపర్తి వరలక్ష్మమ్మగారు శారద లేఖలు తెనుఁగుసారస్వతమందలి యీకొఱఁతను గొంత తీర్చుచున్నవి. +ఆంగ్లవిద్యనేర్చి పట్టపరీక్షలందు జయమందకున్నను, వరలక్ష్మమ్మగారు, పాశ్చాత్యవిద్యావిధానముల చొప్పుననె చదువుకొని, ఇంగ్లీషు నభ్యసించిన యువతులకు సామాన్యముగ సాధ్యముగాని పాండిత్యప్రకర్షయు వివేచనా +శక్తియును సంపాదించి, తేటతెలుఁగున రమ్యగ్రంథరచన యలవఱచుకొనిన సాధ్వీమణి. + +శారదాకల్పలతల మధ్య నడచినలేఖలను పేరుతో, శ్రీమతి వరలక్ష్మమ్మగారు ప్రస్తుతకాలమందలి ముఖ్యవిషయములు చర్చించి లిఖించిన వ్యాసావళియె యిది. ఇవి స్వల్పసంగతులనియు, ఇవి మహద్విషయములనియు, శారద విచక్షణచేయదు. సంక్రాంతి ముగ్గులవలెనే సరోజినీ \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0016.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0016.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..88de39e98d51de7e32824987333d357616be6243 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0016.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +పోలేదు - నేపాళమునుండి సేతువుచూడవచ్చిన యొక వృద్ధాంగనయందు ద్యోతకమయిన మతవిశ్వాసము పుణ్యకాంక్షయు శారద కద్భుతజనకములయ్యెను - 'మతసూత్రమె యావద్భారతీయులను ఐక్యపఱుచుచున్నది - మతము మానవునకు ప్రాణముకంటె నుత్కృష్టము!' అని శారద నిశ్చయము +చేసికొనెను. + +శారద సంతానవతియై, విద్యాభాగ్యములం దింకను వన్నెగాంచి యుండెనేని, ఆమెయనుభవము మఱింతవిస్తరించి యీరచయిత్రి, భాగ్యవతుల బాధ్యతలను, కనిపెంచెడి యిల్లాండ్ర కష్టసుఖములనుగూడ బాగుగ విమర్శించి యుండెడిదని పాఠకలోక మాశింపవచ్చును. కాని, యాపరిస్థితులలో మొదలు శారద గ్రంథరచనమునకె మోసము గలిగెడిదేమో ! కావున చదువరులకును సంతృప్తియె శ్రేయోదాయకము. శారదముద్దు పలుకులు, శారద నిష్కపటహృదయము, శారద యవ్యాజసౌజన్యమును, పాఠకావళి హృదయములు రంజింపఁజేసి, వారినీ లేఖల ద్వితీయభాగమున కెదురుచూచునట్లు చేయఁజాలియున్నవి \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0023.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0023.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..82a8685976fa04bb803088df9fdea82591654ad1 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0023.txt @@ -0,0 +1,7 @@ + + +1921 - 22 సంవత్సరముల ప్రాంతమున నాంధ్ర పత్రికలో చక్కని శైలితో రమణీయములగు భావములతో వసంతలేఖలు, పచురింపబడుచుండెడివి. వానిని చదువుచుండ నిదేమాదిరిగా స్త్రీలకు సంబంధించిన విషయములను గూర్చి లేఖలు వ్రాయవలయునని నాకుగూడ కుతూహలము గలిగెను. వెంటనే యొక లేఖనువ్రాసి శ్రీమతి కళ్లేపల్లి వెంకటరమణమ్మగారి యాధిపత్యమున వెలువడిన 'ఆంధ్రలక్ష్మి ' యను స్త్రీమాసపత్రికకు బంపితిని. ఆ పత్రిక నడచినంతకాలము నా శారదలేఖలు గూడ నందు క్రమముదప్పక ప్రచురింపబడు చుండెను. అది ఆగిపోవుటతో నా లేఖలును ఆగిపోయెను. తదుపరి శ్రీమతి వింజమూరి వెంకటరత్నమ్మగారి 'అనసూయ' పత్రిక పునరుద్ధరింపబడగా వారి కోర్కెపైని యందును రెండు మూడు లేఖలు వ్రాసితిని. తరువాత నదియు నాగిపోయెను. + +తదుపరి 1928 వ సంవత్సరమునందు 'గృహలక్ష్మి' ప్రకటింపబడ నున్నపుడు ప్రతికాధిపతులు నా వ్యాసములను కోరగా 'శారదలేఖ'లను వ్రాసెదనని తెల్పి యటులనే వ్రాసి పంపితిని. నాటినుండి నేటివఱకు నా లేఖలను నడపుభారము 'గృహలక్ష్మి'యే వహించియున్నది. + +దేవతావల్లరియైన కల్పలతవలెనే నా లేఖలును చిరకాలము వర్ధిల్లవలయునను తలంపుతోడను, కల్పలతవలెనే నాలేఖలును స్త్రీలయ భీష్టప్రదాయినులుగా నుండవలయునను తలంపుతోడను, నాలతకు నెల్లప్పుడు పూచినపూవులుగా నాలేఖలు \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0024.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0024.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a30aa84cfd7c07b81a4db22319eec701a1afc190 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0024.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +ప్రచురింపబడుచుండెడి తలంపుతోడను, నేను జాబులువ్రాసెడి కల్పిత వ్యక్తియైన నెచ్చెలికి కల్పలతయని యభిధేయమిడితిని. రచనాసౌకర్యముకొఱకు కొలదిమార్పులు చేయబడినను, వ్యక్తులయొక్కయు, ప్రదేశములయొక్కయు పేరులు మార్చబడినను నిందలి విషయములు మాత్రము యథార్థములని నేను +రూఢిగా చెప్పగలను. కన్నులార చూడనివియు, చెవులార విననివియు, చక్కగా మనస్సునకు నవగాహనము చేసికొననివియు నగు విషయము లేవియు నిందు లిఖింపబడలేదు. కాన ప్రస్తుతము 'శారదలేఖ’ల ప్రచురణము వినోదతుల్యముగా భావింపబడి వాని ప్రయోజనము గుర్తింపబడకున్నను మును +ముందు నిప్పటి దేశవ్యవహారములను సాంఘికపరిస్థితులను దెలిసికొనుటకు చారిత్రకముగ దోడ్పడి ప్రయోజనకరముగా నుండగలవని నా యాశయము. + +'గృహలక్ష్మీ' పత్రికను స్థాపించి యాంధ్రమహిళా ప్రపంచమునకు జేయుచున్న యపారయుపకృతియే గాక మహౌదార్యముతో నా లేఖా సంపుటములను గూడ ప్రచురింపబూనిన మ, రా, శ్రీ డాక్టరు కే. యన్. కేసరిగారికి నా మనఃపూర్వక నమస్కారము లర్పించుచున్నాను. పత్రికలలో ప్రచురింపబడిన నా శారదలేఖలపై జూపిన యాదరమునే యీ లేఖాసంపుటములపైగూడ జూపి యాంధ్రమహాజనులు ప్రోత్సహింపగలరని నమ్ముచున్నాను. భగవంతు డనుగ్రహించునుగాక ! \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0025.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0025.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d43a1b893ad27928fc3fd14020658aa3fc81d36c --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0025.txt @@ -0,0 +1,6 @@ + +సౌభాగ్యవతియగు కల్పలతకు:— + +నెచ్చెలీ! నేడు చాల పుణ్యదినము. బహుకాలమునకు నీకు మరల నుత్తరమువ్రాయు భాగ్యము గల్గినది. అంతియేగాక స్త్రీజనాభ్యుదయమునకై నూతనముగా వెలువడిన మాసపత్రికయగు గృహలక్ష్మి మనయుత్తర ప్రత్యుత్తరముల నడిపెడు భారమును వహించినది. నిజముగా నిది మనకు మంచి సుదినము కాదా? సోదరీ, మన జాబు లిక నిరంతరాయముగ నడువ గలవని తలంచినపుడు నాకు మిక్కిలి సంతసము గలుగుచున్నది. మరియు నేటి మన యీలేఖల ప్రారంభకాలము గూడ మిక్కి_లి శుభావహముగనున్నది. + +పూర్వము మనము జాబులు వ్రాసికొనెడు కాలమున కంటె నేడు మనస్త్రీలయం దున్నతి యత్యధికముగ గాన్పింపుచున్నది. మన భారతనారీమణు లంతర్జాతీయ సమావేశములకు ఖండాంతరముల కేగివచ్చుటయు, శాసన సభలలో సభ్యురాండ్రుగజేరుటయు, అంతియగాక డిప్యూటీ ప్రెసిడెంటు మొదలగు ఉన్నతపదవుల వహించుటయు, స్థానిక సంఘముల యందును, విద్యా సంఘముల యందును సభ్యురాండ్రగుటయు, ఆనరరీ మేజస్ట్రీటు పదవులనందుటయు, దేశీయసభలలో దేశ స్వాతంత్ర్యమునకును, సంఘసంస్కరణ సభలలో సాంఘిక \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0032.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0032.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..df829927e72fb461347d0ce7294a58639622be6a --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0032.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +జ్ఞానప్రసూనాంబికకు మాత్రము ప్రత్యేక వాహనము. స్వామికి, అమ్మణ్ణికిగూడ వెలలేని నగలున్నవి. విలువైన వాహనములున్నవి. దిన దినము స్వామియు నమ్మణ్ణియు నవనవాలంకారములతో నమూల్యాభరణములతో నవ్యంబులగు వాహనములపై వచ్చుట జూచుటకెంతయో నేత్రపర్వముగ నుండును. అన్నిటికంటె శివరాత్రికి పూర్వరాత్రి చొక్కంపు వెండితోఁ జేయబడిన శేష వాహనముపై నవరత్నములు తాపిన కంఠహారములు, కరకంకణములు, అంగుళీయకములు, కర్ణభూషలు, తురాయి కిరీటము మున్నగు, వెలలేని యాభరణములచే నలంకరింపఁబడి వేంచేసిన యా స్వామి సౌందర్యము ఆరంగు రంగు మతాబులు వెలుగున నెంత శోభస్కరముగనుండెనో, ఎంత దర్శనీయముగ నుండెనో వివరింపజాల. నాడు దేవి +యలంకారముగూడ నతిమనోహరముగ నుండెను. నాఁటి స్వామియొక్కయు అమ్మణ్ణియొక్కయు, రమణీయాకారములు నాకిప్పటికిని కనుల గట్టినట్లున్నవి. మిత్రమా! విష్ణుక్షేత్రములనే గాని శివక్షేత్రముల నిట్టియలంకారములను నుత్సవములను నిచ్చటనేగాని మఱెచ్చటను గానము. + +ఇచ్చటిజనులకు స్వామియందుకంటె నమ్మణ్ణియందు భక్తి యధికము, ప్రతిశుక్రవారమునను అమ్మణ్ణికి కుంకుమార్చన జరుగును. ఆనాడు పురుషులకంటె స్త్రీ లెక్కువగా వచ్చెదరు. దేవిని, వారు తల్లిని పిలిచినట్లెంతయో చనవుగ నెంతయో ప్రేమగ ‘తాయీ, 'అమ్మణీ, అమ్మా, జ్ఞానప్రసూ \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0033.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0033.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..bb572e28dd81e0f2edada31bd0981214893cd3d2 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0033.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +నాంబా' యని సంభోధింపుచు లెంపలు వాయించుకొని సాష్టాంగ పడుదురు. చిన్నలుమొదలు పెద్దలవఱకు 'మా అమ్మణ్ణి మా అమ్మణ్ణి' యని బహుప్రేమతో మన్ననమీర చెప్పుచుందురు. ఊరిలో మెఱవడికి వచ్చినప్పుడుగూడ స్వామికి కంటె నమ్మణ్ణికి నమస్కరించువారే యధికము. అమ్మణ్ణి త్రోవ నెదురపడినచో రక్షకభటులు తమ యెఱ్ఱటోపీని దీసియు, నధికారులు తమ తలపాగ దీసియు నమ్మణ్ణికి నమస్కరించి యామె కుంకుమను నొసట బెట్టుకొనక నావలపోరు. ఇఁక మన స్త్రీల విశ్వాసము వివరించుటకే సాధ్యముకాదు. ఆమె తమపాలిట కల్పతరువనియే మనవారిభావన. ఆమెను పూజించిన పత్ర పుష్పములేమి పసుపు కుంకుమలేమి ఎంతమాత్రము లభించినను మహద్భాగ్యముగ నెంతురు. ఆ పుష్పాదులను పసపు కుంకుమలను దాల్చినచో దమ మాంగల్యము చిరస్థాయిగ నుండగలదని మనవారి విశ్వాసము. మన స్త్రీల యభీష్టములలో నీ సువాసినీత్వవాంఛ ప్రముఖమైనదిగదా! అట్టి సువాసినీత్వము నమ్మణ్ణి పెంపొందించునను విశ్వాసముగల యప్పుడామెయందు మనస్త్రీలకుగల భక్తి నిరుపమాన మనుటలో నాశ్చర్యమేమి? + +అచ్చటి ప్రభువుల కామె యిష్టదైవము. అచ్చటి ప్రజల కామె కన్నతల్లి. అచ్చటి జనులలో పెక్కుమంది యామె నామధేయము గలవారే. తండ్రియందుకంటె తల్లియందు ప్రేమ యగ్గలమై యుండుట మనుష్య సాధారణముగదా. శ్రీకాళ \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0034.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0034.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..20cdc22250cf0e9811871fa94a1c15feeb0a8ae9 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0034.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +హస్తీశ్వరుని యాలయము చాల గొప్పది. మన తెలుగుసీమలో నంత గొప్ప దేవాలయము వేఱొండు లేదని చెప్పుదురు. కడు చిన్నదియయ్యు స్వర్ణముఖినది యాక్షేత్రమునకు శోభను గూర్చుచున్నది, ఆదేవాలయమునం దఱువదిమువ్వురు భక్తులు గలరు. వారిలో నగ్రేసరుఁడు కన్నప్ప. కన్నప్ప స్వామికి +గడు గూర్చిన భక్తుడు. స్వామి విగ్రహ మెచ్చట ప్రతిష్ఠితమై యున్న నచ్చట కన్నప్పవిగ్రహము ప్రతిష్ఠితమై యుండితీరును. మెరవడిసమయమున స్వామి కభిముఖుడై కన్నప్ప వచ్చును. స్వామి యాలయమునకు సమీపముగనే కన్నప్పకొండ యున్నది. కన్నప్ప కొడియనగా ధ్వజారోహణమైన వెనుకనే స్వామి కొడి. ఈ కన్నప్ప యింతటి సత్కారమునకు భగవదనుగ్రహమునకు పాత్రుఁడెట్లయ్యెనన నాతని చరిత్ర మిట్లు చెప్పుదురు. + +కన్నప్ప యొక యెఱుకరాజునకు లేక లేక బుట్టిన కొడుకు. ఆతడొకనాడు వేఁటకుబోవ నచ్చట నీ ఈశ్వరలింగము కనుపించెను. దానిని చూడగనే కన్నప్ప భక్తిభరితుడై యా నాగలింగేశ్వరునకు నమస్కరించి యదివఱ కర్చకు డర్చించి పోయిన పుష్పపత్రాదులు తొలగఁద్రోచి సమీపారణ్యమునకుఁబోయి యొక పందిపిల్లను వేటాడి చంపి తెచ్చి దానిని పక్వముచేసి రుచికరముగ నున్నదో లేదోయని నోట వేసికొని +రుచిచూచి రుచ్యముగ నుండుటకు సంతసించి యా నంజుడొక చేత బట్టుకొని బిల్వపత్రము లొక కొన్ని కోసి నెత్తిపై నిడుకొని యొకచేత నంజు డొకచేత విల్లునంబు లుండుటంజేసి యభి \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0035.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0035.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..afc5c1b374c96d2db97857fcc9beb7a6dfec1406 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0035.txt @@ -0,0 +1 @@ +షేకజలము తెచ్చుటకు సాధ్యముకామి సువర్ణముఖిలోని యుదకమొకింత పుక్కిట నింపుకొనివచ్చి స్వామిపై నాజల ముమిసి యభిషేకముచేసి తాఁదెచ్చిన పుష్పపత్రాదులఁ బూజించి తాఁదెచ్చిన నంజుడు నైవేద్యముపెట్టి భక్తిభరితుడై యా స్వామిని విడనాడజాలక యందే నిలిచియుండెను. ఆతని వెంటవచ్చిన వేటగాండ్రు ఇంటికి వెళ్లుదము రమ్మని కోరిరి. కాని కన్నప్ప బదులు చెప్పలేదు. వారును పలుమాఱులు పిలిచి పిలిచి వేసారి వీని కిచటనుండు దేవుడావేశించినట్లున్న దని తలంచి యా విషయమును బోయ రాజునకుఁ దెలుప వైడలి పోయిరి. కొమారుని వృత్తాంతమును వినుట తోడనే తలిదండ్రు లిరువురు మహాదుఃఖితులై కన్నప్ప వద్దకువచ్చి యాతని నింటికిఁ గొనిపోవ యత్నించిరి. కాని భగవద్ధ్యాన నిమగ్నుడై విశ్వము మఱచియున్న కన్నప్ప కాపలుకులు చెవిదూరలేదు. ఇంతలో ప్రొద్దు గ్రుంకెను. మేటి విలుకాడైన కన్నప్ప విల్లు నమ్ములు ధరించి స్వామిని కావలిగాయుచు నారాత్రిపుచ్చెను. ఉదయము కాగానే స్వామికి రుచ్యములైన నంజుడులు తెచ్చుటకు కన్నప్ప వెడలిపోయెను. తరువాత స్వామికి నిత్యము కైంకర్యము జేసెడు శివగోచరియను పూజారి సువర్ణముఖిలో స్నానముచేసి మడుఁగులుకట్టి విభూతి రుద్రాక్షలు ధరించి శిరమున నభిషేకజలమును హస్తముల పూజా ద్రవ్యములను బట్టుకొని యటకేతెంచి చూడగనే యాతని ఒడలు జల్లు మనెను. అయ్యో ఇదియేమి? స్వామి సన్నిధి మాంసపు \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0037.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0037.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e815c2628cb080da1ac5df5d84e0700ada73c63c --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0037.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +యామిష ఖండములుగావు, యమృతపు ముక్కలు సుమా! నాయందు భక్తిభరితుఁడగువాడు నాకెట్టి హేయపదార్థ మిడినను నాకది రుచిరాన్నమే సుమా! కావుననే యాతని నంజుడులు నేనంత ప్రీతికరముగ స్వీకరింపుచున్నాను. అతఁడు మహాభక్తుడు కాన యతని హృదయమే నాకాలయము. వాని పలుకులే నాకు స్తుతివాక్యములు. అతని భక్తితత్పరత నెఱుంగ గోరుదువేని రేపుదయమునవచ్చి మఱువుననుండి పరీక్షింపుమని చెప్పి యంతర్హితుడయ్యెను. వెంటనే శివగోచరి అదరిపడి లేచి యప్పటికి తెలతెల వాఱుచుండుటం దెలిసి కాలకృత్యంబుల దీర్చికొని సువర్ణముఖిలో మజ్జన మాడివచ్చి దేవాలయమునకేగి స్వామి చెప్పిన తెఱుఁగున నొకమఱుఁగున నక్కియుండి కన్నప్పరాక ప్రతీక్షించు చుండెను. వాడుకమేరకు +కన్నప్ప పూజాద్రవ్యాదులను నభిషేకజలమును నైవేద్యపు నంజుడులను గైకొని స్వామి సన్నిధి కేతెంచెను. కాని యేమి చిత్రము! నాడు స్వామి నిత్యమువలె సుఖముగలేఁడు. అతని కొక కంటినుండి ఘోరముగ రక్తము ప్రవహించుచున్నది. అది చూడగనే కన్నప్ప దుఃఖముజెంది హోరుహోరుననేడ్చుచు తెచ్చిన పదార్థము లక్కడనే పాఱవైచి "స్వామీ! నీ కిట్టియాపద యెట్లుతటస్థించె? నా పగవారగు వేఁటకాండ్రు చేసిరా? లేక మృగములు చేసెనా? విశాల విశ్వమునంతను పరికించెడు నీ నేత్రమున రక్తము స్రవించిన నే ది మందు? +అయ్యో! యేమిచేయుదు. నీకపకారము గావించిన యా \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0039.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0039.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..607951cf8bbf00f4d46e4424eec1a8b8686a659a --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0039.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +తన కెట్లు తెలియును? కాన గుర్తుకొరకు కన్నప్ప నిశ్శంకముగా తన చెప్పుకాలినెత్తి స్వామికంటిపైనిడి చేతనున్న కత్తితో రెండవ కన్నును బెఱుక సాహసించినాడు. ఆహా! కన్నప్పకు స్వామియందెంత ప్రేమ! ఎంత విశ్వాసము! ఎంత భక్తి! అద్భుతము! అసదృశము! కృపా సాగరుఁడగు పరమేశ్వరుఁడది చూచి సహించునా! మేలు కన్నప్పా! నీ యపూర్వ భక్తికి మెచ్చు వచ్చెనని చేయి పట్టుకొనినాడు. శివగోచరి యాశ్చర్య నిమగ్నుడై పోయినాడు. కన్నప్పా ! నీకేమి కావలెననినాఁడు స్వామి. నీసాన్నిద్ధ్యము నీయనుగ్రహము నీకైంకర్యము అనినాఁడు కన్నప్ప. మూటి కొక్కటే మాటగ నటులనే యనినాడు స్వామి. కన్నప్ప మొదటి పేరు తిన్నప్ప. కన్ను నొసఁగుఁటఁజేసి తిన్నప్ప కన్నప్పగా ప్రసిద్ధుఁడైనాఁడు. నెచ్చెలీ, కన్నప్ప కథ సత్యమా? అసత్యమా? అను విచారణ మనకువలదు. భగవంతుని యందు మనకుండవలసిన భక్తి +విశ్వాసము లట్టివని గ్రహించుటకు కన్నప్ప చరిత్ర ముత్తమోత్తమోదాహరణ మనుటకు సందియము లేదుగదా! + +ఇచ్చట చక్కని నాణెమైన కొయ్య దువ్వెనలు నల్లగాజులు తయారగును. రంగురంగు విదేశపు గాజులు దేశమంతట వ్యాప్తమై యుండుటవలన గాజుల పరిశ్రమ చాల క్షీణించెను. కాని దువ్వెనల పరిశ్రమ మాత్ర మింకను కొంత వ్యాప్తిలోనే యున్నది. సాధారణముగా నొక దువ్వెన వెల యొక \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0040.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0040.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..03114d0c6355d881f78a0b4a9c19d945813ab218 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0040.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +కానీ యుండును. కాని యా దువ్వెనకే యొక రూపాయ వెలచేయు పనితనము చేయగల నిపుణులున్నారని వింటిని. కాని యా పనితన మరయు వారెవ్వరు? విదేశములనుండి దిగుమతియైన యా దువ్వెనల నిగనిగలరసి మోహపడువారేగాని మానుతో జేయఁబడిన యీమేలి దువ్వెనల జూచి మెచ్చువారెవ్వరు? చెక్క దువ్వెనయా! ఛీ ఛీ. ఎంత యవమానము. తలలో బెట్టగనే పుటుకు పుటుకున పండ్లు రాలుచున్ననుసరే, తల దూరక పోయిననుసరే, పేలు రాక పోయిననుసరే, మెఱుఁగున్న చాలును. మెఱుగే మన కన్నులలో కంపుకొట్టుచున్నది. దువ్వెనలకు మెఱుగు, గాజులకు మెఱుగు, గుడ్డలకు మెఱుగు, మొగములకు మెఱుగు! అన్నిటను మెఱుగే నవనాగరికులకు కావలసినది. ఈ విదేశపు మెఱుఁగులు మన మెఱుగును రూపుమాపుచున్నవను మెఱమెఱయొక్కరికిని లేదు. అది యట్లుండె; మిత్రమా! నే నొక్క మేలు బడసితిని. స్వదేశపు వస్త్రములతోఁబాటు స్వదేశపు గాజులనుగూడ ధరింతునని వ్రతముపూనితినని నీకుఁదెలియునుగదా! ఆగాజు లొక మాఱు దొరకియు నొకమారు దొరకకయు నేపడినశ్రమ వర్ణనాతీతము. ఈగాజులు లభ్యపడక వట్టి చేతులతోనుండ, గాజులు మానివైచితినని పెద్దవారలపోరు. అయ్యో! స్వదేశీగాజులు లభింపకపోయె. చూచి చూచి విదేశపు గాజులెట్లుధరింతునని నాకుచింత. ఈ స్థితియం +దొకానొకప్పుడుగాజుల గూర్చిన దీక్ష మిక్కిలి యవిచార్యముగ \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0041.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0041.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0b28d72073a0fafcbdde2f3881b5104966691cf3 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0041.txt @@ -0,0 +1 @@ +బూనితినిగదా యని భావించితిని. కాని విదేశపు గాజులుతొడిగి కొనుటకు మాత్రము పాల్పడలేదు. ఒకానొక మహానీయు డొకానొక స్త్రీలసభలో "తల్లులారా, మీరు విదేశపు గాజులు ధరించుట వలన సంవత్సరమునకు కోటి రూప్యములు విదేశముల పాలై పోవుచున్నవి. కోటి రూప్యములన నెన్నియనుకొంటిరి? ఆ రూప్యములన్నియు సంచులు కట్టివేసిన ఈహాలంతయు నిండి పోవును. అన్ని రూపాయలు విదేశపు వన్నెగాజులకు ధారపోయుచున్నారు.” అనిచెప్పిన వాక్యము లహర్నిశలు నాహృదయమున ప్రతిధ్వనించుచుండును. అందువలననే నేను విదేశపు గాజులనుండి రక్షింపఁబడితిని. ఇప్పుడు శ్రీజ్ఞానప్రసూనాంబిక కృపవలన రెండువందల యేబదిగాజులు కాళ్ళహస్తిలో చేయించి తెచ్చుకొంటిని. నాకఱవు తీరినది. గొల్ల పేరమ్మలాగున్నావని నీవు నవ్విన నవ్వుదువు గాక. చేతినిండ తొడిగికొనిన నల్లగాజులనుచూచుకొని నేను మహానందమున నుప్పొంగిపోవుచున్నాను. నా నల్లగాజులెంత చక్కగ నున్నవనుకొంటివి? బహు చక్కగ నున్నవి. సన్నమునకు నాబంగారుగాజులతో గలసిపోయినవి. మెఱుఁగునకు విదేశపుగాజులకు మించిపోయినవి. ఆ గాజులు వేసికొనగనే యానందముతో నా హృదయము నిండిపోయినది. కాని యా గాజులను చూడగనే నాకొక విధమైన విచారము గూడ గల్గినది. ఏలనందువా? ఇట్టి చక్కని గాజులు చేయగల \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0042.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0042.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2164e726445f5bbadafff70d4d200d2193524966 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0042.txt @@ -0,0 +1 @@ +సామర్థ్యముగల పనివారుండియు నేటేట కోటిరూపాయలు విదేశములకు ధారపోయు చుంటిమిగదా యని. - కాని మనస్త్రీలకు వన్నెచిన్నెలపై వ్యామోహము నశింపనివఱకు మనదేశపు పరిశ్రమ లభివృద్ధిజెందవు. దేశీయపరిశ్రమ లభివృద్ధిజెందినగాని మనదేశ మభివృద్ధిజెందదు. ప్రియమిత్రమా! అట్టి కళ్యాణదినములు మన భారతభూమి కెప్పుడు వచ్చునోగదా! \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0045.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0045.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..65db3db7735fac269faa93aab838ac9b6ff66617 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0045.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +యున్నారు. బాలికలకు విధిగా విద్య నేర్పవలెననినారు. స్త్రీలకు నియోజక నియోజిత స్వాతంత్య్రము కావలెననినారు. అతిబాల్య వివాహము లనిర్ధకమనినారు. ఇంకను పెక్కు తీర్మానములు గావించియున్నారు. పై విషయములను గూర్చి మనదేశమునందు తీవ్రమైన యాందోళన జరుగుచునేయున్నది. కొన్నిట మనకనుకూలములుగూడ జరుగుచునేయున్నవి, ఇతర విషయములలో మన దేశపుస్థితి యెట్లున్నను నియోజిత నియోజక స్వాతంత్ర్యము మాత్రము మన స్త్రీలకు శీఘ్రముగానే లభించినది. పాశ్చాత్య స్త్రీలు విశేష పరిశ్రమచే గాని బడయజాలక పోయిన ఎన్నిక హక్కులు మనదేశపు స్త్రీలకు సులభముగా లభించినవి. తత్ఫలితముగా మీ మదరాసు రాష్ట్రశాసనసభకు ఒకస్త్రీ డిప్యూటీ ప్రెసిడెంటుగా నెన్నుకొనబడి +యున్నది. తిరువాన్కూరులో నొకస్త్రీ మంత్రిణిగా నియమింపఁబడి సమర్థతతో నిర్వహింపుచున్నది. ఇంకను పెక్కు స్థానికసభలలోను విద్యా సంఘములలోను స్త్రీలు సభ్యురాండ్రుగా నియమింపఁబడుచున్నారు. కాని యీ స్వాతంత్ర్యపు హక్కులు సమర్థతతో నిర్వహింప గోరుచో స్త్రీలు మంచి విద్యావతులుగా నుండవలెను. మనదేశపు స్త్రీల విద్యాభివృద్ధికి బాల్యవివాహములు ప్రతిబంధకముగా నున్నవి. వానిని రూపు మాపవలెను. మీరు లక్ష్మీపూజచేయుదురు, సరస్వతీ పూజచేయుదురు. గాని మీ బిడ్డలకు లక్ష్మీ ప్రసన్నతలేదు. సరస్వతీ ప్రసన్నత యసలేలేదు. లక్ష్మియన వేరేలేదు. సరస్వతి యన వేరేలేదు. స్త్రీ శక్తి స్వరూపము. కాన స్వశక్తిచే స్త్రీ, \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0046.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0046.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..db8d60040f71b875d89022a3967cfe4c6efe6468 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0046.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +లక్ష్మియు సరస్వతియు కావచ్చును. కాని యట్టిశక్తి యిప్పుడు విూలో స్తంభించిపోయినది. ఎట్టి సాహసకార్యములనైన చేయవలసిన విూ రిప్పుడు బిడియమునకును పిఱికిఁదనమునకును గుఱియై యశక్తలై పోయినారు. సీత, సావిత్రి మున్నగు విదుషీమణు లిట్టిబిడియమును పిఱికిఁదనమును గలిగియున్నచో నట్టి ప్రసిద్ధములైన కార్యముల చేయగలిగెడి వారేనా? కృష్ణుని వంటి బిడ్డలను కనగలిగెడివారేనా? ఇప్పుడు చూడుడు! కృష్ణుని వంటి కుమారుఁ డెక్కడైన కన్పడునేమో? + +విూరు కాశీరామేశ్వరాది పుణ్యయాత్రల చేయతలంచు చుందురు. కాని యది చిన్నతనమున చేయవలసినది కాదనియు వార్థక్యమే దానికర్హ సమయమనియు అప్పుడే దానధర్మాది పుణ్యకార్యముల చేయవలయుననియు విూతలంపు. కాని భూతదయాపశ్చాత్తాపములచేతను జాతిమత భేదములు లేని విశ్వమానవ భ్రాతృత్వముచేతను నకల్మష హృదయముచేతను మనతనువే పుణ్యక్షేత్రముగా జేసికొనవచ్చును. జీవితమే యాత్ర. అన్నిటికిని మనస్సే ప్రధానము. చిత్తసంస్కారములేని యాత్రలవలన ఫలములేదు. తోడి మానవుల నస్పృశ్యులనుగా భావించుట తప్పు. మానవులంద ఱొకటె. స్త్రీ ప్రేమకు స్థానము. ఒక జంతువును చూడుడు. దానిబిడ్డ నెవరైన నేమియైన చేయవచ్చిన నెట్లు పోరాడునో, అట్లే స్త్రీగూడ తన బిడ్డల కేమైన ప్రమాదము వచ్చినచో తన ప్రాణమునైన నర్పించుటకు సాహసించును. అట్టి ప్రేమను స్త్రీలొక్క తమ బిడ్డలవిూదనే గాక తమ యిరుగు పొరుగువారి విూదను తమదేశము విూదను \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0047.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0047.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..46fd9909e45aef43ba45776ad88428bd8384a24b --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0047.txt @@ -0,0 +1,6 @@ +అంతియేగాదు సర్వమతములవారి యెడలను సర్వ మానవుల యెడను సమస్తభూత జాలముల యెడలను గూడ గలిగి యుండవలెను. స్త్రీలకు సౌందర్యభ్రమ యధికము. సౌందర్యము వెలలేని నగలు ధరించుటలో లేదు. విలువైన చీరలను ధరించుటలోలేదు. మొగమును పలుమారు సబ్బులతో గడుగుటలో లేదు. నిర్మలమును కరుణాభరితమును ప్రేమపూర్ణమునునగు హృదయమును గలిగియుండుటయే స్త్రీకినిజమైన సౌందర్యము. అట్టి సౌందర్యమును మీరు బడయగోరెదను.” + +శ్రీమతి సరోజినీదేవి యుపన్యాసమును ముగింపగ ఖద్దరునుగూర్చి కొంచెము చెప్పుడని యొక సభ్యురాలడిగెను. దానినిగూర్చి యామె యిట్లుచెప్పెను. + +“ఖద్దరనగా గాంధిగారి సందేశము. గాంధిగారి సందేశమనగా ఖద్దరు, ఈమధ్య ఆఫ్‌గన్ స్థానపుప్రభువు బొంబాయికి వచ్చియుండెను. ఆయన సభలోనికిరాగనే యెక్కువ ముతుక చీరను గట్టియున్న మహాత్ముని భార్యనుచూచి “ఓ, యెక్కువ ముతుకచీరను గట్టియున్న దే యీమెయే గాంధిగారి సతి" యని యామెను గురుపట్టి ఆఫ్‌ఘన్ రాజు యెంతయో సత్కరించినాడు. ఆయన తన స్వతంత్రరాష్ట్రమునుండితెచ్చిన సందేశమేమనగా "మా రాజ్యమునందు విదేశవస్త్రమునువాడు నలవాటులేదు. నారాష్ట్రవాసులెల్లరు తమ చేతులతో స్వయముగా వడుకబడి నేయబడిన గుడ్డలనే ధరింతురు. ఎంత శ్రీమంతులైననుగూడ +ఆఫ్గనులు స్వదేశవస్త్రములనేగాని విదేశవస్త్రముల ధరింపరు. ఈవిషయమై మీకు సందేశ మీయగలిగినందులకు నేను చాల \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0048.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0048.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5a14f4038d0b40eff545d7ca338a14b895550167 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0048.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +సంతోషింపుచున్నా"నని చెప్పియున్నాడు. ఖద్దరు వస్త్రములను ధరించుటయనగా నిరుపేదలకన్నమిడుట యన్నమాట. విూశరీరములు స్వదేశీయములేగాని విూరు ధరించిన వస్త్రములు మాత్రము స్వదేశీయములుగా లేనట్లు కన్పట్టుచున్నది. కాన విూరందఱు నూలువడికి స్వదేశవస్త్రముల ధరింపవలెనని కోరుచున్నాను." + +మిత్రమా, సరోజినీదేవి యుపన్యాసమునందలి ముఖ్యాంశము లివియని జ్ఞాపకము. వీనిలో నేదైన పొరపాటులున్న నదినావియేయని యెంచుము. మేము వేసవిని చల్లగఁ గడుపవలెనని యిచ్చట కేతెంచితిమి. ఇచ్చట యెండలు తక్కువ. వేడిగాడ్పులసలేలేవు. చెమట పోయుటయేకానము. ఈదినములలో మన ప్రాంతములనుండెడి మండుటెండలు, వేడిగాడ్పులు, చెమట స్నానములు, తనియని దాహములు తలఁచుకొని యీ యూరి యొండలను తలంచినప్పుడు యేపుష్యమాఖమాసపు యొండలుగనో గాన్పింపుచుండును కాని యీ యెండలకే అడలి పోవుచున్నా రిచ్చటివారు. చూచితివా చిత్రము! \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0049.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0049.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5acb6bd4864a93444abe3b06743118debece4012 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0049.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +సౌభాగ్యవతియగు కల్పలతకు:- + +నెచ్చెలీ, + +మాసము దినములనుండి నా కొకటే రైలుప్రయాణము. అందువలననే నీకు జాబు వ్రాయుటకుగూడ వీలైనది కాదు. నీవు రెండుత్తరములు వ్రాసినను ప్రత్యుత్తరము వ్రాయకపోతిని. ఏమనుకొనుచుంటివోయని పలుమా ఱనుకొంటిని. కాని భుజించినచోట నిద్రింపక, నిద్రించినచోట భుజింపక నిరంతరప్రయాణము చేయుచున్న నేను నీకు జా బెట్లు వ్రాయుదును? కాన ఉత్తరము వ్రాయునప్పుడు నా యలసత్వమునకు క్షమింప వేడుకొనవచ్చునని మిన్నకుంటిని . జాబునకు జవాబువ్రాయక స్వస్తివాచకములు చదువుచున్నదని మిత్రమా, నాపై కినియకు. నీకు జాబు వ్రాయకపోయినను ఈ నెలదినముల రైలుప్రయాణములో నీకు పదిజాబులు వ్రాయజాలు పదార్థమును సేకరించుకొని వచ్చితిని సుమా! దాదాపు పగలు ఒంటిగంటవేళ మేము గూడూరులో తిరుపతిబండి దిగి చెన్నపురినుండి వచ్చు ప్యాసింజెరు నెక్కితిమి. నేను కూర్చుండిన స్త్రీలపెట్టెలో దాదాపు పదునాఱుమంది స్త్రీ లుండిరి. వారంద ఱొక్క కులమునకుగాని మతమునకుగాని భాషకుగాని చెందినవారుకారు. ఒకవైపున వైష్ణవస్త్రీ లిద్దఱు కూర్చుండి అరవమున మాట్లాడుచుండిరి. మఱియొక దిక్కున దత్తమండలమునుండి వచ్చు మధ్వస్త్రీ లిరు \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0050.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0050.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0f2297b3b4b24d40be9ef076894467a4d7ee5059 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0050.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +వురు “హాకు బేకు” మనుచు కన్నడమున మాట్లాడుచుండిరి. మఱొక బల్లపై దేశస్థ బ్రాహ్మణస్త్రీలు మువ్వురు కూర్చుండి “హైస్ బైస్" యని మహారాష్ట్రమున మాట్లాడుచుండిరి. వేరొకదిక్కున మహమ్మదీయస్త్రీలు నల్వురు కుతకుత నుడికి పోవుచున్న యా మధ్యాహ్నపుటెండలో తెగమాసిన యా +మేలిముసుగు దుప్పటులు కప్పుకొనజాలకయు తీసివేయజాలకయు కులస్థుడు కనపడగనే ముసుగును దిగదీసికొనుచు, వెళ్లగనే యెగదీసికొనుచు "కౌనుసీగామ్ గయే, కహసే ఆతీహా" అని ఒకరినొకరు ప్రశ్నించుకొనుచు మాట్లాడుచుండిరి. తక్కినవారు మన తెలుఁగువారు. భాషాపరిచయము కాని యా యపరిచితలతో నేటి ప్రసంగమని చేతిలోనున్న నాటి యాంధ్రపత్రికను తిరుగవేయుచు నేనుగూడ నొకవైపున +గూర్చుంటిని. రైలు గూడూరు విడిచెను. బండిలోనివా రెక్కడివా రక్కడ సర్దుకొని కూర్చుండి పరస్పర సంభాషణల కుపక్రమించిరి. ఒక మహమ్మదీయస్త్రీ హిందూస్థానీభాషలో మీ దేయూరని దేశస్థ బ్రాహ్మణస్త్రీల నడిగెను. మాది యిందోరు రాజ్యమని వారనిరి. ఇందూరుమాట వినగానే యీమధ్య జరిగిన శర్మిష్ఠాకల్యాణము జ్ఞాపకమువచ్చి వారితో ప్రసంగింపవలెనని నాకు కుతూహలము కలిగెను. అంత చదువు +చున్న పత్రికను ముడిచి, వచ్చియు రాని హిందీముక్కలతో “ఈమధ్య దొరసానిని పెండ్లాడినది మీదేశపు ప్రభువేగదా” యని నేను వారి నడిగితిని. “అవున"ని వారనిరి. "చాల ఆశ్చర్యకరమైన సంగతి” యని నేనంటిని. "పదిరూపాయ \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0051.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0051.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..82ba071b20bb95242b5baa631205bb852ecfc5c1 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0051.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +లాసచూపగనే పాశ్చాత్య క్రైస్తవస్త్రీ హిందూ మరాటాస్త్రీగా మారు టాశ్చర్యము గాదా” యని వారు నవ్విరి. +“ఆయన కిదివఱ కిద్దఱు భార్యలున్నారట గాదా” యని నే నంటిని. “ఇద్దఱుగాదు ముగ్గుర"ని వారనిరి. ముగ్గురా అని నే నాశ్చర్యముతోడను సందేహముతోడను బ్రశ్నింప “ముంతజుబేగ మొకభార్య యుండలేదా? దానితో ముగ్గురని” నవ్విరి. “సరిసరి అట్టిభార్య ఆమె యొక్కతేయని చెప్పుటెట్లు? ఎందఱున్నారో, దాని +కేమిగాని మీరాజు రాజ్యచ్యుతుఁడు గదా” యని నే నంటిని. “అవును. ఆయన కిరువదేండ్ల వయస్సుగల కొడుకున్నాడు, ఆయన యిప్పుడు రాజు” అని వా రనిరి. "తుకోజీ హోల్కారు కెంత వయస్సుండు"నని నే +నంటిని. "సుమారు నలుబదైదేండ్లుండవచ్చు”నని వారనిరి. “అహో! కాంతా మోహ"మని, నే నాశ్చర్యముతో నవ్వితిని. తెల్లపిల్లిని నల్లపిల్లిగా మార్చినందుకు స్వాములకిచ్చిన సంభావన తొంబదివేలనిగూడ వారే చెప్పిరి. అందు అతిశయోక్తులుగూడ కొంత యుండెనేమో కాని కొంతయైన నిజమే యనుమాట మనము పత్రికలలో చదివిన విషయములనుబట్టి నిశ్చయింపవచ్చును గదా యని నే ననుకొంటిని. మే మిట్లు ప్రసంగింపుచుండ నా ప్రక్కను గూర్చుండిన యొక స్త్రీ యేమి మాట్లాడుచున్నారని నన్నడిగెను. శర్మిష్ఠాకల్యాణమునుగూర్చి నేను పత్రికలలోఁ జదివిన విషయముల నామెకు జెప్పితిని. అంత నొక వృద్దురాలు నా దిక్కుమొగమై “పద్నాలుగేండ్లు నిండితేనెకాని ఆడపిల్లలకు పెండ్లి చేయరా \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0056.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0056.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fa00c5cd1671203f77c811b24d5f2a54bf02d8ee --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0056.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +మంతుడేగాని యా వివాహములతో నతఃపాతాళమునకు క్రుంగిపోయెను. నిండు వార్థక్యమున వివాహఫలముగా మానాయనకు మిగిలినవి యూరినిండ నప్పులు, భార్యతోడి తిప్పలు—యివి రెండే! ఇకతరువాత నప్పులు మెండై భార్యతోడి పోరాటమధికమై విద్యాబుద్ధులు చెప్పింపలేమి మా యన్నలిరువురు +దేశద్రిమ్మరులైరి. రమ్ము పొమ్మనువారు లేమి మా యక్క లిద్ద ఱింటికి దూరమైరి. ఇక దిక్కుమాలి చిక్కిన మా చెల్లియు నేనును మా సవతితల్లి చేతిక్రింది బానిసీలమై పడరాని బాధలుపడితిమి. ఇఁక నా దొక్కముక్కచెప్పి ముగించెదను. నా పెండ్లినాటికి నా పెనిమిటికి పదునాఱేండ్లున్నవి. ఆయన యప్పటికే జేనెడుచుట్ట నోటితో, మూరెడు కుచ్చు తలపాగతో, నూరియందలి కొంటె కోణంగులకు మొదలై విద్యాబుద్ధి సంపన్నులగు యోగ్యబాలకులకు వెలియై తిరుగుచుండెను. ఆయన కిక పెండ్లి గాదని యెంచియే తలిదండ్రు లావిధముగా తమ గాదిలి కుమార్తె సుఖమును పణముగానిడి నన్ను బదులుగాగొని పెండ్లిగావించిరి. కూతుండ్ర కాపురము కూలద్రోచియైన కొమరుని నొక యింటివానినిజేయు దురాచారము మనదేశమున ననాదినుండి యున్నదేగదా! కొమరుడే వారిబిడ్డ, వానిక్షేమము విచారింప వలయుటే వారి ముఖ్య కర్తవ్యము. అందుకు కుమార్తెను బలిగావించుట వారి కొక తప్పుగాదోచదు; కడుపున బుట్టిన బిడ్డయైనను నాడుదియైనంత మాత్రమున నెంతనిర్దయయో కనుడు! చెప్పెడిదేమనగా నేను +యుక్తవయస్కురాలనగు నప్పటికే నా పెనిమిటి సప్తవ్యసన \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0057.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0057.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d61a6d8e3eac0c294841ca409598f7b2d88b483a --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0057.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +ములఁ జిక్కుకొని యున్నసొమ్మును పాడుజేసికొని చేత నెఱ్ఱని యేగానిలేక మోసములు, దొంగతనములు, దౌర్జన్యములు చేసి, శిక్షలపాలై పడరానిపాట్లు పడెను. నేను పెద్దదాననైన తరువాతగూడ నన్నొకమారైన తనవద్దకు తీసికొనిపోలేదు. పైగ రెండు మూడు మాఱులు మా యింటికేవచ్చి నన్ను తిట్టియు కొట్టియు, బెదరించియు, నా వంటిమీదనున్న నగలు నాల్గుగూడ నూడ్చుకొనిపోయెను. కష్టమో సుఖమో మీరున్న చోటనే నేనుగూడనుందును. తీసికొనిపొండని కాళ్ళు కడుపులు పట్టుకొని బ్రతిమలాడితిని. ఇదిగో నదిగోయని దినములు గడుపుటయేగాని తీసికొని పోవనేలేదు. ఇఁకనేమిచేయుదును? పుట్టినింటి బానిసత్వము స్థిరమైనది. దుఃఖము శాశ్వతమైనది. అట్లెపడియున్నాను. ఇప్పుడా బానిసత్వమునకు గూడ +ప్రాప్తిదీరినది. ఏలనందురా మా తండ్రిగారు గతించి పదిమాసములైనది. ఋణదాతలు యిండ్లు భూములు కట్టుకొని పోయినారు. పోగా మిగిలిన దేకొంచెమో చేతబట్టుకొని “నా బిడ్డ లిద్దఱకు నాకు రోజులు గడిస్తే అంతేచాలు. నీ కెక్కడతెచ్చి పెట్టగలను? నీదారి నీవు చూచుకొమ్మ"ని నాసవతితల్లి నన్ను +సాగనంపినది. ఆమె వృత్తిగూడ నుత్తమముగా నుండక పోవుటచే నాకుగూడ నక్కడ నుండుట దుస్సహముగానే యుండెను. ఆమె వెళ్ళిపొమ్మనుటయే యొకవిధముగా మేలనుకొంటిని. కాని యెక్కడకు వెళ్లను ? ఇప్పటికి ముప్పదేళ్ళు నిండినవి. తండ్రి యిల్లుదప్ప వేఱుయిల్లె ఎఱుగను. నా సమస్తము \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0058.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0058.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e0330ac9f45bfc33b369d0fb41cee7425ebab197 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0058.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +పోయినను పోక నిలచినదొక్క యభిమానము. ఆయభిమానముచేత నీచమునకు పాలు వడలేక నెవరియింటికిని బోలేక యీ విధముగా దుఃఖపడుచున్నాను. నా పెనిమిటి బొత్తిగా కనపడకుండపోయి రెండేండ్లయినది. మరల ఆయన జాడ తెలియలేదు. బైరాగులలో కలిసెనని కొందఱును, స్వాములవారితో తిరుగుచుండెనని కొందఱును, సర్కసుకంపెనిలో చేరెనని కొందఱును, చెప్పుచున్నారు. ఎంతవఱకు నిజమో తెలియదు. పదిరోజులనాడు తిరుపతిలో చూచితిమని మావూరిలో తిరుపతియాత్రకు వెళ్ళివచ్చిన వారొకరుచెప్ప నీవంటి తల్లివద్ద నాల్గురూపాయలు తీసికొని యిట్లుపరుగెత్తి వచ్చినాను. తిరుపతిలో కన్పడలేదు. కాళహస్తిలో గన్పడలేదు. మరల వెళ్ళిపోవుచున్నాను. కావలివద్ద పల్లెలో మా చెల్లెలున్నది. దాని పెనిమిటి కక్కడ పదైదురూపాయల మేష్టరీపని. వారికే పొట్ట గడవకున్నది. నా కేమి పెట్టగలరు? పెట్టెదరే యనుకొనుడు. యేమని వారింట నుందును? ఉండక నెక్కడకు వెళ్లను? ఆశ్రయములేని తీఁగవలె” అనునప్పటికి ఆమెకు కన్నులనిండ నీళ్ళు వచ్చినవి. దుఃఖభారముచే మాటాడజాలక తలవంచుకొనినది. +ఆమెస్థితి జూచుటచే ఆ బండిలోనున్న మా కందఱకుగూడ కన్నులనీళ్ళు క్రమ్మినవి. కొంతసేపందఱము పరస్పరాలాపములులేక నివ్వెఱ జెందినట్లుండిపోతిమి. అప్పుడామె దుఃఖము నుపశమింపఁజేసికొని కన్నీటిని పైఁటచెఱగుచే తుడుచుకొని "అమ్మా నాపాడుచరిత్ర మీకు చెప్పదగినదికాదు. మీ సంతోష ప్రపూర్ణ చిత్తములు నాకష్టగాథ నాలించుటచే శోక \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0059.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0059.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..005b1d3099c9801984aa53217dd8a05252dc404f --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0059.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +భరితములగును. నా యేడుపు నాకు సర్వదానున్నదే. మిమ్ముగూఢ నేల చింతింపఁజేయవలయును? కాని యీ వివాహ శాసనవృత్తాంతము కొంచెముగా వినియుండుటచే ప్రతికూలుర వాదనను ఖండించుటకే నా చరిత్రను జెప్పితిని. పిల్లకు యుక్తవయస్సు వచ్చువరకు పెండ్లిచేయకున్నచో పిల్లయనుమతిని పెండ్లిచేయవలసి వచ్చుననియు, అవ్యక్తురాలగుబాలిక చక్కనివాఁడు కావలెననియు చదువుకొనినవాడు కావలెననియు, తంటాలుపెట్టుననియు, పిల్లకు తెలిసియు దెలియని ప్రాయమగుటచే బాధ్యత నెఱుగక, స్థితినెఱుగక, కోరరాని కోరికల గోరుననియు, ఆవిధముగా కన్యను మెప్పింపగల వరుని దెచ్చు టసాధ్యమనియు, కాబట్టి ఆడుపిల్లల వివాహ బాధ్యత తలిదండ్రుల చేతిలోనే యుండుట యుక్తముకాని పిల్లల కొప్పగించుట +ప్రమాదకరమనియు, పెక్కురు వాదించుచున్నారు. నా తండ్రికాని నా పెనిమిటి తలిదండ్రులుగాని తా మేమాత్రము బాధ్యత నెఱిగి మా వివాహములు చేసిరో యోచింపుడు? నా యత్త మామలు అప్రయోజకుఁడగు కొమారునకు పెండ్లిసేయుటకు కడుపారగన్న కొమార్తెను ముసలివానికిచ్చిరి. కూతురుకాపురమటులయ్యె, కొమరుని కాపురమిటులయ్యె. ఇక మాతండ్రియో వార్థక్యమున పెండ్లి కాసపడి తనకాఁపురమును పాడుజేసికొనుటయేకాక నన్నుగూడ బలిబెట్టెను. మాకే యధికారమున్నచో నట్టి ముసలివానిని యామెగాని యిట్టియయోగ్యుని నేనుగాని వరించి యుందుమా? ఇది తలిదండ్రులు బాధ్యత నెఱుగకుండఁ జేసిన యక్రమకృత్యముగాదా? తల్లులారా! ఈదేశమున యిది \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0062.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0062.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6348fcf05002b2f4252702ee8972d094f89ee080 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0062.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +నది. ఒక్క విషయమై ప్రస్తావన వచ్చినదానిపై నూరు వృత్తాంతములు వాకొనుట మనస్త్రీలకున్న నైజమేగదా; +ఆమె చెప్పినదిగూడ నొక దీర్ఘకథ. ఇప్పటికే లేఖ కడు దీర్ఘమైనది. వ్రాయుటకునాకు విసువు లేకపోయినను చదువలేక నీవెక్కడ విసుగు కొందువోయని నాభయము. విరమించుచున్నాను. పైకథకు ముందులేఖను కనుము. \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0063.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0063.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d684376a29a8485dc4960c80321f020475b1925d --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0063.txt @@ -0,0 +1,9 @@ +సౌభాగ్యవతియగు కల్పలతకు — + +నెచ్చెలీ! + +గతలేఖ నొకమాఱు స్మరించుకొంటివేని నెల్లూరులో మా పెట్టెలో కెక్కినయొకస్త్రీ తన పినతల్లి కొమార్తెవృత్తాంతమును చెప్పుటయు నాసమాచారమును లేఖావిస్తరభీతిచే నే నప్పటి కాపుటయు నీకు +జ్ఞాపకమువచ్చును. ఆమె చెప్పిన వృత్తాంతమిది: - + +“మా పినతల్లి కసలు యిష్టములేనేలేదు. మా పినతండ్రియే చెల్లెలితో యోచించి పిల్లనిచ్చి పెండ్లిచేసినాడు. పిల్లవాడప్పుడు స్కూలుఫైనలు తరగతిలో చదువుచున్నాడు. పదునాఱేండ్లున్నవి. “తండ్రి రివిన్యూయిలాకా గొప్పహోదా గల నౌకరీలో నున్నాడు. భూస్థితిగూడా నున్నది. పిల్లవాడు చదువుచున్నాడు; చిన్నవాడు; చెల్లెలికుమారుడు, న్యాయమైన యుక్తమైన మేనరికము. కాబట్టి తండ్రివలె నేదియో గొప్పయుద్యోగము చేయునని గంపెడాశతో, మాబాబాయి వారియింటిచుట్టు తిరిగి తిరిగి పిల్లనిచ్చి పెండ్లిజేసినాడు బాహ్య +మునకా సంబంధము ఉత్తమోత్తమ మైనదిగానే కన్పడుచున్నది. కానియిటు పిల్లతల్లియైన మాపిన్ని కాసంబంధమెంత సమ్మతముగా నున్నదో, అటుపిల్లవాని తండ్రియైన యాయున్నతోద్యోగికిగూడ అంతసమ్మతముగానే యున్నది. అయితే మా \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0064.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0064.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cb31dd11f4804aa181b6fad305018a41177af84a --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0064.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +పిన్ని కిష్టములేకపోవుటకు కారణ మా సంబంధము మంచిది కాదనికాదు, "తండ్రికొడుకుల యిష్టమంతంత మాత్రముగా నుండ పిల్లనంత బలవంతముగా కట్టిపెట్టుటెందులకు? మనకు తగిన సంబంధమేదైన చూడరాదా? మనపిల్ల నిష్టపడిచేసికొనెడి వారికే యీయరాదా” యని యామె యభిప్రాయము. కాని మాబాబాయి ఆమెమాటను లక్ష్యపెట్టలేదు. 'ఆయన ఒప్పుదల ఎప్పుడట్లాగే ఉంటుంది. పెంకెవాడు. సరసముగా సమాధాన మీయడు. ఆయన స్వభావమది. అంతమాత్రముచేత మనపిల్ల కాపురమున కేమిప్రమాదమని' వియ్యంకుని విషయములోను "పసివాడు, వాడికేమి తెలుస్తుంది; ఇప్పుడు వద్దువద్దంటే మాత్రము మూడుముళ్లు పడ్డతరువాత పిల్లను యేలుకోక వెళ్లగొడ్తాడా యేమిటని” పిల్లవాడి విషయములోను సమాధానముచెప్పి వివాహము కావించినాడు. పెండ్లినాడే ఆపిల్లవాని వైఖరి యెడమొగము పెడమొగముగా నున్నది. అది చిన్నతనపు చేష్టయని మనస్సమాధానము చేసికొనినాము. ఏదోవిధముగా పెండ్లియైనది. తరువాత పిల్లను తీసికొని వెళ్ళుట, గృహప్రవేశము చేసికొనుట, మొదలైన తంతులు జరుగనేలేదు : + +వివాహమైన ఒకసంవత్సరమునకు మా చెల్లెలు సమర్తాడినది. శాంతినక్షత్రము. శాంతి చేసికొనవలసినదని యెన్ని విధముల తెలియబఱచినను ప్రత్యుత్తరమే లేదు. తుదకు మా పినతండ్రియే స్వయముగావెళ్లి "శాంతిమాటేమని చెల్లెలి \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0065.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0065.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9c095109753342bc169d62288b92d913bc6526e2 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0065.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +నడుగ, “అన్నయ్యా! నేనేమిచేసేది? వాడు నాఅదుపుశిక్షలలో లేడు. వాడికా తండ్రిగారు సహాయము. శాంతేమిటి సింగినాదము చేసుకోకపోతే యేమని యిద్దరు ఒక్కమాటగా పల్కుతున్నారు. ఏమిచేస్తాము? అయిననాటికే అవుతుంది. ఊరుకో” మన్నదట అంతటితో పులిమి పుచ్చుకొని మాబాబాయి యింటికి వచ్చినాడు. + +మఱిరెండేండ్లు గడచినవి. పిల్లను తీసికొని వెళ్లెడియత్నమేలేదు. పిల్లవాడప్పుడు ఎఫ్.ఏ. ప్యాసయి బి. ఏ. చదువుచున్నాడు. పిల్లకు పదునై దేండ్లునిండి పదునాఱవయేడు అగపడినది. ఈడేరినబిడ్డ నెంతకాలమని యింట నుంచుకొందురు? ఒక వేళ తలిదండ్రులకు భారము లేకపోయినను లోకమునకు +భారముగదా. "మీ అమ్మాయిని అత్తవారింటి కంపకుండా వూరుకున్నా రేమండీ" అని నిత్యమడుగు నమ్మలక్కలకు సమాధాన విూయలేక సగము వేసారిపోయినాము. ఏదో ముదుక సామ్యమున్నది వింటిరో, లేదో, కూతురింటికి మఱుగుదొడ్డికి అసహ్యపడుచునైనను పోకతప్పదట. ఆ విధముగానే పిల్లను పోషింపలేని పేదవారివలె మాబాబాయి పిన్ని యిద్దరు కలిసి పిల్లను తీసికొనిపొండి యనిచెప్పుటకు, వియ్యాలవారి యింటి కేగినారు, "మీ కోడలిని మీరు తెచ్చుకొను”డని బతిమలాడి చెప్పినారు. “నాపెత్తనములేదు, ఆతండ్రియిష్టము, ఆకొడుకు యిష్టము.” అని వియ్యపురా లనివేసినది. “పిల్లవాని +నడుగుడు, వానికిష్టమైనచో నాకు యిష్టమే"నని వియ్యంకు \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0072.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0072.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..2272dc0719baaadabc7dcbc527280c0bfa33b9d5 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0072.txt @@ -0,0 +1 @@ +తిష్ఠ. మీరుచెప్పినట్లు వంకలేని బిడ్డనిచ్చి పెండ్లిచేసినప్పుడే విడనాడుటింత సులువైనప్పుడు కుంటిదనీ గ్రుడ్డిదనీ రోగిష్టియనీ అనాకారియనీ వంధ్యయనీ భార్యను వదలినవారెందరో విచారించండి. ఆడదిమాత్రము పుట్టుగ్రుడ్డికిచ్చినా కిమ్మనరాదు. వింటిరోలేదో నాపెనిమిటి పుట్టంధుడు" అనెను. “అట్లాగా పాపము! అటువంటి పుట్టుగ్రుడ్డి కెట్లాయిచ్చారండీ!” అని అందఱమొక్కమారుగా నంటిమి. ఆమె చెప్పసాగినది. ఆ చరిత్ర ముందు వ్రాసెదనులెమ్ము. \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0073.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0073.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a5959e205a0f8dada3f9bd91c994940ac6e8cd40 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0073.txt @@ -0,0 +1,6 @@ +సౌభాగ్యవతియగు కల్పలతకు :- + +నెచ్చెలీ! + +అయిదేండ్లకు పూర్వ మొకనాడు శారదానికేతన సమాచారమును పత్రికలలో జూచి ఆహా! నేటికిగదా ఆంధ్ర +కన్యల తపము ఫలించెనని యానందించి యెప్పుడు గుంటూరు వెళ్ళుదును యెప్పుడు శారదాలయము గాంతునని యుబలాట పడి పడి కొన్నాళ్ళకు గుంటూరు వెళ్లితిని. శారదానికేతన మెక్కడనని మా సోదరుల నడిగితిని. సనాతన ధర్మమండలి వారి పాఠశాలయే శారదానికేతముగా మారెనని వారనిరి. అచ్చటికిపోయి చూచితిని. పాఠశాల సాధారణ ఫక్కినే యుండెను. నికేతనము వారు పత్రికలలో దీర్ఘముగా ప్రచురించిన విద్యావిధాన మేదియు నక్కడ ఆచరణమందు గన్పడ లేదు. నాకు మిక్కిలి కోపమువచ్చెను. “పత్రికలలో గంభీర ప్రకటనలు, చూడబోయిన నేమియు లేక పోవుటలు, దేశ భక్తుల కిది పరిపాటిగా నున్నట్లున్నది. పత్రికలనుగాంచి ధనసహాయము సేయుట పొరబాటు" అని యేవగించుకొని యింటికివచ్చితిని, గాని యిది పుట్టి యెన్నాళ్లో గాలేదు. అప్పుడే యింతపెద్దది కమ్మన్న నెట్లగునను వెనుక చూపే నాకు తగులలేదు. \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0074.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0074.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a5105db5d2f6ffbf850a217f777a52d5e71e2c9e --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0074.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +ఒక సంవత్సరము గడచిన తరువాత మరల నొకమాఱు గుంటూరు వెళ్లితిని. శారదానికేతన మెట్లున్నదని మరల మాసోదరుల బ్రశ్నించితిని. “చక్కగానున్నది. ఒక విశాల సౌధములోనికి మార్చబడినది. చాలమంది బాలికలు గురుకుల వాసినులుగా జేరినారు. ఇపుడు చూచిన సంతృప్తిఁజెందుదువు” అనిరి. వెంటనే వెళ్ళి చూచితిని. నిజముగా పాఠశాల మాఱిపోయెను. ఆ గురుకుల వాసినులగు బాలికలను, జాతీయములగు నా విద్యాపద్ధతులను చూడగనే నా కెనలేని సంతస మొదవెను. తక్షణమే ఆ విద్యాలయము విూదను ఆ విద్యాలయ ప్రతిష్ఠాపకులమీదను నా కెనలేని భక్తిప్రేమలు కుదురుకొనెను. నాడాదిగ నేనెన్నిమాఱులు గుంటూరు వెళ్ళినను ఆ విద్యాలయమున కొకమాఱు వెళ్లి చూడకరాను. స్త్రీల పాలిటి కది కల్పతరువువంటి ప్రతిష్ఠాపనమనియు, ఎవరు స్త్రీ విద్యాభివృద్ధిని కాంక్షింతురో, ఎవరికి దేశభక్తియు జాతీయతాభిమానమును గలదో అట్టి వారెల్లరావిద్యా ప్రతిష్ఠాపనమును నాదరించి పోషింపవలయుననియు నాతలంపు కాన పలుమాఱులాపాఠశాలను దర్శించి వచ్చుచుందును. + +మా సోదరులుండుటచే నాకు గుంటూరు ప్రయాణ మేడాదికొకటి రెండుమాఱులు తగులుచుండును. గత +మాసాంతమున మరల గుంటూరు వెళ్లితిని. బ్రాడీపేటలో నాకు నీవంటి యాప్తురాలగు స్నేహితురాలుండెను. ఆమెను చూచుటకై వెళ్లితిని, కాని ఆమె యింటలేదు. అప్పటికి \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0075.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0075.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..eec6b14c1b23368691c70c70cc0e1f7eeb94014e --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0075.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +దాదాపైదుగంటలు దాటినది. కాని నా ప్రేమపాత్రమగు శారదానికేతన మచ్చటి కనతిదూరముననే యుండుటచే నాయడుగటుపడెనేగాని యింటివైపునకు తిరుగులేదు. చరమ సంధ్యాకాంతులతో పశ్చిమాశ రాగరంజితమై మనోజ్ఞముగ నుండెను. ఆరుబయలునుండి వీచెడు హోరుగాలి చలిచలిగా నుండెను. నేనారైలుకట్ట ప్రక్కనున్న రప్తాదారినిబట్టి వడివడిగా శారదానికేతమున కేగసాగితిని. నాకు వంటపని +యున్నదమ్మా యనియు, నేను పాఠములు చదువుకొనవలసి యున్నది, నికేతనమునకేగి వచ్చునప్పటికి బాగుగా చీకటిపడునేమో ఎట్లాగత్తా? అనియు, నాతో వచ్చిన మావదినెయు, మా మేనగోడలును తొందరించిరి. వారిమాటలు నా చెవి దూరలేదు. నన్ను వీడిపోలేక వారును నావెంటనేవచ్చిరి. సింహ +ద్వారమను నామము సార్థకంబగున ట్లిరువైపుల సింహపు మూర్తులుగల సింహద్వారమున నికేతనములోనికి బ్రవేశించితిమి. ద్వారముదాటి నాలుగడుగులు లోనికేగగనే నికేతన పాదపములకు నీళ్లువోయుచున్న గురుకుల వాసినులు మాకెదురైరి. వారిని చూడగనే కణ్వాశ్రమమున చెట్లకు నీళ్లుపోసిన +శకుంతలాప్రియంవదలు జ్ఞాపమునకు వచ్చిరి. కాళిదాస మహాకవి యక్షరరూపమున జూపినదానిని నికేతన ప్రతిష్ఠాపకులు ప్రత్యక్షరూపమున జూపుచున్నారుగదాయని లోలోన హర్షించుచు లోనికేగ వార్షికోత్సవమునకు సిద్ధపడెడి యత్నములతో నిండి గై సేయనున్న కాంతవలె శారదానికేతనము గన్పట్టెను. చీఁకటిపడుచున్నను వార్షికోత్సవమునాటికి తయారుకావలె \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0081.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0081.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..b34c48e45c24f8f28bdf5ac689caf683f9c30df3 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0081.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +హిందీనాటక సంభాషణలో వారు ఉత్తరహిందూదేశపు బాలికలాయనిపించిరి. ఇక తెలుగువాచకమున వారు కల్తీలేని తెలుఁగువారే. మధురమైనగాత్రము, మృదులమైనపలుకులు, స్పుటమైన యుచ్చారణ, ఉచితమైన అభినయము, వారి యాటపాటలకు వన్నె దెచ్చినవి. అందులో మిన్నయనుపించినది భీమరెడ్డి అన్నపూర్ణయను కన్యాకామణి. పరశురామ గర్వభంగములో రాముఁడామె; భీష్మప్రతిజ్ఞలో శాంతనవుడామె; రాధపిలుపులో కృష్ణుఁడామె; సంగీతములో నామె; ఆంధ్రప్రశస్తి పద్యముల చదువుటకామె; వేయేల? ఆ బాలిక పెక్కింటిలో బాల్గొని తన విధిని చక్కగా నిర్వర్తించి యెల్లర మెప్పును గాంచెను. అన్నింటికంటె రాధపిలుపులో కృష్ణుని వేషముధరించి యా బాలచూపిన హావభావ ప్రకటన మేమని వర్ణింతును? అప్పటి యామె రూపు నాకిప్పటికిని కన్నుల గట్టినట్లున్నది. ఆ చిఱునవ్వుగూడ కృష్ణునివద్దనుండి యెట్లు పుణికి తెచ్చుకొనెనో! ఆమె అభినయ కౌశలమునకు మెచ్చి సభికులలో నొకరాఱు రూప్యము లామెకు ప్రత్యేకబహుమానమిచ్చిరి. తరువాత ప్రేక్షకులు శ్రద్ధతో వినినది పిసినారి భాషణము. సంస్కృతనాటకమున పరశురామపాత్రము ధరించినబాలయే పిసినారివేషముధరించినది. ఈ బాలగూడ మంచి నిపుణమతి. పరశురామపాత్రమునందు కఱకుచూపులు బఱపిన యాబాల పిసినారి వేషమున లుబ్ధత్వమును లోటు +లేకుండ ప్రదర్శించి ప్రేక్షకుల కడుపుబ్బ నవ్వించినది. బాలికల యాటపాట లెంత మనోజ్ఞముగ నున్నను దానిని వినగల్గు, \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0086.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0086.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1aa09ff89a8c699d33c0272f0a7314e69599fe34 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0086.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +జనులు గుంపులుగా కూడియుండుట మాకగుపించెను. అది యేదియో యరయ మేమును నటకేగి చూడ నచ్చట మిద్దెకు వెండి పైడి బల్లులు అంటించబడి యుండెను. ఆబల్లుల క్రిందుగా నొక నిచ్చెనపై నెక్కి చేతితో ముట్టిన వారు తలకొక యణాయును, క్రిందనుండియే యర్చకుడా బల్లులపైకి గుడ్డ నెగురవేయ ఆగుడ్డ ముట్టినవారొక యర్ధణాయును నీయవలెనట. ఆ బల్లులను తాకి వచ్చినవారికి బల్లిపాటు +దోషముండదట. ఆ వినోదమును రెండు నిమిషముల పాటు నిలువబడి చూచితినేగాని నేను అర్ధణాగాని అణాగాని వ్యయపరచుకొనలేదు. అటనుండి అమ్మవారి ఆలయములోని కేగ ఆమెకును స్నానమే జరుగుచుండెను. అయ్యవారి స్నానము చూడవచ్చునుగాని అమ్మవారి స్నానము చూడరాదట! కాన +అమ్మవారి దర్శనము మాకు కాలేదు. ఆనాడు యేకాదశి యగుటవలన నూరేగింపునిమిత్తము మణిమయాభరణములతో నలంకరింపబడిన యుత్సవ విగ్రహములకడనే స్వామిని దేవేరిని గూడ చక్కగా చూచుట కలిగినది. + +వరదరాజస్వామివారి యాలయములో దర్శనీయమైన మండప మొకటి యున్నది. ఆ మండపములోని ప్రతి స్తంభముపైనను భారత భాగవత రామాయణాది పౌరాణిక గాధలెల్ల బొమ్మలుగా చెక్కియున్నవి. నల్లరాతితో చెక్కబడిన యాప్రతిమలు సజీవము లట్లెంతయో కౌశలముగ నిర్మింపబడి యున్నవి. పౌరాణిక గాధలేగాక అశ్వారూఢులగు యోధు \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0087.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0087.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a8482cc10bf11667cb3cff91a59512a8edab1009 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0087.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +లును, శత్రుమర్దనము సేయుచున్న రాజుల ప్రతిమలును అలనాటి యోధులయు, ప్రభులయు నాకృతులను స్పష్టీకరింపుచు నెంతయో నిపుణముగ నిర్మింపఁబడి యున్నవి. ముష్కరులైన తురుష్కులుశిథిలపఱచిన విగ్రహములుగూడ కొన్నియున్నవి. కాని అవి అత్యల్పమని చెప్పవలెను. కాకతీయ ప్రతాపరుద్ర +కృష్ణదేవరాయాది ఆంధ్ర రాజన్యులు, యవనసేనా వాహిని దక్షిణ హిందూదేశమును చొరకుండచేసిరి. ఆనాడాంధ్రు లోడ్చిన రక్తమువలననే నేడు దక్షిణ హిందూదేశమందైన పురాతనకట్టడములను జూచు భాగ్యము యావద్భారతీయులకు గల్గినది. దేవాలయములను మసీదులుగను హిందువులను +మహమ్మదీయులుగను మార్చి ఉత్తర హిందూదేశ మంతయు భీభత్సముగ జేసిన ముష్కరతురుష్కుల యుద్ధతినణచి దక్షిణ హిందూదేశము యవన హస్తగతము కాకుండ కాపాడిన మన యాంథ్ర వీరుల పరాక్రమాతిశయము సంస్తవనీయమైనది. ఆంధ్రులిందులకు గర్వించవలసినదే. కాంచీపురము చాలకాలము పల్లవరాజధానియై యుండుటచే పల్లవరాజులు కట్టించిన దేవాలయములు పెక్కులున్నవి. పల్లవరాజులు శివ +భక్తులు. కాన శివకంచియందలి దేవాలయములన్నియు దాదాపుగా వారు కట్టించినవే. వరదరాజస్వామివారి ఆలయము కృష్ణదేవరాయలు కట్టించెనని యక్కడివారు చెప్పిరి కాని అది యెంతవఱకు నిజమో! మేము తరువాత చూచిన క్షేత్రము చిదంబరము. అచ్చటి స్వామి నటరాజు. ఆయన దేవేరి శివకామసుందరి. నటరాజస్వామికి ఆరుద్రనక్షత్రమునకు \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0088.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0088.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..80d9444a46382c4a76744aca714fce4ce3280c32 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0088.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +గొప్ప యుత్సవము జరుగును. మేము వెళ్తునప్పటికి ఆరుద్ర దర్శనము రెండు దినములు మాత్రమే యుండెను. కాన పరిషజ్జనముచే పురము క్రిక్కిరిసి యుండెను. నటరాజస్వామి శ్రీమంతులగు నాటుకోటి సెట్లకు యిష్టదైవమగుటచేగాబోలు శ్రీమంతుడుగనే యున్నాడు. స్వామికి గల యాభరణము లన్నియు రత్నాభరణములే. వాహనములన్నియు బంగారు వాహనములే. ఒక్క వాహనములేగాదు. దేవాలయపు పై +కప్పేమి, ధ్వజస్తంభమేమి, అంతయు బంగారు మయము. నాడు వానబాధ యధికముగా నున్నను జనసమ్మర్దముగా నున్నను నటరాజస్వామిని బాగుగనే దర్శించితిమి. కాని చిదంబర రహస్యమును మాత్రము చూడలేదు. ఒక సాలగ్రామమునందు కర్పూర హారతిచేసి చూడ నటరాజస్వామి యగపడునట. దానిని ఉత్సవము మూడుదినములు చూపరట. కాన మేము చూడలేదు. అటనుండి కుంభకోణమున కేగితిమి. అచటి స్వామి కుంభేశ్వరుడు. ఆయనభార్య మంగళాంబ. చిదంబరములోనే కావేరి పాయయగు కొల్లడమున్నది. కాన అచ్చటినుండియే పచ్చని పైరులు ఫలవృక్షములు చక్కగా కన్పడ జొచ్చినవి. దానికంటె చక్కగా నున్నది కుంభకోణము. కుంభకోణము కావేరీతీరమగుటచే పచ్చని తోటలతోడను చక్కని జలప్రవాహములతోడను శుభ్రజల ప్రపూర్ణములగు పుష్కరిణులతోడను చూడ సొంపుగానున్నది. కుంభేశ్వరాలయమేగాక సారంగపాణి, దండపాణి, రామస్వామి మున్నగు యితర దేవాలయములు గూడ చాల యున్నవి. అక్కడనుండి \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0089.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0089.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..aaaa397b95cd14232aaff290713143592936d549 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0089.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +తంజావూరు వెళ్లితిమి. తంజావూరు చారిత్రక ప్రసిద్ధమైన నగరము. చోళరాజులకు రాజధాని. అచ్చటి ప్రసిద్ధమైన బృహదీశ్వరాలయము చోళరాజులు కట్టించినదే. బృహదీశ్వరాలయపు గోపురమువంటి గోపురము మఱి యెచ్చటనులేదు. దాని నీడ భూమిపై పడదట. అది శిల్ప శాస్త్రజ్ఞుల నైపుణి యని యచ్చటి వారందురు. ఆ గోపురపు ప్రశస్తినివిని విదేశీయులు గూడ దానిని చూడ వత్తురట, ఆ యాలయములోని +నందిగూడ చాల యద్భుతముగా నున్నది. ఆ దేవాలయపు గోపురముమీదను మండప స్తంభములమీదను ఉన్న ప్రతిమలు చిత్తరువులు ప్రాచీనుల శిల్పకళానిపుణతను చాటుచున్నవి. ఆ దేవాలయమేగాక తంజావూరిలో చూడదగిన విశేషములు మఱికొన్ని యున్నవి. అందు ముఖ్యమైనవి పూర్వరాజుల కోటలు, రాజమందిరములు, వారి ఆయుధములు, వాహనములు, వారి చిత్తరువులు మున్నగునవి. వానినెల్ల మేము చూచితిమి.తిరుమలరాయునిదర్బారుమందిర మెంతయో రమణీయముగ నుండి నిన్న నేడు నిర్మించినట్లు కొంగ్రొత్తగ నున్నది. తిరుమలనాయుని శిలాప్రతిమగూడనందు గలదు. తిరుమలనాయుని చిత్తరువులేగాక మహారాష్ట్ర ప్రభువుల చిత్తరువు లనేక మందు గాంచితిమి. తంజావూరు మహారాష్ట్ర పాలనకెప్పుడు వశమైనదో జ్ఞాపకములేదు. ఆ విషయము తెలిసికొను నిమిత్తము చరిత్రను జదువ నుద్యమించుచున్నాను. ఇంతియే గాక తంజావూరు కోటలో మఱియొక చూడదగిన మందిరమున్నది. +అది సరస్వతీమహల్ అను పేరుగల ప్రాచ్యలిఖిత \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0090.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0090.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6f95cdbff6cd1e0e7913e25377d447007a3d6602 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0090.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +పుస్తక భాండాగారము. ఈ గ్రంథాలయమున అసంఖ్యాక తాళపత్ర గ్రంథము లుండుటచే కవులకు, పండితులకు చారిత్రక పరిశోధకులకు నిది పెన్నిధిగా నున్నది. అచ్చట కొంద ఱుద్యోగులుండి శిథిల గ్రంథములకు ప్రతులు వ్రాయుచున్నారు. మఱికొంద ఱేకాంతమున గూర్చుండి ప్రాచీనగ్రంథ శోధనము గావింపుచున్నారు. వారు బహుశః గ్రంథపరిశీలనకై గ్రామాంతరములనుండి వచ్చినవారై యుండనోపు. ఈ విధముగ సరస్వతీమహలు ఖిలములై జీర్ణములై పోయిన పూర్వరాజ చరిత్రములను కవి పండిత జీవితములను నెఱుకపరచు భారతీయులకు ముఖ్యముగా దక్షిణహిందూ దేశీయులకు నమూల్య ప్రయోజనము గలిగించుచున్నది. తంజావూరు పాలకులలో మన తెలుగువారు కూడ నుండుటచే ఆనాడు +వారువ్రాయించిన గ్రంథములు శాసనములు మున్నగునవి మన ఆంధ్రులచరిత్రము నెఱుగుట కెక్కువగాఁ దోడ్పడుచున్నవి. మిత్రమా! తంజావూరియందు మన ఆంధ్రులుచూచి సంతోషింప వలసిన విశేషములు పెక్కులున్నను దురదృష్టవశమున ఆనాడు వానయధికముగా నుండుటచే తనివిదీర చూడజాలక పోతిమని తెల్పుటకు చింతిల్లుచున్నాను. అటనుండి మధురకు వెళ్లితిమి. మధుర ప్రాచీన నగరము. పాండ్యరాజులకు రాజధాని. మధురలోని మీనాక్షీ దేవ్యాలయము సుప్రసిద్ధమైనది. అచ్చట దేవికే ప్రసిద్ధి యెక్కువకాన మీనాక్షి సుందరేశ్వరుని భార్య యనరు. మీనాక్షీ దేవ్యాలయ మొక మహానగరమువలె నున్నది. ఆ యాలయ పుణ్యస్థలమున లేని వస్తువులేదు. \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0091.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0091.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..045ece45cc8d02c953adb677894880bf1c551ef5 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0091.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +పువ్వులు, పండ్లు, బొమ్మలు, పటములు, నగలు, వస్త్రములు, పాత్రములు, పరికరములు మున్నగు సమస్తవస్తు దుకాణము లందే యున్నవి. గుడ్డ తీసుకొనిన వారావలకుబోయి కుట్టించుకొనవలసిన బాధలేకుండ నచ్చటనున్న కుట్టుయంత్రములకు లెక్కలేవు. కాని అవి అన్నియు చేతియంత్రములు. కాలితో +త్రొక్కెడి కుట్టుయంత్రము లాయూర నరుదుగానున్నవి, యేలనో? చెన్న రాజధానిలో చెన్నపురి తరువాత మధురయే గొప్పపట్టణము కాన నీటికొళాయీలు, విద్యుద్దీపములు, మోటారుకారులు మున్నగు నాగరికపు పరికరములచే పట్టణము కలకల లాడుచుండును. మీనాక్షీ ఆలయముగూడ విద్యుద్దీపములతో ధగధగమని ప్రకాశింపుచుండును. మీనాక్షీ దేవికిగూడ సంపదకు కొదువలేదు. విలువైన రత్నాభరణములును పసిడివాహనములును బహుళముగనున్నవి. అయినను మూలవిగ్రహము దర్పములేక సౌమ్యముగనుండును. శుక్రవారమునాటిరాత్రి యామె దర్శనమే దుర్లభము. కాని దేవి కృపవల్ల మాకానాడుకూడ యామె చక్కగనే దర్శన మొసంగెను. + +మధురలోగూడ నొక రాజమందిరమున్నది. అదిధర్మానాయుఁడు కట్టించినదట. తంజావూరి రాజైన తిరుమలనాయుడును మధురరాజైన ధర్మానాయుడును మామయల్లుండ్రట. తంజావూరి రాజమందిరములకంటె వేయిరెట్లధిక శిల్పకళా \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0093.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0093.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ac5203f2d8bb334f47b4407d38fb796b61e2a659 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0093.txt @@ -0,0 +1,6 @@ +మధురలో మనస్త్రీలు మోజుపడి కొనుక్కొనెడి వంటసామానులు పిండివంటల పనిముట్లు అత్యధికముగా గలవు. రంగులద్దకమునకిక మధురఖ్యాతి సుప్రసిద్ధమేగదా. + +అచటినుండి రామేశ్వరమున కేగితిమి. రామేశ్వరమొక చిన్నగ్రామము. పాడిపంటల సౌభాగ్య మేమూలను గానరాదు. ఇసుకతిప్పలు, తాటిచెట్లు, మొగలిపొదలు, నాగజెముళ్లుగలిగి నాజన్మస్థానమగు బాపట్లయెట్లుండునో అదియు నట్లేయున్నది. దక్షిణదేశపు దేవాలయము లన్నిటివలెనే రామేశ్వరపు +ఆలయముగూడ గొప్పదేకాని పనితనమేమియు నంతగా గానరాదు. రామనాధపురపు రాజుల విగ్రహములును భక్తులవిగ్రహములును నచ్చటచ్చటనున్నవి. + +ఒక్కదేవాలయపు ఆవరణయందే చతుర్వింశతి (24) తీర్థములున్నవి. అవిగాక ఊరివెలుపలగా లక్ష్మణతీర్థమను మఱియొక తీర్థమున్నది. రామేశ్వరము వెళ్ళినవారు మొట్టమొదట లక్ష్మణతీర్థమందు స్నానముచేసి ప్రాయశ్చిత్తాదులు గావించుకొనిన వెనుకనే యాత్రార్హత గలుగును. మేమును అట్లేచేసితిమి. తరువాత ధనుష్కోటికి వెళ్లితిమి. ధనుష్కోటికి రామేశ్వరమునుండి రైలుమీద వెళ్ళవలెను. ధనుష్కోటి వద్ద సముద్రుడు నిస్తరంగుడై యుండును, రత్నాకర మహోదధియను నుభయసాగర సంగమమని చెప్పుదురు. కాని ఆయుభయసాగర సంగమ మెచ్చటనో నాకు కానరాలేదు. అక్కడ యాత్రికులెల్లరు నూతనవస్త్రధారులై స్నానము గావింతురు. \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0094.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0094.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f8560279edc9e5206dc4db55c8d8e4084fda89ef --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0094.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +అచ్చట స్నానముచేసివచ్చి రైలులోనెక్కి పియర్ అను స్థానమునకు వెళ్లితిమి. అచ్చట విదేశమునుండి వచ్చుయాత్రికులను స్టీమరులోనుండి రైలులో కెక్కించుకొనుటకు రైలు, వంతెనమీదుగా స్టీమరువద్దకేగును. సముద్రమచ్చట అగాధముగా నున్నది. కాన తరంగము లుత్తుంగముగా వచ్చుచుండెను. మేమాప్రదేశమున కేగునప్పటికి దాదాపు పదునొకండు గంటలగుటచే నాపట్టపగటి యెండలో నీలమేఘశ్యామల కాంతులతో సాగరజలము రమణీయమై కన్పట్టుచుండెను. స్వచ్ఛమగు ధవళకాంతులీనెడు ఫేనములతోగూడి యువ్వెత్తుగ +దూకెడి యాతరంగముల పోటుచూచుటకు విస్మయ జనకముగ నుండుటయేగాక భయంకరముగ గూడ నుండెను. రైలునిలిచిన గంటసేపు మాకా సాగరభంగములను యోధులునడచినట్లు బారుబారులై చనుదెంచు ఫేనమాలికలను చూచుటకే సరిపోయెను. ఈలోపుగ తోలుపెట్టెలు, పరుపుచుట్టలు, కాఫీ +థెర్మాసులు,టిఫిన్ క్యారియరులు మొదలగు నాగరికపు ప్రయాణ వస్తువులతోను హ్యాటు, బూటు, సూటు, కంటియద్దములు, చేతికఱ్ఱలు మున్నగు అలంకారములతోడను స్వదేశీయులు విదేశీయులునగు నాగరికులెందఱో మాబండిలోనికెక్కిరి. అంత మా బండికదిలెను. + +ధనుష్కోటినుండి వచ్చినవెనుకనే యెవరైనను దేవాలయములో నభిషేకములు అర్చనలు మున్నగునవి చేయవలెను. మేమును అట్లేచేసితిమి. దక్షిణదేశపు దేవాలయములన్నిటను \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0096.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0096.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f0204ab59019178600895545aff02515b57a6ca1 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0096.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +దేవాలయములు ఏ కొలదిమంది జనులజీవనోపాధికో సాధనములగుచున్నవేకాని జనసముదాయమునకు జ్ఞానభక్తివైరాగ్యములను ప్రసాదించు పవిత్రస్థానములుగా నుండుటలేదు. దక్షిణదేశపు దేవాలయములకు పూర్వరాజదత్త సంపత్తి యధికముగా గలదు. మఱియు పూర్వమువలె నడువవలసిన బాధలేకుండా +యేర్పడిన నేటిప్రయాణ సౌకర్యములవలనగూడ పూర్వముకంటె యాత్రికు లనేక రెట్లధికముగా వచ్చుచున్నారు. ఇందువలనగూడ దేవస్థానములరాబడి యధికమైనది. కాన ఘోరమైనటిక్కెట్ల విధానము దేవస్థానములందు తొలగించిన బాగుగానుండును. స్వామికర్పించెడు దక్షిణలు జనులు భక్తిశ్రద్దలనుబట్టియు పేద భాగ్యములనుబట్టియు యథాశక్తిగ నుండవలెనుగాని నిర్బంధముగా నుండుటయనుచితము. ఇందువలన పేదలెక్కువగ శ్రమపడుచున్నారు. దాదాపొక సంవత్సరముక్రిందట నేనొక ప్రసిద్ధ +దేవాలయమున కేగితిని. అచ్చటికి వ్యాధిచే బాధపడుచున్న యొకపేదరాలేతెంచెను. అణామూడుపై సలిచ్చినగాని యచ్చట కర్పూరహారతి సేయరని యామెతెలిసికొని యాడబ్బులను కొబ్బరికాయయు కర్పూరమును దీసికొని దేవాయమున కేతెంచెను. కాని అణాటిక్కెట్టు కొనుక్కొనినగాని లోనికి బోవుటకు వలనుపడదని ద్వారరక్షకు లామెను లోనికిబోనీయక నడ్డగించిరి. ఆమె పేదరాలనని వారినెన్నియోవిధముల ప్రార్థించెను. కాని వారువిడువలేదు. కాన ఆమె తనవద్దడబ్బులలోని యణాపెట్టి టిక్కెట్టు కొనుక్కొని లోని కేతెంచెను. అణా వ్యయమైపోవుటచే నామెవద్ద కానీమాత్రమేయుండెను. కాన \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0097.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0097.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..946b73cd8b6fe14b59ad4cb3ee3df13eb7f9d4a8 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0097.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +ఆ కాలణాతో కర్పూరహారతిచేయుటకు అర్చకుడు నిరాకరించెను. “పేదరాలనునాయనా! అణా ద్వారంవద్ద తీసుకున్నారు నాయనా! నాలుగేండ్లనుంచీ రోగంతో తీసుకుంటూ ఈస్వామి దర్శనముచేస్తే రోగంపోతుందని గంపెడాశతో ఎంతో దూరాన్నించి వచ్చానునాయనా! ఈకానిడబ్బుతీసుకొనికొంచెం కర్పూరహారతిచెయ్యిస్వామీ, పేదరాలికిచేస్తే నీకు పుణ్యం ఉంటుందిస్వామీ” అనియాస్త్రీ యర్చకుని నెంతయోదీనముగ వేడుకొనెను. "డబ్బులేకుండా యీగుళ్లోకి యెందుకువచ్చావు. ఊరికే కర్పూరహారతి చేయడానికి నీవుపెట్టిన నౌకరులెవ్వరూ +లేరు. ఫో!ఫో!" అని యర్చకుడు రూక్షవీక్షణుడై కఠినముగా పలికెను. వారు అర్చకులుగా నుండకున్నచో నింతకంటె దయాశీలురుగా నుండెడివారేమో! ఆసందర్భమును పరికింపుచు కొంతసేపు నేనచటనే నిలువబడితిని. ఆయర్చకుని మనస్సుకరఁగ లేదు. కర్పూరహారతిచేయక ఆస్త్రీకిసంతుష్టికలుగునట్లుగలేదు. +అప్పుడాయర్చకునితో "ఆడబ్బులు నేనిస్తాను. ఆమెకు కర్పూరహారతిచేయండి” అని నేనంటిని. ఆయర్చకునకు నామీదగూడ కోపమునచ్చెను. "మీకెందుకు మీరువెళ్లండి నేను చేసేది లేదు.” అని తీవ్రముగా బలికెను. "ఎందుకుచేయరు, మీకు కావలసినది డబ్బులేగదా ఆడబ్బులెవరిస్తెమీకేమి? చేయండి” అని నేనంటిని. అర్చకునితీవ్రత చప్పునచల్లారెను. ఐదుకాసుల కొఱకు పేదరాలిపై తానుచేసిన దౌర్జన్యమునకు అతనిలో అతనికే సిగ్గుగలిగినది. అప్పుడాతడు నెమ్మదైనపలుకులతో 'నేనేదోచేస్తా. మీరు అమ్మణ్ణి గుల్లోకివెళ్లండి అమ్మా' అనెను. \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0098.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0098.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..3fe612ea2946d2e9ecf7b9ace8c6daeed3e1419c --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0098.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +ఇఁక నెందులకని నే నీవలకువచ్చివేసితిని. ఆవల నేను అమ్మణ్ణి గుడియందుండగా కర్పూరహారతి చేసినాడని ఆస్త్రీవచ్చి నాతోచెప్పెను. ఈవిధమున దేవతలు నేడు దౌర్జన్యపరులగు మానవులచేతిలో జిక్కి భక్తజన సులభులు గాకున్నారు. నేడు స్వామిదర్శనము కావలెనన్నచో నెఱ్ఱటోపీలో, యూనిఫారండ్రస్సులో +కావలెను. లేదా ఐశ్వర్యసమృద్ధియైన నుండవలెను. ఈరెండును లేనివారిగతి పై పేదరాలిగతియే. రామేశ్వరము నుండి ప్రతివారును తప్పక తెచ్చుకొనునవి గవ్వలు. రామేశ్వరమునందుతప్ప మఱెచ్చటను గవ్వలు శంఖములు దొరకవు. అచ్చటగూడ గవ్వలంగళ్ళైదాఱుకంటె నెక్కువగలేవు. ఆయంగళ్ళచుట్టును వివిధదేశపు స్త్రీలెట్లు మూగియుందురో ఆచోద్యమును చూచి తీరవలెను. ఆడవారి బేరమగుటచేతను, ఏవిధముగానైనను తీసికొనక మానరను విశ్వాసముచేతను గవ్వ లతిప్రియముగ నమ్ముదురు. ఎనిమిది యాటగవ్వల తుదిధర నాలుగణాలు. అధికవెలగానున్నను అయిదులు, పదులు, రూకలుపెట్టి ప్రతిస్త్రీయును గవ్వలుతీసికొని వెళ్ళుచునే యుండును. రామేశ్వరము వెళ్ళెదమనిన గవ్వలు తెచ్చిపెట్టుడనుటయు, వెళ్ళివచ్చితిమనిన గవ్వలు తెచ్చినారాయని యడుగుటయు మనదేశమందు పరిపాటియైనమాట, కాని యీగవ్వలవలనగల ప్రయోజనమేమి? జూదమువంటి ఆటను ఆడి విలువలేనికాలమును వ్యర్థముచేసికొనుటయేగదా. నేడు స్త్రీలు దేశహితార్థము చేయవలసిన కార్యములు నేర్చుకొనవలసిన విద్యలు +లలితకళలు ఎన్నియోయుండ నీగవ్వలాటలాడ నెవ్వ \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0099.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0099.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..529ffcff04fa66a99d2fdfedba77a388e5bc096f --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0099.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +రిచ్చగింతురు? నాకు దానిపై బొత్తిగా మోజులేదు. అయినను యాత్రాచిహ్నముగా కొన్నిగవ్వలు కొనక నాకును తప్పినదికాదు. తాటియాకులతో సొగసుగా నల్లబడిన బుట్టలు పెట్టెలు గూడ నచ్చట విరివిగాదొరకును. గవ్వలు పటములుకొనిన వా రా బుట్టలనుగూడకొని వాని నాబుట్టలలో పెట్టుకొని యిండ్లకు తెచ్చుకొందురు. + +రామేశ్వరమునందు గంధమాదనపర్వతమను పేరుతో నొకయిసుక తిప్పయున్నది. దానిపై రాతితో మలిచిన రామపాదచిహ్నములుగల చిన్నఆలయ మొకటిగలదు. దానిపై కెక్కినచో నడుమ బిళ్ళవలె రామేశ్వరపు లంకయు దాని చుట్టును భూపురంధ్రీమణితాల్చిన యింద్రనీలముల మొలనూలు పగిది సాగరమును, మనోహరముగా గన్పట్టును. అదిచూడదగిన దృశ్యమే. అటనుండి మేము క్రిందికి వచ్చుచుండ ఎనుబదేండ్లుదాటిన వృద్ధురాలును నామెతో మఱియిద్దఱును మా కెదురైరి. ఆవృద్ధురాలు మిక్కిలి దుర్బలముగానుండి కన్నులు తేలిపోవుచుండ మిక్కిలి ఆయాసపడుచు నడుచుచుండెను. ఆకృతులనుబట్టి వారు ఉత్తరహిందూస్థానమువారని తెలియుచున్నను ఏప్రాంతమువారో తెలిసికొనవలయుననెడి కుతూహలముతో "మీదే దేశ” మంటిని. "నేపాళదేశ" మని యా వృద్ధురాలనెను. నాకు మహాశ్చర్యమయ్యెను. ఎక్కడి శీతనగము! ఎక్కడిసేతువు! నిండు వార్ధక్యమున నావృద్ధురాలి నావిధముగా నీడ్చుకొని వచ్చిన మతవిశ్వాసము పుణ్యకాంక్ష \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0100.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0100.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..16a2f784bdfb77b6c34e4130944e1c5549781d8c --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0100.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +అత్యద్భుతములుగదా! ఆకృతులలో భేదమున్నను, ఆచారములలో మార్పులున్నను, భాషలలో భిన్నత్వములున్నను, వేషములో వ్యత్యాసమున్నను, ఆసేతుశీతనగ పర్యంతముగల యావద్భారతీయుల నైక్యపఱచుచున్న దేది? మత సూత్రమే గదా!! మతము మానవునకు ప్రాణముకంటె నుత్కృష్టమైనది. + +కల్పలతా! వ్రాయవలసిన విషయములు పెక్కులున్నను లేఖా విస్తరభీతి లేఖినిని వెనుకకీడ్చుచున్నది. ఇప్పటికే లేఖ పరిమితిని మించినది. కాన నింకొక్కమాటతో ముగించెదను. మిత్రమా! మేమీ విధముగా హిందూదేశపు సుప్రసిద్ధక్షేత్రములలో నొక్కటైన రామేశ్వర క్షేత్రమందు ద్వాదశదినములు గడపి పర్వతవర్ధనీ రామలింగేశ్వరుల పలుమాఱు సేవించి అనంతపద్మనాభస్వామిని దర్శింప కుతూహలము గలుగుటచే +నచ్చటికేగుటకై రామేశ్వరమునుండి మధురకువచ్చి అక్కడ నుండి ట్రివేండ్రము వెళ్లుబండి నెక్కితిమి. ట్రివేండ్రము వెళ్లుచు మార్గ మధ్యమున మేముచూచిన మొదటిక్షేత్రము తెంకాశీకి సమీపముననున్న కుర్తాళం. ప్రకృతి శోభావిభాసితంబై నేత్రపర్వంబైన యారమణీయ ప్రదేశమును గూర్చి ముందు వ్రాసెదను. \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0101.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0101.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..bafdde2694cd8b3871fcd4c7648141bd9e719a92 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0101.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +నెచ్చెలీ! + +కుర్తాళం వెళ్ళుటకై మేము తెంకాశిలోదిగి పురముదెస చూడగనే ఆపురమంతయు నొకే తోటవలె గన్పట్టెను. అటనుండి బండిచేసుకొని అచ్చటికి మూడునాల్గు మైళ్లదూరములోనున్న కుర్తాళమునకు బయలుదేరితిమి. మార్గమధ్యమంతయు ఫలవృక్షములతోడను నీటికయ్యలతోడను నొప్పి తెంకాశీనుండి కుర్తాళం వఱకొకే యుద్యానవనములో వెడలినట్లుండెను. అపుడు మట్టమధ్యాహ్నమై సూర్యుడు తీక్ష్ణముగా నెండగాయుచున్నను మాబాటల కిరుప్రక్కలనున్న నెడతెగని వృక్షపంక్తుల ఛాయలచే మే మెండకన్నెఱుగని శుద్ధాంత జనముల భాతినైతిమి. కుర్తాళమునందే ప్రసిద్ధిజెందిన మౌనస్వాములవారి మఠమున్నది. మఠము నిర్మించిన ప్రదేశము బహురమణీయమైనది. ఆమఠపుభవనమునంటి యొకచక్కని తియ్యనీటి జలధార అహర్నిశలు దొనదొనమని ప్రవహించు చుండును. మఱియు చుట్టును పుష్పోద్యానములును, జలప్రవాహములును, గోష్ఠశాలలును, పరిజన గృహములును గలిగి స్వాములవారిమఠము మఠముగానుండక శ్రీమంతుల భవనమువలె నుండెను. ఆమఠముయొక్క సౌందర్యమును సౌకర్యములను గాంచినవారి కామఠము రాగవిరాగముల సమ్మేళనముగా \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0106.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0106.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e64557fa9bb8c2b3c9cf81f5cea94debeea6bebe --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0106.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +దక్షిణదేశమున పెక్కు దేవాలయములను దేవతలను దర్శించి హర్షించితిమి. కాని అవి అన్నియు మానవుని బుద్ధివైశద్యమునే విశదీకరించెనుగాని భగవన్మహిమను తేటపరుపవయ్యె. నిజమగు భగవన్మహిమను పడమటి కనుమలయందే గంటిమి. ప్రకృతియందు పరమాత్ముని గనెడు బ్రహ్మవేత్తల కీప్రకృతి దృశ్యమెంత యాత్మానందమును గూర్చునోగాని మూఢులకే జ్ఞానోదయమును గలిగించునట్లున్న దాకనుమలసొంపు. ఉన్నతములగు నాపర్వతశృంగములను గాంచినప్పుడు భగవంతుని యౌన్నత్యమును, ఆకొండలపై నుండి భూమిపైకుఱికి జలజల బాఱు సెలయేళ్ళను గనినప్పు డాపరమేశ్వరుని దయాపరత్వమును, చిత్రవిచిత్ర పత్రపుష్పఫలభరితపాదపావళుల గాంచినప్పుడు జగదీశ్వరుని సృష్టికళానిపుణత్వమును, కలకలమని మంజులధ్వనిసేయు ఖగగణంబుల కూజితంబు లాలించినప్పుడు విశ్వకర్తయొక్క మృదుమధురమనోజ్ఞ వాక్కును, స్ఫురించి యొడలు పులకించుచుండెను. విశ్వగర్భుని స్వరూపసాక్షాత్కారము నిజముగా మాకక్కడనే గోచరమయ్యెనని చెప్పవచ్చును. భగవంతుని మహావిభూతి కాకనుమలు నిదర్శనములు. సర్వేశ్వరుని సర్వాంతర్యామిత్వమున కవి తార్కాణలు. కల్పలతా! వేయిమాటలేల? అచ్చటి సృష్టిసౌందర్యము అనుభవైక వేద్యమే గాని వర్ణనాతీతము. + +ఈ విధముగా ఆప్రకృతి సౌందర్యమును చూడంజూడ మనం బానందనిమగ్నమగుచుండ కొండనెత్తములపై నాకుటిండ్లు \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0107.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0107.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..54a3cc7ed27eb5f9e38a2eaaa7afb6212237be97 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0107.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +గట్టుకొనికాపురముసేయుచుకొండలోయలలో సేద్యముసేయుచు పంటలబండించుకొనుచున్న ఆటవికుల నచ్చటచ్చట గాంచి అక్కజపడుచుండ క్రమముగా పర్వతములు దూరమయ్యెను. ఆ పర్వతప్రాంతములగాంచిన వృక్షజాతులుగాని లతానికుంజములుగాని ఇక గన్పింపవయ్యె. గ్రామపరిసరముల నుండెడి పోక టెంకాయతోపులు కనుపింపజొచ్చెను. అంతటితో పర్వతములు దూరమైనవని నిశ్చయించుకొంటిమి. ఇట్లు మఱికొంచెము దూరముపోవ తెల్లనియిసుకతిప్పలును నాగజెముళ్లును +జీడిమామిడిచెట్లును సరుగుతోటలును గాన్పించెను. ఇదియేమి? సాగరతీరమునకు వచ్చినట్లున్నామే! అని యాశ్చర్యముతో ననుకొనుచుండ నొక గొప్పస్టేషను వచ్చెను. అచ్చట యెందఱో దొరలు, దొరసానులు, తదితర ఉన్నతోద్యోగులు మా బండ్లలోనుండి దిగిరి; ఎక్కిరి. ఆ స్టేషను ఏదియో యని పరికింప ప్రసిద్ధసాగరతీర పట్టణమగు "క్విలన్" అని తెలిసెను. కేరళ దేశమంతయు నారికేళవృక్షమయముగదా! వారి యిండ్లును, +వాకిండ్లును, తిండ్లును, గృహోపకరణములును, వ్యాపారములును వేయేల వారి జీవితమంతయు కొబ్బరిచెట్లతోనే యున్నది. కాన “క్విలను” దాటినది మొదలుకొని మాకు త్రోవపొడుగునను కొబ్బరిడిప్పలను నీటిలో నానవేయుచున్నవారును, నానిన డిప్పలనుండి పీచును దీయుచున్నవారును, తీసిన పీచును +త్రాళ్ళుగా పేనుచున్నవారును, కొబ్బరియాకులతో నిండ్లను దడులను గట్టుకొనుచున్నవారును, చాపలను బుట్టలను నల్లు \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0108.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0108.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6e237157b83ea3f0da44ee79a2e6e67384397905 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0108.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +కొనుచున్నవారును, చిప్పలలోనుండి కొబ్బరి నెండలో నారవేయుచున్నవారును, నారవేసిన కొబ్బరిని బస్తాల కెత్తుచున్నవారును, బస్తాల కెత్తినదానిని కాటాలోవేసి తూచుచున్నవారును, కొబ్బరితీసిన వట్టిచిప్పలను గంపలలోబోసి వంటచెఱుకుగానుపయోగించుకొనుటకై తీసికొనిపోవుచున్నవారును, కాననైరి. ఇంతలో వర్కలి యను స్టేషను వచ్చెను. జనార్దన మచ్చటికి మూడుమైళ్ళున్నది. మేమచ్చట దిగగనే ఎదురుగా నున్న కస్టమ్సుఆఫీసులో మా సామానులు పరీక్షించిరి. అచ్చటనే బ్రిటిషునాణెములిచ్చి తిరువాన్కూరు ప్రభుత్వమువారి నాణెములను గొంటిమి. అచ్చట వాడుకలో నెక్కువగాగల నాణెము చక్రము. చక్రము రమారమి మన యేడుపైసలకు సమానమగు నాణెము. అరచక్రము, కాలుచక్రము, కాష్‌ అనునవి గూడ గలవు. కాష్ అనగా చక్రములో పదునాఱవ వంతుగల కడుచిన్ననాణెము. మన అర్థ, పావలా, బేడలనుబోలు వెండినాణెములు గూడ కలవు. కాని చక్రప్రచారమే యెక్కువ. మేము జనార్దన మేగునప్పటికి దాదాపు ఏడుగంటలయ్యెను. అప్పు డొక సత్రములో దిగి వంటచేసికొనుటకై యొకచక్రమిచ్చి కొబ్బరిపెంకులను కొని తెచ్చుకొని వంటజేసికొని భుజించితిమి. + +మఱునా డుదయమే లేచి ప్రాతఃకృత్యములు నిర్వర్తించుకొని సముద్రస్నానమునకై వెళ్ళితిమి. సముద్ర మచ్చటకు సమీపముననే గలదు. పెక్కుచోట్ల సముద్రమును జూచితిమి. \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0109.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0109.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..353298334e28cf623470abf256eacc181051eb41 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0109.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +స్నానములు చేసితిమి. కాని జనార్దనములో సముద్రునకుగల భయంకరతరంగము లెచ్చటను గనలేదు. ఆయలలను చూచుటకే భయముగొల్పుచుండ స్నాన మెట్లు చేయగలమని చాల భయము కలిగెను. కాని యెట్లెట్లో మూడు మునుకలువైచి యీవల బడితిమి. + +సాధారణముగా కొండలున్నచోట సముద్రముండదు. సముద్రమున్నచోట కొండలుండవు. కాని జనార్దనములో +సముద్రముప్రక్కనే కొండయున్నది. కాన ఫేనయుతములైన యుత్తుంగతరంగము లతివేగమునవచ్చి యాకొండకు ఢీకొని పరాఙ్ముఖములై పోవుచుండును. సముద్రపు టొడ్డునగల యా కొండనుండి యొకచిన్న జలధార స్రవించుచుండును. ఆజలధారకు బ్రహ్మతీర్థ మనిపేరు. సముద్రస్నానము చేసిన తరువాత ఆజలధారయొద్ద స్నానము చేసితిమి, అది, బ్రహ్మ సత్రయాగముచేసిన ప్రదేశమట. మున్నొకప్పుడు బ్రహ్మ, ముక్కోటిదేవతలకు నిరతాన్నదానము సేయుచు సత్రయాగము చేయుచు తన యన్నదానమునకు తానే సాటియనియు మఱియొక డిట్టి సత్రయాగము గావింపజాలడనియు గర్వముతో తలంచెనట. శ్రీమహావిష్ణు +వా వృత్తాంతమెఱిగి బాలవటుడై చనుదెంచి యన్నపురాసులెల్ల ఆహరించి బ్రహ్మచే నన్నము లేదనిపించి యాతనిని వీతగర్వునిగాఁ జేసెనట. ఆబాలనటుడే యచ్చటి జనార్దనస్వామి యని చెప్పుదురు. \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0110.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0110.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f2749975f7a92a9603d1b00b655c990bba1354e1 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0110.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +జనార్దనస్వామివారి ఆలయ మొక చిన్నగుట్టపై నున్నది. జనార్దనుడు బాలుడుగనే యున్నాడు. ఆస్వామి కాపాదమస్తకము మంచిగంధము లేపనము చేయుదురు. కాన స్వామి దర్శనమున కేగినవారికి మంచిగంధపుటుండ లిత్తురు. మఱియు నీరుమజ్జిగ తీర్థ మిత్తురు. మేము స్వామిదర్శనమున కేగునప్పటికి +స్వామిమేన చందన ముంచుచుండిరి. నల్లని స్వామివిగ్రహముపై పచ్చని శ్రీచందనలేపనము చేయుటచే చక్కని యాకృతిగల బాలునివలె స్వామియాకృతి యాకర్షణీయముగా నుండెను. తమిళదేశమున ననల్ప శిల్పకళావిరాజితములగు నున్నతోన్నత గోపురప్రాకారాలయములను గాంచి వచ్చినమాకు జనార్దనస్వామివారి ఆలయమును చూడగనే మహాశ్చర్యమయ్యెను. కేరళదేశపు దేవాలయముల కట్టుబడియే వేరు. జనార్దనాలయము గుండ్రముగ పొట్టిగ నున్నది. ద్రవిడదేశపు దేవాలయములలో నర్భకులైనవారు గర్భగుడికేగుటే దుస్తరము. పట్టపగలే కటికచీకటి. కన్నులుండియు నుపయోగపడవు. కునుకుచున్న +దీపము లొకటియో రెండో యుండినను నవి యొసగెడు వెలుగువలని యుపయోగముకంటె నీడవలని అపాయమే ఎక్కువ.గడపలతోడను గట్లతోడను హెచ్చుతగ్గులుగానుండెడి ప్రదేశమును క్రొత్తవారు గుర్తింపలేక పడుచుందురు. కాని జనార్ధనస్వామివారి ఆలయము చక్కని విశాలమైన బయలునకు నట్టనడుమనున్నది. +స్వామి దర్శనమునకై చీకటిలో త్రొక్కుడులాడనక్కఱలేదు. ఎంతదూరమునుండియైనను చక్కగా దర్శింపవచ్చును. దేవాలయకుడ్యములేమి ప్రాకారకుడ్యములేమి యెట్టిపనితనమునులేక నును \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0111.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0111.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..758b9d63b00b1376df1fbe47432de88b8dfc87cd --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0111.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +పుగా పలకలుతీర్చి యున్నవి. ఆదేశపు దేవాలయములవలెనే యచ్చటి స్త్రీలుకూడ నిరస్తభూషలు. మళయాళస్త్రీలు సాధారణముగా నగలు ధరింపరు. రంగువస్త్రములను కట్టరు. అయినను విలక్షణమైన ఆకృతియు దీర్ఘములైన శిరోజములును వారికి సహజముగనే లభించి వారిని రూపవతులనుగా జేసినవి. +దానికితోడు శుభ్రమైన ధవళవస్త్రధారణమువారి సౌందర్యము నినుమడింపజేసెనని చెప్పనగును. మళయాళస్త్రీల వస్త్రధారణముకూడ మన కక్కజముగనే యుండును. అచ్చట స్త్రీపురుషులొకే విధముగా వస్త్రముల ధరింతురు. తూర్పునకు (గంజాము విశాఖపట్టణ ప్రాంతములకు) పోయినకొలది స్త్రీల కట్టుబట్ట తొమ్మిదిమూరలే. అటనుండి క్రమముగా దక్షిణమునకు వచ్చినకొలది స్త్రీలచీరలొక్కొక్కమూరపెరిగి పూర్తిగా +దక్షిణమునకు వచ్చునప్పటికి యిరువదిమూరలగును. కాని కేరళస్త్రీల కట్టుబట్ట పురుషుని కట్టుబట్టవోలె నాఱుమూరలే. ఆధోవతిని వారు నడిమికిమడిచి దాక్షిణాత్యపురుషులవలెగూడ కట్టుగా కట్టుకొని దానిపై నొక చిన్న తుండుగుడ్డను వల్లెవాటుగా భుజముపై వేసికొని యొకకొంగును మొలలో దోపుకుందురు. +రవికకుమాఱుగా నఱచేతులచొక్కా వేసికొందురు. ఈ పై తుండును వారు బయటికి వచ్చునప్పుడు మాత్రమే యుపయోగింతురని తోచెడిని. ఊర్ధ్వభాగమును కప్పుటకు వారంతగా బ్రయత్నింపరు పైట లేకపోవుట వారి కొకయాక్షేపణీయ విషయముగాదు. మేమువిడిసిన సత్రమునకు ప్రక్కగానున్న కోనేరులో దేవకన్యలనుబోలిన యువతులు కొందఱు చిన్న \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0116.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0116.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..af3a1547be3e03f46d4b508b56f34a2e48d52c04 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0116.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +సొమ్మును వినియోగించుకొనిన సంస్థానము ఋణములనుండి విముక్తినందును. కాని దేవునిసొమ్మును స్వోపయోగమునకు వినియోగించుకొనుట దోషముగదా! కాన మహారాజు తన రాజ్యమును స్వామికి వ్రాసియిచ్చి స్వామిసొమ్ముతో ఋణవిమోచనము గావించుకొనెనట. నాటనుండి అనంతపద్మనాభస్వామి తిరువాన్కూరు రాజ్యప్రభువుగాను రా జాతని ప్రతినిధిగానుండి పాలకకర్తగా వ్యవహరింపబడుచున్నాడట. + +మఱునా డాలయములో పూజార్చనాదులు గావించుకొని సాయంత్రము పురములోని పణ్యస్థలములు వగైరా +దర్శించితిమి. తిరువనంతపురము తిరువాన్కూరు రాజ్యమునకు ముఖ్యపట్టణమేయైనను నీటికొళాయీలు విద్యుద్దీపములు మొదలైన నాగరికపులక్షణము లేమియులేవు. గృహములు బారులుతీర్చి యింటిప్రక్కయిల్లుగానుండక ఒక్కొక్కయిల్లు పెద్దపెద్ద పోకటెంకాయతోటలనడుమ మేలిముసుంగుచాటు మెలతవలె దృశ్యాదృశ్యముగా నుండును. కాన పట్టణమంత సొగసైనదిగా కనుపించదు. తిరువాన్కూరు రాజ్యములో స్త్రీవిద్య యధికముగానున్నది. విద్యాంగమంత్రిగా నున్నదిగూడ నొకస్త్రీయే యని వింటిమి. ఆడమళయాళమనిన అచ్చట పురుషు లుండరనియు స్త్రీలు పైటవేసుకొనరనియు అక్కడ అంతయు స్త్రీ +యధికారమనియు మనవారు ఏదేదో విపరీతముగా జెప్పుకొనెడివారు. అట్టి విపరీత మేదియులేదు. కాని అచ్చట స్త్రీ వారసత్వ మెక్కువ. రాజ్యాధికారములుగూడ కొమార్తె \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0117.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0117.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fcc960355a2503bb6ab1b44003b4ec6ae4f0b2ca --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0117.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +పుత్రునకు వచ్చునేకాని కొమారుని కొమారునకు రావు. వారును రైకలు పైటలు వేసికొనుచున్నారు. కాన విడ్డూరముగా చెప్పుకొనదగిన సంగతులులేవు. ఏవైన విపరీతాచారములు పూర్వమున్నను ఆధునిక విద్యానాగరికత లారాష్ట్రములో గూడ ప్రవేశించెను గాన వారిలో చాలమార్పు గలిగియుండ వచ్చును. + +మఱునాడుదయమేలేచి కన్యాకుమారికి మోటారుబస్సులో ప్రయాణమైతిమి. మేము కన్యాకుమారికి చేరునప్పటికి దాదాపుగా ఒంటిగంట యయ్యెను. అచ్చటనున్న చక్కని గవర్నమెంటు సత్రములో దిగి వంటజేసి భోజనాదులు గావించుకొని విశ్రమించితిమి. మేముదిగిన సత్రము సముద్రమున కతిసమీపముగా నుండెను. మేము ప్రయత్నముచేయకనే గదిలో వాకిలిలో దొడ్డిలో వంటయింటిలో యెక్కడనిలిచినను నీలమేఘశ్యామలమై తనరారెడి యపారపారావారము నేత్రానందకరముగా కనుపించుచుండెను. ఆసాయంత్ర మారుగంటలకు దేవ్యాలయమున కేగితిమి. కన్యక గావున దేవి చిన్న యాకృతిలో చూడ ముచ్చటగా నుండెను. మఱియు బాలికాసహజమైన పరికిణీ (పావడా) చొక్కా వేయబడి మేలైన యలంకారాదులను గలిగి దేవి ఆకర్షణీయగా నుండెను. దేవిని దర్శింపనేగినవారికి దేవి మేనినుండి తీసిన పసుపును పువ్వులను ఇత్తురు. పిల్లలకు మరమరాలు పెట్టుదురు. మఱునాడు ప్రాతఃకాలముననే లేచి సాగరాదితీర్థములలో స్నానము సేయ నేగితిమి. సాగ \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0118.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0118.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..253c5fc219fe1506cf00866d77c1f2adc69dc94b --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0118.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +రము దేవ్యాలయము నానుకొనియే యున్నది. ఆలయపు వెనుకనుండి సముద్రములోనికి మెట్లున్నవి. అచ్చట స్నానముచేసితిమి. జనార్దనమునందు కొండ, సముద్రపుటొడ్డుననుండ కన్యాకుమారియందు కొండ, సముద్రములోనికే యున్నట్లున్నది. ఆ పెద్దపెద్ద కొండరాళ్లకు సాగరతరంగములు రివ్వురివ్వున వచ్చి ఢీకొని ఫేనయుతమైన నీటితో వానిని మాటిమాటికి మజ్జనముగావించుట కడుమనోహరముగా జూపట్టుచుండును. ఎటుజూచిన పారములేని పారావారము నడుమ రాకపోకలకు బాటవేసికొనినట్లు భూభాగపుచీలిక దానియగ్రమున కన్యాకుమారి ఆలయము, హిందూదేశపు దక్షిణదిశ ఆ ఆలయముతో సరి. కన్యాకుమారి +ఆలయము కడుపురాతనమైనదిగాఁ దోచుచున్నది. బహిర్భాగమంతయు చాలవఱకు శిథిలమై యున్నది. ఆలయపుకట్టుబడి మళయాళదేశపు సాంప్రదాయముగనే యున్నది. కన్యాకుమారి గ్రామముగూడ చాలచిన్నది. పటాటోపముతోఁగూడిన నగర రాజములలో నివసించువారిచ్చట నివసించుటన్న రసాతలమునకు విసరివేయబడినట్లు తలంతురు. సముద్రస్నానము వగైరా చేసినవెనుక దేవీదర్శనముచేసి వెంటనే బస్సుపై బయలుదేరితిమి. మార్గమధ్యమున కన్యాకుమారికి నాల్గుమైళ్లదూరములో శుచీంద్ర మనెడి మఱియొక పుణ్యక్షేత్రము గలదు. ఆ పూటచ్చట దిగితిమి. శుచీంద్రాలయము బహుగొప్పది. దేవాలయపు కట్టుబడి మధుర రామేశ్వరమాది దేవాలయములవలె ద్రావిడసాంప్రదాయముగా నున్నది. ఉన్నతమైన ప్రాకార గోపురములు వానిపై శిల్పములు గలవు. దారులోహాదికము \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0119.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0119.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..77aa3ac64fda03a45538f52fdbe131ac74654763 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0119.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +లచే చేయబడిన రంగురంగుల వాహనములు గూడ గలవు. రంగులతో వేయబడిన బొమ్మలు గోడలపై నేవంకజూచినను డాబుగా గన్పట్టినవి. తిరువాన్కూరురాజ్యములోని ప్రతి ఆలయము ప్రత్యేకలక్షణములతో నొకేనిర్మాణపుఫక్కిలో నుండ ఆరాజ్యములోనిదేయగు నీయాలయము ద్రావిడాలయముల పగిది నుండుటేలనో తెలియదు. శుచీంద్రములో స్వామిని దర్శించిన వెనుకనే సత్రములోనికి వచ్చి వంటజేసికొని భుజించితిమి. వెంటనే బయలుదేరి నాగర్‌కోయిల మీదుగా తిరునల్వేలి వెళ్లవలె ననెడి యుద్దేశముతో బస్సుకొఱకు ఎదురుజూచుచు సత్రపువాకిట గూర్చుంటిమి. ఇంతలో యెవరో కార్డులు చేతబట్టుకొని సత్రపుటరుగులపై వచ్చి కూర్చుండిరి. అవి అచ్చముగ మనకార్డులవలెనే యుండెను. కాని మనవి మాత్రము కావు. అవి తిరువాన్కూరురాజ్యపుకార్డులు. వానివెల కడు స్వల్పము. చక్రమునకు మూడు కార్డులు. అనగా ఒక్కొక్క +దాని వెల యించుమించు రెండు దమ్మిడీలు. ఆకార్డులారాజ్యమునందు మాత్రమే చలామణీ యగును, బ్రిటిషుయిండియాకు వ్రాయవలెనన్నచో మనకార్డులనే యుపయోగించవలెను. స్వతంత్రరాజ్యములోని సౌకర్యములట్టివి. చూడుము! ఎంత చౌకగా నమ్ముచున్నారో! ఐరోపాసంగ్రామసందర్భమున మన +గవర్నమెంటువారికి ధనలోప మేర్పడి కానీకార్డును అర్థణాచేసినారు. యుద్ధము ముగిసి ఎంతకాలమో అయినది. ప్రభుత్వము పూడుకొనినది. కాని కార్డుధర అట్లేయున్నది. ప్రజాసౌకర్యముకన్న ప్రభుత్వకోశమును నిండించుకొనుటయే యుత్కృష్టముగా \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0122.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0122.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5fc076813ca6b54868aa65ecfb31bc4355f60ca9 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0122.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +వారున్నారు. వారు బస్సుఅధికారులకు గురుదేవులు. వారు ఎక్కడ ఏసమయములో ఎంతయిరుకులో ఎక్కెదమనినను చప్పున బస్సు ఆపి యెక్కించుకొనవలసినదే. ఇక మోటారు బండ్లవారి కేమిభయము? పోలీసువారి కొక్కరికి విధేయతజూపి తమవారినిగా జేసికొనినచో ఇఁక నెందరియెడ అవిధేయత జూపినను భయములేదుగదా! + +తిరునల్వేలి తామ్రపర్ణీతీరము. ఆ నదీస్నానార్థమే మే మచ్చట కేగితిమి. అచ్చటి సత్రము అసహ్యముగా నున్నది. ఎట్లెట్లో ముక్కుమూసికొని ఆరాత్రి అచ్చట నిలిచితిమి. తెల్లవారి తామ్రపర్ణిలో స్నానముచేసి వచ్చి భోజనాదులుగావించుకొంటిమీ. అనంతర మొకజట్కాబండి కుదుర్చుకొని ఊరిలోని దేవాలయములను విపణివీధులను చూడనేగితిమి. తిరునల్వేలిలోని శివాలయము చాలగొప్పదే. కాని అచ్చటి శిల్పములు +మాత్రము చూడదగినవికావు. ఇన్ని ప్రసిద్ధదేవాలయములను గాంచితిమి కాని ఆతిరునల్వేలిపట్టణములోని దేవాలయములో గల యవినీతికరమగు బొమ్మలు మాత్రము మఱెచ్చటనులేవు. ఆసాయంత్రమే బయలుదేరి మధురకు వెళ్లితిమి. అచట నొకదినముండి యటనుండి శ్రీరంగక్షేత్రమున కేగితిమి. తిరుచునాపల్లినుండియే మాకు వైష్ణవులు తరుచుగా గనుపింపజొచ్చిరి. ఇఁక శ్రీరంగమున కేగ నెచటజూచిననువారే. రంగని ఆలయము సప్తప్రాకార విరాజితమే గాని యింపుసొంపులేదు. శిల్పము గూడ స్వల్పమే. \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0123.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0123.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..588051943635959d2051685780fdf13459c48f8f --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0123.txt @@ -0,0 +1 @@ +శ్రీరంగము సుప్రసిద్ధక్షేత్రమే గాని అచ్చట మేలైన సత్రమేలేదు. దాని కొక కారణము గూడ గలదు. ఆపురమున గల వైష్ణవతిరుమాళిగల (ఇండ్లు) లో చాలవఱకు సత్రతుల్యములే. యాత్రికుల నీయేజంట్లు మద్రాసులోనే పట్టుకొందురు. మాబసలలోదిగిన సకల సౌకర్యములను గలిగింతుమని నమ్మబల్కి తీసికొనిపోవుదురు. కాని చాతుర్వర్ణములవారిని అసంఖ్యాకముగా తమగృహములలో నిలుపుకొనుటచేత నిజముగా ఏజంట్ల యిండ్లలో సౌకర్యముగానుండుటగూడ కష్టమే. మఱియు నాయేజంట్లను తృప్తిపఱచుట గూడ సామాన్య విషయముగాదు. మొదట యాత్రికులను పిలుచుకొనిపోవునప్పుడు తృణము మహామేరువుగా గ్రహింతుమని చెప్పుదురు. కాని వారిబసలో దిగినవెనుక మహామేరువునొసంగినను తృణీకరించి ఇంకను గావలెనని పీడింతురు. యాత్రలకేగెడివారు ఇట్టి యేజంట్ల చేతిలోబడుట నిజముగా నొకవిధమైన పారతంత్ర్య మేర్పఱచుకొనుటయని చెప్పనొప్పును. ధార్మికచింతచేగాక వారికి సొమ్ముముట్టునిమిత్తము దానధర్మాదులు యాత్రికులు చేయవలసియుండును. దానధర్మాదులు చేయుటకు ఇష్టము లేకపోయినను, శక్తిలేకపోయినను వారు విడువరు: మగవారికే యేజంట్లచే నీపాట్లు తప్పవు. ఇఁక ఒంటరిగా వచ్చిన స్త్రీల స్థితి యెట్లుండునో వేఱెచెప్పనేల? సఖీ! ఇదియొక శ్రీరంగపు సమాచారముగాదు. నేజూచిన యాత్రాస్థలములం దంతటను ఏజంట్లయొద్ద నిట్టి ప్రజాపీడయే గోచరించినది. శ్రీరంగములో \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0124.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0124.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..81e902c9d01bf048b1e7ccfec30fcdfc4cdd0079 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0124.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +బసచేయుటకు వసతియైన సత్రములేక మేము చాలశ్రమపడితిమి. ఇది యీక్షేత్రమునకు గొప్పకొఱతయనియు, స్వతంత్రముగా యాత్రజేసికొన తలంచెడువారికి గొప్పయిబ్బందియనియు చెప్పక తప్పదు. మేము శ్రీరంగములో మూడు పూటలు మాత్రమే యుంటిమి. రెండుమాఱులు శ్రీరంగశాయిని దర్శించితిమి. పూజార్చనాదులు గావించితిమి. తిరుమణి తిరుచూర్ణములు గొంటిమి. ఆదేవుని ఆలయమందే దేవుని ప్రసాదమని అరిసె, జంతిక, మున్నగు భక్ష్యములు, పెరుగన్నము, పులిహోర, పొంగలి, మున్నగు అన్నపుముద్దలను వైష్ణవస్వాములు విక్రయించు చుండిరి. అదియైన యేబుట్టలోనో తట్టలోనో బెట్టుకొనికాదు. +నలుగురును నడిచెడి వట్టిరాతిబండలమీద వేసికొని యమ్ముచుండిరి. దైవసంబంధముగా నది యెంత పూజ్యతమమైన ప్రసాదమైనను పారిశుద్ధవిషయముగా జూచితిమేని అది యొత మాత్రము పరిగ్రహింప దగినదికాదు. + +శ్రీరంగమునందు కావేరి రెండుపాయలుగా చీలి రంగని ఆలయమును చుట్టిపాఱుచున్నది. తల్లి బాహులమధ్య నొదిగి నిలిచిన తనయునివలె ఆ యుభయకావేరీమధ్యనున్నాడు రంగశాయి. అచ్చటికి సమీపముననే జంబుకేశ్వరమను పుణ్యక్షేత్రముగలదు. సాయంత్రపువేళ నచ్చటికేగి స్వామినిదర్శించితిమి. ఆస్వామిపేరుకూడ జంబుకేశ్వరుడే. ఆయనదేవేరి అఖిలాండేశ్వరి. జంబుకేశ్వరాలయము గూడ చాలగొప్పదే గాని బహిర్భాగమంతయు శిథిలమగుటచే మరలకట్టుచున్నారు. \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0125.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0125.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..0a53293c78100cf4155c783694b95d9d1c2dcd08 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0125.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +శ్రీరంగమునుండి తిరుచనాపల్లివెళ్ళి యచ్చట కొండమీదగల మాతృభూతేశ్వరుని దర్శింపనెంచితిమి. కాని కారణాంతరములచే నచ్చటి కేగుట సంభవింపలేదు. కాన చెన్నపురి వచ్చితిమి. ఒకపెట్టె నెక్కించుటకైన సుకరముగాని యిరుకుదారులతో ప్రయాణికులకు మహాశ్రమయనిపించెడి దక్షిణయిండియారైలు కంపెనీవారి రైలుపెట్టెలబాధ తప్పెను. ఇంతటితో మాదక్షిణదేశపుయాత్ర ముగిసెనని చెప్పవచ్చును. కాని యీ యాత్రాచరిత్రమును ముగింపనున్న సమయమున చెన్నపురిలో మేము బసచేసిన గృహమును గూర్చి గూడ +తెలుపకున్నచో సమగ్ర మనిపించుకొనజాలదు. మేము వెళ్ళునప్పుడును వచ్చునప్పుడును గూడ మద్రాసులో గృహలక్ష్మీ పత్రికాధిపతుల యింటనే బసచేసితిమి. విశేషపరిచయము గలవారము కాకపోయినను వారి గృహమున మాకు గల్గిన ఆదర సత్కారము లపూర్వములు. మేమేగాదు వారి పరిచయ భాగ్యముగల వారెల్లరు వారిచే నిటులనే యాదరింపబడుదురని వింటిమి. కాన వారి గృహమున కితరములైన నాగరికపు +నామధేయము లిచ్చుటకంటె ఉత్తమమైన “అతిథిమందిరము” అని చెప్పుట సమంజసముగా నుండును. కల్పలతా! సెలవు.” \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0132.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0132.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..73924ea887b21d3ea5190d92e758f23267279ad4 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0132.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +అన్నిజాతులవారును పాల్గొనిరి. బ్రాహ్మణభాగవతులు-వీరే కూచిపూడిభాగవతులు. గొల్లభాగవతులు, ఏనాదిభాగవతులు, మాలభాగవతులను పేరులతో వేర్వేఱు కులములవారు భాగవతముల నాడుచుండుట యిప్పటికిని కందుము. నాట్యకళా బ్రహ్మయగు భరతాచార్యునకు పూజ్యత ఈ భాగవతముల యందే కల్గినది. మఱియు హావభావముల కాధిక్యతయు, శృంగారమునకు ప్రాముఖ్యతయు, కృష్ణచారిత్రమునకు ప్రాధాన్యతయు, నీతికి న్యూనతయు నీభాగవతముల కాలముననే గల్గెను. కాని యొకమేలు, వీధిభాగవతముల వఱకు వీని వ్యయము జనసామాన్యమునకు తగిలెడిదికాదు. గ్రామములో పెద్దలైనవా రేనలుగురైదుగురో దానివ్యయమును భరించి ప్రజాసామాన్యమున కాయాటను సందర్శించుభాగ్యమును +ధారాగతము చేసిడివారు. వాని తరువాతివే నాటకములు. ఈనాటకములలో గూడ వీధినాటకములని యొక్కటే తెఱతో వీధులలోనాడునవి కలవు కానివాని ప్రచారము స్వల్పము. ఇప్పటి నాటకములనగా వానికొక ప్రత్యేకమందిరముండును. రంగాను కూలములైన పరికరము లధికము. నేపథ్యాడంబర మెక్కువ. +నృత్యగీతాభినయములకు ప్రాముఖ్యత యధికము. మఱియు ప్రతిచూపరియు కొంతమూల్యమును తన స్థితినిబట్టి యిచ్చు కొనవలయుట వీనిలో ముఖ్యవిషయము. టిక్కెట్లపద్ధతితో గూడిన నాటకములు ధనికులను పేదలను విడదీసినవి. కాన భాగవతములు నాటకములు మున్నగు కాలక్షేపములు జరుపుట ప్రజాప్రబోధమునకనెడి యాదర్శమును నాటకములు \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0133.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0133.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..239c7aed85e787e62c52f186f2f90281eedd8361 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0133.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +చెఱచినవి. నాటకములు శ్రీమంతులగు నాగరికుల కానందమును గూర్పవచ్చును, కాని ప్రజాసామాన్యమునకు వీని ప్రయోజనములేదు. ఒకవేళ యేపాటకపు జనుఁడైనను పావలా, అర్థా, చెల్లించి నాటకమునకు వెళ్ళి యుండినచో త్రాగుబోతైనవాడు; యింటిలోనిభార్యాబిడ్డలగోడు జూడక కల్లంగడికి వెళ్లినట్లే నాటకముల చూడవచ్చిన కూలివాడు కూడ ఇంటిలో మఱుపూట గంజి కాధారములేకుండజేసి +నాటకసందర్శనమనెడి దుర్వ్యసనపిసాస దీర్చుకొనుటకు వచ్చి యుండెననుట స్పష్టము. కాన ధనికులకే నాటకములు. వీరి యానందమునకు పురుషవేషధారులు చాలలేదు. కాన స్త్రీలనుగూడ రమ్మనుచున్నారు. + +ఇటీవల కొంతకాలమునుండియు నాటకకళ విషయమై మనయాంధ్రదేశమునందు ప్రచారము జరుగుచున్నది. సమర్థులైన నటకులు కొందఱు బయలుదేరి బహుమానములు, బిరుదులు, పొందుచున్నారు. ఈకళాభివృద్ధికై గ్రంథములు కొన్ని ప్రకటింపఁబడినవి. పత్రికలుగూడ స్థాపింపఁబడినట్లు జ్ఞాపకము. కాని ఈప్రచారమంతయు పురుషులలోనే జరుగుచున్నది. స్త్రీలుగూడ నాటకరంగములో పాల్గొనకుండుట +లోపమను సంగతిని కళావిదులు నిన్నమొన్నటివఱకు గుర్తింప లేదు. బహశఃయిది ఈవత్సరమే దేశములో ప్రవేశించిన నవ్య మారుతము. ఇది పశ్చిమవాయువని కొందరన కాదు, కాదిది \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0134.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0134.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..94316d6640b2594131bdfd6ad37476d0cdeeebd3 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0134.txt @@ -0,0 +1,6 @@ +ప్రాచ్యమారుతమే యని కొందఱనుచున్నారు. ఇది యేగాలియైననేమి మనహిందూస్త్రీ మనస్తత్వముల కిదిసరిపడునా లేదా? యనునదియే యోచింపవలసిన యంశము. వేశ్యాజాతి స్వర్గలోకములోనున్నది. మర్త్యలోకములో నున్నది. పాతాళలోకములోనున్నది. చతుర్యుగములకు సంబంధించిన శ్రుతి +స్మృతిపురాణేతిహాసములలో వీరి ప్రస్తావనగలదు. కాన నిది అతిపురాతనమైన తూర్పు వాయువు అని చెప్పుటకు సందేహములేదు. అయిన నేమి? నీతిభ్రష్టమైన యీజాతిధర్మమును కూకటివేళ్ళతో గూడ పెల్లగించుటకు దేశహితైకాభిలాషులెల్లరు తీవ్రముగా యత్నింపుచున్నారుగదా. అట్లె ఈ నాటకరంగ ప్రవేశోద్యమముగూడ ప్రాచ్యమైననేమి, ప్రతీచ్యమైననేమి, ప్రాక్తనమైననేమి అధునాతనమైననేమి? సతీశ్రేయమునకు భంగకరమైనచో నది నిర్మూలింపఁజేయుట స్త్రీల కర్తవ్యము. మనయింటిదీపమని ముద్దుపెట్టుకొననగునా? + +కల్పలతా, + +"లోకోభిన్నరుచి” యన్నట్లు జనులతలపులు బహువిధములు. నీతిలక్ష్యము కొందరికి, కళాప్రియత్వము కొందఱికి, కనులపండువు కొందఱికి, ఎవరి యుద్దేశము కాదనినను వారి కావేశమే యెత్తుకొనివచ్చును, కాని ఆలోచింపవలసిన విషయముల కావేశముచెందిన లాభములేదు. కాన ఒకప్పుడు శీలమునకై యాత్మార్పణము గావించి యశోవిశాల \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0135.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0135.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ce8d39fd19b34f907545a717a458e4e01e86d804 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0135.txt @@ -0,0 +1,6 @@ +మైన భారతమహిళ నేడు నాటకకళకు బలియై తన పూర్వౌన్నత్యమును చెఱుచుకొనుట యుత్కృష్టమో, నాటకకళకు లోపముకల్గిన గల్గుగాక తన శీలమునే ప్రాథాన్యముగా బెట్టుకొని నాటకరంగములకు వెలిగానుండుట యుత్కృష్టమో, స్త్రీలును స్త్రీసంఘాభ్యుదయపరులగు పురుషవరేణ్యులును యోచింతురు గాక. + +దూకుదూకుమనువారేగాని తోడు దూకువారుండరు. స్త్రీ లిందు పాల్గొనుటవలన దేశ మభివృద్ధిజెందుననియు, నాట్యకళ పెంపొందుననియు, స్త్రీ పురుషులు యోగ్యులై యున్నచో వా రెంత కలిసి మెలసియున్నను ప్రమాదము లేదనియు, కళాభిమానులగువారు తమ యుద్యమవిస్తారమునకై పలుతెఱగుల సమాధానములు చెప్పి స్త్రీల నాకర్షింప వచ్చును. కాని నాటకములాడు స్త్రీలనుగాంచి లఘుభావమున పలుగాకిమూకలాడు ప్రల్లదముల నాప వీరితరమా? + +మహాత్మునివంటి యుత్తమోత్తమ పురుషవరేణ్యునిచే నడుపబడుచున్న సబర్మతీ సత్యాగ్రహాశ్రమమును బోలు +నిష్ఠురనియమవిధానములుగల సంస్థయందే స్త్రీ పురుషులలో లోపములు గననయ్యెనని మహాత్ముడు వలవల విలపించినాడు. శీలభంగభయముచేతనే స్త్రీ పురుషులు కలిసి పనిచేసెడు ఫ్యాక్టోరీ విధానమును మహాత్మునివంటి ప్రాజ్ఞులు నిరసింపుచున్నారు. అట్టిచో నిక నాటకరంగములా స్త్రీల మర్యాదను చెక్కు చెదరకుండ రక్షింపునవి ? \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0140.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0140.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a1cab579853c8b69330163bd667ae1b2743f9565 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0140.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +లున్నాయి. ఒకమారు చూపరూ” అని కథలకొఱకే భారతీ గృహలక్ష్ముల క్షేమసమాచారము లడుగుచుందురు. ఆపత్రికలలోని యొకటి రెండుకథలు చదివినచో వారి చదువు పూర్తి యైనట్లే. ఇఁక వానిలో వివిధవిషయములను గూర్చి కూర్చిన విజ్ఞానమంతయు వారి దృష్టిలో వట్టిచెత్త. చదువగనే యర్థ +మయ్యెడివిని చదివినంతనే యానందమును గూర్చెడివిని కథలు. కాన అన్నివిషయములకంటె కథలనిన ప్రజలకెక్కువమక్కువ. ఈవిధముగా పండితపామరవివక్షతయు, బాలవృద్ధభేదమును లేక యెల్లరియామోదమును బడసెడి కథలెంత - ప్రశస్తములై యుండవలెను? అది యేమిపాపమోగాని ఆధునికకథావాఙ్మయ మట్టి ప్రశస్తతను గోల్పోయియుండుటకు కడుంగడు విచారము గొల్పుచున్నది. ఒకమారు మాఅన్నగారితో మాట్లాడుచుండగా మాటల సందర్భమున “కథలు యెట్లా ఉండాలె?” అని నేను మాసోదరునడిగితిని. "తన వాళ్లను నలుగురిని దగ్గరకూచోపెట్టుకొని చదివేటట్లుండాలె” అని ఆయన అనెను. అంటే? అన్నాను నేను. మగవాడు తన తల్లికి, కొమార్తెకు, తోబుట్టువుకు, భార్యకును; ఆడుది, తన తండ్రికి, సోదరునకు, పెనిమిటికి, పుత్రునకును, చదివి వినిపించుటకు అర్హమైనదిగా ఉండాలె. కథలేగాదు చిత్తరువులుగూడ అట్లే ఉండాలె అని ఆయన యనెను. నాకు హితోపదేశము చేయుటకై మాసోదరు డావాక్యము లనకపోయినను, ఆమాటలు గురుమంత్రమువలె నామనస్సున శాశ్వతముగా నాటిపోయినవి. ఏదేనియొక కథవ్రాయ దొరకొనినచో భావగర్భితమైన యావాక్యము \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0141.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0141.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6625f6f9a2d18bd6b030363ceca5222235251601 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0141.txt @@ -0,0 +1 @@ +నాకు మాటిమాటికి స్ఫురణకు వచ్చుచు అంధకారపథమున దీపకళికవోలెతోచి నాకర్తవ్యతాపథమును నిరూపింపుచుండును. ఇతరకథలను చదివినప్పుడు గూడ ఆకథలు పైవాక్యమునకు సరిపడియున్న వాయని యోచించుట నాకు పరిపాటి. సమదర్శినీ సంచికలోని కథలను జదివిగూడ నే నిట్టులనేయోచించితిని. రెడ్డిరంగమ్మ యెడ్డెతనపుగాథను జదివి అసభ్యము, అసాధారణము అని మనస్సున చీకాకుపడి, సావిత్రి యను చల్లనిపేరుగాంచి యీకథయైన మనశ్శాంతి నీయకపోదని కుతూహముతో జదివితిని. మొదటికథకంటె నధ్వాన్నముగ నున్నదీ కథ. “మాప్రణయగాథ” సరేసరి. అన్నిటికంటె గొడవగానున్నది అమ్మడు గొడవ. సమదర్శినీపత్రికాధిపతులు తమ సమదర్శకత్వమును తేటపఱచుటకై హితాహితములను గమనింపక యిట్టి కథలకు తావొసంగి రనుకొందము. కాని వ్రాసినవా రివి యెందులకు వ్రాసిరి? ఆకథలు తల్లి, బిడ్డకు చదివి వినిపింప దగినవికావు. బిడ్డ తండ్రికి చదివి వినిపింప దగినవికావు. సోదరుఁడు తోబుట్టువు నాకథలను జదువుమని చెప్ప సాహసింపజాలడు. స్నేహితుఁడు ఒకస్నేహితునిముంద రాకథలను సిగ్గువిడిచి చదువజాలడు. తుదకు అగ్నిసాక్షిగా పెండ్లాడిన ఆలుమగలు కాదుగదా కూరిమికిగూడిన స్త్రీపురుషులైన ఆకథలను జదివి మోదింపజాలరు. సావిత్రివంటి, రెడ్డి రంగమ్మవంటి, పనికిమాలిన స్త్రీలెచ్చటైన నున్నచో వారిని గూర్చి బహిరంగముగా జెప్పుకొనుటకే యోగ్యులైన వారు పూర్వము జడియువారు. మనసున తలపరాని వాక్కున నుచ్చ \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0146.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0146.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1716c95c103809ba61118a5291c6bf4e4c9e8c16 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0146.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +ములేయైనను వీని ఆధిక్యతయేమో నాకు గోచరించుటలేదు. మహాకవియైన రవీంద్రనాథటాగోరుగారికి సర్ బిరుద మీయబడినప్పు డా మహాపురుషు డనెనట. ఏమని? "సర్ రవీంద్రనాథటాగోరు అనుటకంటె నా దేశీయులు 'రవిబాబు' అనుటయే నా కెక్కువ ప్రీతికరము” అని. కాన మహనీయులగు వారికి వారి నామాక్షరములే వేయి బిరుదులపెట్టు. ఎంత గొప్ప బిరుదమైన, వారి నామాక్షరములతో జేరినప్పుడే గదా +రాణించును? అయినను స్త్రీలకుగాని పురుషులకుగాని యీ బిరుదులవలన గలుగబోయెడి ప్రయోజనమేమి? మునుపే గౌరవనీయులగువారి కీ బిరుదములవలన గౌరవ మినుమడింప బోదు. గౌరవహీనులగువారి కీ బిరుదులవలన గౌరవము కలుగను కలుగదు. మన ఆంధ్రమహాసభవారు గౌరవనీయులగువారి కీ గౌరవబిరుదములీయు టారంభించినది కీ॥ శే॥ దుగ్గిరాల గోపాలకృష్ణయ్యగారికి ఆంధ్రరత్న బిరుద మొసంగుటతో నని జ్ఞాపకము. నాటినుండి యేటేట నొకరికో యిద్దరికో యీ బిరుదములు చదివించుచునేయున్నారు. అన్నిటి కేమిగాని శ్రీ కాశీనాథుని నాగేశ్వరరావు పంతులుగారికి దేశోద్ధారక బిరుద మీయబడినదని పత్రికలలో చదివినప్పుడు నిజముగా నాకు నవ్వే వచ్చినది. పత్రికల మూలకముగా, ఉపన్యాసముల మూలకముగా, వితరణలమూలకముగా శ్రీపంతులుగారు దేశమునకు చేయుచున్న సేవ అమూల్యము. వారి సేవానిరతి అసదృశము: వారి దేశభక్తి యనుపమానము: వారి దానశీలత యసామాన్యము: వారి సౌజన్యకారుణ్యాదు \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0147.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0147.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ba2e9f4b4dfef3fdfb073404c0d7c1ef8f5b5b6e --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0147.txt @@ -0,0 +1,6 @@ +లనన్యములు. సర్వతోముఖముగా ఆంధ్రప్రపంచమునకు వారు చేయుచున్న యుపకృతి పారములేనిది. అట్టివారిని బిరుదులు లేకనే ఆంధ్రప్రపంచము గుర్తించుచున్నది; పూజించుచున్నది; గౌరవించుచున్నది. ఇట్లు మునుపే ప్రజల మన్ననల చూరగొన్న యా మహనీయునకు మహాసభ “దేశోద్ధారక” బిరుద +మొసంగుట సూర్యునకు దివిటీదానము చేసినట్లున్నది. ఇందువలన పంతులుగారికి ఇనుమడించెడి గౌరవములేదు. చేకూరెడి లాభములేదు. కాని అసాధారణమగు వారి దాతృత్వమునకు మహాసభవా రొకకొలమాన మేర్పరచినట్లైనది. సర్వతోముఖమగు వారి కృషి కొకముఖ మేర్పరచినట్లైనది. అపరిమితమగు +వారి దేశసేవకు పరిమితి నేర్పఱచినట్లైనది. అంతియ దాని లాభము. + +ఈ యే డాంధ్రమహాసభవారు నల్వురకు బిరుదము లొసంగిరి. వారు నల్వురును ఉత్తమోత్తమములైన యా +సామర్థ్యచిహ్నములు పడయదగిన మహాపురుషులే యనుటకు సందియములేదు. కాని ఆ బిరుదులందుటవలన నా మహనీయులకు ప్రయోజనము లేకపోగా ఆంధ్రమహాసభవా రీ బిరుదులొసంగు పద్ధతిని గమనించి మన దేశమునందు కుప్పలు తిప్పలుగా జరుగుచుండెడి కులసభలును తదితర క్షుద్రసభలును చెలరేగి సాధారణులకెల్ల తలయొక బిరుదును నొసంగి ఈ మహనీయుల గొప్పతనమును క్రిందుపఱచునేమోనని భయ \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0148.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0148.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..211452d41618eeb45ad09714c8996053ea7a24cb --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0148.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +మగుచున్నది. ఇప్పటికే కవి, గాయక, నటక లోకమున నిట్టి బిరుదావళు లసంఖ్యాకములుగానుండుట సాధారణముగా జూచుచున్నాము. వారి కాబిరుదము లే సన్మానసభలోనైన నీయబడినవో లేక తమకుఁదామె తెచ్చుకొనినవో దైవమున కెఱుక. అయితే అట్టి బిరుదములను తగిలించుకొనుటచే వారి కార్థికముగా కొంతలాభ ముండవచ్చును. కాని దేశభక్త దేశోద్ధారకాది దేశసేవపరాయణుల కీ బిరుదములతో నేమి +ప్రయోజనము? వారి దేశసేవయే వారి కెనలేని సామర్థ్య చిహ్నము. మఱియు వయోవృద్ధులగు వారి కిట్టి సన్మానములు సల్పుట కొంతకు గొంత లగ్గు. కాని చిఱుతప్రాయమువారికి బిరుదులిచ్చుట యోచనలేని సేఁత. బౌద్ధ వాఙ్మయబ్రహ్మ పిన్న వయస్కులని వింటిమి. బుద్ధపురాణము వారిగ్రంథములలో మొట్టమొదటిది. వా రింకను పెక్కు యుద్గ్రంథముల రచియింపవచ్చును. అలవాటుపడినచేయి యూరుకుండునా? చిఱుతవయస్సుననే బౌద్ధమతమును మధించిన యా విన్నాణి ఱేపు వేఱొక మతమునుగూర్చి యాంధ్రలోకమునకు విశదీకరింపవచ్చును. ఆ నా డాంధ్రమహాసభవారు ఆయా మతముల వాఙ్మయబ్రహ్మయని మరల వేఱొక బిరుదమిత్తురా? అటులనే విజయనగర సంగీతసారస్వతాది సభలవారు +గూడ మఱల మఱికొందఱికి బిరుదులిచ్చిరి కాబోలు. అవి స్త్రీలకు లేవని నీకేల వలపోత? దీనివలన నారీలోకమునకు కలిగెడు లాభమేమి? స్త్రీలు విద్యావతులును, సుగుణవతులును, నేవాపరాయణలునునైనచో బిరుదులు లేకనే ప్రపం \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0149.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0149.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..46a7b466b7537d2634927316f0b8454e8876f585 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0149.txt @@ -0,0 +1,8 @@ +చము వారిని సన్మానించును. ప్రతిఫలరహితమైన ఉపకృతి, ప్రతిఫలరహితమైన వదాన్యత, యుత్తమోత్తమములు. మనుజులు కీర్తికాములగుటగూడ యొకలోపమే. కోరకయే మేఘుడు వర్షించినట్లు, వేడకయే పవనుడు వీచినట్లు, ప్రార్థింపకయే సూర్యుడు వేడివెల్గుల ప్రసాదించినట్లు జనులు స్వధర్మ +నిరతులు కావలెను. కృషికి ప్రతిఫలము కోరుట యుత్తమగుణము కాజాలదు. ప్రతిఫలాకాంక్షలేని సేవాపరాయణులను లోకమే గుర్తించి మన్నించును. బాలగంగాధరతిలకునకు లోకమాన్య బిరుదము నేసభవా రొసంగిరి? మోహనదాసు కరంచందుగాంధికి మహాత్మ బిరుద మేసన్మానసభ యొసంగెను? కాన +మహనీయులకు అల్పసంఖ్యాకులకూటములు మాత్రమేయగు సభలలో బిరుదులు సమర్పింపబడ నక్కఱలేదు. అవి తమకుఁ దామైవలచి వారిని జెందును. + +ఏ యుద్దేశముచేతనో మన ఆంధ్రదేశమునందలి సమావేశములు, కొన్నివత్సరములనుండి దేశములో పెద్ద పెద్దలకు సన్నదులొసంగుట సాగించినవి. ప్రమాదమో బుద్ధిపూర్వకమో అందు స్త్రీలుమాత్ర మింతవఱకు చేరలేదు. అందులకు నాకు సంతోషమే యగుచున్నది. + +ఈ బిరుదులపై పిచ్చి మనకే గాదు నాగరకరాజ్యము లని పేరొందిన పశ్చిమఖండములోగూడ బిరుదులపై +వ్యామోహ మధికముగానేయున్నది. ఈ బిరుదులు బడయుటకై వారు పలుపాట్లు పడుదురట. ఈ సందర్భమున నేటి \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0150.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0150.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..86fa249caf509e7190b4c6e5d9aae5f3047b39d9 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0150.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +బ్రిటిషుకార్మిక రాజ్యాంగమున మంత్రియై ప్రభుపదమును బడసిన సిడ్నీవెబ్బు దొరగారి యిల్లాలైన సిడ్నీ వెబ్బుసతి నిరీహ సంస్తవనీయముగానున్నది. పెనిమిటి ప్రభువైనప్పు డామె ప్రభ్వి కావలెను గదా? కాని ఆమె యాపదముపై నేమాత్రము మోహముజూపక యిట్లనెనట -"ప్రజాహృదయమున మాప్రతిష్ఠ సిడ్నీ వెబ్బు అను నామముచేతనే ఆరూఢమై నెలకొన్నది. కావున కలకాలమువఱకు నేను ఆ నామముచేతనే +వ్యవహరింపబడుటకు ప్రియముపడుదును.” కల్పలతా! ఆగష్టు మాసపు 'గృహలక్ష్మి'లో నే నీ వృత్తాంతమును జూచినప్పుడు పరమానందముజెంది నీ వ్యామోహత బాపుట కిది మంచి మందు అనుకొంటిని. సిడ్నీ వెబ్బుసతి నిర్లిప్తత మన ఆంధ్ర మహిళామణుల కాదర్శకమగు గాక! \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0151.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0151.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e3904dda204fb9fc930ce1a87ffa4789931b309d --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0151.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +నెచ్చెలీ ! + +నాజీవము ధర్మము. నామతము నీతి. నా లక్ష్యము సతీశ్రేయము. ఈమూటిని సమర్థించుటకే నేను చేతకలము బూనితిని. ఎప్పు డీయాశయత్రయము ననుష్ఠింపజాలకపోదునో ఆనాడు నావ్రాఁతకోఁతలు కట్టిపెట్టుదును. న్యాయమునకు నేను కేలుమోడ్తును. నిష్పాక్షికతకు నేను శిరమువంచుదును. నాకొకరు హితులులేరు. ఒకరహితులులేరు. యుక్తాయుక్తవిచక్షణలేక మతమును నిరసించెడు దురాచారులు నా కెట్లహితులో మతముపేరిట ప్రజలను పీడించెడి దుండగీండ్రును నాకట్లే అహితులు. సాంఘికధర్మముల విచ్ఛిత్తిఁజేయనెంచెడి దుష్ప్రారంభులు నాకెట్లమిత్రులో, సాంఘికరక్షణా వ్యాజమున జనులనలయించెడివారు గూడ నాకట్లేఅమిత్రులు. నిష్కారణముగా భార్యను దుఃఖపెట్టెడి దుర్జనుడు నాకెట్లు కోపకారణుఁడో, భర్త నల్లాడబెట్టెడి దుశ్చరితయు నాకట్లే శత్రురాలు. అభము శుభము నెఱుగని పసిబాలయగు కోడలిని +కోడంట్రికముపెట్టెడి అత్త నాకెట్టి శత్రువో, అత్తపొత్తుగిట్టని గయ్యాళియు నాకట్లే పగతురాలు. దేశములోని సదుద్యమముల నిర్మూలింప యత్నించెడి దుశ్శీలురు నాకెట్టి పగతురో, దురుద్యమముల వ్యాపింపఁజేయువారును నాకట్లే పగతురు, దూషణభూషణతిరస్కారములు శరీరమునకు గాని యాత్మకు \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0156.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0156.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c83f5e86060f973394631d892df9bbe89e776a27 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0156.txt @@ -0,0 +1,9 @@ +నెచ్చెలీ! + +బహుకాలమునకు నీకు మన ఆంధ్రమహిళాసభను కన్నారజూచి తెలుపగలుగు భాగ్యమబ్బినందులకు సంతసమగుచున్నది. + +నిజముగా ఈ నవంబరునెల మొదటివారము మన ఆంధ్రులకు జాతీయపర్వవారమని చెప్పనొప్పును. అహో! +ఎన్నిసభలు! ఎందఱుజనులు! ఏమికోలాహలము! ఎంతయుత్సాహము! వర్ణనాతీతముగదా! కల్పలతా! అమ్మహోత్సవము చూచిన తరువాత నిజముగా నక్కడి కేగుటయు, కనుటయు, వినుటయు మహాభాగ్యమే యనుకొంటిని. + +మేము బెజవాడలో 2 - 11 - 29. తేదీని రైలుదిగునప్పటికి స్త్రీ లిరువురు మాకెదురుపడి యొక కరపత్రమొసగి తామేర్పాటుచేసిన బసకు రావలసినదని యాహ్వానించిరి. మా కీయూరబంధువులు గలరు. కాన వారియింటికేగి సభకు హాజరు కాగలమని వాక్రుచ్చితిమి. వారు సరేయని విడిచి పుచ్చిరి. తరువాత వారొసంగిన కరపత్రమును చూచితిమి. మఱునాడు ప్రత్యూషముననే మహిళాసభ ప్రారంభమని +అందుండెను. ఆహ్వానసంఘమువారు సభలవిషయమై స్థిరమగు తేదీని ప్రచురింపరైరి. ఎట్లు వెళ్లుదునని తహతహలాడి \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0157.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0157.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..22af96edeb2ce6f08b35b936878fe8d102477f6d --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0157.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +యెప్పుడు జరిగిననప్పుడే చూడవచ్చునని తేదీ తెలియకనే నేను బెజవాడ వెళ్లితిని. మఱునాడే సభ. నే నేకొంచెమాలస్యము చేసినను మహిళాసభను గాంచెడి భాగ్యము గల్గెడిది కాదు. చాలామంది కట్టి యాశాభంగముకూడ గల్గెను. + +ఆరేయి గడచెను. ఉదయమేలేచి ప్రాతఃకృత్యముల నిర్వర్తించుకొని దాదాపు ఎనిమిదిన్నర గంటలవేళ మహిళాసభ జరిగెడి దుర్గావిలాసమున కేగితిమి. అక్కడ సభల సందడేమియు కాన్పింపలేదు. ఆ పెద్దహాలులో కొద్దిమంది స్త్రీలు ఒకమూలకుప్పగా గూర్చుండియుండిరి. "తొమ్మిదిగంటలు కావచ్చినది. సభానిర్వాహకురాండ్రేరి? ఆహ్వానసంఘాధ్యక్షురాలెక్కడ? అధ్యక్షురాలు వచ్చెనా? యని అక్కడివారి నడిగితిని. "అధ్యక్షురాలిని తోడ్కొనివచ్చుటకు స్టేషనుకు వెళ్లినారు. కూర్చోండి. వస్తారు” అని అక్కడ నున్న వారనిరి. సరేనని నేనును మాబంధుస్త్రీలును కూర్చుంటిమి. తొమ్మిదయ్యెను పదియయ్యెను పదునొకండయ్యెను. జాడలేదు!! సభలకై వచ్చి కృష్ణస్నానమున కేగినవారును, కనకదుర్గను జూడనేగినవారును, పురుషుల సభలో జరిగెడిపతాకోత్సవమును జూడనేగినవారును, యుస్సురస్సురనుచు రాసాగిరి. ఇంకను విషయనిర్ణయసభకొఱకు కూర్చుండుట అనవసరమే గాదు దుర్భరమే యనిపించెను. చల్లగా నింటికి వెళ్లిపోతిమి. దాదాపు పదిరెండుగంటల వేళ ముత్తులక్ష్మిరెడ్డిగా రరుదెంచిరనియు విషయ నిర్ణయముల +విషయమై సమాలోచన జరిగెననియు వింటిని. \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0158.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0158.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..78f3c62c9dab4a57c0e305706ed50d11ec376dcb --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0158.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +మధ్యాహ్న కార్యక్రమము ఒంటిగంటకని ప్రకటనలో నుండుటచే నించుమించుగా మరల ఆవేళకు దుర్గావిలాసమున కరిగితిమి. కాని అప్పుడును సభలసందడి కాన్పింపలేదు. కొద్దిగా పురస్త్రీలు మాత్రము వచ్చుచుండిరి. ఈపూటగూడ సభ యెప్పుడు జరుగునో యనుకొంటిమి. దాదాపు రెండుగంటల వేళ సన్మానసంఘాధ్యక్షురాలును, సభాధ్యక్షురాలును సభకరుదెంచిరి. అంత స్త్రీల సభకై ప్రత్యేకముగా నిర్మింపబడిన విశాలమగు పందిరిలో చేరితిమి. ఇతర పురములనుండి యరుదెంచిన స్త్రీల సందడియేగాని పుర స్త్రీలరాక కొలదిగా నుండెను. + +విజయవాడ నాకు చిరపరిచితమైన పురము. ఆ పురస్త్రీలు సిగనిండ పువ్వులు దుఱుముకొని యొడలినిండ నగలుపెట్టుకొని వన్నెవన్నెల విలువచీరలను ధరించి ప్రతి చిన్న హరికథకును, ప్రతి భజనసమాజమునకును తండోపతండములుగ వచ్చుట నే నెఱుంగుదును. ముఖ్యముగా ప్రసిద్ధ +నాటకఖేలన మనినచో పురుషులుకూర్చుండు ప్రదేశముకంటె స్త్రీలుకూర్చుండెడితావు క్రిక్కిరిసిపోవుట బెజవాడ నెఱిగిన వారికి క్రొత్తగాదు. కాని మహిళాసభపై వారేలనో శీతకన్ను వేసిరి. వివిధప్రదేశములనుండి పెక్కుమంది విదుషీమణు లరుదెంచి తమయూర గుమికూడి స్త్రీలకు సంబంధించిన పెక్కువిషయములను గూర్చి చర్చించుచుండగా వానిని చూచుట \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0159.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0159.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..261db9e1d0e9f2c39d92b60bf64fe8eb351dee82 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0159.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +కైనరాని పురస్త్రీల యుదాసీనత యనుచితమును, నక్కజమును అనిపించెను. + +అధ్యక్షురాండ్రు సభ కరుదెంచిన తరువాత సభా ప్రారంభమున కాలస్యము జరుగలేదు. శారదానికేతనపు +బాలికల సుమధురమైన దైవప్రార్థనతోడను, భరతమాతృస్తవముతోడను, రాట్నగానముతోడను, సభ ప్రారంభమయ్యెను. తదుపరి అధ్యక్షురాలి యెన్నికతంతునడపి శ్రీమతి ముత్తులక్ష్మిరెడ్డిగారిని యగ్రాసన మెక్కించిరి. తరువాత నొక విదుషీమణి అచ్చొత్తిన స్వాగతపద్యములను మనోహరముగ జదివెను. అప్పుడే కళావంతులు, శ్రీ॥ ముత్తులక్ష్మమ్మగారు తమ సంఘమునకు గావించిన యమూల్యోపకారమునకు కృతజ్ఞతా +సూచకముగా స్వాగతపత్రమును సమర్పించిరి. అనంతరము ఆహ్వానసంఘాధ్యక్షురాలగు తుర్లపాటి రాజేశ్వరమ్మగారు విషయగర్భితమైన తమ మహోపన్యాసమును జదివిరి. తరువాత అధ్యక్షురాలగు డాక్టరు ముత్తులక్ష్మిరెడ్డిగారి యాంగ్లోపన్యాసమున కాంధ్రానువాదము వేఱొక నారీమణిచే చదువబడెను. మఱియు వారిరువురి యుపన్యాసములును పుస్తకరూపమున ప్రచురితములై సభలో పంచిపెట్టబడెను. మొత్తము మీద రెండుపన్యాసములు స్త్రీలకు సంబంధించిన పెక్కువిషయములతోగూడి భావగర్భితములుగా నుండెను. + +తదుపరి తీర్మానము లారంభమయ్యెను. మొట్టమొదటిదే శారదాబిల్లు శాసనమైనందులకు మహిళాసభవారు తమ \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0161.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0161.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f7affd42b0e03895fae91ebcc355abf2e89a663a --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0161.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +వాక్రుచ్చిరి. స్త్రీవిద్య, కీ. శే. మాగంటి అన్నపూర్ణాదేవి, ప్రస్తుత రాజకీయ పరిస్థితులు, స్త్రీల నాటకరంగప్రవేశ మాదిగా గల పలు విషయములనుగూర్చి పలువురు ప్రసంగించిరి. గతదినము అస్పృశ్యతా తీర్మానమువలె ఆనాడు స్త్రీల నాటకరంగ ప్రవేశము వివాదకారణమయ్యెను. స్త్రీలలో సమాన స్వాతంత్ర్యమునకు హక్కులకును పోరాడెడి నాగరికస్త్రీలుగూడ నాటకరంగప్రవేశమునకు ప్రతికూలత దెలిపిరి. ఒక్కగానొక్క విదుషీమణియే నాటకరంగప్రవేశము వాంఛనీయ మనెను. స్త్రీలకా వాక్యమువినుటకే దుస్సహ మనిపించెను. సభలో కలకల మారంభమయ్యెను. వారిని సమాధానపెట్టుటకు కొంతసమయము కావలసివచ్చెను. తరువాత నొకరిద్ద రుపన్యసించిన వెనుక అగ్రాసనాధిపురాలు అంత్యోపన్యాసము నొసగి సభ +ముగింపు చేసెను. సభ జరిగిన రెండుదినములును అగ్రాసనాధిపురాలగు ముత్తులక్ష్మీ రెడ్డిగారి సౌమ్యప్రవర్తనము, సహనము ప్రశంసనీయమై యుండెను. ఆంధ్రస్త్రీల కామె క్రొత్తయైనను చిరపరిచితురాలగు మిత్రురాలివలె నందఱతో నుల్లాసముగా మాట్లాడుచు సహనముతో వినుడని స్త్రీలను హెచ్చరించుచుండెను. వచ్చియు రానితెలుగు మాటలలో స్త్రీలతో నామె గావించిన సంభాషణలు హెచ్చరికలు తన దేశీయులగు స్త్రీలయెడ ఆమెకుగల యత్యంత గౌరవమును తేటపఱచినవి. సభ ముగిసిన వెనుక మేము ప్రదర్శనశాల కరిగితిమి. ప్రదర్శనము చాలచిన్నది. ఖద్దరులో పలురకముల రంగువస్త్రములు, సన్ననూలు వస్త్రములు, జరీ, పట్టు, ఉన్నివస్త్రములు, వానితో \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0162.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0162.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f32780772ff7e60e76e6c356418e51c1e3afca54 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0162.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +తయారుచేయబడిన చేతి రుమాళ్లు, శాలువలు, బిడ్డలచొక్కాయలు, పెక్కులందుండెను. గాంధీగారు వడకిననూలు, తదితరులు వడకిన సన్న నూలు, వివిధరకముల రాట్నములు, ప్రదర్శింపబడి యుండెను. శారదానికేతనపు బాలికలయొక్కయు తదితరచిత్రకారులయొక్కయు చిత్తరువులుగూడ నందు గలవు. +ప్రదర్శనద్వారమున కెట్టయెదుట మహాత్మాగాంధీగారి సంపూర్ణ తైలవర్ణ చిత్రపటము ఆకర్షణీయముగ నుంచబడెను. + +ఆప్రదర్శనశాలావరణములోనే ఖద్దరువస్త్రములు, పుస్తకములు, ఔషధములు, పేమువస్తువులు నాదిగాగలవి విక్రయించు నంగడులుంచబడి యుండెను. ఇంచుమించుగా వానినెల్ల తిలకించితిమి. ఖద్దరు వస్త్రములు బేరముచేసితిమి. వస్త్రములలో సీతానగరము సత్యాగ్రహాశ్రమము వారియంగడియందును, సి. వెంకటరంగము శ్రేష్ఠివారి యంగడియందును వెలలు సరసముగా నున్నటుల దోచెను. తునివారి విక్రయశాల యన్ని విక్రయశాలలకంటె పెద్దదై పలురకముల వస్త్రములకు నిలయమై యాకర్షణీయముగా నుండెను. వారి విక్రయశాలలో లేనిగుడ్డలేదు. విదేశవస్త్రధారులను గూడ మోహింపజేసెడి గుడ్డలందుగలవు. భీమవరమువారి అంగడి తుండుగుడ్డలకు ప్రశస్తమనిపించుకొనెను. మేమందందు రెవికల గుడ్డలు, తుండ్లు, శాలువలు, కొంటిమి. ఒకమూల నొక స్త్రీ సన్నని నూలు వడుకుట కనువైన యేకులను తయారుచేయుట గాంచితిమి. మఱియొకచో పోరంకి శ్రీరామరాజుగారు నూతనముగా స్థాపిం \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0163.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0163.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..cf194be94390c60aadf33e4b80397bb498fd3275 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0163.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +చిన పేముపరిశ్రమాలయపు అంగడి పూలపుటికలు, తములపాకుల పళ్లెరములు, బిడ్డల ఉయ్యాలలు, పెట్టెలు మున్నగువానితో నొప్పి జనుల నధికముగా నాకర్షింపుచుండెను. ఇన్నిటిమధ్య శారదానికేతనమువారి చిన్నయంగడి పెద్దస్వాగతపటమును గట్టుకొని నికేతనపు బాలికల రచనాకౌశలమునకును, ఉన్నవదంపతుల కార్యదీక్షకును నిదర్శనమై తనరారుచుండెను. వీని నన్నిటిని చూచునప్పటికే ప్రొద్దుక్రుంకెను. ఆసాయంత్రమే +స్త్రీలక్లబ్బులో శ్రీ ముత్తులక్ష్మమ్మాళ్ గారికి సన్మానపత్రము సమర్పింపబడుచుండెననియు చాలమంది స్త్రీలక్కడ కరిగిరనియు తెలిసెను. కాని వ్యవధి లేకుండుటచే మే మటకరుగలేదు. + +మూడవనాడు అనగా 5-11-29 తేదీని రామమోహన గ్రంథాలయభవనములో స్త్రీల బహిరంగసభయని ప్రకటన పత్రికలు పంచిపెట్టబడెను. దాదాపు మూడుగంటలవేళ ఆమందిరమున కరిగితిమి. పురస్త్రీలు కొందరప్పటికే యట కరుదెంచి కూర్చుండియుండిరి. కాని ఆసభకు నిర్వాహకురాండ్రెవరో యేర్పాటుచేసిన వారెవరో కనుపింపలేదు. గత రెండుదినముల సభలకు కర్తృత్వము వహించిన వారెవ రాసభకు +హాజరుకాలేదు. ఇదియేమి ఆశ్చర్యమని యోచించుచుండగా ఇదివారికి సంబంధించినది కాదనియు, పట్టణకాంగ్రెసు సంఘమువారి యేర్పాటనియు కొందఱు చెప్పిరి. ఓహో! అనుకొని ఎవరైన నాయకురాండ్రరుదెంచెదరేమో మఱికొంచెముసేపు చూచి పోవుదముగాక యని మేముగూడ కూర్చుంటిమి. \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0164.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0164.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..393d1f285f263bdb84502994d75f11f6a2b336da --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0164.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +పిలుపు తలపులు లేనియాసభామందిరములో కాపరిలేని గొఱ్ఱెలవలె స్త్రీలు నలువైపుల తిరుగుచుండిరి. కొంతసేపటికి ఉన్నవ లక్ష్మీబాయమ్మ గారరుదెంచిరి. తరువాత బత్తుల కామాక్షమ్మ, వేదాంతము కమలాదేవి, గుమ్మిడదల దుర్గాబాయమ్మ, యామినీపూర్ణతిలకమ్మ గార్లరుదెంచిరి. పేరంటమునకు +బోయినచోట యింటి యజమానురాలు లేకపోయినచో తానే పసుపుకుంకుమ లుంచుకొని తాంబూలము తెచ్చుకొనిన చందమున లక్ష్మీబాయమ్మగారు పెద్దఱికము వహించి యెవరో ఒక బొమ్మను అగ్రాసనాధిపురాలుగా నెన్నుకొని సభను ప్రారంభించిరి. అధ్యక్షురాలు 'స్త్రీలు స్వదేశీవస్తువులు' అను +విషయమునుగూర్చి చెప్పెను. తరువాత లక్ష్మీబాయమ్మగారు ప్రస్తుత రాజకీయ పరిస్థితులనుగూర్చి మాట్లాడుచు శారదా చట్టమునుగూర్చి యించుక కదలించి విడిచెను. తదుపరి రాష్ట్రభాషనుగూర్చి ప్రసంగించిన గుమ్మిడిదల దుర్గాబాయమ్మగారును, కాంగ్రెసు విషయమై మాట్లాడిన కమలాదేవిగారును, స్వాతంత్ర్యము విషయమై యుపన్యసించిన యామినీ పూర్ణతిలకమ్మగారును, మతవిషయమై యుపన్యాస మొసంగిన బత్తుల కామాక్షమ్మగారును శారదాచట్టమును విడువక తమ ప్రసంగములలో యామోదమును వెల్లడించిరి. ఉపన్యాసకర్త్రు లొకరివెంట నొకరు శారదా చట్టమునుగూర్చి ప్రస్తావించుటచే ప్రబలమగు నీసంస్కరణమునకు మిన్ను విఱిగి మీద బడ్డటులై మునుపే కలవరచిత్తులైయున్న పూర్వాచారపరాయణలగు +వృద్ధస్త్రీలు సహనము గోల్పోయిరి. సభలో గల గల మాట \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0165.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0165.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..16240bda708d7d90a14d9c0f26cbd1dbe5f576ed --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0165.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +లాడ దొడంగిరి. అందఱొకమారుగ నేల మాట్లాడెదరు మీరు గూడ శారదాశాసనముపై మీఅభిప్రాయము తెలుపుడనిన వినిపించుకొనరు. తాము అఱచుటమానరు! ఒకటేరొద. ఆనాడు మన స్త్రీల అశిక్షితవ్యవహారము బాగుగా విశదమయ్యెను. వైద్యుని ఔషధమున కొప్పుకొనిన తరువాత ఆతఁ డొసగిన చేదుమందుగాని వెగటుమందుగాని ఘాటుమందుగాని విసుగుకొనక వర్జింపక యెట్లు పుచ్చుకొందుమో +అటులనే సభలకేగెడు వారుగూడ హితాహితములగు విషయములను వినుటకు తగుసహనమును ఓపికను కలిగియుండుటవిధి. పలువిషయములను చర్చించెడు సభలకేగి మాచెవి కింపైన మాటలనే చెప్పుడు లేకున్న నల్లరిచేయుదుమనుట యసభ్య లక్షణము. కాని పురుషుల సభలలోనే యిట్టి సభానీతి భగ్నమగుచుండుట మనము నిత్యము వినుచున్నమాటయే. ఇఁక ప్రపంచజ్ఞానములేని మనసంగతి చెప్పవలసినదేమి? శారదా +చట్టమునుగూర్చి యూరక యుబుసుపోక వాదోపవాదములు చేసికొనుటయేగాని దాన ప్రయోజనమేమి? అది రాజశాసనము. అనుకూలురకును ప్రతికూలురకును తప్పదు. ఇది యుపన్యాసకురాండ్రు తెచ్చిపెట్టినదికాదు. వృద్ధాంగనలు దులుపుకొనినపోదు. కాని సభాప్రేక్షకురాం డ్రావిషయమై యోచింపరైరి. అది ఆయుపన్యాసకురాండ్రే తెచ్చినటుల భ్రమపడి కంగారుపడిరి. ఇచ్చవచ్చినటుల సభలో కేకలు పెట్టిరి. అంతతోఁ బోక వీధి పొడుగునను నోటికి తాళముతీసి బారలుసాచిరి. \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0166.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0166.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fb2d410eb945a361b1be21297c9d8d4265de527c --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0166.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +సోదరీ! నా కీకల్లోలము చూచుటకు చాలకష్ట మనిపించెను. “మన స్త్రీలలో విద్య యెప్పుడు పెంపొందును? ప్రపంచజ్ఞాన మెప్పు డలవడును? సహన మెప్పు డొదువును? తమ దేశసౌభాగ్యమునుగూర్చి జాతిసౌభాగ్యమునుగూర్చి ఎప్పుడు తెలిసికొందురు?" అను మహావిచారముతో మందిరమువీడి వెలుపలికి వచ్చుచుంటిని. ఇంతలో ద్వారముకడ నొకబాలుడు నిలువబడి మన 'గృహలక్ష్మి' పత్రికను చేతి +కందించెను. ఆపత్రికను చూచినతోడనే "నే నింటింట ప్రవేశించుట చేతనే మీ మౌఢ్యము తొలగగలదు" అని యా సంచిక మౌనముతో జబాబిచ్చుచున్నదాయనుకొంటిని. + +ఇంతియేగాదు. కల్పలతా! వీధిలో నేగోడపై చూచినను గృహలక్ష్మీకరపత్రములే. తెనాలిస్టేషను చేరినది మొదలు మనగృహలక్ష్మి పెక్కుమంది స్త్రీపురుషుల హస్తభూషణమై యలరారుటగన నాకెంతయో ముదంబు గొల్పెను. నిరంతర పత్రికాపఠనమే మనకు జ్ఞానప్రదాయిని కావలెను. మఱియు సభలు నిర్ణీత సమయముల వేళతప్పక జరుపుకొనుటయు సహనము వీడక సభలోని యుపన్యాసములు నాలించుటయు మనస్త్రీలు నేర్చుకొనవలసిన ముఖ్యాంశములుగా నాకాసభలు గనుటవలన తోచెను. \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0172.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0172.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9b12d1df2f140f0887f70e3b91a541f50b60f667 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0172.txt @@ -0,0 +1,7 @@ +తత్పరత యామెకును దెలియును. సత్యముకొఱకు, ధర్మముకొఱకు, ప్రజాహితముకొఱకు నా సర్వస్వము నర్పించెదనని యాతఁ డెన్నిమారులో పలికియుండెను కాన ఆతని ధర్మాచరణము నెఱిగియుండిన ధార్మికురాలగు సీత పెనిమిటిపై ఏమని వ్యాజ్యము నడపును? కావుననే యామె పెనిమిటిని పల్లెత్తి యొక్కమా టనలేదు. నిరపరాధయయ్యు, పామరజనుల సంతుష్టికొఱకును, పెనిమిటి ధర్మమును నిలుపుటకొఱకును దుర్భరమైన యాకష్టములను సహనముతో భరించెను. + +రాముడు సీతనే గాదు, ఆబాల్యమునుండియు దన్ననవరతము సేవించిన లక్ష్మణునిగూడ నట్టులే త్యజించెను. ఆ నాడుగాదు, ఈనాడు మహాత్మాగాంధి తన జీవితచరిత్రలో నేమివ్రాసెనో కనుము. + +"ఈ శోధనమున నేను నా ప్రియతమవస్తువులగూడ విడనాడగలను. మఱియు నే నీ శోధనయజ్ఞమున నా శరీరమునుగూడ హోమముచేయ సంసిద్ధుఁడను.” + +సోదరీ! మహాత్ముల ధర్మలక్ష్యమట్టిది. అందుకు వారిని దుర్మార్గులని నిందించుట తగదు. ఇఁక మహాభారతమునుగూర్చి, ప్రద్వేషిణి పెనిమిటియగు దీర్ఘతముఁడు పుట్టంధుఁడు, వృద్ధు. అట్టివానిని నేను భరింపజాలననియు, నెక్కడకైన పొమ్మనియు ప్రద్వేషిణి చెప్పినది. ప్రద్వేషిణి చిన్నదిగాదు. గౌతమాదులైన పుత్రులను బడసిన యిల్లాలు. అట్టిది అంధత్వముచేతను, వార్ధక్యముచేతను ససమర్థుడై యున్న \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0173.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0173.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..45f742657544213b41a9fe1d08072ce3d2d55934 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0173.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +భర్తను లేచిపొమ్మనెను. నిస్సహాయుడగు నా చీ కేమి చేయును? పాపము! కోపముపట్టలేక శపించెను. అందులకు కోపించి ప్రద్వేషిణి యాతనిని కట్టెలతో కట్టగట్టించి కొమారులచే గంగలో త్రోయించినది. ఇం దధికాపరాధ మెవరిది? దీర్ఘతమునిదా? ప్రద్వేషిణిదా? సోదరీ! ఇట్టి నారీరత్నమును సమర్థింపబూనుట నీ వాదమునకు బలము కాజాలదు. మహాభారతములోని యీ చిన్నయుపకథ భారతమంతయు దూష్యమని దూషించుటకు జాలినంత బలవత్ప్రమాణమును కాదు. + +ద్రౌపదిని పందెమిడుట యక్రమమే. కాని యందును ధర్మసూక్ష్మత లేకపోలేదు. అందు కొంత యొప్పిదమేలేకున్న భీమార్జును లప్పుడే తిరుగబడియుందురు. ఇంతకును వారి యపూర్వత్యాగము, కష్టసహిష్ణుత, ధర్మబద్ధత, వినీతవర్తనమే లేకున్న వారు మనకు స్మరణీయులే కాకపోవుదురుగదా! +అయినను గుణదోషవిచారణలేక అందలి కథయంతయు సత్యమనియు అనుకరణీయమనియు నేను చెప్పలేదు. చెప్పను. ప్రస్తుత సాంఘికజీవనమున దూష్యములని నిందింపబడెడి యధర్మములెన్నియో అందు ధర్మములుగా నిరూపింపబడి యున్నవి. అవియెల్ల మన మాచరింపదగునని వాదించెడి వెఱ్ఱి నాకులేదు. మహాభారతమున నుత్తమపాత్ర లెన్నియో గలవు. వారి చరిత్రములు మనము పఠించి మన నిత్యజీవితమునకు సాధనములుగాగొని ధర్మమును సత్యమును నీతిని వికాసపఱచుకొనుటలో దోషమేమి? అభిమన్యునివంటి వీర \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0174.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0174.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..97641354a7b9810accea696f50bf0fda3d078d36 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0174.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +కుమారుని చరిత, కర్ణునివంటి దానశూరుని గాథ, గాంధారివంటి మహాసాధ్వి చరిత్రము, భీష్మునివంటి సత్యవ్రతుని వృత్తాంతము, ద్రౌపదివంటి స్త్రీరత్నముయొక్క ధర్మపరిజ్ఞానము, బుద్ధికౌశలము, గృహనిర్వాహకత్వచాతుర్యము దెల్పెడి వృత్తములు మన కాదర్శపాత్రములు కాకేలపోవును? మఱియు +మన కాదర్శపాత్రములగు సావిత్రివంటి మహాసాధ్వీమణుల చరిత్రము లెన్నియో యందుపకథలుగా చేరియున్నవి. సోదరీ! భారతభాగవత రామాయణాది పురాణేతిహాసములు నింద్యములని నిషేధించినచో మీ నాటకకళాపోషణకైన కథలేవి? బహు సాంఘికములు, చారిత్రకములునని మీ యుద్దేశమేమో! ఆ విధముగా చూచినను రామదాసు నాటకమాడినచో నాతని యుపాస్యదైవము రాముడు. మీరాబాయియాడినచో నామె +దేవుఁడు కృష్ణుడు. మరల అక్కడగూడ పురాణపురుషులే ప్రత్యక్షము. ఎంత నింద్యములని దూషించినను ఆ పురాణేతిహాసములు విడనాడినచో మనకాడుటకు, పాడుటకు, చెప్పుకొనుటకు వేఱు తెన్నే లేదు. తొలుత యెంత తీవ్రముగ నిరసించినను పురాణగ్రంథముల సహాయమును, జ్ఞానముచే తగినంతమాత్రము అవశ్యముగ తీసుకొనుటకు అభ్యంతరము లేదని, నీవును ఒప్పుకొనక తప్పినదికాదు. ఇఁక నిదియే తగునని చెప్పిన నాపై నిశితవిమర్శన లెందుకు? + +శివాజీవంటి మహాశూరుని తయారుజేయుటకు జిజీబాయి పురాణగ్రంథములనే ఆశ్రయించినమాట వాస్తవము. \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0175.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0175.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..12126c6772ecc93b82f354efc1f3ab8fc09d8af4 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0175.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +ఆమాట శివాజీ చరిత్రమునందే గలదు. కాని ఆధునిక శివాజీల యుత్పత్తికి నీవు చూపెడి నవరీతులేమో ఆధునిక స్త్రీల వలన నికయెఱుగవలసియున్నది. + +కళావంతులనియు, వేశ్యలనియు పిలువబడెడి యొకతెగ వారాంధ్రదేశమున గలరు. నృత్యగీతాభినయాదులు వారి కులవృత్తి. అవివాహితలగు నాస్త్రీలు పురుషులసన్నిధిని నృత్యగీతాదుల ప్రవర్తింప జేయుటచేత వారిలో నీతిభంగదోష మేర్పడినది. నీపోటీవ్యాసమునందిదియు నీవంగీకరించితివి. దీనికాసంఘీయు లిప్పుడు పొందుచున్న విచార మింతయంతగాదు. నృత్యగీతాదులు మానివైచి వివాహములు చేసికొని తొల్లిటి నైచ్యమును తొలగించుకొని సాటిస్త్రీలోకములో సమానత్వమును బడయుటకై వారిప్పుడు మహాకృషి చేయుచున్నారు. తొల్లి నాట్యాభినయములలో పాల్గొనిన వారిస్థితి కన్నులార గాంచుచు మరల కులస్త్రీల నీయగాధకూపమున బడద్రోయ నెంచుటయు, దానికి నీవంటి విదుషీమణులు చేయూతనిచ్చుటయు శ్రేయస్కరముగాదు. + +శ్రీరవీంద్రనాధటాగోరుగారును, హరీంద్రనాధచటోపాధ్యాయులును తమ స్త్రీలను రంగభూమికి తెచ్చిరని వ్రాసితివి. అందుల కాప్రాంతీయులెంతకుందుచున్నదియు ఈమధ్య చెన్నపురిలో జరిగిన సనాతనధర్మసభ కేతెంచిన యొక బెంగాలీబాబు స్త్రీలను రంగభూమికితెచ్చి పాడుచేయుచున్నారని చెప్పి విచారించెను. కంటివా? కాన ఈయుద్యమమున కారాష్ట్రీయు \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0180.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0180.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..6abd718231b39a971c603f040d075deee5065c40 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0180.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +వేస్తేబాగుంటుంది. వారివేషధారణమనిన జనులు అధికసంఖ్యాకులు వస్తురు. డబ్బుబాగావచ్చును. కానవారిని మావిద్యాసంస్థసహాయార్థం మొక్కప్రదర్శనమును కోరితె బాగుండు ననుకొంటిని. కాని వారి యిప్పటి స్త్రీల నాటకరంగప్రవేశయత్నమును జూచి సాయము చేయమంటే ఏఆడదాన్నైనా తనతో ఆడజాతికి పట్టుకరమ్మంటారేమో! అట్లా తీసుకురమ్మంటే ఎవతెను తీసుకవచ్చేది? ఏఅమ్మనైనా నీవు వస్తావా? అని అడిగితే నీవే ఆడరాదా? అంటుందేమోనని భయం. మఱిన్నీ రాఘవాచార్యులుగారు రామదాసుపాత్రను ధరించినచో రామచంద్రారెడ్డిగారు కబీరు పాత్రమును ధరించినగాని బాగుండదు. స్త్రీ లెక్కిన రంగభూమి నెక్కనని యీయన వ్రతము. స్త్రీలు స్త్రీపాత్రము ధరించినగాని నాటకమాడనని ఆయనపట్టు. ఈ సంగతి సందర్భములు చూచి వారిసహాయమును కోరుట మానుకున్నాను.” + +సోదరీ! స్త్రీల భీతి యిట్టులున్నది. మఱియు నొక మనవి. నీప్రత్యుత్తరము దెల్లెడలను నేను జ్ఞానిని, తత్వజ్ఞురాలను, నాబుద్ధి యసాధారణమైనది యను నాత్మస్తుతియు విూరు వివేకరహితులు, అజ్ఞానులు, దురభిమానులు, అల్పబుద్ధు లనుపరనిందయు గోచరించుచున్నది. జ్ఞానులును విశేషించి తత్వజ్ఞులునునైన వారిట్టివిముందుగా త్రుంచివేసికొనదగినది యని తెలిసికొనగోరెదను. \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0181.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0181.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c9d87fb492757edf03f81346c8cb12416cc52122 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0181.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +నెచ్చెలీ ! + +ఏమిపెండ్లిండ్లు ! ఏమి ఊరేగింపులు ! ఏమి కోలాహలము ! అన్నివస్తువులకు ధరలు లేచిపోయినవి. గుడ్డల దుకాణములలో సరకు ఝాడాఅయినది. మార్కెటులో కూరలు శూన్యము. మాసినగుడ్డలతో మాగిపోతూన్నామని మొత్తుకొనుచున్నా చాకలివాండ్రు లగ్గసరి అని గుడ్డలుతుకుట మానుకొని పల్లకీమోతలతో పరువులెత్తుచున్నారు. ఇక భజంత్రీల గడబిడ సరేసరి. చంకనుండెడి పొదులు వంకెనువేసి తాళములతో మునిగితేలుచున్నారు. వంటలవారి, పురోహితబ్రాహ్మణులవారి ఆర్జన, అడావిడి చెప్పనక్కరలేదు. కానిమ్ము +ఎన్నాళ్లీరొద. దీనితర్వాత వీరందఱికి సుఖసుప్తియే గదా! మేళతాళము లింకా కొంతకాలము జీవించియున్నను పల్లకీలకు మాత్రము పూర్తిగా సెలవే. ఇఁక పెండ్లిండ్లకు వెళ్లివచ్చెడి పేరంటాండ్రకు బొత్తిగా తీరుబడిలేదు. ఇల్లుమఱచిపోయినారంటే సందేహములేదు. పెండ్లి, జోడుపెండ్లిండ్లు, పెండ్లిపైపెండ్లి, పెండ్లిలోపెండ్లి, కార్తిక మార్గశిర మాసములలో రైలువారికి రాబడి ముక్కాలు మువ్వీసము ఈ పెండ్లివారి +నుండియే! మదరాసు దక్షిణ మహరటారైల్వే కంపెనీవారు క్రిష్టమసుదినములలో కన్న యీ లగ్గసరిలో ఈపెండ్లి ప్రయాణికులకు తక్కువచార్జీలు యేర్పాటుచేసిన ప్రజలకు చాల ఉప \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0186.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0186.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c5bdf8075d2d4d651a49d5f0b0601c111cfd6612 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0186.txt @@ -0,0 +1 @@ +కాని విశ్వరక్షకుడైన పరమేశ్వరుని ఈ శిశువధూవరుల కెట్టి బాలారిష్టములు కలుగకుండ రక్షింపుమని ప్రార్థించుట కంటె మనమిక నిప్పుడేమిచేయగలము ? \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0187.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0187.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d1a5e2203ad99ddeb84b028522aef3689fff301c --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0187.txt @@ -0,0 +1,6 @@ +నెచ్చెలీ ! + +అవును నేనుగూడ నదియే విషయమై యోచింపుచున్నాను. విచారించిచూడ ఈ పెండ్లిండ్లరద్దుచట్టము నామోదించుటలో నామోదింపకుండుటలోగూడ ఇబ్బందులే కనుపడుచున్నవి. ఇది శారదాచట్టమువలె సులభముగా నామోదింప దగినదికాదు. దీని నామోదించితిమా భారతమహిళల నిరుపమానశీలముచే సముపార్జితమైన జగద్వందిత కీర్తికి కళంకమొదవెడు పరిస్థితు లేర్పడవచ్చును. మఱియు అవమానము, +క్లేశము, చింత, మున్నగు కష్టములకు స్త్రీ గుఱికావలసి వచ్చును. కాదంటిమా? నిర్హేతుకముగా భర్తృపరిత్యాగినులైన స్త్రీల దుర్గతికి తరణోపాయము దోచుకున్నది. కాన ఈ విడాకులచట్ట మొకవంక స్త్రీలకు ఆత్మహత్యాకరముగను మరియొకవంక ప్రాణదానకరముగను కనుపించు చున్నది. దీని నింకను నిదానించి విచారించ నగును. + +ఒక రొక మంచి పనిని చేయుచున్నచో వారితో సరిదూగుటకు మనము యత్నించుట తప్పుగాదు. కాని చెడుగునకు గూడ పోటీబడుట యుక్తమనిపించుకొనునా? పురుషులు భార్యను పరిత్యజించుట యనుచితకృత్యమని మనమిప్పుడు భావింపుచున్నాము. భావనమేగాదు. అందులకు వారిని కఠిన \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0188.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0188.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a81698ee20b5957ef9928160d21fdee1e3d88a7f --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0188.txt @@ -0,0 +1,8 @@ +ముగా నిందింపుచున్నాము. వారినట్లు మనము దూషింపుచు మనముగూడ నదియేపని కవకాశమును గోరుట సమంజస మగునా? + +కల్పలతా! దాంపత్యముయొక్క పరమార్థము మహోత్కృష్ఠమైనది. దానియొక్క లక్ష్యము కేవలము భోగలాలసతగాదు. కాన దాంపత్యధర్మమును కేవలము భౌతికదృష్టితోఁ జూచి విషయతృప్తియే పరమావధిగానెంచి పెండ్లిపై పెండ్లిగోరుట ప్రశస్తమగు యోచనకాదు. + +ఒక పార్శ్వమునకు వ్యాధిసోకినచో దానిని నివారించుటకు రెండవపార్శ్వమునకు గూడ నా వ్యాధిని ప్రాకించుట వ్యాధి నివారణకు మార్గముగాదు. ఒకవంక పురుషు డొనరింపుచున్న దారాపరిత్యాగము అనుచితము నక్రమము సంఘ విచ్ఛిత్తికి కారణము పాపభూయిష్టమునై హిందూసంఘసౌష్టనమునకెనలేని యపకృతిగావింపుచున్నది. నేడు స్త్రీలకు గూడ నట్టి యవకాశ మొసగినచో నాలోపము నివారణమగునని భావింపరాదు. బహుశః యిబ్బందియగును. + +మానవజస్మ మెప్పుడును లోపరహితముగాదు. ఎంత మంచివారియందును నేదియో యొక లోపముండితీరును. అట్టిచో నెంతయన్యోన్యానురాగముగల సతీపతులఁయందైనను నెప్పుడోయొకప్పు డేదియోయొకప్పు డభిప్రాయ భేదములు గలిగి తీరును. అంతమాత్రమునకే ఆడుది మగనిని, మగవాడు +పెండ్లమును మార్చుకొనుచో నిక నాసంసారములో సారస్య \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0189.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0189.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..5e2e8b3e3264c27dc1090e281f2b8545b4091846 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0189.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +మేమున్నది? ఒకవేళ వాదసౌకర్యార్థమై విడాకులు పుచ్చుకొందురేయనుకొందము. అటులైనను వీరి కష్టము నివారణ గాదు. ఏలనందువా మరల క్రొత్తగా కట్టుకొన్న ఆలుమగలలో మాత్రము పొరపొచ్చెములు పుట్టవని కంట్రాక్టేమున్నది? కాన కల్పలతా! ఇట్టి గంగాశంతనుల సమయములతో దాంపత్యజీవనము నిర్విఘ్నముగా చెల్లదు. తమదాంపత్య జీవితమును సుఖమయముగాను, ఒడిదుడుకులు లేకుండునట్లును జరుపుకొన +దలంచుచో స్త్రీపురుషు లిరువురు పరస్పరవిశ్వాసప్రేమలు గలిగి సౌహార్దముతో నొకరిలోపముల నొకరు సైరణతో +సవరించుకొని జీవితమును నడుపుకొనుటయే యుత్తమమార్గము. మఱియు విడాకులచట్టముచే మన సంఘము నెదుర్కొన బోవు మఱియొక కష్టముగూడ అపుడాలోచనీయము. మన దేశమున స్త్రీలకు సవతిబిడ్డల యెడగల ఈర్ష్య సామాన్యమైనదిగాదు. ఇందువలన బాలబాలికలు పడుచున్న యిడుమలును +సామాన్యమైనవిగావు. సవతిబిడ్డలను చూచి సహింపలేక స్త్రీలు కొందఱు విషప్రయోగాది దుష్కృత్యములకుగూడ వెనుదీయకుండుట మన మనేక సమయములలో వినుచున్నాము. నేడు విడాకుల చట్టము నామోదించినచో బిడ్డలకు సవతితండ్రులుగూడ వచ్చెదరు. ఒక పురుషుని యదుపాజ్ఞలకు +లోబడియున్న స్త్రీయొక్క మాత్సర్యమే సవతిబిడ్డలయెడ నధికతమమైయుండగా స్వతంత్రుఁడగు మగవాడు సవతిసంతానము నెడల నింతకంటె నిర్ష్యాళువగుటకు నవకాశము గలదు గదా. కావున విడాకులచట్టముచే బిడ్డల సుఖస్థితి కష్టభూయిష్ట \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0190.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0190.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fef586c71dd4c5c20781391f719c5cac494e09a9 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0190.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +మగును. మఱి ఆలుమగల సంసారమో నూతి ఒడ్డు బిడ్డ చందమున నెప్పటి ఒప్పుడు ప్రమాదకరమై యుండును. ఇక నట్టి సంసారములో స్థాయియెక్కడ? సుఖమేది? ప్రేమ కవకాశమెచ్చట? అన్నియు మృగ్యము. గట్టిగ మాట్లాడిన భార్య లేచిపోవునేమో ననెడిభయము మగవానికిని మగడులేచిపోవునేమో ననెడి భయమాడుదానికిని కలుగుచుండ నిట్టి పిఱికితనపు కాపురమెన్నాళ్లుసాగును. ఇట్టి దంపతులు ఏమాత్రపు సౌఖ్యమనుభవింతురు. కాన విడాకులచట్టముచే హైందవ సంసారములకు విపరీతపరిస్థితి యేర్పడుట ఒకవిధముగా యోచింప నిక్కువమనేతలంపు గలుగుచున్నది. కాని మిత్రమా! నేనిట్లు వ్రాయుటచేత తన కత్తి కెదురుకత్తిలేక భార్యయెడ నిరంకుశముగను నిర్దాక్షిణ్యముగను ప్రవర్తించెడి పురుషుల +చెయిదములను నేను గుర్తింపలేదనిగాని, సమర్థింపుచున్నానని గాని భావింపకుము. తోటకూరలోని పురుగువలె స్త్రీ బహు నీచముగా పురుషులచే విసరివేయబడుచున్నదని నాకు తెలియకపోలేదు. ఇందువలన మన స్త్రీలలో పెక్కురు ఆజన్మదుఃఖముతో కుమిలిపోవుచున్నారనియు నేనెఱుగుదును. ఈ విషయము ప్రస్తావించునపుడు మన బంధుమిత్రులలోని స్త్రీలలో భర్తచే పరిత్యజింపఁబడినవారి నిర్వికారాకృతి నామనోవీధిని పొడకట్టుచున్నది. ఆ అభాగిను లెట్టి యపరాధముచేసినవారును కారు. వారి తలిదండ్రులు పుష్కలముగా ధన మీయజాలక పోవుటయో, వారు రూపవతులుకాకపోవుటయో, వారు +విద్యాభిరతిగలవారగుటయో, వంధ్యలగుటయో, రోగగ్రస్త \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0191.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0191.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9d0c38e5aa50087a4291f1a314d9c6b24fb12ebe --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0191.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +లగుటయో ఇవియే వారిని పరిత్యజించుటకు కారణములు. ఇందు వారు గావించిన నేరమేమియులేదు. అయినను వారు నిర్దాక్షిణ్యముగా భర్తలచే విడనాడబడి జీవచ్ఛవములవలె పుట్టినింట బడియున్నారు. నిజముగా నిట్టి క్రూరకర్మము తలంచినప్పుడు డైవోర్సుచట్టము నిప్పటి కిప్పుడు పుట్టిన బాగుండుననినంత మనస్సు భగ్గురుమనును. కాని మన ఆర్యసాంప్రదాయ ధర్మమునుబట్టియు, కుటుంబజీవితముయొక్క +శాంతి నాశించియు, సంతానమునకు కలుగబోయెడి యుపద్రవము నాలోచించియు నించుక వెనుక ముందులరయుట యవసరమగుచున్నది. కాన ప్రత్యేక పరిస్థితులలో అనగా బాలిక గర్భాదానము కానట్టిదియు లేదా సంతానము లేనట్టిదియునై యుండి భర్త షండుడు, పిచ్చివాడు, కుష్ఠురోగి, +దేశాంతరగతుడు నైనచో నట్టి బాలికకు పునర్వివాహ మొనర్పనగును. ఇదియే యాజ్ఞవల్క్యస్మృతియం దుదాహృతమైన ధర్మసూత్రము. ఇట్టి స్థితియందే స్త్రీకి పునర్వివాహార్హత నొసంగనగునని నాయభిప్రాయము. దీని కొప్పదేని జీవత్కళత్రునకు వివాహాధికారము శాసనరీత్యా నిషేధింపబడవలెను; కాని యెట్టి మినహాయింపులులేక విడాకులచట్టము నామోదించుట మాత్రము ఉచితమార్గము కాదు. నేనిట్లు వ్రాయుటచే విడాకులచట్టము వచ్చినంతమాత్రముననే దంపతులెల్లరు కుప్పలుతిప్పలుగా త్రెంపి ముడులు పెట్టుకొందురా, ఏమి నీ పిచ్చి యూహయని నీవు నవ్వెదవేమో: కాదు. కాదు! ಅಟ್ಟೆ విషమస్థితి భారతదేశమున కింతలోరాదు. కాని త్రికరణములయందు \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0196.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0196.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..1bab1ed1e2254a8ae0abf910e3f9acd4cbe8e0f7 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0196.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +కాదర్శము. మహాత్ముడు చెఱసాలకేగునపుడు భార్య కేమి చెప్పుదురని యడుగ "నే నేమియుచెప్ప నక్కఱలేదు. ఆమె చాల ధీరురాలు" అనెనట. నేడు భారతనారీమణులెల్ల రట్టి ధీరురాండ్రు కావలెను. జిలుగువస్త్రములందును, నాగరికపు పరికరములందును, భోగద్రవ్యములందును మోహమును విడనాడుకొనవలెను. ఆత్మసమర్పణమునకు భారతసాధ్వి, పేరుమోసినది. కష్టసహిష్ణుత నామెకు నేర్పవలసిన పనిలేదు. త్యాగశీలత నామె వల్లెవేసినపాఠమే. ఆమెకు కావలసినదెల్ల స్వాతంత్య్రము. భారతదేశము బ్రిటిషుప్రభుత్వవశగతమై యున్నట్లు భారతసాధ్వి పురుషహస్తగతయైయున్నది. ఆ పిడికిలి +సడలెనా భారతమహిళ సామర్థ్యజ్యోతియొక్క యుజ్వలకాంతి దృగ్గోచరమగును. అదిగో! అప్పుడే కనుము. భర్తలయొక్క ఆజ్ఞచే స్వతంత్రతనుబడసి కార్యక్షేత్రమున ప్రవేశించిన భారతమహిళామతల్లుల యుజ్వలనామము లెట్లు పునఃపునఃపఠనీయములై తనరారుచున్నవో! ఆంధ్రదేశమున లక్ష్మీబాయమ్మ, మద్రాసు రాజధానీనగరమున దుర్గాబాయమ్మ, గుజరాతిరాజ్యమున కస్తూరిబాయి, బొంబాయియందు కమలాదేవి ఛటోపాధ్యాయినీసరోజనీదేవులు, సంయుక్తరాష్ట్రములలో నెహ్రూకుటుంబపు అత్తకోడండ్రు యెట్లు కార్యశూరురాండ్రై విరాజిల్లుచున్నారో! + +దుర్గాబాయమ్మగారిని - నేను గత నవంబరునెలలో జరిగిన ఆంధ్రమహిళాసభలో గాంచితిని. వయసు పాతికేండ్ల \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0197.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0197.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f5b37aea3a3bb4cf76feef1add7e007e0f70090e --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0197.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +లోపు. మనిషి కొంచెము కుఱుచ. ఆకృతిలో ఇంచుక బొద్దు. మేఘగంభీరనినదమువంటి కంఠస్వరము. సుప్రసన్నానములోని యుజ్వలతను గాంచి రక్తరేఖాంచితమైన ఆమె నేత్రయుగళిలో యామె ధైర్యగాంభీర్యముల నేనప్పుడే చదివితిని. ఆమె రెండుపన్యాసములీయ వింటిని. రెండిఁటియందును నామె శౌర్యరస ముట్టిపడునట్టులే భాషించెను. అబ్బో! అపరఝాన్సీ రాజ్ఞి యనిపించుచున్నదే యనుకొంటిని. తదుపరి ఆంధ్రరాష్ట్రసభలో "భారతదేశ మెన్నడును నొరులయాచించి యెఱుగదు. స్వాతంత్ర్యమునుగూడ యాచించదు. నిజప్రజ్ఞచేతనే బడయు”నని యామె పల్కిన పల్కులు మా అన్నగారు నా కెఱిగించిరి. అప్పుడు నేనిచ్చిన నామధేయ మీమెకు తగును అనుకొంటిని. నేనిట్లు తలఁచిన కొలదిమాసములకే శ్రీ +దుర్గాబాయమ్మసోదరి రాజధానీనగరనాయకత్వమువహించి ధార్మికసమరము నడుపుటజూడ ఆశ్చర్యమగుచున్నది. సోదరికి జయమగుగాక! ధీరురాలగు దుర్గాబాయమ్మ నాయకత్వము వహించినది. అవకాశముగల చేడియ లందు పాల్గొని యుద్యమము సాగించుచున్నారు. తదితర పల్లీపట్టణములందెల్ల యీ యుద్యమ మిట్లే సాగుచున్నది. దీనిని సాగించుచున్న సోదరీమణుల కార్యదీక్ష సంస్తవనీయమైనది. వారి కార్యపరతచే పేదలపెన్నిధియైన ఉప్పుగల్లు బంధవిమోచనమును బడయునేని, దుష్టమైన మద్యపాన మడుగంటునేని, ఉప్పుగల్లుకు కొఱయైన దరిద్రులును త్రాగుబోతులగు భర్తలవలన సంసార \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0200.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0200.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..ebf73060b5c67ba0d1ab1df00ae5185f16290c42 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0200.txt @@ -0,0 +1,6 @@ +నెచ్చెలీ! + +నీవువ్రాసిన దీర్ఘలేఖ చేరినది. నీకు జాబు వ్రాయని కారణము నీపై కోపమువచ్చియుగాదు; నీపై ప్రేమ +తొలగియుగాదు; నాకు సోమరితనము బలిసియుగాదు; నీవు నాజాబున కెదురుజూచుచుందువనియు, వ్రాయకున్న నిష్ఠురవాక్యబాణహతిచే నన్ను నొప్పింతువనియు నేను మాటి మాటికి తలంచుచునేయున్నాను. నేర మొప్పికొని శిక్షకు సిద్ధపడియున్న అపరాధనే గనుక నీమందలింపులు నాకు వింతగా నుండలేదు. కాన నీవు వేసిన ప్రశ్నాపరంపరలకిక సమాధాన మిచ్చుటకు యత్నింతును. + +"ప్రస్తుత ఉద్యమకారణమున సకలవ్యవహారములు కట్టుబడిపోయి మనుజులు సోమరులై పోవుచున్నారు. నీకు గూడ అదే వచ్చిన”దంటివి. నీ వీవిషయమున చాలపొరబడినావు. ఎందువల్లననగా నేను నీకు జాబువ్రాయుటకైన కాలమును వెచ్చింపక ఈమాసమంతయు తదేకదీక్షగా నూలువడికితిని ఈ గ్రీష్మఋతువంతయు నిదేవిధముగా సాగించినచో రెండు కడుచక్కని వడుకునూలుచీరలను నేయించుకొందును. వ్యర్థములైన లేఖారచనములను కట్టిపెట్టి యిట్టికార్యదీక్ష నవలంబించుట సోమరితనమా స్వధర్మానుష్ఠానమా? ఇది నా \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0201.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0201.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..c7344e751b3b41127eeb728732d6ef01f86ffc8b --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0201.txt @@ -0,0 +1,2 @@ +యొక్క దానిమాటయేగాదు. దేశమంతట నిట్టులే వ్యర్థముగా కాలము బుచ్చువారిచే నూలు తీయబడుచున్నది. విద్యాధికులు, సామాన్యజనులు, ఉన్నతోద్యోగులు, పాటకపుజనులు వేయేల స్త్రీలు, పురుషులు, బాలబాలిక లిదేవిధముగా నూలు వడుకుచున్నారు. వ్యర్థప్రసంగములచేతను నిరుపయోగ సంచారములచేతను వ్యర్థమైయుండెడి మానవశక్తి నిజముగా నీఋతువులోనే కొంచెములో కొంచెమైన సద్వినియోగపడినదని చెప్పవచ్చును. ఈవిధముగా భారతీయుల సహజమగు సోమరితనమించుక విచ్చిపోయియుండ దీనినే సోమరితన మనుట నా కాశ్చర్యమగుచున్నది. “మనదేశమున ప్రతివత్సర మీవేసవిలో ఎన్ని రాచకీయసభలు, ఎన్ని సారస్వతసభలు, ఎన్ని కళాపరిషత్తులు, ఎన్ని సాంఘిక సమావేశములు, ఎన్ని వినోదప్రదర్శనములు. అబ్బా! లెక్కయున్నదా? అసంఖ్యాకముగా జరుగు +చుండెడివి! అవియన్నియు నడుగంటినవి సరిగదా సాధారణముగా జరిగెడి సినిమాలు, సర్కసులు, నాటకములుగూడ లేకుండపోయినవి. తుట్టతుదకు మన యుష్ణమండలములనుండి యేటేట ఆరోగ్యమునకో, ఆనందమునకో, అధికారప్రాపకమునకో నీలగిరి, బెంగుళూరు ప్రాంతముల కేగెడి విద్యాధికులుయాత్రలు గూడ మానుకున్నారు. ఇట్లు సర్వముకట్టువడిపోయి దేశము నిర్జనారణ్యమువలె చూపట్టుచున్నది. కాబట్టి ఈ మహోద్యమము దేశమునకు శుభస్థితిని చేకూర్చలేదు సరిగదా విశేషించి ఉపద్రవస్థితికి గొనిపోయిన”దని వ్రాసితివి. కల్పలతా! దేశమంతయు నొకేశిక్షాస్థానమై దేశీయులెల్ల రొకే \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0206.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0206.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f03c5658f6661811336a2af46554dde32500a601 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0206.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +క్లేశములకు మితిలేదు. నేనొక్కదానినైతే ఎట్లాగో తినో, తినకో ఏడుస్తును. కడుపులో కాళ్లుముడిచిపెట్టుకొని పడుకోకుండా పిల్లలు నల్గురు; తెల్లవాఱిలేచినదిమొదలు యెన్నివిధముల తంటాలు! ఇంటికర్చునిమిత్తము నాచేతిలోకొక్కొక్క రూక రాలుటకెంతయో శ్రమ. కాని ఆసీమ సారాయములు సడీచప్పుడు లేకుండా వందలకొలది రూప్యములను కబళించి వేస్తుంటాయి. సొగసైన మాదిరులలో అందమైన బిరడాలతో మా బీరువల నలంకరించే ఆ నిర్జీవపు సీసాలలో తమ్ము కొన్న యజమానునేగాక కుటుంబాలు కుటుంబాలు కూల్చివేసే అద్భుతశక్తివున్నది. శారదా! నీవాకథ చదువుటచే నాకథయే నాకు జ్ఞాపకమువచ్చి యింత దుఃఖమువచ్చినది. ఏమిచేయను? ఆపుకోలేకపోయినాను” అని నామిత్రురాలు మరల నధికముగా +విలపించెను. కల్పలతా ! నామిత్రురాలు పేదరాలుగాదు. గొప్పయింటిబిడ్డ; మంచివిద్యావతి. ఆమె యొడలిపై విలువగల నగలున్నవి. ఆమె కట్టుకున్నది బెంగళూరుపట్టుచీర. ఆమె పెనిమిటి విద్యాధికుఁడు. ఉన్నతోద్యోగి. పైకిచూచువారి కామె గొప్పయదృష్టశాలినివలెనే కాన్పించును. అయిననేమి ? భర్త +యలవాటుపడియున్న సీమసారాయము లామె నెంతపరితప్తమానసనుగా జేయుచున్నవో కనుము. + +త్రాగుబోతుదనముచే శ్రీమంతులైనవారి స్థితియే యిట్లుండ ఇక పేదకుటుంబినుల నిది యెంతదుఃఖపెట్టు చున్నదో చెప్పవలసినదేమి? పేదవారల పూరిగుడిసెల నొకపరిచూడుము. \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0207.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0207.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..f96318fb3106706b32ddbee5a8885a78c6845ebc --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0207.txt @@ -0,0 +1,6 @@ +ఎప్పుడును ఆడుదానికంటె మగవానికి కూలియెక్కువ. అయితే ఆడుదానికూలి యింటికి జేరినట్టు మగవానికూలి చేరదు. అది ముక్కాలు మువ్వీసము కల్లంగడికే. ఒక్క ఆడుదాని కూలి కుటుంబపోషణకు చాలదు. మగవానికూలి కల్లుపాలవును. అట్టిచో ప్రొద్దున ప్రాచిమొగాన పాటుకువెళ్లి చేతిబిడ్డను చెట్టు +కొమ్మకుగట్టిన గుడ్డఉయ్యాలలో పడవేసి యెడపిల్లలను కంచెల వెంబడి కఱ్ఱలవెంబడి తిరుగవిడిచి పగలెల్ల కష్టపడిన ఆపేదరాలి క్షోభ యెట్లుండునో చెప్పవలెనా? అది యటుండ ఆ చాలియు చాలని గంజియైన త్రాగుదుమని నమ్మకములేదు. తప్పతాగిన ఆధూర్తుడు అకస్మాత్తుగావచ్చి యింటిమీదపడి ఆగమునకు +దొరకొనును. పెండ్లామును చావమోదును. బిడ్డలను జావమోదును. కూటికుండలు బోర్లదోయును. ఇఁక ఆనోటి కడ్డదిడ్డములు లేవు. వినరానిబూతులు. అట్లు ఇంటికిరాకపోయినా? కంచెలోనో కంపలోనో పడినాడనియో, రోడ్డుమీద దొర్లుచుండగా కానిస్టేబులు స్టేషనుకు యీడ్చుకొనిపోయినాడనియో కబురు. వానికొఱకు మరల పెండ్లాముపరుగు. ఏఱాయియైన నేమి పండ్లూడగొట్టుకొనుట కన్నట్టుగా సంసారములోని +శాంతిని చెఱచుట కేయల్లరియైనను నొక్కటేగదా ? + +మిత్రమా! సాయంత్రపువేళ పేదవారి గిడిసెల దెసకేగి చూచితిమా ఇప్పగిది మద్యదేవతకు బలియై క్షోభిల్లెడి సంసారములెన్నియో హృదయవిదారకముగా గననగును. \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0208.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0208.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..399bf563c0158192a51ce081d307dab70f8cd305 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0208.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +అంతదూరముపోనేల? మాపనిమనిషిమగఁడును, దొడ్డినూడ్చుదాని మగడును ఇద్దఱు త్రాగుబోతులే. తమభర్తల దుర్వృత్తినిగూర్చి దినదినము వారు పెట్టెడిఘోష విన శక్యముగాదు. వాళ్లు చెప్పి చెప్పి, యేడ్చి యేడ్చి తుదకు తమనెలజీతము తమమగమనిషికి మాత్రమీయవద్దని చెప్పుచుందురు. అటులనేయని నేనెన్నడును వాళ్లభర్తల పరముగా జీతమీయను. కల్పలతా ! త్రాగుడు పేదస్త్రీలను, ధనికస్త్రీలనుగూడ నిన్నివిధములు హింసించుచుండ నిషేధప్రచారము స్త్రీల కావశ్యకములేదని యెట్టుచెప్పనగుసు? మిత్రమా! నిజముగా త్రాగుబోతులు త్రాగుచున్నది భార్య, బిడ్డల రక్తముగాని మద్యముగాదు. దొరతనమువారి మహౌదార్యమువలన గాని మహాత్ములైనవారి నిరంతరకృషివలనగాని మద్యమును నిషేధించుభాగ్యము మన భారతదేశమునకు గల్గెనేని మన స్త్రీల పుణ్యము ఫలించినదనియే చెప్పవలయును. + +గతవత్సరము దొరతనమువారు మన చెన్నరాజధాని యందు కొన్నిలక్ష (నాల్గులక్షలని జ్ఞాపకము) లొసగి మద్య నిషేధక ప్రచారకసంఘములు నెలకొల్పినపుడు త్రాగుబోతు పతులచే వెతలబడుసతుల యాపదలు తీఱెడిభాగ్యము లభించెనని యెంతయోసంతసించితిని. అయితే ఆ టెంపరెన్సుకమిటీ లింకను జీవించియుండగనే అదేప్రచారమునకు పూనుకొనిన అసంఖ్యాక భారతీయ నరనారీమణులు చెఱసాలలలో ముఱుగుచున్నారు. పరస్పర విరుద్ధమైన యీకార్యమునకు హేతు \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0210.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0210.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..129e78f65c2ad8ecc09331b367c41201abb1aa04 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0210.txt @@ -0,0 +1,12 @@ +వము శల్యావశిష్టులగు నాయింటివారి ముఖములమీదను, సర్వశూన్యమైన యాయింటియందలి నలుమూలలను పొడకట్టుచుండును. కల్పలతా! ఈసందర్భమున 'ఆరోగ్యప్రకాశిక'లో సారాదేవత పలికినపలుకులు ఎంతయు వినదగినవిగానున్నవి. అంటున్నది:- + +"ప్రపంచమున మనుష్యులను చంపుటలో అనగా హత్యనేరముచేయుటలో నన్నుమించినవారు మరెవ్వరును లేరు. + +ప్రపంచమున నిదివరకుజరిగిన యుద్ధము లన్నిటిలోను చంపబడినవారిమొత్తము సంఖ్యకంటె నాచే చంపబడినవారి మొత్తము సంఖ్యయే మిక్కిలి హెచ్చుగానుండును. + +నేను మనుష్యులను పశువులక్రింద మార్చితిని. నేను కోట్లకొలదికుటుంబముల సౌఖ్యమును రూపుమాపి కష్టములనే అనుభవించునటుల చేసితిని. కోట్లకొలదిమనుష్యుల అధోగతికి కొనిపోవునట్టి దారిని సరిచేయుచుందును. + +నేను బలవంతులను బలహీనులనుగా చేయుదును. బలహీనులను అంతమొందించెదను. నేనిదివరకు ఎన్నికోట్ల మందినో పాడుచేసితిని. ఇంకను ఎన్నికోట్లమందినో పాడుచేయుటకు ప్రయత్నించెదను. నాపేరే సారాదేవత.” + +మిత్రమా ! 'ఆరోగ్యప్రకాశిక'లో ప్రచురింపబడిన గిబ్బనుదొరగారి యీమహావాక్యములను చదివినప్పుడు +"ప్రపంచములో నాచే దుఃఖింపబడినంతమంది పతివ్రతలు, మరి \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0211.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0211.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..01c17e1387efe9f5ee84da9d7779f0008a34b517 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0211.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +దేనిచేతను దుఃఖపడలేదు.” అనువాక్యమునుగూడ చేర్చిన బాగుండుననుకొంటిని. కల్పలతా! అది సత్యముగదా ? పరమేశ్వరానుగ్రహమువలన మద్యనిషేధప్రచారము మనదేశమున శీఘ్రకాలములో ఫలించుగాక! మనస్త్రీల దుఃఖములు నివారణమగుగాక! యని వాంఛించెదను. కల్పలతా! ఇప్పటికిని +మద్యనిషేధప్రచారముతో స్త్రీలకు సంబంధము లేదనియే తెలంతువా ? + +̺ \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0216.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0216.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..05b21a6e59cf7aea0f84ea3e7205c011799049ce --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0216.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +సిన ప్రయోజనము కలుగకపోవుటయు సురపత్‌సింగుగారి సవరణయొక్క ఫలితములుగా నేర్పడగలవు. కావున మిత్రమా! స్త్రీ జనాభ్యుదయచింతతోఁ జేయబడిన శారదాచట్టము యథారూపమున నమలులోనికైన రావలెను. లేదా అసలే రూపుమాసిపోవనైన పోవలెను; కాని సురపత్ సింగుగారి సవరణను మాత్రము దేశీయు లెంతమాత్ర మామోదింపగూడదు. అప్పటికప్పుడే శారదాచట్టమును రూపుచెడజేయ నెంచిన +సింగుగారి సవరణకు ప్రజాభిప్రాయమును కనుగొనుటయను మఱియొక సవరణతో యమర్సనుదొరగా రించుక యడ్డుపడిరి. కాన ప్రజాభిప్రాయమునకై విడువఁబడిన ఈ సవరణను అనర్థక హేతువని పూర్తిగా నిరసించి దేశీయులు శారదాచట్టము యెడల తమకుగల సమ్మతిని తమ నిశ్చితాభిప్రాయము ద్వారా మరల నొకపరి దృఢపఱుపవలెను. ముఖ్యముగా నిది స్త్రీలకు సంబంధించినది గావున స్త్రీలెల్ల రీ సవరణవిషయమై తీవ్రప్రాతికూల్యమును జూపదగును. గృహలక్ష్మియు నిందులకు దోడ్పడవలెనని నా కోరిక. + +మన చెన్ననగర మహిళాసంఘమువా రప్పుడే యీ సవరణవలని ప్రమాదమును గుర్తించి నిరసనసభ జరిపినట్లు పత్రికలలో జదివితిని. ఇది యెంతయు శుభావహము. ఇటులనే భారతదేశమంతట నీ సవరణకు తీవ్రప్రాతికూల్యమెదుర్కొను గాకయని యాశించెదను. \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0217.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0217.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..d0435777b3f8d82db4ca5e49bfc9be6aca8a01d3 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0217.txt @@ -0,0 +1 @@ +కల్పలతా ! ఈసమయమున దేశీయు లుపేక్షించిన దేశమునకు మేలుగాక కీడునే చేసినవారగుదురనుట నిక్కము. భవిష్య మెట్లున్నదో ? \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0218.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0218.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..fcfe31250c9576b817dbf1407661c98562e60681 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0218.txt @@ -0,0 +1,5 @@ +నెచ్చెలీ ! + +నీవువ్రాసిన ఉత్తరములన్నియు చేరినవి. కాని రెండు మాసములనుండియు నీవు లెక్కలేనన్ని లేఖల లిఖించుచున్నను నీకొక్క జాబునైన వ్రాయజాలనందులకు నాకు చాలవిచారమగుచున్నది. ఏమిచేయుదును? ఇంటిలో ఒంటరిదాననైనాను. కలముపట్టుటకంటె గరిటెపట్టుట అవసరమైన పనిగానున్నది. దానికితోడిది శీతకాలపుప్రొద్దు. ప్రొద్దుకు ముద్దకుసరి. ఇక నేను నీకు ఉత్తరమెప్పుడు వ్రాయుదును? అందువలననే తెల్లవాఱుజాముననైన వ్రాయుదుమని వాకిలిలో సంక్రాంతి దాసరివచ్చి “హారో, రంగ హారి, కసూరిరంగ, కావేటిరంగ’ అని కేకలుపెట్టగా మెలకువవచ్చి లేచి అతనికి పిడుకెడుబియ్యము వేసివచ్చి కలముకాగితము చేతబట్టుకొని దీపము ముందరవచ్చి కూర్చున్నాను. అయిననేమి ? కలముసాగునా? అదిగో ! “అమ్మా! వాకిట్లో నీళ్ళుచల్లడమైంది; మ్రుగ్గులు పెట్టుకొం”డని పనిమనిషి, అఱచుచున్నది. + +ఈ ధనుర్మాసములో మనకిది యొకపెద్దపని. పగలు పదిరెండుగంటలు ఫెళ్లునవెలిగే సూర్యభగవానుఁడు జీత మాలస్యమైన కూలివానివలె పదిగంటలకాలమైనను పగలుచూపక పరుగెత్తిపోవుచుండగా ఇందులో ఒకగంట తనక్రిందకు లాగుకొనును సంక్రాంతిముగ్గు. పోనిమ్ము ఆలస్యమగునని యీ \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0219.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0219.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..7276b6339dc6d89d2ca8f352752312d98b27eafc --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0219.txt @@ -0,0 +1,4 @@ +మ్రుగ్గువేయుట మానుదుమనినను మనస్సొప్పదు. ఈ దినములలో ఒకరినిమించిన రంగవల్లి నొకర మిడినగాని మనకు సంతోషముండదు. మఱియు నిన్న వేసిన మ్రుగ్గు నేడు వేయుటయు లజ్జాకరమే. కావున దినమున కొక్కటి. మనకళావైదగ్ధ్యమును ప్రకటించుట కీ ధనుర్మాస మొకయుత్సాహకరమైన మాసము. దేవతలకు దక్షిణాయనము రాత్రికాలమనియు, ఉత్తరాయణము పగటికాలమనియు, అం దీధనుర్మాస ముషఃకాలమనియు, కావున దేవతాప్రీతికరమగు నీయుషఃకాలమున రమణీయరంగవల్లులచే మన ప్రాంగణముల నలంకరింపవలెననియు పెద్దలు చెప్పుదురు. మనకళానిపుణతను జూపుట కిదిమంచి యదనగుటచే దేవతలకేగాక మనస్త్రీలకును నిది ప్రీతికరమగు మాసమేయగుచున్నది. + +మనకంటె ప్రీతికరము మనబాలికలకు. వారి గొబ్బిళులులేకున్న మనరంగవల్లులు చిన్నబోవా? కాని వారు మనకంటె కార్యనిమగ్నులై ఒకచో ఆవుపేడ, ఒకచో పెద్దగుమ్మడిపూవులు, బంతిపూవులుతెచ్చి గొబ్బిళ్లుచేసి వానిని పసుపు, కుంకుమలచేతను పుష్పాదులచేతను నలంకరించి ముంగిళ్ళనిడు వఱకు వారికి సంతుష్టిలేదు. నిన్నప్రొద్దున నేను మావాకిలిలో మ్రుగ్గులు పెట్టుచుంటిని. అప్పటి కింకను బాగుగా తెల్లవాఱ +లేదు. దశదిశలను మంచు దట్టముగా కప్పియున్నది. చేతులు కొంగర్లుపోవుచు మ్రుగ్గు సాగుటలేదు. చలికి దవడలు దగ్గిఱకు పడుచున్నవి. ఆసమయములో ఇద్దఱుబాలికలు నామ్రుగ్గునకు \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0222.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0222.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..9001dc2685c503b62001864d7d1c628c0f395295 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0222.txt @@ -0,0 +1,6 @@ +మానులు మున్నగునవిగూడ వారికి కళాప్రవీణతయందభినివేశ మొసగునవే. + +మిత్రమా! ధనుర్మాసములో బాలికలకే యింత తీరని పనియైయుండ నిక మనస్త్రీలసంగతి చెప్పవలయునా? వేకటితో ఓకిరించుకొనుచు తొలకరిలో పుట్టినింటికేగినతొయ్యలి ప్రకృతి లక్ష్మి సుఖప్రసూతయైగంపెడు కొడుకులను గంపెడుకూతుండ్రను వెంటనిడుకొని చేమంతిపూవులజడతో, బంతిపూలహారములతో +పూచినతంగెడువలె కలకలలాడుచు నింటికివచ్చును. కోడ లింత వైభవముతో నేటికేడాదికి సరిపోవు సారెచీరలుగట్టుకొని యింటికి వచ్చుచుండ ఏబ్రాసివలె మనము ముడిచిపెట్టుకొని కూర్చుండిన +బాగుగానుండునా? ధనధాన్యసమృద్ధయైవచ్చెడి యాప్రకృతి, విడియుట కనురూపముగా మన గృహము లుండవలదా ? 'ప్రాతగోడకు పూతచక్కనా, కోతిరూపికి వ్రాతచక్కనా' అనిగదా సామ్యము. ఇంటికిపాదట్టు దులిపించి, గోడలకు సున్నము పూయించి మండిగములకు పసుపుకుంకుమలు, ద్వారములకు తోరణంబులు, ప్రాంగణములలో రంగవల్లులు, నిడి గృహలక్ష్మి నలంకరించుకొనవలదా? ఈ పనులన్నియు +నెఱవేఱవలయుననిన రెండుకాళ్ళొకచోనిడి కూర్చుండుటకు వీలగునా? పనియెంత యెక్కువైననేమి? పనిముద్దు భాగ్యము ముద్దుగదా? అయినను సోమరులమై మనము బావుకొనునదేమున్నది? హీస్టీయాలువచ్చి అల్లాడటమే గదా? గాన సర్వావయములు పాటనముజెందునట్లు ప్రతిస్త్రీయు తన గృహకృత్యములను తాను నిర్వర్తించుకొనుటయే మంచిది. \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0223.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0223.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..75482b0d9152f87ed1bb954fcb0e8c220210bb2b --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0223.txt @@ -0,0 +1,11 @@ +కాని పనులకు దగినట్టుగా మనకు ప్రొద్దుతక్కువగూడ నిప్పుడే. ఇంచుమించుగా రెండుగడియలప్రొద్దెక్కిన గాని సూర్యభగవానుడు మంచుతెఱలు చించుకొని బయటకు రానేరాడు. వచ్చినప్పుడైన నించుకసేపు నిలువబడనే నిలువబడడు. ఆనిలిచిన కాసేపైన చుఱుకైన యెండ నీయడు, “ఆరోగ్యం భాస్కరాదిచ్ఛే న్మోక్షమిచ్ఛే జ్జనార్దనాత్" అన్నట్టుగా మన కాయురారోగ్యములను బ్రసాదించు ఆదిత్యు డిట్లు జడుడై +మందుడై తూర్పుమూలగాబుట్టి దక్షిణపుమూలగా నడ్డత్రోవనుబడి యతివేగముగా బశ్చిమాద్రికి బరువులెత్తుచుండ మనకు అహములెట్లు సన్నముగారుండును? ఱేపు శిశిరుడువచ్చి పండుటాకు లూడగొట్టినట్టులే సూర్యునిబద్ధకమునుగూడ నూడగొట్టినగాని ఆయనకు మనకునుగూడ చుఱుకురాదు. అంత వఱ కింతే. కల్పలతా! నా కీసూర్యుని శీఘ్రగమనంబు గనిన + +"పొడుపుఁగొండమీదఁ బొడుచుట మొదలుగా + బరువువెట్టి యినుడు పశ్చిమాద్రి + మఱుఁగుఁజొచ్చెఁగాక మసలినఁ జలిచేతఁ + జిక్కెఁ జిక్కెననఁగఁ జిక్కకున్నె?” + +అని సూర్యుడు తానుగూడ చలివాతబడుదునని పరువులెత్తుచున్నాడను శ్రీమద్భాగవతములోని పద్యము జ్ఞాపకమువచ్చి నవ్వుకొనుచుందును. శుభప్రదమైన ఉత్తరాయణ పుణ్యకాలమువచ్చినగాని మన కీపనులవడిదుడుకు లడగవు. + +సంక్రాంతియనునది మనకొక సామాన్యమగు పండుగయేగాక గొప్ప ఆరోగ్యోత్సవమనికూడ చెప్పవచ్చును. \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0224.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0224.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..e617da292336262be350781d6958fe5335be72d7 --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0224.txt @@ -0,0 +1,3 @@ +కల్పలతా ! బుద్ధిశాలురగు మనపెద్దల భావనాశక్తి యద్భుతము. కావుననే మతవిధులను నారోగ్యవిధులను మేళవించి యనుల్లంఘనీయములుగా జేసియున్నారు. ఏలననగా మనవారికి ఆరోగ్యవిధులయందుకంటె మతవిధులయందు భక్తి యెక్కువ. కావున నీధనుర్మాసములో జరిపెడు శౌచవిధులెల్ల మనకు +దేవపితృపూజలతో మిళితమై మనలను తప్పక నిర్వర్తించునట్లు నిబద్ధించుచున్నవి. కాని నిజమున కివియన్నియు మన ఆరోగ్యమునకే. చూడుము. ఈశీతకట్టుదినములు మనకు మిక్కిలి జబ్బుదినములు. దాదాపు కార్తీకమాసమువఱకు వానలుకురిసి నేలయంతయు తడిగానుండును. సూర్యకిరణ ప్రసార మల్పముగానుండుటచే నీకాలములో వాతావరణముగూడ అర్ద్రతగానుండును. నేలతడిగానుండుట, వాయువులు శీతలములైయుండుట, ఎండలు తీక్ష్ణముగా లేకుండుట మున్నగుకారణములచే పుడమిపై నుండెడి పెక్కు కశ్మలపదార్థములు తడిసి క్రుళ్లి సాంక్రామికవ్యాధుల కుత్పత్తిహేతువులగు సూక్ష్మజీవులు పెక్కు లుద్భవిల్లి ప్రజలను వ్యాధిపీడితులను గావించుచుండును. కావుననే యీదినములలో స్వర్గద్వారములు తెఱచి యుండునని మనవారనుచుందురు. ఎప్పుడు దేశమున వ్యాధులు చెలరేగియుండునో అప్పుడు స్వర్గద్వారము తెఱచియున్నట్లే గదా! కావున బద్ధకములేక ఒడలువంచి పనిచేయుటయు, +మనగృహములును గృహావరణములును పరిశుభ్రపఱచుకొనుటయు, రోగకారణములగు సూక్ష్మజీవులు నశించునట్లు ఆవుపేడతో కలయంపిజల్లి ఘాటైనసున్నముతో రంగవల్లు లిడు \ No newline at end of file diff --git a/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0225.txt b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0225.txt new file mode 100644 index 0000000000000000000000000000000000000000..a3a0a09878e61a5815df9e868a25e02eb8283ebc --- /dev/null +++ b/Sarada_Lekhalu_Vol_1/page_0225.txt @@ -0,0 +1,8 @@ +కొనుటయు మనకు విధిగానేర్పడినది. అప్పుడువేసిన ఆవుపేడ కస్తూరికి తుల్యమని ఆయుర్వేదజ్ఞులమతము. కాన గోమయముతోడిపని మనకీదినముల నధికముగా కల్పించియున్నారు. +ఈవిధముగా నీధనుర్మాసము మన ఆరోగ్యముకొఱకే పిన్న పెద్దలనెల్లర నిటు కార్యపరతంత్రులనుగా జేయుచున్నది. + +అయినను ఈపనులబాధ ఇకనెన్నిదినములోలేదు లెమ్ము. పండుగ పదిదినములలోనికి వచ్చినది. ఈనెల పదునాల్గవతేదీ యందు సూర్యుడు మకరరాశియందు ప్రవేశించును. అదియే ఉత్తరాయణారంభము. అదియే పుణ్యకాలము. ఎప్పుడు సూర్యు డుత్తరాయణగతుడగునో అప్పుడే ఆమార్తాండుని +కిరణజాలంబులు తీక్ష్ణతగాంచును. ఆలోకబాంధవుని తేజఃకిరణ ప్రసరణచే చరాచరాత్మకంబగు విశాలవిశ్వంబెల్ల నవశక్తిని బడసి తేజోవంతమై విరాజిల్లును. మిత్రమా! ఈపుణ్యకాలమునందు మనమేగాక అన్నిమతములవారును, అన్నితెగలవారును, అన్ని దేశములవారును నీపండుగలజేసికొనుట గమనింపదగిన +విషయము. క్రైస్తవుల కీదినములలో సంవత్సరాది. బ్రాహ్ముల కీదినముల బ్రహ్మోత్సవము. మహమ్మదీయులకు గూడ నివి పండుగదినములే. + +ఇక మన హిందువులపండుగవిశేషములు చెప్పనక్కఱయేలేదు. పసిబిడ్డలకు భోగి పండ్లు, ఆపైవారికి బొమ్మలు పెట్టుకొనుట. వారికంటె వయస్సున పెద్దయగు యువతులకు సావిత్రీగౌరీవ్రతము. నైష్ఠికులగువారికి స్నానదానతర్పణా \ No newline at end of file